Earth Overshoot Day: Εξαντλήσαμε τη Γη μέσα σε 8 μήνες και ζούμε με… δανεικά!

Earth Overshoot Day

Εξαντλήσαμε τη Γη μέσα σε 8 μήνες και ζούμε με… δανεικά (κυρίως από το γεωλογικό μας παρελθόν)!

«Ο Πλανήτης μας είναι ένα πεπερασμένο σύστημα στο οποίο ο άνθρωπος πρέπει να επιστρέφει ενέργεια ίση ποιοτικά με την ενέργεια που παίρνει απ’ αυτόν».

Ζιλ Κλεμάν, γεωπόνος και αρχιτέκτονας τοπίων 

 

Earth-Overshoot-Day-1

Η ανθρωπότητα εξαντλεί μέσα σε 8 μήνες τους πόρους που παράγει κάθε χρόνο η Γη και ζει με «δανεικά»! Περίπου μία εβδομάδα νωρίτερα από πέρυσι εξαντλήθηκαν φέτος τα παραγόμενα-προσφερόμενα αποθέματα φυσικών πόρων και έτσι από χθες (13 Αυγούστου 2015) η ανθρωπότητα ζει στην ουσία με «δανεισμό», όπως τουλάχιστον αναφέρει έρευνα του think tank Global Footprint Network (GFN). Σύμφωνα με τους σχετικούς υπολογισμούς, η ανθρωπότητα καταναλώνει ποσότητες που αντιστοιχούν σε 1,6 φορές τα αποθέματα της Γης. Η Ημέρα Υπέρβασης της Γης (Earth Overshoot Day), η μέρα δηλαδή που η κατανάλωση αγαθών υπερβαίνει την ετήσια βιο-ικανότητα του πλανήτη, φέτος ήταν η 13η Αυγούστου, ενώ πέρυσι ήταν η 19η Αυγούστου. Οι διάφοροι αρνητικοί παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη είναι οι εκπομπές αερίων του άνθρακα, η διάβρωση του εδάφους, η αποψίλωση των δασών, η λειψυδρία και η ποιότητα των αποθεμάτων νερού του πλανήτη. Tο πιο βασικό συμπέρασμα και το πιο ανησυχητικό είναι ότι τα αέρια του διοξειδίου του άνθρακα συσσωρεύονται στην ατμόσφαιρα και δεν μπορούν να απορροφηθούν πλήρως. Oι χώρες θα ΠΡΕΠΕΙ να δεσμευθούν ώστε να λάβουν μέτρα για να κρατήσουν τη θερμοκρασία του πλανήτη στο πλαίσιο των 2 βαθμών πάνω από τη θερμοκρασία που είχε ο πλανήτης πριν από τη Βιομηχανική Επανάσταση. Για να γίνει αυτό, όμως, σύμφωνα και με τις συστάσεις της Διεθνούς Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή, θα πρέπει όλες οι χώρες να εφαρμόσουν συγκεκριμένες πολιτικές για ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ Η ΧΡΗΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2070. Κάτι τέτοιο λένε οι άνθρωποι του GFN θα μεταφέρει την Ημέρα Υπέρβασης της Γης προς τα πίσω και μέχρι το 2030 αυτή θα είναι στις 16 Σεπτεμβρίου.  

Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Κάθε χρόνο εξαντλούμε όλο και νωρίτερα την ικανότητα της Γης να υποστηρίζει τον τρόπο ζωής μας, με αποτέλεσμα αφού έχουμε υπερσπαταλήσει τους φυσικούς πόρους μας, να ζούμε με… δανεικούς από το ίδιος μας το μέλλον. Φέτος, σε λιγότερο από 8 μήνες, η ανθρωπότητα ζήτησε από τη φύση όσα αυτή θα μπορούσε να μας δώσει σε έναν ολόκληρο χρόνο.

Η ημέρα που «τερματίσαμε» το κοντέρ της αντοχής του πλανήτη μας το 2015 είναι η 13η Αυγούστου, ενώ μόλις πριν από 15 χρόνια η αντίστοιχη μέρα ήταν περίπου στις αρχές Οκτωβρίου, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα παγκοσμίως η δεξαμενή σκέψης για τη βιωσιμότητα GlobalFootprintNetwork. Η Ελλάδα δυστυχώς ακολουθεί αυτόν τον φρενήρη ρυθμό εξάντλησης των φυσικών πόρων, καθώς ο τρόπος ζωής μας «απαιτεί» 2,5 πλανήτες, όπως επισημαίνει η WWF.

footprints-1

Οι διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις της ανθρωπότητας σε φυσικούς πόρους και οι αυξανόμενες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ασκούν τεράστιες πιέσεις στη βιοποικιλότητα του πλανήτη μας και απειλούν τη μελλοντική μας ασφάλεια, υγεία και ευημερία. Η απληστία με την οποία η ανθρωπότητα απομυζά τη Γη έχει αρχίσει εδώ και δεκαετίες να γίνεται ολοένα και πιο εμφανής, μέσα από ξηρασίες, έλλειψη νερού, διάβρωση εδαφών, απώλεια βιοποικιλότητας, αποψίλωση δασών και συσσώρευσης διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Οι συνέπειες είναι ήδη επώδυνες: παγκόσμιο κύμα «κλιματικών» προσφύγων, έλλειψη πόρων, ανυπολόγιστες οικονομικές ζημίες είναι μερικές μόνο από αυτές.

Η κρίσιμη κατάσταση της βιοποικιλότητας της Γης επιβεβαιώνεται με επώδυνο τρόπο, καθώς συνολικά οι πληθυσμοί ψαριών, πτηνών, θηλαστικών, αμφιβίων και ερπετών έχουν μειωθεί κατά 52% από το 1970 μέχρι σήμερα, σημειώνει σε ανακοίνωση της η WWF. Η μεγαλύτερη μείωση καταγράφεται στα είδη του γλυκού νερού που έχουν υποστεί μια πληθυσμιακή μείωση της τάξης του 76%, διπλάσια σχεδόν από αυτήν των χερσαίων και θαλάσσιων ειδών.

11836806_10205834366591141_8791091868905679570_n

Σημαντικό μέρος του Οικολογικού Αποτυπώματος είναι το «ανθρακικό αποτύπωμα», το σύνολο δηλαδή των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου, τονίζει επίσης η οργάνωση. Πρόκειται για μία πολύ απλή εξίσωση αν σκεφτεί κανείς το εξής: ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία, η ξυλεία και η δόμηση, ανταγωνίζονται μεταξύ τους για χώρο πάνω στον πλανήτη και μειώνουν τις εκτάσεις εκείνες που μπορούν να απορροφήσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την καύση ορυκτών καυσίμων. Έτσι, οι τελευταίες συσσωρεύονται στην ατμόσφαιρα, προκαλώντας την κλιματική αλλαγή και απειλώντας τον τρόπο ζωής μας. Αν σε αυτή την εξίσωση, προσθέσει κανείς και την διαρκώς αυξανόμενη κατανάλωση, καταλαβαίνει την κρισιμότητα της κατάστασης.

Apocalypse2

«Το ανθρακικό αποτύπωμα της ανθρωπότητας από μόνο του υπερδιπλασιάστηκε από τις αρχές της δεκαετίας του ‘70, που είναι το σημείο κατά το οποίο ο κόσμος άρχισε να υπερβαίνει τους πόρους της γης. Οι απαιτήσεις της ανθρωπότητας, το Οικολογικό μας Αποτύπωμα δηλαδή, ολοένα και απομακρύνονται από αυτά που πλανήτης μπορεί να υποστηρίξει (βιοϊκανότητα). Το ανθρακικό αποτύπωμα παραμένει ο ταχύτερα αυξανόμενος λόγος που αυτό συμβαίνει», δήλωσε ο Mathis Wackernagel, Πρόεδρος του GlobalFootprintNetwork και συνδημιουργός του συστήματος μέτρησης του Οικολογικού Αποτυπώματος. «Η παγκόσμια συμφωνία απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα που αποτελεί κεντρικό θέμα συζήτησης σε όλο τον κόσμο, ενόψει της Παγκόσμιας Συνόδου για την Κλιματική Αλλαγή στο Παρίσι, μπορεί να επιβραδύνει σημαντικά τον φρενήρη ρυθμό διόγκωσης του Οικολογικού Αποτυπώματος και να συμβάλει στη μελλοντική μείωσή του», τόνισε επίσης.

COP21 – Μια δεύτερη ή μια χαμένη ευκαιρία;

Η συμφωνία για το κλίμα στην οποία αναμένεται να καταλήξουν οι ηγέτες κατά την Παγκόσμια Συνδιάσκεψη για το Κλίμα στο Παρίσι (COP21) αυτόν τον Δεκέμβριο, θα εστιάζει στον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη μέσα στο πλαίσιο των 2 βαθμών Κελσίου, σε σχέση με τα επίπεδα της προ-βιομηχανικής περιόδου. Ο κοινός αυτός στόχος θα απαιτεί από τα κράτη να εφαρμόσουν πολιτικές πλήρους απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα μέχρι το 2070, σύμφωνα με τις συστάσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IntergovernmentalPanelonClimateChange – IPCC), πράγμα που θα έχει άμεσο αντίκτυπο στο Οικολογικό Αποτύπωμα των χωρών. 

Σε μια υπόθεση εργασίας κατά την οποία οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα μειωθούν ως το 2030 κατά τουλάχιστον 30% σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα, και σε συμφωνία με το προτεινόμενο σενάριο του IPCC, η Ημέρα Εξάντλησης της Γης θα μετακινηθεί πίσω στις 16 Σεπτεμβρίου του 2030 (υποθέτοντας βέβαια ότι οι υπόλοιπες συνιστώσες του Αποτυπώματος συνεχίζουν να επεκτείνονται με τον τρέχοντα ρυθμό), σύμφωνα με το Global Footprint Network. Apocalypse4

Αυτό δεν είναι απίθανο. Για παράδειγμα η Δανία έχει επιτύχει μείωση των εκπομπών της με αυτό το ρυθμό: Κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες μείωσε τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 33%.

Η Ελλάδα, οι ρυθμοί κατανάλωσης της οποίας αντιστοιχούν σε 2,5 πλανήτες, μπορεί επίσης να βελτιωθεί σημαντικά, ειδικά αν στρέψει το ενεργειακό της μοντέλο στην εξοικονόμηση και στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, υποκαθιστώντας τον λιγνίτη στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (παραπάνω από το 35% των εκπομπών αερίου φαινομένου του θερμοκηπίου της χώρας προήλθαν από τον λιγνίτη την πενταετία 2008-2012).

Σε αντίθεση με τα παραπάνω σενάρια, αν συνεχίσουμε με τις ίδιες πρακτικές ως το 2030 θα καταναλώνουμε τους πόρους που ισοδυναμούν με δύο πλάνητες σε σχέση με 1,6 πλανήτη που είναι η αντίστοιχη αναλογία φέτος, ενώ η Μέρα Εξάντλησης της Γης θα είναι στο τέλος Ιούνη.

FreeENERGY cover3

Advertisements

One thought on “Earth Overshoot Day: Εξαντλήσαμε τη Γη μέσα σε 8 μήνες και ζούμε με… δανεικά!

  1. Παράθεμα: Από τις 2 Αυγούστου, η ανθρωπότητα ζει με «πίστωση» από τον πλανήτη | πέμπτο κύμα

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.