Category Archives: ΑΓΝΩΣΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ – UNKNOW HISTORY

Ναζί Επισήμονες κι Εγκληματίες Πολέμου στην υπηρεσία των ΗΠΑ

ΟPERATION PAPERCLIP

Ναζί Επισήμονες κι Εγκληματίες Πολέμου στην υπηρεσία των ΗΠΑ

project-paperclip-02

 

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Καλοφυλαγμένο μυστικό επί δεκαετίες υπήρξε η ανίερη συμμαχία που συνέπτυξε μεταπολεμικά το κράτος των ΗΠΑ με τα υπολείμματα του ηττημένου ναζιστικού καθεστώτος και συγκεκριμένα με Ναζί επιστήμονες και στρατιωτικούς που θα μπορούσαν κάλλιστα να χαρακτηριστούν και να καταδικαστούν ως εγκληματίες πολέμου. Με καθυστέρηση σχεδόν επτά δεκαετιών η κυβέρνηση των ΗΠΑ αναγνωρίζει πλέον πως οι μυστικές υπηρεσίες της στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου χρησιμοποίησαν ως κατασκόπους κ.α. εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης περισσότερους από χίλιους Ναζί, παραβλέποντας το γεγονός πως οι πιο πολλοί ήταν εγκληματίες πολέμου.

Η εφημερίδα The New York Times σε πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ στο φύλλο της Δευτέρας 27 Οκτωβρίου 2014 αποκάλυψε, έπειτα από σχετική έρευνα εγγράφων κρατικών υπηρεσιών, κυρίως της CIA και του FBI, που αποχαρακτηρίστηκαν πρόσφατα, ότι αυτή «η ευρεία χρησιμοποίηση των Ναζί κατασκόπων έλαβε διαστάσεις κατά τον Ψυχρό Πόλεμο και υποστηριζόταν από τους δυο τιτάνες των μυστικών υπηρεσιών της δεκαετίας του 1950, τον επί μεγάλο διάστημα αρχηγό του FBI Xουβερ και τον διευθυντή της CIA Άλεν Ντάλες». Έτσι, ακόμη κι αν κάποιος αποκάλυπτε την ύπαρξη ενός Γερμανού εγκληματία πολέμου στο έδαφος των ΗΠΑ και ζητούσε από το αμερικάνικο Υπουργείο Δικαιοσύνης τη σύλληψή του, τότε παρενέβαινε από τη σκιά κάποια μυστική υπηρεσία και σταματούσε κάθε περαιτέρω ενέργεια.

9

Μια τέτοια περίπτωση ήταν ο αξιωματικός των SS Ότο φον Μπόλσβιγκ, έμπιστος σύμβουλος του διαβόητου Άντολφ Άιχμαν και συγγραφέας του “Μεθοδολογίου για το πώς πρέπει να τρομοκρατούνται οι Εβραίοι”. Αυτός είχε το 1954 την προσωπική κάλυψη του τότε αρχηγού του FBI κι έτσι εξουδετερώθηκε η εντολή του Υπουργού Δικαιοσύνης για τη σύλληψη του. Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις των NY Times o Αμερικανικός Στρατός, η CIA καθώς και άλλες κρατικές υπηρεσίες «αξιοποίησαν τουλάχιστον χίλιους πρώην Ναζί και συνεργάτες τους ως κατασκόπους και πληροφοριοδότες μετά τον πόλεμο”, με βάση και την παραδοχή του Ρ. Μπράιτμαν, που ήταν μέλος του κυβερνητικού συμβουλίου που έκανε τον καταμερισμό των Γερμανών εγκληματιών πολέμου.

Ακόμη κι όταν τέλειωσε ο Ψυχρός Πόλεμος, και συγκεκριμένα το 1994 το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ετοιμαζόταν να παραπέμψει σε δική κάποιον συνεργάτη των Ναζί και της Γκεστάπο με το όνομα Αλεξάντρας Λιλέικις, κατά του οποίου υπήρχαν συγκεκριμένα στοιχειά ότι με διαταγή του εκτελέστηκαν με πολυβόλο 60.000 Εβραίοι στη Λιθουανία. Ωστόσο η CIA εμπόδισε κάθε ενέργεια εναντίον του. Ο λόγος; Το 1952 τον είχε στρατολογήσει ως κατάσκοπο στην τότε Ανατολική Γερμανία με μισθό 1.700 δολάρια το χρόνο (εκείνης της εποχής) και δυο χρόνια αργότερα μετακινήθηκε στην Αμερική, πάντοτε στην υπηρεσία της CIA.

Αυτές οι περιπτώσεις όμως αποτελούν μονάχα την κορφή του παγόβουνου, καθώς δεν είναι πλέον μυστικό πως αρκετοί Ναζί επιστήμονες, που ήταν εγκληματίες πολέμου, βρισκόταν πίσω από την μεταπολεμική τεχνολογική υπεροχή των ΗΠΑ. Επιστήμονες, τεχνογνωσία και γερμανική τεχνολογία ήταν άλλωστε ένα από τα πολυπόθητα λάφυρα του πολέμου, όπως παραδέχθηκε το 1944 και ο Υποστράτηγος σερ Ρόναλντ Γουίκς, υπαρχηγός του ΓΕΣ της Μεγάλης Βρετανίας: «Ο γερμανικός εξοπλισμός είναι ανώτερος από τον δικό μας. Η άμεση απόκτηση των γερμανικών προγραμμάτων για την έρευνα, σχεδίαση και ανάπτυξη οπλικών συστημάτων, αποτελεί τον βασικότερο μεταπολεμικό στόχο, συνιστώντας ενδεχομένως και τη μοναδική μορφή πολεμικών αποζημιώσεων που είναι δυνατόν να αποσπαστεί από τη Γερμανία».

MJ 2012 operationpaperclipscientists 1

Ναζί επιστήμονες: τα λάφυρα των Συμμάχων

Μετά την κατάληψη και συνθηκολόγηση της Γερμανίας στις 8 Μαΐου του 1945, οι Σύμμαχοι ρίχτηκαν σ’ έναν φρενήρη αγώνα δρόμου για την απόκτηση της «μερίδας του λέοντος» τόσο της ναζιστικής τεχνολογίας, όσο και των Γερμανών επιστημόνων που την ανέπτυξαν. Πυρηνικοί αντιδραστήρες, αεροσκάφη Στελθ, συνθετικά καύσιμα, πύραυλοι V-2, πυραυλοκινητήρες, συστήματα τηλεκατεύθυνσης, κινητήρες jet, αλλά και αποτελέσματα πολλών βιοϊατρικών ερευνών και πειραμάτων (κυρίως πάνω σε αιχμαλώτους πολέμου και σε «αναλώσιμες» μειονότητες), ήταν κάποια από τα τεχνολογικά και επιστημονικά επιτεύγματα της Ναζιστικής Γερμανίας, που Αμερικανοί και Ρώσοι έδωσαν πραγματική μάχη για να τα αποκτήσουν και να τα αναπτύξουν για λογαριασμό τους. Μάλιστα έχει υποστηριχθεί πως η λαφυραγωγία των ναζιστικών σχεδίων, τεχνολογιών και επιστημόνων πυροδότησε την εξοπλιστική κούρσα του Ψυχρού Πολέμου!

Το καλοκαίρι του 1945 πολλοί Γερμανοί επιστήμονες, τεχνικοί και ειδικοί ήταν ήδη έγκλειστοι σε διάφορα στρατόπεδα των Ρώσων, Αμερικανών και Βρετανών, που ανταγωνίζονταν σκληρά για τη στρατολόγηση και την εξασφάλιση των υπηρεσιών τους. Δεν είχε σημασία αν οι περισσότεροι Γερμανοί επιστήμονες ήταν εγκληματίες πολέμου και είχαν υπηρετήσει πιστά τον ναζιστικό σκοπό. Η προοπτική της απώλειας των επιστημονικών και βιομηχανικών υπηρεσιών που θα προσέφεραν όλοι αυτοί οι Γερμανοί ειδικοί ανάγκασε τους Συμμάχους να τους περάσουν μαζικά μέσα από μια «κολυμπήθρα του Σιλωάμ», και να τους αθωώσουν έτσι ώστε να επωφεληθούν από τις υπηρεσίες τους. Βέβαια δεν μπόρεσαν να εξιλεωθούν έτσι όλοι οι Ναζί επιστήμονες, ειδικά όσοι είχαν την ευθύνη των λεγόμενων «ιατρικών πειραμάτων» του Νταχάου ή των βιοϊατρικών πειραμάτων σε κρατούμενους των στρατοπέδων συγκέντρωσης, που έβρισκαν έτσι φρικτό θάνατο στο βωμό της ναζιστικής “επιστήμης”.

Όταν στη Δίκη της Νυρεμβέργης δικάστηκαν και καταδικάστηκαν για «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» ορισμένοι Γερμανοί επιστήμονες, κανένας επιστήμονας που εργάστηκε στο στρατόπεδο του Νταχάου δεν δήλωσε μεταμέλεια. Μάλιστα ο δρ. Καρλ Μπραντ (Carl Brandt), ο προσωπικός θεραπευτής του Χίτλερ, όταν ρωτήθηκε από τους δικαστές «τι είναι αυτό που κάνει ένα πείραμα σημαντικό ή ασήμαντο», απάντησε κυνικά πως δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα σ’ ένα πείραμα χωρίς να πληρωθεί ένα συγκεκριμένο τίμημα σε ανθρώπινες ζωές. Αμερικανοί δικαστές και ψυχίατροι χαρακτήρισαν τους περισσότερους Ναζί επιστήμονες «νευρωτικούς ψυχοπαθείς», όπως άλλωστε και τον αρχηγό τους, τον Αδόλφο Χίτλερ. Από τους Ναζί επιστήμονες που δικάστηκαν στη Δίκη της Νυρεμβέργης οι επτά, ανάμεσά τους και ο δρ. Μπραντ, εκτελέστηκαν και οι εννέα παρέμειναν στη φυλακή για πολλά χρόνια. Οι έρευνες τους όμως πάνω στο Mind Control, στη χορήγηση μεσκαλίνης και στην ύπνωση, ενέπνευσαν τους Αμερικανούς συναδέλφους τους που εργάστηκαν αργότερα για λογαριασμό της CIA…

Verner von Brown

Η περίπτωση του Βέρνερ φον Μπράουν

Για να μπορέσει η αμερικανική κυβέρνηση να επωφεληθεί στο έπακρο από την εμπειρία και τις γνώσεις των περισσοτέρων Ναζί επιστημόνων, που λόγω του παρελθόντος τους δεν μπορούσαν να εξασφαλίσουν με τυπικούς όρους μια βίζα μετανάστευσης στις ΗΠΑ, δημιούργησαν μια σειρά από μυστικά προγράμματα, όπως το PAPERCLIP, PROJECT 63, NATIONAL INTEREST κ.α. Εκτιμάται πως μέσω αυτών των μυστικών προγραμμάτων περισσότεροι από 1.000 Ναζί επιστήμονες και οι οικογένειές τους μεταφέρθηκαν μυστικά στις ΗΠΑ και εργάστηκαν στη συνέχεια για λογαριασμό της αμερικανικής κυβέρνησης.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του «πατέρα» της πυραυλικής τεχνολογίας Βέρνερ φον Μπράουν (Verner von Braun). Ο φον Μπράουν ήταν υπεύθυνος του μυστικού ναζιστικού πυραυλικού προγράμματος κατασκευής των V-2, ο πρώτος πύραυλος των οποίων κτύπησε το Λονδίνο τον Σεπτέμβριο του 1944. Οι πύραυλοι αυτοί εκτοξεύονταν από τη βάση του Peenemunde στη Βαλτική Θάλασσα, και αποτελούσαν τμήμα των λεγόμενων «θαυματουργών όπλων» που σύμφωνα με τον Χίτλερ θα εξασφάλιζαν την τελική επικράτηση των Γερμανών στο πόλεμο. Οι πρωτοποριακοί αυτοί πύραυλοι κατασκευάζονταν στο εργοστάσιο στο Μίτλεβερκ, όπου και παρείχαν καταναγκαστική εργασία χιλιάδες κρατούμενοι από το γειτονικά στρατόπεδο συγκέντρωσης «Ντόρα», όπου δούλεψαν μέχρι θανάτου τουλάχιστον 20.000 αιχμάλωτοι.

Όταν το 1945 οι Αμερικανοί στρατιώτες μπήκαν σ’ αυτό το στρατόπεδο ανακάλυψαν έκπληκτοι 6.000 φρέσκα πτώματα, καθώς οι Ναζί προσπαθούσαν έστω και την τελευταία στιγμή να σβήσουν τα ίχνη και τις μαρτυρίες των εγκλημάτων τους. Οι ελάχιστοι επιζήσαντες μάρτυρες είπαν πως οι εργάτες-αιχμάλωτοι έτρωγαν μόνον μία φέτα ψωμί με μαργαρίνη την ημέρα, δέρνονταν καθημερινά, ενώ όταν κάποιοι απ’ αυτούς προσπάθησαν να σαμποτάρουν το πρόγραμμα ουρώντας… πάνω στους πυραύλους, κρεμάστηκαν μαζικά μέσα στις σήραγγες όπου δούλευαν! Φυσικά και ο φον Μπράουν ήξερε για όλα αυτά, ενώ συνεργάζονταν με τον διοικητή του στρατοπέδου Δρ. Άλμπιν Σαβάτζι, που ήταν υπεύθυνος αυτής της θανάσιμης μεταχείρισης…

Αν και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου η «Έκθεση Ασφαλείας OMGUS» περιέγραφε τον φον Μπράουν ως «ένθερμο Ναζιστή» και «απειλή για την ασφάλεια των ΗΠΑ», εντούτοις αυτό δεν εμπόδισε, αμέσως μετά το τέλος του πολέμου, τη στρατολόγηση του από την αμερικανική κυβέρνηση. Μαζί με τον προϊστάμενό του Γουόλτερ Ντόρνμπεργκερ και τουλάχιστον 100 ακόμη Γερμανούς πυραυλικούς επιστήμονες και ειδικούς, που εργάζονταν στο πρόγραμμα V-2, ο φον Μπράουν, που παραδόθηκε οικειοθελώς στους Αμερικανούς στη Βαυαρία στις αρχές του 1945, κατέληξε, μέσω του προγράμματος PAPERCLIP, σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην έρημο του Νέου Μεξικού, όπου και ανέπτυξε την πρωτοποριακή πυραυλική του τεχνολογία για λογαριασμών των νικητών Αμερικανών.

Verner fon braun 2

Χάρη στον φον Μπράουν και στους συνεργάτες οι ΗΠΑ ανέκτησαν την πρωτοπορία στην πυραυλική τεχνολογία και στην εξερεύνηση του διαστήματος, κλείνοντας έτσι το χάσμα που τους χώριζε από τους Σοβιετικούς που πρώτοι εκτόξευσαν δορυφόρο (Σπούτνικ, 4.10.1957) και άνθρωπο (Γιούρι Γκαγκάριν, 12.4.1961) στο διάστημα.

Όταν οι πύραυλοι Saturn Ι, ΙΒ, και V, που ανέπτυξε η ομάδα του φον Μπράουν για λογαριασμό της Αμερικής, οδήγησαν σε επιτυχία το πρόγραμμα Απόλλων 11, με την πρώτη προσελήνωση στη Θάλασσα της Γαλήνης στις 20 Ιουλίου του 1969, λίγοι θυμόντουσαν πως πίσω απ’ αυτή την κοσμοϊστορική επιτυχία κρύβονταν ένας Ναζί επιστήμονας, που αντί να καταδικαστεί κι αυτός ως εγκληματίας πολέμου εξαγόρασε με κάποιον τρόπο την ποινή του πουλώντας τις εξειδικευμένες υπηρεσίες του στην ανερχόμενη υπερδύναμη των ΗΠΑ. Μετά την επιτυχή προσελήνωση ο φον Μπράουν, έχοντας βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του αμερικανικού Τύπου, έγραψε σε επιστολή του στον Αμερικανό απόστρατο αντιστράτηγο Τζούλιους Κλάιν: «Είναι αλήθεια πως υπήρξα μέλος της ελίτ ως SS του Χίτλερ… Θα εκτιμούσα αν κρατούσατε αυτή την πληροφορία για τον εαυτό σας, διότι η όποια δημοσιότητα θα έβλαπτε το έργο μου και τη NASA». Στην ουσία όμως η αμερικανική κυβέρνηση συγκάλυψε το γεγονός πως όταν ο Νηλ Άρμοστρονγκ πάτησε στην επιφάνεια της Σελήνης στην ουσία πατούσε στις στάχτες των χιλιάδων ανθρώπων που είχαν πεθάνει στο στρατόπεδο όπου κατασκευάζονταν οι V-2…

images 2

Τα «αεροπορικά πειράματα» του Νταχάου

Αν και η περίπτωση του Βέρνερ φον Μπράουν υπήρξε η πλέον χαρακτηριστική του προγράμματος PAPERCLIP, δεν ήταν όμως και η μοναδική. Μέσω του ίδιου προγράμματος εισήλθαν στη Γερμανία και Ναζί γιατροί, όπως ο Δρ. Αλμπέρτους Στρούγκχολντ, που το 1961 διορίστηκε επικεφαλής του Ιατρικού Τμήματος Αεροδιαστήματος της Αμερικανικής Αεροπορίας. Για το έργο του ο Δρ Στρούγκχολντ τιμήθηκε με το Μετάλλιο Αμερικανισμού κι άλλες τιμητικές διακρίσεις. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Δρ Στρούγκχολντ ήταν επικεφαλής του Ινστιτούτου Αεροπορικής Ιατρικής της Λούφτβαφε, γνωστή για τα περιβόητα «ιατρικά πειράματα» σε κρατούμενους του Νταχάου. Ωστόσο, αν και οι στρατιωτικοί προϊστάμενοί του και οι στενοί συνεργάτες του κατηγορήθηκαν ως εγκληματίες πολέμου και τελικά καταδικάστηκαν, ο ίδιος ούτε καν εκλήθη ως μάρτυρας!

Ο λόγος ήταν πως είχε ήδη προλάβει να στρατολογηθεί και αυτός μέσω του προγράμματος PAPERCLIP και πλέον εργαζόταν για λογαριασμό της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Οι πληροφορίες που έχουμε για τα περιβόητα «ιατρικά πειράματα» που έγιναν στο Νταχάου από Ναζί επιστήμονες, όπως ο Δρ Στρούγκχολντ, είναι το λιγότερο ανατριχιαστικές. Στο στρατόπεδο του Νταχάου οι Ναζί γιατροί έκαναν επιστημονικές έρευνες, με γνώμονα πάντα τη στρατιωτική τους εφαρμογή.

nazi_experiment_1124495c

Οι κρατούμενοι του στρατοπέδου ήταν αναλώσιμοι. Έτσι τα «πειραματόζωά» τους σπάνια επιβίωναν. Εκεί πραγματοποιήθηκαν από S.S. γιατρούς και πειράματα για να διαπιστωθεί ο ακριβής χρόνος που μπορούσε να επιζήσει ένας αεροπόρος, που θα πετούσε πάνω από τον παγωμένο Βόρειο Ατλαντικό το μήνα Φεβρουάριο (δυστυχώς χρησιμοποιήθηκαν κρατούμενοι στο ρόλο των «αεροπόρων»). Η πληροφορία αυτή ήταν ιδιαίτερα σημαντική για τη εμπόλεμη Γερμανία, που φιλοδοξούσε να στείλει τα βομβαρδιστικά της αεροσκάφη ν’ αδειάσουν τα φορτία τους στις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ. Με διαταγή λοιπόν του ίδιου του Χάινριχ Χίμλερ οι γιατροί του Νταχάου χρησιμοποιούσαν τεράστιες δεξαμενές παγωμένου νερού, που ήταν εφοδιασμένες με χρονόμετρα, για να καταγράψουν το χρόνο που απαιτούνταν μέχρι να πεθάνουν μέσα τους οι κρατούμενοι. Σε άλλα πειράματα «αεροπορικής ιατρικής» οι τρόφιμοι του στρατοπέδου συνθλίβονταν μέχρι θανάτου μέσα σε θαλάμους υψηλής πίεσης (σαν να έπεσε ξαφνικά κάποιος από ύψος 13.000 μέτρων), προκειμένου να μάθουν οι γιατροί πόσο ψηλά θα μπορούσαν να πετάξουν με ασφάλεια οι Γερμανοί πιλότοι. Σε κάποιους έδιναν υποχρεωτικά να πιουν θαλασσινό νερό, για να δουν αν οι Γερμανοί πιλότοι που καταρρίπτονταν στη θάλασσα μπορούσαν να επιζήσουν πίνωντας θαλασσινό νερό. Κάποιοι άλλοι πυροβολούνταν σκόπιμα και κατόπιν χορηγούνταν ενέσιμα σ’ αυτούς μια ειδική θρομβωτική ουσία, για να δοκιμαστεί κατά πόσο μπορούσαν οι πληγές τους να κλείσουν. Και η παρέλαση των πειραμάτων της φρίκης δεν έχει τέλος…

USA NAZI FLAG

Η ιστορία επαναλαμβάνεται

Είναι αλήθεια πως το πρόγραμμα PAPERCLIP υπήρξε αρχικά αντικείμενο διαμάχης, όπως αποδεικνύεται κι από ένα έγγραφο του Υπουργείου Στρατιωτικών των ΗΠΑ με ημερομηνία 27 Νοεμβρίου 1946. Σ’ αυτό ο Στρατηγός Γκρόουβς, διευθυντής του Σχεδίου Μανχάταν, με αφορμή τη στρατολόγηση του Γερμανού φυσικού Otto Hahn, έγραφε πως δεν επιθυμεί να χρησιμοποιούνται στο Project Manhattan, είτε άμεσα είτε έμμεσα, οι υπηρεσίες των ξένων επιστημόνων που βρισκόντουσαν στις ΗΠΑ, «φωτογραφίζοντας» έτσι τους Ναζί επιστήμονες. Ο ίδιος δεν έφερε αντίρρηση στο να πολιτογραφηθούν οι Γερμανοί επιστήμονες ως Αμερικανοί πολίτες, διότι αυτό θα συνέβαλε σημαντικά στην ευημερία των Ηνωμένων Πολιτειών. Όμως αρνούνταν την εμπλοκή τους σε μυστικά στρατιωτικά προγράμματα και σε ιατρικά πειράματα στο χώρο των ΗΠΑ. Όπως ήταν φυσικό οι αντιρρήσεις του Στρατηγού Γκρόουβς δεν ελήφθησαν καθόλου υπόψιν και πάνω από χίλιοι Ναζί επιστήμονες παρέλασαν από τα στρατιωτικά και όχι μόνον εργαστήρια των ΗΠΑ, προσφέροντας τις υπηρεσίες τους για λογαριασμό του «Ελεύθερου Κόσμου».

Βέβαια και οι Σοβιετικοί από την πλευρά τους έκαναν κάτι το αντίστοιχο αιχμαλωτίζοντας και στρατολογώντας πολλούς Ναζί επιστήμονες που εργάστηκαν στη συνέχεια για τα δικά τους προγράμματα. Η διαφορά όμως ήταν πως οι περισσότεροι Ναζί επιστήμονες επέλεγαν να πάνε εθελοντικά στις ΗΠΑ, προσδοκώντας και οικονομικά οφέλη, ενώ όσοι πήγαιναν στη Σοβιετική Ένωση αναγκάζονταν να το κάνουν. Έτσι σε γενικές γραμμές οι ΗΠΑ επωφελήθηκαν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τις υπηρεσίες των Ναζί επιστημόνων σε σχέση με τη Σοβιετική Ένωση.

Μάλιστα, μετά την κατάρρευση της τελευταίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990, και πολλοί Σοβιετικοί και Ρώσοι επιστήμονες κατέφυγαν κι αυτοί με τη σειρά τους στις ΗΠΑ πουλώντας τις πολύτιμες υπηρεσίες τους τόσο στην αμερικανική κυβέρνηση και στη CIA, όσο και στον ιδιωτικό τομέα.

Πρόκειται για μια επανάληψη της ιστορίας, όπου οι ηττημένοι, εκτός των άλλων, προσφέρουν και τα καλύτερα επιστημονικά μυαλά τους στους νικητές. Ειδικά σε περιόδους πολέμων και μεγάλων κρίσεων ισχύει δυστυχώς το «ο σώζων εαυτόν σωθείτω» και οι πιο εξειδικευμένοι και μορφωμένοι ξέρουν να ελίσσονται και να επιβιώνουν πουλώντας τις υπηρεσίες τους, ακόμη και στους μέχρι πρότινος εχθρούς. Άλλωστε είμαστε πολιτισμένη κοινωνία όσο ακόμη δουλεύουν οι μηχανές, έχουμε ηλεκτρισμό και τα ψυγεία γεμάτα. Αν πέσει όμως το σκοτάδι και η πείνα, τότε γινόμαστε πρωτόγονοι και κανίβαλοι. Για να μην γίνουμε κάτι τέτοιο πρέπει να θυμόμαστε πάντα πως «Ο άνθρωπος είναι ένα καλάμι, το πιο αδύναμο στη φύση, αλλά είναι ένα καλάμι που σκέφτεται. Δεν χρειάζεται δα και να ταρακουνηθεί το σύμπαν για να το συνθλίψει. Φτάνει μόνο λίγος ατμός, μια σταγόνα νερού για να θανατωθεί. Αλλά ακόμα κι αν το συνέθλιβε το σύμπαν, ο άνθρωπος θα ήταν ανώτερος από αυτό που τον θανάτωσε, καθώς γνωρίζει ότι πεθαίνει και αναγνωρίζει την υπεροχή του σύμπαντος σε σχέση με αυτόν…». Μπλέηζ Πασκάλ, Στοχασμοί, 1669

O Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας και δημιουργός του περιοδικού Ζενίθ (www.zenithmag.wordpress.com).

Δημοσιεύτηκε στο Tvxs Ιστορία 11:07 | 28 Οκτ. 2014

O ΝΤΟΠΑΡΙΣΜΕΝΟΣ ΧΙΤΛΕΡ

O ΝΤΟΠΑΡΙΣΜΕΝΟΣ ΧΙΤΛΕΡ

ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΑΤΡΙΚΟ ΦΑΚΕΛΟ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ ΈΧΟΥΝ ΓΙΝΕΙ ΠΟΛΛΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ, ΚΥΡΙΩΣ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΑ, ΓΡΆΦΤΗΚΑΝ ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΓΥΡΙΣΤΗΚΑΝ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ. ΚΥΡΙΑ ΠΗΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΥΠΗΡΧΑΝ ΟΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ, ΔΡ. THEODOR MORELL, ΠΟΥ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΣΕ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΕΙ ΥΓΙΗ ΚΑΙ ΣΕ “ΦΟΡΜΑ” ΤΟΝ ΑΡΧΗΓΟ ΤΟΥ Γ” ΡΑΪΧ. ΕΚΕΙΝΟ ΠΑΝΤΩΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΑ ΓΝΩΣΤΟ ΕΙΝΑΙ ΠΩΣ Ο ΧΙΤΛΕΡ, ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ, ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΣΕ ΚΑΙ ΨΥΧΟΤΡΟΠΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΠΟΥ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ. ΗΤΑΝ ΤΑ ΠΑΡΑΛΗΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΞΕΣΠΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ, Η ΠΑΡΑΝΟΪΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ, ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΤΟΙΩΝ ΟΥΣΙΩΝ;

Hitler 1

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Ήταν άραγε κι ο Αδόλφος Χίτλερ χρήστης ψυχοτρόπων ουσιών ή, ακόμη περισσότερο, ένας εξαρτημένος ναρκομανής;

Για τις σχέσεις του αρχηγού του Γ” Ράιχ με τις ψυχοτρόπες ουσίες έχουν γραφτεί πολλά. Το θέμα απασχόλησε μάλιστα και σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο “Ο Υπόγειος Κόσμος των Ναζί” του National Geographic, όπου παρουσιάστηκαν μια σειρά από μαρτυρίες και ντοκουμέντα πάνω στη σχέση του Φύρερ με τα ναρκωτικά.
Ως γνωστόν ο Χίτλερ ήταν ένας φανατικός αντικαπνιστής, αντιαλκοολικός, χορτοφάγος, αλλά αυτό, όπως φαίνεται, δεν τον εμπόδιζε αρχικά να δοκιμάζει και στη συνέχεια να κάνει συστηματική χρήση των ψυχοτρόπων ουσιών. Ο Βρετανός συγγραφέας και ερευνητής Τρέβορ Ράβενσκροφτ στο βιβλίο του Spear of Destiny (Λόγχη του Πεπρωμένου) ισχυρίζεται πως ο Χίτλερ, όταν ήταν ακόμη νεαρός και επίδοξος ζωγράφος στη Βιέννη, είχε τα πρώτα οράματα του “πεπρωμένου” του με τη χρήση της μεσκαλίνης. Το ισχυρό αυτό παραισθησιογόνο (που προέρχεται από κάκτο) το είχε φέρει από το Μεξικό στη Βιέννη ο παλαιοβιβλιωπόλης Έρνστ Πρέζτκε και το χρησιμοποιούσε μαζί μ΄ ένα μικρό κύκλο αποκρυφιστών σε διάφορες τελετές μύησης. Σύμφωνα με τον ίδιο ο νεαρός Χίτλερ πρέπει να έκανε χρήση της μεσκαλίνης τουλάχιστον μία φορά σε δάσος γύρω από τη Βιέννη κι αυτό ήταν μία από τις εμπειρίες που του άλλαξε τη ζωή και την κοσμοθέαση.

Hitler 2

ΜΕ ΤΙ “ΦΤΙΑΧΝΟΝΤΑΝ” Ο ΧΙΤΛΕΡ;

Όταν αργότερα ο Χίτλερ δημιούργησε το Ναζιστικό Κόμμα κι ασχολήθηκε με την πολιτική χρειαζόταν επιπλέον ενέργεια για να εξαπολύει τους πύρινους λόγους του και να ξεσηκώνει τα πλήθη των απογοητευμένων από την ήττα και την οικονομική κρίση Γερμανών. Ο τεμπέλης από τη φύση του Χίτλερ, έπρεπε λοιπόν να έχει συνεχώς τις “μπαταρίες του γεμάτες”, ειδικά όταν η Γερμανία είχε μπει στον πόλεμο. Δεν χρησιμοποιούσε γι” αυτό μόνον βιταμίνες, “ενεργειακά ποτά”, και “σπέρμα ταύρου”, όπως ισχυρίζονταν ορισμένοι ερευνητές, αλλά και διάφορα κοκτέιλ από ψυχοτρόπες ουσίες. Συχνά μάλιστα λάμβανε δόσεις με περισσότερες από 80 διαφορετικές ουσίες ημερησίως! Εισέπνεε μάλιστα κάποιες φορές και σκόνη κοκαϊνης ή έβαζε οφθαλμικές σταγόνες εμποτισμένες κατά 10% με κοκαΐνη για να “ανακουφιστεί” από διάφορες ενοχλήσεις.
Από το 1942 ο προσωπικός γιατρός του Χίτλερ, Δρ. Theodor Morell, παραδέχθηκε πως χορηγούσε σε καθημερινή βάση στον αρχηγό του Γ” Ράιχ δόσεις μεθαμφεταμίνης σε συνδυασμό με βιταμίνες κ.α. -ένα κοκτέιλ που το αποκαλούσε χαριτολογώντας ως «Vitasomething», ώστε ο Φύρερ να μην κουράζεται και να έχει επάρκεια ενέργειας. Ανάμεσα στ” άλλα ο Δρ. Morell χορηγούσε στον Χίτλερ κι ένα παρασκεύασμα που ονομάζεται “Testoviron”, δηλαδή ένα είδος τεστοστερόνης, που συνήθως ο Χίτλερ λάμβανε προτού περάσει μια νύχτα με την ερωμένη του Έβα Μπράουν…

Hitler 3

Ο Χίτλερ, ειδικά προς τα τελευταία χρόνια του πολέμου όταν η ήττα φαινόταν όλο και πιο αναπόφευκτη, προσπαθούσε να “ανεβάσει” την ψυχική του διάθεση -όντας “διπολικός”- και φυσικά την ενεργητικότητα του, με κοκτέιλ διεγερτικών που του χορηγούσε ο προσωπικός του γιατρός. Λέγεται μάλιστα πως πολλά από τα συμπτώματα της μυστηριώδους “ασθένειας του Χίτλερ”, που κάποιοι γιατροί υποστήριζαν πως έπασχε από Πάρκινσον, οφείλονταν στην ουσία από τις παρενέργειες και τις επιπλοκές της εξάρτησής του από τα ναρκωτικά, όπως π.χ. το τρέμουλο των χεριών, τα αλλοπρόσαλλα παραληρήματα του κ.α.

Για κάποιους μάλιστα η μεταμόρφωση του Χίτλερ κατά τη δεκαετία του 1930 από έναν εξουσιοφρενή εγωμανή σε ψυχρό μαζικό δολοφόνο αλλά και των λανθασμένων στρατηγικών επιλογών του, οφείλονταν εν μέρει στην απώλεια της αίσθησης της πραγματικότητας λόγω της κατάχρησης των ψυχοτρόπων ουσιών.

6. Hitler Narkomanis
Ο “ΥΠΝΩΤΙΣΤΗΣ” ΧΙΤΛΕΡ

Μήπως όμως κι από την άλλη η “χαρισματική” προσωπικότητα του Χίτλερ και το γεγονός πως “μάγευε” τα πλήθη με τους φλογερούς του λόγους οφείλονταν στη διέγερση που είχε από τις ψυχοτρόπες ουσίες; Μιλώντας σ” έναν ψυχολόγο των φυλακών, εν αναμονή της δίκης του στη Νυρεμβέργη, ο πρώην Γενικός Διοικητής της κατεχόμενης Πολωνίας Χανς Φρανκ (1900-1946) περιγράφει την “υπνωτιστική” επίδραση του Χίτλερ στις μάζες, λέγοντας: “Δυσκολεύομαι να με καταλάβω. Πρέπει να υπάρχει κάτι το θεμελιωδώς κακό σε μένα, σε όλους τους ανθρώπους. Μαζική ύπνωση; Ο Χίτλερ καλλιέργησε αυτό το κακό. Όταν τον είδα να μιλά σ” αυτή την ταινία που έδειξε το δικαστήριο, για μια στιγμή ένιωσα το ίδιο. Φαίνεται αστείο. Κάθεται ο ένας στο δικαστήριο γεμάτος συναισθήματα ενοχής και ντροπής και τότε εμφανίζεται ο Χίτλερ στην οθόνη και νιώθει πως θέλει ν” απλώσει το χέρι και να τον αγγίξει… Δεν είναι κάποιο διάβολος με κέρατα στο κεφάλι και διχαλωτή ουρά που έρχεται σ” εμάς. Εμφανίζεται μ” ένα μαγευτικό χαμόγελο, προκαλώντας ιδεαλιστικά συναισθήματα, κερδίζοντας έτσι την πίστη μας σ” αυτόν. Δεν μπορούμε να πούμε πως ο Χίτλερ εκβίαζε τον γερμανικό λαό. Μας αποπλάνησε όλους”.
Σε τελική ανάλυση το γεγονός πως χάθηκαν εκατομμύρια άνθρωποι κατά τη διάρκεια του Β” Παγκοσμίου Πολέμου δεν οφείλονταν στο ότι ο Χίτλερ ήταν άρρωστος ή τοξικομανής, αλλά επειδή οι περισσότεροι Γερμανοί ακολούθησαν πιστά τις ανθρωποθυσιαστικές αποφάσεις του. Ο Χίτλερ πάντα ήξερε τι έκανε. Δεν μπορούμε όμως να πούμε το ίδιο και για τον γερμανικό λαό.

1. PERVITIN WWII
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Fabienne Hurst, WWII Drug: The German Granddaddy of Crystal Meth, Der Spiegel, 30.5.2013

# Andreas Ulrich, The Nazi Death Machine: Hitler’s Drugged Soldiers, Der Spiegel,6.05.2005

# Steve Robson: Nazis on narcotics: How Hitler’s henchmen stayed alert during war by taking CRYSTAL METH, Dailymail, 1.06.2013

# Hitler the drug addict: How he used a cocktail of drugs including cocaine to make him a “Nazi superman”, Dailymail, 24.8.2013

# A Brief History of Methamphetamine: Methamphetamine Prevention in Vermont Government of Vermont. Retrieved 29.12012. # Colin A. Ross, Οι Γιατροί της CIA, Λιβάνης 2011

# Γιώργος Στάμκος, Mind Control: O Πόλεμος για τον Έλεγχο του Νου, Άγνωστο 2005

# Harry Shapiro, Drugs: Ένας Πλήρης Οδηγός για τις Νόμιμες και Παράνομες Ουσίες, ΚΕΘΕΑ 2009

# Ψυχεδέλεια και Ψυχότροπα (ειδική έκδοση), εκδ. Άγνωστο 2009

# Ravenscroft, Travor, Η Απόκρυφη Ιστορία του Ναζισμού, Αρχέτυπο 2001

# Κάισλερ Άρθουρ, Ο Κομισάριος και ο Γιόγκι, Γαλαξίας, 1962 

# Lee M. and Shlain B. Acid Dreams: The CIA, LSD and the Sixties Rebellion, Grove Press, 1986

# Gordon Thomas, Journey into Madness: Τhe True Story of Secret CIA Mind Control and Medical Abuse, Bantam Books, USA, 1989

# Stephen Snelders and Toine Pieters, Social History of Medicine, Oxford University Press, 19.02.2011

MIND CONTROL

1914-2014: 100 χρόνια από την έκρηξη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου

1914-2014

100 χρόνια από την έκρηξη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου


Γράφει ο Γιώργος Στάμκος
 

«Το Νέο Έτος ξεκινά με ελπίδα, με ευκαιρίες, με τη βεβαιότητα για όμορφα πράγματα, καλές επιχειρηματικές εξελίξεις και μυαλά δίχως σκοτούρες, αν αξιοποιηθεί η ευκαιρία». New York Times, 1 Ιανουαρίου 1914

 

Στις 28 Ιουνίου του 2014 συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από την ημέρα που ο διάδοχος του θρόνου της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας Φραγκίσκος Φερδινάρδος δολοφονήθηκε στο Σεράγεβο από το νεαρό Σερβοβόσνιο Γκαρβρίλο Πρίνσιπ, μέλους της οργάνωσης “Μλάντα Μπόσνα” (Νέα Βοσνία).

Ο πρίγκιπας διάδοχος της Αυστρίας είχε κάνει το λάθος να προκαλέσει τους Σερβοβόσνιους εθνικιστές με το να επισκεφθεί το κατεχόμενο Σεράγεβο (Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη είχε προσαρτηθεί επίσημα στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία το 1908) στις 28 Ιουνίου, Ημέρα του Αγίου Βίτου (Βίντοβνταν), που θεωρείται “ιερή” για τους Σέρβους Ορθόδοξους καθώς συνέπιπτε και με τη θλιβερή επέτειο της Μάχης στο Κοσσυφοπέδιο (28 Ιουνίου 1389).

Ήδη το Κόσοβο, η λεγόμενη “Παλιά Σερβία”, είχε απελευθερωθεί από το Σερβικό Στρατό το 1912 κατά την πρώτη φάση των Βαλκανικών Πολέμων. Η Βοσνία όμως, όπου τότε πάνω από το 50% του πληθυσμού της ήταν Σερβοβόσνιοι, ήταν υπό αυστριακή κατοχή και ήταν ο επόμενος της Σερβίας, που παράπαιε ανάμεσα στην ιδέα μιας Μεγάλης Σερβίας ή ενός κοινού κράτους όλων των νοτιοσλαβικών λαών με τη Σερβία στο επίκεντρο (Γιουγκοσλαβία).

Η δολοφονία στο Σεράγεβο έσυρε τα Βαλκάνια και την Ευρώπη σε μια Μεγάλη Νύχτα, τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, στοιχειωμένη από τα φαντάσματα εκατομμυρίων νεκρών. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι (1912-13), που είχαν προηγηθεί, δεν ήταν μόνον ο ανεξέλεγκτος εθνικισμός που εξερράγη σα σκουριασμένη βόμβα απ” την Κόλαση πάνω από τη βαλκανική χερσόνησο. Ήταν κι  ένα είδος περιφερειακών συγκρούσεων των Μεγάλων Δυνάμεων μέσω των “αντιπροσώπων” ή των “μαριονέτων” τους στα Βαλκάνια.

Σχεδόν κανείς όμως δεν περίμενε πως από μία δολοφονία στα Βαλκάνια θα ξεσπούσε ένας γενικευμένος Μεγάλος Πόλεμος στην Ευρώπη που στη συνέχεια θα εξελίσσονταν σε Παγκόσμιο και θα έμενε στην Ιστορία ως ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος (Α’Π.Π.) με 8,5 εκατομμύρια νεκρούς στα πεδία των μαχών και άλλα 13 εκατομμύρια νεκρούς από τις “παράπλευρες” επιπτώσεις του πολέμου. Αυτός ο πόλεμος ήταν ο πιο δολοφονικός, ο πιο βιομηχανικός, παράλογος, απροσδόκητος και παράδοξος που είχε συμβεί ως τότε και γι” αυτό, αρχικά, καμιά ευρωπαϊκή χώρα δεν ήθελε πραγματικά να τον κηρύξει, θεωρώντας πως δεν είναι αναπόφευκτος. Όταν όμως η αλυσιδωτή αντίδραση των γεγονότων εξώθησαν τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα (Αντάντ και Κεντρικές Δυνάμεις) να κηρύξουν επίσημα τον πόλεμο μεταξύ 1 και 4 Αυγούστου του 1914, οι περισσότεροι πίστευαν πως θα ήταν ένας σύντομος πόλεμος λίγων μηνών, που θα κρατούσε “το πολύ ως τα Χριστούγεννα” και οι επίστρατοι θα επέστρεφαν στη θαλπωρή των σπιτιών τους.

Για τους ανθρώπους της Βικτοριανής Εποχής και της Μπελ Επόκ, στους οποίους η ανάμνηση του τελευταίου Μεγάλου Πολέμου (δηλαδή των Ναπολεόντειων Πολέμων) είχε εξοστρακιστεί από τη μνήμη τους, η ειρήνη θεωρούνταν κατά κάποιο τρόπο δεδομένη, αν και “βαρετή”, ενώ συχνά εξυμνούσαν τον ρομαντισμό των “εκπολιτιστικών” πολεμικών εκστρατειών στις αποικίες. Γι” αυτούς ο Μεγάλος Πόλεμος ήταν κάτι το αδιανόητο και μάλιστα σε μια Ευρώπη όπου επικεφαλής των περισσότερων αυτοκρατοριών και βασιλείων ήταν μέλη και συγγενείς της ίδιας οικογενειακής δυναστείας, αυτής των Σαξ-Κοβούργων.  Για παράδειγμα από δυναστικής απόψεως στη Ρωσία η τσαρίνα ήταν Γερμανίδα και ο Τσάρος εξάδελφος του Κάιζερ. Πράγματι ο Γουλιέλμος Β” της Γερμανίας με τον Τσάρο Νικόλαο Β” ήταν όχι μόνον ξαδέλφια, αλλά είχαν και τακτική φιλική επικοινωνία μεταξύ τους, χρησιμοποιώντας στις επιστολές τους (στα Γερμανικά) οικείες εκφράσεις, υπογράφοντας ως “Βίλι” και “Νίκι”. Ποιος ο λόγος να πολεμήσουν εξοντωτικά ο ένας τον άλλον;

Υπήρχαν όμως κάποιοι νέοι παράγοντες που εισήλθαν στο σκηνικό για να ανατρέψουν τα ως τότε δεδομένα, καθώς πλέον η δύναμη περνούσε όλο και περισσότερο από την παραδοσιακή αριστοκρατία στους “εκπροσώπους του λαού”, πολιτικούς και φιλόδοξους στρατιωτικούς προερχόμενους από τη μεσαία τάξη, αλλά και στα έντυπα μέσα ενημέρωσης που χειραγωγούσαν εθνικιστικά τις μάζες. Υπήρχε και το μοντέλο της μαζικής υποχρεωτικής στρατολόγησης, το οποίο μετά τη Γαλλική Επανάσταση υιοθέτησαν η μία μετά την άλλη όλες οι ευρωπαϊκές χώρες, που έδωσε τη δυνατότητα στις πολιτικές και στρατιωτικές ελίτ της Ευρώπης να σχεδιάζουν μακροχρόνιους πολέμους. Υπήρχε και η πραγματικότητα της μαζικής βιομηχανικής παραγωγής, που εφοδίαζε συνεχώς αυτούς τους τεράστιους στρατούς με πυρομαχικά και κάθε είδους εφόδια ώστε να πολεμούν υπομονετικά και ασταμάτητα. Γι” αυτό κι από τη στιγμή της έναρξής του ο πόλεμος, όχι μόνο δεν μπορούσε να τελειώσει σύντομα όπως αφελώς πίστευαν αρχικά, αλλά εξελίχθηκε σ” έναν τεράστιο τέλμα σε μια βιομηχανοποιημένη πολιορκία, που συνέβαινε για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία.

Τρένα μετέφεραν συνεχώς στρατευμένους άνδρες προς τη γραμμή του μετώπου σα να ήταν αλλαγή βάρδιας εργατών. Και αυτοί οι νεοφερμένοι στρατιώτες ζούσαν μέσα στα λασπωμένα ορύγματα μια μίζερη καθημερινότητα, όπως οι μεταλλωρύχοι, μόνον που μπορούσαν να σκοτωθούν ανά πάσα στιγμή. Ήταν ένας πόλεμος κατασκευών, καθώς τα χαρακώματα ήταν ένα είδος εξόρυξης -προέκταση της καταναγκαστικής εργασίας στρατιωτών, αρκετοί εκ των οποίων ήταν πρώην εξαθλιωμένοι εργάτες ορυχείων- με σκοπό την καταστροφή του εχθρού. Αλλά ήταν ο πρώτος εκβιομηχανοποιημένος πόλεμος καθώς στο επίκεντρό του βρισκόταν πλέον το πυροβολικό. Από το 1914 ως το 1918, μόνον στο Δυτικό Μέτωπο, έπεσαν 1,5 δισεκατομμύρια οβίδες! Περισσότερο κι από τις σφαίρες και τις ξιφολόγχες, το πυροβολικό επέφερε τους περισσότερους θανάτους στρατιωτών και μάλιστα “εξ αποστάσεως”.

Έτσι ο Μεγάλος Πόλεμος κατάντησε σύντομα μια αδιέξοδη πραγματικότητα γεμάτη φρίκη, αίμα, φόβο -άσκοπους ηρωϊσμούς- και θάνατο. Το τέλος του πολέμου και η ταπεινωτική για τη Γερμανία Συνθήκη των Βερσαλιών (28 Ιουνίου του 1919), η οποία ανάμεσα στ” άλλα θα έπρεπε να αποδίδει ετησίως επί 40 χρόνια το 7,5% του ΑΕΠ της ως πολεμική επανόρθωση, ήταν ένα Casus Beli από μόνη της. Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι ενοχές και το βάρος της μνήμης των εκατομμυρίων νεκρών βάραινε ασήκωτα στη σκέψη των επιζησάντων Ευρωπαίων, πολύ εκ των οποίων ήταν σακατεμένοι, τυφλωμένοι και ψυχικά τραυματισμένοι από τις εμπειρίες τους στον πόλεμο. Η συνεχής αναφορά σ’ αυτούς τους νεκρούς στην περίοδο του Μεσοπολέμου τους κρατούσε κατά κάποιο τρόπο «ζωντανούς». Σα να ήταν παρόντες στο πολιτικό σκηνικό, ακυρώνοντας την απόλυτη αξία της πλειοψηφίας, η οποία αποτελεί και τη βάση της Δημοκρατίας. Αρκετοί  δημαγωγοί πολιτικοί, κυρίως εθνικιστές και Φασίστες, ισχυρίζονταν πως ερμήνευαν τη βούληση των νεκρών –αυτής της «ουράνιας» πλειοψηφίας– και διακήρυτταν πως είχαν τη νομιμοποίηση (από τους νεκρούς!) να προχωρήσουν σε υπέρβαση, ακόμη και ανατροπή των θεσμών, δηλαδή της Δημοκρατίας, πράγμα που οδήγησε στην εγκαθίδρυση των ολοκληρωτικών φασιστικών καθεστώτων.

Οι συνεχείς αναφορές στους πεσόντες νεκρούς έφερε λοιπόν τη μεταφυσική στις πολιτικές αντιλήψεις των Ευρωπαίων. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι την ίδια περίοδο οι νεκροί του πολέμου –ανήσυχοι και επικριτικοί– έγιναν αγαπημένο θέμα στην τέχνη του Μεσοπολέμου. Οι τελετές για τους «υπέρ πατρίδος πεσόντες» και οι «Άγνωστοι Στρατιώτες» έγιναν σημεία αναφοράς, ως ένας τελετουργικός μηχανισμός ξεπλύματος των ενοχών για το γεγονός ότι τόσα εκατομμύρια άνθρωποι θυσιάστηκαν άσκοπα. Η ιδέα της απόδοσης τιμών στα λείψανα των πεσόντων νεκρών, σε συνδυασμό με μακάβριες τελετουργίες, βρήκε την έκφραση της στον ιδιάζοντα «μυστικισμό του αίματος» της ναζιστικής ιδεολογίας. Άλλωστε και ο ίδιος ο Αδόλφος Χίτλερ, που πριν ήταν ένας αποτυχημένος “Τίποτας της Βιέννης”, απέκτησε με την εθελοντική του στρατολόγηση στο Γερμανικό Στρατό και τη συμμετοχή του στο Δυτικό Μέτωπο μια αίσθηση ότι ανήκει κάπου, μια αίσθηση συντροφικότητας και “ανώτερου σκοπού”. Ο ίδιος επικαλούταν συχνά στους πολιτικούς του λόγους τόσο τις εμπειρίες του από τον πόλεμο, όσο και τους αδικοχαμένους πεσόντες νεκρούς στρατιώτες, που υποτίθεται πως “προδόθηκαν” εκ των έσω. Σύμφωνα με τον Βρετανό ιστορικό Ian Kershaw “τον Χίτλερ τον δημιούργησε ο πόλεμος και οι συνέπειες του”. Χωρίς τον Α” Παγκόσμιο Πόλεμο δε θα υπήρχε πολιτική καριέρα για δημαγωγούς τύπου Χίτλερ, ούτε και θα εμφανίζονταν τόσο μαζικά τα φασιστικά και τα ναζιστικά μορφώματα, που δημιουργήθηκαν μέσα από την οικονομική και κοινωνική αποσύνθεση της μεταπολεμικής περιόδου.

Ορισμένοι ιστορικοί τέλος υποστηρίζουν πως ο 20ος αιώνας στην Ευρώπη ξεκίνησε ουσιαστικά το 1914 με την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και τελείωσε το 1999 με τους Νατοϊκούς βομβαρδισμούς στη Σερβία; κράτησε δηλαδή μόνον 85 χρόνια. Ουσιαστικά δεν υπήρξε Α” και Β” Παγκόσμιος Πόλεμος, αλλά ένας Ανολοκλήρωτος Πόλεμος που εξελίχθηκε σε δύο φάσεις με μια ενδιάμεση “ανακωχή” διάρκειας 21 ετών (1918-1939). Ακόμη και ο λεγόμενος Ψυχρός Πόλεμος (1945-1991) ήταν ένα έμμεσο αποτέλεσμα των επιπτώσεων αυτού του Μεγάλου Ανολοκλήρωτου Πολέμου, ο οποίος και τελείωσε πάλι στα Βαλκάνια, απ” όπου ξεκίνησε το 1914, με τους Γιουγκοσλαβικούς Πολέμους της δεκαετίας του 1990 και τελικά τον παραδειγματικό -και πάλι- βομβαρδισμό της Σερβίας. Γι” αυτό θα έπρεπε κατά τη γνώμη μου, από την ασφαλή χρονική απόσταση που πλέον βρισκόμαστε, να γραφτεί από μία ομάδα ανοικτόμυαλων ιστορικών ένα έργο με τίτλο “Ο Ανολοκλήρωτος Πόλεμος: Ευρώπη 1914-1999”, που θα περιγράφει τα ιστορικά γεγονότα αυτής της περιόδου ως εκφάνσεις του ίδιου γεγονότος, που πυροδοτήθηκε από τη δολοφονία στο Σεράγεβο στις 28 Ιουνίου του 1914.

Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας και δημιουργός του περιοδικού Ζενίθ (www.zenithmag.wordpress.com)

Σημείωση: Το κείμενο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε στο http://www.tvxs.gr στις 28 Ιουνίου 2014,  επέτειο των 100 χρόνων από τη δολοφονία στο Σεράγεβο του Αρχιδούκα διαδόχου του αυστριακού θρόνου Φραγκίσκου Φερδινάρδου, που ήταν και η αφορμή για την πυροδότηση του Α” Π. Πολέμου.

 

Stoixeiomena Balkania

MΥΣΤΙΚΗ ΡΩΣΙΑ: ΠΟΥ ΑΝΗΚΕΙ Η ΡΩΣΙΚΗ ΨΥΧΗ;

MΥΣΤΙΚΗ ΡΩΣΙΑ

ΠΟΥ ΑΝΗΚΕΙ Η ΡΩΣΙΚΗ ΨΥΧΗ;

 Ρώσικος Mυστικισμός: Το Άγνωστο Πρόσωπο ενός Πληγωμένου Γίγαντα

Russia Anoigma 

«Εγκαταλείποντας τον Μεσσιανισμό, βαδίζουμε προς τον πραγματισμό. Γρήγορα καταλάβαμε ότι η γεωπολιτική… αντικαθιστά την ιδεολογία».

Αντρέι Κόζιρεφ, πρώην Υπουργός των Εξωτερικών της Ρωσίας

 

 Rusia 1

 Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Μερικά πράγματα συνέβησαν αποκλειστικά στη Ρωσία. Σε καμιά άλλη χώρα ο αυτοκράτορας δε μεταβλήθηκε σε κουρέα για να κόψει με τα ίδια του τα χέρια τις γενειάδες των ευγενών του. Το έκανε όμως ο Μέγας Πέτρος που ξύρισε αυτοπροσώπως τις γενειάδες των Ρώσων ευγενών και τους ανάγκασε να μην φορούν τα «ανατολίτικα» πανωφόρια και τα χαρακτηριστικά κωνικά τους καπέλα.

Κανένας άλλος λαός δεν προσηλυτίστηκε σε μια νέα θρησκεία αποκλειστικά εξ αιτίας της ομορφιάς των τελετών και των ναών της. Το έκαναν όμως οι Ρώσοι που, όταν οι πρέσβεις τους επισκέφτηκαν την Αγιά Σοφιά στην Κωνσταντινούπολη, θαμπώθηκαν τόσο πολύ από τη θεϊκή ομορφιά που αντίκρισαν ώστε είχαν την εντύπωση ότι δε βρισκόντουσαν στη γη αλλά στον ουρανό.

Σε κανένα άλλο μέρος του χριστιανικού κόσμου δεν συναντάται η ειδική κατηγορία αγίων, οι λεγόμενοι «τρελοί του Θεού», που εκτιμούνται από τους πιστούς για την «ιερή σαλότητα» τους. Και κανένας άλλος λαός δε γέννησε τόσο αξιαγάπητους εκκεντρικούς σοφούς, όπως ο Λ. Τολστόι και ο Ντοστογιέφσκι, χαρούμενους μάγους, όπως η Μπλαβάτσκι, υπερβατικούς φιλόσοφους, όπως ο Γκουρτζίεφ, αλλά και «ιερούς κατεργάρηδες», όπως ο πανούργος Ρασπούτιν.

Russia 4

Η Ρωσία είναι μια απέραντη χώρα μ’ ένα ιδιαίτερο γεωγραφικό και γεωμαγνητικό περιβάλλον, που συντελεί στη δημιουργία της λεγόμενης «ρώσικης ψυχής». Λένε ότι η ρώσικη ψυχή είναι μεγάλη σαν τις πεδιάδες και τις στέπες της χώρας. Οι αχανείς πεδιάδες και οι στέπες της Ρωσίας ανέκαθεν θεωρούνταν «βοτανικός κήπος» ανθρώπων με ισχυρά ψυχικά χαρίσματα. Η χώρα διαθέτει επίσης όλα τα χαρακτηριστικά μιας συνθετικής «μυστικιστικής μήτρας», που συσσωρεύει επιδράσεις κι ενέργειες απ’ όλα τα μέρη της Ευρασίας και στη συνέχεια τις ανασυνθέτει σε νέες μορφές.

Δεν ήταν όμως τα πράγματα πάντα έτσι. Κατά την κομμουνιστική περίοδο (1917-1991) η λέξη μυστικισμός αποτελούσε ύβρη και αντί γι’ αυτή χρησιμοποιούταν η λέξη ιδεαλισμός. Μπορείτε να φανταστείτε λοιπόν πως οι σκληροπυρηνικοί Σοβιετικοί γραφειοκράτες αντιμετώπιζαν τότε έννοιες όπως ψυχοκίνηση, εξω-αισθητήρια αντίληψη, τηλεπάθεια κ.ά. Στην έκδοση του 1956 της Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας, η τηλεπάθεια χαρακτηρίζεται ως «ένας αντικοινωνικός και ιδεαλιστικός μύθος, σύμφωνα με τον οποίο ο άνθρωπος έχει την υπερφυσική δύναμη ν’ αντιλαμβάνεται φαινόμενα που είναι αδύνατον να γίνουν αντιληπτά, με βάση τις συνθήκες που επικρατούν»!

Η σύγχρονη Ρωσία μοιάζει να έχει επιστρέψει στην εποχή των Ρομανόφ, καθώς μεταμορφώθηκε σ’ ένα έκτασης 17 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων «θερμοκήπιο προλήψεων», όπως ήταν και την εποχή των Τσάρων. Τότε, σ’ αυτήν την απέραντη χώρα ευδοκιμούσαν κάθε μορφής παραδοξότητες, προλήψεις και μαγικές πρακτικές. Οι λυκάνθρωποι και οι αρκουδάνθρωποι τριγύριζαν ανήσυχοι τις παγωμένες νύχτες στα δάση ψάχνοντας γι’ ανυποψίαστα θύματα. Οι βρικόλακες ζωντάνευαν με τη δύση του ήλιου και δεν έμοιαζαν καθόλου με τον αριστοκράτη κόμη Δράκουλα, αλλά με αδέξια και σε κατάσταση αποσύνθεσης τέρατα, που έβγαιναν τρικλίζοντας από τους τάφους ντυμένα με κουρέλια. Φαντάσματα σέρνονταν πάνω σε στοιχειωμένους τόπους και πνεύματα ούρλιαζαν τη νύχτα μέσα από το στόμα κάποιου περιπλανώμενου αγριμιού. Καθόλου παράξενο λοιπόν που σχεδόν το κάθε χωριό στη Ρωσία είχε τον πρακτικό του μάγο, το σαμάνο, τον εξορκιστή παπά και τον προφήτη του. Αυτοί, με μαγικά φίλτρα, φυλακτά και ξόρκια, προσπαθούσαν ν’ αναχαιτίσουν αυτήν την πλημμυρίδα των δαιμόνων, πνευμάτων και προλήψεων.

Από την άλλη η Ρωσία είναι εδώ και πάνω από 1000 χρόνια μια βαθύτατα Ορθόδοξη χριστιανική χώρα, που φιλοδόξησε κάποιες ιστορικές περιόδους να καταστεί «πρότυπο ορθόδοξο-χριστιανικό βασίλειο», με τη Μόσχα να φλερτάρει με την ιδέα ότι ήταν η «Τρίτη Ρώμη». Η ιστορία του ρωσικού λαού αποπνέει μια αίσθηση μαρτυρικού μεγαλείου, ενός χριστιανικού ηρωισμού και μια, κοινή στους ορθόδοξους λαούς, λατρεία της θυσίας: «Το μεγάλο σχολείο του Χριστιανισμού, από το οποίο πέρασε ο λαός, είναι οι αιώνες των αναρίθμητων παθών και δοκιμασιών που αναφέρει η ιστορία αυτού του λαού. Οι αιώνες κατά τους οποίους ο λαός είχε εγκαταλειφθεί και κατασυντριβεί από τους πάντες, και αυτός συνέχισε να δουλεύει για όλους και για όλα…» (Φ. Ντοστογιέφσκι).

 Russia Heartland

Η ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Η μεγάλη δύναμη όμως της Ρωσίας δεν είναι τόσο ο λαός της, όσο η γεωγραφία της. Βρισκόμενη στην καρδιά της Ευρασίας και καταλαμβάνοντας το 1/3 περίπου της έκτασής της, η Ρωσία φαινόταν εξ αρχής ότι διέθετε όλα τα προσόντα για να καταστεί χώρα με «οικουμενική αποστολή». Αυτό φάνηκε από την εποχή ακόμη του Μεγάλου Πέτρου, όταν η χώρα εκτεινόταν ήδη από τη Βαλτική ως τον Ειρηνικό κι από το Αρκτικό ωκεανό ως τη Μαύρη Θάλασσα. Δεν ήταν όμως μόνο το τεράστιο (γεωγραφικό) ειδικό της βάρος που την έκανε «να μοιάζει από το Θεό προορισμένη να ορίσει τη μοίρα του μισού πλανήτη», όπως έγραψε προφητικά γι’ αυτήν το 1835 ο Ντε Τοκβίλ. Ήταν και η τέλεια γεωπολιτική της θέση, που την καθιστούσε γεωστρατηγικά σχεδόν άτρωτη, εφόσον κανείς δεν μπορούσε να την απειλήσει σοβαρά, ενώ η ίδια μπορούσε ν’ απειλήσει τους πάντες.

Το 1904 ο Βρετανός γεωγράφος σερ Χάλφορντ Μακίντερ διατύπωσε την θεωρία ότι η «αξονική περιοχή του κόσμου», που ονομάστηκε αργότερα Heartland (Κεντροχώρα ή «Καρδιακή Χώρα»), εντοπίζεται στην περιοχή της ευρωπαϊκής Ρωσίας και της δυτικής Σιβηρίας. Η Κεντροχώρα περιβάλλεται από έναν Δακτύλιο (Rimland), που ανακόπτει τις προσβάσεις της προς τις ανοικτές θάλασσες. Η Κεντροχώρα μαζί με τον Δακτύλιο αποτελούν τη λεγόμενη «Νήσο του Κόσμου», που συνίσταται από τη μεγαήπειρο της Ευρασίας και την Αφρική. Η «Νήσος του Κόσμου» καταλαμβάνει τα 2/3 της ξηράς, κατοικείται από το 85% του παγκόσμιου πληθυσμού και κατέχει το 70% της παγκόσμιας οικονομίας. Όποιος λοιπόν κυριαρχεί στη «Νήσο του Κόσμου» ελέγχει γεωπολιτικά τον πλανήτη μας.

Η θεωρία του Μακίντερ, που συμπληρώθηκε από τον Γερμανό γεωπολιτικό Καρλ Χάουσχοφερ, αποτέλεσε το θεμέλιο για τη σύγχρονη γεωπολιτική σκέψη. Επηρέασε μάλιστα καθοριστικά και την πολιτική της Δύσης, που έβλεπε στο πρόσωπο της Ρωσίας (ή της ΕΣΣΔ) τη «Μεγάλη Ηπειρωτική Δύναμη» που μπορούσε να κατακτήσει όλο τον κόσμο. Η συλλογιστική ήταν απλή: Όποιος κυριαρχεί στην Κεντροχώρα ελέγχει τη «Νήσο του Κόσμου» και όποιος κυριαρχεί στη «Νήσο του Κόσμου» ελέγχει όλο τον κόσμο!

russia geopolitics

Τους τελευταίους δύο αιώνες ο μόνιμος φόβος των ναυτικών δυνάμεων της Δύσης ήταν το ενδεχόμενο εξόδου της ρωσικής άρκτου στις ανοιχτές θάλασσες. Και αυτό γιατί, αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα ισοδυναμούσε αυτομάτως με παγκόσμια κυριαρχία. Ακόμη και σήμερα η γεωπολιτική ανάσχεση της Ρωσίας αποτελεί τον βασικότερο άξονα της εξωτερικής πολιτικής της Δύσης και ιδιαίτερα των ΗΠΑ, που είναι μια μη ευρασιατική δύναμη, η οποία όμως βασίζει την παγκόσμια ηγεμονία της στον έλεγχο της Ευρασίας.

Η σημερινή Ρωσία, που αναδύθηκε από τη διαλυμένη «σοσιαλιστική ουτοπία» της ΕΣΣΔ (άλλο ένα «κάτεργο» λαών), αναζητεί μια νέα αυτοπροσδιοριστική ταυτότητα, ενώ ταυτόχρονα επαναπροσδιορίζει τους γεωπολιτικούς της στόχους στα πλαίσια της παραδοσιακής γεωπολιτικής κοσμοθέασης, σύμφωνα με την οποία η χώρα διαθέτει όλα τα αρχέγονα χαρακτηριστικά μιας μεγάλης ηπειρωτικής δύναμης με παγκόσμια αποστολή. Το 1994, σε συνέντευξη του στο ιταλικό περιοδικό L’ Espresso, ο πρώην αντιπρόεδρος της Ρωσίας, ο Αλεξάντρ Ρουτσκόι, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Είναι φανερό, όταν κοιτάζουμε τη γεωπολιτική κατάσταση της χώρας μας, πως η Ρωσία αντιπροσωπεύει τη μοναδική γέφυρα ανάμεσα στην Ασία και στην Ευρώπη. Όποιος γίνει αφέντης αυτού του χώρου, θα γίνει αφέντης του κόσμου».

Παρά το γεγονός ότι η Ρωσία είναι γέφυρα, δηλαδή μια «διχασμένη» χώρα, είναι ταυτόχρονα και πυρήνας του ευρασιατικού χώρου, που αποτελεί το διαχρονικό αντίπαλο δέος του θαλασσοκρατικού Ατλαντισμού.

 Russia Siberia

Η ΕΥΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ

Ο Αλέξαντρ Ντούγκιν είναι ένας Ρώσος γεωπολιτικός, οπαδός της ευρασιατικής ιδέας. Είναι ένας κομβικός διανοητής (και εθνικιστής), ο οποίος ανήκει στη ρωσική «δεξαμενής σκέψης» για γεωπολιτικο-μυστικιστικά θέματα, που ονομάζεται ARCTOGAIA (Άρκτος+Γαία). Στα κείμενα και στα βιβλία του έχει εκφράσει απόψεις που συνοψίζουν από τη μια τη «μυστική γεωπολιτική» της Ρωσίας κι από την άλλη ερμηνεύουν την ανθρώπινη ιστορία με βάση τη διαλεκτική στεριάς-θάλασσας ή ναυτικών-ηπειρωτικών δυνάμεων.

Κατά τον Ντούγκιν υπάρχει μια διαχρονική δυναμική αντιπαράθεση ανάμεσα στο στοιχείο της θάλασσας και σ΄ εκείνο της στεριάς. Η θάλασσα και οι πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν δίπλα στη θάλασσα ενσαρκώνουν την κινητικότητα και τη ροή. Η θάλασσα δεν έχει σύνορα, παρά μόνον τις χερσαίες μάζες. Από την άλλη η στεριά και οι πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν στις ηπειρωτικές περιοχές, ενσαρκώνουν τη σταθερότητα, την απολυτότητα και τον «συντηρητισμό». Η στεριά εκφράζει την τάξη, ενώ η θάλασσα το χάος. Στεριά σημαίνει παράδοση, ενώ θάλασσα εκσυγχρονισμός. Η στεριά εκφράζει την αρσενική αρχή, ενώ η θάλασσα τη θηλυκή. Με λίγα λόγια στεριά σημαίνει Ανατολή και θάλασσα σημαίνει Δύση.

Τον 20ο αιώνα η διαχρονική αντιπαράθεση στεριάς-θάλασσας πήρε την τελική της μορφή με την ψυχροπολεμική αντιπαράθεση της ΕΣΣΔ (Ευρασία) με τις ΗΠΑ (Ατλαντισμός). Η θάλασσα βρήκε την τελική της έκφραση στις ναυτικές δυνάμεις της Δύσης και ιδιαίτερα στο πρόσωπο των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, ενώ η στεριά εκφράστηκε από τις σοσιαλιστικές χώρες της Ανατολής και από το Σύμφωνο της Βαρσοβίας.

Είναι ολοφάνερο ότι ο 20ος αιώνες τελείωσε με τη νίκη της θάλασσας επί της στεριάς. Με γεωπολιτικούς όρους η κατάρρευση του «Σοβιετικού μπλοκ» σημαίνει τη νίκη της Θαλασσοκρατίας (Thalassocracy) πάνω στην Τελλουροκρατία (Tellurocracy), την νίκη της Δύσης πάνω στην Ανατολή και του Κεφαλαίου πάνω στην Εργασία.

Σύμφωνα με τον Ντούγκιν στην Ανατολή (στεριά) εκτιμάται η Εργασία, ενώ στη Δύση (θάλασσα) εκτιμάται το Κεφάλαιο. Η Εργασία είναι σταθερή, ενώ το Κεφάλαιο ρευστό. Η Εργασία στην Ανατολή δημιουργεί αξίες, ενώ το Κεφάλαιο στη Δύση δημιουργείται από την εκμετάλλευση και την αποξένωση. Ο πολιτισμός της θάλασσας ρέπει προς τον φιλελευθερισμό, ενώ ο πολιτισμός της στεριάς προς τον σοσιαλισμό. Κατά τον Ντούγκιν οι έννοιες στεριά, Ανατολή, Ευρασία και Εργασία είναι σχεδόν ταυτόσημες. Το ίδιο ισχύει και με τις έννοιες θάλασσα, Δύση, Κεφάλαιο και φιλελευθερισμός.

Ο Ρώσος γεωπολιτικός θεωρεί ότι το λεγόμενο «έθνος της Δύσης» είναι Ρωμανο-Γερμανικό και Αγγλοσαξονικό, ενώ το «έθνος της Ανατολής», οι Ευρασιάτες, είναι μια μοναδική σύνθεση Ρώσων, Σλάβων, Γερμανών (!), Τούρκων, Ούγγρων και Ιρανών. Το περίεργο στην υπόθεση είναι ότι οι Γερμανοί «παίζουν σε δύο ταμπλό», με την έννοια ότι, ενώ αποτελούν μια παραδοσιακά ηπειρωτική δύναμη, ανήκουν εδώ και μισόν αιώνα στο στρατόπεδο των ναυτικών δυνάμεων της Δύσης. Κατά την άποψη του Ντούγκιν όμως αυτή η κατάσταση είναι αυτοκτονική για τη Γερμανία, που ο φυσικός γεωπολιτικός της προσανατολισμός είναι η σύμπτυξη ενός άξονα με την επίσης ηπειρωτική Ρωσία. Αυτό ήταν άλλωστε και το όνειρο του Καρλ Χάουσχοφερ, που πίστευε πως μόνον ο «ηπειρωτικός άξονας» Βερολίνο-Μόσχα-Τόκιο μπορούσε ν’ ανακόψει την παγκόσμια κυριαρχία των αγγλοσαξωνικών ναυτικών δυνάμεων.

Όσο κι αν ακούγεται παράξενο υπάρχει όντως μια μακροχρόνια τάση σύγκλισης των Γερμανο-ρωσικών γεωπολιτικών συμφερόντων, αρχικά στο χώρο της Ανατολικής Ευρώπης και κατόπιν σ’ ολόκληρο τον ευρασιατικό χώρο. Μια τέτοια σύγκλιση στρέφεται ξεκάθαρα κατά των αγγλοσαξονικών συμφερόντων και ταυτόχρονα αποτελεί έκφραση διαμαρτυρίας κατά των «αιώνιων ρωμαϊκών ιδεωδών», μια αιώνια διαμαρτυρία κατά των κληρονόμων της Ρώμης. Στο βιβλίο του Στοχασμοί ενός Απολίτικου, o Γερμανός φιλόσοφος Tόμας Μανν, έλεγε για τη Γερμανο-ρωσική συνεννόηση: «Εάν το ψυχικό πνευματικό στοιχείο εν γένει οφείλει και μπορεί να λειτουργήσει ως βάση και παράγοντας νομιμοποίησης μιας συμμαχίας, τότε η Γερμανία και η Ρωσία ανήκουν στο ίδιο στρατόπεδο: η συνεννόηση τους, η συμμαχία τους είναι μια αναγκαιότητα παγκόσμιας πολιτικής σημασίας και πνευματικής φύσεως».

Ruusia 5

Εξ αιτίας της γεωπολιτικής της θέσης ανέκαθεν ενδημούσε στη Ρωσία η ιδεολογία του ευρασιατισμού. Στον αντίποδα των Δυτικόφιλων (Zapadniki), αλλά και των Σλαβόφιλων (Slavojanofili), υπήρχαν οι Ανατολιστές (Vostochniki), που μετεξελίχθηκαν στους σημερινούς Ευρασιάτες. Ως γεωπολιτική θεωρία ο ευρασιατισμός αποτελεί μια σύνθεση, όπου συνυπάρχουν η κομμουνιστική ιδεολογία, ο εθνικισμός και η ακραία Ορθοδοξία. Σε πνευματικό επίπεδο όμως ο ευρασιατισμός αποτελεί μια μορφή αντίστασης στην επέλαση των «Δυτικών αξιών» και στην απειλή που αυτές συνιστούν για τη «ρωσική ψυχή». Βέβαια οι οραματιστές του ευρασιατισμού, έβλεπαν τη Ρωσία ως φορέα ενός νέου πολιτισμού: «Το καθήκον μας είναι να δημιουργήσουμε έναν εντελώς νέο πολιτισμό, τον δικό μας πολιτισμό, που δεν θα μοιάζει με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό… Όταν η Ρωσία πάψει να είναι μια παραμορφωμένη αντανάκλαση του ευρωπαϊκού πολιτισμού, όταν ξαναγίνει ο εαυτός της: η Ρωσία-Ευρασία είναι ο συνειδητός απόγονος και φορέας της μεγάλης κληρονομιάς του Τζέγκις Χαν», έλεγε στα μέσα της δεκαετίας του 1920 ο πρίγκιπας Ν. Σ. Τρουμπετζκόι. Δεν είναι παράξενο λοιπόν που για τους Ευρασιάτες ο Μέγας Πέτρος ήταν ένας προδότης, ενώ για τους Δυτικόφιλους ήρωας. Αυτός ο διχασμός είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι του ρώσικου εθνικού χαρακτήρα, που πρέπει να ληφθεί υπόψιν.

 Russia 2

ΟΙ ΔΥΟ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΜΥΣΤΙΚΙΣΜΟΥ

Η Ρωσία είναι μια χώρα με παλιά και πλούσια πνευματική παράδοση. Τα χρόνια που ακολούθησαν την πτώση του «αντι-ιδεαλιστικού» σοβιετικού καθεστώτος, έφεραν στη Ρωσία μια σύγχυση κι έναν αναβρασμό κυρίως στον πνευματικό χώρο, όπου πρωτοστάτησε η αναγέννηση του αυθεντικού ρώσικου ορθόδοξου μυστικισμού.

Η σύγχρονη πνευματικότητα της Ρωσίας έχει δύο κυρίως ρίζες. Η πρώτη είναι ο αρχαίος σλαβικός παγανισμός και η δεύτερη, ο ορθόδοξος μυστικισμός. Ο σλαβικός παγανισμός, που επικράτησε στις περιοχές της σημερινής ευρωπαϊκής Ρωσίας από τους πρώτους μ.Χ. αιώνες, ήταν πανθεϊστικός: γη, δένδρα, βράχοι και ποτάμια, λατρεύονταν ως θεότητες. Ο σεβασμός και η λατρεία της Μάνας Γης διαπερνά όλα τα λαϊκά παραμύθια της Ρωσίας, ενώ δεν λείπουν και οι ιστορίες για μάγους και για «ιερά δένδρα». Κατά την προχριστιανική περίοδο η κάθε σλαβική φυλή είχε το μάγο και τον θεραπευτή της, που με βότανα, ξόρκια και τελετές κρατούσαν μακριά τα «κακά πνεύματα». (Οι μάγοι των Σλάβων μπορούν να παραλληλιστούν με τους σαμάνους της Σιβηρίας καθώς και με τους Δρυίδες των Κελτών).

Τον 10ο αιώνα οι Ρώσοι προσηλυτίστηκαν στον Ορθόδοξο Χριστιανισμό, αλλά η παγανιστική παράδοση επιβίωσε σε λαϊκό, κυρίως, επίπεδο. Για περίπου εννέα αιώνες οι Ρώσοι γιόρταζαν μαζί τις χριστιανικές και τις παγανιστικές γιορτές, ενώ διακοσμούσαν τα σπίτια τους με παγανιστική τέχνη και με χριστιανικές εικόνες.

Οι εσωτερικές πρακτικές της σλαβικής μαγείας επιβιώνουν ως τις μέρες μας στη Ρωσία χάρη στην προφορική παράδοση, που μετέφερε από στόμα σε στόμα τις «απαγορευμένες» παγανιστικές γνώσεις. Ειδικά στη σημερινή μετακομμουνιστική εποχή, με την παρακμή του συστήματος υγείας και με την ολοένα και αυξανόμενη απογοήτευση του κόσμου από τη συμβατική ιατρική, μάγοι και θεραπευτές αποκτούν ξανά αίγλη, αλλά και πελατεία. Αν και οι περισσότεροι Ρώσοι θεραπευτές χρησιμοποιούν συνήθως βότανα και προσευχές, υπάρχουν και ορισμένοι που κατέχουν τεχνικές χρήσης των ενεργειών της γης, των δασών και των ποταμών με σκοπό τη θεραπεία αλλά και τη φώτιση. Για παράδειγμα, αν κανείς αισθάνεται κούραση ή κατάθλιψη, τότε ο θεραπευτής διοχετεύει σ’ αυτόν την ενέργεια που αντλεί από τη «σιωπηλή συνείδηση» των βελανιδιών…

Η άλλη πηγή της ρωσικής πνευματικότητας είναι, όπως προαναφέραμε, ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός. Τέσσερις αιώνες μετά την προσχώρηση τους στην Ορθοδοξία, το κίνημα του ησυχασμού, που εμφανίστηκε στο Άγιο Όρος τον 14ο αιώνα, άρχισε να επηρεάζει εσωτερικά τους Ρώσους μοναχούς. Ο ησυχασμός, που κατάγεται από την πλούσια παράδοση των ασκητών της ερήμου που ζούσαν στην Αίγυπτο τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, κατέληξε από τους Έλληνες μοναχούς του Αγίου Όρους να γίνει ένα φιλοσοφικό σύστημα εσωτερικής τελείωσης και φώτισης. Ο ησυχασμός, που αρκετοί Δυτικοί τον αποκαλούν «ορθόδοξη γιόγκα», είναι μια «ψυχοσωματική μέθοδος» για νοερά προσευχή με σκοπό τη φώτιση, τη θεοπτία και την ένωση με το θείο. Ο ησυχασμός γοήτευσε εξ αρχής του Ρώσους μοναχούς, που άρχισαν ν’ απομονώνονται σε δάση κι ερημιές για ν’ αναζητήσουν το δικό τους εσωτερικό δρόμο ένωσης με το Θεό. Σύντομα ο μοναστικός ησυχασμός έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της ρωσικής ψυχής.

Τον 18ο αιώνα Έλληνες μοναχοί από το Άγιο Όρος δημοσίευσαν μια μοναδική συλλογή κειμένων, οι συγγραφείς των οποίων ήταν μεγάλοι πνευματικοί δάσκαλοι της Ορθοδοξίας, που έζησαν από τον 4ο ως τον 14ο μ.Χ. αιώνα. Η συλλογή αυτή, γνωστή με το όνομα Φιλοκαλία, έφερε πραγματική αναγέννηση στον ορθόδοξο μοναχικό μυστικισμό. Η Φιλοκαλία, όπως κι ένα ανώνυμο κείμενο του 14ου αιώνα που τιτλοφορούταν Ο Δρόμος του Προσκυνητή, επηρέασαν σημαντικά τη ρωσική ορθόδοξη πνευματική παράδοση. Συνηθισμένη στους ερημίτες των δασών, η Ρωσία αποδέχτηκε επίσης και τους λεγόμενους «τρελούς άγιους», που κατέχονταν από την «ιερή σαλότητα». Οι πιο γνωστοί Ρώσοι ησυχαστές, που απομονώθηκαν στα δάση, ήταν ο Σεργκέι του Ράντονεζ (14ος αι.) και ο Σεραφείμ του Σαρόφ (19ος αι.).

  Russia 6

ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Η ρωσική λογοτεχνία και φιλοσοφία είναι κι αυτή επηρεασμένη σε μεγάλο βαθμό από χριστιανικό μυστικισμό, όπως φαίνεται κι από τα έργα του Λ. Τολστόι και Φ. Ντοστογιέφσκι. Οι πρωταγωνιστές των μυθιστορημάτων και των δύο αυτών γιγάντων της ρωσικής λογοτεχνίας «υποφέρουν» από την φλογερή αναζήτηση της Αλήθειας. Στη διάρκεια αυτής της αναζήτησης υποφέρουν τα πάνδεινα, αλλά τελικά βρίσκουν την αγάπη και το φως…

Υπάρχει επίσης ένα ολόκληρο απάνθισμα από αυθεντικούς θρησκευτικούς φιλόσοφους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, όπως είναι ο Βλάντιμιρ Σολόβιεφ, ο Νίκολαϊ Μπερντζάγιεφ, ο Πάβελ Φλορένσκι κ.α., που συνδύασαν την παραδοσιακή ορθόδοξη ηθική με τις Δυτικές ανθρωπιστικές ιδέες και ανέπτυξαν τη «μεταφυσική της Αγάπης».

Η κομμουνιστική επανάσταση του 1917 έριξε σε τέλμα την πνευματική ζωή στη Ρωσία, εφόσον ο επιθετικός αθεϊσμός έγινε επίσημη πολιτική του κράτους. Πολλοί ιερείς, επίσκοποι και μοναχοί χαρακτηρίστηκαν «εχθροί του λαού» και εκτελέστηκε. Όσοι διανοούμενοι είχαν ανακατευτεί με διάφορες μυστικιστικές ομάδες κατέφυγαν στη Δύση. Έτσι η πνευματική σκηνή της Δύσης εμπλουτίστηκε από έναν αριθμό χαρισματικών ανθρώπων, όπως ο Γ. Γκουρτζίεφ. Π. Ουσπένσκι και Ν. Ρόεριχ. Όλοι τους συνέχισαν τις διδασκαλίες τους στις χώρες όπου κατέφυγαν.

Russia 2 nikolay_roerich

Την περίοδο της αυταρχικής διακυβέρνησης της χώρας από τον Στάλιν η πνευματική και ιδιαίτερα η μυστικιστική κίνηση, σιώπησε στη Ρωσία. Πολλοί πνευματικοί διδάσκαλοι, αντί να μεταδίδουν τις γνώσεις τους, ξόδεψαν τα πιο δημιουργικά τους χρόνια σε φυλακές και σε στρατόπεδα αντιφρονούντων στη Σιβηρία. Από τη δεκαετία όμως του 1960 άρχισε να δημιουργείται στη χώρα ένα είδος «πνευματικού περιθωρίου», στα πλαίσια του οποίου διατηρήθηκαν ορισμένες μυστικιστικές γνώσεις.

Αν και υπήρχε ένα επίσημο ενδιαφέρον από τους Σοβιετικούς επιστήμονες για έρευνες σχετικές με το παραφυσικό, την παραψυχολογία και την ψυχοτρονική, εντούτοις ο μυστικισμός θεωρούταν «περιθωριακό φαινόμενο» ή στην καλύτερη περίπτωση «ύποπτο». Παρ’ όλα αυτά ορισμένοι εσωτεριστές επέμειναν στο δρόμο τους. Πίσω από το ψευδώνυμο «#20» βρισκόταν ο Β. Μαρτσένκο, που έγραψε μια σειρά από βιβλία με θέματα, επιφανειακά «μυστικιστικής τεχνολογίας», αλλά ουσιαστικά εσωτεριστικής ψυχολογίας. Μη αντέχοντας ωστόσο την κομμουνιστική καταπίεση, αυτός, όπως και πολλοί άλλοι πνευματικοί άνθρωποι, απλά εξαφανίστηκαν μέσα στα απάτητα δάση της Ρωσίας και της Σιβηρίας…

Συχνά αναφέρεται για την κομμουνιστική περίοδο ο όρος πνευματικό underground, για να περιγραφεί ένα κρυφό δίκτυο από μυστικιστικές ομάδες, που δρούσαν κυρίως στα αστικά κέντρα της Ρωσίας και συνέχισαν ν’ ακολουθούν τους δύο κύριους δρόμους της ρώσικης πνευματικής παράδοσης: τον ησυχασμό και τον παγανισμό.

Από τις «πνευματικές» σχολές αυτής της περιόδου ξεχωρίζουν εκείνη του Πορφύριου Ιβάνοφ, ενός Ρώσου αγρότη που τη δεκαετία του 1930 είχε μια σειρά από μυστικιστικές εμπειρίες. Η προσωπική ζωή του Ιβάνοφ υπήρξε το λιγότερο τραγική. Ο Ρώσος πνευματιστής κατέληξε στο τέλος σε ψυχιατρικό νοσοκομείο, όπου τον ανάγκασε να πάρει υπερβολικές δόσεις αντιψυχωτικών φαρμάκων για να θεραπευτεί από τις «μυστικιστικές εκστάσεις» του!

 Russia 8

Αρκετοί πνευματιστές της κομμουνιστικής περιόδου ασχολήθηκαν με τη φυσική του σώματος. Ο Γιαν Κοτλιάροφ, ένας πρώην μηχανικός από τη Μόσχα που ασχολήθηκε με την «σωματική αρμονία». Ο Ίγκορ Τσαρκόφσκι υποστήριζε ότι η «γέννα στο νερό» είναι πολύ σημαντική για την ανθρώπινη ψυχολογία και συνείδηση. Κάθε καλοκαίρι κάποιες γυναίκες από τη σχολή του πήγαιναν στη Μαύρη Θάλασσα, όπου και γεννούσαν μέσα στο νερό. Συχνά αναφέρθηκαν και περιπτώσεις δελφινιών που ήρθαν από μακριά για να συνδράμουν την ετοιμόγεννη μάνα…

Ορισμένες σχολές στη Ρωσία ανέπτυξαν τη λεγόμενη «ενεργειακή τεχνολογία». Σ’ αυτή την κατηγορία ανήκει και το γνωστό Τάγμα των Ρώσων Μάγων. Υπήρχαν επίσης και σχολές γεωμαντείας, όπως και «ενεργειακής διάγνωσης», που δίδασκε στους μαθητές το πως να βλέπουν το ενεργειακό πεδίο του ανθρώπου. Μερικές σχολές αυτής της κατηγορίας ήταν εντελώς αστείες, όπως η σχολή του Αβεριάνοφ που δίδασκε το «αστρικό καράτε» για προστασία από διαβολικούς μάγους και πνεύματα!

Υπήρχαν σχολές που ακολουθούσαν τις διδασκαλίες του Νίκολας Ρόεριχ, από τα βιβλία του, εφόσον εκείνος είχε καταφύγει στη Δύση. Οι Ρώσοι οπαδοί του Ρόεριχ περνούσαν καμιά φορά ολόκληρα καλοκαίρια στα βουνά του Αλτάι αναζητώντας το Belovodye, τον «τόπο των λευκών νερών», που βέβαια δεν βρήκαν ποτέ τους…

Μια άλλη σχολή που αποκαλούνταν Σχολή για την Αυτορύθμιση, ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 από τον Β. Αντόνοφ και την Γκ. Βάβερ. Ψυχοφυσιολόγος ο ένας και βιολόγος η άλλη, που απολύθηκαν με την κατηγορία της «θρησκευτικής προπαγάνδας», άρχισαν να ταξιδεύουν ανά τη Σοβιετική Ένωση συγκεντρώνοντας διαφορετικές πνευματικές πρακτικές και τελετές που επιβίωσαν στην κουλτούρα των λαών. Έτσι, εκτός από τη ρωσική παράδοση συγκέντρωσαν στοιχεία και για τα μυστικά τάγματα των σούφι στις κεντροασιατικές δημοκρατίες, για τις ζωροαστρικές λατρείες στον Καύκασο, για τον Θιβετανικο-Μογγολικό βουδισμό και για τη θρησκεία του Μπουριάτ της νοτιοανατολικής Σιβηρίας. Η σχολή του Αντόνοφ υπάρχει ακόμη στην Πετρούπολη συνεχίζοντας τις έρευνες της.

Russia 7

Σήμερα που η πολιτική κατάσταση είναι πλέον διαφορετική, οι μυστικές εσωτερικές σχολές που προϋπήρχαν, λειτουργούν πλέον ανενόχλητα. Νέες σχολές ιδρύθηκαν διδάσκοντας πνευματικές παραδόσεις από την Ινδία, την Κίνα και τη Δύση. Στο πολιτικό χάος και την ανασφάλεια της μετακομμουνιστικής εποχής όχι μόνον ο μυστικισμός, αλλά και οι αιρέσεις γνωρίζουν άνθηση στη Ρωσία. Η χώρα αυτή, που αποτελούσε ιστορικά μια μεγάλη «μήτρα» ανθρώπων με ιδιαίτερες ψυχικές ικανότητες, πλημμύρισε σήμερα από ένα πλήθος ων πραψυχολόγων, μέντιουμ, μάγων, προφητών και οραματιστών. Η Ρωσία βυθίστηκε σ’ έναν χώρο προλήψεων, πνευματισμού και αιρέσεων τη στιγμή που η ορθόδοξη πνευματικότητα αναγεννάται πιο δυνατή.

Η Ρωσία είναι παραδοσιακά μια χώρα με «παγκόσμια αποστολή».  Η χώρα αυτή θα ανανήψει και θα γίνει και πάλι ισχυρή δύναμη, τόσο υλικά όσο και πνευματικά. Είναι λοιπόν πολύ βιαστικό να ξεγράψει κανείς τη Ρωσία από τον χάρτη των υπερδυνάμεων. Όπως λέει χαρακτηριστικά και ο Έλληνας γεωπολιτικός Γιώργος Πρεβελάκης: «Η ιστορία των Ρώσων μας διδάσκει ότι η κρίση, την οποία διέρχονται σήμερα, δεν έχει τίποτε το πρωτότυπο, και μας οδηγεί στην πρόβλεψη, ότι η μεγάλη αυτή χώρα θα ορθοποδήσει και πάλι, αφού θα έχει προηγουμένως θυσιάσει δυο-τρεις γενιές»….

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Γιώργος Στάμκος, Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους, Αρχέτυπο 200

Τόμας Μανν, Στοχασμοί ενός Απολίτικου, ΙΝΔΙΚΤΟΣ, 1999.

Zbigniew Brzezinski, Η Μεγάλη Σκακιέρα, ΝΕΑ ΣΥΝΟΡΑ-ΛΙΒΑΝΗΣ, 1998.

Σάμιουελ Π. Χάντινγκτον, Η Σύγκρουση των Πολιτισμών και ο Ανασχηματισμός της Παγκόσμιας Τάξης,TERZOBOOKS, 1998.

Η Γεωπολιτική της Ευρασίας στο Νέο Διεθνές Σύστημα, Επιτελείο Υπουργού Εθνικής Άμυνας, 2000.

Esoteric Russia, Gnosis Magazine, Άνοιξη 1994.

Geopolitiki book

ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ

ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ

ΕΝΑΣ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΚΡΥΜΜΕΝΟΣ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΤΟΥ ΑΘΩΝΑ

 

 Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

 

Σε μια εποχή που η τυπογραφία άνηκε ακόμη στο μακρινό μέλλον, τα χειρόγραφα αποτελούσαν το μοναδικό τρόπο για να διασωθούν οι αρχαίες γνώσεις στο διηνεκές. Στο Μεσαίωνα, μια εποχή σκοταδισμού και θρησκευτικού φανατισμού, ορισμένα μοναστήρια λειτούργησαν –σε πείσμα της κατεστημένης θεοκρατικής αντίληψης– και ως «κιβωτοί γνώσεων» διαφυλάσσοντας τα αρχαία κείμενα με τη μορφή χειρογράφων. Τα χειρόγραφα αυτά αντιγράφονταν από μοναχούς μέσα στο ημίφως των μοναστηριακών εργαστηρίων, στα περίφημα καλλιγραφεία. Τα περισσότερα αρχαιοελληνικά κείμενα που διασώθηκαν ως τις μέρες μας, είναι αποτέλεσμα των ακατάπαυστων αντιγραφών, που γίνονταν σ’ αυτά τα εργαστήρια από ορισμένους γενναίους μοναχούς. Μοναχούς που έβαζαν σε κίνδυνο ακόμη και τη ζωή τους προκειμένου να διαφυλάξουν τις αρχαίες γνώσεις, που για κάποιους φανατικούς χριστιανούς θεωρούνταν «αιρετικές». Κι όμως, αυτές οι «αιρετικές» γνώσεις ήταν εκείνες που οδήγησαν στην αναγέννηση του Δυτικού πολιτισμού…

 

Ακόμη και στα σκοτεινά χρόνια του Μεσαίωνα, σε μια εποχή που κυριαρχούσε η αγραμματοσύνη, οι αγιορείτες μοναχοί έδιναν έμφαση στο γραπτό λόγο, θεωρώντας ότι συμβάλει στην πνευματική αναβάθμιση των ανθρώπων. Γι’ αυτό και έγραφαν, αντέγραφαν και διαφύλατταν χιλιάδες χειρόγραφα, όχι μόνο θεολογικού ή λειτουργικού χαρακτήρα, αλλά και «κοσμικών γνώσεων», οι οποίες κληροδοτήθηκαν από τους αρχαίους Έλληνες σοφούς. Τα χειρόγραφα αυτά, πέρα από το περιεχόμενο τους, ήταν και διακοσμημένα με καλλιγραφίες, πράγμα που τα καθιστούσε αληθινά μνημεία τέχνης. Παρά τις καταστροφές και τις αφαιμάξεις που υπέστησαν, οι βιβλιοθήκες των μοναστηριών του Άθω κρύβουν έναν πραγματικό θησαυρό αρχαιοελληνικών γνώσεων. Σήμερα, στις μοναστηριακές βιβλιοθήκες του Αγίου Όρους φυλάσσονται περίπου 20.000 πολύτιμα χειρόγραφα, που περιμένουν υπομονετικά τους ειδικούς για να τα μελετήσουν…

ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΛΛΙΓΡΑΦΟΙ-ΜΟΝΑΧΟΙ ΤΟΥ ΑΘΩΝΑ

Η χερσόνησος του Άθω άρχισε να αναδύεται ως μοναστικό κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας προς τα τέλη του 10ου μ.Χ. αιώνα, όταν κατέφθασε εκεί κρυφά ο μοναχός Αθανάσιος, ο οποίος ίδρυσε στο νοτιοανατολικό άκρο της χερσονήσου τη μονή Μεγίστης Λαύρας(963μ.Χ.). Ο Αθανάσιος, ο ιδρυτής του αγιορείτικου κοινοβιακού μοναχισμού, ήταν προσωπικός φίλος του Ιωάννη Τσιμισκή καθώς και διακεκριμένος καλλιγράφος και ταχυγράφος. Επέλεξε τη χερσόνησο του Άθω ως τόπο μοναστικής ζωής εξ αιτίας της  απαράμιλλης φυσικής της ομορφιάς, της φυσικής της προστασίας από τις εχθρικές επιδρομές, του γεγονότος ότι ήταν ουσιαστικά ακατοίκητη από ανθρώπους, καθώς και εξ’ αιτίας της γεωγραφικής της εγγύτητας με τη συμβασιλεύουσα πόλη της αυτοκρατορίας, τη Θεσσαλονίκη. Εξαιτίας αυτών των πλεονεκτημάτων ο Άθως εξελίχθηκε σύντομα στο σημαντικότερο μοναστηριακό κέντρο του ορθόδοξου χριστιανισμού, με πολυάριθμα μοναστήρια και χιλιάδες μοναχούς.

Ο Αθανάσιος ο Αθωνίτης ήταν ένας άνθρωπος ασκητικός, που όμως αγαπούσε υπερβολικά τα βιβλία. Όταν από την Κωνσταντινούπολη κατέφθασε στον Άθω, εκτός από το καλογερικό του κουκούλι κουβάλησε μαζί του και δύο βιβλία. Αυτή η αγάπη του για τα βιβλία τον οδήγησε να ιδρύσει στην νεοσύστατη ακόμη Μεγίστη Λαύρα ένα εργαστήριο αντιγραφής χειρογράφων (Scriptorium) και μια οργανωμένη βιβλιοθήκη. Όρισε μάλιστα υπεύθυνο για το εργαστήριο τον πρωτοκαλλίγραφο Ιωάννη και βιβλιοφύλακα τον μοναχό Μιχαήλ.

Το παράδειγμα του μιμήθηκαν και οι κτήτορες των άλλων μοναστηριών (Βατοπαιδίου 985μ.Χ. και Ιβήρων 980μ.χ.), που φρόντισαν προσωπικά για την παραγωγή, την αντιγραφή και τη διαφύλαξη βιβλίων, με περιεχόμενο όχι μόνον θεολογικό και λειτουργικό αλλά και «κοσμικών γνώσεων», δηλαδή φιλοσοφικό, ιατρικό, νομικό, μουσικό κι εκπαιδευτικό.

Πολλοί μοναχοί έμειναν γνωστοί και ως γραφείς χειρόγραφων κωδίκων  με πλούσια δράση και παραγωγή (Αθανάσιος ο Αθωνίτης, Ιωάννης Λαυριώτης, Ευθύμιος ο Ιβηρ, Διονύσιος Στουδίτης, Νείλος ο Μυροβλήτης, Ιωάννης ο Κουκουζέλης κ.α.). Συνολικά μνημονεύονται πάνω από 40 επώνυμοι βυζαντινοί καλλίγραφοι-μοναχοί, που συνέγραψαν χειρόγραφα στις αγιορείτικες μονές.

 

ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ SCRIPTORIUM

Το σίγουρο είναι πως οι μοναχοί του Αγίου Όρους δεν περιφρονούσαν τα βιβλία. Μόλις ιδρύονταν ένα μοναστήρι μια από τις πρώτες ενέργειες των κτητόρων του ήταν η δημιουργία μιας βιβλιοθήκης, που αποσκοπούσε στην κάλυψη των πνευματικών αναγκών των μοναχών και πρωτίστως στην κάλυψη των λειτουργικών αναγκών της μοναστικής αδελφότητας. Ο ηγούμενος όριζε πάντα έναν βιβλιοθηκάριο, υπεύθυνο για τη διαφύλαξη και συντήρηση των χειρογράφων. Μια βιβλιοθήκη άρχιζε πάντα την πορεία της μ” ένα πυρήνα βιβλίων, που αφιέρωνε σε αυτήν ο ιδρυτής της. Ως χώρος για τη διαφύλαξη των πολύτιμων χειρογράφων επιλέγονταν κατά παράδοση το υπερώο, πάνω από τον εξωνάρθηκα του καθολικού (π.χ. στη Μονή Εσφιγμένου). Σε άλλες ωστόσο περιπτώσεις, όταν ο χώρος του υπερώου δεν επαρκούσε, χρησιμοποιούνταν και ορισμένα απομονωμένα και πυρασφαλή κτίσματα, όπως στην περίπτωση της Μεγίστης Λαύρας.

Προτού ωστόσο τα χειρόγραφα τοποθετηθούν στη βιβλιοθήκη σημειώνονταν συνήθως πάνω τους η χαρακτηριστική κτητορική επιγραφή, που καταριόταν τον επίδοξο καταστροφέα τους: «Αυτή η βίβλος υπάρχει της θειας και ιεράς μονής… και όποιος την αφαιρέση να έχει τας άρας των τριακοσίων δέκα οκτώ…». Για προστατευτικούς πάλι λόγους, γράφτηκαν ανά τους αιώνες πάνω στα ίδια βιβλία, απαγορευτικές φράσεις όπως: «Μηδείς τεμνέτω τα φύλλα..» ή «Μηδείς αποξενώση την Βίβλο ταύτην…».

Μια βιβλιοθήκη φιλοδοξούσε πάντα να περιλάβει όσο το δυνατόν περισσότερες γνώσεις, όχι μόνον θεολογικού αλλά και κοσμικού περιεχομένου. Βασικές πηγές εμπλουτισμού μιας μοναστηριακής βιβλιοθήκης υπήρξαν η παραγωγή χειρογράφων στο ίδιο το μοναστήρι, η αγορά και η παραγγελία βιβλίων για την κάλυψη μιας συγκεκριμένης ανάγκης ή έλλειψης και βεβαίως οι μεγάλες και εντυπωσιακές δωρεές αυτοκρατόρων, ηγεμόνων, πατριαρχών, αρχιερέων, μοναχών αλλά και ιδιωτών, που χάριζαν τις προσωπικές τους συλλογές (τον 16ο αιώνα ο καθηγητής της πατριαρχικής σχολής Θεοφάνης Ε. Νοταράς, χάρισε όλα του τα βιβλία στην Ι. Μ. Ιβήρων). Κατά κανόνα κάθε μοναστήρι κληρονομούσε και την προσωπική βιβλιοθήκη των μοναχών του. Ωστόσο, αρκετά χειρόγραφα προέρχονταν από παραγγελίες. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο σημείωμα για ένα χειρόγραφο, που παραγγέλθηκε με έξοδα μιας μονής: «Το παρόν Ωρολόγιον εγράφη παρά του οικτρού και αμαρτωλού Κύριλλου του Ναυπάκτιου δια συνδρομής και εξόδου της σεβάσμιας μονής…».

Στις περισσότερες μονές του Αγίου Όρους υπήρχαν λοιπόν συγκροτημένες συλλογές χειρογράφων και λειτουργούσαν βιβλιογραφικά εργαστήρια, όπου οι μοναχοί-γραφείς αντέγραφαν τα πρωτότυπα όχι αυθαίρετα αλλά βάσει αυστηρών κανόνων, που τους ακολουθούσαν πιστά. Τα ελληνικά χειρόγραφα γράφονταν μέχρι τον 9ο αιώνα σε μεγαλογράμματη γραφή, δηλαδή με κεφαλαία. Από τον 9ο αιώνα όμως και μετά επικρατεί σταδιακά η μικρογράμματη γραφή και όλα τα χειρόγραφα των προηγούμενων εποχών «μεταχαρακτηρίζονται» κατά τη διάρκεια της αντιγραφής τους.

Από την ίδρυση των πρώτων Scriptorium στις μονές υπήρχε μια σχετικά αξιόλογη παραγωγή χειρογράφων, ενώ η ακμή της βιβλιογραφικής δραστηριότητας εντοπίζεται τον 14ο και τον 15ο αιώνα. Η παραγωγή χειρογράφων συνεχίστηκε και μετά την ανακάλυψη της τυπογραφίας (άλλωστε το πρώτο τυπογραφείο στον ελλαδικό χώρο λειτούργησε το 1759 στη Μεγίστη Λαύρα) φθάνοντας στο σημείο να μιλάμε τον 17ο αιώνα για πραγματική άνθηση, με την εμφάνιση μιας ιδιότυπης μορφής γραφής, την  «Ξηροποτάμινην γραφήν» ,που είναι γνωστή και ως «αγιορείτικη».

 
Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΩΝ

Τα χειρόγραφα, που βρίσκονται σήμερα στις μοναστηριακές βιβλιοθήκες του Αγίου Όρους υπολογίζονται επίσημα στις 15.000 ή, σύμφωνα με άλλους υπολογισμούς ξεπερνούν τις 20.000.  Αυτά μπορούν να ταξινομηθούν με κριτήρια μορφολογικά, γλωσσολογικά αλλά κυρίως με βάση το περιεχόμενο τους. Με βάσει τη μορφή τους τα χειρόγραφα διακρίνονται σε ειλητάρια ή κοντάκια (ονομάζονται έτσι επειδή τυλίγονται γύρω από κοντό ξύλο) και σε κώδικες (βιβλία) διαφόρων σχημάτων. Πρέπει να σημειωθεί πως από τον 2ο και 3ο μ.Χ. αιώνα, τα βιβλία με δεμένες σελίδες (κώδιξ, λατινικά codex) άρχισαν να αντικαθιστούν τον παραδοσιακό κύλινδρο από πάπυρο. Ήταν μια ανθεκτική και εύκολη στη χρήση γραφική ύλη, τόσο για το κείμενο όσο και για την εικονογράφηση τους. Σύντομα οι κώδικες έγιναν η κυρίαρχη μορφή των χειρογράφων. Οι περισσότεροι κώδικες έχουν καλλιτεχνικές βιβλιοδεσίες και διακοσμημένα καλύμματα με βαρύτιμα επιθήματα, σκαλιστά μέταλλα και ημιπολύτιμους λίθους. Όσον αφορά το βιβλιακό υλικό με το οποίο είναι κατασκευασμένα διακρίνονται σε περγαμηνά (από δέρμα ζώου), χαρτώα και βομβύκινα (από βαμβάκι).

Από γλωσσική άποψη χωρίζονται σε ελληνικά (90% επί του συνόλου) και ξενόγλωσσα. Τα ξενόγλωσσα, που αποτελούν περίπου το ένα δέκατο, περιλαμβάνουν σλάβικα, λατινικά, ρουμάνικα και γεωργιανά χειρόγραφα, και χρησιμοποιούνταν από τους ξενόγλωσσους ορθόδοξους μοναχούς που παροικούν στο Άγιον Όρος κατά την τελευταία χιλιετηρίδα. Τα περισσότερα από αυτά δεν είναι παρά μεταφράσεις από τα ελληνικά θεολογικών και λειτουργικών κειμένων.

Τέλος, όσον αφορά την αρχαιότητα τους, το αρχαιότερο χειρόγραφο του Αγίου Όρους είναι ένα περγαμηνό σπάραγμα λατινικής γραφής του 4ου μ.Χ. αιώνα και οκτώ φύλλα του Ευθαλιανού Κώδικα (6ος μ.Χ. αιώνας), με αποσπάσματα από τις επιστολές του Αποστόλου Παύλου προς Γαλάτες και Κορινθίους.

ΤΑ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ

Σχετικά με το περιεχόμενο τους, τα αγιορείτικα χειρόγραφα διακρίνονται σε αυτά που διασώζουν κείμενα αρχαίων κλασσικών συγγραφέων ή γενικότερα κοσμικών γνώσεων π.χ. αστρολογίας, βοτανικής, γεωγραφίας, ιατρικά, νομικά –και σε εκείνα που περιέχουν κείμενα χριστιανικού και λειτουργικού περιεχομένου. Τα δεύτερα αποτελούν φυσικά και τη συντριπτική πλειοψηφία, επειδή όχι μόνον χρησιμοποιούνταν συχνά από τους μοναχούς αλλά κυρίως γιατί το βυζάντιο ήταν θεοκρατικής δομής. Άλλωστε, κατά τη σκοταδιστική περίοδο του βυζαντινού μεσαίωνα, οι αρχαίες γνώσεις και ιδιαίτερα οι «ελληνικές» θεωρούνταν ως ένα βαθμό «αιρετικές», συνεπώς επικίνδυνες για το χριστιανικό δόγμα. Πέρα από αυτό όμως, οποιοδήποτε είδος κοσμικής γνώσης, θεωρούνταν από τους μοναχούς δευτερευούσης σημασίας σε σχέση με τη θεολογία. Παρόλα αυτά όμως υπήρχαν και μοναχοί, που με θάρρος και αποφασιστικότητα διακινδύνευαν ακόμη και τη ζωή τους προκειμένου να διαφυλάξουν τις αρχαίες γνώσεις και σ” αυτούς ίσως οφείλεται ως ένα σημείο και η αναγέννηση της Δύσης από το μεσαιωνικό σκοταδισμό. Έτσι, αν σήμερα μπορούμε ν’ απολαύσουμε Πλάτωνα, Αριστοτέλη, Όμηρο, Θουκυδίδη κι ένα σωρό άλλους αρχαίους συγγραφείς, ίσως να το χρωστάμε σε μια χούφτα μοναχών, που στο ημίφως των εργαστηρίων τους αφιέρωναν ατέλειωτες ώρες στην αντιγραφή των αρχαιοελληνικών χειρογράφων…

Δυστυχώς δε διαθέτουμε έγκυρα στοιχεία για τον ακριβή αριθμό των αρχαιοελληνικών χειρογράφων, που βρίσκονται σήμερα στις μοναστηριακές βιβλιοθήκες του ΆΘωνα. Ενδεικτικά πρέπει να σώζονται γύρω στα 600 έργα κλασικών συγγραφέων. Ο αριθμός αυτός δεν πρέπει να θεωρείται μικρός, καθώς σ’ αυτά ακριβώς τα χειρόγραφα εστιάζονταν πάντα οι Ευρωπαίοι «προσκυνητές» που έκλεβαν ή αγόραζαν τους κώδικες για να εμπλουτίσουν τις Δυτικές βιβλιοθήκες.  Ωστόσο, παρά τις σημαντικές κλοπές και αφαιμάξεις, στις βιβλιοθήκες του Αγίου Όρους συνεχίζουν ως σήμερα να υπάρχουν πολλοί και αξιόλογοι αρχαιοελληνικοί κώδικες.

Πιο παλιός και πιο σημαντικός απ’ όλους είναι η περίφημη Βοτανική του Διοσκουρίδου (Ω75), ένας κώδικας ηλικίας 1000 ετών, προσωπικό δώρο του Νικηφόρου Φωκά στον Αθανάσιο τον Αθωνίτη.  Το βιβλίο, που φυλάσσεται στη βιβλιοθήκη της Μεγίστης Λαύρας (ο υπογράφων είχε τη μοναδική και συγκινητική ευκαιρία να το ξεφυλλίσει προσωπικά…), θεωρείται ιδανικό για την παρασκευή φαρμάκων από βότανα. Η Βοτανική του Διοσκουρίδη περιέχει αρκετές πληροφορίες ιατρικής και φαρμακολογίας και πολυάριθμες μικρογραφίες, κυρίως ολοσέλιδες εικονογραφήσεις φυτών με αλφαβητική σειρά καθώς και εικόνες φιδιών, εντόμων, ζώων και πτηνών.

Άλλοι σημαντικοί αρχαίοι έλληνες συγγραφείς, χειρόγραφα των οποίων διασώζονται ακόμη στο Άγιον Όρος, είναι ο Επίκτητος, ο Ερμογένης και ο Ευκλείδης στην μονή Εσφιγμένου, ο Ευριπίδης, ο Αισχύλος, ο Θεόκριτος, ο Σοφοκλής και ο Πίνδαρος στην Ιβήρων. Από αυτά που ξεχωρίζουν είναι και το φημισμένο χειρόγραφο των γεωγράφων Πτολεμαίου και Στράβωνα (αριθμός 655, του 13ου αιώνα), που βρίσκεται στο Βατοπαίδι.

Εκτός από τη Βοτανική του Διοσκουρίδη στην Ι. Μ. Μεγίστης Λαύρας σώζονται δύο χειρόγραφα του Θουκυδίδη και  οι Βίοι Παράλληλοι του Πλούταρχου. Επίσης στην τελευταία σώζονται το μοναδικό νομικό χειρόγραφο με τις Νεαρές των Κομνηνών(13ος αι. Θ65), ένα σπάνιο ιατρικό χειρόγραφο του Αέτιου Αμηδινού, προσωπικού ιατρού του Ιουστινιανού, καθώς και χειρόγραφα του Γαληνού. Όπως προαναφέραμε, ο αριθμός των χειρογράφων των κλασσικών συγγραφέων θα πρέπει να θεωρείται μεγάλος, αν λάβουμε υπόψιν μας πως αυτά ακριβώς τα έργα ήταν ο κύριος στόχος των Ευρωπαίων «προσκυνητών» κατά τις αφαιμάξεις των μοναστηριακών βιβλιοθηκών.

ΚΛΟΠΕΣ ΚΑΙ ΑΦΑΙΜΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΩΝ ΑΠΟ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥΣ «ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΕΣ»

Οι μοναστηριακές βιβλιοθήκες του Άθωνα είχαν μεγάλη φήμη και ασκούσαν πάντα μεγάλη γοητεία στο λόγιο και βιβλιόφιλο κοινό της Δύσης, το οποίο εκφράζονταν με θαυμασμό για τις «εξαιρετικές βιβλιοθήκες… που βρίσκονται στο Όρος Άθως» (celebratisimas bibliotecasqui in Ato Monte sunt).

Τα πανεπιστήμια, οι ευγενείς, οι λόγιοι αλλά και οι τυπογράφοι της Δύσης, ανακαλύπτοντας τη δύναμη και τη γοητεία της αρχαιοελληνικής σκέψης, επιθυμούσαν διακαώς να αποκτήσουν και να μελετήσουν αρχαιοελληνικούς κώδικες, που για τους μοναχούς του Άθωνα θεωρούνταν συνήθως… δευτερευούσης σημασίας σε σχέση με τα λειτουργικά και θεολογικά κείμενα. Έτσι, με την πρωτοβουλία φιλότεχνων, ως επί το πλείστον, Ηγεμόνων οργανώθηκαν ολόκληρες αποστολές προς τα μοναστήρια του Αγίου Όρους, που είχαν ως επίκεντρο τους την αγορά κωδίκων με έργα αρχαίων ελλήνων συγγραφέων.

Στοχεύοντας σχεδόν αποκλειστικά στους αρχαιοελληνικούς κώδικες, οι Δυτικοί «συλλέκτες χειρογράφων» αφαίμαξαν σημαντικές ποσότητες κωδίκων, με αποτέλεσμα σήμερα να διασώζονται λιγότερα από 1000 χειρόγραφα κοσμικών γνώσεων στο Άγιον Όρος. Ωστόσο, χάρη σε αυτές τις αφαιμάξεις επιχειρήθηκαν και οι πρώτες τυπογραφικές εκδόσεις του 16ου,17ου και 18ου αιώνα, με

κυριότερη εκείνη των Απάντων του Πλάτωνα από τον τυπογράφο Μανούτιο Αλδο (Βενετία 1513).Εύκολα γίνεται κατανοητό τo πόσο βοήθησαν αυτού του είδους οι εκδόσεις στην Αναγέννηση της Δύσης, εφόσον όλα αυτά τα έργα έγιναν αντικείμενα προσεκτικής μελέτης από τους ιστορικούς, φιλόλογους και θεολόγους της Εσπερίας. Αυτή η αναβίωση του κλασικού πνεύματος πυροδότησε μια αλυσιδωτή αντίδραση αφυπνίσεων, που τελικά οδήγησε στη σταδιακή απελευθέρωση της Ευρώπης από τα δεσμά των προκαταλήψεων και της άγνοιας. Σύμφωνα μάλιστα με τον ιερομόναχο Νικόδημο τον Λαυριώτη (Μεγίστη Λαύρα), υπεύθυνο για τη μεγαλύτερη συλλογή χειρογράφων του Αγίου Όρους: «Οι διαρροές των χειρογράφων από τις αγιορείτικες βιβλιοθήκες βοήθησαν στο να απαλλαγεί η Δύση από τον σκοταδισμό της παπικής αλαζονείας».

Ας κάνουμε ωστόσο μια μικρή παρένθεση σχετικά με τις σημαντικότερες περιπτώσεις αφαιμάξεων και απωλειών χειρογράφων από τις αγιορείτικες βιβλιοθήκες. Χάρη σ” ένα ταξίδι, που απέβη ιδιαίτερο καρποφόρο, ο έλληνας λόγιος Ιανός Λάσκαρης(1445-1534) επισκέφτηκε το 1491-1492 τον Άθωνα και για λογαριασμό του ηγεμόνος της Φλωρεντίας Λαυρέντιου Μεδίκου, αφαίρεσε 200 περίπου ελληνικά χειρόγραφα, από τα οποία 80 περιείχαν έργα άγνωστα την εποχή εκείνη στη Δύση, μεταξύ των οποίων έργα του Γαληνού, του Θεόκριτου, του Αριστοτέλη, του Πτολεμαίου, του Καλλίμαχου…

Ο Kερκυραίος λόγιος Nικόλαος Σοφιανός  ανάμεσα στα χρόνια 1540-1544 αντέγραψε και συνέλεξε στο Άγιον Όρος περίπου 300 χειρόγραφα για λογαριασμό του Hurtado de Mentoza, του βιβλιόφιλου πρέσβη του Kαρόλου E” στη Bενετία. Στα μέσα περίπου του 17ου αιώνα ο Aθανάσιος ο Ρήτωρ, ο οποίος προσχώρησε στον καθολικισμό, κατ’ εντολή του καρδινάλιου Μαζαρίνου μετέφερε στη Γαλλία 109 χειρόγραφα, από τα οποία 74 προέρχονταν από τη Μεγίστη Λαύρα και σήμερα βρίσκονται στην Εθνική Βιβλιοθήκη των Παρισίων. Επίσης ο Mηνάς Mινωΐδης στα 1840-1855, κατ’ εντολή του γαλλικού Υπουργείου Παιδείας μετέφερε κι αυτός στη Γαλλία πολλά ελληνικά χειρόγραφα, τόσο από άλλες Μονές (π.χ. από τη Ι. Μ.Tιμίου Προδρόμου Σερρών), αλλά κυρίως από τις μοναστηριακές βιβλιοθήκες του Άγίου Όρους.

Το 1516 ο Μάξιμος Γραικός (Μιχαήλ Τριβώλης), ο περίφημος «φωτιστής των Ρώσων», μετέφερε στη Ρωσία δεκάδες κώδικες για να τον βοηθήσουν στο μεταφραστικό του έργο. Το 1654,ο Ρώσος μοναχός Αρσένιος Σουχάνωφ, ενεργώντας με εντολή του Τσάρου Αλέξιου και του Πατριάρχη της Μόσχας Νίκωνος, μετέφερε στην «3η Ρώμη» πάνω από 500 αγιορείτικα χειρόγραφα! Συγκεκριμένα απογύμνωσε πολλές μονές από αξιόλογα χειρόγραφα, πολλά από τα οποία περιείχαν κλασικά κείμενα. Τέλος,ο γνωστός Ρώσος επιστήμονας Πορφύριος Oυσπένσκυ, αρχιμανδρίτης και κατόπιν αρχιεπίσκοπος Kιέβου, περιήλθε τις Mονές του Σινά, των Mετεώρων και του Αγίου Όρους και δεν  δίστασε να αφαιρέσει από αυτές όσα χειρόγραφα ή και μεμονωμένα ακόμη φύλλα του φαίνονταν να έχουν κάποια αξία. Το μόνο θετικό πάντως απ’ όλες αυτές τις αφαιμάξεις είναι ότι φωτίστηκε από την ελληνική γνώση, τόσο η παπική Δύση, όσο και οι σλαβικοί λαοί του βορρά.

Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Σήμερα στις μοναστηριακές βιβλιοθήκες του Αγίου Όρους σώζονται 16.000-20.000 χειρόγραφα! Αυτή η ποσότητα θεωρείται ότι αποτελεί το 50% των ελληνόγλωσων χειρογράφων, που υπάρχουν σήμερα σε ολόκληρο τον κόσμο. Από αυτά πάνω από τα μισά βρίσκονται στις βιβλιοθήκες τριών μόνον μοναστηριών (Μεγίστη Λαύρα, Ιβήρων και Βατοπαίδι). Ειδικότερα η βιβλιοθήκη της Μεγίστης Λαύρας είναι η μεγαλύτερη συλλογή χειρογράφων (2242 χειρόγραφα) στο Άγιο Όρος και η 3η παγκοσμίως, ύστερα από εκείνη της Αγίας Αικατερίνης του Σινά (4.500 χειρόγραφα εκ των οποίων το 75% είναι ελληνόγλωσσα) και του Βατικανού(3.500 χειρόγραφα).

Στις 20 μονές του Άθωνα σώζεται το μοναδικό διαχρονικό σύνολο ελληνικών χειρογράφων όχι μόνο στο χώρο της ελληνικής επικράτειας, αλλά και σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Τα ελληνικά χειρόγραφα του Αγίου Όρους συγκροτούν τη μεγαλύτερη συλλογή ελληνικών χειρογράφων στον κόσμο, αφού ο αριθμός τους ξεπερνά κατά πολύ το σύνολο των δύο μεγαλύτερων συλλογών της Ευρώπης, του Βατικανού και της Εθνικής Βιβλιοθήκης του Παρισιού, που και οι δύο μαζί δεν υπερβαίνουν τις 10.000.

 
ΔΙΑΣΩΣΗ ΣΕ ΜΙΚΡΟΦΙΛΜΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΩΝ

Η μελέτη της ιστορίας των αγιορείτικων χειρογράφων δεν είναι εύκολη υπόθεση, εφόσον ποτέ δεν υπήρξαν μεσαιωνικοί κατάλογοι βιβλιοθηκών, όπως στις περιπτώσεις των μεσαιωνικών μοναστηριών της Δύσης. Οι προσπάθειες για την καταγραφή και τη συστηματική μελέτη των χειρογράφων του Άθωνα ξεκίνησαν μόλις στα τέλη του 19ου αιώνα και συνεχίζονται. Πρώτος ο Σπυρίδων Λάμπρου εξέδωσε έναν δίτομο κατάλογο κωδίκων του Όρους(πλην Βατοπαιδίου και Μεγίστης Λαύρας),που περιελάμβανε 6.619 χειρόγραφα. Στη συνέχεια, το 1925, ο καθηγητής Σωφρόνιος Ευστρατιάδης εξέδωσε στο Παρίσι έναν κατάλογο με τους κώδικες των μονών Βατοπαιδίου και Μεγίστης Λαύρας. Πλήρης πάντως κατάλογος δεν υπάρχει ακόμη. Ωστόσο το Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών(ΠΙΠΜ) της Ι.Μ. Βλατάδων (Θεσσαλονίκη) έχει αναλάβει τη κατάρτιση ενός λεπτομερούς καταλόγου, όπως επίσης και τη μικροφωτογράφιση όλων των χειρογράφων. Έτσι το περιεχόμενο των χειρογράφων όχι μόνον θα διασωθεί, αλλά θα είναι εύκολη και η μελέτη τους από τους ειδικούς, που δεν χρειάζονται πλέον να επισκεφτούν τις μοναστηριακές βιβλιοθήκες για να τα μελετήσουν. Το ΠΙΜΠ, που υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, είναι ένα ιδιωτικό ίδρυμα που συντηρείται με επιχορηγήσεις και δωρεές. Ανάμεσα στ’ άλλα περιέχει ένα αρχείο μικροταινιών, ένα αρχείο διαφανειών (Slides) καθώς και ειδικές φωτοαναγνωριστικές συσκευές.

Η συντήρηση των αρχαίων χειρογράφων βασίζεται σ’ ένα πρόγραμμα, που περιλαμβάνει την τοποθέτησή τους σε ειδικές θήκες, για καλύτερη φύλαξη και μεταφορά. Την αποκατάσταση των διαλυμένων εξώφυλλων και εσώφυλλων και την τοποθέτηση φαρμάκων ενάντια στα φθοροποιά μικρόβια. Τέλος, σε συνεργασία και με ξένα πανεπιστήμια, εφαρμόζεται ένα πρόγραμμα συντήρησης και απολύμανσης των χειρογράφων από καταστροφικά μικρόβια.

Η προσφορά των χειρογράφων του Αγίου Όρους στην πολιτιστική εξέλιξη της Ευρώπης είναι ανεκτίμητη. Όπως άλλωστε λέει χαρακτηριστικά και ο βιβλιοθηκάριος της μονής Μεγίστης Λαύρας, Ιερομοναχός Νικόδημος: «Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, που ακριβώς θα βρισκόταν σήμερα η ανθρωπότητα, χωρίς τις αρχαίες γνώσεις που διεσώθησαν με τα χειρόγραφα των βυζαντινών μοναστηριών και ιδιαίτερα του Αγίου Όρους. Κατά πάσα πιθανότητα η Αναγέννηση της Δύσης θ” αργούσε μερικούς αιώνες…».

 

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΠΗΓΕΣ
  • Ομιλία του Ιερομόναχου Νικόδημου Λαυριώτη για τα χειρόγραφα του Αγίου Όρους (Αθήνα, Οκτώβριος 1994)
  • Ιερομόναχος Νικόδημος Λαυριώτης, Τα Χειρόγραφα του Αγίου Όρους, περιοδικό ΑΝΤΙ, 1991.
  • Ευθύμιος Λίτσας, Βιβλιοθήκες και Χειρόγραφα στο Άγιο Όρος, εφημ. Θεσσαλονίκη, 13.02,1993
  • Κρίτων Χρυσοχοϊδης, Άθως: Αρχεία και Βιβλιοθήκες, Καθημερινή, 5.07.1993
  • Γιώργος Στάμκος, Ανοίγοντας μια Κιβωτό Γνώσεων, Τρίτο Μάτι Νο 39, Σεπτέμβριος 1994
  • Γιώργος Στάμκος, Τα Χειρόγραφα του Αγίου Όρους: Μια Χιλιετής Κληρονομιά και ο Αγώνας για τη Διάσωσή της, Επιστήμη & Τεχνολογία Νο 16, Ιούλιος-Αύγουστος 1996
  • Γιώργος Στάμκος, Μυστική Ελλάδα, κεφ. Οι Βιβλιοθήκες του Αγίου Όρους, Αρχέτυπο 1999

 

Ο ΝΑΖΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η «ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ»

 ΗΤΑΝ Ο ΧΙΤΛΕΡ ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΤΗΣ;

Ο ΝΑΖΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η «ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ»

 

Ο Χίτλερ επιστρέφει! Όχι στην πολιτική, αλλά στη διεθνή βιβλιογραφία. Το πιο μισητό πρόσωπο του 20ου αιώνα έγινε τα τελευταία χρόνια το «αγαπημένο» θέμα εκατοντάδων βιβλίων, έργα τα πιο πολλά αξιόλογων ιστορικών και συγγραφέων. Βιβλία των Ian Kershaw, John Lukacs, Ρον Ρόζενμπαουμ, και Trevor Ravenscroft, έχουν ανακινήσει το ενδιαφέρον του κοινού, επιχειρώντας να ερμηνεύσουν  πολυεπίπεδα το «φαινόμενο Χίτλερ». Για τον περισσότερο κόσμο ο Χίτλερ υπήρξε η προσωποποίηση του «Απόλυτου Κακού», ο κατεξοχήν εκφραστής του «ερπετού», που κρύβουμε μέσα μας. Μια μελέτη του Χίτλερ, αποτελεί ταυτόχρονα και μια κατάδυση στη σκοτεινή πλευρά του ανθρώπου.

 Ο Χίτλερ είναι επίκαιρος από κάθε άποψη, σε μια εποχή που η τεχνολογία έχει τρομακτικές δυνατότητες για τον έλεγχο των μαζών. Αν ο Χίτλερ ζούσε σήμερα θα είχε τη δυνατότητα να εγκαθιδρύσει ένα απόλυτα ολοκληρωτικό καθεστώς, βασιζόμενο στο Mind Control και στη «δικτατορία του DNA», που θα υποβίβαζε τον άνθρωπο σε επίπεδο ζώου. Αλλά ο Ναζισμός δεν υπήρξε μόνο μια επίθεση στις βάσεις του ανθρώπινου πολιτισμού, αποτέλεσε και μια συνειδητή προσπάθεια να εισέλθουν και να κατακτήσουν τον κόσμο μας οι στρατιές των «δαιμονικών δυνάμεων» του ανθρώπου, αυτές που εδράζονται στον «ερπετώδη εγκέφαλο» και στα ένστικτα. Εκτός λοιπόν από την λίγο πολύ γνωστή ιστορία του Ναζισμού υπάρχει και η αποκρυφιστική πλευρά του, βασισμένη στο «μυστικισμό του αίματος» και στη «μαγική κοσμοθέαση» του Χίτλερ. Αυτό το «βυθισμένο τμήμα του παγόβουνου», ο Τσόρτσιλ και οι άλλοι ηγέτες των Συμμάχων, συμφώνησαν στη Δίκη της Νυρεμβέργης να αποσιωπηθεί και να κρατηθεί μυστικό για δεκαετίες…

 

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)


Προχωρώ με τη βεβαιότητα ενός υπνοβάτη στο μονοπάτι που μου χάραξε η Θεία Πρόνοια.

Αδόλφος Χίτλερ

Φανταζόταν ότι εξακολουθούσε να έχει ελευθερία επιλογής, αλλά στην ουσία ήταν δέσμιος μιας διαβολικής ιεραρχίας πνευμάτων, εδώ και πάρα πολύ καιρό. Είχε καταντήσει η αδύναμη λεία των δυνάμεων του Σκότους… Ο λόγος που ακολούθησε το δρόμο προς την άβυσσο ήταν η αδυναμία της θέλησής του.

 Χέρμαν Ράουσνινγκ, Ο Χίτλερ Μιλά

 

 Η ανθρωπότητα βρίσκεται συνεχώς κάτω από την επικυριαρχία των νεκρών. Για κάθε ανθρώπινο πλάσμα που ζει σήμερα στη Γη αντιστοιχούν πάνω από τριάντα φαντάσματα. Μπορεί ο Άρθουρ Κλαρκ να αποφαίνεται ποιητικά πως «για κάθε άνθρωπο που κάποτε έζησε, λάμπει στο διάστημα κι ένα αστέρι», αυτό όμως δεν μειώνει καθόλου το γεγονός ότι ζούμε σ’ έναν πλανήτη στοιχειωμένο από αδικαίωτα φαντάσματα. Έναν πλανήτη βαρύ από το αίμα των αδικοχαμένων νεκρών, το βάρος της μνήμης των οποίων είναι συχνά ασήκωτο στις συνειδήσεις των ζωντανών.

Οι νεκροί είναι παρόντες, ιδιαίτερα στις μεταπολεμικές περιόδους. Συμμετέχουν στο μεταπολεμικό πολιτικό παιχνίδι, συμβάλλοντας στον μεταφυσικό εκτροχιασμό της πολιτικής. Αυτό ακριβώς συνέβη μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στη διάρκειά του δεκάδες εκατομμύρια Ευρωπαίοι κατέβηκαν στην κόλαση των χαρακωμάτων για να υπερασπιστούν με την ίδια τους της ζωή την «Ιδέα της Πατρίδας». Εκατομμύρια άνθρωποι σκοτώθηκαν στα σφαγεία των χαρακωμάτων για κερδίσουν, και να ξαναχάσουν στη συνέχεια, λίγα τετραγωνικά μέτρα λάσπης. Πέθαναν σ’ έναν παράλογο πόλεμο, όχι για τα δικά τους συμφέροντα, ούτε και για το καλό της ανθρωπότητας, αλλά θυσιάστηκαν ως ασήμαντα πιόνια των αντιμαχόμενων εξουσιαστικών ελίτ της Ευρώπης.

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

Μετά το τέλος του πρώτου τόσο πολύνεκρου και ταυτόχρονα τόσο άσκοπου πολέμου στην ιστορία της ανθρωπότητας, ένα ερώτημα πλανιόταν πάνω από την κατεστραμμένη Ευρώπη: «Τόσα εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν άδικα;». «Για να καθησυχάσεις τους ανθρώπους, αρκεί να τους αρνηθείς το προφανές», παρατηρεί εύστοχα ο Ρομπέρ Μπρεσσόν. Αυτό ακριβώς έκαναν και οι ολοκληρωτικές ιδεολογίες, που κυριολεκτικά άνθησαν ως σαπρόφυτα, την περίοδο του Μεσοπολέμου. Αρνήθηκαν στους Ευρωπαίους το προφανές: ότι θυσιάστηκαν άσκοπα, ότι προσφέρθηκαν ως θυσιαστήριοι αμνοί στην αιμοβόρα «ειδωλολατρία» του  εθνικισμού, που υπηρετεί τον «ερπετικό φλοιό» του ανθρώπινου εγκεφάλου. Έτσι, αντί ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος να γίνει αφορμή για αφύπνιση της ανθρώπινης συνειδητότητας και εξέλιξή της σε νέα επίπεδα ελευθερίας, ηθικής και δικαιοφροσύνης, χρησίμευσε ως βατήρας για μια τρομακτική επίθεση στις βάσεις του ανθρώπινου πολιτισμού, μια επίθεση που πήρε τη μορφή του Ναζισμού.

Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι ενοχές και το βάρος της μνήμης των εκατομμυρίων νεκρών βάραινε ασήκωτα στη σκέψη των επιζησάντων Ευρωπαίων. Η συνεχής αναφορά σ’ αυτούς στην περίοδο του Μεσοπολέμου τους κρατούσε κατά κάποιο τρόπο «ζωντανούς». Ήταν παρόντες στο πολιτικό παιχνίδι, ακυρώνοντας την απόλυτη αξία της πλειοψηφίας, η οποία αποτελεί και τη βάση της δημοκρατίας. Αρκετοί  δημαγωγοί πολιτικοί ισχυρίζονταν πως ερμήνευαν τη βούληση των νεκρών –αυτής της «ουράνιας» πλειοψηφίας– και διακήρυτταν πως είχαν τη νομιμοποίηση (από τους νεκρούς) να προχωρήσουν σε υπέρβαση, ακόμη και ανατροπή των θεσμών, δηλαδή της δημοκρατίας, πράγμα που οδήγησε στην εγκαθίδρυση των ολοκληρωτικών καθεστώτων.

Οι συνεχείς αναφορές στους πεσόντες νεκρούς έφερε λοιπόν τη μεταφυσική στις πολιτικές αντιλήψεις των Ευρωπαίων. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι την ίδια περίοδο οι νεκροί του πολέμου –ανήσυχοι και επικριτικοί– έγιναν αγαπημένο θέμα στην τέχνη του Μεσοπολέμου. Οι τελετές για τους «υπέρ πατρίδος πεσόντες» και οι «Άγνωστοι στρατιώτες» έγιναν σημεία αναφοράς, ως ένας τελετουργικός μηχανισμός ξεπλύματος των ενοχών για το γεγονός ότι τόσα εκατομμύρια άνθρωποι θυσιάστηκαν άσκοπα. Η ιδέα της απόδοσης τιμών στα λείψανα των πεσόντων νεκρών, σε συνδυασμό με μακάβριες τελετουργίες, βρήκε την έκφραση της στον ιδιάζοντα «μυστικισμό του αίματος» της ναζιστικής ιδεολογίας.

Ο Ναζισμός και ο Φασισμός εκμεταλλεύτηκαν τη νεκρολάγνα ατμόσφαιρα του Μεσοπολέμου και την είσοδο της μεταφυσικής στην πολιτική σκέψη, ώστε να αποδεσμευτούν από την αρχή της πλειοψηφίας, και να καταστρέψουν τις εύθραυστες δημοκρατίες. Ειδικότερα ο Ναζισμός επένδυσε στη μεταφυσική του αίματος για ν’ αλλάξει τους όρους της πολιτικής και να επιβάλει τη δημιουργία ενός πολιτισμού βασισμένου στη μαγική κοσμοθέαση (Weltanschauungen), που αντικατέστησε το σταυρό με τη σβάστικα!

ΠΡΟΟΡΙΣΜΕΝΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ «ΚΟΣΜΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ»

Ο Αδόλφος Χίτλερ και η κοσμοθέαση του, ανδρώθηκαν μέσα στις στάχτες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Για τον Χίτλερ, που ως τότε φυτοζωούσε χωρίς σκοπό, αυτός ο πόλεμος ήταν θεόσταλτος. «Έπεσα στα γόνατα κι ευχαρίστησα τον ουρανό μέσα από την καρδιά μου για τη χάρη που μου έκανε να μου επιτρέψει να ζω μια τέτοια εποχή», φέρεται να είπε ο Χίτλερ μόλις πήρε στα χέρια του το έγγραφο της κατάταξης του. Ο Χίτλερ επέζησε μέσα από τις σφαγές κι από την άσκοπη αιματοχυσία του Δυτικού Μετώπου και κατάλαβε ότι η ζωή είναι ένας διαρκής αγώνας επικράτησης του ισχυρότερου. Το Σύνταγμα του Λιστ, που υπηρετούσε ως αγγελιοφόρος, συμμετείχε στις σκληρότερες μάχες του μετώπου. Στη μάχη του Υπρ, επέζησαν μόνον οι 611 από τους 3.600 άνδρες του συντάγματος. Ανάμεσα τους κι ο Χίτλερ, που είχε έτσι την ευκαιρία να δοκιμάσει την πίστη του στο προσωπικό του πεπρωμένο, προκαλώντας την προστασία της «Θείας Πρόνοιας», η οποία πίστευε πως τον προφύλαγε, επειδή τον προόριζε για μια κοσμοϊστορική αποστολή!

Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος προετοίμασε το έδαφος για την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ και της ιδεολογίας Ναζισμού στη Γερμανία. Χωρίς την ταπείνωση της ήττας στο «Μεγάλο Πόλεμο» ο αποτυχημένος καλλιτέχνης και κοινωνικά περιθωριοποιημένος Χίτλερ δεν θα είχε μπει στην πολιτική. Αυτός ο δημαγωγός και ο ταραξίας της μπυραρίας θα έμενε χωρίς ακροατήριο.

Η ήττα της Γερμανίας υπενθύμιζε αμείλικτα ότι δύο εκατομμύρια Γερμανοί στρατιώτες είχαν πεθάνει άδικα στα πεδία των μαχών. Ο Χίτλερ δεν μπορούσε να παραδεχθεί  πως η Γερμανία έχασε τον πόλεμο. «Μήπως όλα αυτά έγιναν για να πέσει η πατρίδα στα χέρια μιας συμμορίας άθλιων εγκληματιών;», παραπονιόταν στο Ο Αγών Μου (Mein Kampf). Όχι, δεν μπορεί να ηττήθηκε, η Γερμανία προδόθηκε!

Ο μύθος της προδοσίας και του «πισώπλατου μαχαιρώματος» του Γερμανικού Στρατού, έγινε κυρίαρχο στοιχείο στο προπαγανδιστικό οπλοστάσιο του Χίτλερ. Η αναζήτηση προδοτών και «εσωτερικών εχθρών», για να τους χρεωθεί η ευθύνη της ήττας, διευκόλυνε την κατασκευή της «σιωνιστικής συνωμοσίας» και την παρουσίαση των Εβραίων ως «πραγματικών ενόχων» –και στη συνέχεια ως εξιλαστήρια θύματα– της γερμανικής ήττας. Η πικρία της ήττας, οι αδικαίωτοι νεκροί, το πολιτικό χάος, η οικονομική εξαθλίωση, η ανεργία, το φυλετικό μίσος και ο αντισημιτισμός, αποτέλεσαν το ιδανικό περιβάλλον για την άνοδο του Χίτλερ, που ήταν ως τότε ένας περιθωριακός καλλιτέχνης με αβέβαιο μέλλον.

ΣΤΟΧΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟΝ «ΕΡΠΕΤΩΔΗ ΕΓΚΕΦΑΛΟ»

Η Γερμανία του Μεσοπολέμου αναζητούσε έναν λυτρωτή, έναν ηγέτη που θα αναλάμβανε να υλοποιήσει τα ανεκπλήρωτα όνειρα του γερμανικού λαού, ενώνοντας τον σ’ ένα κοινό πεπρωμένο. «Δεν αγωνιζόμαστε να κάνουμε το λαό ευτυχισμένο. Αγωνιζόμαστε για να του επιβάλλουμε ένα πεπρωμένο», έλεγε ο Ερνστ φον Σάλομον. Αυτό ακριβώς έκανε και ο Χίτλερ. Μετέτρεψε τον γερμανικό λαό σε μάζα και του ανάθεσε την «κοσμοϊστορική αποστολή» να ηγηθεί μιας πρωτόγνωρης επίθεσης στα θεμέλια του ανθρώπινου πολιτισμού! Πως όμως το κατάφερε αυτό;

«Δεν είμαι τίποτε περισσότερο από ένας τυμπανιστής κι ένας σαλπιγκτής που συναθροίζει τις μάζες», συνήθιζε να λέει ο Χίτλερ. Στην πραγματικότητα όμως ήταν ένας μαζικός υπνωτιστής, που συνέπαιρνε τα πλήθη. Παρ’ όλα αυτά οι Γερμανοί δεν θα συνέρεαν για να τον ακούσουν, αν ο ίδιος δεν ήταν μια στρεβλή αντανάκλαση του εθνοψυχισμού τους, που μαστίζεται από την έλλειψη χιούμορ! Σύμφωνα με τον Γκεόργκ Σκότ: «Το μυστικό αυτής της προσωπικότητας βρίσκεται στο γεγονός ότι σ’ αυτήν πήραν ολοζώντανη μορφή όλα όσα βρισκόταν βαθιά κρυμμένα στην ψυχή του γερμανικού λαού…».

Όμως ο Χίτλερ είχε όντως την ικανότητα να «Μιλά». Όχι όμως διανοητικά, αλλά συναισθηματικά. Οι λόγοι του δεν ήταν απλώς ρητορικοί, αλλά επιτηδευμένοι να στοχεύουν στο θυμικό του γερμανικού λαού. Οι Γερμανοί μέθυσαν από τον «Λόγο» του. Ταυτίστηκαν μ’ αυτόν. Σκοπός των χιτλερικών λόγων ήταν να διατηρείται ο λαός σε κατάσταση διαρκούς έκστασης. Να υπάρχει κλίμα μαζικής υστερίας.

Η διαπεραστική φωνή του Χίτλερ έμοιαζε με μαγικό εξορκισμό. Η όψη του έμοιαζε με τοτεμική μάσκα, σαν αυτές που φορούν στις τελετουργίες. «Η δύναμη του να μαγεύει το κοινό παρομοιάστηκε με τις αποκρυφιστικές τέχνες του Αφρικανού σοφού-γιατρού της φυλής ή του Ασιάτη Σαμάνου. Άλλοι τη συνέκριναν με την ευαισθησία ενός διάμεσου και το μαγνητισμό ενός υπνωτιστή», έγραψε χαρακτηριστικά ο ιστορικός Άλαν Μπούλοκ στο βιβλίο του Χίτλερ: Μια Μελέτη της Ιστορίας.

Σε μια εποχή που η δύναμη της χριστιανικής εκκλησίας στη Γερμανία βρισκόταν στο ναδίρ, ο Χίτλερ ικανοποιούσε την ανάγκη του λαού για θρησκευτική αφοσίωση. Μετέτρεψε τον Ναζισμό σε υποκατάστατο της θρησκείας με την προσάρτηση σ’ αυτόν ορισμένων θρησκευτικών στοιχείων. Έτσι καθιερώθηκε η τελετουργική λατρεία των νεκρών, η ιδέα της αναβίωσης με «νέο πνεύμα» του Τάγματος των Τευτόνων Ιπποτών,  η δημιουργία πομπών και μυστικιστικού «σκότους» κ.α.

Ο πρώην αποτυχημένος καλλιτέχνης και γιος ενός Αυστριακού τελωνειακού, απελευθέρωσε τεράστιες δυνάμεις από τα «αρχαία κοιτάσματα»: τις αιμοβόρες θεότητες των αρχαίων Τευτόνων! Δεν απευθύνθηκε στον «ανθώδη εγκέφαλο», αυτή τη λεπτή εγκεφαλική «φλούδα», που θεωρείται έδρα της Λογικής. Αντίθετα στόχευσε στον «ερπετόμορφο εγκέφαλο», την έδρα του πάθους, της οργής, του φόβου, και των ενστίκτων που στηρίζονται στις εκκρίσεις των αδένωμ. Μ’ αυτή την «αλλαγή στόχευσης» ο Χίτλερ υποκατέστησε τις λογικές ιδέες περί Δημοκρατίας, Ηθικής, Δικαίου  κ.α. από τη «φυλή» και το «αίμα».

ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΜΥΘΟΙ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΜΟΥ

Ο Χίτλερ κατασκεύασε έναν ιδιάζοντα «μυστικισμό του αίματος», όπου το σύνθημα «Γη και Αίμα» (Blut und Boden), έγινε βασικό στοιχείο της ναζιστικής ιδεολογίας. Μιας ιδεολογίας που συνδέθηκε έτσι με την επιθυμία για κατάκτηση ζωτικού χώρου (Lebensraum), και για το σκοπό αυτό χρησιμοποίησε τη «γερμανική» επιστήμη της Γεωπολιτικής ως μέσο για να διαμορφώσει τη φυλετική συνειδητότητα του γερμανικού λαού και να τον προετοιμάσει για την κατάκτηση του κόσμου! Η μυστικιστική θεώρηση του γερμανικού παρελθόντος, της πατρογονικής γης, της εθνότητας, των ηθών και εθίμων, ήταν απαραίτητα για να καλυφθεί η απουσία ενός ολοκληρωμένου και ορθολογικού πολιτικού προγράμματος. Ο Ναζισμός εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο το λεγόμενο «Πνεύμα του Έθνους» (Volkgeist),  που εισήγαγαν οι Γερμανοί Ρομαντικοί του 19ου αιώνα. «Έχουμε επιλεγεί από τη Μοίρα ως μάρτυρες καταστροφής, που θα είναι η μέγιστη επιβεβαίωση της ορθότητας της Volkisch θεωρίας», διακήρυττε ο Χίτλερ στο γερμανικό λαό.

Ο Χίτλερ, όπως προαναφέραμε, δεν εμφανίστηκε στη Γερμανία ως κεραυνός εν αιθρία. Υπήρχαν πολλά πράγματα μέσα στη χώρα που προετοίμασαν την εμφάνιση του. Ένα από αυτά ήταν και ο πανίσχυρος «μύθος του Ράϊχ», που αποτέλεσε τη βάση του γερμανικού εθνικισμού των αρχών του 20ου αιώνα. Εκείνη την εποχή ήταν έντονο το μυστικιστικό αίτημα για την επανεγκαθίδρυση του Πρώτου Ράιχ του Φρειδερίκου Μπαρμπαρόσα –μια ιστορική προσωπικότητα που ο Χίτλερ θαύμαζε απεριόριστα, γι’ αυτόν και ονόμασε την επίθεση στη Ρωσία «Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα». Σύμφωνα με έναν μεσαιωνικό θρύλο ο Μπαρμπαρόσα κοιμόταν μέσα στο ιερό του όρος στη Θουριγγία και θα ξυπνούσε όταν θα ξαναγεννιόταν το μεγάλο Ράιχ, κάτι που ο Χίτλερ θεωρούσε ως προσωπική «αποστολή» και «όραμα» του: «Η Θεία Πρόνοια μου έχει αναθέσει την αποστολή να επανενώσω τους γερμανικούς λαούς…» (Λόγος του Χίτλερ μετά την προσάρτηση της Αυστρίας το 1938).

Λάτρης της γερμανικής μυθολογίας –διάβαζε ανελλιπώς το βιβλίο Θρύλοι Θεών και Ηρώων: Οι Θησαυροί της Γερμανικής Μυθολογίας–, του παγγερμανισμού, του τευτονικού παγανισμού και της ανωτερότητας της «άριας φυλής», ο Χίτλερ σχημάτισε μια «κοσμοθέαση», που έβλεπε την εξέλιξη της ανθρώπινης ιστορίας ως μια σειρά φυλετικών αγώνων, που θα τέλειωνε με την επικράτηση και την απόλυτη κυριαρχία της Άριας φυλής, της Herrenvolk (Ανώτερης Φυλής). Σύμφωνα με τον Ναζιστικό μύθο «ενιαίο ανθρώπινο είδος δεν υπάρχει. Ιστορία, αν υπάρχει, είναι μονάχα της Άριας φυλής. Οι άλλοι λαοί έχουν σκοπό να γίνουν φορτηγά ζώα, να υπηρετήσουν τη γερμανική φυλή ή να εξοντωθούν για να της αφήσουν ζωτικό χώρο!»

Η κληρονομιά του Χίτλερ δεν ήταν μονάχα μια κατεστραμμένη Γερμανία και Ευρώπη. Ήταν ο αιώνιος στιγματισμός των Γερμανών, ως λαού που απαρνήθηκε τον πολιτισμό, τον ανθρωπισμό και τον Χριστιανισμό, για να υπηρετήσει τη Δύναμη του Κακού –δηλαδή τον «ερπετώδη εγκέφαλο», γνωστό και ως «Θηρίο»–, που εμφανίστηκε στο πρόσωπο του Χίτλερ. Ήταν επίσης και η αποτυχία διασύνδεσης της φυλετικής θεωρίας με τον εθνικισμό. Ως γνωστόν  στους Γερμανούς το έθνος συγχέεται με την έννοια της φυλής, το γερμανικό Volk. Δεν είναι παράξενο λοιπόν που ακόμη και σήμερα η Γερμανία δαιμονοποιεί το έθνος-κράτος, θέλοντας να ξεφορτωθεί το ναζιστικό της παρελθόν.

 

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΤΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΑΣ

ΘΩΡΑΚΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΣΑΣ

 

AΠΑΛΛΑΓΕΙΤΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ

 

ΜΕ ΤΗΝ AYΘΕΝΤΙΚΗ  ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΗ

ΠΛΑΚΕΤΑ ΤΕΣΛΑ

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ ΤΗΝ ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΗ ΠΛΑΚΕΤΑ ΤΟΥ ΤΕΣΛΑ;

 

Η Πλακέτα Τέσλα σας αποστέλλεται με Αντικαταβολή στη διεύθυνσή σας.

Τηλεφωνείστε τώρα στο

2392.110215
ή στο 6945354443
ή στείλτε στον ίδιο αριθμό SMS με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο).
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: tesla.plate.gr@gmail.com

● Η κάθε Πλακέτα του Τέσλα κοστίζει 22 ευρώ (συν έξοδα αποστολής 3,8 ευρώ).  Για κάθε επιπλέον Πλακέτα Τέσλα παραγγείλετε, ισχύει έκπτωση 10%.

 
ΚΑΝΤΕ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΤΕ. ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΑΣ.

ΖΗΤΩ ΤΟ ΑΦΟΡΙΣΜΕΝΟ 1821 !

ΖΗΤΩ ΤΟ ΑΦΟΡΙΣΜΕΝΟ 1821 !

 

«… Όταν οι νεκροί μπορούν να γείρουν στο πλευρό τους

και να κοιμηθούν δίχως παράπονο,

ξέροντας πως δεν πήγε το αίμα τους του κάκου, είναι η Ειρήνη.»

Γιάννης Ρίτσος

 

Γράφει ο Λευτέρης Κωνσταντινίδης

 

Δεν είναι μόνον οι ζωντανοί που ζητούν τη δικαίωσή τους αλλά και οι νεκροί, τα γεγονότα και οι εποχές κραυγάζουν για αλήθεια, αναγνώριση και δικαίωση. Και εμείς ακόμη εμφυλιοπολεμούμε !

Πέρασαν πάνω από 185 χρόνια από την Επανάσταση του ΄21 και ακόμη και σήμερα μια σειρά από ήρωες και πρωταγωνιστές της εθνικής μας παλιγγενεσίας τους βαραίνει ο αφορισμός του Γρηγορίου του Ε’. Ο ίδιος αφορισμός βαραίνει και αυτήν την ίδια την Επανάσταση, την ανάσταση δηλαδή του Γένους.

Ο Κολοκοτρώνης, ο Υψηλάντης, ο Σούτσος, ο Ρήγας, ο Ανδρούτσος, ο Καραϊσκάκης, οι Σουλιώτες και μια πλειάδα ακόμη από επώνυμα και ανώνυμα παλλικάρια περιμένουν καρτερικά κάτω από το χώμα την άρση του αφορισμού τους. Ο φοβερός αφορισμός ήταν ένα τρομακτικό όπλο, πολύ συνηθισμένο και αποτελεσματικό μέσο για να κρατηθούν οι έλληνες, υποτελείς και ραγιάδες στους τούρκους για 400 χρόνια. Οι απλοϊκοί άνθρωποι περισσότερο έτρεμαν τον αφορισμό και από τον ίδιον το θάνατο. Ακόμη κι αυτός, ο χαλκέντερος και πολύπαθος Κολοκοτρώνης δεν άντεξε τον αφορισμό του Γρηγορίου του Ε’ στα 1806. Όταν τον επόμενο χρόνο, στα 1807 βρέθηκε κουρσάρος πλέον στη Χαλκιδική, έστειλε ένα μήνυμα στον εξόριστο τότε, από τον σουλτάνο, στο Άγιον Όρος, Γρηγόριο τον Ε’ που τούγραφε ότι εκείνος τον κατάντησε έτσι: «Εσύ μούγραψες την προδοσία στο χαρτί αλλά εγώ θα σου τη γράψω στο κούτελο.» Η απάντηση του πρώην αλλά και μελλοντικού Πατριάρχη ήταν ότι όλα έγιναν «κατά θείαν παραχώρησιν»!

Σκοπός του μικρού αυτού σημειώματος είναι να τιμήσει τον κατώτερο κλήρο, τον Κοσμά τον Αιτωλό, τον Αθανάσιο Διάκο, τον Παπαφλέσσα και κάθε Παπαφλέσσα τοτινό και τωρινό και να επιτιμήσει τον Γρηγόριο τον Ε’, τον Π.Π. Γερμανό και γενικά τον ανώτερο κλήρο που συνεργάστηκαν με τους τούρκους και έκαναν το παν να κρατηθούν οι έλληνες υποτελείς και δούλοι των κατακτητών. Δεν πρέπει να λησμονούμε όμως και τους άξιους ποιμενάρχες όπως τον μητροπολίτη Λαρίσης και πρωτομάρτυρα Δ. Σκυλόσοφο, τον ήρωα του Μεσολογγίου Επίσκοπο Ρωγών Ιωσήφ, τον Άνθιμο Γαζή και άλλους που δυστυχώς ήταν η εξαίρεση του κανόνα.

 

Παρασιώπηση γεγονότων, συνηδειτά ψέμματα, διαστρέβλωση της αλήθειας και κατασκευασμένα γεγονότα συνετέλεσαν ώστε ακόμη και σήμερα να επικρατεί θολούρα και σύγχιση γύρω από πρόσωπα και γεγονότα. Για το ανύπαρκτο κρυφό σχολειό, έγραψα πριν 20 χρόνια ένα κείμενο που, μέρος του, λόγω του μεγέθους του, δημοσιεύθηκε  στο «Ποντίκι» το 1987. Ακόμη και αυτός ο Αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος σήκωσε, πριν μερικά χρόνια στη λαοσύναξη της Αθήνας για τις ταυτότητες, το ανύπαρκτο λάβαρο της Αγίας Λαύρας, που δήθεν σήκωσε ο Π.Π. Γερμανός κηρύσσοντας έτσι την Επανάσταση !

Εκεί κατέφυγαν αυτός και άλλοι προύχοντες «τεθορυβημένοι, τεταραγμένοι και κατεπτοημένοι» μέχρι να καθησυχάσουν τα πράγματα. Κούνια που τους κούναγε !…

Έχει δίκιο ο Γιάννης Σκαρίμπας σαν γράφει ότι, «ούτε η πανούκλα, ούτε η χολέρα έκαναν τόσο κακό στην ανθρωπότητα όσο η ιστορία», εννοώντας βέβαια τους πλαστογράφους και κιβδηλοποιούς της ιστορίας τοτινούς και τωρινούς.

Ό,τι εγκλήματα διέπραξαν οι συνεργάτες των γερμανών, οι ταγματασφαλίτες κατά της διάρκεια της γερμανικής κατοχής την ίδια και χειρότερη προδοτική και εγκληματική συμπεριφορά είχαν και οι εθελόδουλοι κοτζαμπάσηδες.

 

Το παραμύθι ότι στην Αγία Λαύρα υψώθηκε δήθεν το λάβαρο του ’21 και άρχισε η Επανάσταση, ο Miller τη θεωρεί «παράδοσιν ποιητικήν». Ο Φιλήμων την αποκαλεί «παχυλόν ψεύδος». Ο Σπυρίδων Τρικούπης γράφει : «Ψευδής είναι η εν τη Ελλάδι επικρατούσα ιδέα ότι εν τη Μονή της Αγίας Λαύρας ανυψώθη κατά πρώτον η σημαία της Ελληνικής Επανάστασης». Τέλος, ο Finley υποστηρίζει : «Επικρατεί γενική γνώμη στην Ελλάδα ότι φθάνοντας στη Μονή της Αγίας Λαύρας οι προύχοντες και οι δεσποτάδες κηρύξανε την επανάσταση. Αυτό δεν είναι σωστό. Επιδιώκανε να καθησυχάσουνε τις υποψίες των τούρκων στα Καλάβρυτα και στη Βοστίτσα».

Αν όντως είχε ανυψωθεί το περίφημο λάβαρο της επανάστασης αυτό θα το μνημόνευε στα απομνημονεύματά του, που έγραψε λίγα χρόνια αργότερα, ο Π.Π. Γερμανός. Αν είχε έστω και ίχνος αλήθειας το ευφάνταστο αυτό μύθευμα, τότε και μόνον αυτή η πράξη του Π.Π. Γερμανού θα ξέπλενε όλα του τα ανομήματα και θα τον συγχωρούσαμε για όλες τις αθλιότητες που μέχρι τότε και αργότερα διέπραξε στη ζωή του. Αντίθετα, για τον Λεωνίδα του ’21, δηλ. τον Παπαφλέσσα, γράφει με εμπάθεια και φανερή περιφρόνηση στα απομνημονεύματά του: «Γρηγόριος τις, Δικαίος λεγόμενος, αλιτήριος, απατεών, εξωλέστατος και ασυνείδητος περί μηδενός άλλου φροντίζων ειμή τίνι τρόπω να ερεθίσει την ταραχήν (βλέπε Επανάσταση) του έθνους  δια να πλουτίσει εκ των αρπαγών

Από έγγραφα του γενικού αρχείου του κράτους που έφερε στην επιφάνεια ο
Ε. Πρωτοψάλτης, αποδεικνύεται ότι το 1851 γίνεται πρώτη φορά λόγος για το λάβαρο και σε καμμία περίπτωση δεν θα το σήκωνε ένας παρακοιμώμενος των τούρκων, τουρκοχριστιανός και τουρκολάτρης όπως ο Π.Π. Γερμανός, ο οποίος μόνο σε ένα πεδίο διέπρεψε, αυτό της τοκογλυφίας. Δάνειζε με βαρύτατο επιτόκιο (15%) ακόμη και σε μοναστήρια και εκκλησίες της δικαιοδοσίας του. Τύφλα νάχουν όλοι οι σύγχρονοι Γούκοι. Αν και βαθύπλουτος, το όνομά του απουσιάζει απ’όλους τους εράνους που έγιναν για την Επανάσταση.

Όλα αυτά τα ασύστολα ψεύδη και τερατουργηματικά μυθεύματα κατασκευάστηκαν πολύ αργότερα για έναν και μόνο λόγο. Ήθελαν να κλέψουν τη δόξα του λαού, που ξυπόλυτος και πεινασμένος, σήκωσε το γιαταγάνι και το καρυοφύλλι και ελευθέρωσε την πατρίδα. Ο ανώτατος κλήρος και οι «αυθορμήτως υποκύψαντες στον τουρκικό ζυγό κοτζαμπάσηδες», κατέκλεψαν και διαμοίρασαν ό,τι οι αφορισμένοι ήρωες, επώνυμοι και ανώνυμοι, με το αίμα τους και τη ζωή τους ελευθέρωσαν.

Οι εθνικές γαίες, 7.000.000 περίπου στρέμματα και όλα τα κινητά πλούτη που άφησαν πίσω οι τούρκοι, αντί να μοιραστούν στον εξαθλιωμένο και χειμαζόμενο λαό, τα σφετερίστηκαν ο ανώτατος κλήρος και οι απερίτμητοι τούρκοι, όπως αποκαλούσε ο λαός τους κοτζαμπάσηδες. Όλοι αυτοί μπορεί να είχαν πλούτη, χωράφια και εξουσία αλλά τους έλειπε κάτι. Και αυτό ήταν η δόξα και η τιμή του λαού που απελευθέρωσε την πατρίδα. Έτσι, οι προπαγανδιστικοί μηχανισμοί της εποχής εκείνης, που βρίσκονταν στα χέρια του ανώτατου κλήρου και των προυχόντων, όπως άλλωστε συνέβαινε πάντα και συμβαίνει ακόμη και σήμερα, άρχισαν να κατασκευάζουν γεγονότα και ανύπαρκτους ηρωισμούς του συναφιού τους. Μ’αυτόν τον τρόπο γεννήθηκαν κρυφά σχολεία, λάβαρα της Αγίας Λαύρας και άλλα ψευδολογήματα, που μαζί με την απόκρυψη πραγματικών γεγονότων, μετέτρεψαν προδότες σε ήρωες και καθιέρωσαν ως ηρωικά γεγονότα μυθοπλασίες, ευφάνταστων απατεώνων. Το εθνικοαπελευθερωτικό μέρος της Επανάστασης πέτυχε αλλά το κοινωνικό της σκέλος απέτυχε παταγωδώς. Η αγροτιά, ο λαός δηλ. συνέχισε να παραμένει νηστικός, άκληρος, ρακένδυτος και ανέστιος.

 

Όποιος έχει διαβάσει το χυδαίο και κατάπτυστο κείμενο του αφορισμού της Επανάστασης που υπέγραψε ο Γρηγόριος ο Ε΄ και 22 ακόμη Μητροπολίτες, αρρώστησε από αηδία και φρίκη. Ακόμη και σήμερα, όχι μόνον επιχειρείται από πολλούς να δικαιολογηθεί με αστεία επιχειρήματα η φρικιαστική ενέργεια του αφορισμού της Επανάστασης, που ράγιζε και πέτρες ακόμη, αλλά και γίνεται προσπάθεια να εμφανισθεί ο Γρηγόριος ο Ε΄ ως δήθεν ο αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας. Τα γεγονότα όμως καθώς και οι πρωταγωνιστές της Επανάστασης τους διαψεύδουν.

Το 1805, όταν οι άγγλοι απειλούσαν την Κωνσταντινούπολη, ο Γρηγόριος ο Ε΄ όχι μόνο μίσθωσε 3.000 εργάτες, αλλά και, όπως γράφει ο Mendelson, «μετέσχε μετά ζήλου των οχυρωματικών εργασιών, ορύσσων ο ίδιος ιδίοις χερσίν ώστε να επισύρει και αυτού του Σουλτάνου την ευμενή προσοχή

Παραμονές της Επανάστασης ο Υψηλάντης έγραψε στους φιλικούς στην Κωνσταντινούπολη: «Προς τούτους μη δώσετε πίστην, μήτε εις τον αγιώτατον, ασκητικώτατον και φιλογενέστατον καλόγηρον (τον Πατριάρχην), ούτε εις τους στενούς φίλους αυτού

Επίσης ο Κολοκοτρώνης, όχι μόνον έστειλε από τη Χαλκιδική την παραπάνω επιστολή στον Γρηγόριο τον Ε΄, αλλά και το 1833, σε ομιλία του σε φοιτητές στην Πνύκα, αναφέρθηκε με πικρία και απέχθεια σ’αυτόν.

 Ο ανώτερος κλήρος και το μακρύ φοροεισπραχτικό χέρι της τουρκικής διοίκησης, «τεθορυβημένοι, τεταραγμένοι και κατεπτοημένοι», έκαναν το παν για να μην εκραγεί η Επανάσταση. Και όταν αυτή άναψε για καλά σύρθηκαν και εκείνοι εκόντες άκοντες. Αν ήταν δε στο χέρι τους, ακόμη θα είμασταν σκλάβοι στους τούρκους. Στην προσπάθειά τους να καταπνίξουν την Επανάσταση, έξαρχοι του Πατριαρχείου περιέτρεχαν την τουρκοκρατούμενη Ελλάδα και κάθε Κυριακή αφόριζαν στις εκκλησίες αλλά και στα τζαμιά κάθε έναν που σήκωνε το γιαταγάνι και το τουφέκι εναντίον των τούρκων και με γελοία φληναφήματα, όπως: «…Ας μην χάσωμεν δια μίαν ψευδήν και ανύπαρκτον τάχα ελευθερίαν του παρόντος βίου, τας αμαράντους στεφάνους αιωνίου μακαριότητας» ή «…Ελευθερία εν τω ουρανώ και υποταγή επί της γης», κρατούσαν τον λαό ραγιά και υποτελή των τούρκων.

Ένας άλλος δεσπότης, ο Πορφύριος της Άρτας, όχι μόνον αφόρισε τους Σουλιώτες αλλά στρατολόγησε και 500 αγρότες, τους όπλισε και τους έστειλε να πολεμήσουν εναντίον των Σουλιωτών. Ο δε μητροπολίτης Πάργας Ιγνάτιος απειλούσε με αφορισμό τους Αρτινούς εάν προσέτρεχαν σε βοήθεια των Σουλιωτών.

Μετά από όλα αυτά απορεί κανείς πώς πέτυχε η Επανάσταση, η οποία ήταν έργο, με πρωτεργάτη τη Φιλική Εταιρεία και εθνεργέτη τον Παπαφλέσσα, μονάχα του ΛΑΟΥ που ο Π.Π. Γερμανός αποκαλούσε  «χυδαίο, απαίδευτο, άπειρο, φτωχό, ποταπό, που… κατήντησε εις αχαλίνωτον ενθουσιασμόν».

 

Έχοντας υπ’όψιν όλα τα παραπάνω αλλά και μύριες άλλες αθλιότητες και προδοσίες του ανώτατου κλήρου και των μισητών κοτζαμπάσηδων, των χριστιανών πασάδων, όπως ήταν πιο γνωστοί, ο «Σύλλογος Ελλήνων Επιστημόνων Σουηδίας» απέστειλε τον Μάρτιο του 1982 υπόμνημα στον τότε πρωθυπουργό, Ανδρέα Παπανδρέου και τον καλούσε να ενεργήσει τα δέοντα ώστε η Εκκλησία της Ελλάδος να άρει τον αφορισμό της Επανάστασης του ’21 και να ζητήσει συγγνώμη από τους αφορισμένους μυστακοφόρους του αγώνα.

Το υπόμνημα αυτό δεν έφτασε ποτέ στα χέρια του πρωθυπουργού, όπως μας διαβεβαίωσε μερικά χρόνια μετά ο ίδιος αλλά και η διευθύντρια του γραφείου του κα Αγγέλα Κοκκόλα.

Απ’ό,τι διαφαίνεται οι αφορισμένοι του αγώνα, για πολλά χρόνια δυστυχώς ακόμη, θα περιμένουν ανειρήνευτοι τη δικαίωσή τους.

Ζήτω ο «αλιτήριος, ο απατεών, ο εξωλέστατος και ο ασυνείδητος» Παπαφλέσσας!

 Ζήτω τα αφορισμένα μυστακοφόρα παλικάρια του ’21 !

 Ζήτω «ο χυδαίος, ο απαίδευτος, ο άπειρος, ο φτωχός, ο ποταπός λαόςπου κατήντησε εις αχαλίνωτον ενθουσιασμόν» !

 

 

Ο Λευτέρης Κωνσταντινίδης είναι πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ.

Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Ο Δρόμος του Χίτλερ προς την Εξουσία

 

Γράφει ο Αλέξανδρος Στεργιόπουλος

 

Η περίοδος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έχει σημαδέψει τη νεότερη ιστορία. Έφερε αλλαγές στο πρόσωπο της υφηλίου και είναι κομβικό σημείο για την εξέλιξη της ανθρώπινης προσπάθειας στα χρόνια που ακολούθησαν.

Κεντρική μορφή αυτής της πύρινης και σκοτεινής περιόδου, ο Αδόλφος Χίτλερ. Ένας ευφυής, διεστραμμένος, πολεμοχαρής άνθρωπος. Επειδή όμως όλοι μάθαμε για το αίμα, την καταστροφή, τον ξεριζωμό, τις βόμβες, την παράνοια, έχει ενδιαφέρον να δούμε πως φτάσαμε στα κανόνια και τις ξιφολόγχες γι’ αυτό και θα εξερευνήσουμε την περίοδο 1919-1933 στον τόπο που ξεκίνησαν όλα: Τη Γερμανία. Θα παρουσιάσουμε τη διαδρομή μέχρι την άνοδο στη εξουσία του Χίτλερ.

 

 

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Η περίοδος 1919-1933 ονομάζεται Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Κατά τη διάρκεια της το γερμανικό Ράιχ είναι ομοσπονδιακό. Το σύνταγμα καθορίζει ένα πολιτικό σύστημα με στοιχεία της κοινοβουλευτικής και της προεδρευόμενης δημοκρατίας. Το κοινοβούλιο ονομάζεται Ράιχσταγκ και πρωτεύουσα το Βερολίνο. Η πρώτη αυτή γερμανική δημοκρατία παίρνει το όνομα της από την πόλη Βαϊμάρη όπου συνήλθε η γερμανική εθνοσυνέλευση για να δημιουργήσει ένα νέο Σύνταγμα μετά την κατάλυση της Γερμανικής Αυτοκρατορίας. Η δημιουργία του κράτους αυτού είναι άμεση συνέπεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ η πτώση του συνδέεται άμεσα με την άνοδο στην εξουσία των εθνικοσοσιαλιστών.

Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος έφτανε στο τέλος του και το ηθικό του στρατού όπως και της χώρας είχε καταρρεύσει. Σειρά ηττών οδήγησε σε πολλές απεργίες στην επικράτεια. Οι ναυτικοί στη βάση του Κίελο προχώρησαν σε ανταρσία και αρνήθηκαν να ταξιδέψουν για μάχη με τους Βρετανούς. Στρατιώτες, ναυτικοί και εργάτες δημιούργησαν συμβούλια επηρεασμένα από τα γεγονότα (τότε) στην κομμουνιστική Ρωσία.

Ο Κάιζερ, Ουίλιαμ ΙΙ παραιτήθηκε και εξορίστηκε στην Ολλανδία. Μια δημοκρατία εξαγγέλθηκε με τον αρχηγό του SPD Φρέντεριχ Εμπερτ Καγκελάριο. Η πρώτη πράξη της νέας κυβέρνησης ήταν να υπογράψει την εκεχειρία με τους συμμάχους. Πολλοί (μεταξύ τους και ο Χίτλερ) είδαν την κίνηση σαν πράξη προδοσίας και οι άντρες που συμφώνησαν έγιναν γνωστοί ως οι «εγκληματίες του Νοέμβρη». Η καινούργια δημοκρατία αντιμετώπισε αρκετά προβλήματα μεταξύ των οποίων:

  • Πάνω από 2,5 εκατομμύρια Γερμανοί είχαν πεθάνει στον πόλεμο και τέσσερα είχαν τραυματιστεί.
  • Ο στρατός κι άλλα εθνικά γκρουπ στη γερμανική κοινωνία ήταν δυσαρεστημένα με τη φυγή του Κάιζερ. Κάποια απ’ αυτά όφειλαν υποταγή στη νέα δημοκρατία. Οι περισσότεροι ένιωθαν εχθρικά και έβλεπαν την κυβέρνηση  με περιφρόνηση.
  • Τα οικονομικά προβλήματα ήταν σοβαρά, συμπεριλαμβανομένου την άνοδο των τιμών, ανεργία και τον συνεχή αποκλεισμό από τους συμμάχους.
  • Η Γερμανία αντιμετώπιζε την προοπτική μιας σκληρής συνθήκης που διαπραγματευόταν στο Παρίσι.
ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Πριν ακόμη σχεδιαστεί το νέο Σύνταγμα υπήρχε σοβαρή πρόκληση από την αριστερά. Πολλοί ήλπιζαν να δουν επανάσταση σαν κι αυτή στην ΕΣΣΔ, την προλεταριακή. Η αριστερή πτέρυγα είχε αρχηγό τον Καρλ Λάιμπνιτς και τη Ρόζα Λούξεμπουργκ που ξεκίνησαν μια δυναμική, επαναστατική προσπάθεια στο Βερολίνο τον Ιανουάριο του 1919. Είχαν καταλάβει κτίρια και πολλοί φοβήθηκαν την «κόκκινη πανούκλα». Ο υπουργός άμυνας Γκούσταβ Νόσκε χρησιμοποίησε τον στρατό και τους Freikorps για να καταστείλει τους αντιδρώντες. Οι Freikorps ήταν μια εθελοντική αστυνομία, αποτελούμενη από πρώην στρατιωτικούς που είχαν αποστολή να διαφυλάξουν τα σύνορα. Ηταν βαθύτατα αντικομμουνιστικό κίνημα με βάρβαρες μεθόδους. Ο Λάιμπνιτς και η Λούξεμπουργκ δολοφονήθηκαν και η επαναστατική προσπάθεια τελείωσε. Στη Βαυαρία υπήρξε ανάλογη κίνηση που «πνίγηκε» αμέσως από τους παραστρατιωτικούς. Η πολιτική βία ήταν έντονη.

Παρά την προσπάθεια των επαναστατών αριστερών, η πλειοψηφία των Γερμανών ψήφισε τον Ιανουάριο του 1919 κόμματα που ευνοούσαν τη δημοκρατική ομοσπονδία. Αυτά ήταν το SPD, το φιλελεύθερο DDP και το Καθολικό Κεντρικό κόμμα. Το Φεβρουάριο της ίδιας χρονιάς συνήλθε στη Βαϊμάρη η σύνοδος και ο Εμπερτ εξελέγη πρόεδρος.

Το νέο Σύνταγμα ήταν πολύ δημοκρατικό. Η Γερμανία επρόκειτο να γίνει ομοσπονδιακό κράτος. Η βουλή (Ράιχσταγκ) θα εκλεγόταν κάθε τέσσερα χρόνια με το σύστημα της αναλογικής, κάτι που σήμαινε ότι ήταν αδύνατο ένα κόμμα να έχει απόλυτη πλειοψηφία.

Οσοι ήταν πάνω από 20 μπορούσαν να ψηφίσουν. Η Ράιχσταγκ απασχολούνταν με θέματα όπως η φορολόγηση, η άμυνα και οι εξωτερικές σχέσεις. Επειδή υπήρχαν πολλοί σχηματισμοί, ήταν ανάλογες και οι συμμαχικές κυβερνήσεις. Στη διάρκεια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης υπήρξαν 20 χωριστές συμμαχίες. Η μακροβιότερη κυβέρνηση είχε ορίζονται δυο ετών. Το πολιτικό χάος οδήγησε πολλούς να χάσουν την πίστη τους στο νέο δημοκρατικό σύστημα.

Κεφαλή του κράτους επρόκειτο να είναι ο πρόεδρος που θα εκλεγόταν κάθε εφτά χρόνια. Αυτός ήταν ο αρχηγός του στρατού και είχε την δύναμη να διαλύσει τη Ράιχσταγκ και να προτείνει τον Καγκελάριο που θα απολάμβανε την υποστήριξη της. Σημαντικό ήταν το άρθρο 48 το οποίο έλεγε: Μπορούσε να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να κυβερνήσει με διάταγμα. Επίσης μπορούσε να ασκήσει το δικαίωμα της αρνησικυρίας σε νόμους που δεν του άρεσαν.

ΤΑ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ
  • Το SPD (σοσιαλδημοκράτες) ήταν ένα μετριοπαθές κόμμα και το μεγαλύτερο και πιο αφοσιωμένο στη Δημοκρατία. Έντονα αντί-κομμουνιστικό.
  • Το κεντρώο (Zentrum) που υπερασπιζόταν ποικίλα ενδιαφέροντα το 1870. Είχε στήριξη απ’ όλες τις τάξεις. Ήταν παρόν σε κάθε συμμαχική κυβέρνηση μέχρι το 1933. Τo BVP ήταν σύμμαχος του στη Βαυαρία.
  • Το DDP (γερμανικό δημοκρατικό κόμμα) ήταν φιλελεύθερο και εκπροσωπούσε κυρίως τη μεσαία τάξη. Έχασε υποστήριξη μετά το 1920. Το 1919 έλαβε 19%. Μέχρι το 1932 είχε πέσει στο 1%.
  • Το DVP (Το γερμανικό λαϊκό κόμμα) είχε επιφυλάξεις για τη νέα Δημοκρατία και κατά βάθος ήταν μοναρχικό. Υποστηριζόταν από τη μεσαία τάξη. Αρχηγός ήταν ο Γκούσταβ Στρέσεμαν. Το υψηλότερο του σημείο ήταν το 1920 όταν και έλαβε 14%. Μέχρι το 1932 έφτασε στο 2%.
Η ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ
  • Το USPD (ανεξάρτητο σοσιαλιστικό κόμμα) είχε διασπαστεί από το SPD το 1917, γιατί δεν είχε υποστηρίξει τη συμμετοχή της Γερμανίας στον Πρώτο Παγκόσμιο. Ξέπεσε γρήγορα μετά το 1920 με την άνοδο του κομμουνιστικού κόμματος.
  • Το KPD (κομμουνιστικό κόμμα) σχηματίστηκε από την Ένωση Spartacus που ηγήθηκε της επανάστασης ενάντια στην κυβέρνηση τον Ιανουάριο του 1919. Ήταν πολύ κοντά με τη Μόσχα και αρνούνταν πεισματικά τη συνεργασία με τα κόμματα που υποστήριζαν τη Βαϊμάρη. Μάλιστα ήταν ιδιαίτερα εχθρικό με το SPD. Η άρνηση τους απέναντι στα δημοκρατικά κόμματα ήταν τόσο μεγάλη που κάποια στιγμή συμμάχησαν με τους Ναζί για ψήφος στη Ράιχσταγκ. Αυτό έγινε για περαιτέρω αποσταθεροποίηση της Δημοκρατίας.
Η ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΔΕΞΙΑ
  • Το DNVP (γερμανικό εθνικόλαϊκό κόμμα) ξεκίνησε τη δράση του 1918. Απαρτίζονταν κυρίως από υποστηρικτές της παλιάς Μοναρχίας. Είχε μεγάλη απήχηση στον αγροτικό κόσμο, ειδικά στις προτεσταντικές περιοχές. Ηταν σύμμαχοι του Χίτλερ όταν ανέβηκε στην εξουσία το 1933.
  • Το NSDAP (εθνικό εργατόσοσιαλιστικό κόμμα ή Ναζιστικό) ιδρύθηκε στο Μόναχο το 1919. Στην αρχή υποστήριζε τη βίαιη ανατροπή της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Μετά την αποτυχημένη προσπάθεια του 1923 υιοθέτησε πιο ορθολογιστικό τρόπο για να κατακτήσει την εξουσία. Η εισβολή του παγκόσμιου κραχ και το οικονομικό χάος της δεκαετίας του 1930 βοήθησαν στην κατακόρυφη άνοδο του. Το 1930 κέρδισε το 18% των ψήφων και μέχρι το 1932 ήταν το μεγαλύτερο κόμμα στη Ράιχσταγκ.
Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΩΝ ΒΕΡΣΑΛΛΙΩΝ

Τα νέα για τη Συνθήκη ήταν σοκ για τη νέα κυβέρνηση και το γερμανικό λαό. Στην ουσία όλοι οι όροι της Γερμανίας κατήγγειλαν τη συμφωνία. Έγινε γνωστή ως «επιβολή» (Diktat) μια και η χώρα εξαναγκάστηκε να υπογράψει. Την ημέρα της υπογραφής οι προτεσταντικές εκκλησίες κήρυξαν εθνικό πένθος.

Οι Γερμανοί ήταν έξαλλοι με την απώλεια των αποικιών, των εδαφών και του πληθυσμού σε Γαλλία, Βέλγιο και Πολωνία. Επιπλέον υπήρχε δυσφορία για τους περιορισμούς  στο μέγεθος του στρατού και του ναυτικού, την απαγόρευση για αεροπορική δύναμη και τεθωρακισμένα, αλλά προβλεπόταν και αποστρατικοποίηση της Ρίνελαντ. Παράλληλα, υπήρξε η αίσθηση ότι στην περίπτωση των Γερμανών της Αυστρίας αγνοήθηκε η αρχή του αυτοπροσδιορισμού. Επίσης οι κυβερνώντες θεώρησαν άδικα τα μέτρα για τις αποζημιώσεις πολέμου. Αμεσο αποτέλεσμα της Συνθήκης ήταν η έλλειψη εμπιστοσύνης στους πολιτικούς που την υπέγραψαν. Αυτό φάνηκε στα χαμηλά ποσοστά των κομμάτων που υποστήριξαν τη Δημοκρατία στις εκλογές του 1920.

KAPP PUTSCH

Η απογοήτευση της δεξιάς έγινε πιο έντονη όταν η κυβέρνηση προχώρησε στη διάλυση των ομάδων Freikorp. Ο εθνικιστής πολιτικός Βόλφγκανγκ Καπ ηγήθηκε εξέγερσης στο Βερολίνο, υποστηριζόμενης από τους Freikorp και τον αρχηγό του στρατού της πόλης. Ο τακτικός στρατός αρνήθηκε να συγκρουστεί και η κυβέρνηση πήγε στη Στουτγάρδη. Το κάλεσμα σε γενική απεργία δεν έπιασε και η προσπάθεια κατέρρευσε. Την ίδια περίοδο ανάλογη κίνηση γινόταν από τους κομμουνιστές στη Ρουρ με χιλιάδες νεκρούς.

Οι εκτελέσεις από την δεξιά ήταν μάστιγα στα πρώτα χρόνια της νέας Δημοκρατίας με τους πολιτικούς Ματίας Ερτζμπέργκερ και Ουόλθερ Ράτενο να είναι οι πρώτοι που δολοφονήθηκαν.

Η ΚΑΤΟΧΗ ΤΗΣ ΡΟΥΡ ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΛΙΑ

Το 1921 η επιτροπή αποζημιώσεων των συμμάχων ζητούσε από την γερμανική κυβέρνηση 6.6 δισεκατομμύρια λίρες. Οι Γερμανοί δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν και την περίοδο 1922-23 αθέτησαν τη συμφωνία για τις αποζημιώσεις.

Αυτό δεν έμεινε ατιμώρητο καθώς 70 χιλιάδες στρατιώτες από Γαλλία και Βέλγιο κατέλαβαν τη Ρουρ. Σκόπευαν να χρησιμοποιήσουν την παραγωγή της περιοχής, που ήταν η καρδιά της βιομηχανίας σαν τρόπο αποπληρωμής. Η γερμανική κυβέρνηση ξεκίνησε παθητική αντίσταση και προκάλεσε γενική απεργία. Κάποιοι προχώρησαν και σε τρομοκρατικές ενέργειες. Η αντίδραση των Γάλλων ήταν σκληρή. Βίαιες έρευνες στα σπίτια, απαγωγές, και εκτελέσεις.

Οι οικονομικές συνέπειες της κατοχής ήταν καταστροφικές. Η απώλεια παραγωγής στη Ρουρ εξαπλώθηκε και η ανεργία εκτινάχθηκε από 2% στο 23%. Οι τιμές βγήκαν εκτός ελέγχου, αφού τα φορολογικά έσοδα κατέρρευσαν και η χρηματοδότηση του κράτους γινόταν με το τύπωμα χρημάτων.

Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΤΡΕΣΕΜΑΝ

Στις σκοτεινές ημέρες του 1923, ο Γκούσταβ Στρέσεμαν έγινε καγκελάριος και οι πολιτικές του βοήθησαν στην αλλαγή της τύχης της Βαϊμάρης. Ηταν ένθερμος υποστηρικτής της εμπλοκής της Γερμανίας στον Πρώτο Παγκόσμιο  και υπερασπίστηκε την μάχη με υποβρύχια, σαν το μόνο τρόπο για να επικρατήσουν της Βρετανίας.

Αρχικά ήταν αντίθετος με τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης και τη Συνθήκη των Βερσαλλιών. Δημιούργησε το δικό του κόμμα (DVP) . Στη συνέχεια είχε στήριξη από το SPD και τον Αύγουστου του 1923 έγινε καγκελάριος. Η κυβέρνηση του κράτησε μέχρι το Νοέμβριο, διατήρησε όμως τη θέση του ΥΠΕΞ μέχρι και το θάνατο του τον Οκτώβριο του 1929. Σαν καγκελάριος κατάφερε να εξασφαλίσει οικονομική στήριξη για την απεργία στη Ρουρ. Επίσης κατέστειλε επαναστατική προσπάθεια των κομμουνιστών στην Σαξονία και αντιμετώπισε την απειλή του Χίτλερ στη Βαυαρία.

Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

Τα επόμενα έξι χρόνια, σαν υπουργός εξωτερικών προσπάθησε να βελτιώσει τη θέση της Γερμανίας εκτός συνόρων και συνεργάστηκε με Γαλλία και Βρετανία ώστε να εξασφαλίσει αναθεώρηση κάποιων όρων της Συνθήκης των Βερσαλλιών. Η πολιτική ονομάστηκε «πολιτική της εκπλήρωσης».

Κατάφερε αρκετά. Μετά από πίεση ΗΠΑ και Αγγλίας, η Γαλλία αποσύρθηκε από τη Ρουρ. Ο Στρέσεμαν δέχτηκε τις υποδείξεις της επιτροπής Dawes για συμβιβασμό στο θέμα των αποζημιώσεων. Ενας μετριοπαθής τρόπος πληρωμής ορίστηκε,  ανεβαίνοντας από 50 εκατομμύρια λίρες σε 125 εκατομμύρια μετά από πέντε χρόνια. Πρόσθετα υπήρξε αναστολή δραστηριότητας (μορατόριουμ) στην αποπληρωμή. Το δάνειο ύψους 800 εκατομμυρίων δολαρίων τόνωσε τη Γερμανία. Τα επόμενα πέντε χρόνια υπήρξε εισροή χρημάτων από την Αμερική που βελτίωσαν την οικονομική κατάσταση.

 Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΟΥΚΕΡΝΗΣ

Το 1925 πήρε την πρωτοβουλία που οδήγησε στη Συνθήκη της Λουκέρνης. Με αυτή τη συμφωνία η Γερμανία αναγνώριζε τα δυτικά σύνορα και υποσχέθηκε να χρησιμοποιήσει ειρηνικά μέσα για να εξασφαλίσει αναθεώρηση των συνόρων της στα ανατολικά. Ο Στρέσεμαν ήταν εθνικιστής και δεν ήταν έτοιμος να εγκαταλείψει νόμιμες (όπως νόμιζε) διεκδικήσεις για την επιστροφή της Ντανζίγκ κι άλλων εδαφών στην Πολωνία.

Το Σεπτέμβριο του 1926 έγινε μόνιμο μέλος της Κοινωνίας των Εθνών. Η θέση ήταν αναγνώριση τους status και της δύναμης της.

Μέρος της πολιτικής που ακολουθούνταν, η πρώτη από τις τρεις ζώνες της Ρίνελαντ εκκενώθηκε το 1926. Τον επόμενο χρόνο η διεθνής επιτροπή ελέγχου που επιθεωρούσε τον αφοπλισμό της Γερμανίας αποσύρθηκε. Το 1929 μειώθηκε το ποσό των αποζημιώσεων στα 2 δισεκατομμύρια στερλίνες και ο χρονικός ορίζοντας αποπληρωμής ορίστηκε σε μια περίοδο 59 χρόνων. Ο Στρέσεμαν κέρδισε απόλυτη εκκένωση των συμμάχων από τη Ρίνελαντ ως τον Ιούνιο του 1930.

Όταν πέθανε τον Οκτώβριο του 1929 η φήμη του ήταν σε πολύ υψηλά επίπεδα και υπήρχε ελπίδα για ειρήνη στην Ευρώπη. Ο Χίτλερ σημείωσε ότι ο Στρέσεμαν «δεν μπορούσε να πετύχει περισσότερα».

 

Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΒΑΪΜΑΡΗΣ, 1930-1933

Ο θάνατος του Στρέσεμαν δεν μπορούσε να έρθει σε πιο ακατάλληλη στιγμή για τη νέα Δημοκρατία. Η εισβολή της «Μεγάλης κατάπτωσης» θα είχε δραματικές επιπτώσεις.

Η ανύψωση της γερμανικής οικονομίας ήταν αποτέλεσμα των δανείων από τις ΗΠΑ. Με αυτά είχαν χρηματοδοτηθεί κυβερνητικά έργα κι άλλες δραστηριότητες. Τα ποσοστά κερδών αυξάνοντας και κεφάλαιο έρρεε στα ταμεία. Μεγάλες εταιρίες δανείζονταν και ήταν εξαρτημένες από τα χρήματα που έδινε η Αμερική. Γερμανικές τράπεζες τα χρησιμοποίησαν για να επενδύσουν. Τα θεμέλια της οικονομίας ήταν σαθρά.

Καλά όλα αυτά, όμως το κραχ του 1929 ερχόταν και η Γερμανία θα δεχόταν μεγάλο χτύπημα. Την περίοδο 1928-29 δεν υπήρξε βιομηχανική ανάπτυξη και η ανεργία ανέβηκε στα 2,5 εκατομμύρια πολίτες. Στις 29 Οκτωβρίου του 29’ πουλήθηκαν 16.4 εκατομμύρια μετοχές! Οι τιμές κατρακύλησαν. Ετσι οι ΗΠΑ απαίτησαν εισαγωγές. Οι αμερικάνικες τράπεζες είδαν τις απώλειες του να μεγαλώνουν και άρχισαν να πιέζουν για τα βραχυπρόθεσμα δάνεια στα οποία είχε στηριχτεί η γερμανική οικονομία. Οι μεγάλες εταιρίες άρχισαν τις απολύσεις, η βιομηχανική παραγωγή μειώθηκε ακόμη περισσότερο. Το 1931 μερικές τράπεζες σε Αυστρία και Γερμανία έβαλαν λουκέτο. Το Φεβρουάριο του 1932 η ανεργία έφτασε στα 6.1 εκατομμύρια πολίτες. Στην ουσία ένας στους τρεις ήταν χωρίς δουλειά. Η μείωση εισοδήματος, έφερε κατάρρευση στα φορολογικά έσοδα.  Κάποια στιγμή η κυβέρνηση δεν μπορούσε να πληρώσει επιδόματα.

Η ΆΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΜΟΥ

Το έγκλημα και οι αυτοκτονίες αυξάνονταν. Πολλοί έχασαν την ελπίδα τους. Ο κόσμος άρχισε να εγκαταλείπει τα δημοκρατικά κόμματα και στράφηκε στα κομμουνιστικά και στο ναζισμό. Στις εκλογές του 1930 οι Ναζί κέρδισαν 107 αντιπροσώπους. Υπήρξε αντίθεση στο δημοκρατικό σύστημα και οι ναζιστές χρησιμοποιούσαν βία ενάντια στους πολιτικούς αντιπάλους. Οι ομάδες του Χίτλερ συγκρούονταν συχνά με τους κομμουνιστές.

Ο νέος καγκελάριος, κεντρώος πολιτικός Χάινριχ Μπρούνινγκ, ακολούθησε σφιχτή οικονομική πολιτική για να συγκρατήσει τον πληθωρισμό και να διατηρήσει ανταγωνιστικές τις εξαγωγές. Προχώρησε σε αύξηση φορολογίας, μείωσε μισθούς και τη βοήθεια στους ανέργους. Αν και η στρατηγική φαινόταν σωστή, χειροτέρεψε τα πράγματα. Η κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος επέτεινε τη σύγχυση.  Ο Μπρούνινγκ δεν ήταν καθόλου δημοφιλής. Μάλιστα, ονομάστηκε «ο πεινασμένος καγκελάριος».

 

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Η δυσμένεια ήταν μεγάλη για τον Μπρούνινγκ που ήταν αδύνατο να έχει πλειοψηφία στη Ράιχσταγκ. Επικαλέστηκε το άρθρο 48 και τις ειδικές διατάξεις για να περάσει νομοσχέδια. Το 1932 το κοινοβούλιο είχε απαξιωθεί.

Κάποιοι από τους συμβούλους του προέδρου ήθελαν στη κυβέρνηση και τους Ναζί, αλλά ο  Μπρούνινγκ ήταν αντίθετος. Επιδίωξη τους: Να προσπεράσουν τη Ράιχσταγκ και να εγκαταστήσουν μια δεξιά αυταρχική κυβέρνηση. Ο Χίντενμπουργκ έχασε την εμπιστοσύνη του στον καγκελάριο και τον αντικατέστησε με τον εξ ίσου μη δημοφιλή Φον Πάπεν. Το συμβούλιο των βαρόνων δεν είχε καμία στήριξη και φάνηκε στις εκλογές του 1932.

Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό για τη δημοκρατία στη Γερμανία της Βαϊμάρης. Το ναζιστικό κόμμα (NSDAP) κέρδισε το 37% των ψήφων και 230 έδρες. Η πολιτική βία εντάθηκε και πολλοί σκοτώθηκαν. Το Νοέμβριο του 1932 οι Ναζί παρέμεναν η πιο μεγάλη δύναμη. Ο Φον Πάπεν αντικαταστάθηκε από τον Φον Σλέσερ στην καγκελαρία. Ο Φον Πάπεν άρχισε αμέσως την προσπάθεια ανατροπής του νέου καγκελάριου και ήρθε σε επαφή με τον Χίτλερ. Συμφώνησαν αυτός να γίνει καγκελάριος σε μια κυβέρνηση με υποστηρικτές του Πάπεν. Ο πρόεδρος Πάουλ Φον Χίντενμπουργκ αντιπαθούσε τον Χίτλερ, πείστηκε να τον ορίσει καγκελάριο στις 30 Ιανουαρίου.

Η ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ

Αυτό ήταν και το τέλος της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Από το 1933 ο Χίτλερ επιβάλλει δικτατορικό καθεστώς  Στις 27 Φεβρουαρίου έγινε ο εμπρησμός του Ράιχσταγκ. Οι εθνικοσοσιαλιστές κατηγόρησαν τους κομμουνιστές και ενεργοποιώντας το άρθρο 48 του συντάγματος της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης απέκτησαν τη δύναμη που ήθελαν για να καταργήσουν θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτικών τους αντιπάλων (κυρίως των κομμουνιστών).

Την απόλυτη κατάκτηση της εξουσίας πέτυχαν με τον «Εξουσιοδοτικό νόμο» (Ermächtigungsgesetz) στις 23 Μαρτίου, ο οποίος έπρεπε να ψηφιστεί από τουλάχιστον τα δυο τρίτα της βουλής. Με την απαγόρευση του Κομμουνιστικού Κόμματος (KPD) και την σύλληψη πολλών σοσιαλδημοκρατών βουλευτών, ο Χίτλερ κατάφερε, με τη βοήθεια του συντηρητικού «Zentrum» και του εθνικιστικού «DNVP»  να συγκεντρώσει τις απαραίτητες ψήφους. Ο «Εξουσιοδοτικός νόμος» παραχώρησε όλη την νομοθετική εξουσία στην Κυβέρνηση, ανεξάρτητα από κοινοβούλιο και Πρόεδρο. Με άλλα λόγια, το Κοινοβούλιο επέτρεψε την ενοποίηση της εκτελεστικής εξουσίας με την νομοθετική και, με τον τρόπο αυτό, έγινε περιττό. Με την απόφαση αυτή αρχίζει στη Γερμανία η περίοδος της εθνικοσοσιαλιστικής δικτατορίας, γνωστή και ως εποχή του «Τρίτου Ράιχ».

 

 

 

AΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ ΓΚΟΥΛΑΓΚ: ΤΑ ΣΟΒΙΕΤΙΚΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΓΚΟΥΛΑΓΚ

 «Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΙΝΑΙ ΛΥΚΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ»

Αν νομίζετε πως περνάτε δύσκολες εποχές και πως η εξαθλίωση κτυπά την πόρτα σας, ρίξτε μια σύντομη ματιά στην κόλαση των Σοβιετικών Γκούλαγκ και ξανασκεφτείτε το!

Του Γιώργου Στάμκου (stamkos@post.com)


Η Σιβηρία είναι μια παγωμένη ήπειρος που όλοι ξέρουν που βρίσκεται αλλά λίγοι θέλουν να την επισκεφτούν. Ακόμη λιγότεροι επιθυμούν να εγκατασταθούν σε αυτή παρότι είναι πλούσια σε φυσικούς πόρους. Η αιτία είναι οι μεγάλοι, σκοτεινοί και δυσβάστακτα σκληροί χειμώνες της, με τη θερμοκρασία να καταποντίζεται στους –50 βαθμούς Κελσίου. Τα καλοκαίρια οι πάγοι λιώνουν και το έδαφος μετατρέπεται σε ένα αδιάβατο λασπώδες τέλμα. Η υγρασία είναι ανυπόφορη, ενώ σύννεφα από επιθετικά κουνούπια καλύπτουν όλο σου το σώμα. Τέτοιες ακραίες συνθήκες πρέπει να είναι μαζοχιστής κανείς για να τις υπομείνει. Αυτό το γνώριζαν καλά οι Τσάροι της Ρωσίας και για να προωθήσουν τον εποικισμό της Σιβηρίας δεν έστειλαν σ’ αυτή μόνον ξυλοκόπους και τυχοδιώκτες, αλλά εξόριζαν μαζικά τους Ρώσους κατάδικους. Οι πολιτικοί ηγέτες της Ρωσίας ήθελαν να λύσουν το πρόβλημα της αραιοκατοίκησης και εκμετάλλευσης του απώτερου ανατολικού και βόρειου τμήματος της Σιβηρίας εκτοπίζοντας σ’ αυτές τις εκτάσεις τους υπηκόους τους, κυρίως κατάδικους και πολιτικούς κρατούμενους.

Ήδη από τον 18ο αιώνα οι Τσάροι καταδίκαζαν τους αιχμαλώτους τους σε καταναγκαστικά έργα στη Σιβηρία. Ήταν μια μορφή τιμωρίας που έγινε γνωστή με τη λέξη Κάτοργκα (κάτεργα), που έχει ελληνική ετυμολογία, προερχόμενη από το ρήμα κατείργω που σημαίνει «εγκλείω, περιορίζω, εμποδίζω». Αυτό έκανε και ο Μέγας Πέτρός όταν το 1722 έβγαλε μια ντιρεκτίβα με την οποία διέταζε να σταλούν οι εγκληματίες με τις γυναίκες και τα παιδιά τους σε περιοχές εκτοπισμών στην ανατολική Σιβηρία για να εργαστούν σε ορυχεία, να υλοτομήσουν τα δάση της Τάιγκα και να κατασκευάσουν δρόμους, και φρούρια. Ο ίδιος χρησιμοποίησε έναν ολόκληρο στρατό εκατοντάδων χιλιάδων σκλάβων-καταδίκων για να χτίσει τη νέα του πρωτεύουσα, την Αγία Πετρούπολη μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα.

Κάπως έτσι ξεκίνησε ο ρώσικος εποικισμός της Σιβηρίας: από τα κάτεργα και τους κατάδικους. Αλλά ποτέ ο αριθμός των εποίκων-καταδίκων δεν ήταν αρκετός για μια τόσο μεγάλη έκταση. Μεταξύ του 1824 και του 1889 στάλθηκαν στη Σιβηρία περίπου 720.000 Ρώσοι κατάδικοι και οι περισσότεροι έμειναν μόνιμα εκεί μαζί με τις οικογένειες τους αποικίζοντας τις άδειες αλλά πλούσιες σε ορυκτά εκτάσεις της Σιβηρίας. Δεν ήταν όμως αρκετοί, ούτε και μόνιμοι. Οι κατάδικοι ζούσαν σε ανοικτά στρατόπεδα και όταν η ζωή τους γινόταν ανυπόφορη μπορούσαν πάντοτε να αποδράσουν. Αυτό έκανε και ο Ιωσήφ Βησαριόνοβιτς Τσουχατβίλι (Στάλιν), που συνελήφθη από την Τσαρική αστυνομία και εξορίστηκε τέσσερις φορές στη Σιβηρία, αλλά κατάφερε να αποδράσει τις τρεις από αυτές. Αυτή η εμπειρία από τη Σιβηρία σημάδεψε τον «πατερούλη» Στάλιν –έναν μεγάλο θαυμαστή της μεθόδου του «στρατού  σκλάβων» του Μέγα Πέτρου– δίνοντας του ιδέες για τα μετέπειτα στρατόπεδα τιμωρίας και εργασίας που ο ίδιος θα αποφάσιζε να δημιουργηθούν. Όταν οι Μπολσεβίκοι κατέλαβαν την εξουσία τον Οκτώβριο του 1917 δεν είχαν παρά να μιμηθούν το σύστημα των Τσάρων σε πολύ σκληρότερη όμως εκδοχή. Έτσι δημιουργήθηκαν τα Γκουλάγκ, ένα όνομα που κατέληξε συνώνυμο της φρίκης!

ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ GULAG

Η λέξη Γκουλάγκ (GULAG / ГУЛАГ) αποτελεί ακρωνύμιο του Glavnoe Upravlenie Lagere, που στα ρωσικά σημαίνει «Κεντρική Διοίκηση Στρατοπέδου». Παρά την αρχική της σημασία η λέξη αυτή κατέληξε να περιγράφει ολόκληρο το σοβιετικό σύστημα καταναγκαστικών έργων που περιλάμβανε στρατόπεδα συγκέντρωσης, στρατόπεδα επιβολής τιμωρίας, στρατόπεδα ποινικών και πολιτικών κρατουμένων, στρατόπεδα γυναικών, παιδιών και στρατόπεδα μεταγωγών. Κατέληξε να σημαίνει ολόκληρο το τυραννικό σοβιετικό σύστημα, μια αληθινή «κρεατομηχανή» που έφτασε στο αποκορύφωμα της παραγωγικότητάς της επί Στάλιν. Ο όρος έγινε ευρύτερα γνωστός στη Δύση μετά το 1973, όταν ο Ρώσος πυρηνικός επιστήμονας Αλεξάντερ Σολζενίτσιν και πρώην εξόριστος, δημοσίευσε το βιβλίο Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ, όπου περιέγραψε τις εμπειρίες του ως κρατούμενος του σοβιετικού συστήματος αναμόρφωσης. Ονομάστηκε «Αρχιπέλαγος Γκούλαγκ» επειδή αποτελούνταν από μια αλυσίδα 476 ξεχωριστών στρατοπέδων (ορισμένοι υποστηρίζουν πως υπήρχαν χιλιάδες μικρότερα στρατόπεδα), που έμοιαζαν με «νησιά» διάσπαρτα μέσα στην απέραντη σοβιετική ενδοχώρα, ορισμένα από αυτά ακόμη και πέρα από τον αρκτικό κύκλο.

Με βάση σχετικούς υπολογισμούς εκτιμάται πως περισσότεροι από 18 εκατομμύρια άνθρωποι πέρασαν από το αχανές σύστημα των σοβιετικών Γκούλαγκ μόνο κατά την περίοδο 1929 ως 1953, την εποχή δηλαδή της Σταλινικής δικτατορίας. Άλλα 6-7 εκατομμύρια εξορίστηκαν στις ερήμους του Καζακστάν και στην Τάιγκα της Σιβηρίας. Σύμφωνα με τα επίσημα σοβιετικά στοιχεία 1.053.829 άνθρωποι πέθαναν στα Γκούλαγκ μόνον μεταξύ του 1934 και του 1953, χωρίς να υπολογίζονται στον αριθμό όσοι πέθαναν στις «εργατικές αποικίες» ή πέθαναν αμέσως μετά την απελευθέρωσή τους από τις επιπλοκές στην υγεία τους που έπαθαν κατά την περίοδο της κράτησής τους στα Γκούλαγκ. Και ήταν συχνό φαινόμενο οι διοικήσεις των στρατοπέδων να απολύουν ετοιμοθάνατους κρατούμενους τους, ώστε να μην επιβαρύνονται οι δείκτες θνησιμότητας των στρατοπέδων τους. Ο αριθμός των μόνιμων επίσημων κρατουμένων στα Γκούλαγκ ήταν 510.000 το 1934 για να εκτιναχθεί στο 1.730.000 το 1953, τη χρονιά θανάτου στου Στάλιν.

ΟΙ «ΕΧΘΡΟΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ»

Φυσικά δεν ήταν μόνον οι «εχθροί του λαού», δηλαδή οι πολιτικοί κρατούμενοι η πλειοψηφία στα Γκούλαγκ. Οι περισσότεροι ήταν ποινικοί κρατούμενοι, κοινοί εγκληματίες, αν και οι πολιτικοί, που στέλνονταν στα Γκούλαγκ χωρίς δίκη και με «συνοπτικές διαδικασίες», ήταν πάντοτε ένα σημαντικό ποσοστό. Οι πολιτικοί κρατούμενοι συχνά αποκαλούνταν με τα αρχικά «KR» (αντεπαναστάτες), κόντρας ή κόντρικς, αλλά και βράγκι νάροντα («εχθροί του λαού»). Τους ξετρύπωνε η μυστική αστυνομία του Στάλιν, που έγινε ειδική στο ανακαλύπτει «εχθρούς του λαού», οι οποίοι εκ πρώτης όψεως έμοιαζαν «πειθήνιοι και άκακοι», κατάφερναν να «παρεισφρήσουν στο σοσιαλισμό», αλλά «κατά βάθος δεν τον αποδέχονταν». Οι εχθροί δεν ήταν φυσικά «καταστροφείς», «δολιοφθορείς» ή δάκτυλοι ξένων δυνάμεων, όπως διατυμπάνιζε η σοβιετική προπαγάνδα. Στην πραγματικότητα «εχθρός του λαού» μπορούσε να χαρακτηριστεί οποιοσδήποτε αρκεί να αμφισβητούσε το σοβιετικό σύστημα ακόμη και να αργούσε μερικά λεπτά να πάει στην εργασία που του είχαν αναθέσει, κάτι που θεωρούνταν «αντισοβιετική συμπεριφορά»! Παράδειγμα ο πατέρας του γνωστού Ρώσου στρατηγού και πολιτικού Αλεξάντερ Λέμπεντ ο οποίος, επειδή άργησε δύο φορές στη δουλειά του στο εργοστάσιο από δέκα λεπτά, καταδικάστηκε σε πενταετή κάθειρξη στα Γκούλαγκ. Κάποιος άλλος καταδικάστηκε επίσης για πέντε χρόνια για «κερδοσκοπία», επειδή απλώς έκανε εμπόριο τσιγάρων!

Ο αριθμός των πολιτικών κρατουμένων που στάλθηκαν στα Γκούλαγκ μόνο κατά την περίοδο του Στάλιν, ξεπερνούν κατά πολύ τα 2,5 εκατομμύρια, όπως τους υπολογίζουν επίσημα τα σοβιετικά αρχεία. Κανείς δεν γνωρίζει τον ακριβή αριθμό τους. Το 1946 είχαν φτάσει να αποτελούν το 60% του συνόλου των κρατουμένων, επειδή οι περισσότεροι ποινικοί κρατούμενοι είχαν αμνηστευτεί λόγω του πολέμου. Το σίγουρο πάντως είναι πως πολιτικοί κρατούμενοι υπήρχαν στην πρώην Σοβιετική Ένωση τουλάχιστον μέχρι την εποχή του μεταρρυθμιστή Γκορμπατσόφ, ο παππούς του οποίου ήταν κι αυτός κρατούμενος στρατοπέδου των Γκούλαγκ.

Πρέπει να σημειωθεί πως οι μαζικές εκτελέσεις και οι εκτοπισμοί λειτουργούσαν επί Στάλιν ως μαγικά ξόρκια που απέβλεπαν στην πειθάρχηση του Σοβιετικού λαού. Οι «εχθροί του λαού» ήταν παντού. Ήταν οι «Τροτσκιστές», διάφορες «ύποπτες» εθνότητες (Γερμανοί, Πολωνοί, Εσθονοί, Έλληνες κ.α.), αλλά κι εντελώς άσχετες ομάδες όπως γλωσσομαθείς, συλλέκτες γραμματοσήμων με διεθνείς επαφές (!), πολίτες που μάθαιναν την Εσπεράντο, ακόμη και Βουδιστές Λάμα των Μογγόλων! Δεν είχαν σημασία οι ομάδες, μόνον οι αριθμοί. Αν το Πολιτικό Γραφείο στη Μόσχα είχε ως «στόχο παραγωγής» έναν συγκεκριμένο αριθμό «εχθρών του λαού» για να τον στείλει στη Σιβηρία, τότε έπρεπε να αυξηθούν τα όρια π.χ. από 1.500 σε 2.000 τη βδομάδα. Υπήρξε μια παράνοια για την κάλυψη των ποσοστών της εξόντωσης και έτσι η Σοβιετική μυστική αστυνομία και οι δήμιοι είχαν συνεχώς δουλειά, αυξάνοντας συνεχώς τις κατηγορίες των υποψήφιων θυμάτων: «Δεν επρόκειτο για μια κατάσταση όπου έβαζαν στο στόχαστρο τους εχθρούς, αλλά για τυφλό μένος και πανικό» (Getty Naumov, The Road to Terrror).

«ΡΑΜΠΟΤΣΑΓΙΑ ΖΟΝΑ»: ΔΟΥΛΕΥΟΝΤΑΣ ΣΑΝ ΡΟΜΠΟΤ

Η πολιτική αστυνομία του σοβιετικού καθεστώτος, που μετονομάζεται αλληλοδιαδόχως σε Τσε-Κα, GPU, NKVD και KGB, δεν ήταν μόνο το κυριότερο στήριγμα της κομμουνιστικής δικτατορίας. Ήταν, επίσης και ο μεγαλύτερος «επιχειρηματίας» αυτού του καθεστώτος. Η πολιτική αστυνομία του κομμουνιστικού καθεστώτος ήταν αυτή που διαχειριζόταν το απέραντο δίκτυο των στρατοπέδων καταναγκαστικής εργασίας και μέσα από το σύστημα των Γκούλαγκ είχε ένα συνεχώς ανανεούμενο και άνευ κόστους, ανθρώπινο δυναμικό που ήταν έγκλειστο στα στρατόπεδα.

Κατά τη διάρκεια της ακμής τους τα στρατόπεδα Γκούλαγκ έπαιζαν σημαντικό ρόλο στη σοβιετική οικονομία. Παρήγαγαν το 1/3 του χρυσού της χώρας, κι ένα μεγάλο μέρος της ξυλείας, του άνθρακα καθώς και άλλων προϊόντων. Οι κρατούμενοι δούλευαν σκληρά, πολλές ώρες, σε αντίξοες συνθήκες και με λιγοστή τροφή, κατασκευάζοντας δρόμους, υλοτομώντας δένδρα, εξορύσσοντας μεταλλεύματα, καλλιεργώντας γη και δουλεύοντας σε βιομηχανικά συγκροτήματα της Σιβηρίας. Τα στρατόπεδα αυτά ήταν μια «Ραμπότσαγια Ζόνα», μια «ζώνη εργασίας», όπου η σκληρή εργασία ήταν στο επίκεντρο της καθημερινότητας των κρατουμένων και η κύρια σκέψη της διοίκησης. Οι κρατούμενοι ήταν ενταγμένοι σε ομάδες εργασίας, που καθοδηγούνταν από ομαδάρχες κι έπρεπε να εκπληρώσουν συγκεκριμένες νόρμες παραγωγής, που υπολογίζονταν με «επιστημονική λογική». Ανάλογα με την επίτευξη της νόρμας τους οι κρατούμενοι έπαιρναν και την αντίστοιχη μερίδα φαγητού. Για να εξασφαλίσουν το μέγιστο επίπεδο μερίδας φαγητού, που έφτανε ως τα 1.200 γραμμάρια ψωμιού ημερησίως (το ψωμί ήταν το «σκληρό νόμισμα» των στρατοπέδων), έπρεπε να εργάζονται εντατικά για πολλές ώρες. Όσοι δεν εργάζονταν εντατικά θα έπρεπε να αρκεστούν στα 700 γραμμάρια ψωμιού, ενώ οι «τεμπέληδες» ήταν αναγκασμένοι να τη βγάλουν με 400 γραμμάρια ή να πεθάνουν της πείνας. Σε εποχές λιμού, όπως ήταν ο χειμώνας του 1942, οι αρχές τους στρατοπέδου περιόριζαν τις μερίδες στους κρατούμενους φτάνοντας σε σημείο ώστε να πετύχουν το ρεκόρ επιβίωσης σκληρά εργαζόμενων ανθρώπων με μόλις 400 θερμίδες την ημέρα!

Η εργασία συνεχιζόταν αδιάκοπα χειμώνα-καλοκαίρι. Ειδικά κατά τους σκληρούς σιβηριανούς χειμώνες η εργασία των κρατουμένων συνεχιζόταν κανονικά, εκτός κι αν η θερμοκρασία έπεφτε κάτω από τους –45,5 βαθμούς Κελσίου (άσχετα αν υπήρχε ή όχι παγωμένος αέρας), οπότε οι κανόνες όριζαν τη διακοπή των εργασιών οπότε οι κρατούμενοι ζωντάνευαν ξαφνικά, μάζευαν τα εργαλεία τους, σχημάτιζαν γραμμή κι επέστρεφαν στο στρατόπεδό τους. Κατά την επιστροφή τους, μέσα από την παγωμένη χιονοθύελλα που ούρλιαζε, όλο και κάποιος έπεφτε και θάβονταν στο χιόνι, ενώ το πτώμα του ανακαλύπτονταν παγωμένο την άνοιξη. Υπήρχαν όμως και περιπτώσεις, όπως το σκληροπυρηνικό στρατόπεδο του Κολίμα, όπου οι κρατούμενοι σταματούσαν να εργάζονται μόνον όταν η θερμοκρασία έπεφτε κάτω από τους –50 βαθμούς Κελσίου!

ΠΑΡΙΣΤΑΝΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΡΩΣΤΟΥΣ

Τα εργατικά ατυχήματα ήταν πολύ συχνό φαινόμενο στα Γκούλαγκ. Πολλοί κρατούμενοι μάλιστα αυτοτραυματίζονταν για να απαλλαγούν από τη σκληρή εργασία και να απολαύσουν έστω για λίγες μέρες τη «θαλπωρή» της νοσοκομειακής πτέρυγας του στρατοπέδου, που δεν διέθετε βέβαια καμία άνεση απλώς είχαν ευκαιρία να ξεκουραστούν. Κάποιοι σακατεύονταν από μόνοι τους για να πάνε σε νοσοκομεία για ανίατους ή παρίσταναν τους κωφούς ή τους τρελούς. Εγκληματίες ακρωτηρίαζαν μόνοι τους τα τρία μεσαία δάκτυλα των χεριών τους για να μην μπορούν να κόβουν δένδρα ή να τραβούν χειράμαξες. Άλλοι έκοβαν ολόκληρο χέρι ή πόδι, ή τυφλώνονταν ρίχνοντας οξύ στο ένα τους μάτι. Άλλοι πάθαιναν επίτηδες κρυοπαγήματα για να τους ακρωτηριάσουν τα άκρα.

Υπήρχαν μάλιστα και κρατούμενοι που κάρφωναν τους όρχεις τους στον πάγκο εργασίας για να καταστούν ανίκανοι προς εργασία! Οι πιο τολμηροί έκλεβαν μια σύριγγα κι έκαναν ένεση με σαπούνι στο πέος τους παριστάνοντας ότι έπασχαν από κάποιο αφροδίσιο νόσημα! Κάποιοι άλλοι κάπνιζαν σκόνη από ασήμι για να εμφανιστεί έτσι «σκιά» στους πνεύμονες τους ώστε να τον μεταφέρουν σε στρατόπεδο για πάσχοντες από ανίατες ασθένειες.

Υπήρχαν βεβαίως και οι απατεώνες που παρίσταναν τους ψυχασθενείς, τους κωφούς ή τους παράλυτους. Οι γιατροί όμως του στρατοπέδου είχαν γίνει ειδικοί στο να ξεσκεπάζουν τους ψευδοασθενείς. Έτσι τους «παράλυτους» τους τοποθετούσαν στο χειρουργικό τραπέζι, τους έκαναν μια ελαφρά αναισθησία και όταν ξυπνούσαν τους έβαζαν να σταθούν στα πόδια τους. Φυσικά οι περισσότεροι έκαναν πάντα ένα-δύο βήματα πριν θυμηθούν πως ήταν «παράλυτοι» και καταρρεύσουν στο πάτωμα. Σε μια «κωφή» γυναίκα έφεραν τη μητέρα της για επίσκεψη, που της φώναξε και η κόρη φυσικά απάντησε.

Οι υποτιθέμενοι «φρενοβλαβείς» ήταν πιο εύκολη περίπτωση. Η πιο αποτελεσματική μέθοδος για την ανακάλυψη της απάτης τους ήταν να τους βάλουν στον ίδιο θάλαμο με πραγματικά σχιζοφρενείς. Μέσα σε λίγες ώρες οι απατεώνες ασθενείς κτυπούσαν οι ίδιοι τις πόρτες και ζητούσαν να βγουν έξω! Αν αυτή η μέθοδος αποτύγχανε τότε τους έκαναν ένεση με καμφορά, κάτι που τους προκαλούσε τέτοια ψυχιατρική κρίση, που όσοι επιζούσαν δεν ήθελαν με τίποτε να το ξαναζήσουν!

Η ΑΡΓΚΟ ΤΩΝ ΓΚΟΥΛΑΓΚ

Η εμπειρία των Γκούλαγκ άφηνε τα ανεξίτηλα σημάδια της πάνω σε όσους πέρασαν από αυτά. Ακόμη και μετά από δεκαετίες οι πρώην κρατούμενοι αναγνωρίζονταν στο δρόμο απλά και μόνο από το βλέμμα των μάτια τους.

Οι σκληρές και ιδιαίτερες συνθήκες των Γκούλαγκ, που ήταν ένας ολόκληρος σκοτεινός κόσμος μέσα στη Σοβιετική Ένωση, δημιούργησαν μια δικιά τους αυτόνομη υποκουλτούρα. Τα στρατόπεδα των Γκούλαγκ λειτουργούσαν με τους δικούς τους νόμους, τους δικούς τους ηθικούς κανόνες, τις δικές τους συνήθειες, σύμβολα, ακόμη και τη δική τους αργκό. Αυτή την αργκό την επέβαλαν οι κρατούμενοι του κοινού ποινικού δικαίου, δηλαδή οι εγκληματίες που αποκαλούνταν Ούρκι ή Μπλάτνοϊ, ενώ αν ανήκαν στην ελίτ του εγκλήματος αποκαλούνταν Βόρι βι Ζάκονε. Αυτοί είχαν τους δικούς τους κώδικες, έθιμα και κανόνες πολύ πριν δημιουργηθούν τα Γκούλαγκ και όταν αυτά δημιουργήθηκαν τα επέβαλαν εύκολα και στους άλλους.

Η αργκό των στρατοπέδων ήταν μια ιδιαίτερη γλώσσα (φαίνεται πως προήλθαν από τα εβραϊκά ή γίντις, που ήταν διαδεδομένα στο κακόφημο λιμάνι της Οδησσού –ένα πραγματικό «φυτώριο» εγκληματιών) και ήταν σημαντικό μέσο επικοινωνίας μεταξύ των κρατουμένων. Αποκαλούνταν Μπλάτνοϊ Σλόβο («γλώσσα των κλεφτών») και κάποιες φορές Μπλάτναγια Μούζικα («μουσική των κλεφτών»). Η εκμάθηση αυτής της ιδιαίτερης γλώσσας ήταν ένα «τελετουργικό μύησης», που έπρεπε να υπομείνει όλοι οι κρατούμενοι. Διέθετε ένα εκτεταμένο λεξιλόγιο λεπτομερέστατων υβριστικών εκφράσεων και εκατοντάδες λέξεις για καθημερινά αντικείμενα. Πολλές φράσεις υπήρχαν για να περιγράψουν την έννοια του εγκλήματος, όπως η φράση Μούζικε Χόντιτ, που σημαίνει «χορεύοντας με τη μουσική». Υπήρχαν ξεχωριστές λέξεις για τον κλέφτη εκκλησιών, τον κλέφτη λεωφορείων, την τυχαία κλοπή κ.α.

Η Μπλάτνοϊ Σλόβο ήταν μια αργκό κατά το ήμισυ αισχρή και κατά το ήμισυ αρρωστημένα συναισθηματική, γεμάτη με λέξεις που αντανακλούσαν την ηθική των κλεφτών. Αντί για τη λέξη ομιλία (γκόβορτ) οι κλέφτες χρησιμοποιούσαν τη λέξη κτύπημα, επειδή οι έγκλειστοι επικοινωνούσαν παραδοσιακά με κτυπήματα στους τοίχους. Όσο κι αν οι αρχές των στρατοπέδων προσπάθησαν να αποτρέψουν τη χρήση της «γλώσσας των κλεφτών» δεν τα κατάφεραν. Η γλώσσα αυτή όχι μόνον επιβίωσε αλλά διαδόθηκε και στους υπόλοιπους, τους πολιτικούς κρατούμενους, που συνήθιζαν να χρησιμοποιούν φράσεις της ακόμη και στην αλληλογραφία τους.

Πρέπει να σημειωθεί άλλωστε πως και οι σοβιετικές αρχές είχαν τη δική τους «γλώσσα» –ολόκληρες κωδικές ονομασίες σχετικά με τα Γκούλαγκ. Κατ’ αρχάς η περιβόητη NKVD αναφέρονταν στα στρατόπεδα αυτά με το χαρακτηρισμό «ειδικά αντικείμενα» ή «υποκεφάλαια», για να αποκρύψουν την πραγματική φρικτή τους δραστηριότητα. Οι κρατούμενες έγκυες γυναίκες αναφέρονταν ως «Βιβλία» και τα παιδιά ως «Αποδείξεις». Οι άνδρες ως «Λογαριασμοί», οι εκτοπισμένοι ως «Σκουπίδια» και όσοι υποβάλλονταν σε έρευνα ως «Φάκελοι». Τα ίδια τα στρατόπεδα είχαν κωδικό όνομα «Κοινοπραξία», ενώ ένα από αυτά λέγονταν κωδικά «Ελεύθερο»!

ΤΑΤΟΥΑΖ: ΟΙ ΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΕΝΟΙ ΤΩΝ ΓΚΟΥΛΑΓΚ

Εκτός από την ιδιαίτερη γλώσσα τους οι εγκληματίες, που άνηκαν στην ανώτερη κάστα των Γκουλάγκ και στους οποίους οι υπόλοιποι όφειλαν σεβασμό, ξεχώριζαν από το περπάτημά τους «με μικρά βήματα και τα πόδια ελαφρώς ανοικτά», τις χρυσές ή ασημένιες κορώνες στα δόντια τους και, βεβαίως, από τα τατουάζ τους. Ανάγκαζαν τους καλλιτέχνες των στρατοπέδων να τους ζωγραφίσουν στο σώμα τους διάφορα σχέδια με τη βοήθεια βελόνας: μια καρδιά, τον εσταυρωμένο, χαρτιά τράπουλας ή μια γυναίκα. «Παρέδιδαν το χάλκινο σώμα τους στην τέχνη του τατουάζ και με τον τρόπο αυτό ικανοποιούσαν λίγο τις καλλιτεχνικές, ερωτικές, ακόμα και ηθικές τους ανάγκες», έγραφε ο Σολζενίτσιν στα απομνημονεύματά του. Ορισμένα τατουάζ των ούρκι είχαν συναισθηματικό περιεχόμενο με φράσεις όπως «Δεν υπάρχει ευτυχία σ’ αυτή τη ζωή…» κ.α.

Άλλοι έκαναν αστεία τατουάζ, όπως μια μαϊμού που αυνανίζεται. Κάποιοι έβαζαν τους καλλιτέχνες να τους ζωγραφίσουν στο στήθος το πρόσωπο του Λένιν ή του Στάλιν, επειδή πίστευαν πως κανένα εκτελεστικό απόσπασμα δεν θα τολμούσε να πυροβολήσει ένα πορτρέτο τους! Άλλοι ήταν ακόμη πιο προχωρημένοι, όπως περιγράφει ο Ντανίλο Κις το τατουάζ ενός εγκληματία κρατούμενου: «μπροστά αετός που με το ράμφος του κατασπαράζει το συκώτι του Προμηθέα. Πίσω, σκύλος σε ασυνήθιστη στάση, ζευγάρι με μια κυρία. Δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος. Κορόνα και γράμματα. Φως και σκοτάδι. Τραγωδία και κωμωδία. Παρωδία της ίδιας της ανωτερότητας. Ταύτιση του σεξ και του γέλιου. Του έρωτα και του θανάτου».

Η ΤΡΑΠΟΥΛΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

Οι αρχηγοί των εγκληματιών στα Γκούλαγκ αρέσκονταν στη χαρτοπαιξία. Τα πιο αγαπημένα και συνηθισμένα χαρτιά ήταν χειροποίητα, κατασκευασμένα από κολλημένα μεταξύ τους στρώματα εφημερίδας. Στη μεσαιωνική εικονογραφία αυτών των χαρτιών είχε αναμιχθεί κι ένας ρώσικος συμβολισμός: ο αριθμός των χαρτιών ήταν είκοσι έξι. Τις ατέλειωτες πολικές νύχτες, μέσα στο μπλε μισοσκόταδο των κελιών με καπνούς από φτηνά τσιγάρα παπιρόσα, οι κρατούμενοι εγκληματίες έπαιζαν κυριολεκτικά τα πάντα: ρούβλια, σκούφους για το κρύο, ρούχα, τσιγάρα, κύβους ζάχαρης, κομμάτια σώματος, βιασμούς, ακόμη και ανθρώπινες ζωές.  Αν κάποιος έχανε και η ποινή του ήταν να σκοτώσει κάποιον κρατούμενο τότε ήταν αναγκασμένος να το κάνει, διαφορετικά αποκτούσε το παρατσούκλι σκύλα,  όλοι τον περιφρονούσαν και σέρνονταν χρόνια ολάκερα σαν ψωριασμένη σκύλα.

Όταν το παιχνίδι ανάμεσα σε δύο κλέφτες που ήταν ψηλά στην ιεραρχία ήταν παρατεταμένο ή δυσάρεστο συνήθως κατέληγε σε εξευτελισμό ή θάνατο. Ένας νικητής αρχηγός απαίτησε από τον καλλιτέχνη του στρατοπέδου να κάνει στο πρόσωπο του ηττημένου ένα τατουάζ που απεικόνιζε ένα τεράστιο πέος που στρέφονταν προς το στόμα του. Ο καλλιτέχνης το έκανε, αλλά λίγο αργότερα ο ηττημένος με το τατουάζ πίεσε το πρόσωπο του σε μια καυτή μασιά για να το σβήσει! Προτίμησε το σημάδι ενός εγκαύματος παρά κάτι το τόσο προσβλητικό.

Κάποιοι έπαιζαν στα χαρτιά ακόμη και τη φωνή τους και αφού έχαναν ήταν υποχρεωμένοι να μη μιλούν για χρόνια. Υπήρχε ένας τέτοιος «κωφάλαλος», που τον έστελναν από στρατόπεδο σε στρατόπεδο, αλλά δεν τολμούσε να μιλήσει γιατί κι εκεί οι τοπικοί ούρκα είχαν ακουστά την ιστορία του. Ήταν γνωστό πως οι παραβιάσεις τέτοιων συμφωνιών ανάμεσα στους ούρκι τιμωρούνταν με θάνατο και όλοι γνώριζαν πως κανείς δεν μπορούσε να ξεφύγει από τους νόμους των κλεφτών. Δεν έπαιζες με τέτοια πράγματα στα Γκουλάγκ. Εκεί οι πάντες γνώριζαν καλά πως ο άνθρωπος είναι λύκος για τον άνθρωπο…

Παρά την ύπαρξη πολλών μαρτυριών από την κόλαση των Γκούλαγκ πολλά πράγματα εξακολουθούν να μην είναι ξεκάθαρα, αλλά να ανήκουν στη σφαίρα του θρύλου. Υπάρχει μια ολόκληρη λογοτεχνία γι’ αυτή τη «χαμένη ήπειρο», που βρίθει από urban legends. Τι ήταν πραγματικότητα και τι θρύλος; Είναι δύσκολο να το πει κανείς. Το σίγουρο είναι πως οι ιστορικοί έχουν πολύ δουλειά μπροστά τους. Μπορεί η Σοβιετική Ένωση να κατέρρευσε και η δημοκρατία να είναι σήμερα μια βεβαιότητα, ωστόσο η μελέτη της ιστορίας των Γκούλαγκ είναι βέβαιο πως προσφέρει πολλά διδάγματα. Όχι μόνον σε πιο σημείο μπορεί να φτάσει η εξαθλίωση των ανθρώπων, αλλά κυρίως το γεγονός ότι οι άνθρωποι συνηθίζουν σ’ αυτήν. Και αυτό είναι το πιο φρικτό.

Επιλεγμένη Βιβλιογραφία

  • Anne Aplebaum, Γκούλαγκ: Η Αληθινή Ιστορία, IOLKOS, 2009
  • Αλεξάντερ Σολζενίτσιν, Αρχιπέλαγος Γκούλαγκ, Πάπυρος Εκδοτικός Οργανισμός, 2009
  • Slavoj Zizek, Μίλησε Κανείς για Ολοκληρωτισμό; Scripta, 2002
  • Ντανίλο Κις, Ένας Τάφος για τον Μπόρις Νταβίντοβιτς, Κέδρος, 2006
  • Tomasz Kizny, Gulag: Life and Death Inside the Soviet Concentration Camps 1917-1990, Firefly Books Ltd., 2004
  • Orlando Figes, The Whisperers: Private Life in Stalin Russia, Allen Lane, 2007
  • Paul R. Gregory, Valery Lazarev, The Economics of Forced Labour: The Soviet Gulag, Stanford: Hoover Institution Press, 2003
  • Oleg V. Khlevniuk, The History of the Gulag: From Collectivization to the Great Terror, Yale University Press, 2004
  • Yurii Fidelgolts, Kolyma, Moscow, 1997
  • Simeon Vilsnsky, Deti Gulaga: 1918-1956, Moscow, 2002
  • Yanusz Bardach, Man Is a Wolf to Man: Surviving Stalin’s Gulag, London 1998

21.12.2012 ΟΙ ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΤΩΝ ΜΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ «ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ»

 

21.12.2012

ΟΙ ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΤΩΝ ΜΑΓΙΑΣ

ΚΑΙ ΤΟ «ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ»

 

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

«Εσείς (οι Αθηναίοι) θυμάστε  έναν κατακλυσμό αν και έχουν γίνει πολλοί… Εσύ και οι συμπολίτες σου κατάγεστε από τους λιγοστούς επιζώντες, αλλά δεν το γνωρίζετε, επειδή πολλές γενιές δεν άφηναν πίσω τους γραπτά κείμενα».

Αιγύπτιος ιερέας στον Σόλωνα

Στις ζούγκλες του Γιουκατάν στην Κεντρική Αμερική, τυλιγμένα από την πυκνή τροπική βλάστηση και τα μούσκλια, βρίσκονται τα απομεινάρια ενός μυστηριώδους Ινδιάνικου πολιτισμού, που εξαφανίστηκε αιώνες πριν την άφιξη των Ευρωπαίων εξερευνητών. Ήταν ο πολιτισμός των Μάγιας την ύπαρξη του οποίου οι Ευρωπαίοι άρχισαν να υποψιάζονται δύο αιώνες μετά την ανακάλυψη της Αμερικής. To ζεστό, τροπικό και ανθυγιεινό κλίμα του νοτίου Μεξικού και της χερσονήσου Γιουκατάν –το αλλοτινό κέντρο του πολιτισμού των Μάγιας– καθώς και η έλλειψη εμφανών ορυκτών πόρων δεν προσέλκυαν ούτε τους τυχοδιώκτες κονκισταδόρες, ούτε καν τους λόγιους Ισπανούς. Γι’ αυτό και η ανακάλυψη από τον μοναχό Ορτόνεζ –έναν εφημέριο του ναού Τσιουντάντ Ρεάλ της επαρχίας Τσιάπας– των ερειπίων του πολιτισμού των Μάγιας άργησαν πολύ. Είχε προηγηθεί η ανακάλυψη ενός αντιγράφου του βιβλίου των Κουίτσε Μάγια, όπου περιγραφόταν η ιστορία του Βοτάν που ήρθε στην Αμερική πέρα απ’ τον Ατλαντικό. Εκεί υπήρχε μια αναφορά πως ο Βοτάν είχε κρύψει ένα μυστικό θησαυρό σε κάποιο σκοτεινό υπόγειο. Αναζητώντας αυτόν το «μυστικό θησαυρό» κι ακολουθώντας τις περιγραφές του χαμένου βιβλίου των Μάγιας ο μοναχός Ορτόνεζ ανακάλυψε τα ερείπια της «Μεγάλης Πόλης των Ερπετών», το Παλένκε.

Ήταν το 1773 όταν ανακαλύφθηκαν μέσα στις ζούγκλες του Γιουκατάν τα εντυπωσιακά ερείπια του Παλένκε, που κατά κοινή ομολογία αποτελούν ένα από τα θαύματα του Νέου Κόσμου. Κτισμένη στην εύφορη κοιλάδα της Ουσουματσίνα αυτή η εγκαταλειμμένη πόλη, γεμάτη με πυραμίδες, ναούς και ανάκτορα από ασβεστόλιθο, αποτελούσε κάποτε κέντρο ενός από τους πιο μυστηριώδεις πολιτισμούς της Κεντρικής Αμερικής: των Μάγιας. Αν και έχουν βρεθεί ερείπια, που αποδίδονται στους Μάγιας, από το 2.600 π.Χ. εντούτοις η περίοδος της ακμής τους θεωρείται μεταξύ του 250 μ.Χ. ως το 900 μ.Χ. Εκείνη την εποχή η επιρροή των Μάγιας εκτεινόταν από το κεντρικό Μεξικό μέχρι τη Νικαράγουα, ενώ κτίστηκαν και άκμασαν μια σειρά από μεγάλες πόλεις, όπως το Παλένκε, το Τικάλ, το Σοπάν, το Σαλακμούλ κ.α., που ήταν στολισμένες με πυραμίδες και αποτελούσαν πολιτικά και θρησκευτικά κέντρα. Πριν παρακμάσουν κι εξαφανιστούν απ’ το προσκήνιο της ιστορίας οι Μάγιας είχαν προλάβει να επηρεάσουν πολιτιστικά σχεδόν όλους τους άλλους ινδιάνικους λαούς της Κεντρικής Αμερικής, ενώ άφησαν πίσω πολλά αινίγματα. Καταρχάς δεν έχει ακόμη εξακριβωθεί η αιτία της παρακμής και της εξαφάνισης τους –κλιματολογική αλλαγή, υπερπληθυσμός, επιδημίες, εξωτερική εισβολή, εξέγερση αγροτών; Το μεγαλύτερο ωστόσο μυστήριο που μας κληροδότησαν οι Μάγιας έχει να κάνει με την εμμονή τους στο χρόνο, με τα εντυπωσιακής ακρίβειας ημερολόγια τους και με τις προβλέψεις τους για το Τέλος του Κόσμου.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΜΑΓΙΑΣ

Γύρω απ’ τους Μάγιας υπάρχει έντονο μυστήριο. Ήταν ένας πολιτισμός πολύ διαφορετικός από εκείνους της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Ασίας,  βασισμένος σε μια ακλόνητη ιεραρχία και σε οδυνηρές τελετουργίες που τελούσαν οι εντυπωσιακά στολισμένοι ιερείς-ηγέτες τους. Τελούσαν ανθρωποθυσίες για την εξασφάλιση της γονιμότητας και για τον εξευμενισμό των ουράνιων θεών. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο όμως ήταν πως οι Μάγιας υπήρξαν άριστοι αστρονόμοι, οι καλύτεροι της εποχής τους. Σχεδίασαν τις πυραμίδες τους σαν τέλεια αστρολογικά ρολόγια ή σαν αστρονομικά παρατηρητήρια προσανατολισμένα σε συγκεκριμένους αστερισμούς π.χ. στις Πλειάδες. Κατέγραψαν σε λεπτομερείς χάρτες διάφορα ουράνια φαινόμενα, όπως τους κύκλους της Σελήνης και της Αφροδίτης, ενώ γνώριζαν πολύ πριν την ανακάλυψη των τηλεσκοπίων την ύπαρξη του Νεφελώματος του Ωρίωνα!

Τα λιγοστά εναπομείναντα χειρόγραφα των Μάγιας, όπως το ιερό τους ημερολόγιο (Τζολκίν), ο «Κώδικας των Μάγια» ή ο λεγόμενος «Κώδικας της Δρέσδης», παρέχουν πλούσιες πληροφορίες για την Αφροδίτη. Σ’ αυτά καταγράφονται πολλές συνοδικές φάσεις, κύκλοι και διαβάσεις της Αφροδίτης  (Wukub Kaquix) μπροστά από τον Ήλιο, ενώ γίνονται και χιλιάδες υπολογισμοί για σεληνιακές και ηλιακές εκλείψεις. Οι Μάγιας υπήρξαν εξέχοντες αστρονόμοι και γι’ αυτό επινόησαν πολύ ακριβή ημερολόγια, υπολογίζοντας το χρόνο σε 365 και κάτι μέρες και ήταν τόσο ακριβείς στους υπολογισμούς τους ώστε το ημερολόγιο τους δεν έχασε ούτε μία μέρα μέσα σε 25 αιώνες! Εκτός από τη μέτρηση των γνωστών ηλιακών και σεληνιακών κύκλων το ημερολόγιο των Μάγιας μετράει και τη σπάνια ουράνια ευθυγράμμιση του ηλιακού μας συστήματος με το κέντρο του Γαλαξία μας, κάτι που έχει σχέση με τη μετατόπιση του άξονα της Γης, που συμπληρώνει έναν πλήρη κύκλο κάθε 26.000 χρόνια (γνωστό κι ως «αστρολογικό κύκλο». Γιατί όμως οι Μάγιας είχαν μια τέτοια εμμονή με το χρόνο και τις αστρονομικές παρατηρήσεις;

ΟΙ ΜΑΓΙΑΣ ΠΡΟΕΒΛΕΨΑΝ ΤΟ «ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ»;

Οι Μάγιας πίστευαν στην κυκλική ροή του χρόνου και γι’ αυτό οι θρησκευτικές τους τελετουργίες είχαν σχέση με την περιστροφή της Γης γύρω απ’ τον Ήλιου, τους κύκλους της Σελήνης και της Αφροδίτης. Οι ιερείς τους ερμήνευαν προφητικά αυτούς τους κύκλους κι έδιναν στους πιστούς πληροφορίες για το μέλλον τους, απαιτώντας ως αντάλλαγμα ανθρωποθυσίες. Οι Μάγιας πίστευαν πως ζούσαν στη λεγόμενη «Πέμπτη Εποχή του Ήλιου» και πως πριν από τη δημιουργία του σύγχρονου ανθρώπου υπήρχαν άλλες τέσσερις εποχές και ανθρώπινες φυλές, που καταστράφηκαν από μεγάλους κατακλυσμούς αφήνοντας τους ελάχιστους επιζώντες για να διηγηθούν την ιστορία τους. Σύμφωνα λοιπόν με τους Μάγιας ο τελευταίος Μεγάλος Κύκλος, δηλαδή η σύγχρονη εποχή, άρχισε στις 12 Αυγούστου του 3114 π.Χ. –κατά προσέγγιση ο χρόνος εμφάνισης των πρώτων Αιγυπτιακών ιερογλυφικών– και θα τελειώσει πολύ σύντομα, στις 21 Δεκεμβρίου του 2012, όταν ο Ήλιος μας θα έρθει σε ευθυγράμμιση με τον ισημερινό του Γαλαξία. Τότε, σύμφωνα με τους Μάγιας, θα έρθει και το Τέλος του (Πέμπτου) Κόσμου μας με τρομερούς σεισμούς και κατακλυσμούς. Σύμφωνα με τις προφητείες των  Μάγιας το Τέλος θα έρθει όταν η Αφροδίτη περάσει μπροστά απ’ το πρόσωπο του Ήλιου. Τότε στη Γη θα συμβούν κατακλυσμοί, πόλεμοι, μαζικές καταστροφές, πείνα, επιδημίες και γενικά κοσμοϊστορικές μεταβολές, που θα αλλάξουν τη ζωή της ανθρωπότητας πάνω στον πλανήτη, αλλά και τον πλανήτη τον ίδιο!

Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γραφτεί δεκάδες βιβλία για να ερμηνεύσουν τα ημερολόγια και τις προφητείες των Μάγιας, ειδικά για το επικείμενο «Τέλος του Κόσμου» το 2012. Καθώς αυτή η μοιραία χρονιά πλησιάζει και τα «ξυπνητήρια» μας είναι έτοιμα να κτυπήσουν, εκατομμύρια άνθρωποι σ’ όλο τον κόσμο ανησυχούν και είναι αγωνιωδώς περίεργοι να μάθουν αν οι προφητείες των Μάγιας τελικά επαληθευτούν. Στην αρχή τη σκυτάλη της ερμηνείας των προφητειών των Μάγιας κατείχαν οι λεγόμενοι «μεταφυσικοί» και οι αυτόκλητοι «ερευνητές». Πλέον όμως τη σκυτάλη έχουν πάρει και οι επιστήμονες οι οποίοι προσπαθούν να βρουν κάποια «λογική εξήγηση» πίσω από την πιθανότητα ενός επερχόμενου Τέλους του Κόσμου το 2012. Ορισμένοι απ’ αυτούς θεωρούν πως το Τέλος του Κόσμου συμπίπτει είτε με την επικείμενη έξαρση των Ηλιακών Κηλίδων είτε με τη μετατόπιση των μαγνητικών πόλων, που ίσως συμβεί το 2012. Κανείς όμως δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα.

Οι Μάγιας, παρότι πρωτόγονοι και χωρίς να διαθέτουν την προηγμένη τεχνολογία μας, φαίνεται πως είχαν βρει τρόπους ν’ αντλούν πληροφορίες με πιο άμεσους και «βιολογικούς» τρόπους. Ήταν προικισμένοι με ξεχασμένες ιδιότητες, συχνές στους «πρωτόγονους» λαούς. Ήταν προικισμένοι με ψυχικές, ψιονικές και παραψυχολογικές ικανότητες, που μόλις πρόσφατα η Επιστήμη άρχισε να παραδέχεται την ύπαρξή τους. Σύμφωνα με μια άποψη οι Μάγιας, όπως και οι Αμπορίτζιναλς της Αυστραλίας, χρησιμοποιούσαν ενεργά το συνειδητό ονείρεμα και την αστρική προβολή για να κατανοήσουν το παρόν και να προβλέψουν το μέλλον. Οι ιερείς τους ανέπτυξαν τεχνικές οραματισμού και προβολής της συνείδησής τους ώστε να «κατεβάζουν» άμεσα πληροφορίες από τα περίφημα «Ακασικά Αρχεία», δηλαδή απ’ το αιθερικό πεδίο ή το από το πληροφοριακά διαμορφωμένο κβαντικό πεδίο, όπου βρίσκονται καταγεγραμμένες όλες οι πληροφορίες του Σύμπαντός μας. Απ’ εκεί άραγε πηγάζουν και οι προφητείες τους για το «Τέλος του Κόσμου» το 2012; Αν είναι έτσι ποιες είναι οι πραγματικές πιθανότητες να καταστραφεί τόσο σύντομα ο κόσμος μας;

ΕΙΜΑΣΤΕ ΥΠΟΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ

Ο κόσμος μας δεν είναι κάτι το στατικό και το αιώνιο. Αλλάζει συνεχώς, καταστρέφεται κι αναδημιουργείται. Η ίδια η ζωή είναι αποτέλεσμα κοσμικών καταστροφών που παρήγαγαν ισχυρές ηλεκτροχημικές αντιδράσεις και βασίζεται σε χημικά στοιχεία που ήρθαν από αλλού μέσω κομητών, αστεροειδών και άλλων ουράνιων σωμάτων. Ο ίδιος ο άνθρωπος είναι υποπροϊόν κοσμικής καταστροφής με την έννοια ότι δεν θα εμφανιζόταν ποτέ αν ένας κομήτης δεν είχε προκαλέσει την μαζική εξαφάνιση των δεινοσαύρων πριν από 65 εκατομμύρια χρόνια. Εφόσον ένας κομήτης εξολόθρευσε τους κυρίαρχους δεινόσαυρους τα θηλαστικά είχαν την ευκαιρία να γίνουν οι πρωταγωνιστές της εξέλιξης κι έτσι το ανθρώπινο είδος είχε το χρόνο να εξελιχθεί και να φθάσει τελικά στο σημείο στο οποίο βρίσκεται σήμερα. Μετά την καταστροφή η εποχή των γιγαντιαίων δεινοσαύρων είχε παρέλθει ανεπιστρεπτί και τα θηλαστικά δεν είχαν να επιδείξουν κάποιον σοβαρό ανταγωνιστή. Οι πρόγονοι του ανθρώπου εμφανίστηκαν ακριβώς την κατάλληλη στιγμή. Αν οι άνθρωποι είχαν εμφανιστεί 60 εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα θα ήταν απλώς κυνήγι για τους μονίμως πεινασμένους δεινόσαυρους. Αν είχαν εμφανιστεί λίγο αργότερα τότε ίσως κάποιο άλλο πρωτεύον θηλαστικό να προλάβαινε να γίνει ο πρωταγωνιστής της εξέλιξης στη Γη… Δεν θα ήμασταν εδώ σήμερα αν στον πλανήτη μας δεν είχαν συμβεί κοσμικές καταστροφές τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή…

Παρόμοιες κοσμικές καταστροφές θα συμβούν και στο μέλλον μας και καλά θα κάνουμε να προετοιμαζόμαστε για να εγκαταλείψουμε κάποτε το λίκνο μας, τον πλανήτη Γη, και να γίνουμε διαστημικό είδος. Αλλά για να φτάσουμε εκεί θα πρέπει να ξεπεράσουμε το «σκόπελο» του 2012. Τι όμως έχει πιθανότητα να συμβεί το 2012, ώστε να συμπίπτει με τις προφητείες των Μάγιας για το «Τέλος του Κόσμου»;

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΗΛΙΑΚΕΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ

Καταρχάς, αν αποκλείσουμε την πιθανότητα πρόσκρουσης κάποιου μετεωρίτη, τότε θα πρέπει να στρέψουμε τις υποψίες μας σ’ ένα πολύ κοντινό μας ουράνιο σώμα, το οποίο χαρίζει ζωή στον πλανήτη μας: στον Ήλιο. Ο Ήλιος, το πιο κοντινό σε μας άστρο, είναι στην ουσία ένας πελώριος αντιδραστήρας σύντηξης, μέσα στον οποίο τα άτομα του υδρογόνου συντήκονται και μετατρέπονται σε ήλιο, σε αναλογία τέσσερα προς ένα. Σχεδόν το σύνολο του υλικού του Ήλιου, όπως άλλωστε και των άλλων άστρων καθώς και της διαστρικής ύλης, αποτελείται από υδρογόνο και ήλιο, τα δύο ελαφρύτερα και απλούστερα στοιχεία του σύμπαντος. Όλα τα υπόλοιπα στοιχεία αποτελούν κατά κάποιο τρόπο «περιττώματα», δηλαδή τα ιχνοστοιχεία του σύμπαντος. Οι θερμοπυρηνικές αντιδράσεις, που λαμβάνουν χώρα στο εσωτερικό του Ήλιου, εκλύουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας, οι οποίες διασκορπίζονται σ’ ολόκληρο το ηλιακό σύστημα. Το φως και η θερμότητα, που φθάνουν στον πλανήτη μας, προέρχονται από την ενέργεια που απελευθερώνουν οι αδιάκοπες αντιδράσεις σύντηξης στο εσωτερικό του Ήλιου. Όμως ο Ήλιος μας κάθε άλλο παρά σταθερός είναι.

Έχει παρατηρηθεί εδώ και αιώνες πως ο Ήλιος αλλάζει τη «συμπεριφορά» του συχνά. Συγκεκριμένα κάθε 11 με 12 χρόνια ο Ήλιος αναστρέφει τους μαγνητικούς του πόλους (ο μαγνητικός βορράς γίνεται νότος και τ’ αντίστροφο) και το αποτέλεσμα είναι μια έξαρση των ηλιακών κηλίδων, η οποία επηρεάζει το κοντινό περιβάλλον του και φυσικά τη Γη. Αυτή η έντονη ηλιακή δραστηριότητα προκαλεί τον λεγόμενο «ηλιακό άνεμο» –μια καταιγίδα ηλιακών σωματιδίων και ακτινοβολίας– που βομβαρδίζει και διαταράσσει το μαγνητικό πεδίο της Γης και όχι μόνο. Σύμφωνα με τον Μαουσούμι Ντικπάτι του Εθνικού Κέντρου Ατμοσφαιρικών Ερευνών του Κολοράντο «ο επόμενος κύκλος θα είναι 30-50% ισχυρότερος από τον προηγούμενο…»

Εκτός απ’ το πανέμορφο Βόρειο Σέλας η έντονη ηλιακή δραστηριότητα, όπως αυτή που προβλέπεται να εμφανιστεί το 2012, μπορεί να επηρεάσει τους δορυφόρους, τις επικοινωνίες, τα ηλεκτρονικά όργανα, τα δίκτυα διανομής του ηλεκτρικού ρεύματος, αλλά ακόμη και την ανθρώπινη συμπεριφορά αυξάνοντας την ταραχή και την ευερεθιστότητα των ανθρώπων! Συγκεκριμένα η έντονη ηλιακή δραστηριότητα μπορεί να προκαλέσει απροειδοποίητα –φτάνει στη Γη μέσα σε μόλις μισή ώρα– μαγνητικές καταιγίδες με εκπομπές σφαιρών πλάσματος μεγάλης ενεργειακής ισχύος, που αν κτυπήσουν τον πλανήτη μας μπορούν να θέσουν εκτός λειτουργίας μεγάλο μέρος του παγκόσμιου ηλεκτρικού δικτύου, αχρηστεύοντας τηλεπικοινωνίες, σταθμούς ενέργειας, καταστρέφοντας δίκτυα πετρελαίου και φυσικού αερίου, ρίχνοντας αεροπλάνα, συσκοτίζοντας πόλεις και νοσοκομεία κι εξαφανίζοντας… καταθέσεις, με δυό λόγια προκαλώντας ζημιές που θα οδηγούσαν τον πολιτισμό μας στην προβιομηχανική εποχή…

ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΠΟΛΩΝ

Η άλλη αξιοσημείωτη πιθανότητα καταστροφής το 2012 είναι μια ενδεχόμενη αναστροφή του μαγνητικού πεδίου του πλανήτη μας. Ως γνωστόν το μαγνητικό πεδίο της Γης δεν είναι κάτι το σταθερό. Τα γεωλογικά αρχεία της Γης έχουν δείξει πως οι δραματικές μεταβολές του μαγνητικού πεδίου είναι κάτι που συμβαίνει συχνά στην ιστορία του πλανήτη μας. Υπολογίζεται πως έχουν συμβεί ήδη 171 φορές στα προηγούμενα 76 εκατομμύρια χρόνια αντιστροφές του μαγνητικού πεδίου της Γης και τουλάχιστον οι 14 από αυτές έλαβαν χώρα τα προηγούμενα 4,5 εκατομμύρια χρόνια, δηλαδή κατά την περίοδο της εμφάνισης και εξέλιξης του ανθρώπινου είδους. Το πότε θα συμβεί η επόμενη αναστροφή των μαγνητικών πόλων δεν το ξέρουμε, αλλά το γεγονός ότι έχει ήδη «καθυστερήσει» και ότι ο πλανήτης μας είναι «ώριμος» για κάτι τέτοιο μας γεμίζει ανησυχία. Δεν υπάρχουν ωστόσο τα σημάδια ή συμπτώματα που να υποδεικνύουν μια επερχόμενη αντιστροφή του μαγνητικού πεδίου. Ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν πως βρισκόμαστε στα αρχικά στάδια μιας επικείμενης μετατόπισης. Είναι γεγονός ωστόσο πως το μαγνητικό πεδίο της Γης σταδιακά «καταρρέει». Ήδη είναι 38% πιο χαμηλό σε σύγκριση με την ισχύ που είχε πριν από 2.000 χρόνια, ενώ μόνο κατά τον τελευταίο αιώνα ο μαγνητισμός του πλανήτη μας έχει απολέσει το 7% της ισχύος του. Υπάρχουν ενδείξεις πως η μετατόπιση του μαγνητικού πεδίου είναι κάτι που συνέβη πολύ γρήγορα κατά το παρελθόν και πως η εξασθένιση του μαγνητικού πεδίου, που συμβαίνει εδώ και πολύ καιρό, αποτελεί το προανάκρουσμα για τη δραστική αντιστροφή των μαγνητικών πόλων. Αλλά κι αυτό δεν είναι κάτι βέβαιο ότι θα συμβεί το 2012. Μπορεί κάλλιστα αυτή η χρονιά –αν εν τέλει αποτελεί κάποιο σημαντικό ορόσημο– να είναι ένα «άνοιγμα ευκαιρίας», μια μετατόπιση της ανθρώπινης συνείδησης, ένα σημείο αλλαγής της ανθρώπινης συνειδητότητας προς ένα πιο ανώτερο στάδιο εξέλιξης.

Το 2012 θα ζουν στο πλανήτη μας επτά δισεκατομμύρια άνθρωποι –επτά φορές περισσότεροι απ’ όσους ζούσαν την εποχή του Ναπολέοντα. Σύντομα θα μάθουμε αν αυτή η κομβική χρονιά θα είναι γι’ αυτούς ένα Τέλος ή απλά μία νέα Αρχή…

Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος, δημιουργός του περιοδικού Ζενίθ.