Author Archives: zenithmag

24 Μαρτίου 1999 – 20 χρόνια μετά τους Νατοϊκούς βομβαρδισμούς στη Σερβία: Ένας Θλιβερός Απολογισμός

1999-2019

20 χρόνια μετά τους Νατοϊκούς βομβαρδισμούς στη Σερβία

Απολογισμός μιας μαύρης επετείου

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Στις 24 Μαρτίου του 2019 συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από την μαύρη ημέρα της έναρξης των Νατοϊκών βομβαρδισμών κατά της Σερβίας και του Μαυροβουνίου, που σχημάτιζαν τότε τη λεγόμενη “μικρή Γιουγκοσλαβία’ (1992-2006). Ήταν 24 Μαρτίου του 1999, ώρα 19:45, όταν οι πρώτοι πύραυλοι τύπου Κρουζ εκτοξεύτηκαν από πολεμικά σκάφη του ΝΑΤΟ στην Αδριατική πλήττοντας αρχικά τα συστήματα αεράμυνας, στο Κόσοβο, στο Μαυροβούνιο και στη δυτική Σερβία. Η διαταγή για την έναρξη των βομβαρδισμών δόθηκε στον στρατηγό Γουέσλι Κλαρκ, διοικητή των Νατοϊκών δυνάμεων, από τον τότε Γ. Γ. του ΝΑΤΟ, τον Ισπανό Χαβιέ Σολάνα. Η επιχείρηση, με την κωδική ονομασία “Operation Allied Force” και “Operation Noble Anvil” (όπως την αποκαλούσαν οι Αμερικανοί), δηλαδή «ευσπλαχνικός άγγελος», η οποία χαρακτηρίστηκε κατ’ ευφημισμόν από τα Media των ΗΠΑ ως “ανθρωπιστικός πόλεμος”, ξεκίνησε δίχως να υπάρχει έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και παρά τις σοβαρές αντιρρήσεις της Ρωσίας και της Κίνας. Στις επιχειρήσεις, που διήρκεσαν 78 ημέρες, με αλλεπάλληλους βομβαρδισμούς στρατιωτικών και πολιτικών στόχων -με τις αναπόφευκτες “παράπλευρες απώλειες”– σε Σερβία, Μαυροβούνιο και Κόσοβο, συμμετείχαν στρατιωτικά 12 χώρες του ΝΑΤΟ, ενώ η Ελλάδα, λόγω της φιλοσερβικής πολιτικής της, κράτησε ουδέτερη στάση.

Η επίθεση κατά της Σερβίας από το ΝΑΤΟ, από την πιο ισχυρή στρατιωτική δύναμη στον κόσμο, συνέπεσε με τον εορτασμό της επετείου των 50 χρόνων από την ίδρυση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, ως “δώρο” και “επίδειξη δύναμης” ταυτόχρονα σε βάρος μιας μικρής βαλκανικής χώρας κι ενός λαού, που είχε δαιμονοποιηθεί κατά τη δεκαετία του 1990 από τα Media της Δύσης. Ο τυπικός στόχος που ήταν η ανατροπή του καθεστώτος Μιλόσεβιτς και η προστασία των Αλβανοκοσοβάρων από το ενδεχόμενο εθνοκάθαρσης δεν έπεισε πολλούς, καθώς οι “παράπλευρες απώλειας” ανάμεσα σε αμάχους πολίτες ήταν περισσότεροι από ότι ανάμεσα στους στρατιωτικούς.

Ένας τραγικός απολογισμός

Κατά τη διάρκεια των 78 ημερών (24.3.1999 – 9.6.1999) των Νατοϊκών βομβαρδισμών κατά της Γιουγκοσλαβίας (Σερβία & Μαυροβούνιο) ο θλιβερός απολογισμός σε ανθρώπινες απώλειες και υλικές ζημιές ήταν περίπου ο εξής:

  • 1.150 μαχητικά αεροπλάνα του ΝΑΤΟ συμμετείχαν στις επιθέσεις.
  • Εκτοξεύτηκαν 420.600 πύραυλοι.
  • Η συνολική μάζα των πυραύλων που έπεσαν ήταν περίπου 22.000 τόνοι.
  • 59 βάσεις του ΝΑΤΟ στο έδαφος 12 χωρών-μελών του ήταν στη διάθεση για να βοηθήσουν Νατοϊκές επιθέσεις κατά της Σερβίας και Μαυροβουνίου.
  • Εκτοξεύτηκαν περίπου 20.000 μεγάλοι πύραυλοι αέρος-εδάφους.
  • Από τα Νατοϊκά πλοία στην Αδριατική 1300 πύραυλοι τύπου Κρούζ (Cruise).
  • Σε 100 δισεκατομμύρια δολάρια εκτιμήθηκεπερίπου το κόστος της υλικής ζημιάς που προκλήθηκε με τους βομβαρδισμούς, σε Σερβία, Μαυροβούνιο και Κόσοβο.
  • 1.002 μέλη του Γιουγκοσλαβικού Στρατού σκοτώθηκαν και περίπου 2.000 πολίτες σε Σερβία και Μαυροβούνιο. Τα δε θύματα των βομβαρδισμών στο Κόσοβο, όπου η σερβική κυβέρνηση δεν έχει πρόσβαση, ήταν περίπου 4.000.
  • Τραυματίστηκαν 12.500 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 2.700 παιδιά.
  • 54 μέσα μαζικής μεταφοράς καταστράφηκαν, 305 σχολές, νοσοκομεία και άλλα δημόσια κτίρια.
  • Καταστράφηκαν 176 μνημεία πολιτισμού κι ανάμεσά τους και 23 μεσαιωνικά μοναστήρια.
  • 45 γέφυρες και 28 σιδηροδρομικές γέφυρες. 148 σπίτια πολιτών. 561 κατασκευές του Γιουγκοσλαβικού Στρατού καταστράφηκαν ολοσχερώς και 686 έπαθαν σοβαρές ζημίες.
  • Καταστράφηκαν συνολικά 25.000 κτίρια, όλες οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις, 14 αεροδρόμια, δύο διυλιστήρια, το 1/3 των εργοστασίων ηλεκτροπαραγωγής, σχεδόν όλα τα εργοστάσια της χώρας, αχρηστεύτηκαν 595 χιλιόμετρα σιδηρογραμμών, 470 χιλιόμετρα ασφαλτοστρωμένων οδικών αρτηριών.
  • Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 2.300 επιθέσεις μαχητικών του ΝΑΤΟ.
  • Μόνο στη Σερβία -εκτός του Κοσόβου- έχουν εντοπιστεί 14 σημεία που επλήγησαν με βλήματα απεμπλουτισμένου ουρανίου (Depleted Uranium). Στό Κόσοβο είναι πολύ περισσότερα.
  • Το ΝΑΤΟ ποτέ δεν ανακοίνωσε τις απώλειες που είχε. Στο μουσείο αεροπορίας του Βελιγραδίου, ωστόσο, ακόμη και σήμερα εκτίθενται τα συντρίμμια του αποκαλούμενου «αόρατου» αεροσκάφους F-117, ενός F-16 και κάποιων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, που κατέρριψε η γιουγκοσλαβική αεράμυνα.
  • Το οικονομικό κόστος της εμπλοκής του ΝΑΤΟ υπολογίστηκε σε 13 δισεκατομμύρια δολάρια.
  • Το οικονομικό κόστος από την καταστροφή των υποδομών σε Σερβία και Μαυροβούνιο εκτιμήθηκε σε 100 δισεκατομμύρια δολάρια.
  • Το περιβαλλοντικό κόστος και το κόστος στην ανθρώπινη υγεία των πολιτών σε Σερβία, Μαυροβούνιο και Κόσοβο από την ρύπανση του περιβάλλοντος και τη χρήση βομβών απεμπλουτισμένου ουρανίου (Depleted Uranium) θεωρείται τεράστιο και θα έχει επιπτώσεις και στις μελλοντικές γενιές.

Τελικά οι Νατοϊκοί βομβαρδισμοί τερματίστηκαν με την υπογραφή, στις 9 Ιουνίου 1999, της λεγόμενης “Συμφωνίας του Κουμάνοβο” (στη Βόρεια Μακεδονία), η οποία και προέβλεπε την ανάπτυξη ειρηνευτικών δυνάμεων (KFOR) στο Κόσοβο υπό τη διοίκηση του ΟΗΕ, αποτελούμενες από 37.200 στρατιώτες από 36 χώρες, ανάμεσά τους και μια ισχυρή ελληνική στρατιωτική δύναμη με έδρα το Ουρόσεβατς, ώσπου να διευθετηθεί το καθεστώς αυτονομίας του Κοσόβου. Το Κόσοβο έγινε τελικά ανεξάρτητο το 2008 και αναγνωρίστηκε ήδη από 108 χώρες, όχι όμως από άλλες 100 χώρες (ανάμεσα τους και η Ελλάδα) και φυσικά από τη Σερβία, η οποία αρνείται ακόμη να αποδεχθεί και να αναγνωρίσει επίσημα τη βίαιη απόσπαση του 15% των εδαφών της, που κατοικούνται από σερβική μειονότητα και όπου φιλοξενείται πλήθος μεσαιωνικών Σερβοορθόδοξων μοναστηριών.

Στις 24 Μαρτίου 2019, εκτός από 20 χρόνια από τη μαύρη επέτειο από την έναρξη των βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ κατά της Σερβίας, συμπληρώνεται και η 16η βδομάδα κατά την οποία οι πολίτες της χώρας διαδηλώνουν στους δρόμους του Βελιγραδίου και άλλων σερβικών πόλεων, ζητώντας την παραίτηση της κυβέρνησης του Αλεξάνταρ Βούτσιτς και τη διενέργεια δημοκρατικών εκλογών. “Λεπτομέρεια”: ο σημερινός πρόεδρος της Σερβίας Α. Βούτσιτς ήταν υπουργός πληροφοριών (και προπαγάνδας) του καθεστώτος Μιλόσεβιτς…

* Ο Γιώργος Στάμκος είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.

Πρωτοδημοσιεύτηκε στο http://www.tvxs.gr στις 24 Μαρτίου 2019.

ΑΓΝΩΣΤΗ ΣΕΡΒΙΑ 

Εξερευνώντας τα Μυστικά της Σερβίας 

Γιώργος Στάμκος, Μίλιτσα Κοσάνοβιτς

ΑΓΝΩΣΤΗ ΣΕΡΒΙΑ Εξώφυλλο βιβλίου

«Οι γέφυρές μας έχουν ψυχή. Εσείς δεν έχετε»

Σύνθημα γραμμένο σε γέφυρα του Βελιγραδίου κατά τη διάρκεια των Νατοϊκών βομβαρδισμών την άνοιξη του 1999

Βαθιά μέσα στη βαλκανική ενδοχώρα, μακριά από τους καταπραϋντικούς ανέμους του Αιγαίου, υπάρχει μια χώρα που λέγεται Σερβία και είναι ίσως η πιο παράξενη και η πιο ενδιαφέρουσα για τους Έλληνες. Δεν είναι μόνον το γεγονός ότι υπάρχουν ισχυροί ιστορικοί, γεωπολιτικοί, θρησκευτικοί, πολιτιστικοί και συναισθηματικοί δεσμοί, ανάμεσα στους Έλληνες και στους Σέρβους, ομόδοξους και παραδοσιακά συμμάχους. Το σημαντικότερο είναι ότι αυτές οι δυο βαλκανικές χώρες είναι εκ φύσεως τόσο διαφορετικές, που γι’ αυτό το λόγο έλκονται ακαταμάχητα! Η Σερβία είναι ηπειρωτική χώρα, ενώ η Ελλάδα μεσογειακή, με διαφορετικές κλιματολογικές συνθήκες. Η Ελλάδα είναι φιλοδυτική χώρα, στραμμένη προς τις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον, ενώ η Σερβία φιλορωσική, κοιτώντας μονίμως προς τη Μόσχα. Οι Σέρβοι παραδοσιακά είναι κυρίως αγρότες, κτηνοτρόφοι, βιομηχανικοί εργάτες και πολεμιστές, ενώ οι Έλληνες ναυτικοί, έμποροι, επιχειρηματίες και λόγιοι. Οι Σέρβοι διαπρέπουν συνήθως στα σπορ και στις τέχνες, ενώ οι Έλληνες στην επιχειρηματικότητα και στις επιστήμες. Οι Σέρβοι είναι σχετικά νέος λαός στα Βαλκάνια, ενώ οι Έλληνες είναι κληρονόμοι ενός πανάρχαιου πολιτισμού. Οι Σέρβοι ανήκουν στη σλαβική οικογένεια κι έχουν τουλάχιστον δέκα συγγενικά έθνη, ενώ οι Έλληνες είναι “έθνος ανάδελφον”. Οι Σέρβοι δεν έχουν μεγάλη εμπειρία δημοκρατίας και επί μισό αιώνα ζούσαν υπό το καθεστώς ενός “αιρετικού” κομμουνισμού, ενώ οι Έλληνες γέννησαν τη Δημοκρατία και από την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους ο ελληνικός λαός έδωσε πολλούς αγώνες για να υπερασπιστεί τις δημοκρατικές του αξίες.

Η Σερβία αποτελεί, λοιπόν, το βαλκανικό αντίστροφο της Ελλάδας και αυτός είναι ένας ακόμη λόγος, που πολλαπλασιάζει την περιέργεια μας γι’ αυτήν. Επιπλέον, αυτή η βαλκανική χώρα είχε γίνει κατά τη δεκαετία του 1990 η “αγαπημένη” των δελτίων ειδήσεων, εξαιτίας των πολέμων στην πρώην Γιουγκοσλαβία, όταν οι Σέρβοι δαιμονοποιήθηκαν από τα Δυτικά μέσα μαζικής επικοινωνίας ως οι “Κακοί” της ιστορίας. Αντίστοιχα μετά το 2010 και την Κρίση του ελληνικού χρέους η Ελλάδα ήταν αυτή που έγινε η “αγαπημένη” των παγκόσμιων δελτίων ειδήσεων, απειλούμενη συνεχώς από χρεοκοπία και Grexit, ενώ ο ελληνικός λαός δυσφημίστηκε ως “τεμπέλης”, ανοργάνωτος και ανεπίδεκτος μαθήσεως. Οι συγκρίσεις της πρόσφατης ιστορίας των δύο χωρών και των λαών τους είναι χρήσιμες από κάθε άποψη για να καταλάβει κανείς το πως τα παγκόσμια κέντρα εξουσίας αντιμετωπίζουν δύο βαλκανικούς λαούς, δηλαδή ως εξιλαστήρια θύματα και πειραματόζωα. Βέβαια η Ελλάδα δεν βομβαρδίστηκε, όπως η Σερβία, αλλά υπέστη μια τέτοιας κλίμακας οικονομική καταστροφή, λόγω της εφαρμογής αδιέξοδων προγραμμάτων υπερλιτότητας, που συνήθως είναι αποτέλεσμα πολεμικών συγκρούσεων.

H ΑΓΝΩΣΤΗ ΣΕΡΒΙΑ είναι ένα ιδιαίτερο βιβλίο που φιλοδοξεί να συμβάλει μ’ έναν δικό του, μοναδικό κι “αιρετικό” τρόπο, στην ελληνική Βαλκανολογία και Σερβολογία. Αποτελεί έναν ιδιάζοντα “διανοητικό χάρτη”, κατασκευασμένο από δύο Βαλκάνιους συγγραφείς με διαφορετική εθνική καταγωγή αλλά και κοσμοθέαση, που ταξιδεύει τον αναγνώστη, ορθολογικά και μεταφυσικά, στο πολυσύνθετο σύμπαν της Σερβίας. Εκφράζει την “αρσενική” και τη “θηλυκή” όψη των Βαλκανίων. Δεν αντιλαμβάνεται τη Σερβία ασπρόμαυρα και αποσπασματικά, αλλά πολύχρωμα και συνθετικά. Στις σελίδες του παρελαύνουν θέματα άγνωστης ιστορίας, ανθρωπογεωγραφίας, επιστήμης, ταξιδιωτικής λογοτεχνίας, λαογραφίας, μεταφυσικής, παραδοξολογίας, θρύλοι και παραδόσεις της Σερβίας. Ιστορίες για βρυκόλακες και θαύματα, μυστήρια και παράξενες παραδόσεις, μαζί με Ιερή Γεωγραφία, τόπους δύναμης και αστικούς θρύλους (Urban Legends). Η ιστορία και η γεωπολιτική μαζί με τη μεταφυσική και την παραδοξολογία. Το ορθολογικό μαζί με το φαντασιακό. Κοντολογίς είναι ένας εξερευνητικός έντυπος οδηγός για την πραγματική και την ονειρική Σερβία. Αποτελεί απόσταγμα πολύχρονης μελέτης και βιωμάτων των δύο συγγραφέων του πάνω στα βαλκανικά, γιουγκοσλαβικά και σερβικά ζητήματα. Οι συγγραφείς του δεν ταξίδεψαν μονάχα βιβλιογραφικά, μέσα από τις έρευνες και τις σκέψεις άλλων συγγραφέων. Δεν κατέφυγαν στην “ξενοδοχειακή δημοσιογραφία”, αλλά ταξίδεψαν πάρα πολλά χρόνια και συνεχώς στο χώρο αλλά και στο εσωτερικό σύμπαν της Σερβίας. Διέσχισαν μεγάλα τμήματα της χώρας και βίωσαν τις εμπειρίες, τις αγωνίες αλλά και τα όνειρα των κατοίκων της. Έζησαν στις πόλεις και στα χωριά της Σερβίας. Ειδικά στη σέρβικη ύπαιθρο, που είναι ένα αληθινό “Ποίημα Ανάμεσα στις Δαμασκηνιές”.

UnknownSERVIA egnarts

ΙΕΡΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΣΕΡΒΙΑΣ # ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΔΟΥΝΑΒΗ # ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΒΟΣΝΙΑΣ # ΥΠΟΓΕΙΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ # Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥLEPENSKI VIR # ΦΕΣΤΙΒΑΛ GUCA # ТО ПАРАΞΕΝΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΚΟΥΣΤΟΥΡΙΤΣΑ # ΚΡΑΪΠΟΥΤΑΣΙ # Η ΚΡΥΦΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΚΑΡΑΖΙΤΣ # ΝΙΚΟΛΑ ΤΕΣΛΑ # ΜΙΛΕΒΑ ΜΑΡΙΤΣ-ΑΪΝΣΤΑΪΝ # ΜΙΛΟΥΤΙΝ ΜΙΛΑΝΚΟΒΙΤΣ # ΑΡΤΑΝ (RTANJ)ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΒΟΥΝΟ # LIBERLAND: ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΝΗΣΙ-ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΟ ΔΟΥΝΑΒΗ# ΟΙ ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΤΩΝ ΚΡΕΜΝΑ # ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ # ΤΟ ΣΕΡΒΙΚΟ “ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ” # ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟ ΚΟΣΟΒΟ # ΕΠΟΥΡΑΝΙΑ ΣΕΡΒΙΑ (ΝEBESKA SRBIJA) # ΒΑΜΠΙΡ, ΒΟΥΚΟΝΤΛΑΚ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΤΗΣ ΣΕΡΒΙΑΣ # ΜΟΡΑ # ΣΛΑΒΙΚΟΣ ΠΑΓΑΝΙΣΜΟΣ # ΒΕΝΤΕΤΕΣ ΣΤΟ ΑΝΥΠΟΤΑΚΤΟ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΒΟΪΝΟΝΤΙΝΑ # ΝΟΒΙ ΣΑΝΤ: Η ΣΕΡΒΙΚΗ “ΑΘΗΝΑ” # ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΒΟΪΒΟΝΤΙΝΑ # Ο “ΠΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΚΡΑΝΙΩΝ” ΣΤΗ ΝΙΣ # ΣΟΥΜΑΝΤΙΑ: Η “ΤΟΣΚΑΝΗ” ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ # ΤΟ ΜΑΥΣΩΛΕΙΟ ΤΩΝ ΚΑΡΑΤΖΟΡΤΖΕΒΙΤΣ # ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΣΕΡΒΙΑΣ # ΣΛΙΒΟΒΙΤΣΑ ΚΑΙ ΣΑΪΚΑΤΣΑ # ΚΡΑΓΚΟΥΓΙΕΒΑΤΣ: ΤΟ “ΜΑΝΤΣΕΣΤΕΡ” ΤΗΣ ΣΕΡΒΙΑΣ # ΣΕΡΒΙΚΗ ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΙΑ # ΣΕΡΒΙΚΗ ΝΕΚΡΟΦΙΛΙΑ # ΒΑΜΠΙΡ-ΜΙΛΟΣΕΒΙΤΣ # ΒΛΑΧΙΚΗ ΜΑΓΕΙΑ # ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ # ΙΑΜΑΤΙΚΑ ΛΟΥΤΡΑ # ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ # Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ “ΣΕΡΒΟΣ ΝΤΑΛΙ” # ΙΒΟ ΑΝΤΡΙΤΣ ΚΑΙ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΟΥ ΔΡΙΝΟΥ # ΒΟΓΟΜΙΛΙΚΕΣ ΝΕΚΡΟΠΟΛΕΙΣ # ΠΑΡΑΞΕΝΟΙ ΣΕΡΒΟΙ # YUGONOSTALGIA # ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΗ ΣΕΡΒΙΑ

Εξερευνήστε τα μυστικά της Άγνωστης Σερβίας

ΑΓΝΩΣΤΗ ΣΕΡΒΙΑ Εξώφυλλο βιβλίου

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ AMEΣΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΑΓΝΩΣΤΗ ΣΕΡΒΙΑ»;

Το βιβλίο (320 σελίδες και δεκάδες φωτογραφίες)κοστίζει 25 ευρώ, και σας κάνουμε ΔΩΡΟ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής μέσω  ΕΛΤΑ,

για να σας έρθει Άμεσα στο σπίτι σας !

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215

ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Άγνωστη Σερβία”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: stamkos@post.com

ΠΡΟΣΟΧΗ

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ

 ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ

Advertisements

Θεραπεία με Μαγνητικά Πεδία

Θεραπεία με Μαγνητικά Πεδία

Σχετική εικόνα

Σε κλειστούς χώρους περνάμε σήμερα το 90 % του χρόνου μας, υπό τεχνητό συνήθως φως, ενώ, σύμφωνα με μελέτες, το μέγεθος της φυσικής μας κίνησης αντιστοιχεί στο 1% του μεγέθους της κίνησης των προγόνων μας…

Παράλληλα η φυσική μαγνητική ακτινοβολία της Γης έχει μειωθεί τα τελευταία 500 χρόνια παραπάνω από 50%, ενώ ένας τεράστιος αριθμός τεχνητών ηλεκτρομαγνητικών ακτινοβολιών διαταράσσουν την ομαλή λειτουργία του ενεργειακού συστήματος του οργανισμού μας.

Τα παραπάνω επισήμανε ο ακαδημαϊκός δρ Ουλριχ Βάρνκε από το Πανεπιστήμιο του Σάαρλαντ, τονίζοντας ότι οι τεχνητές ακτινοβολίες οδηγούν σε ενεργειακή έλλειψη και ανισορροπία το κυτταρικό μας σύστημα, γεγονός που ευθύνεται για διάφορες παθήσεις.

Σχετική εικόνα

Η θεραπεία μέσω της εφαρμογής των μαγνητικών πεδίων, ανέφερε ο δρ Βάρνκε, που είναι μία παλιά φυσική θεραπευτική μέθοδος, μπορεί σήμερα να γίνει ακόμη αποτελεσματική, χάρη σε ένα σύστημα συντονισμού μαγνητικών πεδίων, που επιτρέπει την ομαλή και άμεση ενεργοποίηση του ενεργειακού συστήματος του οργανισμού μας, χωρίς παρενέργειες.

Ο δρ Βάρνκε υποστήριξε ότι το σύστημα παλλόμενων μαγνητικών πεδίων που έχει επινοήσει μπορεί να διεγείρει την παραγωγή της ζωτικής κυτταρικής ενέργειας στα κυτταρικά μας συστήματα, οδηγώντας σταδιακά στην εξισορρόπηση της ενεργειακής έλλειψης.

Η επιπλέον ενέργεια, εξήγησε, επιτρέπει στο σώμα να ενεργοποιήσει τις δικές του θεραπευτικές δυνάμεις. Ο μεταβολισμός διεγείρεται και διευκολύνεται η εισροή των θρεπτικών συστατικών και η απομάκρυνση – αποβολή των απορριμμάτων του μεταβολισμού από τα κύτταρα, όπως ακριβώς κάνει, ανάμεσα στα άλλα, και η ενεργειακή Πλακέτα Τέσλα.

Αποτέλεσμα εικόνας για Magnetic fields therapy

Έχουμε διαίσθηση του μαγνητικού πεδίου της Γης

Μπορεί να φαίνεται σαν ξεχωριστή δύναμη κάποιου υπερήρωα, αλλά, σύμφωνα με επιστήμονες, ο ανθρωπος διαθέτει την ικανότητα να ανιχνεύει το μαγνητικό πεδίο της Γης. Πολλά ζώα, από τα περιστέρια μέχρι τις χελώνες, χρησιμοποιούν το μαγνητικό πεδίο προκειμένου να προσανατολιστούν, ενώ –όπως έδειξαν οι έρευνες– τα βοοειδή επιθυμούν να ευθυγραμμίζονται με το μαγνητικό πεδίο όταν στέκονται στα βοσκοτόπια. Ακόμα και οι σκύλοι φαίνονται να το χρησιμοποιούν όταν αφοδεύουν. Ωστόσο, μέχρι σήμερα παρέμενε άγνωστο κατά πόσον ο άνθρωπος μπορούσε να διαισθανθεί το μαγνητικό πεδίο. Τώρα, οι επιστήμονες διαθέτουν στοιχεία, τα οποία υποδεικνύουν ότι πράγματι αυτό συμβαίνει.

«Δεν έχουμε απολέσει ως είδος το σύστημα διαίσθησης του μαγνητικού πεδίου που διέθεταν οι πρόγονοί μας εδώ και εκατομμύρια χρόνια», τόνισε ο καθηγητής Τζόσεφ Κίρσβινκ, επικεφαλής της έρευνας στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας. «Αποτελούμε μέρος της μαγνητικής βιόσφαιρας της Γης».

Στη μελέτη τους, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση eNeuro, Αμερικανοί και Ιάπωνες επιστήμονες αφηγούνται πώς κατέληξαν στην ανακάλυψή τους, αφού κατασκεύασαν έναν εξάπλευρο κλωβό, οι πλευρές του οποίου ήταν κατασκευασμένες από αλουμίνιο έτσι ώστε να μην υπάρχουν ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές. Στα τοιχώματα υπήρχαν και ελάσματα μέσα από τα οποία περνούσαν ρεύματα δημιουργώντας ένα μαγνητικό πεδίο ανάλογο με της Γης. Οι συμμετέχοντες στο πείραμα εισέρχονταν στον κλωβό και κάθονταν σε μια ξύλινη καρέκλα στο σκοτάδι με το πρόσωπο στραμμένο προς τον Βορρά. Την ίδια στιγμή υποβάλλονταν και σε ηλεκτροεγκεφαλογράφημα.

Αποτέλεσμα εικόνας για Magnetic fields therapy

Σε κάποια στάδια του πειράματος τα μαγνητικά πεδία δημιουργούνταν προς μία κατεύθυνση, ενώ σε άλλα εναλλάσσονταν. Κάποιες φορές, οι συσκευές έμπαιναν σε λειτουργία, αλλά δεν δημιουργείτο μαγνητικό πεδίο, γεγονός που σήμαινε ότι ο εθελοντής εκτίθετο μόνο στο μαγνητικό πεδίο της Γης.

Οπως διαπιστώθηκε, σε δεδομένες χρονικές στιγμές καταγραφόταν μείωση στα εγκεφαλικά κύματα Αλφα των εθελοντών, κάτι που σήμαινε ότι ο εγκέφαλος επεξεργαζόταν πληροφορίες. Aυτό συνέβαινε όταν το μαγνητικό πεδίο μεταβάλλονταν, γεγονός που υποδείκνυε ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορούσε να διαισθανθεί τις μεταβολές.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ – ΑΡΜΟΝΙΑ – ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΜΕ ΤΗΝ  ΠΛΑΚΕΤΑ ΤΕΣΛΑ

ΑΠΑΛΛΑΓΕΙΤΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ

ΘΩΡΑΚΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΣΑΣ

ΜΕ ΤΗΝ ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΗ

ΠΛΑΚΕΤΑ ΤΕΣΛΑ

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ ΤΗΝ ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΗ ΠΛΑΚΕΤΑ ΤΟΥ ΤΕΣΛΑ;

Η Πλακέτα Τέσλα σας αποστέλλεται άμεσα με Αντικαταβολή (μέσω ΕΛΤΑ ή Courier) στη διεύθυνσή σας.

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215

ή στο

6945354443

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο).

Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mailtesla.plate.gr@gmail.com

● Η κάθε μικρή (11.4 x 7.3 εκατοστά) Πλακέτα του Τέσλα, που είναι για ατομική χρήση, κοστίζει 24 ευρώ (συν έξοδα αποστολής/αντικαταβολής μέσω ΕΛΤΑ 5 ευρώ).  

Plaketa Tesla
  • Η μεγάλη Πλακέτα Τέσλα (27.9 x 27.9 εκατοστά: ιδανική για την ενεργειακή αρμονία του χώρου, την εξυγείανση των τροφών, του νερού, την ενδυνάμωση των φυτών και της ζωτικής ενέργειας) κοστίζει 65 ευρώ (συν έξοδα αποστολής/αντικαταβολής μέσω ΕΛΤΑ 5 ευρώ). 
Αυτή η είναι η Μεγάλη Πλακέτα Τέσλα, που εξυγειαίνει τρόφιμα, νερό, ενδυναμώνει τα φυτά και προστατευει το χώρο μας απο βλαβερές ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες.

Αυτή η είναι η Μεγάλη Πλακέτα Τέσλα, που εξυγειαίνει τρόφιμα, νερό, ενδυναμώνει τα φυτά και προστατευει το χώρο μας απο βλαβερές ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες.

● Το ενεργειακό Μενταγιόν του Τέσλα, που έχει μορφή δίσκου και μπορείτε να το φοράτε πάνω σας (ως κρεμαστό) για καθημερινή Ενεργειακή Προστασία, Αρμονία και Ευεξία κοστίζει 16 ευρώ (συν έξοδα αποστολής/αντικαταβολής μέσω ΕΛΤΑ 5 ευρώ) .

disc_lg
ΚΑΝΤΕ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΤΕ. ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΑΣ.

«Aν θέλετε να κατανοήσετε τα μυστικά του σύμπαντος θα πρέπει να σκέφτεστε με όρους Ενέργεια, Συχνότητα και Δόνηση».

Νίκολα Τέσλα

Ο “Πυρηνικός Τρόμος” επιστρέφει; Η ιστορία και η στρατηγική της Πυρηνικής Αποτροπής

Ο “Πυρηνικός Τρόμος” επιστρέφει;

Η ιστορία και η στρατηγική της Πυρηνικής Αποτροπής

Πόσο κοντά βρισκόμαστε σ’ ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα;

Σχετική εικόνα

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Όσοι είμαστε παιδιά της Ψυχροπολεμικής εποχής θυμόμαστε καλά πως ο κόσμος που ζούσαμε βρισκόταν πάντα στο “παρά πέντε” πριν από την ολοκληρωτική πυρηνική καταστροφή. Τόσος χρόνος χρειαζόταν περίπου από το “πάτημα ενός κουμπιού” και την πυροδότηση ενός πυρηνικού πυραύλου, μέχρι την πρώτη έκρηξη, το πρώτο “πυρηνικό μανιτάρι”, που θα σήμαινε και την αρχή του τέλους του ανθρώπινου είδους. Αυτός ο φόβος στοίχειωνε το φαντασιακό των περισσοτέρων ανθρώπων γύρω μας. Θυμάμαι ατελείωτες συζητήσεις που κάναμε τη δεκαετία του 1980 για αυτά τα τελευταία μας πέντε λεπτά και που θα μας πετύχαιναν… Στο σπίτι ενώ κοιμόμασταν, εγκλωβισμένοι στην ουρά για το ταμείο ενός σούπερ μάρκετ, μέσα στο αυτοκίνητό μας σε κυκλοφοριακή συμφόρηση, ενώ κάναμε sex… Ο καθένας φανταζόταν τα δικά του “τελευταία πέντε λεπτά”, και στη σκέψη τους τον έλουζε κρύος ιδρώτας. Αρκούσε ένας παρανοϊκός ηγέτης να βρισκόταν στο τιμόνι της μίας από τις δύο πυρηνικές υπερδυνάμεις (ΕΣΣΔ και ΗΠΑ), ένας dr Strangelove, κάποιος λανθασμένος συναγερμός, και ο κόσμος, όπως τον ξέραμε, θα τέλειωνε μέσα σε λίγα λεπτά…

Αποτέλεσμα εικόνας για MAD nuclear bomb

Το “Ρολόι της Αποκάλυψης” σε πάλι σε κίνηση

Σήμερα, παρότι κοντεύει να συμπληρωθούν τρεις δεκαετίες από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου (1945-1991), η ανθρωπότητα όχι μόνο δεν βρίσκεται πιο μακριά από ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα, αλλά φαίνεται να πλησιάζει ανατριχιαστικά πιο κοντά του. Το λεγόμενο “Ρολόι της Αποκάλυψης” δείχνει πλέον “δύο λεπτά πριν τα μεσάνυχτα”, καθώς ο πυρηνικός ανταγωνισμός εντείνεται στον κόσμο μας και τα πυρηνικά οπλοστάσια ενισχύονται με νέα, τεχνολογικά αναβαθμισμένα, και “χειρουργικής ακρίβειας” πυρηνικά συστήματα.

Η πρόσφατη ενσωμάτωση στο πυρηνικό οπλοστάσιο των ΗΠΑ της νέας πυρηνικής κεφαλής W76-2, που, αν και “μίνι πυρηνικό όπλο” ισχύος “μόλις” 5-7ΚΤ (σύγκριση με τους 15 κιλοτόνους που έπεσαν στη Χιροσίμα), θεωρείται στρατηγικό όπλο εξαιρετικής ακρίβειας, σχεδιασμένο για επιθέσεις σε πυρηνικούς στόχους αντιπάλων (π.χ, σιλό πυραύλων, υπόγειες εγκαταστάσεις, βάσεις κ.ά.), αποτελεί το εναρκτήριο λάκτισμα μιας νέας κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών, που θα κάνει τον πλανήτη μας πολύ πιο επικίνδυνο μέρος για να ζει κανείς. Είναι ένα επιθετικό πυρηνικό όπλο, ικανό για πρώτο πλήγμα και συνεπώς για τη διεξαγωγή ενός “νικηφόρου” πυρηνικού πολέμου και όχι για την αποτροπή του. Κι όμως η Πυρηνική Αποτροπή (Nuclear Deterrence) ήταν εκείνη που διατήρησε την ανθρωπότητα ζωντανή επί δεκαετίες και, παρά την “ισορροπία του τρόμου”, την απέτρεψε από το να κυλιστεί ξαφνικά στο Έρεβος ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος, που θα έκανε την επόμενη μέρα στη Γη να μοιάζει με παράρτημα της κόλασης.

Αποτέλεσμα εικόνας για nuclear bomb

Η πυρηνική Αποτροπή

Τι είναι όμως η Πυρηνική Αποτροπή και πως λειτούργησε κατά την Ψυχροπολεμική περίοδο αποτρέποντας έναν πυρηνικό πόλεμο και διατηρώντας την ειρήνη; Στη στρατηγική πυρηνική ορολογία η Αποτροπή σημαίνει να πεισθεί ο αντίπαλος να παραιτηθεί των σχεδίων του, όπως π.χ. την πραγματοποίηση μιας αιφνίδιας πυρηνικής επίθεσης, χρησιμοποιώντας την απειλή μαζικών πυρηνικών αντιποίνων. Χαρακτηριστικό της είναι η έλλειψη άσκησης βίας και η επιτυχία της συνίσταται στην αδρανοποίηση του αντιπάλου και συνεπώς στη διατήρηση του υφιστάμενου Status Quo. Για να λειτουργήσει ωστόσο αυτή η Αποτροπή θα πρέπει να γνωρίζει η μία πλευρά ότι τα πυρηνικά όπλα της άλλης είναι ικανά να της προκαλέσουν ανεπανόρθωτες καταστροφές και ότι ο αντίπαλος είναι σε θέση στρατηγικά, γεωπολιτικά, αλλά και ψυχολογικά, να πραγματοποιήσει κάτι τέτοιο.

Το γεγονός ότι στα 45 χρόνια της διάρκειας του Ψυχρού Πολέμου, αλλά και στα 29 χρόνια της μετα-ψυχροπολεμικής εποχής, αποφεύχθηκε ένας πυρηνικός πόλεμος, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην επιτυχημένη εφαρμογή της Αμοιβαίας Αποτροπής (Mutual Deterrence). Αυτή η Αποτροπή είχε αξία και λειτούργησε στα πλαίσια ευρύτερων στρατηγικών δογμάτων, που χαρακτήρισαν τη Ψυχροπολεμική εποχή, και τα οποία πέρασαν από διάφορες φάσεις.

Αποτέλεσμα εικόνας για nuclear bomb

Το δόγμα των Μαζικών Αντιποίνων

Η 1η φάση ήταν εκείνη των Μαζικών Αντιποίνων (Massive Retaliation) και διήρκεσε από το 1950 μέχρι το 1962. Αυτό ήταν και το βασικό πυρηνικό δόγμα των ΗΠΑ και βασιζόταν στο άτρωτο του αμερικανικού εδάφους λόγω της αδυναμίας των Σοβιετικών πυρηνικών όπλων να το πλήξουν, πράγμα που επέτρεπε στις ΗΠΑ να καλύπτουν¨με την “πυρηνική ομπρέλα” τους τη Δυτική Ευρώπη και μάλιστα χωρίς το φόβο τιμωρίας: απειλούσαν μάλιστα τη Σοβιετική Ένωση, που διέθετε τότε υπεροπλία σε συμβατικά όπλα και στρατεύματα στην Ευρώπη, να μην κινηθεί πέραν της Ανατολικής Γερμανίας προς τον Ατλαντικό διότι θα αντιμετώπιζε τότε μαζικά πυρηνικά αντίποινα εκ μέρους των ΗΠΑ. Υπήρχε μάλιστα τότε και απόρρητο σχέδιο των ΗΠΑ που προέβλεπε “προληπτική πυρηνική επίθεση” κατά των σοβιετικών στρατευμάτων στην , ώστε να αναγκάσουν τη Μόσχα, η οποία δεν είχε προλάβει ακόμη να αναπτύξει αξιόλογο πυρηνικό οπλοστάσιο, σε συνθηκολόγηση.

Αυτή την περίοδο, υπό την ισχυρή “πυρηνική ομπρέλα” των ΗΠΑ η, κατεστραμμένη από τον πόλεμο Δυτική Ευρώπη, χωρίς να σπαταλά πολλά χρήματα στην άμυνα της, μπόρεσε να επικεντρωθεί σχεδόν απερίσπαστη στην ανοικοδόμηση και στην οικονομική της ανόρθωση. Αυτή κατάσταση όμως δεν κράτησε πολύ, καθώς από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 οι Σοβιετικοί είχαν κάνει σημαντικά βήματα στην ανάπτυξη διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων (ICBMs), που καθιστούσαν το αμερικανικό έδαφος το ίδιο τρωτό με εκείνο της Σοβιετικής Ένωσης, αναγκάζοντας έτσι την Ουάσιγκτον να αναθεωρήσει το πυρηνικό της δόγμα.

Αποτέλεσμα εικόνας για MAD nuclear bomb

MAD: Το δόγμα της “Τρέλας” ή Αμοιβαίας Καταστροφής

Έτσι περάσαμε στη 2η φάση της Αμοιβαίας Εξασφαλισμένης Καταστροφής (Mutual Asssured Destruction ή MAD), που διήρκεσε κυρίως από το 1962 ως το 1967, αν και συνέχισε αποτελεί και τον βασικό κορμό όλων των πυρηνικών δογμάτων που ακολούθησαν. Καθώς ΕΣΣΔ και ΗΠΑ είχαν αναπτύξει -πραγματοποιώντας εκατοντάδες πυρηνικές δοκιμές όλων των ειδών- πλήρη πυρηνικά οπλοστάσια διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων (ICBMs) και πυραύλων εκτοξευόμενων από υποβρύχια (SLBMs), το γεγονός αυτό τους εξασφάλιζε, σε περίπτωση χρησιμοποίησης τους, την αμοιβαία τους καταστροφή. Κοντολογίς η αμοιβαία αναγνώριση του γενικού κόστους ενός μεταξύ τους πυρηνικού πολέμου απέτρεπε τη σύγκρουση των δύο υπερδυνάμεων.

Αυτή η “ισορροπία του τρόμου” για να παραμείνει ωστόσο σταθερή έπρεπε και οι δυο υπερδυνάμεις να έχουν την ικανότητα ενός ανταποδοτικού πλήγματος ή μια Second Strike Capability, όπως ήταν ο όρος στη στρατηγική πυρηνική ορολογία. Κάτι τέτοιο μπορούσε να γίνει με το να περιπολούν συνεχώς τα υποβρύχια πυρηνικών βαλλιστικών πυραύλων (SLBMs), αλλά και μέρος των στρατηγικών βομβαρδιστικών αεροσκαφών να βρίσκονται συνεχώς εν πτήσει, κι έτοιμα για πολεμική δράση. Γενικώς η Αμοιβαία Αποτροπή στηριζόταν στην επιβιωσιμότητα (Survivability) των πυρηνικών συστημάτων των δύο πλευρών. Και μέρος μόνο του πυρηνικού οπλοστασίου αν επιβίωνε μιας πρώτης αιφνιδιαστικής επίθεσης θα ήταν σε θέση να προκαλέσει τέτοιας έκτασης καταστροφές στις πόλεις του αντιπάλου, που αρκούσε για να μη σκεφτεί καν την πιθανότητα μιας πρώτης επίθεσης. Την ίδια περίοδο διαμορφώθηκε πλήρως και η λεγόμενη “Στρατηγική Πυρηνική Τριάδα” (ICBMs, SLBMs και στρατηγικά βομβαρδιστικά), που αποτέλεσε και τη βάση της Αποτροπής για τις επόμενες δεκαετίες.

Συμπτωματικά το πυρηνικό δόγμα της της Αμοιβαίας Εξασφαλισμένης Καταστροφής (Mutual Asssured Destruction) σχημάτιζε το ακρωνύμιο MAD, δηλαδή “τρελός”. Και πράγματι είναι σκέτη τρέλα ένα δόγμα αμοιβαίας πυρηνικής καταστροφής, χωρίς νικητές και ηττημένους, όπου στην ουσία οι πάντες θα ήταν ηττημένοι και οι ελάχιστοι επιβιώσαντες θα πάλευαν μέσα στα ραδιενεργά ερείπια σ’ έναν κατεστραμμένο πλανήτη. Το ίδιο το δόγμα συνόψιζε τον κυνισμό δύο πυρηνικοποιημένων υπερδυνάμεων, που σε περίπτωση έκρηξης πολέμου μέσα σε μερικά λεπτά η μία θα κατέστρεφε την άλλη και θα έπαιρναν μαζί τους στον όλεθρο ολόκληρη την ανθρωπότητα. Το μόνο που χώριζε πλέον την ανθρωπότητα από εκατοντάδες εκατομμύρια απανθρακωμένων πτωμάτων, που θα έζεχναν ραδιενέργεια, και από την εξαφάνιση του ίδιου του ανθρώπινου είδους από τον πλανήτη Γη, θα μπορούσε να είναι η καχυποψία και μια λανθασμένη πληροφορία ότι οι εχθρικοί πύραυλοι έχουν εκτοξευτεί, οπότε θα έπρεπε αναγκαστικά να δοθεί διαταγή για αντίποινα. Κανείς δε γνωρίζει ακριβώς πόσοι “λανθασμένοι συναγερμοί” υπήρξαν τότε και πόσες φορές η ανθρωπότητα έφτασε στο χείλος ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος…

Αποτέλεσμα εικόνας για MAD nuclear bomb

Η στρατηγική της Ευλύγιστης Ανταπόδοσης

Προς τα τέλη της δεκαετίας του 1960 η απειλή αυτόματης κλιμάκωσης μιας πυρηνικής διένεξης έχασε την αξιοπιστία της ως μέσο Αποτροπής, πράγμα που οδήγησε στον παραγκωνισμό του χοντροκομμένου MAD, ως επίσημου πυρηνικού δόγματος του ΝΑΤΟ κι έτσι περάσαμε στην 3η φάση της Εύκαμπτης Αντίδρασης ή Ευλύγιστης Ανταπόδοσης (Flexible Responce), που διήρκεσε από το 1967 ως το 1980. Αυτή η στρατηγική έγινε δεκτή ως επίσημο δόγμα του ΝΑΤΟ το 1967 και προϋπόθετε τη μερική ισχύ και του δόγματος του MAD. Για την ακρίβεια εντασσόταν στα πλαίσια του MAD, αλλά αποτελούσε εξέλιξη και προσαρμογή στα νέα τεχνολογικά και στρατηγικά δεδομένα. Υιοθετώντας το δόγμα της ευέλικτης ανταπόδοσης το ΝΑΤΟ ενίσχυσε σημαντικά τις συμβατικές του δυνάμεις στην Ευρώπη ώστε να είναι σε θέση να αντέξουν μια σοβιετική επίθεση διάρκειας 28 ημερών και προώθησε την εκτεταμένη ανάπτυξη των Τακτικών Πυρηνικών Όπλων (ΤΠΟ) ως συνδετικού κρίκου ανάμεσα στα συμβατικά και στα στρατηγικά πυρηνικά όπλα. Υπολογίζεται πως μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970 αναπτύχθηκαν στην Ευρώπη περίπου 7.000 ΤΠΟ του ΝΑΤΟ.

Η ιδέα του δόγματος της “εύκαμπτης ανταπόδοσης” θα μπορούσε να συνοψιστεί στη φράση του τότε “γκουρού” της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, του Χένρι Κίσιγκερ: “Όσο πιο ασήμαντος είναι ο στόχος του εχθρού, τόσο πιο μικρή θα πρέπει να είναι και η τιμωρία του”. Υπήρξε ωστόσο πρόβλημα στο να καθοριστεί το ακριβές σημείο έπειτα από το οποίο θα γινόταν η μετάβαση από τη χρήση συμβατικών στα ΤΠΟ, δηλαδή το λεγόμενο “σημείο πυρηνικοποίησης”, έπειτα από το οποίο πιθανώς να μην υπήρχε δυνατότητα επιστροφής. Με βάση αυτό το δόγμα η χρήση ΤΠΟ σ’ έναν περιορισμένο τοπικό πόλεμο (π.χ. στη Δυτική Ευρώπη) αποτελούσε την “τελευταία προειδοποίηση” πριν από το πέρασμα στη χρήση στρατηγικών πυρηνικών όπλων, που θα οδηγούσε στην ανεξέλεγκτη κλιμάκωση του MAD. Ως αναμενόμενο αυτή η νέα στρατηγική δεν έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από τους Δυτικοευρωπαίους, διότι θεωρούσαν πως μπορεί να οδηγούσε στη διεξαγωγή ενός τοπικού πυρηνικού πολέμου στην Ευρώπη.

Το δόγμα του “Πρώτου Πλήγματος”

Η ανάληψη της εξουσίας στις ΗΠΑ από το νεοσυντηρητικό πρόεδρο Ρόναλντ Ρέιγκαν (1980) οδήγησε στην άμεση μεταβολή στην αποτρεπτική στρατηγική του ΝΑΤΟ. Περάσαμε έτσι σε μια, πιο επιθετική, 4η φάση, που βασίστηκε στην ιδέα της Δύναμης Αντίκρουσης ή Ικανότητας Πρώτου Πλήγματος (First Strike Capability) και διήρκεσε μέχρι και το 1983. Κι αυτό το δόγμα προϋπόθετε τη μερική ισχύ του MAD και λειτουργούσε στα πλαίσια του. Για να διαφοροποιηθεί από τους προκατόχους του ο Ρέιγκαν αποφάσισε να κινηθεί πιο επιθετικά απέναντι στη Σοβιετική Ένωση. Να μεταθέσει το βάρος από την απλή Αποτροπή στη δυνατότητα επιτυχημένης διεξαγωγής πυρηνικού πολέμου (!) και γι’ αυτό οι επικριτές του τον κατηγόρησαν ότι στην ουσία υιοθετούσε ένα δόγμα “εξαπόλυσης πυρηνικού πολέμου”.

Στην πραγματικότητα ο Ρέιγκαν υιοθέτησε το δόγμα της Δύναμης Αντίκρουσης ως αποτέλεσμα του φόβου των ΗΠΑ ότι οι Σοβιετικοί οικοδομούσαν τις πυρηνικές τους δυνάμεις -είχαν αποκτήσει ήδη τους ICBM SS-18 και SS-19 που ήταν και ισχυροί και ακριβείς- για ένα αιφνιδιαστικό πρώτο πλήγμα: θεωρούσαν πως οι Σοβιετικοί ήταν πλέον σε θέση, αν το επιθυμούσαν, μετά από μια ξαφνική επίθεση να καταστρέψουν στο έδαφος τουλάχιστον το 90% των αμερικανικών ICBMs, μειώνοντας έτσι τη δυνατότητα ισχυρού ανταποδοτικού πλήγματος. Γι’ αυτό, κάνοντας έτσι ένα μεγάλο δώρο στην αμερικανική πολεμική βιομηχανία, ο Ρέιγκαν θεώρησε πως οι ΗΠΑ έπρεπε να αποκτήσουν προηγμένα πυρηνικά οπλικά συστήματα ικανά για έναν πόλεμο εναντίον “σκληρών στόχων”, όπως ήταν τα σιλό πυραύλων, οι υπόγειες βάσεις κ.λ.π. Αναπτύχθηκαν έτσι οι πύραυλοι Peacekeeper (MX) τύπου ICBM και οι SLBM (εκτοξεύομενοι από υποβρύχια) Trident, ενώ ταυτόχρονα οι ΗΠΑ, ανακάμπτοντας από την εσωστρέφεια της ήττας τους στον πόλεμο του Βιετνάμ, εγκαινίασαν μια πιο επιθετική παγκόσμια πολιτική.

Αποτέλεσμα εικόνας για nuclear bomb peacekeeper ICBM

SDI: Ο “Πόλεμος των Άστρων

Στις 23 Μαρτίου 1983 ο πρόεδρος Ρέιγκαν πρότεινε στον αμερικανικό λαό ένα νέο στρατηγικό πρόγραμμα “που θα άλλαζε το ρου της Ιστορίας”. Το ονόμασε Πρωτοβουλία Στρατηγικής Άμυνας (Strategic Defense Initiative ή SDI), αλλά έγινε ευρύτερα γνωστή ως “Πόλεμος των Άστρων”. Ο στόχος αυτού του πανάκριβου και φιλόδοξου αμερικανικού σχεδίου ήταν η δημιουργία μιας απόρθητης αντιπυραυλικής ασπίδας με την εγκατάσταση υπερσύγχρονων αμυντικών συστημάτων (π.χ. όπλα λέιζερ, DEW κ.ά.) ακόμη και στο διάστημα -κάτι το τεχνολογικά ανέφικτο για την Αμερική της δεκαετίας του 1980, γι’ αυτό αντιμετώπισε την άρνηση και το σκεπτικισμό ακόμη και της επιστημονικής κοινότητας της χώρας. Απαιτούσε τεράστιες επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη νέων τεχνολογιών. Το τεράστιο κόστος του σχεδίου, που κυμαινόταν από 500 δισ. δολάρια μέχρι ένα τρισεκατομμύριο δολάρια, το καθιστούσε επίσης ανεδαφικό, ακόμη και για μια εύρωστη οικονομία όπως των ΗΠΑ.

Αποτέλεσμα εικόνας για SDI nuclear bomb

Ωστόσο για τον Ρέιγκαν και τα “γεράκια” του το SDI ήταν ένα πρόγραμμα “επιθετικής άμυνας” (!) με διαστημικές τεχνολογίες, το οποίο αποσκοπούσε, όχι τόσο να εφαρμοστεί στην πράξη, αλλά περισσότερο να χρησιμοποιηθεί ως φόβητρο ώστε να τρομοκρατήσει τη Σοβιετική Ένωση με την ιδέα πως όλα τα πυρηνικά της συστήματα θα ήταν στο εξής παρωχημένα και θα έπρεπε να αντικατασταθούν. Κι επειδή η ΕΣΣΔ ήταν στην ουσία ένας “γίγαντας με πήλινα πόδια”, ο οποίος στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ξόδευε ήδη το θηριώδες 30% του ΑΕΠ της για την άμυνα σε βάρος του βιοτικού επιπέδου των λαών της και παρουσίαζε έντονα σημάδια εξουθένωσης, δεν είχε άλλα περιθώρια να ακολουθήσει μια νέα κούρσα εξοπλισμών. Οπότε η πιθανότητα με κάποιο τρόπο να “συνθηκολογήσει” έβαινε όλο και πιο αυξανόμενη, ειδικά από τότε που ανέλαβε την εξουσία στη Μόσχα ο πιο μετριοπαθής Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, που προωθούσε την Περεστρόικα (Μεταρρύθμιση) και τη Γκλάσνοστ (Διαφάνεια), και άρχισε να ανησυχεί περισσότερο για το βιοτικό επίπεδο των σοβιετικών υπηκόων παρά για την ευρωστία του στρατιωτικού προϋπολογισμού της σοβιετικής αυτοκρατορίας. Σε αυτό συνετέλεσε καθοριστικά και το πολύ σοβαρό πυρηνικό ατύχημα στο Τσερνομπίλ της Ουκρανίας τον Απρίλιο του 1986, που εξαπέλυσε ραδιενέργεια 1.000 ισχυρότερη από εκείνη της Χιροσίμα.

Σχετική εικόνα

Ειρηνευτικές συνομιλίες και αφοπλισμός

Τελικά, ο “Πόλεμος των Άστρων” μπορεί να μην υλοποιήθηκε ποτέ, αλλά όμως πέτυχε τον αντικειμενικό του στόχο να ωθήσει τη Σοβιετική Ένωση σε συνθηκολόγηση και τελικά σε κατάρρευση. Πριν ωστόσο η σοβιετική αυτοκρατορία καταρρεύσει ο Γκορμπατσόφ συμφώνησε με τον Ρέιγκαν στο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας τη συνθήκη για τον περιορισμό των πυρηνικών όπλων ενδιάμεσου βεληνεκούς (INF), που αφορούσε κυρίως την Ευρώπη. Στη συνέχεια συμφώνησαν και τον περιορισμό των πυρηνικών εξοπλισμών (Strategic Arms Limitation Talks ή SALT I, II και III) και του πυρηνικού ανταγωνισμού μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων, που αποφάσισαν τότε να μειώσουν τις πυρηνικές κεφαλές κάτω από τις 5.000 έκαστη, με τη Σοβιετική Ένωση να διατηρεί πάντα ένα ελαφρύ προβάδισμα. Στη συνέχεια (1990) και λίγο πριν συμβεί η διάλυση του στρατιωτικού Συμφώνου της Βαρσοβίας, έγινε και η συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον-Μόσχας για τον περιορισμό των συμβατικών όπλων στην Ευρώπη (CFE), καθιστώντας για πρώτη φορά έπειτα από μισό αιώνα τη γηραιά ήπειρο πιο ασφαλή -κατά ειρωνικό τρόπο λίγο πριν το ξέσπασμα των πολέμων στη Γιουγκοσλαβία.

Αποτέλεσμα εικόνας για nuclear bomb

Πόσο κοντά στο πυρηνικό ολοκαύτωμα βρισκόμαστε;

Έπειτα από αυτές τις συμφωνίες για το πάγωμα των πυρηνικών εξοπλισμών και ειδικά μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας (1991) το λεγόμενο “Ρολόι της Αποκάλυψης” (Doomsday Clock), επανατοποθετήθηκε στις 23:43 από 23:57 που ήταν όλα τα προηγούμενα χρόνια και παρέμεινε στην ίδια θέση μέχρι το 2005. Την ίδια περίοδο συνέχισε να υφίσταται η έννοια της πυρηνικής Αποτροπής, καθώς οι ΗΠΑ και η Ρωσική Ομοσπονδία διέθεταν ακόμη αρκετά, αν και απαρχαιωμένα, πυρηνικά συστήματα ικανά πάντα για να καταστρέψει η μία την άλλη, ωστόσο δεν υπήρχαν και τόσο μεγάλες πιθανότητες για να συμβεί κάτι τέτοιο, Η Ρωσία είχε μετατραπεί πλέον από παγκόσμια υπερδύναμη σε δύναμη “δεύτερης κατηγορίας”, κυρίως περιφερειακού επιπέδου στο χώρο της Ευρασίας, ενώ οι ΗΠΑ επέκτειναν κι άλλο την εξουσία και τον έλεγχο τους, σε σημείο ώστε να χαρακτηριστούν ως η μοναδική πλανητική υπερδύναμη. Με πολλά σύγχρονα πυρηνικά όπλα ασφαλώς.

Μετά το 2005 όμως, εξαιτίας της επιθετικής πολιτικής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή αλλά και την απόφαση του προέδρου Τζορτζ Μπους για “πυρηνικό επανεξοπλισμό” και έναν μικρό “Πόλεμο των Άστρων”, καθώς και την ανάκαμψη της Ρωσίας του Πούτιν και την επιθυμία της για “ανανέωση” του απαρχαιωμένου πυρηνικού της εξοπλισμού, το “Ρολόι της Αποκάλυψης» έδειξε και πάλι 23:53. Υπήρξε δηλαδή μια σημαντική υποχώρηση. Και σήμερα, έπειτα κι από την ενσωμάτωση και της πυρηνικής κεφαλής W76-2 στο αμερικανικό οπλοστάσιο δείχνει πλέον 23:58, μόλις δύο λεπτά από τα μεσάνυχτα, πριν το Τέλος.

Αποτέλεσμα εικόνας για nuclear bomb

Επιστροφή του “πυρηνικού εφιάλτη” χωρίς τα αντιπυρηνικά κινήματα

Το 2019, εκτός από την Αμερική και τη Ρωσία, που διαθέτουν από περίπου 5.000 πυρηνικές κεφαλές έκαστη, αρκετά πυρηνικά όπλα διαθέτουν επίσημα και η Κίνα, η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία. Μια σειρά από άλλες χώρες, όπως η Ινδία, το Πακιστάν, το Ισραήλ και η Βόρεια Κορέα, διαθέτουν επίσης πυρηνικά όπλα. Υπάρχουν τέλος μια σειρά από χώρες, όπως το Ιράν, η Ιαπωνία κ.ά. που διαθέτουν τη λεγόμενη “πυρηνική επιλογή” (nuclear Option), δηλαδή την ικανότητα να κατασκευάσουν πυρηνικά όπλα όταν και εφόσον το θελήσουν. Και υπάρχουν ασφαλώς στον κόσμο μας και μια σειρά από “συμβατικές απειλές” κατά της ανθρωπότητας, που αυξάνουν την επικινδυνότητα και σπρώχνουν τους λεπτοδείκτες του “Ρολογιού της Αποκάλυψης”, όλο και προς το Τέλος.

hwasong nuclear ballistic missile icbm test launch north korea kcna

Το χειρότερο πάντως είναι πως στο τιμόνι των δύο μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων του πλανήτη μας βρίσκονται δύο εξουσιοφρενείς ηγέτες (Τραμπ και Πούτιν), που δεν σκέφτονται την ειρήνη, το καλό και συμφέρον όλης της ανθρωπότητας, και δεν έχουν ηθικούς ενδοιασμούς να κάνουν επίδειξη δύναμης και στρατιωτικών επεμβάσεων, που μπορεί να προκαλέσουν κάποιο ατύχημα το οποίο θα τους παρασύρει ώστε να περάσουν το λεγόμενο “κατώφλι πυρηνικοποίησης”. Και μάλιστα σε μια εποχή που δεν υφίσταται πλέον κάποια συγκεκριμένη στρατηγική Αποτροπής, πέρα από ένα θολό MAD (Αμοιβαία Εξασφαλισμένη Καταστροφή), ενώ η ανερχόμενη Κίνα εισέρχεται κι αυτή δυναμικά στη λέσχη των πυρηνικών υπερδυνάμεων, με την κατασκευή υπερσύγχρονων όπλων, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο και ασταθές “πυρηνικό τρίγωνο” (ΗΠΑ-Ρωσία-Κίνα).

Ο πυρηνικός εφιάλτης έχει επιστρέψει πλέον για τα καλά, χωρίς ωστόσο να έχουν επιστρέψει και τα παγκόσμια φιλειρηνικά και αντιπυρηνικά κινήματα του παρελθόντος, που πίεζαν τις κυβερνήσεις για πυρηνικό αφοπλισμό. Καθόλου παράξενο λοιπόν που έχουν επιστρέψει πλέον, εν έτει 2019, και οι σκέψεις και οι συζητήσεις μας για τα “τελευταία πέντε λεπτά” πριν από την πρώτη έκρηξη. Απαισιοδοξία για το μέλλον ή μήπως “το σκοτάδι είναι πάντα πιο πυκνό πριν από την αυγή;”

Αποτέλεσμα εικόνας για anti nuclear movement

* Ο Γιώργος Στάμκος είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.

Σημείωση: πρωτοδημοιεύτηκε στο http://www.tvxs.gr στις 18.3.2019.

H σκοτεινή πλεύρα της Κίνας: Κι αν στραβοπατήσει ο «Κόκκινος Δράκος»;

Η σκοτεινή πλευρά της Κίνας

Κι αν στραβοπατήσει o Κόκκινος Δράκος;

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Χρόνο με το χρόνο η οικονομική δύναμη μετατοπίζεται από τη Δύση στην Ανατολή και συγκεκριμένα προς την ανατολική Ευρασία, με την Κίνα στο επίκεντρο. Ωστόσο, αν και τα στοιχεία, οι γενικότερες τάσεις και οι αναλύσεις των ειδικών συνηγορούν σχετικά με την άνοδο της Κίνας στην κορυφή της παγκόσμιας οικονομίας (με βάση το μέγεθος του ΑΕΠ της) κάποια στιγμή μέσα στη δεκαετία του 2020 (πιθανότατα πριν το 2027), εντούτοις αυτό δε σημαίνει ταυτόχρονα και τη μετατροπή της Κίνας σε παγκόσμια ή πλανητική υπερδύναμη, όπως είναι σήμερα οι ΗΠΑ. Η πορεία της για την κορυφή δεν είναι προδιαγεγραμμένη. Υπάρχουν μια σειρά από προκλήσεις, παγίδες, εμπόδια κλπ. τα οποία η ανερχόμενη Κίνα καλείται να διαχειριστεί επιδέξια και να αντεπεξέλθει επιτυχημένα ώστε να μην “στραβοπατήσει” στην πορεία της για την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία.

Εκδημοκρατισμός, κοινωνικές ανισότητες και αναταραχές

Η πρώτη πρόκληση είναι εκείνη των κοινωνικών αναταραχών που θα προκύψουν ως αποτέλεσμα των διευρυμένων ανισοτήτων αλλά και της εντεινόμενης απαίτησης για εκδημοκρατισμό. Η Κίνα εφαρμόζει για την ώρα το σύνθημα “μια χώρα, δύο συστήματα”, αλλά για να συνεχίσει τη “μεγάλη πορεία” της προς την οικονομική ανάπτυξη θα πρέπει να εγκαταλείψει σταδιακά τον κεντρικό σχεδιασμό της οικονομίας της και να προσχωρήσει σε περισσότερες μεταρρυθμίσεις προκειμένου να ικανοποιήσει και τις απαιτήσεις της νέας μεσαίας τάξης της, η οποία δημιουργήθηκε από την οικονομική έκρηξη των δύο τελευταίων δεκαετιών. Όμως, όσο η Κίνα θα αναπτύσσεται και θα γίνεται περισσότερο “καπιταλιστική” χώρα, τόσο θα αυξάνουν στο εσωτερικό της οι ανισότητες, αλλά και οι πιέσεις των ανερχόμενων κοινωνικών ομάδων για εκδημοκρατισμό και ανθρώπινα δικαιώματα. Σ’ αυτή την περίπτωση ή οι σκληροπυρηνικοί του καθεστώτος θα αντιδράσουν κατασταλτικά ή θα συμβεί μια κάποιας μορφής “πορτοκαλί επανάσταση”, η οποία θα φέρει στην εξουσία πολιτικές δυνάμεις που θα εκπροσωπούν τη νέα αστική τάξη της Κίνας που αριθμεί 300 εκατομμύρια και αυξάνεται. Αν πάντως η Κίνα γίνει τελικά δημοκρατική –πράγμα δύσκολο για μια χώρα 1,4 δισεκατομμυρίων κατοίκων με αυτοκρατορική παράδοση χιλιετηρίδων– θα γίνει πιθανότατα μια “αυταρχική δημοκρατία” τύπου Ρωσίας του Πούτιν, που θα τρέφει αυτοκρατορικές φιλοδοξίες να διαδραματίσει μια παγκόσμια αποστολή υποσκελίζοντας τις ΗΠΑ.

Η Κίνα, η οποία αποτελεί τη δεύτερη, για την ώρα, μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη μας, έχει 150 εκατομμύρια κατοίκους της (λίγο πάνω από το 10% του πληθυσμού της) να ζουν με λιγότερα από δύο δολάρια την ημέρα.

Από την άλλη το 70% του πλούτου της Κίνας βρίσκεται στην κατοχή του 0,4% του πληθυσμού της -μια ανισότητα που θυμίζει την Ευρώπη του 19ου αιώνα, με τους αριστοκράτες και τους ξεβράκωτους, αλλά και τις σημερινές ΗΠΑ του Τραμπ.

Υπάρχουν επίσης τεράστιες ανισότητες ανάμεσα στην αγροτική και στην αστική Κίνα, ανάμεσα στην Κίνα της ενδοχώρας και σε εκείνη των βιομηχανικών και αναπτυγμένων ανατολικών παραλίων της.

Η εκρηκτική αστικοποίηση και ρύπανση

Η δεύτερη λοιπόν πρόκληση που θα αντιμετωπίσει η Κίνα αφορά στις τεράστιες οικονομικές ανισότητες μεταξύ της παράκτιας αναπτυγμένης ζώνης και του υποανάπτυκτου και αχανούς αγροτικού εσωτερικού της –μια ανισότητα που θυμίζει την οικονομική διαφορά βόρειας και νότιας Ιταλίας σε τεράστια όμως κλίμακα. Είναι γεγονός πως οι μισθοί στην περιοχή της Σαγκάης, μιας ζώνης που έχει προσελκύσει τις περισσότερες ξένες επενδύσεις, είναι πενταπλάσιοι ακόμη και δεκαπλάσιοι σε σχέση μ’ εκείνους στις πόλεις του εσωτερικού της Κίνας. Αυτή τη στιγμή περίπου 700 εκατομμύρια Κινέζοι (ή το 50% του πληθυσμού) ζουν στις πόλεις και άλλα 700 εκατομμύρια σε χωριά του εσωτερικού. Από αυτά υπολογίζεται πως 300 με 400 εκατομμύρια θα αναζητήσουν σύντομα την τύχη τους στις πόλεις, οδηγώντας στην πληθυσμιακή του γιγάντωση και στην έκρηξη (φούσκα) των τιμών ακινήτων. Ως το 2030 τουλάχιστον το 70% του πληθυσμού της Κίνας θα κατοικεί στις πόλεις, με μολυσμένη συνήθως ατμόσφαιρα. To Πεκίνο αγγίζει πλέον τα 30 εκατομμύρια κατοίκους, το ίδιο και η Σανγκάη, και ο αέρας, τις περισσότερες μέρες του χρόνου, δεν είναι αναπνεύσιμος σκοτώνοντας έτσι δεκάδες ανθρώπους καθημερινά. Νέες πόλεις και αστικές περιοχές ξεφυτρώνουν ως μανιτάρια, κατατρώγοντας πολύτιμη αγροτική γη και καταναλώνοντας θηριώδη ποσά ενέργειας. Για τον έλεγχο και τη διαχείριση αυτού του τεράστιου αστικού πληθυσμού το κινεζικό καθεστώς φιλοδοξεί να δημιουργήσει “έξυπνες πόλεις”, αλλά και τεχνικές μαζικού ελέγχου μέσω της διαχείρισης πληροφοριών βασιζόμενες σε νέες τεχνολογίες παρακολούθησης. Θα μπορέσει άραγε η Κίνα να απορροφήσει αυτές τις μάζες των αγροτών και να ελέγξει την όλο και πιο απαιτητική ανερχόμενη μεσαία της τάξη ή μήπως θα οδηγηθεί σε κοινωνικές αναταραχές διασπαστεί;

Αυτές οι τεράστιες ανισότητες, αν συνδυαστούν με την εκρηκτική αύξηση των τιμών κατοικίας, τη μόλυνση της ατμόσφαιρας και τη ρύπανση εδάφους και υδάτων, αλλά και την ταχύτατη αστικοποίηση, αποτελούν ένα “κοκτέιλ μολότοφ” που μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικές αναταράξεις, ακόμη και σε επανάσταση. Ειδικά αν το υπάρχον κομουνιστικο-καπιταλιστικό της καθεστώς απολέσει σε περίπτωση π.χ. μιας σημαντικής οικονομικής επιβράδυνσης, τα σημερινά υψηλά επίπεδα νομιμοποίησης που απολαμβάνει στα μάτια του κινεζικού λαού, όσο και αν χρησιμοποιεί “τεχνικές Big Brother” για τον έλεγχο του πληθυσμού, δε θα μπορέσει να αποφύγει μια κοινωνική έκρηξη.

Η δημογραφική γήρανση της Κίνας

Μια άλλη πρόκληση, που θα αντιμετωπίσει η Κίνα, και η οποία αποτελεί μεγάλη απειλή για την κοινωνική και οικονομική της σταθερότητα, είναι η δημογραφική της γήρανση και συγκεκριμένα η επικείμενη γήρανση του πληθυσμού της. Η Κίνα μετά το 2025 θα γερνάει με ταχύτερο ρυθμό απ’ ό,τι οι Δυτικές χώρες. Επειδή από τη δεκαετία του 1970 στην Κίνα επικράτησε η πολιτική “Ένα Παιδί ανά Οικογένεια”, όταν οι προηγούμενες γενιές αρχίσουν να γερνάνε (από το 2025 και μετά) θα υπάρχουν πολύ λιγότεροι νέοι για να τους αντικαταστήσουν. Το 2030 θα υπάρχουν στην Κίνα περίπου 300 εκατομμύρια ηλικιωμένοι (16% του πληθυσμού σε σύγκριση με το 5% του 1980), ένα τεράστιο παθητικό που ίσως “ψαλιδίσει” τις φιλοδοξίες ανάδειξης του Κόκκινου Δράκου σε παγκόσμια υπερδύναμη. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά και ο Πολ Γουάλας, συγγραφέας του βιβλίου με τίτλο “Ηλικιακός Σεισμός”: “Στην επόμενη δεκαετία η Κίνα θα γίνει μια κοινωνία με έντονο δημογραφικό πρόβλημα εξαιτίας της ταχύτατης γήρανσης του πληθυσμού της”. Έτσι σε δύο δεκαετίες η Κίνα θα πάψει να αποτελεί μια δεξαμενή φθηνών εργατικών χεριών και ίσως αναγκαστεί να εισαγάγει μετανάστες από τη γειτονική Ινδία.

Για να αντιμετωπίσει τη δημογραφική της γήρανση η Κίνα πιθανόν να μιμηθεί τη γειτονική της Ιαπωνία εισάγοντας τον αυτοματισμό, τη ρομποτική, και τις Τεχνητές Νοημοσύνες σε μεγάλη κλίματα, ώστε να διατηρηθεί η παραγωγική της ικανότητα. Επειδή όμως η κλίμακα γήρανσης της Κίνας είναι τεράστια, δε θα μπορούν να ανεβρεθούν εύκολα τα τεράστια κονδύλια για να επενδυθούν στις νέες τεχνολογίες ρομποτικής ώστε να καλύψουν τις ανάγκες του γηράσκοντος πληθυσμού και ταυτόχρονα να καλύψουν τις ανάγκες για “εργατικά χέρια”. Είναι μια δύσκολη εξίσωση, που θα μπορούσαν να λύσουν πλούσιες χώρες με μικρό πληθυσμό. Όχι όμως και η Κίνα που είναι τεράστια και όχι τόσο πλούσια (αποτελεί πλέον χώρα μεσαίου εισοδήματος). Επίσης ο πληθυσμός της Κίνας, σύμφωνα με τις προβλέψεις, αναμένεται να συρρικνωθεί από τα σημερινά 1,4 δισεκατομμύρια κατοίκους στο 1 δισεκατομμύριο περίπου κατά το έτος 2100, δηλαδή θα μειωθεί κατά 40%.

Ανισορροπία των φύλων

Η πολιτική του Ενός Παιδιού οδήγησε σε πολλές στρεβλώσεις, που θα επηρεάσουν μεσοπρόθεσμα τη δομή της κινεζικής οικονομίας, αυξάνοντας τις ανισορροπίες της. Με τους περισσότερους Κινέζους γονείς να προτιμούν τα αγόρια από τα κορίτσια, και την επιλεκτική άμβλωση των θηλυκών εμβρύων, εφόσον πλέον η ιατρική τεχνολογία καθιστά δυνατή την πρόγνωση του φύλου του παιδιού, δημιουργήθηκε τις δύο τελευταίες δεκαετίες ένα έλλειμμα στην Κίνα περίπου 40 εκατομμυρίων γυναικών. Αυτή η ανισορροπία των φύλων, που είναι πρωτοφανής και ανήκουστη σε οποιαδήποτε σύγχρονη κοινωνία, είναι ιδιαίτερα κραυγαλέα στις κινεζικές επαρχίες Γκουαντόνγκ και Γιαγξί, όπου οι άνδρες ξεπερνούν τις γυναίκες κατά 30-38%. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας στρατιάς ανύπαντρων ανδρών, που όσο φτωχότεροι είναι τόσο λιγότερες πιθανότητες έχουν να βρουν ταίρι, ενώ αντίθετα η “κοινωνική αξία” των γυναικών στην Κίνα έχει ανέβει.

Αυτοί οι απελπισμένοι Κινέζοι εργένηδες, χωρίς γυναίκες και οικογένειες, μπορούν κάλλιστα να γίνουν μπροστάρηδες στις επόμενες επαναστάσεις. Μπορούν επίσης να ασπαστούν τον ριζοσπαστικό εθνικισμό και να συμμετάσχουν σε ενδεχόμενες επεκτατικές εκστρατείες της Κίνας. Για να αντιμετωπίσει αυτό το σοβαρό πρόβλημα το κινέζικο καθεστώτος έδωσε από το 2016 το δικαίωμα στους Κινέζους γονείς να κάνουν ελεύθερα και δεύτερο παιδί, με την ελπίδα πως αυτό θα είναι κορίτσι. Αλλά μέχρι αυτά τα κορίτσια που θα γεννηθούν θα φθάσουν σε ηλικία ενηλικίωσης για να καλυφθεί κάπως το έλλειμμα, η Κίνα θα πρέπει να εισαγάγει περίπου 25-30 εκατομμύρια “νύφες” από φτωχότερες χώρες της νότιας Ασίας, όπως το Βιετνάμ, οι Φιλιππίνες, η Μπούρμα και η Ινδία. Διαφορετικά θα έχει να αντιμετωπίσει τους δυσαρεστημένους εργένηδες της, που θα ξεσπούν εύκολα τη δυσαρέσκεια τους σε επαναστάσεις.

Αποτέλεσμα εικόνας για China population

Περιφερειακές ανισότητες και μειονότητες

Η άλλη πρόκληση της Κίνας έχει να κάνει με την κατάσταση των μειονοτήτων και τις αυξανόμενες απαιτήσεις τους για δικαιώματα και απόσχιση. Αν και οι Χαν αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού της χώρας (92%), εντούτοις στην επικράτεια της Κίνας ζουν πάνω από 70 εκατομμύρια μέλη μειονοτήτων, που κατέχουν τη μισή έκταση της χώρας και τα ¾ των συνοριακών περιοχών της! Κορεάτες, Μογγόλοι και Τουρκμένοι του Σινκιάνγκ έχουν ομοεθνείς από την άλλη πλευρά των συνόρων, όπως και οι Τσουάνγκ στο νότο, που συγγενεύουν με τους Ταϊλανδούς. Από την άλλη οι Θιβετιανοί αντιστέκονται όσο κανείς άλλος στην αφομοίωση τους στην κινέζικη κουλτούρα, ενώ ο Δαλαϊ Λάμα έχει καταφέρει να διεθνοποιήσει το ζήτημα της κινεζικής κατοχής στο Θιβέτ. Οι Χαν από την πλευρά τους επιδίδονται σε μια πολιτική αποικισμού των μειονοτικών εδαφών, όπως στο Θιβέτ και στο Σινκιάνγκ, πράγμα που προκαλεί τις έντονες αντιδράσεις των μειονοτήτων. Μια εξέγερση των μειονοτικών πληθυσμών δεν θα πρέπει να θεωρείται απίθανη, ιδιαίτερα σε περίπτωση εκδημοκρατισμού της Κίνας. Αυτό όμως θα έχει ως συνέπεια τη βίαιη καταστολή εκ μέρους των κινεζικών αρχών καθώς η Κίνα δεν επιθυμεί να έχει την ίδια μοίρα με τη γείτονα της, τη Σοβιετική Ένωση.

Αποτέλεσμα εικόνας για China economy

Οικονομική επιβράδυνση

Η κινεζική οικονομία δεν μπορεί να αναπτύσσεται επ’ άπειρον και μάλιστα με τους -συχνά διψήφιους- ρυθμούς που μας είχε συνηθίσει κατά τις τρεις προηγούμενες δεκαετίες. Όπως ακριβώς και η Ιαπωνία αναμένεται να περάσει κι εκείνη σε φάση επιβράδυνσης, ακόμη και σε ύφεση με στασιμοπληθωρισμό. Το σκάσιμο μιας “φούσκας” στο κινεζικό χρηματιστήριο ή στην αγορά των ακινήτων θα μπορούσε να φορτώσει την Κίνα με τράπεζες που φυτοζωούν, ψαλιδίζοντας σημαντικά τους ρυθμούς ανάπτυξης. Το ίδιο μπορεί να κάνει κι ένας παρατεταμένος εμπορικός πόλεμος με τις ΗΠΑ. Κι επίσης, καθώς μετατρέπεται σε οικονομία μεσαίου εισοδήματος, αρχίζει σταδιακά να μετατοπίζει το κέντρο βάρος ανάπτυξης της από τη βιομηχανική παραγωγή και τις εξαγωγές στην αυξημένη εγχώρια κατανάλωση και στις υπηρεσίες. Αυτό σημαίνει όμως πως η εποχή με τα θηριώδη κινεζικά εμπορικά πλεονάσματα θα πρέπει να θεωρείται παρελθόν.

Ήδη η δεύτερη οικονομία στον κόσμο επιβραδύνεται σταθερά. Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν πως το 2018 η Κίνα είχε ανάπτυξη περιορισμένη στο 6,6%, καταγράφοντας τον χαμηλότερο ρυθμό από το 1990. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οικονομολόγων, η κινεζική οικονομία πρέπει να αναπτύσσεται κατά περίπου 6,2% ετησίως την επόμενη διετία (2019-2020) προκειμένου να επιτύχει το Πεκίνο τον διακηρυγμένο στόχο του το 2020 να έχει διπλασιάσει το ΑΕΠ αλλά και τα εισοδήματα των Κινέζων σε μια δεκαετία. δηλαδή να έχει μετατρέψει την Κίνα σε “ήπια ευημερούσα” χώρα. Σε κάθε περίπτωση οι διψήφιοι ρυθμοί ανάπτυξης ανήκουν οριστικά στο παρελθόν και η οικονομία χάνει την κεκτημένη ταχύτητα. Η κινεζική ηγεσία παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας, καθώς πολλές βιομηχανίες αναγκάζονται να προχωρήσουν σε απολύσεις εξαιτίας εν μέρει του σινοαμερικανικού εμπορικού πολέμου. Υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις πως σε βάθος μιας δεκαετίας οι ρυθμοί ανάπτυξης της Κίνας θα συγκλίνουν με εκείνες των ΗΠΑ, αλλά αυτό μένει να επιβεβαιωθεί.

Αποτέλεσμα εικόνας για China military force

Συγκρότηση αντικινεζικού συνασπισμού

Η τελευταία σοβαρή πρόκληση, που μπορεί να σταθεί εμπόδιο στο δρόμο της Κίνας για παγκόσμια υπερδύναμη, είναι να βρεθεί στο στόχαστρο ενός ευρύτερου αντικινεζικού συνασπισμού ο οποίος θα έχει συγκροτηθεί με στόχο την ανάσχεσή της. Όσο η Κίνα θα αναδύεται οικονομικά, στρατιωτικά και γεωπολιτικά, η εύλογη ανησυχία που θα προκαλέσει στην περιφέρειά της, καθώς και τα μεγαλεπήβολα σχέδια και οι διεκδικήσεις της, ενδέχεται σπρώξουν τις χώρες τις περιοχής να συνασπιστούν εναντίον της και να αναζητήσουν μεγαλύτερη υποστήριξη από τις ΗΠΑ. Οι διεκδικήσεις της Κίνας στις βραχονησίδες των νησιών Σπάρτλι στη Νότια Κινεζική Θάλασσα, η διεκδίκηση της Ταϊβάν και των νησιών Σεντάκου από την Ιαπωνία, αποτελούν δείγματα προς αυτή την κατεύθυνση, όπως και η ναυπήγηση σύγχρονου στόλου ανοικτής θάλασσας. Τα σχέδια της Κίνας να εκτρέψει τους υδάτινους πόρους του Θιβέτ και των Ιμαλαϊών ανησυχούν ήδη την Ινδία, το Μπαγκλαντές και το Καζακστάν, που εξαρτώνται ζωτικά από ποταμούς οι οποίοι πηγάζουν από το οροπέδιο του Θιβέτ. Η διαμάχη με την Ιαπωνία γύρω από τα νησάκια Σεντάκου οδήγησε στην Κίνα να επιβάλει εμπάργκο στις εξαγωγές σπάνιων γαιών ως αντίποινα για τη σύλληψη ενός Κινέζου ψαρά.

Όλα αυτά τα επεισόδια και οι προστριβές, αν πολλαπλασιαστούν στο μέλλον, μπορεί να οδηγήσουν στη συγκρότηση ενός αντικινεζικού συνασπισμού στην περιοχή με μέλη την Ιαπωνία, την Νότιο Κορέα, την Ταϊβάν, τις Φιλιππίνες, το Βιετνάμ, την Ινδονησία, ίσως ακόμη και την Ινδία. Και φυσικά μπορεί να οδηγήσουν και στην άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ σε αυτόν Κάτι τέτοιο θα αποτελέσει μια σοβαρή παγίδα από την Κίνα, η οποία θα πρέπει να βρει τρόπους να απεγκλωβιστεί και να σπάσει αυτή την “πολιορκία”, προκειμένου να διαδραματίσει παγκόσμιο ρόλο. Σε κάθε περίπτωση η συγκρότηση αντικινεζικού συνασπισμού μπορεί μόνον προσωρινά να ανασχέσει τις κινεζικές φιλοδοξίες και όχι μακροπρόθεσμα.

Μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους στην Ασία

Η Κίνα είναι πολύ μεγάλη για να αγνοηθεί. Για να παίξει όμως ρόλο παγκόσμιας υπερδύναμης ή αντίπαλου δέους των ΗΠΑ θα πρέπει να αποκτήσει τεράστιες στρατιωτικές και τεχνολογικές δυνατότητες, ισχυρή οικονομία και οικονομική επιρροή, αλλά και εκτεταμένη πολιτιστική ακτινοβολία. Υπάρχουν πολλές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η Κίνα στο κοντινό της μέλλον, τις οποίες θα πρέπει να ξεπεράσει προκειμένου να καταστεί παγκόσμια δύναμη.

Παρά τα προβλήματα και τις προκλήσεις η Κίνα θα καταφέρει τελικά να ισχυροποιήσει τη θέση της και να γίνει η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη στον κόσμο κάπου στα μέσα της επόμενης δεκαετίας. Ωστόσο, τουλάχιστον μέχρι το 2025, η Αμερική θα συνεχίσει να είναι η κυρίαρχη οικονομική δύναμη στον κόσμο, αλλά η πρωτοκαθεδρία της θ’ αρχίσει να αμφισβητείται. Σε γεωπολιτικό επίπεδο είναι σίγουρο ότι η Ουάσιγκτον θα μετατοπίσει το κέντρο βάρους του ενδιαφέροντος της από την Ευρώπη προς την Άπω Ανατολή, στοχεύοντας ενδεχομένως σε μια στρατηγική ανάσχεσης της Κίνας η οποία θα αποτελέσει το επόμενο αντίπαλο δέος. Η Ευρασία, που κατοικείται από το 75% του πληθυσμού της Γης και αντιπροσωπεύει το 65% του παγκόσμιου ΑΕΠ, θα συνεχίσει να βρίσκεται στο επίκεντρο του αμερικανικού ενδιαφέροντος.

Ακόμη πάντως κι αν η Αμερική επιχειρήσει να ανασχέσει τη γεωπολιτική άνοδο της Κίνας δεν είναι σίγουρο πως θα τα καταφέρει, καθώς η κεκτημένη ταχύτητα είναι ήδη μεγάλη. Θα πρέπει να συνυπάρξουν πολλοί λόγοι για ν’ ανακοπεί η δυναμική ανατολή του άστρου της Κίνας στο γεωπολιτικό στερέωμα του 21ου αιώνα.

Αποτέλεσμα εικόνας για China military force

Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.

Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΜΟΛΔΑΒΙΑ: Ποια είναι η πιο φτωχη χώρα της Ευρώπης;

Η άγνωστη Μολδαβία

Χαμένη στη μετάβαση

Μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας…

Ποια είναι η πιο φτωχή χώρα της Ευρώπης;

Moldova

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Είναι η λιγότερο γνωστή και μία ελάχιστα επισκέψιμη χώρα της Ευρώπης. Βρίσκεται μεταξύ Ρουμανίας και Ουκρανίας στην ανατολική Ευρώπη, όχι πολύ μακριά από τη Μαύρη Θάλασσα και τα Βαλκάνια. Είναι επίσης και η φτωχότερη χώρα της Ευρώπης, με το ετήσιο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της να μη ξεπερνά τα 3.000 Ευρώ. Κάποτε η Δημοκρατία της Μολδαβίας ήταν μία από από τις 15 σοβιετικές δημοκρατίες, η οποία παρήγαγε κυρίως κρασιά, φρούτα και λαχανικά, αλλά για περίπου 300 εκατομμύρια πολίτες της Σοβιετικής Ένωσης. Η κατάρρευση της ΕΣΣΔ το 1991 και ο πόλεμος που ακολούθησε το 1992, εξ αιτίας της απόσχισης της ρωσόφωνης ανατολικής επαρχίας της Τρανσίστριας (Transistria) ή Υπερδνειστερίας, οδήγησε τη Μολδαβία σε μια πρωτοφανή, για τα παγκόσμια δεδομένα, οικονομική κατάρρευση και σε μαζική μετανάστευση του πληθυσμού της. Τη δεκαετία του 1990 κυριαρχούσε ο υπερπληθωρισμός, ενώ οι τιμές των αγαθών και της ενέργειας ανέβηκαν ξαφνικά κατά 300%. Ο πληθυσμός είχε εξαθλιωθεί μαζικά και η μετανάστευση, μαζί με την εγκληματικότητα και τη διαφθορά κάθε είδους είχαν ανέβει σε στρατοσφαιρικά επίπεδα.

Από το το 1991 μέχρι το 1999 η Μολδαβία έχασε περίπου τα 2/3 του ΑΕΠ της. Μετά το 2001 όμως άρχισε να αναπτύσσεται με ρυθμούς άνω του 5% ετησίως, αλλά η ζημιά είχε γίνει. Λόγω της οικονομικής κατάρρευσης, της κοινωνικής αποσάθρωσης, της εξαθλίωσης και του πολέμου στην Τρανσίστρια, ο πληθυσμός της Μολδαβίας μειώθηκε από 4,3 εκατομμύρια κατοίκους το 1991 σε 3,5 εκατομμύρια το 2018. Από αυτούς, τα 3 εκατομμύρια κατοικούν στη Μολδαβία, και το μισό εκατομμύριο στην αποσχισθείσα επαρχία της Τρανσίστριας, η οποία έχει κηρύξει de facto την ανεξαρτησία της το 1990, αν και δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί επίσημα από καμία χώρα, ούτε καν από την προστάτιδά της Ρωσίας.

Moldova. Physical features map. Includes locator.

Μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας

Με έκταση 33.846 τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή μικρότερη από αυτή της ελληνικής Μακεδονίας και πληθυσμό μόλις 3,5 εκατομμύρια κατοίκους (μαζί με την Τρανσίστρια) η ρουμανόφωνη Μολδαβία έχει μεγάλη στρατηγική σημασία για τη Ρωσία, καθώς συνορεύει δυτικά με τη Ρουμανία (μέλος της Ε.Ε.) και ανατολικά με την Ουκρανία, με την οποία η Μόσχα βρίσκεται πλέον σε σύγκρουση. Παρά την de facto απόσχιση της φιλορωσικής Υπερδνειστερίας ή Τρανσίστρια (Transistria), με έκταση 3.600 τ.χλμ. και πληθυσμό μόλις μισό εκατομμύριο, η Μολδαβία είχε από το 2000 μέχρι το 2008 μια κομμουνιστική κυβέρνηση φιλική προς τη Μόσχα, αλλά κατόπιν η νέα φιλοδυτική κυβέρνηση της χώρας ακολούθησε μια φιλοευρωπαϊκή τροχιά προετοιμάζοντας την υπογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης και Σταθεροποίησης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι που δυσαρέστησε εντόνως τη Μόσχα.

Η Ρωσία αντέδρασε καθιστώντας δύσκολη την εξαγωγή των φημισμένων μολδαβικών κρασιών στην τεράστια ρωσική αγορά κι αυξάνοντας την τιμή του φυσικού αερίου, υπενθυμίζοντας τι ρισκάρει να χάσει η Μολδαβία. Είναι αξιοσημείωτο πως η πλειοψηφία των Μολδαβών πολιτών δεν επιθυμεί για την ώρα την ένταξη στην Ε.Ε. αλλά αντίθετα την ένταξη στην Ευρασιατική Τελωνειακή Ένωση, την οποία δημιούργησε η Ρωσία με την Λευκορωσία και το Καζακστάν και στην οποία εντάχθηκαν η Αρμενία και το Κιργιζιστάν. Έπειτα από τις δραματικές εξελίξεις στην Ουκρανία το 2014, με την απόσχιση της Κριμαίας και των δύο ανατολικών ρωσόφωνων επαρχιών της, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι πιέζουν την κυβέρνηση της Μολδαβίας να υπογράψει γρήγορα τη Συμφωνία ώστε να προσδεθεί στο άρμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Dniester River, Moldova.

Υπερδνειστερία και Γκαγκαουζία

Ωστόσο η Μόσχα έχει άλλα σχέδια και φαίνεται πως σχεδιάζει να αποσταθεροποιήσει τη Μολδαβία ως αντιπερισπασμό για να τραβήξει την προσοχή μακριά από την Ουκρανία. Για το σκοπό αυτό δε θα χρησιμοποιήσει μόνον την ήδη αποσχισθείσα Υπερδνειστερία, που ενδεχομένως να προβεί σε δημοψήφισμα ζητώντας την ένωσή της με τη Ρωσική Ομοσπονδία, αλλά και τις αποσχιστικές τάσεις μιας ιδιαίτερης εθνικής μειονότητας, που ζει με σχετική αυτονομία στα νότια της Μολδαβίας: τους τουρκόφωνους αλλά ορθόδοξους Γκαγκαούζους. Τους τουρκόφωνους Γκαγκαούζους, που ζουν σε μια αυτόνομη περιοχή στο νότο της χώρας, είχε στο νου του και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όταν επισκέφθηκε πρόσφατα τη χώρα, όταν έκανε μια δωρεά 10 εκατομμυρίων Ευρώ για την αποκατάσταση του προεδρικού μεγάρου της Μολδαβίας -αν και ορισμένοι υποστηρίζουν πως τα μισά τουλάχιστον χρήματα πήγαν στις τσέπες διεφθαρμένων Μολδαβών πολιτικών.

Γεωπολιτικά η Μολδαβία, αν και βρίσκεται μεταξύ Ρουμανίας και Ουκρανίας, στην ουσία βρίσκεται εκεί όπου διασταυρώνεται η σφαίρα επιρροής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσίας και η ίδια μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα στις δύο. Οι περισσότεροι Μολδαβοί φαίνεται να νοσταλγούν την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, μιλούν ρωσικά ως πρώτη γλώσσα (μαζί με τα Μολδαβικά/Ρουμανικά βεβαίως), αλλά όλο και περισσότερο θέλουν να δουν τη χώρα τους μέλος της Ε. Ε., αλλά να μην ενωθούν όμως με τη “μητέρα Ρουμανία”. Μια κατάσταση, που μοιάζει εκ πρώτης όψεως “σχιζοφρενική”, αλλά ωστόσο εξηγείται αν γνωρίζει κανείς την ιστορία και την πραγματικότητα της Μολδαβίας.

Το μολδαβικό παράδοξο

Η Δημοκρατίας της Μολδαβίας, που μέχρι το 1991 αποτελούσε μία από δεκαπέντε σοσιαλιστικές δημοκρατίες της ΕΣΣΔ και σήμερα είναι η φτωχότερη (ακόμη κι από την Αλβανία) χώρα της ανατολικής Ευρώπης με κατά κεφαλήν ΑΕΠ μόλις 3.000 ευρώ, είναι μια λατινόφωνη αλλά και ρωσόφωνη χώρα. Μέχρι το 1992 το επίσημο αλφάβητο αυτής της κατά πλειοψηφία λατινόφωνης χώρας ήταν το Κυριλλικό, αλλά αντικαταστάθηκε στη συνέχεια από το Λατινικό, έτσι ώστε να επαναπροσεγγίσει προς τη “Μητέρα Ρουμανία”. Οι Μολδαβοί, που αποτελούν περίπου το 75% του πληθυσμού αυτής της χώρας των 3,5 εκ. Κατοίκων (υπάρχουν επίσης πολλοί Ουκρανοί, Ρώσοι, Γκαγκαούζοι και Βούλγαροι), είναι περήφανοι για τη λατινοφωνία τους και τη Δακο-θρακική καταγωγή τους, αν και συνηθίζουν να γράφουν και στα Κυριλλικά, να μιλούν και ρωσικά, ενώ είναι φανερές πάνω τους οι σλαβικές επιρροές και οι Ουραλοαλταϊκές “επισκέψεις”, καθώς η μικρή τους χώρα είναι το τέλος του μεγάλου “Διαδρόμου Στέπας”, που ξεκινούσε από το βόρειο Καζακστάν και έφτανε μέχρι τις εκβολές του Δούναβη.

Αποτέλεσμα εικόνας για moldova steppes

Μέσα απ’ αυτόν τον “διάδρομο” έχουν περάσει ανά τους αιώνες πλήθος βαρβαρικών νομαδικών φυλών, που αιματοκύλισαν την Ευρώπη και τα Βαλκάνια. Ούννοι, Βούλγαροι, Μαγυάροι, Ουγούζοι, Πετσενέγκοι, Κουμάνοι και Τάταροι είναι κάποιοι από αυτούς τους νομαδικούς λαούς της κεντρικής Ασίας που πέρασαν κι εγκαταστάθηκαν, είτε για λίγο είτε μόνιμα στα εδάφη της σημερινής Μολδαβίας. Όλοι τους διέσχιζαν με τα γοργά τους άλογα τη στέπα της νότιας Ρωσίας και της Ουκρανίας σηκώνοντας σύννεφα σκόνης και σκορπίζοντας το θάνατο και τον όλεθρο στο διάβα τους. Η Μολδαβία ήταν η τελευταία τους στάση, προτού επιχειρήσουν το ριψοκίνδυνο πέρασμα του Δούναβη στο νότο ή να προσκρούσουν στο αδιαπέραστο και αδάμαστο φράγμα των άγριων Καρπαθίων στα δυτικά τους.

Αποτέλεσμα εικόνας για moldova

Η αγροτική Μολδαβία και η πρωτεύουσα Κισνάου

Η αγροτική Μολδαβία, με εξαίρεση τις περιοχές που καλλιεργούνται οι αμπελώνες, έχει τα ανάμεικτα χαρακτηριστικά μιας πεδιάδας και μιας στέπας. Το καλοκαίρι μάλιστα, όταν το παχύ χορτάρι και τα λιβάδια ξεραίνονται, θυμίζει περισσότερο στέπα. Όσοι έχουν δημιουργική φαντασία βλέπουν αυτή τη στέπα σα μια ανεξερεύνητη “θάλασσα”, εντυπωσιασμένοι από τον απέραντο ορίζοντα, την έκταση του ουρανού κι από την ατελείωτη θέα των θάμνων και των χόρτων που λικνίζονται σαν κύματα από τον αέρα. Φαντάζει όντως σαν μια θάλασσα που όμως μπορεί να “πνίξει” τον εισβολέα της, ειδικά στη διάρκεια του παγωμένου χειμώνα όταν η θερμοκρασία πέφτει στους -30 βαθμούς Κελσίου. Εδώ τα χωριά μοιάζουν σα νησιά, τα κάρα των αλόγων σαν αργόσυρτες βάρκες και τα παλιά, σοβιετικού τύπου, αυτοκίνητα σαν ταχύπλοα σκάφη. Τα πάντα άλλωστε είναι θέμα φαντασίας…

Στην πρωτεύουσα της Μολδαβίας, το Κισνάου στα Ρουμανικά ή Κισίνεφ στα Ρωσικά, μια πόλη επτακοσίων χιλιάδων κατοίκων γεμάτη με σοβιετικού τύπου μνημεία και ανάλογα κτιριακά συγκροτήματα, που επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να κάνει ένα ευρωπαϊκού τύπου λίφτινγκ, συνοψίζονται όλες σχεδόν οι αντιθέσεις της ανατολικής Ευρώπης. Η εξαθλίωση του μεγαλύτερου τμήματος του πληθυσμού κατά την περίοδο της 20ετούς Μετάβασης, οδήγησε και σε νοσηρά φαινόμενα, με χαρακτηριστικότερο εκείνο του“σεξοτουρισμού” στον οποίο επιδίδονταν Ευρωπαίοι και Έλληνες, με γνωστότερη εκείνη την περίπτωση πρώην βουλευτή του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, όσο υπηρετούσε ως αξιωματούχος του ΟΗΕ στη Μολδαβία.

Σχετική εικόνα

Το Κισνάου, που ξεκίνησε την ιστορική του διαδρομή το 1436 ως μοναστηριακό χωριό, κατοικούνταν στις αρχές του 20ου αιώνα κατά 43% από Εβραίους που κατόπιν έπεσαν θύματα πογκρόμ τόσο των Ρώσων, όσο και των Ρουμάνων και τελικά των Ναζί, με αποτέλεσμα να απομείνουν σήμερα μόλις 2.000, θυμίζοντας τη μοίρα που επιφύλαξε η ιστορία του περασμένου αιώνα σ’ αυτό τον τραγικό λαό, που μαζί με τους Αρμένιους και τους Έλληνες υπήρξαν μαζικά θύματα των εθνικιστικών εκκαθαρίσεων και της γενοκτονίας.

Η μικρή “Κίνα της Ευρώπης” με τα απέραντα κελάρια κρασιών

Από οικονομικής άποψης η σημερινή Μολδαβία, έχοντας εφαρμόσει επί δύο δεκαετίες ακραίες νεοφιλελεύθερες πολιτικές και ιδιωτικοποιώντας τουλάχιστον το 80% της οικονομίας της, έχοντας εργαζόμενους με 100 Ευρώ το μήνα βασικό μισθό -δηλαδή 100% πάνω από το 0!- και 300 Ευρώ μέσο μηνιαίο μισθό, αποτελεί την “Κίνα της Ευρώπης”. Μεγάλες ευρωπαϊκές βιομηχανίες ρούχων, όπως η Versage, D. Gabana και Armani, έχουν τα εργοστάσια τους εκεί, εκμεταλλευόμενες τα φτηνά εργατικά χέρια, το ειδικευμένο προσωπικό, αλλά και την ευκολία πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά. Κι ενώ η πλειοψηφία του πληθυσμού της έχει ένα κατά κεφαλήν ΑΕΠ το οποίο αγγίζει μόλις το 20% του μέσου ευρωπαϊκού, και το 1/3 των νέων είναι μετανάστες σε Ευρώπη και Ρωσία, η χώρα διαθέτει μια ελίτ ζάπλουτων, που ευημερούν μέσα στη γενική φτώχεια. Κυριότερος εκπρόσωπος τους είναι ο Anatal Stati, με περιουσία που φτάνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ! Ένας δισεκατομμυριούχος σε μια χώρα φτωχών.

Σχετική εικόνα

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί, πως η μικρή και άγνωστη Μολδαβία είναι μια χώρα που παράγει εξαιρετικής ποιότητας κρασιά και διαθέτει τα μεγαλύτερα φυσικά, υπόγεια κελάρια στον κόσμο. Ένα, μάλιστα, έχει μήκος αρκετών χιλιομέτρων και φιλοξενεί 2 εκατομμύρια μπουκάλια κρασί. Μάλιστα, αρκετοί διάσημοι, πλούσιοι, αλλά και ηγέτες, όπως ο Πούτιν και η Μέρκελ, αποθηκεύουν τις προσωπικές συλλογές τους από σπάνια και ακριβά κρασιά, στα απέραντα μολδαβικά κελάρια. Τα κελάρια αυτά αποτελούν πλέον τμήμα της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco. Όσο για τους ίδιους τους Μολδαβούς, που είναι φτωχοί στην πλειονότητά τους, λατρεύουν το κρασί και εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι η χώρα τους παράγει φθηνό αλλά εξαιρετικής ποιότητας αλκοόλ. Γι’ αυτό και οι Μολδαβοί είναι ο δεύτερος πιο “μεθυσμένος λαός” στον κόσμο, μετά τους Λευκορώσους, που έχουν τα πρωτεία, καταναλώνοντας ο καθένας τους κατά μέσο όρο 16,8 λίτρα αλκοόλ το χρόνο…

Αποτέλεσμα εικόνας για moldova

* Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος, ειδικός στα βαλκανικά ζητήματα.

Σημείωση: πρωτοδημοσιεύτηκε στο http://www.tvxs.gr στις 12/3/2019.

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΛΑΓΝΊΑ-ΕΞΟΥΣΙΟΛΑΓΝΙΑ: Η Νέα Μεγάλη θανάσιμη Ιδέα της ελληνικής λούμπεν μπουρζουαζίας

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΛΑΓΝΊΑ-ΕΞΟΥΣΙΟΛΑΓΝΙΑ

Η Νέα Μεγάλη θανάσιμη Ιδέα

της ελληνικής λούμπεν μπουρζουαζίας

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslesdemocracy@gmail.com (http://www.classlessdemocracy.blogspot.com),

Ορυκτά καύσιμα και καπιταλισμός

Είναι γνωστό ότι ο καπιταλισμός οφείλει την ύπαρξη και την ανάπτυξή του στα ορυκτά καύσιμα, στον άνθρακα αρχικά και στο πετρέλαιο στη συνέχεια. Γνωστό είναι επίσης ότι με τον ασφυκτικό έλεγχο που ασκεί μια χούφτα πετρελαιάδων, μεγαλοκεφλαιοκρατών και μεγαλοτραπεζιτών πάνω στις πηγές, στην επεξεργασία και στα δίκτυα διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από τα ορυκτά καύσιμα, δομείται ένα συγκεντρωτικό ενεργειακό σύστημα που διαμορφώνει τον διεθνή καταμερισμό της εργασίας σύμφωνα με τα ηγεμονικά στρατηγικά σχέδια του αμερικανισμού[1] για τον έλεγχο της παγκόσμιας οικονομίας.

Γνωστό είναι τέλος ότι ο ιδιωτικός έλεγχος, μέσω του αποκλειστικού δικαιώματος της ατομικής ιδιοκτησίας[2], των ενεργειακών πηγών, των μέσων παραγωγής και του ενεργειακού συστήματος καταλήγουν στο κοινωνικοοικονομικό σύστημα του μανιακού καπιταλισμού που προκαλεί, και τρέφεται από, την ανισόμερη ανάπτυξη των χωρών του πλανήτη, καταγράφεται ως ακραία διαφοροποίηση του ενεργειακού αποτυπώματος μεταξύ χωρών και καταναλωτών ενέργειας, παράγοντας έτσι οικονομικές, κοινωνικές, περιφερειακές και εθνικές ανισότητες με συνέπεια τον ανορθολογικό ανταγωνισμό, τις κοινωνικές συγκρούσεις και τους ατελείωτους απάνθρωπους και καταστροφικούς πολέμους, την θανάσιμη για την ανθρωπότητα και για τον πλανήτη καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Οι πετρελαιακές κρίσεις του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα που οφείλονταν στην κάμψη παραγωγής αργού πετρελαίου εξαιτίας της ορατής εξάντλησης των γνωστών παγκόσμιων κοιτασμάτων λειτούργησαν ως εφιάλτης του καπιταλισμού γιατί το τέλος του είναι συνυφασμένο με το τέλος των ορυκτών καυσίμων. Αυτός ο εφιάλτης προκάλεσε έναν επιστημονικό ερευνητικό οργασμό με αποτέλεσμα την ακόμα καταστροφικότερη μορφή της ατομικής ενέργειας, η οποία αφύπνισε τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, χάρη στις κινητοποιήσεις των οποίων περιορίστηκε δραστικά η εφαρμογή της. Αυτή η εξέλιξη έστρεψε αναγκαστικά τις έρευνες προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), με κορυφαίο επίτευγμα την συνδυασμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με την συνεργασία των ΑΠΕ στη βάση της απόσπασης, μέσω της φτηνής ηλεκτρόλυσης του νερού, και της, με τις κυψέλες (fuel cells), καύσης του υδρογόνου που κάνει εφικτή μια απελευθερωτική ‘Οικονομία του Υδρογόνου’[3], η οποία καταργεί τα ορυκτά καύσιμα, τις μηχανές εσωτερικής καύσης και συνεπώς και τον καπιταλισμό, γιατί με το υδρογόνο ως το επικρατέστερο στοιχείο, πάνω από 80%, του Σύμπαντος, μπορεί να παράγει ο κάθε χρήστης όση ηλεκτρική ενέργεια χρειάζεται χωρίς να ρυπαίνει το περιβάλλον, με σχεδόν μηδενικό κόστος και το σημαντικότερο χωρίς κανενός είδους εξάρτηση από κανένα μονοπώλιο ενέργειας και από καμιά κεντρική τοπική, εθνική και διακρατική εξουσία.

Και ενώ το τεχνολογικό πακέτο της υδρογονοενέργειας είναι χάρη στις διαχρονικές προσπάθειες των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού για ενεργειακή ισότητα και επάρκεια, για καθολική ευημερία, για καθαρό περιβάλλον και για κοινωνική ισότητα, ελευθερία, δημοκρατία και ειρήνη είναι εδώ και μερικές δεκαετίες έτοιμο[4], οι συνιστώσες της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης το κρατούν μακριά από την κοινωνία/ανθρωπότητα, γιατί φοβούνται ότι αυτό φέρνει το τέλος της πετρελαιοκρατίας και της κεφαλαιοκρατίας και γι αυτό προσπαθούν να αποκλείσουν τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού από την ιδιοπαραγωγή υδρογονοενέργειας με απαγορευτικά θεσμικά μέτρα που μετατρέπουν το νερό από ελεύθερο αγαθό[5] σε εμπόρευμα και με αντικοινωνικά και παράνομα δικαιώματα ευρεσιτεχνιών που κατοχυρώνουν το δικό τους μονοπώλιο υδρογονοενέργειας. Όμως παρά την ένοχη σιωπή του κεφαλαίου για την υδρογονοενέργεια η σχετική γνώση διαρρέει σταδιακά και αφυπνίζει τις κοινωνίες και την ανθρωπότητα γεγονός που γεννάει καινούργιους εφιάλτες για το μέλλον του καπιταλισμού οι κονδυλοφόροι του οποίου το εμφανίζουν ως ‘το τέλος της ιστορίας’.

Η ψευδαίσθηση της νεκρανάστασης

Η αναζήτηση σωτηρίας του καπιταλισμού οδήγησε και στην ανακάλυψη νέων πηγών/κοιτασμάτων πετρελαίου, όπως παραγωγή πετρελαίου από τον σχιστόλιθο[6] και παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τα άγνωστα μέχρι πρόσφατα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου, του Αιγαίου και του Ιονίου Πελάγους, γεγονότα που προκαλούν ψευδαισθήσεις νεκρανάστασης στον παρακμασμένο και ιστορικά νεκρό καπιταλισμό. Ο αμερικανισμός που διεκδικεί την παγκόσμια ηγεμονία διεκδικεί και τον έλεγχο της Ευρασίας, της ‘παγκόσμιας ενεργειακής τράπεζας’, γιατί «όποιος ελέγχει την Ευρασία, ελέγχει την παγκόσμια οικονομία»[7]πράγμα πουεξηγεί το ενδιαφέρον των ΕΠΑ και του ΝΑΤΟ που εκφράζεται με αλλεπάλληλους καταστροφικούς πολέμους στην ευρύτερη περιοχή της Ευρασίας. Αυτό το ενδιαφέρον του αμερικανισμού συνδέεται με τα ηγεμονικά σχέδιά του, που σκοντάφτουν πάνω στην πολιτική της ΕΣΣΔ χθες και της Ρωσίας σήμερα η οποία εφοδιάζει με ορυκτά καύσιμα σε ποσοστό περίπου 40-50% των ενεργειακών αναγκών των χωρών της Ευρώπης, σχέση που εμποδίζει την μονοκρατορία του αμερικανισμού.

Βέβαια υπάρχει το ερώτημα γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση στην επικράτεια της οποίας βρίσκονται τα μεγάλα κυπριακά και ελληνικά κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων δεν σπεύδει να τα υιοθετήσει για να απεξαρτηθεί τόσο από τα ρώσικα όσο και από αμερικάνικα δίκτυα προμήθειας ορυκτών καυσίμων. Η απάντηση προφανώς είναι γιατί η Ε.Ε, αφενός δεν είναι όσο θα έπρεπε Ένωση, αν αναλύσει και αξιολογήσει κανείς τη στάση των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης των λεγόμενων αμερικανοχρηματοδοτημένων ‘πορτοκαλή επαναστάσεων’ απέναντι στις ‘ηγεμονικές’ χώρες της Δυτικής Ευρώπης, αλλά ούτε και τόσο ευρωπαϊκή, ως αμερικανοκρατούμενη ενδοχώρα/αποικία αφετέρου. Όλα αυτά σημαίνουν καινούργιες πολεμικές περιπέτειες για την ανθρωπότητα και ιδιαίτερα για την Νοτιοανατολική Μεσόγειο, το Αιγαίο και το Ιόνιο πέλαγος, το καινούργιο ‘μήλον της έριδος’ για τους μνηστήρες της νύφης με μεγάλη υποτίθεται προίκα το πετρέλαιο.

Προς μια νέα Ελληνική Τραγωδία

Το τραγικό στοιχείο αυτής νέας πραγματικότητας έχει σχέση με την θανάσιμη απειλή κατά της Ελλάδας και του Ελληνισμού που για να ιδιοποιηθεί, δηλαδή να σφετεριστεί ‘κοψοχρονιάς΄ τον ορυκτό πλούτο της και όχι μόνο τα ορυκτά καύσιμά της, ο αμερικανισμός και οι ‘κολαούζοι του’ της περιοχής, πότε βάζουν τον λαό της στον γύψο και πότε τον καθιστούν αποικία δημόσιου χρέους με φύλακα εγγυητή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και το ΝΑΤΟ, ενώ στο διηνεκές την απειλούν με πολλαπλό εδαφικό ακρωτηριασμό.

Αλλά και η οικονομική, πνευματική και πολιτική ηγεσία της Ελλάδας της ίδιας, αντί να επιλέξουν έναν ρόλο εθνικής ουδετερότητας, ασφάλειας και αξιοπρέπειας σπεύδουν να ενταχθούν στο στρατόπεδο του αμερικανισμού, μετατρέποντας έτσι τη χώρα σε κέντρο πολεμικών συγκρούσεων, αν όχι και σε στόχο πυρηνικής καταστροφής που σημαίνει ότι αντί να επιλέξουν ένα ρόλο δημιουργικής συνάντησης όλων των λαών της περιοχής την μετατρέπουν σε ρόλο καταστροφικής σύγκρουσης.

Και επειδή η ελληνική ολιγαρχία και συνολικά η κυρίαρχη λούμπεν ελληνική μπουρζουαζία δεν κατάφερε να ξεφύγει από την νεωτερική νοοτροπία του ελληνικού πλιατσικοκαπιταλισμού δεν μπόρεσε να κατανοήσει την τεράστια σημασία του δώρου της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας στη μορφή της υδρογονοενέργειας, που θα της επέτρεπε να μπει στην πρωτοπορία των λαών και των χωρών για ένα άλλο μοντέλο κοινωνικά ελεγχόμενης οικονομίας της κοινωνικής ισότητας. Η συνείδηση του ραγιαδισμού φαίνεται και από το γεγονός πως κανένας αρμόδιος έλληνας επιστήμονας και γνώστης του θέματος της ελεύθερης ενέργειας, όπως και κανένα πολιτικό κόμμα, μηδέ των λεγομένων προοδευτικών και ‘αριστερών’ κομμάτων δεν αναφέρει τίποτα στο πρόγραμμά του σχετικά με την εφικτότητα και την χρησιμότητα της υδρογονοενέργειας. Αντίθετα υπάρχει ένα τσούρμο, με ‘τίτλους και ονόματα πολλά’, από ‘ειδικούς’ για το πετρέλαιο που γυροφέρνουν τους εδώ άσχετους πολιτικούς και τους ντόπιους κομπραδόρους και ξένους οικονομικούς παράγοντες που πουλάνε ‘γνώσεις και πληροφορίες’ με την ελπίδα να προσληφθούν ως ‘σύμβουλοι/εμπειρογνώμονεςς’ για να τα ’κονομήσουν’ σε βάρος των κορόιδων που τους πιστεύουν.

Αλλά μήπως το ίδιο δεν συμβαίνει και με τους λεγόμενους ‘κοινωνικούς φορείς’ όπως συνδικάτα, επιστημονικές ενώσεις, επαγγελματικές οργανώσεις, Επιμελητήρια, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης κ. λπ., που έχουν αποχαυνωθεί περιμένοντας να γίνει η Ελλάδα το νέο Ελντοράντο της Νότιας Ευρώπης, για να εισπράξουν μερίδιο σε πετροδολάρια και να φάνε με χρυσά κουτάλια, χωρίς να υποπτεύονται το μέγεθος της καταστροφής και της δυστυχίας που τους περιμένει. Αλλά τι να περιμένει κανείς από απληροφόρητους, καλόπιστους και πάντα προδομένους, απ’ όλους τους ταγούς του, ανθρώπους, όταν κοτζάμ ‘αριστερή κυβέρνηση’ που αναρριχήθηκε στην δοτή πολιτική εξουσία λαϊκίζοντας αφόρητα και μεταξύ αναρίθμητων κυβιστήσεων τακίμιασε με το κεφάλαιο και με τους αμερικάνους για ‘μια χούφτα δολάρια’ και για λίγη εξουσία με μια θεσούλα στον κρατικό μηχανισμό, ή στο αστικό εκφυλισμένο και διαπλεκόμενο κοινοβούλιο και στην καλύτερη περίπτωση με ’κάνα υπουργιλίκι με αντάλλαγμα την συνείδησή τους, πουλώντας ακόμα και το κόμμα που τους ‘τίμησε’ και τους ανέδειξε σε ‘νοματαίους’, αδιαφορώντας αν με την θέση και την στάση τους ξαναζωντανεύουν τα δεξιά και ακροδεξιά πολιτικά ζόμπι που είναι έτοιμα να ξανακάτσουν στο σβέρκο του ελληνικού λαού, ‘για το καλό του’ και για ‘την σωτηρία της πατρίδας’ που ως πατριδοκάπηλοι δεν έχουν;

Υπάρχει μόνο μια εξαίρεση που σώζει την τιμή της ιστορίας της αγωνιζόμενης Ελλάδας και του Ελληνισμού που συνοπτικά αλλά καίρια αγγίζει το θέμα των καταστροφικών συνεπειών της παράδοσης του εθνικού μας πλούτου συνολικά και των κοιτασμάτων των ορυκτών καυσίμων ιδιαίτερα βορά στο λυσσασμένο μανιακό μονοπωλιακό κεφάλαιο, κι αυτή η εξαίρεση είναι ένα κείμενο ενημέρωσης και διαμαρτυρίας, από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» με τον τίτλο: ΟΧΙ ΣΤΙΣ ΕΞΟΡΥΞΕΙΣ. Τελικά τι Επιλέγουμε για την Ελλάδα; Γαλάζια ή Μαύρη Ανάπτυξη; Το κείμενο αυτό που το υπογράφει ο Διευθυντής του ο κ. Θοδωρής Τσιμπίδης και δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», http://archipelago.gr/telika-ti-epilegoume-gia-tin-ellada-galazia-mavri-anaptyxi/, κλείνει με την έκκληση: «προς την κοινωνία των πολιτών να σταθεί άμεσα στο ύψος των περιστάσεων. Είναι χρέος όλων μας να ασκήσουμε την απαραίτητη πίεση και να ωθήσουμε την πολιτεία να διασφαλίσει το μακροπρόθεσμο όφελος των Ελλήνων πολιτών και όχι συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα». Σας συνιστώ ανεπιφύλακτα να το διαβάσετε. Είναι ένα παράθυρο που μας οδηγεί σε έναν άλλο, σε έναν καλύτερο κόσμο απελευθερωμένο από σκοταδιστικούς μύθους και εξουσιαστικές ιδεολογίες[8], στον κόσμο της Γνώσης, της Επίγνωσης που σημαίνει στον κόσμο της κοινωνικής ισότητας και της άμεσης δημοκρατίας με περιεχόμενο την αταξική κοινωνία[9].

Για όλους αυτούς τους λόγους ήρθε η ώρα της κοσμοθεωρητικής, δηλαδή της πνευματικής, οικονομικής, κοινωνικής, οργανωτικής και πολιτικής αυτονόμησης των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και της συνειδητοποίησης ότι αυτός ο καλύτερος κόσμος δεν είναι μόνο επιθυμητός, αλλά ιστορικά αναγκαίος και εφικτός.


[1] 1.Βλάπε αναλυτικά, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και Παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[2] 177.        H Γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας. Η επανάσταση της υδρογονοενέργειας, η ελεύθερη ενέργεια και η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την καπιταλιστική βαρβαρότητα, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017.

[3] Για μια διεξοδική ανάλυση, βλέπε, Rifkin Jeremy, Η οικονομία του υδρογόνου. Η δημιουργία του παγκόσμιου ενεργειακού ιστού και η ανακατανομή της εξουσίας στη Γη. Η επόμενη μεγάλη οικονομική επανάσταση, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 2003.

[4] 100. Βλέπε αναλυτικά, Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το Υδρογόνο; Η επανάσταση του υδρογόνου, η ελεύθερη ενέργεια και η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την καπιταλιστική βαρβαρότητα, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013.

[5] Λάμπος Κώστας, Να απελευθερώσουμε το νερό, τον «Προμηθέα Δεσμώτη του 21ου αιώνα», http://epithesh.blogspot.gr/2013/08/21.html»html,

[6] Αμερικανική μέθοδος παραγωγής πετρελαίου από σχιστόλιθο, η οποία εγκαταλείπεται σταδιακά για πολλούς και σοβαρούς, κύρια περιβαλλοντικούς, λόγους από πολλές Πολιτείες των Ενωμένων Πολιτειών Αμερικής.

[7] .Brzezinski Zbignew, Η Μεγάλη Σκακιέρα, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 1998.

[8] Βλέπε Λάμπος Κώστας, Θεός και κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015.

[9] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2012, καθώς επίσης, Λάμπος Κώστας, Αταξική Δημοκρατία και Ουμανισμός στον 21ο αιώνα, στο συλλογικό τόμο: Η Άμεση Δημοκρατία στον 21ο αιώνα, Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2013.

Ο άγνωστος “Δρ. Μέγκελε” της Αμερικής: Ο δρ. Ντ. Κάμερον και τα απαγορευμένα πειράματα Mind Control

Ο άγνωστος “Δρ. Μέγκελε” της Αμερικής

Ο δρ. Ντόναλντ Κάμερον και τα απαγορευμένα πειράματα Mind Control

στο Ινστιτούτο Άλαν Μεμόριαλ

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Πειράματα mind Control στα πλαίσια του προγράμματος MK-ULTRA της CIA, που θυμίζουν σκηνές από ταινία τρόμου, ήταν επί πολλά έτη καθημερινή υπόθεση για τους άτυχους ασθενείς στο Ινστιτούτο Άλαν Μεμόριαλ (Allan Memorial Institute) στο Μόντρεαλ του Καναδά. Το περιβόητο αυτό Ινστιτούτο ιδρύθηκε το 1942 στο πανεπιστήμιο McGill, με χρηματοδότηση του ιδρύματος Ροκφέλερ. Σ’ αυτό το Ινστιτούτο ο δρ. Ντόναλντ Έγουιν Κάμερον (Donald Ewen Cameron, 1901-1967), που διατέλεσε διευθυντής του από το 1943 ως το 1964, εξετέλεσε πειράματα ασύλληπτης φρίκης σε άτυχους ψυχασθενείς και καταθλιπτικούς, πολλοί εκ των οποίων συμμετείχαν σ’ αυτά εθελοντικά πιστεύοντας ότι έτσι θα «θεραπευτούν».

Απόρρητα έγγραφα που στη συνέχεια αποχαρακτηρίστηκαν κατέδειξαν πως οι έρευνες και τα πειράματα στο Άλλαν Μεμόριαλ χρηματοδοτούνταν από τον καναδικό στρατό, το Ίδρυμα Ροκφέλερ, το Ίδρυμα Gershickter, το OSS και, αργότερα, από τη CIA. Ανομολόγητος στόχος των πειραμάτων δεν ήταν παρά η ανακάλυψη νέων μεθόδων, τεχνικών και ουσιών για το «σπάσιμο» της αντίστασης του ανθρώπινου νευρικού συστήματος, την «πλύση εγκεφάλου», για την αποδόμηση και τον επαναπρογραμματισμό του ανθρώπινου νου καθώς και για τον έλεγχο της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Όλα αυτά θα εμπλούτιζαν το οπλοστάσιο της CIA με πανίσχυρες και πιο σοφιστικέ τεχνικές Mind Control και μάλιστα σε μια εποχή, που ο Ψυχρός Πόλεμος μεσουρανούσε, και οι Σοβιετικοί είχαν σημειώσει ήδη σημαντικές επιτυχίες στον τομέα της «πλύσης εγκεφάλου» και της ψυχοτρονικής.

Αποτέλεσμα εικόνας για mind control dr cameron

Ποιος ήταν ο “Δρ. Μεγκελε” της Αμερικής;

Επικεφαλής των πειραματικών ερευνών στο Ινστιτούτο Άλλαν Μεμόριαλ του Μόντρεαλ υπήρξε για αρκετά χρόνια ο διαβόητος δρ. Ντόναλντ Έγουιν Κάμερον (Γλασκόβη 1901 – Μόντρεαλ 1967). Αυτός, αν και ήταν ο επιστήμονας του προγράμματος MKULTRA με τη χειρότερη φήμη, δεν υπήρχε σημαντική ψυχιατρική οργάνωση που να μην διατέλεσε πρόεδρος της. Συγκεκριμένα υπήρξε πρόεδρος στην Καναδική Ψυχιατρική Ένωση, στην Αμερικανική Ψυχιατρική Ένωση (το 1952) και στην Παγκόσμια Οργάνωση Ψυχιάτρων. Επίσης διετέλεσε πρόεδρος στην ένωση ψυχιάτρων του Κεμπέκ, στην Αμερικανική Ένωση Ψυχοπαθολόγων, στην Ένωση για τη Βιολογική Ψυχιατρική και ήταν αυτός που εφηύρε τον καθαρά διαχειριστικό όρο «ανθρώπινη οικολογία». Ο πάντα «έγκυρος» δρ. Κάμερον απέστελνε τακτικά άρθρα και αναφορές σε επιστημονικά περιοδικά, που αμέσως ενέκριναν τη δημοσίευσή τους.

Η εκπαίδευσή του βρετανικής καταγωγής δρ. Κάμερον ξεκίνησε από το Βασιλικό Ψυχιατρείο της Γλασκόβης, υπό την επίβλεψη του δρ. Ντέιβιντ Χέντερσον (David Henderson), που ήταν γνωστός οπαδός της ευγονικής, ενός ελιτίστικου κλάδου της βιολογίας που περιφρονούσε και ήθελε να εξαλείψει τους βιολογικά «κατώτερους» ανθρώπους. Σε ηλικία 28 ετών ο δρ. Κάμερον εργαζόταν στο Ψυχιατρείο Μπράντον στη Μανιτόμπα, όπου κατόρθωσε να έχει πλήρη ελευθερία κινήσεων για να εισχωρεί στα μυαλά των ανυποψίαστων ασθενών του. Στο πρώτο Συνέδριο για τη Βελτίωση της Φυλής (Conference of Race Betterment), που έγινε το 1914 στο Μπατλ Κρηκ του Μίσιγκαν, διακήρυξε τις αρχές που αργότερα αποτέλεσαν τη βάση για το προσωπικό του μανιφέστο: «Στο παρελθόν προηγούνταν ο άνθρωπος, στο μέλλον πρέπει να προηγείται το Σύστημα». Με τέτοιες αρχές οι Ναζί επιστήμονες, τους οποίους υποτίθεται πως μισούσε, δεν υπάρχει αμφιβολία πως σίγουρα θα καμάρωναν για τον δρ. Κάμερον.

Οι ιδέες του δρ. Κάμερον συμφωνούσαν κατά πολύ με τη φιλοσοφία του Αμερικανού καθηγητή Χένρι Γκοντάρ (Henry H. Goddard), ο οποίος πίστευε πως οι «εκ γενετής» εγκληματίες μπορούσαν να εντοπιστούν από συγκεκριμένα φυσικά χαρακτηριστικά και είχε προτείνει ως «λύση» για την περίπτωση τους: «Να τους στειρώσουμε, να τους επιτρέπουμε να ασκούν ‘’ταπεινά’’ επαγγέλματα, να τους περιορίσουμε σε γκέτο, να τους αποθαρρύνουμε να συνάπτουν γάμους με άτομα που ανήκουν σε άλλες φυλές εκτός της δικής τους και να δημιουργήσουμε μια καθαρή, αμερικάνικη κάστα που θα τους ελέγχει». Πάνω σε τέτοιες ιδέες περί ευγονικής και «κοινωνικής υγιεινής» βασίστηκε όλο το ιδεολογικό οικοδόμημα του Ναζισμού, που αποθέωσε τη «φυλετική υγιεινή», η οποία χώριζε τους ανθρώπους σε ανώτερους και κατώτερους, σε Αρίους και «υπάνθρωπους». Πρέπει να σημειωθεί πως εκείνη την εποχή (δεκαετία του 1920) οι ΗΠΑ βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή της λεγόμενης «αρνητικής ευγονικής»: Μόνο το 1921 στις ΗΠΑ στειρώθηκαν νόμιμα 2.233 άτομα, οι περισσότεροι απ’ αυτούς στην Καλιφόρνια.

Εξ αρχής η επιθυμία του Κάμερον ήταν να ιδρύσει μια παγκόσμια ομοσπονδία για την ψυχική υγιεινή, σε συνεργασία με τον φίλο του Τζον Ράουλινγκς Ρης (John Rowlings Rees), αξιωματούχο του Ινστιτούτου Τάβιστοκ (Tavistock). Και τα κατάφερε, εφόσον διακρίθηκε όχι τόσο στον τομέα της καθεαυτού ψυχιατρικής έρευνας, όσο στην καθοδήγηση της. Το πρωτοποριακό, πλην όμως απάνθρωπο και σαδιστικό, έργο του δρ. Κάμερον αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για μια ολόκληρη γενιά ψυχιάτρων, που επηρεάστηκαν καθοριστικά από αυτό.

Αρκετοί παρομοιάζουν το έργο του δρ. Κάμερον μ’ εκείνο του δρ. Μέγκελε και άλλων Ναζί γιατρών και ερευνητών, που πραγματοποίησαν πολλά, ψυχιατρικής φύσεως, απάνθρωπα πειράματα σε αναλώσιμους κρατούμενους των στρατοπέδων συγκέντρωσης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Είναι γεγονός πως ο δρ. Κάμερον έτρεφε συναισθήματα αγάπης-μίσους για τους Ναζί επιστήμονες, το έργο των οποίων μελετούσε επισταμένα. Ο δρ. Κάμερον παρακολούθησε από κοντά τη Δίκη της Νυρεμβέργης και εξέτασε προσωπικά αρκετούς Ναζί αξιωματούχους, που ήταν έγκλειστοι στις φυλακές των Συμμάχων. Αν και θαύμαζε μέσα του τους Ναζί το εντυπωσιακό είναι πως είχε προτείνει μετά το τέλος του Β’Π. Πολέμου να υποστούν όλοι οι Γερμανοί άνω των δώδεκα ετών μερικά ηλεκτροσόκ έτσι ώστε να «συνέλθουν» και να ξεχάσουν το αμαρτωλό τους παρελθόν και την ιδεολογία του Ναζισμού! Αφελές ή όχι ο δρ. Κάμερον πίστευε πως μερικά ηλεκτροσόκ αρκούσαν για εξαλειφθούν και τα τελευταία ναζιστικά ιδεολογήματα, που επιβίωναν ακόμη στις συνειδήσεις των Γερμανών…

Είναι γεγονός πάντως ότι εκείνη την εποχή στρατολογήθηκαν από τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ και πάρα πολλοί πρώην Ναζί επιστήμονες για να συνεχίσουν ανενόχλητοι τα πειράματά τους προς όφελος πλέον του «ελεύθερου κόσμου». Ο συνταγματάρχης Λ. Φ. Πράουτι (L. Fletcher Prouty), που ήταν τότε ανώτατος αξιωματούχος και σύνδεσμος Πενταγώνου-CIA στην Ανατολική Ευρώπη, παραδέχτηκε αργότερα την αμφιλεγόμενη εμπλοκή των πρώην Ναζί σε πειράματα Mind Control: «Αν παρατηρήσετε προσεκτικά τους καταλόγους των μελών της Αμερικανικής Ιατρικής Ένωσης την περίοδο 1956 και 1957, θα εκπλαγείτε ανακαλύπτοντας ότι μεγάλος αριθμός γιατρών προέρχονταν από το εξωτερικό. Οι περισσότεροι από αυτούς προέρχονταν την Ανατολική Ευρώπη και κυρίως από τη Γερμανία. Τους αποκαλούσαν τότε ‘’ειδικούς τεχνικούς συμβούλους’’, αλλά στην ουσία ήταν οι πιο πολλοί ψυχίατροι. Οι περισσότεροι αναλάμβαναν πανεπιστημιακές θέσεις, αλλά δεν ήταν λίγοι εκείνοι που εργάζονταν πάνω σε αντισυμβατικά προγράμματα MindControl υπό την καθοδήγηση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών… Αυτοί εργάζονταν για ανθρώπους σαν τον δρ. Κάμερον στον Καναδά».

Το “Δωμάτιο των Ζόμπι”

Ο δρ. Κάμερον, ένας από τους χειρότερους ψυχοτεχνικούς εγκληματίες της Δύσης, είχε ξεπεράσει εξ αρχής κάθε ηθικό ενδοιασμό και δεν επιδείκνυε ιδιαίτερη ευαισθησία για τα ανθρώπινα πλάσματα, αντίθετα τα περιφρονούσε: οι πάντες ήταν αναλώσιμοι προς όφελος της επιστήμης και των συμφερόντων που εκείνη εκπροσωπούσε. Έτσι, στην κλινική του Άλλαν Μεμόριαλ διεξήχθησαν απάνθρωπα πειράματα σε ψυχικά ασθενείς, διανοητικά καθυστερημένους και σεξουαλικά ανίκανους ανθρώπους, που είχαν καταχωρηθεί στο μυαλό του ως «αναλώσιμοι». Καθόλου παράξενο λοιπόν που ο σαδιστής δρ. Κάμερον ακτινοβολούσε συχνά μέχρι θανάτου τα ανυπεράσπιστα «πειραματόζωα» του για να δει μέχρι πιο σημείο άντεχαν!

Στόχος του «Προγράμματος Αποσυρναμολόγησης της Προσωπικότητας» (γνωστό και ως «Υποπρόγραμμα 38» του MKULTRA), το οποίο καθοδηγούσε ο δρ. Κάμερον, ήταν η «ψυχική καθοδήγηση» των ασθενών του με τη βοήθεια επαναλαμβανόμενων ηχογραφημένων μηνυμάτων, ηλεκτροσόκ και ψυχοφαρμάκων, που αποσκοπούσαν στο να διαλυθεί η ιδιαίτερη ψυχοσύνθεση τους και να επιτευχθεί πρόσβαση στο υποσυνείδητο τους! Ο διαβόητος ψυχίατρος είχε απόλυτη ελευθερία κινήσεων και κανείς δεν μπορούσε ν΄ ανακατευτεί σε ότι έκανε στο «δωμάτιο των ζόμπι», όπως αποκαλούνταν το εργαστήριο που διατηρούσε στο υπόγειο του Ινστιτούτου Άλλαν Μεμόριαλ. Οι μαρτυρίες λένε ότι προσπαθούσε να «φυτέψει» σκέψεις στο μυαλό των ασθενών του, να το «αποδομήσει» και να το «αναμορφώσει», χρησιμοποιώντας ηχογραφημένα μηνύματα, ηλεκτροσόκ και ψυχότροπες ουσίες.

Η αλήθεια είναι πως ο δρ. Κάμερον διέθετε μια μεγάλη γκάμα θεραπευτικών αγωγών για να πειραματιστεί. Για το «ψυχοσέρβις» του χρησιμοποιούσε ναρκωτικά, ψυχεδελικές ουσίες, όπως το LSD, ψυχοφάρμακα, ηλεκτροσόκ, ψυχοχειρουργική (λοβοτομή), αναισθητικά αέρια και μια μηχανοκίνητη καρέκλα που περιστρεφόταν με μεγάλη ταχύτητα μέχρι να λιποθυμήσει ο ασθενής!

Ο δρ. Κάμερον προσπαθούσε να βάλει τάξη στο ινστιτούτο του μετατρέποντας τους ασθενείς του, ορισμένοι εκ των οποίων υπέφεραν από απλά νευρολογικά προβλήματα και ήπιας μορφής κατάθλιψη, σε “ζόμπι”, χρησιμοποιώντας μια πλειάδα μακάβριων τεχνικών. Αυτές περιλάμβαναν κατ’ αρχάς τη χορήγηση στους ασθενείς ισχυρών ναρκωτικών ουσιών με σκοπό την καταστολή τους ή την διέγερσή τους. Για παράδειγμα ένα καθημερινό φαρμακευτικό κοκτέιλ περιλάμβανε 100mg Θοραζίνη (Thorazine), 100mgNembutal, 100mgSeconal, 150mgVeronal και 10mgPhenergan, και μεγάλες δόσεις αμφεταμίνης, που όχι σπάνια συνδυάζονταν με LSD. Επίσης τους ανάγκαζε να δεχθούν ηλεκτροσόκ μέχρι και 40 φορές πάνω από τα όρια ασφαλείας, που χρησιμοποιούσαν οι άλλοι ερευνητές της εποχής του. Όταν επέστρεφαν καταπονημένοι στα κρεβάτια τους οι ασθενείς του υφίσταντο «ψυχική καθοδήγηση» για περισσότερο από 13 ημέρες, με ηχογραφημένες φράσεις, προσαρμοσμένες πάνω στο ψυχιατρικό τους προφίλ, οι οποίες επαναλαμβάνονταν αδιάκοπα. Τους «φύτευαν» βίαια σκέψεις στο μυαλό τους από εξομολογήσεις των πιο σκοτεινών τους στιγμών, σκέψεις που είχαν εκφράσει με το ίδιο τους το στόμα υπό την επήρεια ουσιών, όπως το LSD. Οι ασθενείς του έμπαιναν σε «αισθητηριακή απομόνωση» για βδομάδες ή έπεφταν σε κώμα για πολλές ημέρες. Αυτό γινόταν συνεχώς ώσπου το μυαλό τους κατέρρεε και διαλύονταν. Έτσι μόνον η «αποδόμηση του νου» θεωρούνταν πετυχημένη…

Στο Ινστιτούτο Άλλαν Μεμόριαλ ο «εγκεφαλοχασάπης» δρ. Κάμερον ανέπτυξε μια ελιτίστικη περιφρόνηση προς τους αδύναμους ασθενείς του, πράγμα που οδήγησε σε μια σειρά από απάνθρωπα πειράματα. Υπήρχαν περιπτώσεις που οι ασθενείς του υποβάλλονταν σε 65 μέρες «αισθητηριακής απομόνωσης» μαζί με τη χορήγηση LSD, σε 7-10 μέρες αναγκαστικού ύπνου για 20-22 ώρες καθημερινώς και σε 101 μέρες «ψυχικής καθοδήγησης», χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Για την αποδόμηση του χαρακτήρα τους χορηγούσαν παραισθησιογόνες ουσίες και τους έκλειναν στο «υπνοδωμάτιο» και μελετούσαν τις αντιδράσεις τους. Τους εξέθεταν σε μια ποικιλία από ηλεκτρομαγνητικά και ραδιομαγνητικά κύματα και κατέγραφαν τις αλλαγές στη συμπεριφορά τους. Δεν χρειάζεται βέβαια να συμπληρώσουμε ότι κανένας ασθενής του δρ. Κάμερον δεν θεραπεύτηκε στο ραδιοτηλεμετρικό του εργαστήριο, που ήταν στην ουσία ένα είδος πολυσύνθετου βασανιστηρίου στο υπόγειο του ιδιωτικού του «κάστρου»…

Ανάμεσα στ’ άλλα ο δρ. Κάμερον προωθούσε και την εφαρμογή της ψυχοχειρουργικής (λοβοτομές) και συχνά έκανε την εγχείριση ο ίδιος. Την ώρα μάλιστα που πραγματοποιούσε αυτή την αποτρόπαια επέμβαση μιλούσε στους ασθενείς, στους οποίους έκανε μόνο τοπική αναισθησία, και συνέχιζε ψύχραιμα να καταστρέφει τους νευρικούς ιστούς των εμπρόσθιων λοβών του εγκεφάλου, μέχρι που αυτοί δεν μπορούσαν πλέον να ανταποκριθούν στη συζήτηση…

Αποτέλεσμα εικόνας για mind control dr cameron

Όσον αφορά στη χρηματοδότηση των ερευνών του, αυτή προερχόταν κυρίως από το Πανεπιστήμιο του Κόρνελ, που θεωρείται από ορισμένους μια ακόμη «βιτρίνα» για τις απόρρητες έρευνες της CIA. Καθόλου παράξενο λοιπόν που ο τότε διευθυντής της CIA Άλεν Γουέλς Ντιούλες (Allen Welsh Dulles), ο οποίος διεύθυνε την υπηρεσία μέχρι το 1963, θεωρούσε το Ινστιτούτο Άλλαν Μεμόριαλ ως «μια καλή πηγή για ανθρώπινα ‘’ινδικά χοιρίδια’’»! Προφανώς ο Άλεν Ντίουλες ήξερε πολύ περισσότερα για τη σκοτεινή δράση και τα απάνθρωπα πειράματα του δρ. Κάμερον, εφόσον το Άλαν Μεμόριαλ δεν ήταν παρά μια από τις πολλές «βιτρίνες» της CIA, όπου η επιστημονική ηθική αποτελούσε ανέκδοτο. Όταν η CIA πληροφορήθηκε ότι ξεκίνησαν νομικές διαδικασίες κατά του Ινστιτούτου Άλλαν Μεμόριαλ, έδωσε διαταγή να καταστραφούν όλα τα έγγραφα που αφορούσαν το πρόγραμμα MKULTRΑ. Ήθελε οπωσδήποτε να μη βρεθούν στοιχεία για τη δική της ανάμειξη στα πειράματα, αλλά και να προστατευτούν από τη δημοσιότητα τα άλλα μυστικά υποπρογράμματα του MKULTRΑ, τα οποία βρισκόντουσαν σε εξέλιξη.

Σύμφωνα μ’ έναν ψυχίατρο η θεωρία του δρ. Κάμερον ήταν «πως η ανθρώπινη συμπεριφορά ορίζεται από κάποιο μικρό τμήμα των νευρικών συνδέσμων στον εγκέφαλο. Αφού η ψυχοθεραπεία μπορεί ν’ αλλάξει τη συμπεριφορά, οι νευρικοί σύνδεσμοι μπορούν ν’ ακυρωθούν». Ο δρ. Κάμερον αναρωτιόταν αν τα πρότυπα συμπεριφοράς των ενηλίκων μπορούσαν να εξαλειφθούν και ο άνθρωπος να επιστρέψει, έστω και για λίγο, σε μια κατάσταση νευρολογικής και ψυχολογικής «νηπιακής ηλικίας», ώστε να είναι εύκολο να εμφυτευτούν σ’ αυτόν νέα πρότυπα συμπεριφοράς. Αυτό προσπάθησε να πετύχει και αυτό φαίνεται και μέσα από τις μελέτες, τις οποίες δημοσίευσε την περίοδο 1961-1964, και έφεραν τους τίτλουςStudyofFactorswhichPromoteorRetardPersonalityChangeSignals και TheEffectsuponHumanBehavioroftheRepetitionofVerbalSignals.

Για τον Don Gillmor, που συνέγραψε τη βιογραφία αυτού απάνθρωπου ψυχίατρου, ο δρ. Κάμερον υπήρξε το λιγότερο ανήθικος κάτι που οφείλεται «στη μεγαλομανία που τον οδήγησε να πειραματιστεί με ακραίες τεχνικές για τη χειραγώγηση της σκέψης». Ο δρ. Κάμερον αποσύρθηκε από το Άλαν Μεμόριαλ και το «δωμάτιο της φρίκης» του, το 1964 και πέθανε από καρδιακή προσβολή το 1967. Λίγο πριν πεθάνει όμως πρόλαβε να γίνει Πρόεδρος της Αμερικανικής Ένωσης Ψυχιάτρων κι έτσι τα απάνθρωπα πειράματά του αποσοβήθηκαν προς όφελος άλλων πιο «καθαρών», που είχε διεξάγει…

Θύματα του δρ. Κάμερον αποκαλύπτουν…

Η Λίντα Μακ Ντόναλντ (Linda McDonald) ήταν ένα από τα πολλά πρόσωπα, που θυμούνται πως υπήρξαν αντικείμενα πειραματισμού από τον δρ. Κάμερον. Η εμπειρία της περιγράφηκε από τον δρ. Κόλιν Ρος (Colin Ross) σε μια διάλεξη που έδωσε τον Απρίλιο του 1996 στο 9ο Ετήσιο Συνέδριο των Κλινικών της Δύσης για το Τραύμα και τον Χωρισμό: «Η Λίντα ήταν 25 ετών όταν στάλθηκε στο πανεπιστήμιο McGill για να θεραπευτεί από μια ήπιας μορφής κατάθλιψη. Η περίθαλψή της διάρκεσε από τον Μάρτιο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1963. Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού της στο Άλλαν Μεμόριαλ δέχθηκε 102 ECT (ElectroConvulsiveTherapy), με τη χρήση της τεχνικής PaigeRussel Επίσης δέχθηκε για οκτώ ημέρες βαρβιτουρικά και νευροληπτικά φάρμακα που την αποκοίμιζαν. Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού της στο νοσοκομείο δεν έχω μόνον την κατάθεσή της αλλά και τις ιατρικές αναφορές, και όλες τις σημειώσεις των νοσοκόμων καθώς και τις υπογραφές του δρ. Κάμερον. Έτσι όλα αυτά δεν ήταν φήμες ή σύγχυση ενός ασθενούς, αλλά γεγονότα, που λάβαιναν χώρα με τη συγκάλυψη της CIA. Η Λίντα πήγε εκεί ως ένα φυσιολογικό άτομο που υπέφερε από ελαφρά κατάθλιψη. Όταν επέστρεψε από εκεί παρουσίαζε ακράτεια ούρων και περιττωμάτων, ήταν εξ’ ολοκλήρου σε σύγχυση, ανίκανη να πει το όνομα της, τη χρονιά που ζούσε, ποια ήταν, να αναγνωρίσει το παιδί και τον άνδρα της. Δεν μπορούσε να θυμηθεί τίποτε για περισσότερο από τριάντα δευτερόλεπτα…»

Η Μαίρη ήταν ένα άλλο άτομο που θυμόταν πως είχε υποστεί «πλύση εγκεφάλου» στα χέρια του δρ. Κάμερον. Γεννήθηκε το 1947 στο Χάλιφαξ του Καναδά λίγο καιρό αφότου ο πατέρας της εγκατέλειψε το στρατό. Πέρασε την παιδική της ηλικία στο Οντάριο του Καναδά. Η Μαίρη ισχυρίζεται πως υπήρξε θύμα πειραμάτων ελέγχου του νου, που πραγματοποιήθηκαν σε μια βάση των καναδικών στρατιωτικών δυνάμεων κοντά στην Οτάβα. Η όλη διαδικασία έλαβε χώρα σ’ ένα κτίριο που αποκαλούνταν «Παιδότοπος» (Playhouse). Εκεί, μέσα σ΄ ένα δωμάτιο με περίεργα μηχανήματα, η Μαίρη ισχυρίζεται πως δέχθηκε ένα ηλεκτρονικό εμφύτευμα Mind Control, που τοποθετήθηκε μέσα από το ρουθούνι της, στο πίσω μέρος του οφθαλμικού βολβού. Κατόπιν με τηλεχειρισμό την ανάγκαζαν να κάνει βλακείες και ακούσιες κινήσεις με το σώμα της: «Ήταν κάτι το τρομερό, γιατί το μυαλό μου είχε συνείδηση, αλλά εκείνοι διέταζαν το σώμα μου να κάνει πράγματα και δεν μπορούσα να το σταματήσω. Ήταν σα να είχα γίνει ρομπότ». Η Μαίρη θυμάται επίσης πως της έκαναν ηλεκτροσόκ, πειράματα αισθητηριακής απομόνωσης, της χορήγησαν ναρκωτικά και την εκμεταλλεύτηκαν σεξουαλικά. Τα πειράματα αυτά κατέστρεψαν τη ζωή της. Ένας γάμος που έκανε στην ηλικία των 20 ετών απέτυχε παταγωδώς. Το 1986 η Μαίρη βρίσκονταν σε κατάσταση απόλυτης νευρικής κατάρρευσης. Τη δεκαετία του 1990 ορισμένα κομμάτια από τις οδυνηρές αναμνήσεις του εγκλεισμού της στο νοσοκομείο και των ηλεκτροσόκ άρχισαν να έρχονται στην επιφάνεια. Τότε η Μαίρη άρχισε να ερευνά το τι ακριβώς συνέβη κατά την παιδική της ηλικία, πήγε στην τοπική βιβλιοθήκη και μελέτησε ένα βιβλίο για το πρόγραμμα MKULTRA, στο οποίο υπήρχε και η φωτογραφία του δρ. Κάμερον. Όταν είδε τη φωτογραφία του η Μαίρη άρχισε να ανακαλεί στη μνήμη της τα πραγματικά γεγονότα, κατάλαβε πως υπήρξε θύμα πειραμάτων Mind Control, έπαθε υστερία και λίγο κόντεψε να πεθάνει…

Αποτέλεσμα εικόνας για mind control dr cameron

Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.

Περισσότερα στο βιβλίο MIND CONTROL: Ο Πόλεμος για τον Έλεγχο του Νου. 

MIND CONTROL

ΒΙΒΛΙΟ «ΜΥΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΑΓΝΩΣΤΑ ΥΠΕΡΟΠΛΑ»

ΠΡΟΣΦΟΡΑ Δύο Βιβλίων με 60% Έκπτωση!

ΜΥΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

ΑΓΝΩΣΤΑ ΥΠΕΡΟΠΛΑ & ΑΠΟΡΡΗΤΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ
(202 σελ. Τιμή: 15 ευρώ)
MYSTIKI TEXNOLOGIA

Μυστικές και απαγορευμένες τεχνολογίες, εξωτικά υπερόπλα, απόρρητα πειράματα, άγνωστη υπερτεχνολογία…  Ο κόσμος της Μυστικής Τεχνολογίας είναι ένας σκοτεινός, μυστικοπαθής και επικίνδυνος κόσμος, γεμάτος κυβερνητικές συγκαλύψεις και μυστικά σχέδια ελέγχου του πλανήτη. Είναι ταυτόχρονα κι ένας άκρως ενδιαφέρον κόσμος για να τον εξερευνήσει κανείς. Το βιβλίο αυτό επιχειρεί να ρίξει άπλετο φως στα παρακάτω «απαγορευμένα» θέματα:
Το μυστηριώδες Πείραμα της Φιλαδέλφειας
Το απόρρητο Σχέδιο Montauk
Το μετεωρολογικό πόλεμο
Τα Υπερόπλα Τέσλα
Τα ηλεκτρομαγνητικά όπλα
Το Μη Φονικό Οπλοστάσιο
Τα Ακουστικά Όπλα
Το ECHELON
Τα εμφυτεύματα Mind Control
Το νέο «Πόλεμο των Άστρων»
Τη Βιοτρομοκρατία
Την Ηλεκτρομαγνητική Ρύπανση
Την Τεχνολογία της Αθανασίας
Τις Τεχνητές Νοημοσύνες
Εξερευνήστε την Terra Incognita της Μυστικής Τεχνολογίας
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ
Σχέδιο αορατότητας ή τo πρώτο ταξίδι στο χρόνο;

ΣΧΕΔΙΟ MONTAUK
Το νέο κουτί της Πανδώρας;

ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
& ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ

ΥΠΕΡΟΠΛΑ ΤΕΣΛΑ ΚΑΙ «ΑΚΤΙΝΑ ΘΑΝΑΤΟΥ»
Μύθος ή Πραγματικότητα;

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ
Το «Τσερνομπίλ» του 21ου αιώνα;

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΟΠΛΑ
Οι κυρίαρχοι των επόμενων πόλεμων

ΜΗ ΦΟΝΙΚΑ ΟΠΛΑ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ
Ασύμμετρες απειλές και «μη θανατηφόρα» οπλικά συστήματα

ΗΧΗΤΙΚΑ ΟΠΛΑ
Ακουστικά κανόνια και φονικές συχνότητες

ECHELON
Ο παγκόσμιος υποκλοπέας της Αυτοκρατορίας

Ο ΝΕΟΣ «ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ»
Η στρατιωτικοποίηση του διαστήματος από την αμερικανική Αυτοκρατορία

ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΑ MIND CONTROL
Εγκεφαλικά εμφυτεύματα, υποδόρια μικροτσίπ, νευροδιεγέρτες,
νευρομηχανική, τηλεχειριζόμενοι άνθρωποι και cyber sapiens

ΒΙΟΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ
Η νέα αόρατη Απειλή

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ
Ζωή μέχρι και 800 χρόνια;

ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΕΣ
Η επερχόμενη κυριαρχία των ευφυών Μηχανών

ΕΠΙΛΟΓΟΣ/ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

MYSTIKI TEXNOLOGIA

MIND CONTROL

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΝΟΥ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ
(208 σελ. Τιμή: 18 ευρώ)
MIND CONTROL

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: Το Επόμενο Πεδίο Μάχης Είναι ο Εγκέφαλός μας

Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΑΣ: Θρησκευτικός Προσηλυτισμός, Ναζιστική Προπαγάνδα και Αμερικανική Συνωμοσιοπαράνοια

LSD: Τα Ψυχεδελικά Μυστικά της CIA

Ο ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΤΗΣ ΜΑΝΤΖΟΥΡΙΑΣ: Πλύση Εγκεφάλου και Αντι-Κομμουνιστική Παράνοια

MKULTRA: Η Εισβολή της CIA στα Χαρακώματα του Μυαλού

ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ΤΗΣ ΦΡΙΚΗΣ: Ο Δρ. Κάμερον και οι Επιστήμονες του Τρόμου

ΑΚΟΥΩ «ΦΩΝΕΣ» ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΟΥ! Τηλεκατευθυνόμενοι Υπηρέτες και «Δολοφόνοι μιας Χρήσης»

ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΑ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ: Από τα Ηλεκτροσόκ στον Τηλεκατευθυνόμενο Ταύρο του Δρ. Ντελγκάντο

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ MIND CONTROL: Πειράματα Ηλεκτρομαγνητικού Νοητικού Ελέγχου σε Ανθρώπους

MIND CONTROL ΚΑΙ ΑΙΡΕΣΕΙΣ: Μαζικές Αυτοκτονίες, Τρομοκρατικές Επιθέσεις και Νοητικός Έλεγχος

ΤΗΛΕΧΕΙΡΙΖΟΜΕΝΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ CYBER SAPIENS: Εγκεφαλικά Εμφυτεύματα, Υποδόρια Μικροτσίπ και Νευρομηχανική

Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΟΠΛΟ ΝΟΗΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ; Υποσυνείδητα Μηνύματα, Διαφημιστικοί «ιοί» και Προώθηση Μοντέλων Συμπεριφοράς

MIND CONTROL ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Έλληνες Θύματα Ελέγχου του Νου και η Περίπτωση της «17 ΝΟΕΜΒΡΗ»

ΕΠΙΛΟΓΟΣ: ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ MIND CONTROL

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

ΨΥΧΟΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ: Κατασκευασμένες Ψυχασθένειες, Ψυχιατρικό «Ιερατείο» και Αντιψυχιατρική

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ARTICHOKE

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Σημείωση: Ο συγγραφέας δεν εκφράζει τις ευχαριστίες του στη CIA, ούτε και σε καμιά άλλη μυστική υπηρεσία (συμπεριλαμβανομένης και της ΕΥΠ), επειδή δεν συνεισέφεραν το παραμικρό στις έρευνες του. Αντίθετα εκφράζει τις ευχαριστίες του σε όλους τους ανεξάρτητους ερευνητές το έργο των οποίων αποτέλεσε πηγή πληροφοριών και έμπνευσης για την ολοκλήρωση του παρόντος βιβλίου.

EVERYTHING IS UNDER CONTROL!
MIND CONTROL

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ MIND CONTROL, ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΟΣ (Mtv), ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ
ΣΤΟ ΟΜΩΝΥΜΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΤΑΜΚΟΥ:

 Τι πειράματα περιελάμβανε το πρόγραμμα MK ULTRA των ΗΠΑ; Συνδέεται με δολοφονίες, που συγκλόνισαν τον κόσμο;

Μπορεί να εφαρμοστεί σε άνθρωπο το «σβήσιμο» και η «επανεγγραφή» μνήμης; 

https://www.youtube.com/watch?v=e5glEWqu4DY

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ AMEΣΑ ΤΑ ΔΥΟ ΒΙΒΛΙΑ;

Το βιβλίο Mind Control κανονικά κοστίζει 18 ευρώ, και το βιβλίο Μυστική Τεχνολογία κοστίζει 15 ευρώ, δηλαδή και τα δύο 33 ευρώ, αλλά σας το προσφέρουμε με έκπτωση 60% (15 ευρώ)!
Μαζί με τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής μέσω ΕΛΤΑ (5 Ευρώ), θα σας έρθουν άμεσα στο σπίτι σας

  Μόνον με 20 ευρώ!

(Τα έξοδα αποστολής/αντικαταβολής μέσω ΕΛΤΑ είναι 5 ευρώ επιπλέον) 

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215
ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Mind Control” ή “Μυστική Τεχνολογία”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: tesla.plate.gr@gmail

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ MIND CONTROL, ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΟΣ (Mtv), ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ
ΣΤΟ ΟΜΩΝΥΜΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΤΑΜΚΟΥ:

 Τι πειράματα περιελάμβανε το πρόγραμμα MK ULTRA των ΗΠΑ; Συνδέεται με δολοφονίες, που συγκλόνισαν τον κόσμο;

Μπορεί να εφαρμοστεί σε άνθρωπο το «σβήσιμο» και η «επανεγγραφή» μνήμης; 

https://www.youtube.com/watch?v=e5glEWqu4DY

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ 4.0 – Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση έφτασε

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ 4.0

Η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση είναι εδώ

Ρομπότ, Τεχνητή Νοημοσύνη, ανισότητες και φτώχεια

robot-housework-1.jpg

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Το 1971, όταν ο ιδρυτής και διευθυντής του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, Klaus Schwab, φιλοξένησε για πρώτη φορά στο Νταβός της Ελβετίας τη συγκεκριμένη σύνοδο κορυφής, οι υπολογιστές είχαν ακόμη το μέγεθος ντουλάπας και η Παγκοσμιοποίηση ήταν πολύ μακρινή υπόθεση. Σήμερα, 48 χρόνια αργότερα, 2,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι κουβαλούν στην τσέπη τους συσκευές που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν από τους ανθρώπους της δεκαετίας του 1970 ως “υπερυπολογιστές” και το κύριο θέμα της συνόδου κορυφής στο Νταβός τιτλοφορείται “Παγκοσμιοποίηση 4.0”, δηλαδή η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση και οι κοινωνικές της συνέπειές.

Αποτέλεσμα εικόνας για New Economy robotics

Η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση

Στην εποχή μας η τεχνολογία, με πρωταγωνιστές τα δίκτυα, τους υπολογιστές, τη ρομποτική και την Τεχνητή Νοημοσύνη, καθορίζει τους περισσότερους τομείς των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων. Από την οικονομία, την παραγωγή και κατανάλωση, και την ασφάλεια, μέχρι ζητήματα εκπαίδευσης, υγείας, ιδιοκτησίας αλλά και ιδιωτικότητας, οι νέες τεχνολογίες μεταμορφώνουν ριζικά τον κόσμο και τις ζωές μας.

Η λεγόμενη Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση είναι ήδη εδώ. Οδηγούμε με τη βοήθεια GPS και smartphones, τα πρώτα “έξυπνα ψυγεία” έκαναν ήδη την εμφάνισή τους και ιατρικές διαγνώσεις γίνονται ταχύτατα με τη βοήθεια microchips. Οι διαφημίσεις εξειδικεύονται καθώς οι έμποροι βλέπουν το καταναλωτικό ιστορικό σας και το Facebook αναγνωρίζει εύκολα ποια διαφήμιση σχετίζεται με εσάς.

Οι δικτυωμένες «έξυπνες πόλεις» διοικούνται πλέον από αλγόριθμους υπολογιστών. Δουβλίνο, Όσλο και Chattanooga στο Τεννεσί των ΗΠΑ έχουν εισαγάγει “έξυπνα σημεία” δρόμων που ρυθμίζουν, χάρη σε αισθητήρες φώτων, το χρόνο και τη ροή της κυκλοφορίας. Στο Λονδίνο, στο Πεκίνο, στο Σάο Πάολο, στο Τορόντο, ένα σύστημα ανίχνευσης ρυθμίζει τη ροή της κυκλοφορίας στην πόλη. Από την άλλη στην Κίνα το πειραματικό σύστημα κοινωνικής credit scoring απειλεί να δημιουργήσει μια δυστοπική κοινωνία τύπου Big Brother.

Σχετική εικόνα

Επιτάχυνση και άυλη οικονομία

Αυτό που παρατηρείται παντού είναι μια επιτάχυνση της διείσδυσης των νέων τεχνολογιών στην οικονομία και στην καθημερινή μας ζωή. Ενώ απαιτήθηκαν 75 χρόνια για να φθάσουν οι χρήστες του πρώτου τηλεφώνου στα 100 εκατομμύρια άτομα, χρειάστηκε λιγότερο από ένα μήνα το 2016 για να φθάσουν οι χρήστες του Pokemon Go στον ίδιο αριθμό. Απαιτήθηκαν έξι δεκαετίες για την πώληση 50 εκατομμυρίων αυτοκινήτων. Τον ίδιο αριθμό πωλήσεων έφθασε η WeChat μέσα σε ένα μόνο έτος. Ο αριθμός διείσδυσης νέων υπολογιστών και smartphones δεν έχει προηγούμενο στην παγκόσμια τεχνολογική ιστορία. Τρεις αμερικανικές εταιρείες πληροφορικής (Alphabet, Facebook, Microsoft) και μία κινεζική (Tencent) έχουν η καθεμία τους πάνω από ένα δισεκατομμύριο χρήστες. Σύμφωνα με έρευνα του McKinsey Global Institute Global Institute (MGI) η ποσότητα της διασυνοριακής ροής των πληροφοριών στον πλανήτη μας αυξήθηκε κατά 45 φορές από το 2005.

Δεκάδες εκατομμύρια μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε όλο τον κόσμο έχουν μετατραπεί σε σημαντικούς παίκτες στην αγορά του ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως η Alibaba, Amazon, eBay, Flipkart και Rakuten, έτσι ώστε σήμερα το 12% περίπου του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών να γίνεται μέσω του διεθνούς ηλεκτρονικού εμπορίου. Περίπου 900 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν διεθνείς συνδέσεις μέσω των κοινωνικών μέσων δικτύωσης και 360 εκατομμύρια συμμετέχουν σε κάποιο διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο. Σε λιγότερο από 25 χρόνια η Amazon έχει εξελιχθεί σε μια άλλη εμπορική εταιρεία στον κόσμο που εισήγαγε μια επανάσταση στον τομέα του λιανικού εμπορίου, του cloud computing, των υπηρεσιών διαδικτύου και των drones. Η κινεζική Alibaba ακολουθεί κατά πόδας. Μόλις μια δεκαετία μετά την κυκλοφορία του iPhone η Apple ξεπέρασε το 2018 το όριο του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων κύκλο εργασιών.

Η Airbnb, η WeWork και η Uber επεκτείνονται παγκοσμίως χωρίς να έχουν τα φυσικά περιουσιακά στοιχεία που βασίζονται στις υπηρεσίες τους, παρά μόνον άυλα. Οι εταιρείες αυτές έχουν ξεπεράσει τα όρια των παραδοσιακών επιχειρήσεων, υπονομεύοντας τα παραδοσιακά κοινωνικά πρότυπα παροχής υπηρεσιών. Από την άλλη οι παραδοσιακοί τιτάνες των προηγούμενων βιομηχανικών επαναστάσεων, όπως οι σιδηροδρομικές εταιρείες, η ExxonMobil ή η IBM, έχουν επίσης επωφεληθεί από αυτή τη νέα τεχνολογική δυναμική, αλλά έχουν φθάσει ήδη στα όριά τους.

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι 13AUTOMATE-articleLarge.jpg

Τεχνητή Νοημοσύνη και “έξυπνα εργοστάσια”

H Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση απαιτεί συνεχείς καινοτομίες και σε όλους τους τομείς. Επίκεντρο της είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα αυτοκινούμενα ηλεκτροκίνητα οχήματα, το διαδίκτυο και, κυρίως, τα ρομπότ. Ακόμη και χώρες χαμηλού κόστους εργασίας, όπως οι Φιλιππίνες, το Βιετνάμ και το Μπαγκλαντές, θα μπορούσαν σύντομα να δουν τα βιομηχανικά ρομπότ να αντικαθιστούν ακόμη και εξειδικευμένους εργαζόμενους.

Η επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνη θα μειώσει το χάσμα μεταξύ ψηφιακής, φυσικής και βιολογικής σφαίρας. Η εξέλιξη των ρομπότ σε μηχανές που ελέγχουν μηχανές, ακόμη κι όταν δεν είναι συνδεδεμένες σε δίκτυο, επιτρέπουν την αυτο-βελτιστοποίηση, την αυτο-προσαρμογή και ακόμη και την εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Τα “έξυπνα εργοστάσια”, πλήρως αυτοματοποιημένα και αυτο-ρυθμιζόμενα με το ρυθμό των παραγγελιών και της παραγωγής, αποτελούν το επόμενο άμεσο βήμα.

Αποτέλεσμα εικόνας για New Economy robotics

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, για την ανάπτυξη του “διαδικτύου προϊόντων”, το 2014 η Μ. Βρετανία και οι ΗΠΑ επένδυσαν 110 εκ. δολάρια, ενώ το 2015 το ποσό αυτό έφτασε τα 440 εκ. και πλέον ξεπέρασε το ένα δισεκατομμύριο. Το γερμανικό κράτος από την πλευρά του έχει επενδύσει περισσότερα από 500 εκατομμύρια δολάρια στο περίφημο πρόγραμμα “Βιομηχανία 4.0”, το οποίο ξεκίνησε να εφαρμόζεται το 2013. Η γερμανική εταιρεία KPMG εκτιμά ότι, το 2020, η αγορά των εξαρτημάτων για αυτή τη νέα βιομηχανία θα είναι αξίας περίπου 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ το περιεχόμενο του διαδικτύου θα έχει αξία 3,7 τρισεκατομμύρια. Η μελέτη του Ευρωπαϊκού Γραφείου Ευρεσιτεχνιών δείχνει ότι ο αριθμός των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που σχετίζονται με την Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση αυξήθηκε κατά 54% τα τελευταία τρία χρόνια.

Σύμφωνα με το περιοδικό Forbes, ο αριθμός των νέων εταιρειών σχεδιασμού και κατασκευής έξυπνων αυτοκινήτων αυξάνεται από το 2010 σε παγκόσμιο επίπεδο με ποσοστό 60% ετησίως. Η Κίνα δείχνει τη φιλοδοξία της να καταλάβει δεσπόζουσα θέση στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης μέχρι το 2030 και 850.000 επαγγελματίες ασχολούνται ήδη με τη ρομποτική. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ενισχύσουν την ηγεσία τους, συνδυάζοντας ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις. Στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης επενδύονται 10 δισεκατομμύρια δολάρια, ειδικά από τις εταιρείες Amazon, Google, Microsoft, Facebook και IBM. Η Ρωσία σχεδιάζει μέχρι το 2025 να χρησιμοποιήσει ρομπότ στο 30% του στρατιωτικού εξοπλισμού της. Στην Ιαπωνία, ένας ιστορικός ηγέτης στη ρομποτική, το 71% του τομέα της βιομηχανικής μεταποίησης είναι ήδη αυτοματοποιημένο, σε σύγκριση με το 60% που είναι στις ΗΠΑ.

Αποτέλεσμα εικόνας για New Economy robotics

Ρομπότ παντού: οι πρωταθλητές της ρομποτικής

Ο αριθμός των ρομπότ ανά 10.000 εργαζόμενους από 66 το 2015 αυξήθηκε κατά μέσο όρο σε 74 το 2018 (στην Ευρώπη ο μέσος όρος ήταν 99, στην Αμερική 84 και στην Ασία 63). Σύμφωνα με τη Διεθνής Ομοσπονδία Ρομποτικής η χώρα με τα περισσότερα ρομπότ είναι η Νότια Κορέα η οποία, με 631 ρομπότ ανά 10.000 εργαζόμενους υπερβαίνει κατά οκτώ φορές τον παγκόσμιο μέσο όρο, και από το 2010 κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ. Ακολουθεί η Σιγκαπούρη με 488 ρομπότ ανά 10.000 εργαζόμενους το 2016, κυρίως στη βιομηχανία ηλεκτρονικών ειδών. Στην τρίτη θέση στην παγκόσμια κατάταξη βρίσκεται η Γερμανία με 309 ρομπότ ανά 10.000 εργαζόμενους, και η οποία διαθέτει το 41% όλων των εγκατεστημένων ρομπότ στην Ευρώπη. Στην τέταρτη θέση βρίσκεται η Ιαπωνία με 303 ρομπότ ανά 10.000 εργαζόμενους, αν και η χώρα διαθέτει για την ώρα το 52% των ρομπότ παγκοσμίως. Οι επόμενες χώρες στη διείσδυση των βιομηχανικών ρομπότ είναι η Σουηδία (223), η Δανία (211), οι ΗΠΑ (189), η Ιταλία (185), η Ισπανία (160), ο Καναδάς (145), η Γαλλία (132) και η Ελβετία (128).

Ενδιαφέρον αποτελεί πως η χώρα, η οποία υπήρξε το λίκνο της Πρώτης Βιομηχανικής Επανάστασης, δηλαδή η Μεγάλη Βρετανία, βρίσκεται σημαντικά πίσω στην ρομποτοποίηση της οικονομίας της με μόλις 71 ρομπότ ανά 10.000 εργαζόμενους. Από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, η πιο ρομποτικοποιημένη είναι η βιομηχανία της Σλοβενίας (137). Ακολουθούν η Σλοβακία (135) και η Τσεχική Δημοκρατία (101), χώρα καταγωγής της συγγραφέως Karel Čapek στην οποία πιστώνεται και η επινόηση της λέξης “Ρομπότ”, που σημαίνει στα Τσέχικα εργασία.

Οι χαμένοι και οι αποκλεισμένοι

Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν ακόμη περίπου 600 εκατομμύρια άνθρωποι, οι οποίοι ζουν σε μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις που δεν έχουν πρόσβαση σε κανενός είδους μηχανολογικού εξοπλισμού, που δεν τους άγγιξε καν η Πρώτη Βιομηχανική Επανάσταση, η οποία ξεκίνησε στη Βρετανία το 1760 και την ώθησε να γίνει η πρώτη χώρα παγκοσμίως που πέρασε από την αγροτική στη βιομηχανική οικονομία. Επίσης περίπου το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού (2,4 δισεκατομμύρια) δεν έχει καθαρό πόσιμο νερό, περίπου το 1/6 (1,2 δισ.) δεν έχει ακόμη ηλεκτρικό ρεύμα. Από την άλλη περισσότερα από 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν πλέον πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ τα υπόλοιπα 4,2 δισεκατομμύρια αποκλείονται ήδη από την Τρίτη Βιομηχανική Επανάσταση, τη λεγόμενη ψηφιακή, και δεν μπορούν να προσδοκούν άμεσα οφέλη από την κυοφορούμενη Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση.

robot-housework-3.jpg

Είναι αλήθεια πως τα ρομπότ και οι «έξυπνες μηχανές» προκαλούν ολοένα και μεγαλύτερη σύγχυση στους ανθρώπους. Οι βιομηχανικοί γίγαντες δεν χρειάζονται πλέον εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους. Όσοι είναι αρκετά τυχεροί για να απασχολήσουν σήμερα είναι είτε άριστα μορφωμένοι και καλά αμειβόμενοι, είτε ανειδίκευτοι και πολύ χαμηλόμισθοι. Οι παλιές βιομηχανίες εξαφανίζονται. Ο βιομηχανικός αυτοματισμός έχει διαγράψει περίπου 8 εκατομμύρια θέσεις εργασίας μόνο στις ΗΠΑ κατά την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα. Στις αρχές του 20ού αιώνα περίπου το 38% του αμερικανικού πληθυσμού απασχολούταν στη γεωργία, ενώ στα εργοστάσια το 25%. Σήμερα, μόνο το 1,5% του πληθυσμού εργάζεται στη γεωργία και το 7,9% στα εργοστάσια. Οι απώλειες αντισταθμίστηκαν από την αύξηση της απασχόλησης σε άλλους τομείς της οικονομίας, στις υπηρεσίες. Το 1900 υπήρχαν στις ΗΠΑ 24 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών, ενώ σήμερα υπάρχουν περίπου 150 εκατομμύρια. Οι περισσότεροι από τους νέους τύπους εργασίας απλώς δεν υπήρχαν την αυγή του περασμένου αιώνα.

Σήμερα, στην απαρχή της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης, το 71% του συνολικού αριθμού των ωρών εργασίας σε όλες τις βιομηχανίες πραγματοποιούνται από ανθρώπους, ενώ το 29 % με ρομπότ ή αλγορίθμους. Μέχρι το 2022 αναμένεται το 58% των ωρών εργασίας να απαιτούν ανθρώπους, ενώ το 42% μηχανές ή αλγόριθμους. Περίπου το 62% της επεξεργασίας δεδομένων, αναζήτησης και μετάδοσης πληροφοριών θα γίνεται από μηχανές. Ως το 2022, σε παγκόσμιο επίπεδο, το 16-27 % του συνολικού αριθμού των εργαζομένων σε μεγάλες επιχειρήσεις θα απασχολούνται σε νέα επαγγέλματα, όπως αναλυτές δεδομένων, εμπειρογνώμονες σε προγράμματα λογισμικού, έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και στο ηλεκτρονικό εμπόριο και τα κοινωνικά δίκτυα.

Αποτέλεσμα εικόνας για New Economy robotics

Δια βίου εκπαίδευση και εργασιακή ανασφάλεια

Μέχρι το 2022 οι δεξιότητες που απαιτούνται για την εκτέλεση των περισσότερων εργασιών θα αλλάξουν σημαντικά. Αναμένεται ότι το 58 % των βασικών δεξιοτήτων που απαιτούνται για την εργασία θα παραμείνουν οι ίδιες, αλλά το 42 % θα αλλάξει, καθώς θα απαιτηθούν νέες δεξιότητες στο χώρο εργασίας. Μεταξύ 2018 και 2022 οι εργαζόμενοι (και οι διευθυντές) σε επιχειρήσεις που υιοθετούν τις νέες τεχνολογίες θα χρειαστούν, κατά μέσο όρο, 101 ημέρες επανεκπαίδευσης και νέας κατάρτισης. Πάνω από τις μισές εταιρείες πιθανότατα να στραφούν σε εξωτερικούς εργολάβους, σε έκτακτους υπαλλήλους και σε ελεύθερους επαγγελματίες, διότι οι υπάλληλοί τους δε θα διαθέτουν τις δεξιότητες που απαιτούνται από τις νέες τεχνολογίες. Σύμφωνα με τον Jordan Morou, επικεφαλής του τμήματος ψηφιακής παιδείας στην εταιρία Qlik, “ο καθένας δεν πρέπει να είναι επιστήμονας, αλλά όλοι πρέπει να είναι ψηφιακοί γραμματείς”.

Σύντομα οι άνθρωποι θα χρειάζονται εκπαίδευση που θα τους προετοιμάζει για μια δια βίου εκπαίδευση και επανεκπαίδευση. Θα απαιτείται, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, να μάθουν πώς να μαθαίνουν. Ταυτόχρονα, χρειάζεται ένα δίκτυο κοινωνικής προστασίας που να επικεντρώνεται στην υποστήριξη σταδιοδρομίας και όχι απλώς σε παροχές ανεργίας. Σε εξέχουσες θέσεις, θα απαιτηθεί αναλυτική σκέψη και ενεργητική μάθηση, σχεδιαστική ικανότητα και διαφορετικές μορφές τεχνολογικών ικανοτήτων. Οι εργοδότες θα εκτιμήσουν περισσότερο τη δημιουργικότητα, την πρωτοτυπία, την πρωτοβουλία, την κριτική σκέψη, τη διαπραγμάτευση και ικανότητες πειθούς, την ικανότητα να αντιλαμβάνονται το σύνολο, τη συγκέντρωση στη λεπτομέρεια, την ανθεκτικότητα, ευελιξία , την ηγεσία, ακόμη και τη… Συναισθηματική Νοημοσύνη, για τις ευρύτερες κοινωνικές επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών.

Ωστόσο ο Klaus Schwab προειδοποίησε πως, αν και οι τεχνολογικές αλλαγές κατά τη διάρκεια των τελευταίων 25-30 ετών δημιούργησαν περισσότερες νικητές, ήρθε η ώρα η οικονομική ελίτ να εστιαστεί στους ηττημένους και στους αποκλεισμένους, σε εκείνους που δεν έχουν και δε θα μπορέσουν να έχουν πρόσβαση στην Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση.

robot-housework-2-0.jpg

Ένας κόσμος γεμάτος ανισότητες

Είναι ειρωνικό βέβαια να ακούς τους πλούσιους και επιτυχημένους, που συμμετέχουν στο Forum του Νταβός, να μιλούν για τους φτωχούς και τις ανισότητες, καθώς αυτό που τους ενδιαφέρει περισσότερο είναι η απασφάλιση μιας “κοινωνικής βόμβας” που απειλεί να κατεδαφίσει και τους ίδιους. Ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, ο Jeff Bezos, ιδιοκτήτης της Amazon με προσωπική περιουσία 112 δισεκατομμύρια δολάρια, αναφέρθηκε στην έκθεση της βρετανικής Oxfam, η οποία δείχνει σαφώς ότι στα δέκα χρόνια μετά την οικονομική κρίση του 2008, ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων έχει σχεδόν διπλασιαστεί, και ότι μεταξύ 2017 και 2018, κάθε μέρα δημιουργούταν κι ένας νέος δισεκατομμυριούχος, του οποίου μόνο το 1% του πλούτου του ισούται με ολόκληρο τον προϋπολογισμό δημόσιας υγείας της Αιθιοπίας, μια χώρα 105 εκατομμυρίων ανθρώπων. Όσο για τις φιλανθρωπίες τους είναι ολοφάνερο πως δεν μπορούν να καλύψουν ούτε το 1% από τις ανισότητες και τη νέα φτώχεια. Ωστόσο οι πιο προνοητικοί από αυτούς προειδοποιούν ότι τα τελευταία χρόνια αυξήθηκε η λαϊκιστική ρητορική κατά της Παγκοσμιοποίησης, που βρίσκει πρόσφορο έδαφος ανάμεσα σε εκείνους των οποίων οι θέσεις εργασίας επηρεάστηκαν από την Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση.

sex-robot.jpg

Οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, που διευρύνονται παγκοσμίως, ενθαρρύνουν την ανάπτυξη των λαϊκιστικών και εθνικιστικών κινημάτων που δεν πιστεύουν στους θεσμούς, στη Δημοκρατία, στις κυβερνήσεις, στους ηγέτες, στα κόμματα, στο δικαστικό σύστημα και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, που θεωρούν ότι εξυπηρετούν τα συμφέροντα των ολίγων και της ελίτ. Υπάρχει διάχυτη στους χαμένους της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης μια αντισυστημική αμφισβήτηση των πάντων, σε συνδυασμό με θεωρίες συνωμοσίας και φοβικά σύνδρομα, που εκμεταλλεύονται κυρίως δυνάμεις της ακροδεξιάς και του φασισμού προκειμένου να ανέλθουν πολιτικά εις βάρος των δημοκρατικών αξιών. Γι’ αυτό όλοι τονίζουν πως είναι σημαντικό το θέμα της αξιοποίησης των Τεχνητών Νοημοσυνών να ρυθμιστεί προσεκτικά ώστε να μη δημιουργήσει νέα φτώχεια, ανισότητες και αποκλεισμούς. Το ίδιο θα πρέπει να γίνει και με τα χρηματοπιστωτικά συστήματα, ώστε να αποφευχθεί μία κρίση όπως το 2008.

Αποτέλεσμα εικόνας για New Economy robotics

O Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.

Η πολυεθνική Βόρεια Μακεδονία: Εθνικές μειονότητες, γλωσσικές ομάδες και θρησκευτικές κοινότητες

Η πολυεθνική Βόρεια Μακεδονία

Εθνικές μειονότητες, γλωσσικές ομάδες και θρησκευτικές κοινότητες

σε ένα βαλκανικό “πείραμα συμβίωσης”

Gorani (Slavic Muslim) wedding in Kosovo

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Travel Skopje, Macedonia More

Μια “μίνι-Γιουγκοσλαβία”

Μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, που ήταν και η πολυεθνικότερη χώρα όχι μόνον των Βαλκανίων αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης, ο μικρός βόρειος γείτονάς μας, ο οποίος άλλαξε επίσημα το όνομά του σε Βόρεια Μακεδονία, είναι πλέον η πολυεθνικότερη χώρα των Βαλκανίων, ίσως και της Ευρώπης (με εξαίρεση τη Ρωσική Ομοσπονδία). Αποτελεί στην ουσία μια “μίνι Γιουγκοσλαβία” από εθνικό-θρησκευτική άποψη, η οποία καλείται να αντεπεξέλθει σε εύθραυστες ισορροπίες και να οικοδομήσει ένα σύγχρονο μοντέλο ειρηνικής συμβίωσης μεταξύ διαφορετικών εθνοτικών και θρησκευτικών ομάδων -κάτι το εξαιρετικά δύσκολο στα Βαλκάνια, όχι όμως και ακατόρθωτο, όπως δείχνει και το παράδειγμα της Βοϊβοντίνα, της βόρειας σερβικής επαρχίας όπου συμβιώνουν αρμονικά δεκάδες εθνότητες της κεντρικής Ευρώπης και των Βαλκανίων.

Και τα αλβανικά επίσημη γλώσσα

Στις 31 Ιανουαρίου 2019 στο κοινοβούλιο της γειτονικής μας χώρας, η οποία ονομάστηκε κι επίσημα Βόρεια Μακεδονία, ο πρόεδρος της Βουλής, ο αλβανικής καταγωγής Ταλάτ Τζαφέρι, προήδρευσε για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας σε συνεδρίαση της ολομέλειας μιλώντας στην αλβανική γλώσσα. Με βάση τις αλλαγές του συντάγματος, που επέβαλε η εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών, πέρασε κι ένας νέος νόμος για τη χρήση των γλωσσών, ο οποίος, μεταξύ άλλων, παραχωρεί στον πρόεδρο της Βουλής της χώρας το δικαίωμα να προεδρεύει των συνεδριάσεων στην μητρική του γλώσσα, την αλβανική, εφόσον αυτή ομιλείται από τουλάχιστον 20% του πληθυσμού της χώρας (το αλβανικό στοιχείο ανέρχεται στο 27% του συνολικού πληθυσμού της γειτονικής χώρας). Σύμφωνα με αυτόν τον νόμο, ο οποίος έρχεται ως συνέχεια των σχετικών νόμων που ψηφίστηκαν μετά τη Συμφωνία της Αχρίδας το 2001, σε όσους δήμους της Βόρειας Μακεδονίας κατοικούν και μειονότητες, που αποτελούν τουλάχιστον το 20% των κατοίκων του κάθε δήμου, τότε θα πρέπει όλες οι επιγραφές, τα δημόσια έγγραφα κλπ. να αναγράφονται, εκτός από τα Σλαβομακεδονικά, που είναι η επίσημη γλώσσα, και στις μειονοτικές γλώσσες του κάθε δήμου.

Έτσι, στους αλβανόφωνους δήμους στο Τέτοβο, στο Γκόστιβαρ, στα βορειοδυτικά της χώρας, αλλά και σε μικρότερους δήμους στην πρωτεύουσα Σκόπια, τα Αλβανικά είναι επίσημη γλώσσα. Υπάρχουν άλλοι δήμοι, διάσπαρτοι στη χώρα, όπου τα Τουρκικά είναι επίσημη γλώσσα, κι επίσης σε δήμους στα βορειοανατολικά, όπου διαβιεί η σερβική μειονότητα, είναι αντίστοιχα τα Σερβικά. Στη Βόρεια Μακεδονία υπάρχουν δήμοι, όπου η επίσημη γλώσσα είναι τα Βοσνιακά (στην ουσία Σερβο-Κροάτικα), τα Βλάχικα ή Αρωμούνικα και η γλώσσα των Ρομ (Τσιγγάνων). Όλες αυτές οι εθνοτικές ομάδες δεν έχουν μόνον τα επίσημα δημοτικά έγγραφα (και τις πινακίδες) μεταφρασμένα στη γλώσσα τους, αλλά κι επίσης τα δικά τους σχολεία, όπου διδάσκονται τη μητρική τους γλώσσα, τους δικούς τους ραδιοσταθμούς και τις πολιτιστικές εκδηλώσεις τους, που υποστηρίζονται και χρηματοδοτούνται σε σημαντικό βαθμό από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Ένα πολυεθνικό κράτος στα Βαλκάνια

Αυτό το μοντέλο του πολυεθνικού κράτους -κατάλοιπο αναμφίβολα από την πολιτική κληρονομία της πολυεθνικής ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας- υιοθετήθηκε αναγκαστικά από τα Σκόπια, ήδη από το 1991, προκειμένου να αποφευχθεί η διάλυση αυτής της μικρής πολυεθνικής χώρας, στην οποία πλειοψηφούν μεν οι Σλαβομακεδόνες (64% περίπου), αλλά όμως στο έδαφός της διαβιούν πολλές και ευάριθμες μειονότητες των Βαλκανίων. Σε αντίθεση με τις φιλοδοξίες των Σλαβομακεδόνων εθνικιστών, οι οποίοι επιθυμούσαν διακαώς η λεγόμενη “Δημοκρατία της Μακεδονίας” να αποτελέσει ένα εθνικό κράτος αποκλειστικά των εθνικά “Μακεδόνων”, η εθνολογική και δημογραφική πραγματικότητα, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές ισορροπίες, οδήγησαν ώστε η γειτονική μας χώρας να αποκτήσει σταδιακά δομή πολυεθνικής χώρας. Τόσο η Συμφωνία της Αχρίδας (2001), όσο και οι συνταγματικές αλλαγές του Ιανουαρίου 2019, που ήταν απόρροια της Συμφωνίας των Πρεσπών (12.6.2018), αποτέλεσαν καθοριστικά βήματα μετατροπής της Βόρειας Μακεδονίας κι επίσημα σε πολυεθνικό κράτος και όχι σε εθνικό κράτος αποκλειστικά των Σλαβομακεδόνων. Μαζί με τη Βοσνία & Ερζεγοβίνη, η οποία αποτελεί επίσημα, μετά τη Συμφωνία του Ντέιτον (1995), το κοινό κράτος Σέρβων, Μποσνιάκων (Σλάβοι Μουσουλμάνοι) και Κροατών, η Βόρεια Μακεδονία, αποτελεί πλέον κι επίσημα το κοινό κράτος των Σλαβομακεδόνων και των Αλβανών, μαζί με άλλες πέντε ευάριθμες μειονότητες, που απολαμβάνουν όλες τους τα εθνικά, θρησκευτικά, γλωσσικά και πολιτιστικά τους δικαιώματα, σε μια χώρα που μπορεί κι επίσημα να χαρακτηριστεί πολυεθνική.

Το εθνολογικό μωσαϊκό της Βόρειας Μακεδονίας

Με έκταση 25.333 τ.χλμ. και στριμωγμένη στα νοτιοκεντρικά Βαλκάνια, η Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας είχε το 2017 έναν πληθυσμό 2.084.367 κατοίκων (αυξημένο κατά 9.500 σε σχέση με το 2016). Με βάση την επίσημη στατιστική του 2002. σχετικά με την εθνικότητα, το 64,2% των κατοίκων της χώρας ήταν Σλαβομακεδόνες, το 25,2% Αλβανοί, το 3,86% Τούρκοι, το 2,66% Ρομά (Τσιγγάνοι), το 1,78% Σέρβοι, το 0,84% Μποσνιάκοι (Σλάβοι Μουσουλμάνοι), το 0,48% Αρωμούνοι (Βλάχοι) και το 1% διάφοροι (εκ των οποίων και 422 Έλληνες). Σχετικά με τη θρησκεία, το 61,6% των κατοίκων ήταν Ορθόδοξοι Χριστιανοί και το 36,6% ήταν Μουσουλμάνοι. Σχετικά με τη γλώσσα, τέλος, το 66,42% είχε ως μητρική του γλώσσα τη λεγόμενη Μακεδονική, που ανήκει στην οικογένεια των νοτιοσλαβικών γλωσσών, το 25,12 % την Αλβανική, το 3,55% την Τουρκική, το 1,9% τη γλώσσα των Ρομά, το 1,22 τη Σερβική, το 0,42% τη Μποσνιακή, το 0,35% τη Βλαχική, και το 1% διάφορες.

Αν και δεν έχει γίνει από τότε (2002) κάποια άλλη επίσημη στατιστική για να καταγράψει αναλυτικά την εθνολογική σύνθεση της χώρας, εντούτοις, με βάσεις τις καταγεγραμμένες δημογραφικές τάσεις, εκτιμάται πως το ποσοστό των Αλβανών πρέπει να έχει ανέλθει στο 27% (ή 570.000), ενώ των Σλαβομακεδόνων να έχει υποχωρήσει στο 62% (ή 1.300.000). Αντίστοιχα, ελαφρώς αυξημένο, είναι το ποσοστό των Ρομά, των Μποσνιάκων και των Βλάχων, ενώ μειωμένο εμφανίζεται το ποσοστό των Τούρκων και των Σέρβων κατοίκων της χώρας.

Αποτέλεσμα εικόνας για Slavic Macedonians
Σλαβομακεδόνισες της Βόρειας Μακεδονίας (Severna Macedonia) με τις παραδοσιακές της φορεσιές.

Σλαβομακεδόνες και Αλβανοί

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δημογραφικές τάσεις, οι οποίες διαμορφώνουν μακροπρόθεσμα την εθνολογική σύνθεση του πληθυσμού της Βόρειας Μακεδονίας. Οι Σλαβομακεδόνες, ενώ το 1948 αποτελούσαν το 68,5% του πληθυσμού της χώρας, σήμερα το ποσοστό τους ανέρχεται περί το 62% (μείωση 6,5 ποσοστιαίων μονάδων). Αντίστοιχα το ποσοστό των Αλβανών, ενώ το 1953 ήταν 12,5%, σήμερα ανέρχεται σε 27% (αύξηση 14,5 ποσοστιαίων μονάδων). Το εντυπωσιακό είναι πως οι Τούρκοι της χώρας, ενώ το 1953 αποτελούσαν το 15,6%, και ήταν η αριθμητικά δεύτερη εθνική ομάδα, σήμερα αποτελούν μόλις το 3,5%.

Έτσι οι Αλβανοί από 165.000 περίπου το 1953 έφτασαν σήμερα στις 570.000 (ανεπίσημες εκτιμήσεις κάνουν λόγο ακόμη και για 700.000), ενώ οι Τούρκοι από 205.000 το 1953 έχουν περιοριστεί σήμερα στις 75.000 περίπου. Για τη συρρίκνωση του τουρκικού στοιχείου ευθύνεται η αθρόα μετανάστευση προς την Τουρκία, ενώ η εντυπωσιακή δημογραφική αύξηση του αλβανικού στοιχεία βασίζεται κυρίως στην αυξημένη γεννητικότητά του, σε σύγκριση με τους Σλαβομακεδόνες, αν και οι σχετικοί δείκτες συγκλίνουν τα τελευταία χρόνια.

Αποτέλεσμα εικόνας για Skopje

Σκόπια: η πολυεθνικότερη πρωτεύουσα στα Βαλκάνια

Ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο αποτελεί ο “εποικισμός’ κατά τις τελευταίες δεκαετίες της πρωτεύουσας της χώρας από τους Αλβανούς της χώρας. Το 1953 κατοικούσαν στα Σκόπια μόλις 2.973 Αλβανοί, αριθμός που εκτοξεύθηκε στις 55.000 το 1994, μια αύξηση 1.710%! Βέβαια, αυτός ο επίσημος αριθμός δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, εφόσον υπάρχουν σημερινές εκτιμήσεις που ανεβάζουν τον αριθμό των Αλβανών στα Σκόπια στις 120.000, έναντι 350.000 Σλαβομακεδόνων και 80.000 άλλων (Σέρβοι, Τούρκοι, Ρομά, Βλάχοι, Μποσνιακοί, Βούλγαροι, Έλληνες κ.ά ). Κοντολογίς το 1/3 των κατοίκων των Σκοπίων δεν είναι Σλαβομακεδόνες, γεγονός που αρκεί για να χαρακτηριστεί ως η πολυεθνικότερη πρωτεύουσα των Βαλκανίων.

Old Bazaar Skopje, Macedonia
To παζάρι (Τσάρσια) στην παλιά πόλη των Σκοπίων, σε συνοικίες όπου πλειοψηφεί το αλβανικό στοιχείο.

Ο ρόλος του αλβανικού στοιχείου στη Συμφωνία των Πρεσπών

Οι διαφορετικές δημογραφικές τάσεις των εθνοτικών ομάδων της Βόρειας Μακεδονίας και ειδικά οι αυξητικές τάσεις του αλβανικού στοιχείου σε σύγκριση με το σλαβομακεδονικό, που εμφανίζει τάσεις μείωσης, διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην επίτευξη του συμβιβασμού της Συμφωνίας των Πρεσπών. Ως γνωστόν η πλειοψηφία των Αλβανών της χώρας, τόσο οι κάτοικοι όσο και τα πολιτικά τους κόμματα και οι ηγέτες τους, τάχθηκαν αναφανδόν υπέρ της Συμφωνίας των Πρεσπών, η οποία θα ανοίξει και τις Ευρω-ατλαντικές προοπτικές της Βόρειας Μακεδονίας.

Χωρίς την ένθερμη υποστήριξη του αλβανικού στοιχείου και των κομμάτων τους, που συμμετέχουν στην κυβέρνηση μαζί με το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, είναι αμφίβολο αν ο μετριοπαθής πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ, έχοντας απέναντί του μια σκληρή εθνικιστική αντιπολίτευση υπό το VMRO-DPMNE, θα κατάφερνε να ξεπεράσει τις πιέσεις και τα εμπόδια και να ολοκληρώσει όλα τα βήματα για τις συνταγματικές αλλαγές και την κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών. То γεγονός αυτό ήταν σε γνώση της Αθήνας, που φρόντιζε να έχει πάντα διαύλους ανοικτούς με τα αλβανικά κόμματα της χώρας, η συμβολή των οποίων αποδείχθηκε καθοριστική για το πέρας της Συμφωνίας.

Αποτέλεσμα εικόνας για Macedonians
Σλαβομακεδόνισσες με παραδοσιακές φορεσιές.

Το “υπαρξιακό άγχος” των Σλαβομακεδόνων

Αποτελεί κοινό μυστικό πως το “υπαρξιακό άγχος” των Σλαβομακεδόνων είναι μήπως οι ρυθμοί γεννητικότητας του αλβανικού στοιχείου τους υποσκελίσουν δημογραφικά και τους καταστήσουν απλώς μια κοινότητα ανάμεσα στις άλλες και όχι την κυρίαρχη εθνότητα της χώρας, όπως είναι ως σήμερα. Είναι γεγονός πως το αλβανικό στοιχείο αυξάνεται ταχύτερα, αλλά όχι πλέον ξέφρενα, όπως γινόταν μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Ενδεικτικά το 1994 το 49,88% των νέων γεννήσεων στη χώρα ήταν από Σλαβομακεδόνες, ενώ το 35,86% ήταν από Αλβανούς, που αποτελούσαν τότε το 22,5% των κατοίκων. Το 2017 τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 51,76% για τους Σλαβομακεδόνες και 34% για τους Αλβανούς. Παρατηρείται δηλαδή μια ελαφριά ενίσχυση της γεννητικότητας του Σλαβομακεδονικού στοιχείου και μια σημαντική μείωση των γεννήσεων του αλβανικού στοιχείου. Σε απόλυτους αριθμούς, ενώ το 1994 γεννιόντουσαν 12.000 Αλβανόπουλα ετησίως, ο αριθμός αυτός έπεσε το 2017 στα 7.400, δηλαδή μια μείωση 4.600 ετησίως.

Αποτέλεσμα εικόνας για macedonian albanians

Στη δε α’ τάξη του δημοτικού σχολείου το 32% των μαθητών είναι Αλβανοί, το 56% Σλαβομακεδόνες και το 12% των μαθητών ανήκει στις υπόλοιπες μειονότητες. Οι δημογραφικοί δείκτες πάντως δείχνουν πως η γεννητικότητα του αλβανικού στοιχείου συγκλίνει από το το 1990 και μετά με εκείνη του σλαβομακεδονικού, ενώ η μετανάστευση προς το εξωτερικού μαστίζει εξίσου και τις δύο κοινότητες. Αυτό σημαίνει πως οι φόβοι ότι “οι Αλβανοί θα γίνουν η πλειοψηφία στη Μακεδονία”, που διακήρυττε ο Νίκολα Γκρουέφσκι και οι εθνικιστές του VMRO ξεσηκώνοντας υπαρξιακούς φόβους της σλαβομακεδονικής πλειονότητας, αποδεικνύονται στην πράξη ανεδαφικοί. Η αύξηση του αλβανικού στοιχείου βαίνει διαρκώς μειούμενη και είναι ζήτημα αν κάποια στιγμή, κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες, οι Αλβανοί της Βόρειας Μακεδονίας φτάσουν το 30-32% του πληθυσμού της χώρας (από 27% σήμερα), πριν αρχίσουν να μειώνονται στα μέσα του 21ου αιώνα.


¨Ενα παιδί στα Σκόπια (Uskub) στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν αποτελούσε ακόμη τμήμα της Οθωμανικης Αυτοκρατορίας.

Τόρμπεσι και Γκόρανι: οι παράξενοι Σλάβοι Μουσουλμάνοι της Βόρειας Μακεδονίας

collage-jpg654633
Οι Τόρμπεσι/Torbesi είναι μουσουλμάνοι Σλαβομακεδόνες, που κατάγονται από Μεσαιωνικούς Παυλικιανούς και ορθόδοξους Σλαβομακεδίονες, που προσηλυτίστηκαν στο Ισλάμ. Μιλούν μια Σλαβομακεδονική διάλεκτο και στη Βόρεια Μακεδονία ζουν περίπου 40.000, ενώ σε όλα τα Βαλκάνια περί τις 100.000.

Τέλος, ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο αποτελεί και η ύπαρξη ορισμένων παράξενων και σπάνιων μειονοτήτων της Βόρειας Μακεδονίας, όπως είναι οι Τόρμπεσι και οι Γκόρανι, που εμπλουτίζουν ακόμη περισσότερο το εθνολογικό μωσαϊκό της.

Οι Τόρμπεσι/Torbesi (40.000 περίπου), το όνομα των οποίων σημαίνει “αυτοί που κουβαλούν σακίδιο” (Φουνδαϊτες), χαρακτηρίζονται και ως μουσουλμάνοι Σλαβομακεδόνες (αρκετοί μάλιστα είναι Μπεκτασί και όχι Σουνίτες), και κατάγονται από Ορθόδοξους Σλαβομακεδόνες αλλά και από αιρετικούς Παυλικιανούς, ακαθόριστης καταγωγής, των Βαλκανίων, οι οποίοι προσχώρησαν στο Ισλάμ κατά τους αιώνες της οθωμανικής κατάκτησης και συνεχίζουν ν μιλούν Σλαβομακεδονικά. Ειναι φημισμένοι ζωγράφοι, εικονογράφοι, τεχνίτες ξυλογλυπτικής και μωσαϊκών.

Οι Gorani/Γκόρανι ή Γκόραντσι της Βοόρειας Μακεδονίας με τις παραδοσιακές φορεσιές και τα έθιμα τους. Είανι Σλάβοι Μουσουλμάνοι, απόγονοι πιθανότατα Βογομίλων από την ορεινή Θράκη, που μετανάστευσαν στις σημερινές περιοχές όπυο κατοικούν. Σε όλα τα Βαλκάνια υπάρχουν μόνον 60.000 Γκόρανι.

Οι δε Γκόρανι/Gorani ή Γκόραντσι, που αριθμούν περί τις 10.000 και ζουν στα βορειοδυτικά της χώρας, στα σύνορα με την περιοχή Γκόρα του Κοσόβου και την Αλβανία, κατάγονται από ορεσίβιους Σλάβους, πιθανότατα βογομιλικής ή πομακικής καταγωγής, που μετανάστευσαν εδώ από την περιοχή της Ροδόπης και εξαναγκάστηκαν να προσηλυτιστούν στο Ισλάμ μόλις τον 18ο αιώνα, μετά τις τουρκικές σφαγές και διώξεις των χριστιανών του Κοσόβου τη δεκαετία του 1770. To όνομα τους προέρχεται από τη σλαβική λέξη Γκόρα (Gora), που σημαίνει «βουνό», επομένως Γκόρανι σημαίνει «ορεισίβιοι». Η δε γλώσσα τους δεν είναι Σλαβομακεδονική, αλλά ανήκει στην Τορλακική, νότια διάλεκτο της Σερβικής γλώσσας. Οι Γκόρανι, που είναι φημισμένοι ζαχαροπλάστες σε όλα τα Βαλκάνια, από τη Θεσσαλονίκη (βλέπε ζαχαροπλαστείο “Χατζής”) μέχρι τη Λιουμπλιάνα, ως πρώην Ορθόδοξοι Χριστιανοί έχουν διατηρήσει πλήθος χριστιανικών στοιχείων και πεποιθήσεων, γιορτάζοντας τον Άγιο Γεώργιο (Τζούρτζεβνταν ή Εντερλέζι, 6 Μαίου), καθώς και τη “Σλάβα” (οικογενειακή ονομαστική εορτή), που είναι χριστιανικό έθιμο ευρύτατα δεδομένο στους Σέρβους.

Οι δύο αυτές, τόσο ιδιαίτερες εθνο-θρησκευτικο-γλωσσικές ομάδες της Βόρειας Μακεδονίας, έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον αρκετών εθνολόγων και ανθρωπολόγων, καθώς αποτελούν άλλη μια ζωντανή απόδειξη ότι τα Βαλκάνια υπήρξαν ανά τις χιλιετίες μια γέφυρα και ταυτόχρονα ένα χωνευτήρι και μια περιοχή συμβίωσης και αλληλεπίδρασης διαφορετικών πολιτισμών και δημιουργικής σύνθεσης μεταξύ τους.

*Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος, ειδικός στα βαλκανικά ζητήματα.

Σημείωση: Πρωτοδημοσιεύτηκε στο www.tvxs.gr στις 18.2.2019.

ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΤΕ ΤΑ ΑΓΝΩΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ;

Κάντε το πρώτο βήμα διαβάζοντας τα παρακάτω μοναδικά βιβλία για τα Βαλκάνια Που δεν Ξέρετε

Αποκλειστική Διάθεση – Περιορισμένα Αντίτυπα

Για παραγγελίες επικοινωνήστε Tώρα στο 2392110215 ή στο 6945522050 (μπορείτε να στείλετε και SMS) και στο e-mail: stamkos@post.com

Μαγική Τρανσυλβανία

ΤΡΑΝΣΥΛΒΑΝΙΑ

Μαγικές εικόνες της Τρανσυλβανίας από ψηλά

4seasons Transylvania

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Ταξιδεύουμε στην παράξενη και μυστηριακή Τρανσυλβανία της σημερινής Ρουμανίας. Εκεί όπου τα αδάμαστα Καρπάθια συναντούν τις δασωμένες Τρανσυλβανικές Άλπεις.

Βρισκόμαστε στην Τρανσυλβανία, που ονομάζεται στα Ρουμανικά «Αρντεάλ», δηλαδή «γη πέρα απ’ το δάσος». Η Τρανσυλβανία είναι μια κατάφυτη περιοχή, κατοικημένη από ένα μωσαϊκό παράξενων λαών. Είναι γεμάτη μεσαιωνικές πόλεις και κάστρα, χωριά ξεχασμένα από το χρόνο, ομιχλώδεις κοιλάδες, βουνά, δυσοίωνα δάση και βουερά ποτάμια.

Τα δάση της Τρανσυλβανίας και τα γειτονικά αδάμαστα Καρπάθια είναι ίσως ο τελευταίος μεγάλος αγριότοπος της Ευρώπης. Δεν φιλοξενούν μόνον λύκους κι αρκούδες άλλα, σύμφωνα με τη λαϊκή φαντασία, σ’ αυτόν τον τόπο συνεχίζουν να ζουν τέρατα και λυκάνθρωποι, βαμπίρ (Pricolici στα Ρουμάνικα) και δαίμονες.

Αποτέλεσμα εικόνας για transylvania

Η πολυπολιτισμική Τρανσυλβανία, όπου ζουν Ρουμάνοι, Ούγγροι, Σέκλερς, Σάξονες, Ρουθήνοι και Τσιγγάνοι, είναι γεμάτη στοιχειωμένες μεσαιωνικές πόλεις αλλά και γραφικά χωριά. Η Τρανσυλβανία είναι στην ουσία μια φτωχή και αγροτική περιοχή της Ρουμανίας, όπου οι αγρότες συνεχίζουν να κερδίζουν τη ζωή τους παλεύοντας με τα χέρια τους, με την υπομονή και το μόχθο τους…

Εδώ οι άνθρωποι ακολουθούν τους ράθυμους ρυθμούς περασμένων εποχών, ζώντας με όσα τους προσφέρει απλόχερα το… «σούπερ μάρκετ» της γης και της Φύσης! Λένε πως η εγκαρτέρηση και η υπομονή είναι το κλισέ της ψυχής της ρουμάνικής αγροτιάς. Υποφέροντας με στωικότητα την «αρχοντιά της φτώχειας» τους, οι Ρουμάνοι αγρότες έχουν μάθει να στηρίζονται αποκλειστικά στις δυνάμεις τους. Η σκληρή αγροτική ζωή είναι στοιχειωμένη από θρύλους και προκαταλήψεις, φαντάσματα νεκρών και σκοτεινές ιστορίες. Οι Ρουμάνοι αγρότες είναι θεματοφύλακες πανάρχαιων παραδόσεων, μέσα στις οποίες ανιχνεύονται δοξασίες με έντονα παγανιστικές καταβολές από την εποχή ακόμη των αρχαίων Δακών και Θρακών.

Αποτέλεσμα εικόνας για transylvania

Δεν είναι ωστόσο η γόνιμη γη και οι καρποί της η μοναδική πηγή πλούτου για τους κατοίκους της Τρανσυλβανίας. Όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια ο τουρισμός αποτελεί μια ανερχόμενη πηγή εσόδων. Η πανέμορφη και σχεδόν ανέγγιχτη φύση, οι μεσαιωνικές πόλεις, τα γραφικά χωριουδάκια, τα καταπράσινα βουνά, τα ιαματικά λουτρά και τα χιονοδρομικά κέντρα, έλκουν όλο και πιο πολλούς Ευρωπαίους τουρίστες.

Η Ρουμανία και ειδικά η Τρανσυλβανία ανέρχεται πλέον δυναμικά στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη. Κι ένας απ’ τους λόγους είναι και το ότι φιλοξενεί τον «πύργο του Δράκουλα», το πιο φωτογραφημένο σημείο της Ρουμανίας, που αποτελεί πλέον σήμα-κατατεθέν της τουριστικής της βιομηχανίας και πόλο έλξης για χιλιάδες τουρίστες κάθε χρόνο.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…