Category Archives: ΠΟΛΙΤΙΚΗ -POLITICS

Το “Γκρίζο Λόμπι” της Ελλάδας Η ανερχόμενη πολιτική ισχύ του “κόμματος των συνταξιούχων”

  1. Το “Γκρίζο Λόμπι” της Ελλάδας

Η ανερχόμενη πολιτική ισχύ του “κόμματος των συνταξιούχων”

Όσο ζεις φρόντισε να μορφώνεσαι. Μη φαντάζεσαι πως τα γηρατειά κουβαλούν μαζί τους και τη λογική.

Σόλων

Του Γιώργου Στάμκου

Με ή χωρίς την οικονομική κρίση της τελευταίας δεκαετίας η πληθυσμιακή συρρίκνωση και η δημογραφική γήρανση του ελληνικού πληθυσμού ήταν κάτι το προδιαγεγραμμένο ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν ο περίφημος δείκτης γονιμότητας έπεσε κάτω από το κρίσιμο όριο του 2,1 παιδιών ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας, που θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή “αντικατάσταση των γενεών” και τη σταθεροποίηση του πληθυσμού. Από τότε η όποια πληθυσμιακή αύξηση της Ελλάδας οφειλόταν κυρίως στην παλιννόστηση Ελλήνων της διασποράς και φυσικά στην αθρόα έλευση μεταναστών που, ανάμεσα στα άλλα, έκαναν ένα είδους “λίφτινγκ” στο κουρασμένο δημογραφικό προφίλ της χώρας “φρεσκάροντας” το και καθυστερώντας αξιοσημείωτα τη ραγδαία δημογραφική γήρανση του ελληνικού πληθυσμού που είχε ήδη προδιαγεγραφεί. Η έλευση ωστόσο της οικονομικής κρίσης από το 2008 και μετά, και κυρίως η, εξαιτίας της εφαρμογής ακραίων οικονομικών πολιτικών λιτότητας λόγω των Μνημονίων, οικονομική ύφεση της 4ετιας 2010-2013, που οδήγησε σε απώλεια του 25% του ΑΕΠ της χώρας, σε εκρηκτική άνοδο της ανεργίας στο 29% (60% στους νέους κάτω των 25 ετών) και στη μαζική φτωχοποίηση μεγάλων τμημάτων της ελληνικής κοινωνίας, επιδείνωσε ακόμη περισσότερο τη δημογραφική εικόνα της Ελλάδας. Πλέον, εκτός από τη συρρίκνωση του πληθυσμού εξαιτίας της καθαρής υπεροχής των θανάτων έναντι των γεννήσεων (η Ελλάδα έχασε έτσι το 3% του πληθυσμού της από το 2011 ως το 2016), υπήρξε ταυτόχρονα και μια τεράστια αιμορραγία ελληνικού πληθυσμού, κυρίως νέας και παραγωγικής ηλικίας, που αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν στο εξωτερικό προς αναζήτηση εργασίας και ευκαιριών. Όχι μόνον οι ελληνικής καταγωγής κάτοικοι της Ελλάδας, αλλά και δεκάδες χιλιάδες μετανάστες από τα Βαλκάνια και τη ανατολική Ευρώπη, που είχαν κάνει τη χώρα μας “δεύτερη πατρίδα” τους, αναγκάστηκαν κι εκείνοι να μεταναστεύσουν και πάλι, εξαιτίας της κρίσης.

Σωρευτικά, το διάστημα 2008-2013, 427.000 μόνιμοι κάτοικοι Ελλάδας έφυγαν από τη χώρα. Από αυτούς σχεδόν 223.000 ήταν νέοι, ηλικίας 25-39 ετών, εξειδικευμένοι και με πανεπιστημιακή μόρφωση οι περισσότεροι. Πρόκειται για μια μαζική φυγή εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού (brain drain), από την οποία η Ελλάδα θα χρειαστεί δεκαετίες για να συνέλθει, και αποτελεί αναμφίβολα τον χειρότερο “φόρο αίματος” που αναγκάστηκε η χώρα μας να πληρώσει στα χρόνια της κρίσης. Το γεγονός αυτό, εκτός που δημιούργησε ένα ξαφνικό πληθυσμιακό κενό άνω του μισού εκατομμυρίου (από 11,2 εκ. ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας έπεσε στο 10,7 εκατομμύρια), επιδείνωσε ακόμη περισσότερο τη δημογραφική εικόνα της χώρας, συντάραξε την ούτως ή άλλως ανισόρροπη ηλικιακή της πυραμίδα, οδηγώντας σε μια άνευ προηγουμένως δημογραφική γήρανση. Ήδη η μέση ηλικία του σημερινού ελληνικού πληθυσμού είναι τα 46 έτη, που σημαίνει πως ο μισός πληθυσμός της χώρας είναι κοντά, πλησιάζει ή ανήκει στην ομάδα των ηλικιωμένων (με μέσο προσδόκιμο ζωής ανεξαρτήτως φύλου τα 81,1 έτη), που είναι εκ φύσεως λιγότερο παραγωγικοί και σε κάθε περίπτωση δεν μπορούν να συμβάλλουν στην δημογραφική ανανέωση της χώρας, καθώς έχουν περάσει το βιολογικό όριο για να καταφέρουν να κάνουν παιδιά και οικογένειες, που τόσο έχει ανάγκη η χώρα μας. Κοντολογίς η Ελλάδα μετατράπηκε ήδη σε μια χώρα γερόντων, σ’ ένα απέραντο άτυπο γηροκομείο, και αυτό έχει τεκτονικής φύσεως επιπτώσεις, τόσο στην οικονομία, στην κοινωνική συγκρότηση και φυσικά στην πολιτική σκηνή, αλλάζοντας πολλά δεδομένα κι “ανακατεύοντας και πάλι την τράπουλα”.

Δημιουργείται πλέον ένα ισχυρό και σχεδόν πλειοψηφικό “γκρίζο λόμπι”, που διαπερνά οριζόντια όλη την ελληνική κοινωνία και πολιτική γεωγραφία, που ήδη επηρεάζει και αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά τις εξελίξεις. Αυτό το “γκρίζο λόμπι” έκανε ήδη μία πρώτη επίδειξη δύναμης στις πρώτες εκλογές για την ανάδειξη του νέου αρχηγού της υπό διαμόρφωση “ενιαίας” Κεντροαριστεράς, όπου τα ποιοτικά χαρακτηριστικά κατέδειξαν πως το 65% των όσων προσήλθαν στις κάλπες ήταν άνω των 55 ετών! Με άλλα λόγια αυτοί που θα αποφασίσουν το ποιος θα ηγηθεί τελικά μιας παραδοσιακής ελληνικής πολιτικής παράταξης, που είχε και ενδεχομένως θα έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στις μελλοντικές εξελίξεις, είναι άνθρωποι που βρίσκονται είτε στο κατώφλι της συνταξιοδότησης είτε είναι ήδη συνταξιούχοι και σε κάθε περίπτωση δεν είναι νέοι. Και η ειρωνεία είναι πως οι πολίτες αυτής της ηλικίας, που χαρακτηρίζονται παραδοσιακά “συντηρητικοί”, θα είναι αυτοί που θα επιλέξουν όχι μόνον τον αρχηγό αλλά και θα στηρίξουν με την ψήφο τους σε μελλοντικές εκλογές μια παράταξη που χαρακτηρίζεται παραδοσιακά “προοδευτική”. Αντιφατικό και παράδοξο δε νομίζετε; Καλώς ήλθατε στην Γκρίζα Ελλάδα του 21ου αιώνα, όπου θα κυριαρχεί το “Γκρίζο Λόμπι”!

Η ΓΚΡΙΖΑ ΕΛΛΑΔΑ

Όσο η Ελλάδα θα γερνά, τόσο λιγότερα θα κάνει για να αλλάξει τη μοίρα της. Το πεπρωμένο της θα είναι όλο και πιο άκαμπτο. Η γήρανση θα ενισχύσει την υπογεννητικότητα και με τη σειρά της η μικρή γεννητικότητα θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη γήρανση, σ’ ένα φαύλο κύκλο όπου το αποτέλεσμα θα είναι μια όλο και μικρότερη και γηραιότερη Ελλάδα. Το βάρος στην οικονομία θα γίνεται δυσβάσταχτο και πολλά, ήδη θιγμένα λόγω Μνημονίων, «κεκτημένα δικαιώματα» θα πρέπει να θιγούν ακόμη περισσότερο για να μην καταρρεύσουν τα δημοσιονομικά και η χώρα εισέλθει και πάλι σε ύφεση διαρκείας. Το εργατικό δυναμικό θα συρρικνωθεί ραγδαία και μόνον η συνεχόμενη «μετάγγιση αίματος» από τους μετανάστες θα μπορεί να σώσει την παραγωγικότητα από χειμερία νάρκη διαρκείας.

Οι μετανάστες αποτελούν μια αναπόφευκτη λύση, προσωρινή ωστόσο, γιατί με τη σειρά τους και αυτοί θ’ αρχίσουν να γερνούν. Άλλωστε, μετά το 2060, οι γεννήσεις και οι θάνατοι στον αναπτυσσόμενο κόσμο αναμένεται να ισοσκελιστούν, οι πληθυσμοί του νοτίου ημισφαιρίου θα σταθεροποιηθούν και κατόπιν θ’ αρχίσουν να μειώνονται σε απόλυτους αριθμούς. Ο αυτοματισμός και η ρομποτική είναι βεβαίως μια λύση, αλλά κυρίως για τον βιομηχανικό τομέα και όχι για μια οικονομία υπηρεσιών, όπως είναι η Ελλάδα. Η πιο ενδεδειγμένη λύση αποτελεί ασφαλώς η ανάκαμψη των γεννήσεων, που πρέπει βέβαια να ξεπεράσουν τα 2,1 παιδιά ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας (από 1.33 που είναι σήμερα) προκειμένου να γίνεται ομαλά η αντικατάσταση των γενεών. Η τελευταία αισιόδοξη λύση θα έρθει, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία μετά το 2050 και τα ευεργετικά της αποτελέσματα θα φανούν μετά το 2075…

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΓΜΕΝΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΘΥΜΙΕΣ ΤΟΥ «ΓΚΡΙΖΟΥ ΛΟΜΠΙ»

Μέχρι να συμβεί ωστόσο αυτή η θετική εξέλιξη το όλο και μεγαλύτερο γερασμένο εκλογικό σώμα της Ελλάδας θα πιέζει ασφυκτικά τις εκάστοτε κυβερνήσεις για μεγαλύτερες συντάξεις, για καλύτερη ποιότητα ιατρικής περίθαλψης και για νέα υψηλής τεχνολογίας, πλην όμως πανάκριβα, φάρμακα κλπ.. Δεν θα τους ενδιαφέρει και τόσο το μέλλον, ούτε και τι θα γίνει με το δυσβάσταχτο δημόσιο χρέος, που θα μετακυληθεί στις μελλοντικές γενιές, καθώς οι ίδιοι δεν έχουν να ζήσουν ακόμη πολλά χρόνια -αρκετοί μάλιστα δεν έχουν καν παιδιά κι εγγόνια για να νοιαστούν- οπότε τους ενδιαφέρει πρωτίστως το “Εδώ και Τώρα” -σκέφτονται και δρουν μόνο βραχυπρόθεσμα. Αν κάποια κυβέρνηση, αφού καταφέρει να εκλεγεί με την ανοχή έστω του “Γκρίζου Λόμπι”, επιχειρήσει ν’ αντιδράσει με ριζοσπαστικές αλλαγές του ασφαλιστικού συστήματος και με δραστικές περικοπές του Κράτους-Πρόνοιας, θα εμφανίζονται από το πουθενά «κόμματα συνταξιούχων» που θα τιμωρούν τους επίδοξους μεταρρυθμιστές. Οποιοσδήποτε Έλληνας πολιτικός τολμήσει να αμφισβητήσει τα κεκτημένα δικαιώματα του “Γκρίζου Λόμπι”, τις όποιες συντάξεις του και το προσανατολισμένο προς τους συνταξιούχους (και όχι π.χ. στις μονογονεϊκές οικογένειες) Κράτος-Πρόνοιας, θα εξαφανίζεται από τον πολιτικό χάρτη της χώρας!

Το λεγόμενο “Γκρίζο Λόμπι”, που ήδη διαμορφώνεται, θα είναι ένα κίνημα ανθρώπων τρίτης ηλικίας με ισχυρή αγοραστική δύναμη, που θα σχηματίζουν ομάδες πίεσης ενάντια στον κοινωνικό τους αποκλεισμό, αλλά και διεκδικώντας το δικαίωμα στην ηδονή και στη σπατάλη του δημοσίου πλούτου. Έτσι οι ηλικιωμένοι θα καταστούν τα τελευταία «χαϊδεμένα παιδιά» της ελληνικής κοινωνίας.

Για να ικανοποιήσουν «γκρίζο λόμπι» οι πολιτικοί ηγέτες του κοντινού μας μέλλοντος θα προβούν σε δραστικές περικοπές στον τομέα της παιδείας, της έρευνας και της εθνικής άμυνας, δρώντας έτσι σε βάρος του μέλλοντος των όλο και λιγότερων νέων. Οι γέροι θα στριμώξουν πολιτικά τους νέους στη γωνία, θα τους περιθωριοποιήσουν και θα αναγκάσουν να εργάζονται περισσότερο και να πληρώνουν μεγαλύτερους φόρους. Σε περίπτωση που υποταχθούν οι νέοι θα βρίσκονται συνεχώς κάτω από τη ληστρική κηδεμονία των γηραιότερων. Το σίγουρο όμως είναι πως θα αμφιταλαντεύονται ανάμεσα στην παθητικότητα και στην επανάσταση.

Για να μην υπάρξει κοινωνική επανάσταση εκ μέρους των νέων, οι πολιτικοί ηγέτες θ’ αφήσουν κατά μέρος τις εθνικιστικές και ακροδεξιές λαϊκιστικές ρητορικές και θ’ ανοίξουν διάπλατα τις πόρτες στους μετανάστες, μόνο και μόνο για να μην αναγκαστούν να παρατείνουν υπερβολικά τον εργάσιμο χρόνο για τη συνταξιοδότηση πέρα από τα υφιστάμενα 67 έτη και να δυσαρεστήσουν έτσι και το πανίσχυρο «γκρίζο λόμπι». Ο μόνος τρόπος για να αποφευχθεί η συγκέντρωση όλης της εκλογικής δύναμης στα χέρια των γέρων, θα είναι, εκτός από το να καθιερωθεί άμεσα υποχρεωτική Ψήφος από τα 16 (ίσως και από τα 12 στο απώτερο μέλλον), να δοθεί το δικαίωμα σε κάθε εργαζόμενο Έλληνα η ψήφος του -τουλάχιστον στις εθνικές εκλογές- να μετρά για δύο, ενώ σε κάθε συνταξιούχο να μετρά κανονικά. Αυτό θα έφερνε κάποιου είδους ισορροπία αποτρέποντας έναν μακροχρόνιο ακήρυχτο “πόλεμο των γενεών”. Είναι βέβαιο όμως πως το «γκρίζο λόμπι» θα αντιδράσει πραξικοπηματικά και δεν θα επιτρέψει μια τέτοια εξέλιξη, η οποία θα περιορίζει τη δύναμή του.

ΑΠΟΦΕΥΓΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ

Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής το «γκρίζο λόμπι» θα αναγκάσει την Ελλάδα, επειδή θα έχει συνεχώς ανάγκη από εισαγωγές κεφαλαίων προκειμένου να χρηματοδοτήσει το αντιπαραγωγικό της ασφαλιστικό σύστημα και Κράτος-Πρόνοιας, να μετατραπεί σε “επιτήδειο ουδέτερο” και παθητικό παρατηρητή των διεθνών εξελίξεων, αποφεύγοντας με κάθε τρόπο το κόστος μιας πολεμικής εμπλοκής. Δεν θα υπάρχει διάθεση για ριψοκίνδυνες αποφάσεις, για δυναμική στάση και θα ευνοείται η διαμόρφωση μιας «σταθερής» εξωτερικής πολιτικής, δύσκαμπτης, «ουδέτερης» και αναγκαστικά φιλειρηνικής. Στόχος θα είναι πάντα η ασφάλεια, η σταθερότητα και η αποφυγή των κινδύνων.

Ο Ελληνικός Στρατός του μέλλοντος θα είναι αριθμητικά συρρικνωμένος, αναγκαστικά επαγγελματικός και εξοπλισμένος με οπλικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας, που θα σε αναπληρώνουν σε ισχύ πυρός την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Σπάνια ωστόσο αυτός ο στρατός θα παίρνει εντολή να αναπτύσσεται και να εμπλέκεται σε εμπόλεμες ζώνες, καθώς ο ρόλος του θα είναι καθαρά αμυντικός και αποτρεπτικός, θυμίζοντας περισσότερο αστυνομική δύναμη παρά δύναμη ταχείας επέμβασης. Εξάλλου η Ελλάδα θα βρίσκεται κάτω από την ομπρέλα του κοινού Ευρωπαϊκού Στρατού, ο οποίος με τη σειρά του θα είναι περισσότερο δύναμη αποτροπής παρά επέμβασης. Η γηραιά Ευρώπη θα καταστεί ένας πλούσιος παρατηρητής, υπολογίσιμος σε δύναμη, αλλά όχι και τόσο ικανός να αναλάβει ενεργό διεθνή ρόλο. Αν η μελλοντική γερασμένη Ευρώπη στριμωχτεί από κάποια εχθρική δύναμη είναι σίγουρο πως θα προτιμήσει να την απειλήσει ευθέως με στρατηγικά πυρηνικά πλήγματα, παρά να επιχειρήσει μια ριψοκίνδυνη επέμβαση εναντίον της με συμβατικές δυνάμεις.

Ακόμη και ως οργανικό τμήμα του σκληρού πυρήνα μιας μελλοντικής ευρωπαϊκής ομοσπονδίας, που θα είναι πολυπολιτισμική και γερασμένη κοινωνία, η γκρίζα Ελλάδα θα είναι αναγκασμένη να προωθεί μια ουδέτερη και κατευναστική εξωτερική πολιτική τόσο στην περιφέρειά της, όσο και διεθνώς. Θα εμφορείται διαρκώς από μια διάθεση συμβιβασμού κι από ένα πνεύμα υποχωρητικότητας. Θα δίνει την εντύπωση μιας χώρας εσωστρεφούς, κουρασμένης από την ιστορία, που προτιμά την απόσυρση σ’ ένα νοσταλγικό παρελθόν, παρά την ενεργό συμμετοχή σ’ ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο παγκόσμιο γίγνεσθαι.

ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ ΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΨΗΦΟΦΟΡΟΥΣ;

Όπως και να ‘χει η γήρανση του πληθυσμού της Ελλάδας θα πυροδοτήσει μια κρίση διαρκείας στην ελληνική οικονομία, οδηγώντας ενδεχομένως σε παρατεταμένο τέλμα την παραγωγικότητά της. Ένας γερασμένος πληθυσμός έχει λιγότερες απαιτήσεις, ζει πιο εύκολα από την ακίνητη περιουσία και δεν επενδύει στην ανανέωση των εξοπλισμών, ούτε και αποταμιεύει για το μέλλον, ειδικότερα αν δεν έχει παιδιά. Οι ηλικιωμένοι δεν προσαρμόζονται εύκολα στις νέες τεχνολογίες και γι’ αυτό η ελληνική οικονομία θα χάσει κάποια στιγμή το «τρένο» των τεχνολογικών εξελίξεων και οι αναπτυξιακές της δυνατότητές θα περιοριστούν. Οι γέροι δεν συνηθίζουν να επενδύουν, ούτε γενικώς να ρισκάρουν, αλλά υπολογίζουν τα πάντα. Δεν ενδιαφέρονται για το μέλλον και ο χρονικός τους ορίζοντας είναι απελπιστικά στενός. Είναι φανατικοί του Status Quo και του κομφορμισμού, κι εκφράζονται συνήθως μέσω συντηρητικών πολιτικών κομμάτων.

Μια «γκρίζα Ελλάδα» θ’ αποτελεί τον θρίαμβο του ησυχασμού και του συντηρητισμού. Ως γνωστόν τα συντηρητικά κόμματα είναι συνήθως Δεξιάς πολιτικής κατεύθυνσης, που εγγυώνται την κοινωνική ηρεμία και γαλήνη. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η Δεξιά θα καρπωθεί αποκλειστικά τα πολιτικά οφέλη από τη γήρανση του ελληνικού πληθυσμού. Έχει αποδειχθεί πως και η Αριστερά μπορεί να είναι εξίσου συντηρητική και μάλιστα μ’ έναν «βελούδινο» τρόπο κι επιπλέον έχει το πλεονέκτημα πως εγγυάται ακόμη και το πιο σπάταλο Κράτος-Πρόνοια, το οποίο είναι γνωστό πως αναδιανέμει τα εισοδήματα προς όφελος της μεσαίας τάξης, αγνοώντας τους πραγματικά φτωχούς.

Συνήθως οι γέροι γεμίζουν τις εκκλησίες, πράγμα που σημαίνει πως η Ορθόδοξη Εκκλησία θα βρει όλο και περισσότερο πιστούς, αλλά όχι και τόσο φανατικούς, για να καθοδηγήσει. Ένα συντηρητικό ορθόδοξο κίνημα ξενόφοβης, αλλά όχι απαραίτητα αντιμεταναστευτικής -ίσως μάλιστα ακριβώς το αντίθετο!-, κατεύθυνσης θ’ αποτελέσει ίσως τον κυριότερο πολιτικό φορέα έκφρασης της «γκρίζας Ελλάδας», ενώ πολιτικοί ηγέτες-ιεράρχες –οι «Χριστόδουλοι» του 2040!– μπορεί να πάρουν κάποια στιγμή τα ηνία της διακυβέρνησης της χώρας. Η κυρίαρχη πολιτική ιδεολογία θα είναι ίσως μια παράδοξη μορφή «ορθόδοξης σοσιαλδημοκρατίας», που θα εγγυάται από τη μια το αντιπαραγωγικό Κράτος-Πρόνοιας κι από την άλλη θα στηρίζει πολιτικά και οικονομικά το «μεταφυσικό μονοπώλιο» της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Η «γκρίζα Ελλάδα» δεν θα είναι ωστόσο χωρίς πλεονεκτήματα. Θα υπάρχει λιγότερη εγκληματικότητα, τρομοκρατία, λιγότερες κοινωνικές αναταραχές και γενικώς απροθυμία για εμπλοκή σε πολέμους κι εθνικιστικές περιπέτειες. Άλλωστε δεν θα υπάρχουν και τα αναγκαία αποθέματα αδρεναλίνης για κάτι τέτοιο…

Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας, ανάμεσα στ’ άλλα και του βιβλίου “Γκρίζα Ελλάδα” και δημιουργός του Ζενίθ (http://www.zenithmag.wordpress.com).

Advertisements

Άτομο, Ατομική Ιδιοκτησία και ο Μύθος περί Ελευθερίας και Ασφάλειας

Άτομο, ατομική ιδιοκτησία

και ο μύθος περί ελευθερίας και ασφάλειας

Σχετική εικόνα

 

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslessdemocracy@gmail.com,

 

 

Το γεγονός της ατομικής ιδιοκτησίας σε παγώνει για πάντα

στο «Εγώ» και σε διώχνει για πάντα από το «Εμείς».

Τζον Στάινμπεκ[2]

Αν είμαι ό,τι έχω και αν ό,τι έχω έχει χαθεί,

τότε ποιος είμαι;

Έριχ Φρομ[3]

 

Η ιδιοκτησία σκλαβώνει. Ανήκεις

σε ό,τι σου ανήκει.

Νίκος Δήμου[4]

Αποτέλεσμα εικόνας για Capitalism Vs Society

Με τον όρο ατομική θεωρία στη Φυσική, οι θεμελιωτές της Λεύκιππος και Δημόκριτος, στην προσπάθειά τους να εξηγήσουν τη λειτουργία της Φύσης και του κόσμου, υποστήριξαν πως η ύλη, άρα και ο κόσμος, συγκροτείται από άπειρο πλήθος στοιχειωδών αδιάσπαστων, άτμητων σωματιδίων. Έκτοτε αυτή η θεωρία επιβεβαιώνεται απόλυτα, εμπλουτίζεται συνεχώς και συμπληρώνεται από τη σύγχρονη επιστήμη. Ας κρατήσουμε μόνο δύο έννοιες, ότι ο κόσμος αποτελείται από άτομα και ότι τα άτομα δεν επιδέχονται περαιτέρω τομή και αλλοίωση της οντότητάς τους, διευκρινίζοντας ότι η «σχάση, η διάσπαση του ατόμου» δεν είναι τομή σε μικρότερα άτομα, αλλά βίαιη μετατροπή της ύλης σε ενέργεια.

Ο Αριστοτέλης, όπως είναι γνωστό, υποστήριζε ότι «το Όλον είναι πρότερο από τα μέρη», που σημαίνει ότι το τετράποδο ζώον έγινε δίποδο και σκεπτόμενος άνθρωπος μέσα στην αγέλη, στη συλλογικότητα που συσσώρευε εμπειρίες γενεών, Γνώση και φαντασία, με τις οποίες εξελίχθηκε σταδιακά σε ομάδα-κοινότητα, σε κοινωνία και δεν συνέβη το αντίστροφο, δηλαδή ότι το ζώον έγινε από μόνο του άνθρωπος και στη συνέχεια αυτό συγκρότησε την κοινότητα. Οι συνήγοροι της ατομικής θεωρίας στην κοινωνίαπαραγνωρίζουν αυτή την πραγματικότητα και εντελώς αυθαίρετα υποστηρίζουν ότι το άτομο, δηλαδή ο άνθρωπος, προηγείται της κοινωνίας και συνεπώς είναι τάχα μοναδικός[5], ανεξάρτητος από τον κόσμο του, δηλαδή από την κοινωνία του, και ότι η απόκτηση ατομικής ιδιοκτησίας αποτελεί θεμελιακό, φυσικό και ιερό δικαίωμα του ατόμου, γιατί τάχα η ατομική ιδιοκτησία προσφέρει στον κάτοχό της ασφάλεια και ελευθερία. Με τέτοια παραμύθια συνεπικουρούμενα από την όποια θρησκευτική πανούκλα καταφέρνουν να αποκόπτουν το άτομο από την κοινωνία, από το Εμείς του, δηλαδή, από τον φυσικό του χώρο που του προσφέρει ασφάλεια και ελευθερία ως εγνωσμένη αναγκαιότητα και να μετατρέπουν κάποιους λίγους σε ασύδοτους λύκους και τους πολλούς σε σφαχτάρια πρόβατα.

Η πραγματικότητα όμως φαίνεται να είναι πολύ διαφορετική, γιατί το κοινωνικό, όπως και το φυσικό, άτομο οφείλει την ύπαρξή του στον κόσμο του, δηλαδή σε ένα πλήθος οργανωμένων ατόμων, σε κάποιο Εμείς, από το οποίο αντλούν το Εγώ τους. Η ολιστική κοινωνιολογική προσέγγιση «δεν θεωρεί κατά κανένα τρόπο ότι οι κοινωνικές ολότητες σύγκεινται από τα επιμέρους άτομα, αλλά αντίθετα κατανοεί το άτομο ως μέλος του κοινωνικού συνόλου. Δεν υπάρχουν απομονωμένα, συγκεντρωμένα στον εαυτό τους άτομα που συνέρχονται σε κοινωνία με σύμβαση την πραγμάτωση των ατομικών τους σκοπών, αλλά “συναρθρώνεται” το σύνολο του συλλογικού όντος και τα χωριστά άτομα αντλούν μόνο από αυτό την υπόστασή τους. […] Θεωρίες περί φυσικού δικαίου και “κοινωνικού συμβολαίου” αποτελούν παραδείγματα ατομιστικού τρόπου σκέψης»[6]. Και ενώ το «φυσικό άτομο» δεν διεκδικεί να αποκοπεί από τον κόσμο του και πολύ περισσότερο δεν διεκδικεί να αποσπάσει τμήμα του κόσμου του και να το καταστήσει «προσωπική» του ιδιοκτησία, οι θεωρητικοί του «κοινωνικού άτμητου ατόμου» αυθαιρετούν υποστηρίζοντας ότι το υποτιθέμενο άτομό τους, ο άνθρωπος, μπορεί να αποσπά από την κοινωνία του και να καθιστά ατομική του ιδιοκτησία όσα άλλα άτομα μαζί με όσο μεγαλύτερο τμήμα της Φύσης μπορεί, για να νιώσει ασφάλεια και ελευθερία. Το γεγονός ότι τα υπόλοιπα άτομα χάνουν με αυτόν τον τρόπο την ασφάλεια, την ελευθερία αλλά και την κοινωνική και ατομική τους υπόσταση φαίνεται να μην ενδιαφέρει τους κατασκευαστές αυτής της ψευτοθεωρίας.

Αποτέλεσμα εικόνας για Capitalism Vs Society

Φαίνεται όμως ότι και τα άτομα που απέκτησαν με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο ατομική ιδιοκτησία δεν κατάφεραν να νιώσουν ασφαλή και ελεύθερα, όχι γιατί τα απειλούν οι χειραγωγημένοι δούλοι τους και οι στρατιές των παραιτημένων, μοιρολατρών ακτημόνων, αλλά γιατί η ατομική ιδιοκτησία τους απειλείται από άλλες ατομικές ιδιοκτησίες που λυσσασμένα θέλουν να μεγαλώσουν τρώγοντας τις άλλες για να αισθάνονται πιο ασφαλείς και περισσότερο ελεύθεροι οι κάτοχοί τους. Αυτός ο ανταγωνισμός μεταξύ ατομικών ιδιοκτησιών, δηλαδή μεταξύ κεφαλαίων, τελικά κάνει τους κατόχους τους περισσότερο ανασφαλείς και λιγότερο ελεύθερους, γιατί κάθε στιγμή βλέπουν κάποιον από τους ομοίους τους να τους απειλεί ή να πτωχεύει, να απαλλοτριώνεται από τους ανταγωνιστές του ή να οδηγείται στη φυλακή για χρέη, και για να επιβιώσουν γίνονται μοναχικότεροι, επιθετικότεροι και όλο και περισσότερο αντικοινωνικοί και δυστυχισμένοι, που σημαίνει ότι γίνονται υπηρέτες εγωιστικών ψευδαισθήσεων και πραγμάτων που τους ρημάζουν τη ζωή.

Χάνοντας τον συναισθηματικό, τον κοινωνικό, τον πνευματικό, τον ιστορικό συλλογικό πλούτο τού Εμείς, αναζητούν την ευτυχία, την ασφάλεια, την ελευθερία στον ιδιωτικό υλικό πλούτο τού Εγώ, που σε σύγκριση με αυτόν των ανταγωνιστών είναι πάντα λίγος και πρέπει να μεγαλώσει με κάθε τρόπο, ακόμα και με το έγκλημα και με τον πόλεμο. Η γκλαμουριά, η πολυτέλεια, η «χρυσόσκονη» και η προκλητική σπατάλη συμπληρώνονται από στρατιές καλοπληρωμένων σωματοφυλάκων, από την απομόνωση, την έκλυτη ζωή και την ευρύτατη χρήση ουσιών και οινοπνεύματος, για να νιώσουν λίγη ασφάλεια και να υποκαταστήσουν την ευτυχία που τους λείπει. Αδυνατούν ακόμα και να γελάσουν αυθόρμητα, γιατί οι φροντίδες της ατομικής ιδιοκτησίας τους τούς στέρησαν την ικανότητα να γελούν, να αγαπούν και να ερωτεύονται χωρίς να «νικούν», χωρίς να πλουτίζουν και χωρίς τη βοήθεια ουσιών.

Ο Σίγκμουντ Φρόυντ, ασκώντας αυστηρή κριτική στη φιλοσοφία και στη λειτουργία της αστικής κοινωνίας, χαρακτήριζε μίζερα, νευρωτικά τα άτομα με επίμονη και σταθερή επιδίωξη απόκτησης ατομικής ιδιοκτησίας και υλικών πραγμάτων, και ο Έριχ Φρομ συμπληρώνει«Το άτομο που ασχολείται αποκλειστικά με την κατοχή και απόκτηση υλικών πραγμάτων, είναι νευρωτικό. Από αυτό θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι και η ίδια η κοινωνία […] είναι μια κοινωνία άρρωστη».[7] 

Σχετική εικόνα

Η ατομική ιδιοκτησία επιβάλλει τελικά πάνω στο άτομο τις δικές της ιδιότητες, όπως τον ατομισμό, το νοσηρό εγωισμό, τον μέχρι θανάτου ανταγωνισμό, την απληστία, το μισανθρωπισμό, την ανηθικότητα, την αδικία και την παραβατικότητα, με κατάληξη το έγκλημα και τον πόλεμο, πράγματα που οι απολογητές του κεφαλαίου τα αποδίδουν σε βιολογικούς όρους, όπως την ανθρώπινη φύση, για να απαλλάξουν την ατομική ιδιοκτησία και τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής από την ευθύνη γι’ αυτή την εκτροπή του ατομικού ιδιοκτήτη, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για κοινωνικά φαινόμενα συνυφασμένα με τη φύση της ατομικής ιδιοκτησίας. «Η ιδέα της αδικίας και συνεπώς και της τιμωρίας του αδικούντος δεν εμφανίζονται με την πρώτην, την πρωτόγονον κοινωνίαν του ανθρώπου. Κατά την περίοδον ταύτην, με το να μην υπάρχη ούτε στα κινητά πράγματα ούτε στα ακίνητα ατομική ιδιοκτησία, δεν ήτο δυνατόν να γίνη αφαίρεσις ξένης ιδιοκτησίας, προσβολής της τιμής του άλλου και αφαίρεσις της ζωής του πλησίον. Αι τοιαύται πράξεις ή παραλείψεις αρχίζουν να εμφανίζωνται ως διατάραξις της κοινωνικής συμβιώσεως από της εποχής κατά την οποίαν διεσπάσθη η οργάνωσις του γένους και ήρχισε να επικρατεί ο νέος θεσμός της ατομικής ιδιοκτησίας. […] Όταν επήλθεν εντός των πρωτογόνων κοινωνικών οργανώσεων (γένους, φυλής, πατριάς) ανατροπή των όρων της κοινοβιακής ισότητος και εντεύθεν εδημιουργήθησαν αι κοινωνικαί ανισότητες, ο άνθρωπος, ως άτομον αναλόγως της θέσεώς του μέσα εις την κοινωνίαν, ήρχισε να ρέπη προς την αδικίαν. Δηλαδή ήρχισε να παραβαίνη τας μέχρι τούδε ισχυούσας κοινωνικάς εντολάς και να ιδιοποιήται ωρισμένα αντικείμενα ανήκοντα εις την πατριάν του ή εις άλλους. […] Παραλλήλως, δε, προς την περαιτέρω ανάπτυξιν και επέκτασιν του θεσμού της ατομικής ιδιοκτησίας, εγεννήθη και ισχυροποιήθη και το ατομικιστικόν αίσθημα: “τούτο είναι δικό μου”. Επειδή δε, δεν υπήρχεν αφθονία αγαθών, εκείνοι οι οποίοι δι’ οιονδήποτε λόγον δεν ηδύναντο να αποκτήσουν τοιαύτα, ήρχισαν, διά της αρπαγής ή της κλοπής, τα αγαθά τα οποία δεν ανήκον εις αυτούς να τα κάμνουν “δικά των”[…] Όταν δε αργότερον εις ωρισμένας περιφερείας το ιερατείον είχεν εξαιρετικήν εξουσίαν εις χείρας του, διά των υπό τύπον θεϊκής εντολής θεσπιζομένων ποινικού περιεχομένου θεσμών, πρωτίστως επροστάτευεν τα προνόμια και τα δικαιώματά του ως και τα προνόμια και δικαιώματα των ευγενών. Συνεπώς μετά τη διάλυσιν του γένους και της πατριάς, οι θεσμοί οι περιέχοντες ποινικάς κυρώσεις ως δικαιολογητικήν των βάσιν είχον το δίκαιον του ισχυρότερου».[8] 

Αποτέλεσμα εικόνας για Capitalism Vs Society

Είναι συνεπώς προφανές ότι η Φύση δεν δημιουργεί εγκληματίες. Τους εγκληματίες τούς γεννάει η ατομική ιδιοκτησία και το κεφάλαιο, ως κοινωνική σχέση εξουσίας των λίγων πάνω στους πολλούς. Το έγκλημα το γεννάει το φαύλο σύστημα της ατομικής ιδιοκτησίας και εξουσίας, της οικονομικής και της κοινωνικής ανισότητας, που μεταμορφώνει ανθρώπινα όντα, ως άλλη μυθική Κίρκη, σε μισάνθρωπους ηγεμόνες και σε διεστραμμένους εξουσιαστές, σε αργυρώνητους «σοφούς» συμβουλάτορες, σε δήμιους και σε χαφιέδες, σε φαύλους πιστούς, οπαδούς και υπηκόους, σε ζόμπι και μοιρολάτρες δούλους, φιγούρες του γκροτέσκου και του τραγικού, σκιές ανθρώπινες που δείχνουν στους υπόλοιπους που αντιστέκονται τι οφείλουν να μην κάνουν και τι πρέπει να κάνουν, για να μείνουν άνθρωποι, αυτοί και οι γενιές που έρχονται.

Αυτή η καπιταλιστική πραγματικότητα αναγκάζει τα υποκείμενα της ατομικής ιδιοκτησίας ν’ απομακρύνονται από την κοινωνία, να χάνουν σταδιακά την ανθρωπιά τους, να γίνονται περισσότερο ανασφαλή άτομα, σκληροί εκμεταλλευτές των συνανθρώπων τους που είναι αναγκασμένοι να εργάζονται σ’ αυτούς για να μεγαλώνει η ατομική ιδιοκτησία των αφεντικών τους. Γίνονται υπονομευτές των αντιπάλων τους, καθώς είναι αναγκασμένοι, για να σώσουν και να μεγαλώσουν την περιουσία τους και την εξουσία τους, να κάνουν εγκλήματα ατομικά και μαζικά, ακόμα και γενοκτονίες ολόκληρων λαών, στο όνομα κάποιας πατρίδας που την ταυτίζουν με τη δική τους περιουσία και εξουσία, με αποτέλεσμα να καταλήγουν εγκληματίες σε βάρος της ανθρωπότητας και του πολιτισμού.

Όλα αυτά δείχνουν, τελικά, πως η ατομική ιδιοκτησία όχι μόνο δεν προστατεύει τους κατόχους της, αλλά αντίθετα τους εκθέτει σε πολλαπλούς κινδύνους, αλλοιώνει την ανθρώπινη ιδιότητά τους, υπονομεύει τα ατομικά Εγώ τους και τα αναγκάζει να καταφεύγουν σε τοξικές θεωρίες και ιδεολογίες και σε ένα ταξικό υποκείμενο με τη μορφή του καπιταλιστικού κράτους, που στρέφεται ενάντια στην εργαζόμενη κοινωνία, ενάντια στο γενεσιουργό Εμείς, καταστρέφοντας τη μήτρα που τους γέννησε ως ανθρώπους, τη Φύση και τον ανθρώπινο πολιτισμό. Το τραγικά διδακτικότερο όλων είναι ότι τα Εγώ που αγνοούν ή αρνούνται ότι προέρχονται από το Εμείς, τελικά αυτοκαταστρέφονται τα ίδια ως ανασφαλή και ανελεύθερα αποανθρωποποιημένα εργαλεία μιας λαθεμένης αντίληψης και ενός καταστροφικού εξουσιαστικού μηχανισμού που κομματιάζει, μεταφορικά και κυριολεκτικά, την οντολογική υπόσταση εκατομμυρίων ανθρώπων, των κατόχων ατομικής ιδιοκτησίας μη εξαιρουμένων, έναντι «μιας χούφτας δολαρίων» το κεφάλι.

Το γεγονός ότι η ιδεολογία περί ατομικής ιδιοκτησίας αδυνατεί να πείσει όλη την κοινωνία για την ορθότητα και χρησιμότητά της, ανάγκασε την κυρίαρχη τάξη να την καταστήσει κρατική θρησκεία με την έννοια της λεγόμενης «ελεύθερης αγοράς» που συγχρονίζεται με τη σκοταδιστική θρησκεία, σύμφωνα με την οποία ο «θεός» έδωσε ελευθερία στους ανθρώπους όχι να μοιράσουν για να ζήσουν όλοι, αλλά να «κατακυριεύσουν τη Γη», όσοι προλάβουν βέβαια, γιατί σύμφωνα μ’ αυτές τις αντιλήψεις, που εμφανίζονται ακόμα και ως αναρχικές, «το άτομο οφείλει να βάζει τον εαυτό του στο κέντρο των πραγμάτων και στη συνέχεια να κάνει κτήμα του όσο μεγαλύτερο μέρος του  κόσμου μπορεί».[9] Όσο για τους άλλους που δεν κατάφεραν να ανήκουν στην «Ένωση των Εγωιστών», «έχει ο θεός», και με την ευλογία του θα τους φροντίσει το κράτος των ιδιοκτητών. Ο σκοπός ήταν να αναγνωριστεί το κράτος ως αφέντης και όχι ως συνολική έκφραση της κοινωνίας, με αποτέλεσμα την υποταγή της εργαζόμενης κοινωνίας σε μια πολυκέφαλη εξουσία που είναι ταυτόχρονα κράτος, «θεός», κεφάλαιο, νόμοι, δικαστήρια, στρατός, αστυνομία και κοινοβούλια, πίσω από τα οποία κρύβεται η μόνη πραγματική εξουσία, αυτή της τάξης των μεγαλοϊδιοκτητών των μέσων παραγωγής, το απάνθρωπο και καταστροφικό μεγάλο κεφάλαιο.

Αποτέλεσμα εικόνας για Capitalism Vs Society

Για να το πετύχει αυτό το κεφάλαιο, έπρεπε να αποσπάσει το άτομο από την κοινωνία και τεμαχίζοντάς το σε θνητό σώμα και σε δήθεν «αθάνατη ψυχή» να το «θεοποιήσει», καλλιεργώντας του την ψευδαίσθηση ότι το Εγώ είναι ανώτερο από το Εμείς και συνεπώς το άτομο μπορεί να υπάρξει εκτός, και να δρα εναντίον, της κοινωνίας. Έτσι, αποκαλύπτεται ότι τα παραμύθια, της αστικής ιδεολογίας, της θρησκείας και κάποιων γκουρού της λεγόμενης αναρχίας, περί ατομικής ελευθερίας εκτός κοινωνίας, που ευλογούν την ατομική ιδιοκτησία, τελικά δεν εξυπηρετούν το άτομο αλλά το κεφάλαιο και την εξουσία των λίγων πάνω στους πολλούς, που ως εκμεταλλευόμενοι και εξαρτημένοι από την εξουσία των λίγων χάνουν την ελευθερία τους και πολύ συχνά και τη ζωή τους, για να νιώθουν ασφάλεια τα αφεντικά τους.

Καταλήγοντας μπορούμε να συμπεράνουμε ότι τα άτομα που αναλώνουν τη ζωή τους στην απόσπαση, με την ωμή βία ή με τη βία των νόμων που τα ίδια θέσπισαν, από την κοινωνία υλικών και άυλων αξιών, για να τα συσσωρεύσουν ως ατομική τους ιδιοκτησία που ξεπερνάει τις πραγματικές τους ανάγκες, υπέταξαν τη ζωή τους σε νεκρά υλικά πράγματα που ξεπερνούν τους ιδιοκτήτες τους και ως ατομική ιδιοκτησία στέκονται εχθρικά απέναντι στην κοινωνία. Άτομα και κοινωνίες, όμως, που δεν κυριαρχούνται από τη δίψα για ζωή και από τη ζωή την ίδια, αλλά από τη μανία απόκτησης και συσσώρευσης ατομικής ιδιοκτησίας, πλούτου και ανθρώπινων νεκρών υλικών δημιουργημάτων, γίνονται αρνητές της ζωής και της κοινωνίας που αποσκοπούν στην καθολική ευτυχία, γιατί ποτέ και κανένα άτομο δεν μπόρεσε να είναι ευτυχισμένο όταν η δική του ευτυχία προέρχεται αλλά και απειλείται από τη δυστυχία των συνανθρώπων του.

Αποτέλεσμα εικόνας για Capitalism Vs Society

Αυτή η γκρίζα πραγματικότητα υποδηλώνει τελικά ότι σ’ αυτήν την περίπτωση το σημαίνον δεν είναι το Εγώ, αλλά η ατομική ιδιοκτησία, η οποία συνθλίβει κυριολεκτικά, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, τους φορείς της. Οπότε προκύπτει το ερώτημα αν μπορεί, σε συνθήκες οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας να υπάρξει το Εγώ εκτός κοινωνίας, όταν μάλιστα αυτό δεν προσδιορίζεται από το Εμείς και το «γνώθι σ’ αυτόν», αλλά από σκοταδιστικούς μύθους και εξουσιαστικές ιδεολογίες. Όταν το Εγώ δεν ταυτίζεται με το συλλογικό Είναι, με το Εμείς, αλλά με την ιδιοκτησία, τότε «το Εγώ δεν είναι στην αρχή παρά η καθαρά αφηρημένη υποκειμενική ύπαρξη, η καθαρά κατηγορηματική ύπαρξη, η ύπαρξη που αν και διαφοροποιείται με τον εαυτό της δεν έχει σαν περιεχόμενο την αληθινή διαφορά, το προσδιορισμένο περιεχόμενο βρίσκεται έξω από τον εαυτό του και εδρεύει στο αντικείμενο».[10]

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να δούμε τι σημαίνει, για την κατά Χέγκελ[11]  φιλοσοφία του πνεύματος και του δικαίου, το να ταυτίζεται το Εγώ με το αντικείμενο, δηλαδή να ‘εδρεύει’ στην ατομική ιδιοκτησία και όχι στο συλλογικό υποκείμενο, στο Εμείς: «Με την εξάλειψη του αντικειμένου, το υποκείμενο εξαλείφει την ίδια του την ατέλεια. Αυτός ο διχασμός του εαυτού μέσα σε ένα Εγώ που βρίσκεται σε σχέση μ’ ένα εξωτερικό αντικείμενο δίνει μια αντικειμενική ύπαρξη στην υποκειμενική υπόσταση, το ίδιο που κάνει το αντικείμενο μια ύπαρξη υποκειμενική».[12] Με απλά λόγια, ο Χέγκελ μας λέει πως η ατομική ιδιοκτησία μάς διαφοροποιεί, δηλαδή μας αποσπά από το Εμείς, το συλλογικό εαυτό μας, τον οποίο και διχάζει υποτάσσοντάς τον ως αντικείμενο της ιδιοκτησίας που υποκειμενικοποιείται θεσμικά και γίνεται το σημαίνον και οι ατομικοί ιδιοκτήτες γίνονται απλά σημαινόμενα, γίνονται δούλοι του πλούτου τους, εχθροί των συνανθρώπων τους και εγκληματίες σε βάρος της κοινωνίας-ανθρωπότητας.

Καταλήγοντας διαπιστώνουμε πως η ατομική ιδιοκτησία παραμορφώνει τις οικονομικές δομές με αποτέλεσμα την υπερδιόγκωση των μη παραγωγικών τομέων, που αποσκοπούν στην υποστήριξη των ανισοτήτων και της εξουσίας του κεφαλαίου σε βάρος της κοινωνίας και την παραμέληση των παραγωγικών τομέων της οικονομίας που αποσκοπούν στην κάλυψη των βασικών αναγκών της κοινωνίας. Αυτή η αναντιστοιχία εκδηλώνεται με αλυσιδωτές οικονομικές κρίσεις σε μορφή σπιράλ που μεγεθύνουν τις ανισότητες, διευρύνουν την παγκόσμια πείνα και περιορίζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις πολιτικές και κοινωνικές ελευθερίες σε αναλογία του 1% που κατέχει τα μέσα παραγωγής και ελέγχει την παγκόσμια οικονομία, προς το 99% του παγκόσμιου πληθυσμού που φυτοζωεί ταπεινωμένο και καταπιεζόμενο.

Αποτέλεσμα εικόνας για Capitalism Vs Society

Το συμπέρασμα που λογικά προκύπτει από αυτήν την ανάλυση είναι ότι η ατομική ιδιοκτησία καταστρέφει τις θεμελιακές ιδιότητες του ανθρώπου, ως κοινωνικό και ιστορικό υποκείμενο, το οδηγεί ενάντια στη συλλογικότητα, στο Εμείς, από την οποία προέρχεται και μ’ αυτόν τον τρόπο περιορίζει, τους βαθμούς ελευθερίας και ασφάλειας τόσο του ιδιοκτήτη της, όσο και των υπόλοιπων μελών της κοινωνίας. Από αυτόν τον φαύλο κύκλο, της αντικοινωνικής αποανθρωποποίησης εξαιτίας της ατομικής ιδιοκτησίας και της απάνθρωπης σκοταδιστικής-θρησκευτικής αγυρτείας[13], μπορεί να μας βγάλει μόνο μια ‘επιστροφή στο Εμείς’, στη μικρή, στη μεγάλη και στην πολύ μεγάλη κοινωνία και στην επανασυγκόλλησή της, με την οριστική και ριζική κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας, της μόνης ικανής και αναγκαίας συνθήκης για να βγει η ανθρωπότητα από την καπιταλιστική βαρβαρότητα[14]και να μπει στην εποχή της πραγματικής ελευθερίας, της καθολικής ασφάλειας και του οικουμενικού ουμανιστικού πολιτισμού της άμεσης δημοκρατίας με περιεχόμενο την αταξική κοινωνία[15].

Κι όποιοι έχουν κάτι καλύτερο να προτείνουν ας μην το κρατάνε για τον εαυτό τους. Ας το καταθέσουν στο δημόσιο διάλογο, ο οποίος δεν έβλαψε ποτέ και κανέναν, εκτός από εκείνους που μας θέλουν κωφούς, μουγκούς, τυφλούς και δούλους κάποιου θεού που μας μισεί και αφέντη που μας ταπεινώνει, μας εκμεταλλεύεται και τελικά, για να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του, μας σκοτώνει.

Αποτέλεσμα εικόνας για Capital Vs Society

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ-ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

http://classlessdemocracy.blogspot.gr/2017/10/blog-post_22.html,

[1] Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017, σελ. 60-67.

[2] John Ernst Steinbeck (19021968). Αμερικανός συγγραφέας, τιμήθηκε το 1962 με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.

[3] Erich Fromm (1900-1980). Γερμανός ουμανιστής κοινωνιολόγος και φιλόσοφος.

[4] Ο Νίκος Δήμου είναι Έλληνας συγγραφέας.

[5] «Εγώ ο εγωιστής, δεν έχω στην καρδιά μου την ευημερία αυτής της ‘ανθρώπινης κοινωνίας’. Δεν θυσιάζω τίποτα σ’ αυτήν, μόνο την χρησιμοποιώ, για να μπορώ όμως να την χρησιμοποιώ πλήρως, την μετατρέπω σε ιδιοκτησία μου και δημιούργημά μου, δηλαδή, την εκμηδενίζω και σχηματίζω στην θέση της την ένωση των εγωιστών», Stirner Max, Ο Μοναδικός και η Ιδιοκτησία του, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΘΥΡΑΘΕΝ, Θεσσαλονίκη 2005, σελ. 194.

[6] Freyer Hans, Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία, Αναγνωστίδης, Αθήνα χ.χ., σελ. 173.

[7] Έριχ Φρομ, Να Έχεις ή να Είσαι;, Μπουκουμάνης, Αθήνα 1978, σελ. 111.

[8] Γιάννης Κορδάτος, Εισαγωγή εις την νομικήν επιστήμην, Μπουκουμάνης, Αθήνα 1977, σελ. 151.

[9] Max Stirner, The Ego and Its Own [Το Εγώ και το δικό του], Rebel Press, London 1993.

[10] Georg Hegel, Φιλοσοφία του πνεύματος, Αναγνωστίδης, Αθήνα χ.χ., σελ. 17.

[11] Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831). Γερμανός φιλόσοφος.

[12] Στο ίδιο, σελ. 51.

[13] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017.

[14] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και Παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[15] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον ουμανισμό. ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

Αποτέλεσμα εικόνας για Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία.

«ΔΙΚΑΙΗ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ»: H Σεισάχθεια και η Γέννηση της Ατομικής Ιδιοκτησίας

«ΔΙΚΑΙΗ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ»

Η «Παγίδα του Σόλωνα»

H Σεισάχθεια και η Γέννηση της Ατομικής Ιδιοκτησίας

Σχετική εικόνα

Γράφει ο Κώστας Λάμπος  (claslessdemocracy@gmail.com)

Το ανθρώπινο είδος κατάφερε, στην εκατομμυριόχρονη βασανιστική πορεία του, να επιβιώσει και να δημιουργήσει τον πολιτισμό του Εμείς, της αλληλεγγύης και της ισοκατανομής χάρη στην αντιμετώπιση της Φύσης και ιδιαίτερα του εδάφους ως ελεύθερο-κοινό αγαθό, ενώ από την σχετικά πρόσφατη βίαιη καθιέρωση της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω σε ανθρώπους, στο έδαφος και στα μέσα παραγωγής οδηγήθηκε στον ‘πολιτισμό’ του νοσηρού Εγώ, του ανταγωνισμού μέχρι θανάτου του αντιπάλου και συνεπώς της κοινωνικής ανισότητας με αποκορύφωμα την καπιταλιστική βαρβαρότητα η οποία το απειλεί με νέες και χειρότερες μορφές δουλείας και με εξαφάνιση.

*Αποτέλεσμα εικόνας για Solon athens

Πρωτοπόρος αρχιτέκτονας της ιστορικής καμπής της ανθρωπότητας από την κοινοκτημοσύνη στον «πολιτισμό της ατομικής ιδιοκτησίας» θεωρείται, σύμφωνα με τον Πλούταρχο[2] και άλλες ιστορικές πηγές,[3] ο Θησέας,[4] ο οποίος απελευθέρωσε την Αθήνα, που ήταν «φόρου υποτελής» στην Κρήτη, γύρω στο 1000 π.χ., γεγονός που αποδόθηκε συμβολικά με το μύθο του Θησέα που σκότωσε τον Μινώταυρο.[5] Για την ενίσχυση της άμυνας και την αποτροπή κάποιας νέας υποδούλωσης, ο Θησέας κατάφερε να συνενώσει τα μικρά γένη και τις πολλές μικρές πόλεις της Αττικής «στας Αθήνας», σε μια ενιαία κοινωνία, η οποία στην πορεία μετεξελίχθηκε στην ενιαία Αθηναϊκή Δημοκρατική Πολιτεία. Αυτή η κίνηση ενοποίησης των γενών σε ενιαία κοινωνία ταξικής διαστρωμάτωσης εκφράστηκε ως κεντρική εξουσία που θεωρήθηκε αναγκαία για την ίδια την επιβίωση των γενών που κατοικούσαν στο λεκανοπέδιο της Αττικής και ήταν εκτεθειμένα σε διαρκείς εχθρικές επιθέσεις άλλων γενών από διάφορες κοντινές και μακρινές περιοχές. Η νέα δυναμική κοινωνική αναδιάταξη προκάλεσε τη σταδιακή διάλυση του συστήματος των γενών και είχε ως επακόλουθο τη σταδιακή υποχώρηση του εθιμικού δικαίου της κοινοκτημοσύνης και την αντικατάστασή του από νέους πολιτικούς νομικούς θεσμούς. Έτσι, οι σχέσεις ιδιοκτησίας πάνω στη γη μετεξελίσσονται από κοινοκτησία του γένους σε κρατική ιδιοκτησία στην αρχαία Σπάρτη και σε ένα είδος δημοτικής ιδιοκτησίας στην αρχαία Αθήνα. Όσο όμως η κεντρική εξουσία απομακρυνόταν από την κοινωνία, ως ξεχωριστό και επικυρίαρχο όργανο που νομοθετούσε και συγκροτούσε όργανα επιβολής και καταστολής, τόσο έκανε την εμφάνισή της η τάση για το βίαιο κομμάτιασμα της κοινόκτητης γης σε αμφισβητούμενες ατομικές ιδιοκτησίες.Αποτέλεσμα εικόνας για Solon athens

Αυτή η διαδικασία ολοκληρώθηκε και έκλεισε με τη νομοθεσία του Σόλωνα που καθιέρωσε την de jure ατομική ιδιοκτησία κάπου στις αρχές του 6ου αιώνα της παλιάς χρονολογίας, όταν οι νέοι εξουσιαστές, οι αριστοκράτες-δουλοκτήτες, άρχισαν να κατατέμνουν την κοινή γη των υπό διάλυση γενών της Αττικής σε de facto ατομικές ιδιοκτησίες. Το γεγονός όμως ότι η κατάτμηση της γης σε ατομικές ιδιοκτησίες προκάλεσε μεγάλες κοινωνικές αναταραχές και αιματηρές συγκρούσεις, γιατί η κοινωνική πλειονότητα κατανοούσε ότι αυτή η εξέλιξη την περιθωριοποιούσε και την οδηγούσε στη σκλαβιά και στην εξαθλίωση, δείχνει ότι υπήρχε και άλλη εναλλακτική λύση, αυτή της από κοινού καλλιέργειας και χρήσης της γης, όμως αυτή η λύση προϋπέθετε κατάργηση των ήδη διαμορφωμένων κοινωνικών τάξεων. Ατυχώς, όμως, για την ανθρωπότητα, κι αυτό γιατί δεν νομοθετούσε πια η εργαζόμενη κοινωνία της αυτοδιεύθυνσης και της ισοκατανομής, αλλά η άρχουσα τάξη της ανισοκατανομής, μέλος της οποίας ήταν και ο Σόλωνας,[6] με τα μέχρι σήμερα γνωστά αποτελέσματα της νομοθεσίας του, μιας νομοθεσίας που μετέτρεψε το έδαφος σε αντικείμενο αγοραπωλησίας, αισχροκέρδειας και κερδοσκοπίας. Το γεγονός ότι η ιστορία γράφτηκε, όπως γράφτηκε, δεν σημαίνει ότι δεν θα μπορούσε να έχει, ή και ότι δεν μπορεί να, γραφτεί και διαφορετικά, γιατί η ιστορία δεν γράφεται καθ’ υπαγόρευση φυσικών νόμων, αλλά ως συνισταμένη κοινωνικών νόμων, όπως αυτοί διαμορφώνονται στα πεδία σύγκρουσης των κοινωνικών δυνάμεων, από τα οποία κάποιοι εξέρχονται ως νικητές και κάποιοι άλλοι ως ηττημένοι, γεγονός που μπορεί να οφείλεται και σε απρόβλεπτους, τυχαίους και τεχνικούς λόγους.

Αποτέλεσμα εικόνας για Solon athens

Γεγονός όμως είναι και παραμένει ότι για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία η ατομική ιδιοκτησία, επιβάλλεται με την «κοινωνική επανάσταση του Σόλωνα που εγκαινίασε επέμβαση στην ιδιοκτησία»[7] με την καθιέρωση του κληρονομικού δικαιώματος[8] στην αρχαία Αθήνα.[9] Πρόκειται για τη γνωστή ως Σεισάχθεια (592-591 π.χ.), η οποία στην πραγματικότητα λειτούργησε ως «Παγίδα του Σόλωνα», γιατί στην πράξη συντελέστηκε σε πολιτικό-εξουσιαστικό αυθαίρετο θεσμικό επίπεδο η καθιέρωση της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στη γη, σε βάρος της κοινής γαιοκτησίας. Με τους Νόμους του Σόλωνα η αθηναϊκή αριστοκρατία καταργούσε το εθιμικό δίκαιο της κοινοκτημοσύνης, επικύρωνε, στα πλαίσια της Σεισάχθειας, την ατομική ιδιοκτησία[10] πάνω στη γη και αποκτούσε ένα σταθερό και μόνιμο οικονομικό υπόβαθρο της πολιτικής της εξουσίας. Η επιπόλαιη θεώρηση της σολώνειας νομοθεσίας στέκεται μονάχα στην υποτιθέμενη θετική πλευρά της και αναδείχνει μόνο το γεγονός πως κάποιοι δούλοι εξαιτίας χρεών απελευθερώθηκαν, αλλά αγνοεί πεισματικά τη σκοτεινή πλευρά της, ότι οι προσωρινά απελευθερωμένοι σκλάβοι ξανάγιναν πολύ γρήγορα σκλάβοι των νέων ιδιοκτητών και το γεγονός ότι για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας θεσπίστηκαν νόμοι που καταργούσαν το κοινό συμφέρον χάριν του ιδιωτικού, πράγμα που έμελλε να αποτελέσει τη βάση για όλες τις επόμενες δουλείες που κόστισαν ωκεανούς αίματος και κοστίζουν, και ποιος ξέρει για πόσο ακόμα αν συνεχίσουμε να μη διδασκόμαστε από τη λογική της ιστορίας και του κοινού συμφέροντος.

Φως σ’ αυτή τη σκοτεινή πλευρά της σολώνειας νομοθεσίας ρίχνει με μια φωτεινή αχτίδα ο Ερνέστος Κούρτιος, γράφοντας: «Ο Σόλων αναλαβών τούτον τον αγώνα υπεστηρίχθη μεγάλως υπό δύο τινών, τούτον μεν υπό της προς αυτόν ευνοίας των συμπολιτών, ων τους νοημονεστέρους είχεν πείσει ότι μόνον δι’ εγκαίρων θυσιών θα ηδύναντο να σώσουν το εν τη πολιτεία αξίωμα αυτών, τούτο δε υπό των φυσικών χαρισμάτων του αττικού κλίματος και του εδάφους».[11] Αυτή η ευφυής διατύπωση δεν αφήνει περιθώρια για αφελείς ερμηνείες αναφορικά με το ποιους ευνόησε και ποιους τελικά ήθελε να ευνοήσει ο Σόλωνας με την περίφημη Σεισάχθειά του, την οποία επιζητούν ακόμα και σήμερα σύγχρονοι δούλοι και δουλόφρονες επαγγελματίες συνδικαλιστές, εξουσιαστικά κόμματα, βολεμένοι ακαδημαϊκοί και καλοπληρωμένοι κονδυλοφόροι, αντί να ζητήσουν την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας και της ταξικής εξουσίας των εξ αυτής πλουτισάντων σε βάρος της εργαζόμενης κοινωνίας.

Έκτοτε, «όλες οι επαναστάσεις που έγιναν είναι επαναστάσεις για την υπεράσπιση ενός είδους ιδιοκτησίας ενάντια σε ένα άλλο είδος ιδιοκτησίας. Δεν μπορούν να υπερασπίσουν το ένα σύστημα χωρίς να παραβιάσουν το άλλο. […] Όλες οι πολιτικές λεγόμενες επαναστάσεις έγιναν για την προστασία ενός είδους ιδιοκτησίας που πραγματοποιήθηκε με την κατάσχεση (που λέγεται και κλοπή) ενός άλλου είδους ιδιοκτησίας. Και αυτό είναι τόσο αληθινό που επί 2.500 χρόνια η ατομική ιδιοκτησία μπόρεσε να διατηρηθεί μονάχα με την παραβίαση της κοινής ιδιοκτησίας».[12] Ο Σόλωνας φαίνεται να πίστευε ότι με τη συμψηφιστική κατάργηση των νόμων του Δράκοντα, που μετέτρεπαν ελεύθερους ανθρώπους σε δούλους λόγω χρεών, θα εξασφάλιζε σχέσεις κοινωνικής ειρήνης[13] στην Αθηναϊκή Δημοκρατία, στην οποία η ιδιότητα του πολίτη ταυτίστηκε πια με την ιδιότητα του ιδιοκτήτη γης.[14] Η ιστορική εμπειρία δείχνει πως οι νόμοι του Σόλωνα, που επιδίωξαν «μια δίκαιη ανισότητα», εξασφάλισαν πράγματι κάποια πρόσκαιρη εσωτερική κοινωνική ειρήνη, που επέτρεψε την εμφάνιση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, με αποκορύφωμα τον χρυσό αιώνα του Περικλή.

Σχετική εικόνα

Ένα οξύμωρο, άδικο και αντιφατικό στη σύλληψή του σχήμα που περιείχε στον πυρήνα του την ανισότητα ήταν επόμενο στην εφαρμογή του να οδηγήσει στην αύξηση της ανισότητας, σε βαθμό που να την καταστήσει ακραία άδικη ανισότητα σε βάρος της δικαιοσύνης και της κοινωνικής συνοχής. Αυτός είναι και ο λόγος που αυτό το σύστημα της λεγόμενης «δίκαιης ανισότητας» κράτησε μέχρις ότου οι νέοι «σολώνειοι» μεγαλογαιοκτήμονες να αποκτήσουν μεγάλο πλούτο, ατομική και ταξική εξουσιαστική συνείδηση, κοινωνική και στρατιωτική δύναμη, πράγμα που επανειλημμένα απείλησε την Αθηναϊκή Δημοκρατία, η οποία επιβίωσε χάρη στις τολμηρές δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη,[15] του Εφιάλτη[16] και του Περικλή[17] και απέδειξε ότι η αμεσοδημοκρατική Πολιτεία μπορεί να πλησιάσει και να δικαιώσει το διαχρονικό όραμα της ανθρωπότητας για κοινωνική ισότητα, ελευθερία και πολιτισμό. Όμως αυτό το όραμα σ’ εκείνες τις ανώριμες και αντιφατικές συνθήκες ξεπερνούσε, ως αναλαμπή και μήνυμα, την εποχή του, οπότε η τυραννία νίκησε τη Δημοκρατία και από τότε η εκάστοτε κυρίαρχη τάξη-μειονότητα των ατομικών ιδιοκτητών μετασχηματίζει τη μορφή της ατομικής ιδιοκτησίας και συνεπώς και της κοινωνίας, χωρίς να αλλάζει την ουσία της δουλείας της πλειονότητας των ανθρώπων.

Έτσι απλά, με τη στρατιωτική βία των όπλων αρχικά και την πολιτική βία των νόμων των εξουσιαστών στη συνέχεια, εμφανίστηκε η ατομική ιδιοκτησία σε βάρος της κοινής-κοινωνικής ιδιοκτησίας, κι αυτό όχι γιατί το επέβαλε η Φύση ή το προκάλεσε η ανθρώπινη φύση, όπως κάποιοι ισχυρίζονται, αλλά γιατί κάποιοι ελάχιστοι ήθελαν να είναι πιο ίσοι από τους άλλους. Αυτή η πραγματικότητα δεν επιδέχεται αμφισβήτηση, γιατί είναι ιστορικά βεβαιωμένο το γεγονός ότι η μόνη μορφή «ιδιοκτησίας» μέχρι τη «Σεισάχθεια του Σόλωνα» (592 π.χ.) ήταν η συλλογική χρήση της γης, η οποία ανήκε στην κοινότητα και εκχωρούνταν για καλλιέργεια στο γένος ή στην πατριά, στη μεγάλη οικογένεια, και μάλιστα για ορισμένο χρόνο, με την πάροδο του οποίου η πατριά μετακινούνταν σε άλλο κομμάτι γης για να κατοικήσει και να καλλιεργήσει, τόσο για λόγους ίσης μεταχείρισης όσο και για να μη δημιουργηθεί μόνιμη σχέση μεταξύ συγκεκριμένων οικογενειών με συγκεκριμένα χωράφια. Μέχρι τότε, η γη δεν ήταν αντικείμενο αγοραπωλησίας, γιατί δεν ανήκε σε κανέναν ατομικά ή συλλογικά και η οικειοποίησή της επέτρεπε μόνο την καλλιέργεια ή τη χρήση της για τους κοινούς σκοπούς της κοινότητας που, ωστόσο, δεν ήταν δικαίωμα πώλησης.

Με τη «Σεισάχθεια», που καθιέρωσε το ατομικό δικαίωμα της απόλυτης ιδιωτικής εξουσίας πάνω σε τμήμα τής μέχρι τότε κοινόκτητης γης, καταλύεται με νόμο της εξουσίας, για πρώτη φορά στη μέχρι τότε ιστορία της ανθρωπότητας, η ενότητα της κοινωνίας με τη Φύση, ιδιαίτερα με το έδαφος, και αναγνωρίζεται η υπεροχή του ιδιωτικού έναντι του δημόσιου χώρου και συμφέροντος. Πρόκειται για την αλαζονεία της εξουσίας που εγγίζει τα όρια της ύβρεως του φθαρτού και θνητού δημιουργήματος της Φύσης ενάντια στην άφθαρτη και αθάνατη δημιουργό του. Η ιδιοκτησία και συνεπώς η αγοραπωλησία της γης ήταν αδιανόητη για ολόκληρη την προϊστορική και αρχαϊκή ανθρωπότητα, κι αυτό γιατί η γη, όπως ο αέρας, το νερό, ο ήλιος, η Φύση γενικά, ήταν ελεύθερα-κοινά αγαθά.

Η νομοθεσία του Σόλωνα ανέτρεψε την ασφάλεια που πρόσφερε στο κοινωνικό σύνολο η κοινοκτημοσύνη και άνοιξε το δρόμο του ανταγωνισμού για την απόκτηση πλούτου και εξουσίας που στηρίχτηκε στην ατομική ιδιωτικοποίηση της γης, η οποία βέβαια κάπως ατόνησε κατά τη διάρκεια της Άμεσης Αθηναϊκής Δημοκρατίας, αλλά μετά την ανατροπή της άνοιξε ένας οξύτατος δημόσιος διάλογος μεταξύ του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Ο Πλάτωνας, αν και ο ίδιος αριστοκράτης και μεγαλογαιοκτήμονας, υποστήριζε την κοινοκτημοσύνη ως προϋπόθεση της «Ιδανικής Πολιτείας».[18] Αντίθετα, ο μοναρχικός Αριστοτέλης[19] ήταν υπέρμαχος της ατομικής ιδιοκτησίας ως προϋπόθεση της Άριστης Πολιτείας. Έλεγε: «Δεν χρειάζεται η κοινοκτημοσύνη, για την οποία μίλησαν ορισμένοι», εννοώντας κύρια τους λεγόμενους προσωκρατικούς φιλοσόφους, αλλά και το δάσκαλό του τον Πλάτωνα, και προτείνει «την ατομική ιδιοκτησία ως κάτι συμβατό με την ανθρώπινη φύση».[20] Την οποία βέβαια «ανθρώπινη φύση» ο ίδιος δεν θεωρούσε δεδομένη και αναλλοίωτη, αλλά κοινωνικά επίκτητη και προϊόν της συνήθειας.[21] Η αλήθεια είναι ότι δεν υπήρξε και δεν υπάρχει ποτέ και πουθενά μία δεδομένη, σταθερή και αμετάβλητη, καλή ή κακή, ανθρώπινη φύση, αλλά ολόκληρη σειρά από ανθρώπινες φύσεις. «Αυτό συμβαίνει γιατί η λεγόμενη ανθρώπινη φύση είναι ιστορική. Κάθε κοινωνία κατασκευάζει τη δικιά της»,[22] οπότε το πρόβλημα της ανθρώπινης φύσης είναι πρόβλημα καλής ή κακής κοινωνίας, δηλαδή καλής ή κακής εξουσίας, αυτοπροσδιοριζόμενης-αυτεξούσιας κοινωνίας χωρίς ανεξάρτητη εξουσία ή ετεροπροσδιοριζόμενης κοινωνίας από εξουσία Φόβου, καταπίεσης και αλλοτρίωσης.[23]

Αυτές οι αναφορές στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη είναι ενδεικτικές για τον παραλογισμό της ατομικής ιδιοκτησίας, για τη μεγάλη πληγή που άνοιξε η βίαιη καθιέρωσή της και για τις τραγικές συνέπειες που θα έχει στη μετέπειτα πορεία της ανθρωπότητας, η οποία θα περιδινείται γύρω από ατέλειωτες αιματηρές διαμάχες για την επέκταση του ζωτικού χώρου των κατεχόντων, με σκοπό την αύξηση της ιδιοκτησίας και του πλούτου των λίγων εξουσιαστών, την κατάκτηση ξένων χωρών και την υποδούλωση ολόκληρων λαών.

Αποτέλεσμα εικόνας για athenian democracy

Εκατόν πενήντα χρόνια μετά τον Σόλωνα, οι Ρωμαίοι αντιγράφουν τις «μεταρρυθμίσεις» του και «με το νόμο της Δωδεκαδέλτου που για πρώτη φορά δημοσιεύτηκε το 449 π.Χ. περιέχει τους κανόνες της κληρονομίας, όπως τότε καθιερώθηκαν. Η ιδιοκτησία περνούσε για πρώτη φορά στα παιδιά».[24] Στις συνθήκες του ρωμαϊκού δουλοκτητικού τρόπου παραγωγής και διανομής του κοινωνικού πλούτου, η ατομική ιδιοκτησία έφτασε στα όρια του απόλυτου δικαιώματος όταν η γη περιήλθε στο λεγόμενο dominium, «το υπέρτατο δικαίωμα, το δικαίωμα που δεν είχε άλλο δικαίωμα πιο πάνω από αυτό, το δικαίωμα το οποίο νομιμοποίησε τα άλλα, ενώ το ίδιο δεν είχε ανάγκη νομιμοποίησης»,[25] γιατί ακριβώς το ιδιωτικό dominium πάνω στη γη είχε αποκτηθεί παράνομα και με τη βία. «Ο όρος dominium, δηλαδή η κυριότητα, θεωρείται ότι αποτελεί κατάλοιπο αυτής της συλλογικής ιδιοκτησίας της οικογένειας (domus = οίκος, οικογένεια), που κατέληξε να εννοεί την ιδιοκτησία του αρχηγού του οίκου (dominus). […] Η έννοια της κυριότητας αποσαφηνίζεται πλήρως, ως ιδιωτικό δικαίωμα που παρέχει πλήρη, άμεση και απόλυτη εξουσία επί του πράγματος, καλούμενη dominium ex iure Quiritium».[26]

Αποτέλεσμα εικόνας για Roman democracy

Η άσκηση τοκογλυφίας από την πλευρά των πατρίκιων μεγαλογαιοκτητών προκάλεσε τη γρήγορη και βίαιη απαλλοτρίωση των μικροϊδιοκτητών, που ευνοήθηκε και από τους αλλεπάλληλους τοπικούς εμφύλιους πολέμους και τις εξεγέρσεις ενάντια στην κεντρική αυτοκρατορική εξουσία. Αυτή η διαδικασία αναγκαστικής απαλλοτρίωσης προκάλεσε υπερσυγκέντρωση της ατομικής ιδιοκτησίας και οδήγησε στο σχηματισμό όλο και μεγαλύτερων γαιοκτησιών. Οι μεγάλες γαιοκτησίες, τα λατιφούντια, όμως, για να μπορέσουν να αποφέρουν πλούτο στους ιδιοκτήτες τους, έπρεπε να δώσουν μεγάλες ποσότητες προϊόντων για την αγορά, αλλά γι’ αυτό χρειάζονταν καλλιεργητές με κίνητρα και όχι δούλους, πράγμα που αποτέλεσε και την αιτία της κατάρρευσης της δουλοκτητικής κοινωνίας και το σταδιακό πέρασμα στον φεουδαρχικό τρόπο παραγωγής, στη βάση της ημιδουλείας των δουλοπάροικων.

Αποτέλεσμα εικόνας για Roman democracy

 

Η διαδικασία μετάβασης συνοδεύτηκε από μεγάλες και διαρκείς κοινωνικές εντάσεις, εξαιτίας της προλεταριοποίησης των πληβείων μικροϊδιοκτητών, που ανάγκασαν τη Ρώμη να εκδώσει το 367 π.Χ. τον «αγροτικό νόμο περί μεγίστων ορίων ιδιοκτησίας», που καθιέρωνε πως «κανένας Ρωμαίος πολίτης δεν έχει το δικαίωμα να κατέχει περισσότερα από 500 juggera [περίπου 600 στρέμματα] από την ιδιοκτησία του κράτους (ager publicus)»[27] και παράλληλα προέβλεπε τη διανομή κρατικής γης σε φτωχούς καλλιεργητές, χωρίς ωστόσο αυτή η μεταρρύθμιση να τύχει ποτέ ευρείας εφαρμογής,[28] με αποτέλεσμα τις αλλεπάλληλες αγροτικές εξεγέρσεις που καταστέλλονταν βίαια, ή αναστέλλονταν με υποσχέσεις για αγροτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες όμως δεν γίνονταν ποτέ, αλλά κι αν γίνονταν, εφαρμόζονταν σε πολύ μικρή κλίμακα και για σύντομο διάστημα.[29] Κάτω από τέτοιες συνθήκες γινόταν όλο και περισσότερο φανερό πως η παλιά τάξη πραγμάτων καταρρέει, αλλά και η νέα τάξη πραγμάτων, για να κυριαρχήσει, έπρεπε στη θέση της παλιάς δουλείας να βάλει μια νέα, πιο αποτελεσματική, μορφή δουλείας για τους απελεύθερους δούλους που έγιναν δουλοπάροικοι. Αυτή η νέα μορφή δουλείας δεν έπρεπε να στηρίζεται στον άδικο νόμο και στην ωμή και φανερή βία, αλλά στην «πίστη» και στην εθελοδουλεία, πράγμα που οι εξουσιαστικοί κύκλοι το πέτυχαν σε συνεργασία με τα διάφορα σκοταδιστικά ιερατεία και τις οργανωμένες και κρατικά αναγνωρισμένες θρησκείες, όπως λ.χ. ο ιουδαιοχριστιανισμός της Ρώμης, που έκτοτε λειτουργούν ως ιδεολογικά στηρίγματα και συνέταιροι της εκάστοτε εξουσίας.

ΠΗΓΗ: http://classlessdemocracy.blogspot.gr/2017/09/normal-0-21-false-false-false-de-x-none.html

Σχετική εικόνα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 

[1] Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017, σελ. 140-152.

[2] Πλουτάρχου, Βίοι Παράλληλοι, Τυπογρ. Α. Κορομηλά και Π. Μαντζαράκη, Αθήνα 1838.

[3] Lewis Henry Morgan, Η αρχαία κοινωνία, σελ. 265 κ.επ. Βλ. επίσης, Φρίντριχ Ένγκελς, Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους, σελ 118 κ.επ., καθώς και Χρήστος Γ. Ρήγας, Η Δημοκρατία του Εφιάλτη. Η εξουσία των πολιτών, Έλευσις, Αθήνα 2008, 2η έκδοση, σελ. 18 κ.επ.

[4] «Ως εισηγητής δε της ευεργετικής ταύτης συνενώσεως της χώρας ετιμήθη ο Θησεύς. Δι’ αυτού δε άρχεται η πλήρης ζωή της τρίτης περιόδου της αττικής ιστορίας, ην δυνάμεθα να καλέσωμεν ιωνικήν, επειδή από της φυλής των Ιώνων προήλθεν πάσα πρόοδος και επί τα πρόσω ανάπτυξης του πολιτικού βίου εν Αττική. Διά της εις μίαν πόλιν συγκεντρώσεως του πολιτικού βίου συνετελέσθη εν Αττική πρόοδος, εις ην ουδείς κλάδος της ιωνικής φυλής εν ουδεμία άλλη χώρα προέβη μετά τοιαύτης επιτυχίας. Τότε δε μόνο ότε μετά την ειρήνευσιν της χώρας συνεζεύχθησαν εις εν όλον τα διαφόρου προελεύσεως γένη περί πρωτεύουσαν πόλιν εις ην συνεισέρρεον πάσαι αι ζωτικαί δυνάμεις, τότε μόνον ήρχισεν η αττική ιστορία, εγεννήθη λαός αττικός», Ερνέστος Κούρτιος (Ernst Curtius), Ελληνική Ιστορία, Τύποις Δ. Σακελλαρίου, Αθήνα 1898, τόμος 1, σελ. 446 (υπογράμμιση Κ.Λ.).

[5] Τώρα γιατί γεγονότα με ιστορικές μαρτυρίες θεωρούνται ακόμα μύθοι, ενώ άλλα κατά χιλιάδες χρόνια αρχαιότερα θεωρούνται ιστορικά γεγονότα, αυτό μόνο με τη λογική εκείνων που γράφουν, ξαναγράφουν, παραγράφουν, πλαστογραφούν και υπογράφουν την ιστορία της ανθρωπότητας μπορεί να γίνει κατανοητό, μέχρι να εκλείψουν οι λόγοι τής «κατά παραγγελίαν», των εκάστοτε νικητών, ιστοριογραφίας.

[6] Ο Σόλωνας ήταν ο ίδιος πλούσιος αριστοκράτης και συνεπώς εκφραστής του φόβου της τάξης των δυνατών, που «κλέβουν αριστερά και δεξιά χωρίς σεβασμό σε ιερά ή δημόσια κτήματα», κι αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός πως οι διαμαρτυρίες και οι εξεγέρσεις των μικροκαλλιεργητών, των θυτών και των δούλων θα μπορούσαν να ανατρέψουν την αριστοκρατική τάξη πραγμάτων, μας επιτρέπει μια διαφορετική, από την παραδοσιακή, ανάγνωση της σκοπιμότητας της νομοθεσίας του Σόλωνα, ως «νομοθετική παγίδα» υπέρ των πλουσίων και όχι υπέρ των φτωχών, με την οποία από τότε οι πλούσιοι δανείζουν τους φτωχούς και κάθε φορά που το σύστημα μπουκώνει (οικονομική κρίση το λένε) και η αριστοκρατική τάξη απειλείται, τότε κάποιος βασιλιάς, κάποιος δικτάτορας, ή κάποιος «καλός δανειστής χαρίζει (το λένε και «κούρεμα») τα χρέη», όχι από αγάπη για τους φτωχούς, αλλά για να ξαναπάρει μπροστά το σύστημα της εκμετάλλευσης. Αυτός ήταν βασικά και ο λόγος που ο Σόλωνας ανέλαβε να «συμβιβάσει τους άπληστους δυνατούς, που συνειδητοποίησαν ότι η εξαθλίωση των πολιτών υπονομεύει και την ίδια τους την ύπαρξη, με τους υποδουλωμένους σε αυτούς από τα χρέη συμπολίτες του, προκειμένου να αποφευχθεί η πολιτική ανατροπή. Έτσι οι άπληστοι και δυνατοί αποδέχτηκαν, μεταξύ άλλων, να κάνουν και οικονομικές παραχωρήσεις, αποδεχόμενοι τη ρύθμιση της “σεισάχθειας”, για παραγραφή των χρεών των υποδουλωμένων σε αυτούς συμπολιτών τους και την κατάργηση της πρακτικής της υποθήκης “επί σώμασι”, δηλαδή υποθήκης της φυσικής και πολιτικής ελευθερίας των πολιτών για τη λήψη του χρηματικού δανείου», με αντάλλαγμα την κατάργηση της κοινοκτησίας και την για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία τόσο κατηγορηματικά κατοχυρωμένη θέσπιση του δικαιώματος κληροδότησης της βίαια αποσπασμένης ατομικής ιδιοκτησίας από την κοινόκτητη γη στον πρωτότοκο γιο του εκάστοτε αρχηγού της οικογένειας, η οποία μέχρι τότε καλλιεργούσε εναλλακτικά διάφορα κομμάτια της κοινόκτητης γης. Βλ. σχετικά και το σχόλιο της Πολυβίας Παραρά, «Μαθήματα Δημοκρατίας από τον Σόλωνα», εφημερίδα Καθημερινή, 20.9.2011.

[7] Φρίντριχ Ένγκελς, Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους, σελ. 125.

[8] «Ο νόμος του Σόλωνα για τις διαθήκες τού έδωσε μεγάλη φήμη. Μέχρι τότε δεν επιτρεπόταν να διαθέτει όποιος πέθαινε την περιουσία του σε άλλον, παρά μόνο στους συγγενείς του. Αυτός όμως επέτρεψε να παραχωρεί ο κάθε πολίτης την περιουσία του σε όποιον ήθελε», Ελευθέριος Διαμαντάρας, «Σόλων ο Αθηναίος. Ιστορία, νομοθεσία, κοινωνική δικαιοσύνη, πολίτευμα των Αθηνών», στο http://diamantarasel.blogspot.gr/2008/12/blog-post_6563.html

[9] Το ίδιο περίπου συνέβαινε και στην αρχαία Σπάρτη, όπου η «άρχουσα τάξη των “ομοίων” φέρεται να είχε μοιράσει στα μέλη της την αρχικά κοινόκτητη γη σε ίσα μερίδια, αλλά από ό,τι φαίνεται από μεταγενέστερες αναφορές αυτή η ισότητα στον καταμερισμό της γης ίσχυε μόνο τυπικά, μιας και η γη συγκεντρώθηκε με τον καιρό, μέσω κληρονομιών και προικών, σε λίγους πολίτες επιφέροντας οικονομική ανισότητα και μεταξύ των ομοίων», Βλ. σχετικά, Claude Mossé και Annie Schnapp-Gourbeillon, Επίτομη Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας, 2000-31 π.Χ., Παπαδήμας, Αθήνα 2002, σελ. 380.

[10] «Από τους σπουδαιότερους αστικούς νόμους του Σόλωνα είναι εκείνοι που κανόνιζαν το κληρονομικό και οικογενειακό δίκαιο, καθώς και το εμπράγματο. […] Έτσι επικύρωνε την ατομική ιδιοκτησία και ευκόλυνε το κομμάτιασμα των χωραφιών και των αμπελιών, που ως τότε αποτελούσαν ιδιοκτησία του γένους», Γιάννης Κορδάτος, Μεγάλη ιστορία της Ελλάδας, τόμος 2: 2500-500 π.Χ., Εκδόσεις 20ός αιώνας, Αθήνα 1956, σελ. 395.

[11] Ερνέστος Κούρτιος, Ελληνική Ιστορία, σελ. 488 (υπογράμμιση Κ.Λ.)

[12] Φρίντριχ Ένγκελς, Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους, σελ. 125.

[13] «Ο Σόλων, διαβλέποντας τις πληγές και το έκρυθμο της κοινωνίας, κατάφερε να παρέμβει εξομαλύνοντας –κατά το δυνατό βέβαια– τις κοινωνικές αντιπαλότητες, που δε θα μπορούσαν παρά να έχουν ταξικό περιεχόμενο. Από τη μια οι αριστοκράτες γαιοκτήμονες, οι κυρίαρχοι του οικονομικού παιχνιδιού, κι από την άλλοι οι εκτήμοροι, οι φτωχοί ακτήμονες χωρίς ιδιοκτησία που νοίκιαζαν τη γη από τους γαιοκτήμονες δίνοντας το ένα έκτο της ετήσιας σοδειάς τους, αποτελούσαν τα αγεφύρωτα οικονομικά άκρα βάζοντας σε κίνδυνο αυτό που ονομάζουμε ομαλότητα, αφού η ολοφάνερη κοινωνική αναταραχή δεν μπορούσε παρά να είναι τα προεόρτια της εξέγερσης. Όμως το πραγματικό μπαρούτι που θα μπορούσε να τα τινάξει όλα στον αέρα ήταν οι δούλοι που έχασαν την ελευθερία τους λόγω χρεών τα οποία δεν μπορούσαν να ξεπληρώσουν στους πλούσιους γαιοκτήμονες δανειστές τους. Η δυνατότητα δανεισμού με εγγύηση την προσωπική ελευθερία, που ίσχυε ως εκείνη την εποχή, μετέτρεπε πρώην ελεύθερους σε δούλους δημιουργώντας κοινωνική ανισότητα –και οργή– χωρίς προηγούμενο. Μπροστά σ’ αυτή την εύφλεκτη κατάσταση ο Σόλων κατάφερε να πείσει τους αριστοκράτες να αποδεχτούν τις ριζοσπαστικές του τομές προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα. […] Προκειμένου λοιπόν να πείσει τους αριστοκράτες να τα δεχτούν δε θα μπορούσε παρά να προβεί και στα απαραίτητα ανταλλάγματα. Πέρα από το μεγάλο δέλεαρ της κοινωνικής ομαλότητας που θα απέκλειε την περίπτωση της κοινωνικής εξέγερσης –φαινόμενο άκρως επικίνδυνο γι’ αυτούς που κατέχουν την οικονομική ισχύ– και αποφεύγοντας τον αναδασμό της γης που απαιτούσαν οι πιο ριζοσπαστικές ομάδες, όρισε ως κύριο παράγοντα για τη συμμετοχή στη διακυβέρνηση την ατομική περιουσία του καθενός, αποκλείοντας μ’ αυτό τον τρόπο τους φτωχούς από την εξουσία», Θανάσης Μπαντές, «Ο Αριστοτέλης και η νομοθεσία του Σόλωνα», στο http://eranistis.net/wordpress/2015/01/17/

[14] «Καθοριστικό κριτήριο για την απόκτηση της ιδιότητας του πολίτη ήταν η κατοχή γης και ακινήτων. Η έγγεια ιδιοκτησία ήταν αποκλειστικό προνόμιο των ελεύθερων πολιτών, άμεσα συνδεδεμένο με την ιδιότητα του πολίτη», Ανδρέας Μήλιος, Νίκος Μπιργάλιας, Ελένη Παπαευθυμίου, Αγγελική Πετροπούλου, Δημόσιος και ιδιωτικός βίος στην Ελλάδα I: Από την αρχαιότητα έως και τα μεταβυζαντινά χρόνια, τόμος 1: Δημόσιος και ιδιωτικός βίος στην αρχαία Ελλάδα, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάτρα 2002, σελ. 61.

[15] Ο Κλεισθένης (565-492 π.χ.) υπήρξε Αθηναίος πολιτικός του 6ου αι. π.χ. Το 508-507 έθεσε τις βάσεις για τη δημοκρατική μεταρρύθμιση της Αθήνας. Χώρισε την Αττική σε τρεις περιοχές: στο άστυ (που περιελάμβανε την Αθήνα, τον Πειραιά και το Φάληρο), στα παράλια και στα Μεσόγεια, και τον πληθυσμό σε 10 φυλές, με τρόπο ώστε σε κάθε φυλή να ανήκουν πολίτες και από τις τρεις περιοχές. Η σημαντικότερη όμως μεταρρύθμιση ήταν ότι με τη νέα ενοποιητική κοινωνική δομή μετακίνησε όλη την εξουσία στην Εκκλησία του Δήμου, όπου συμμετείχαν όλοι οι πολίτες και από κοινού έπαιρναν όλες τις αποφάσεις.

[16] Βλ. αναλυτικά, Χρήστος Γ. Ρήγας, Η Δημοκρατία του Εφιάλτη. Η εξουσία των πολιτών.

[17] Ο Περικλής (495-429 π.χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας πολιτικός, ρήτορας και στρατηγός του 5ου αιώνα π.χ., γνωστού και ως «Χρυσού Αιώνα». Υπήρξε προστάτης των τεχνών, της λογοτεχνίας, των επιστημών, της δημοκρατίας και της ελευθερίας του λόγου, αξίες που αποτέλεσαν τις βάσεις του Δυτικού Πολιτισμού. Βλ. σχετικά: Ντόναλντ Κέιγκαν, Περικλής ο Αθηναίος και η γέννηση της δημοκρατίας, Ωκεανίδα, Αθήνα 2005.

[18] «Σε μια Πολιτεία που μέλλει να κυβερνιέται άριστα θα είναι κοινές οι κατοικίες […] και κανένας δεν πρέπει να έχει οποιαδήποτε ατομική περιουσία», Πλάτων, Πολιτεία, Δαίδαλος (Ι. Ζαχαρόπουλος), Αθήνα χ.χ., τόμος 2, Βιβλίο Η, σελ. 571. «Δεν πρέπει να έχουν ούτε ιδιαίτερες κατοικίες, ούτε χωράφια, ούτε κανένα ιδιαίτερο κτήμα, […] αφού το συμφέρον του ενός δεν είναι διαφορετικό από του άλλου. […] Τότε θα πάνε στο καλό και οι δίκες και οι καταγγελίες μεταξύ τους, αφού τίποτα κανείς ιδιαίτερο δεν θα έχει παρά το σώμα του κι όλα τα άλλα κοινά και το αποτέλεσμα θα είναι να λείψουν αναμεταξύ τους οι διχόνοιες, όσες τουλάχιστον προέρχονται από κτηματικές διαφορές», Πλάτων, ό.π., Βιβλίο Ε, σελ. 377.

[19] «Η συμπάθεια του Αριστοτέλη προς τη βασιλεία μπορεί να εξηγηθεί αν ληφθούν υπ’ όψιν ορισμένα στοιχεία από τη ζωή του. Είναι γνωστές οι σχέσεις του με τη μακεδονική αυλή: ο πατέρας του ήταν γιατρός του βασιλιά Αμύντα Γ΄, πατέρα του Φιλίππου Β΄, ο ίδιος μεγάλωσε στη μακεδονική αυλή, υπήρξε δάσκαλος του Αλεξάνδρου και προσωπικός φίλος του Αντιπάτρου, του αντιβασιλιά και αρχιστρατήγου Μακεδονίας και Ελλάδας, οριστικού ενταφιαστή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας (322 π.Χ.). Η ευνοϊκή στάση του Σταγειρίτη στο θέμα της βασιλείας πρέπει, κατά τον Διογένη τον Λαέρτιο, να του εξασφάλισε και τη γενναιόδωρη χρηματοδότηση εκ μέρους του Αλεξάνδρου και του Αντιπάτρου για την ίδρυση και τη λειτουργία του Λυκείου». Γιώργος Οικονόμου, Η Αριστοτελική Πολιτεία, Παπαζήσης, Αθήνα 2008, σ. 41-42.

[20] Αριστοτέλης, Πολιτικά, Βιβλία 2, 7 και 8, Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2009, σελ.167 και 319.

[21] «Αι διανοητικαί αρεταί διδάσκονται, ενώ αι ηθικαί γεννώνται εκ της συνηθείας. […] Επομένως ούτε εκ φύσεως ούτε παρά φύσιν γεννώνται εντός μας αι αρεταί, αλλά ναι μεν εγίναμεν εκ φύσεως επιδεκτικοί δι’ αυτάς, τελειοποιούμεθα όμως με την συνήθειαν», η οποία βέβαια είναι διαφορετική από κοινωνία σε κοινωνία. Αριστοτέλους, Ηθικά Νικομάχεια, Βιβλιοθήκη Φέξη, Αθήνα χ.χ. (η υπογράμμιση στο πρωτότυπο).

[22] Fredric Jameson, Πολιτική της Ουτοπίας, στο New Left Review (ελληνική έκδοση), Επιλογή από τα άρθρα των δύο τελευταίων ετών, Άγρα, Αθήνα 2006, σελ.15.

[23] «Είναι αμφίβολο αν η έννοια της “ανθρώπινης φύσης” σημαίνει πράγματι κάτι, αφού η συνείδηση, η συμπεριφορά, οι συνήθειες και αξίες των ανθρώπων παρουσιάζουν τεράστια ποικιλία και επηρεάζονται από την ιστορία και τον πολιτισμό που αναπτύσσεται σε κάθε δεδομένη κοινωνία. […] Εκείνο που πολλοί θεωρούν ως ανθρώπινη φύση είναι στην πραγματικότητα ένα σύνολο θεωρήσεων και προκαταλήψεων που απορρέουν από την κουλτούρα μιας συγκεκριμένης κοινωνίας. […] Η ιδέα ότι η ανθρώπινη φύση μένει αμετάβλητη σαν απολίθωμα, είναι απλά ένας άλλος τρόπος με τον οποίο οι υποστηρικτές του παρόντος συστήματος προσπαθούν να πείσουν ότι και η κοινωνία μένει αμετάβλητη. […] Η ανθρωπολογία και η ιστορία προσφέρουν επιχειρήματα σε όσους επιθυμούν να αλλάξουν αυτοί οι θεσμοί. Είναι ευαπόδεικτο ότι πολλά από τα εμπόδια στην αλλαγή που έχουν αποδοθεί στην ανθρώπινη φύση οφείλονται στην πραγματικότητα στην αδράνεια των θεσμών και την εκούσια επιθυμία των ισχυρών τάξεων να διατηρήσουν το υπάρχον καθεστώς», Harry Magdoff και Fred Magdoff, «Προσεγγίζοντας το σοσιαλισμό», στο John-Bellamy Foster, Σοσιαλισμός για τον 21ο αιώνα, The Monthly Review Imprint, Αθήνα 2006, σελ. 30-31.

[24] Lewis Henry Morgan, Η αρχαία κοινωνία, σελ. 539.

[25] Charles Eisenstein, Sacred Economics.

[26] Αθηνά Δημοπούλου-Πηλιούνη, Σημειώσεις Ρωμαϊκού Δικαίου. Δίκαιο των Πραγμάτων, Αθήνα 2003, σελ. 13-14.

[27] Αναφέρεται στο Καρλ Μαρξ, Προκαπιταλιστικοί οικονομικοί σχηματισμοί, σελ. 171 και 208, σημ. 24.

[28] Ιωάννης Κ. Παπαστάθης, Προστασία ατόμων με ειδικές ανάγκες, Διδακτορική Διατριβή στη Σχολή Νομικών και Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ, σελ. 26. Βλ. επίσης, Γιάννης Κατσικοβόρδος, «Αγροτικό ζήτημα και Αγροτικοί Σύλλογοι Καρδίτσας», Καρδιτσιώτικα Χρονικά, τόμος 6, 2003, σελ. 194.

[29] Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελούν οι περιπετειώδεις προσπάθειες των αδελφών Γράκχων (Τιβέριου και Γάιου) να επιβάλουν μεταξύ 134-119 π.χ. με τους γνωστούς νόμους (Lex Sempronia Ι, Lex Sempronia ΙΙ, Lex Frumentaria και Lex Judiciaria), στη Σύγκλητο των πατρικίων μια ευνοϊκή για τους φτωχούς αγροτική μεταρρύθμιση, πράγμα που και οι δυο το πλήρωσαν με τη ζωή τους.

Οικουμενικός Ουμανισμός στον 21ο Αιώνα και Αταξική Δημοκρατία

Οικουμενικός Ουμανισμός στον 21ο Αιώνα

και  Αταξική Δημοκρατία  [1]

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

adbusters_128_mona-hatoum-tate-modern

 

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

 

«Όπως ακριβώς η αθεΐα, ως το ξεπέρασμα της έννοιας του Θεού, αποτελεί την ανάδειξη του θεωρητικού ουμανισμού, έτσι και η κοινοκτημοσύνη, ως το ξεπέρασμα της ατομικής ιδιοκτησίας, αποτελεί τη δικαίωση της πραγματικής ανθρώπινης ζωής με την έννοια του ‘ανθρώπου που ανήκει στον εαυτό του’, και αναδείχνει τον πρακτικό ουμανισμό. Η αθεΐα είναι ουμανισμός που συνδέεται με τον εαυτό του μέσω του ξεπεράσματος της θρησκείας και η κοινοκτημοσύνη είναι ουμανισμός που συνδέεται με τον εαυτό του μέσα από το ξεπέρασμα της ατομικής ιδιοκτησίας. Μόνο όταν ξεπεράσουμε αυτή τη διαμεσολάβηση, η οποία είναι, ωστόσο, μια απαραίτητη προϋπόθεση, θα μπορέσει να υπάρξει θετικά και αυθεντικά ως προς τον εαυτό του ο θετικός ουμανισμός»

Karl Marx[2]

 

Η άμεση δημοκρατία δεν είναι ‘ουτοπία’ και δεν ‘έρχεται από το μέλλον’, τόσο γιατί το μέλλον δεν υπάρχει μέχρι να το δημιουργήσουμε, όσο και γιατί είναι μια πραγματικότητα που έρχεται από το μακρινό παρελθόν και από όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη. Και δεν έρχεται τυχαία, αλλά από την ανάγκη που γεννάει η κοινωνική ανισότητα και στην πορεία γίνεται αναγκαιότητα και αγώνας της ανθρωπότητας για την κοινωνική ισότητα. Στη μακρόχρονη, αργόσυρτη και βασανιστική διαδρομή της συγκρούεται με την εκάστοτε ανισότητα, αχρηστεύει υπομονετικά, αργά αλλά σταθερά, ιδεολογίες και κραταιές εξουσίες, αλλάζει και δοκιμάζει μορφές, αποκρυσταλλώνει αρχές και αξίες, διαμορφώνει και ολοκληρώνει τα δομικά της στοιχεία, τους υλικούς όρους, τις αναγκαίες και ικανές συνθήκες, δηλαδή τον ‘τόπο’ πάνω στον οποίο σταδιακά αυτοοικοδομείται ως αυτοπραγμάτωση του Ανθρώπου, της ανθρώπινης κοινωνίας και συνολικά της Ανθρωπότητας[3].

Αυτό τo κείμενο αποτελεί απόπειρα χαρτογράφησης των συστατικών-δομικών στοιχείων της άμεσης δημοκρατίας και του θετικού ουμανισμού και με αυτή την έννοια προσπαθεί να μετακινήσει τη συζήτηση, από τις αποσπασματικές προσεγγίσεις και τα ιδεολογικά απολιθώματα του 19ου και 20ου αιώνα, στο πεδίο της κοινωνικής θεωρίας του 21ου αιώνα, με στόχο τη συνειδητοποίηση της πραγματικότητας πως, ο φόβος και η αδράνεια των ‘από κάτω’ αναπαράγει την υποταγή τους στους ‘από πάνω’, ενώ η συνειδητοποίηση της δύναμής τους και η δράση τους καταργεί τις αντιλήψεις και τις δομές ‘πάνω και κάτω’, παράγει την απελευθέρωσή τους με τη μορφή της άμεσης δημοκρατίας και ολοκληρώνεται ως αταξική κοινωνία και με πολλούς καλύτερους κόσμους στα πλαίσια ενός οικουμενικού ουμανιστικού πολιτισμού.

 

 Image result for direct democracy

Διαχρονικότητα και οικουμενικότητα της Άμεσης Δημοκρατίας

 

Η άμεση δημοκρατία, όχι απλά ως μια διαδικασία λήψης αποφάσεων, ή ως μια ‘άλλη πολιτική’, ‘ένα πολιτικό σύστημα διακυβέρνησης’, ‘καθεστώς’ ή ‘πολίτευμα’, αλλά ως ένα ολοκληρωμένο μη-ιεραρχικό και μη-εξουσιαστικό, εξισωτικό σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και ως μια αυθεντικά ανθρωπιστική μορφή οικουμενικού πολιτισμού, χαρακτηρίζει, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, σύμφωνα με τα συμπεράσματα πολλών σχετικών με το αντικείμενο επιστημών, όπως λ. χ. της επιστήμης της παλαιοανθρωπολογίας, της αρχαιολογίας και της κοινωνικής ανθρωπολογίας[4] ιδιαίτερα, όλες τις μορφές κοινωνικής συμβίωσης των ανθρώπων στην εκατομμυριόχρονη προϊστορία της ανθρωπότητας[5], μέχρι την εμφάνιση του δουλοκτητικού κράτους, της ατομικής ιδιοκτησίας της πατριαρχικής οικογένειας και της οργανωμένης θρησκείας. Το ίδιο συμβαίνει και με τις σύγχρονες, ασύνδετες με το σημερινό ‘πολιτισμό’ ‘πρωτόγονες’ κοινωνίες. Και οι δυό αυτές κατηγορίες καταγράφονται ως ‘πρωτόγονος κομμουνισμός’[6], ως κοινωνίες μοιράσματος[7], ή ως εξισωτικές κοινωνίες[8], από τις οποίες κληρονομήσαμε την έννοια της ισότητας.

Η συλλογική προσπάθεια και ο συνεχώς διευρυνόμενος και ανάλογος με τη σωματική ρώμη, την εμπειρία και τις δεξιότητες του καθενός αναγκαίος τεχνικός καταμερισμός της καθημερινής δραστηριότητας της κοινότητας, δεν βελτίωνε μόνο τις συνθήκες ασφάλειας και διαβίωσης της κοινότητας, αλλά διεύρυνε ασταμάτητα τη ατομική και τη συλλογική νοόσφαιρα καθώς και τα μέσα και τους τρόπους επικοινωνίας τόσο στο εσωτερικό, όσο και μεταξύ των διάφορων κοινοτήτων. Αυτή η βελτίωση των όρων ζωής οδήγησε στην πληθυσμιακή αύξηση στους καταυλισμούς των μόνιμα εγκαταστημένων καλλιεργητών και κτηνοτρόφων, πράγμα που έσπρωξε στην αναζήτηση νέων εύφορων εδαφών. Αυτές οι μετακινήσεις έφερναν, κατά κανόνα, σε σύγκρουση τις περιπλανώμενες ανθρώπινες ομάδες, από την οποία σύγκρουση προέκυπταν νικητές και ηττημένοι, αφέντες και δούλοι, στη δουλειά των οποίων στηρίχτηκε η εξουσία των νικητών. Έτσι γεννήθηκε βίαια ο μη αναγκαίος κοινωνικός καταμερισμός της εργασίας, που δίχασε τις κοινωνίες σε εξουσιαστές και εξουσιαζόμενους, σε ιδιοκτήτες γης και ανθρώπων και σε δούλους χωρίς κανένα δικαίωμα, που έμελε να διατηρεί αυτή τη διάσπαση των κοινωνιών μέχρις ότου να δημιουργηθούν οι αντικειμενικοί και υποκειμενικοί όροι της άρσης αυτής της διάσπασης.

Στον ελλαδικό χώρο οι νικητές, οι ‘ελεύθεροι’ επέλεξαν, αν και κάτω από καινούργιες συνθήκες, από τους μυθικούς ακόμα χρόνους να κυβερνώνται με τρόπους ανάλογους των προγενέστερων χρόνων, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονταν στις λαοσυνάξεις, για να μπορούν ‘ενωμένοι’ να υπερασπίζονται την εξουσία τους, την ιδιοκτησία τους πάνω στη γη και στους σκλάβους, οι οποίοι αποτελούσαν και τη μοναδική πηγή πλούτου. Αυτά τα συμπεράσματα επιβεβαιώνονται σε πολύ μεγάλο βαθμό και από τις πρώτες γραπτές μαρτυρίες, για την ύπαρξη της προϊστορικής άμεσης δημοκρατίας, όπως τις βρίσκουμε, ως κατάλοιπα προγενέστερων χρόνων, στα ομηρικά έπη[9], σύμφωνα με τις οποίες οι «συνάξεις», οι «μαζώξεις» και οι «συνελεύσεις» του λαού, σε κάποιο δημόσιο χώρο, τον αποκαλούμενο αγορά[10], ήταν ο θεσμός με τον οποίο λαμβάνονταν οι αποφάσεις για όλα τα κοινά ζητήματα και πλάθονταν οι κώδικες του ατομικού και του κοινωνικού Είναι, του Εγώ και του Εμείς. Σύμφωνα και με την ομηρική παράδοση αυτός ο αρχέγονος τρόπος κοινωνικής συμβίωσης φαίνεται ότι διατηρήθηκε σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό σε όλο τον αρχαιοελληνικό ιστορικό χωροχρόνο[11].

Image result for direct democracy athens

Στους ιστορικούς χρόνους η ‘αγορά’ κάνει δυναμικά την επανεμφάνισή της στον ελλαδικό χώρο και ολοκληρώνεται ως ‘εκκλησία του δήμου’ και ως άμεση δημοκρατία, ως ‘κράτος’, ως κοινωνικός αυτοπροσδιορισμός, ως δύναμη προερχόμενη από την ενιαία έκφραση της βούλησης του όλου Δήμου, δηλαδή όλων των Πολιτών, κατά την περίοδο της αρχαίας Αθηναϊκής Δημοκρατίας[12], η οποία βεβαίως δεν αποτελεί ‘ελληνική πρωτοτυπία’, αφού όπως είδαμε προηγήθηκε, αν και σε χαλαρότερη μορφή, ως κατάκτηση προγενέστερων κοινωνιών[13], αλλά ήταν η μοναδική που εξάντλησε όλα τα ιστορικά προσφερόμενα περιθώρια και ξεδίπλωσε όλες τις δυνατότητές της με αποτέλεσμα ένα πολιτισμό πολιτισμών. Η άμεση δημοκρατία εμφανίζεται ως μορφή λαϊκής εξουσίας και αντίπαλη κοσμοαντίληψη, στάση ζωής, πολιτική επιλογή και κοινωνική λειτουργία, απέναντι στην αριστοκρατία, την ολιγαρχία και την τυραννία[14]. H επιλογή αυτή του δήμου, υποδηλώνει την, μεταξύ των άλλων, από κοινού επιδίωξη μιας αρμονικής κοινωνικής συμβίωσης που στηρίζεται στην «πίστη στην κοινωνική ισότητα και στην πρόοδο»[15], γιατί με τη δημοκρατία η Πολιτεία διοικείται καλύτερα, επειδή «όταν κυβερνούν οι λίγοι διαφθείρονται ευκολότερα για το κέρδος ή τα ρουσφέτια από όταν κυβερνούν οι πολλοί»[16].

Οι εσωτερικές αντιφάσεις της Αθηναϊκής Δημοκρατίας που συνδέονταν με το χαμηλό βαθμό ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων και τον αντίστοιχο βαθμό καθυστέρησης των δουλοκτητικών παραγωγικών σχέσεων, ωθούσαν την Αθηναϊκή Δημοκρατία σε πολιτικές ιμπεριαλιστικής επεκτατικότητας, πράγμα που την έφερνε σε διαρκή σύγκρουση με τις άλλες αρχαιοελληνικές πόλεις-κράτη. Αυτή η σύγκρουση με τη μορφή ενός διαρκούς καταστροφικού εμφύλιου πολέμου μεταξύ των ελληνικών πόλεων, αποδυνάμωσε το κοινωνικό μέτωπο που αποτελούσε τη βάση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας με αποτέλεσμα να καταργηθεί από τις δυνάμεις της αριστοκρατικής ολιγαρχίας, αφήνοντας όμως στην ανθρωπότητα τη βαριά κληρονομιά της δημοκρατίας με την έννοια της λαϊκής εξουσίας και της αυτοδιεύθυνσης του Δήμου.

Ακολούθησε η λεγόμενη «Ελληνιστική Περίοδος» και στη συνέχεια η Pax Romana, η οποία κατάληξε στη μονοθεϊστική φονταμενταλιστική θεοκρατική φεουδαρχία και στον Ευρωπαϊκό Μεσαίωνα. Βέβαια αυτή η διαδικασία κράτησε αρκετούς αιώνες, όσο χρειάστηκε για να ωριμάσει η αντίληψη σύμφωνα με την οποία η κυρίαρχη δουλοκτητική τάξη θα μπορούσε να μετεξελιχθεί, χάρη στην «παγίδα του Σόλωνα»[17], σε γαιοκτητική τάξη που κατανόησε πως μπορεί να κατοχυρώσει και να διευρύνει την εξουσία της με τη μετατροπή των δούλων σε δουλοπάροικους, από τους οποίους θα εισέπραττε φόρους σε είδος ή σε χρήμα, πράγμα που θα διευκόλυνε τη συσσώρευση πλούτου και εξουσίας. Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι δούλοι και οι δουλοπάροικοι πραγματοποίησαν εκατοντάδες μικρές και μεγάλες εξεγέρσεις και επαναστάσεις με αίτημα την απελευθέρωσή τους, την κατάργηση της δουλείας και της φεουδαρχίας και την κοινωνική συγκρότηση στη βάση της κοινωνικής ισότητας όπως τη μετέφερε η παράδοση συμπληρωμένη από τις κάθε φορά επίκαιρες δυνατότητες και εμπειρίες[18].

Image result for direct democracy athens

Το πέρασμα από το δουλοκτητικό στο φεουδαρχικό σύστημα προκάλεσε τη μετατόπιση της πηγής πλούτου από τον δούλο στο δουλοπάροικο και κατά συνέπεια στην εντατική καλλιέργεια της φεουδαρχικής μεγαλογαιοκτησίας, η οποία σε συνδυασμό με την επέκταση του εμπορίου προκάλεσε την εξέλιξη των παραγωγικών δυνάμεων, οι οποίες έσπρωχναν σταδιακά στην αλλαγή των παραγωγικών σχέσεων, πράγμα που διευκόλυνε την εμφάνιση και την διευρυμένη ανάπτυξη της βιοτεχνίας-βιομηχανίας. Ένας καινούργιος τρόπος παραγωγής αγαθών και πλούτου προκάλεσε τη σταδιακή μετακίνηση του πληθυσμού από την αγροτική ενδοχώρα προς τα κομβικά σημεία χερσαίας, ποτάμιας και θαλάσσιας συγκοινωνίας. Έτσι άρχισε ο σχηματισμός των πρώτων μεγάλων πόλεων που ανταγωνίζονταν τα φεουδαρχικά λατιφούντια, διαμορφώνοντας μια παράλληλη εξουσία. Αυτή η εξέλιξη προκάλεσε πληθυσμιακή έκρηξη στα αστικά κέντρα και συνεπώς μεγαλύτερη ζήτηση για αγροτικά προϊόντα και ακόμα όλο και μεγαλύτερη προσφορά μη αγροτικών προϊόντων, με αποτέλεσμα το κέντρο της ζωής και της συσσώρευσης πλούτου να μετακινείται από τους πύργους των φεουδαρχών προς τους νέους θεσμούς που έφερε η βιοτεχνική και στη συνέχεια η βιομηχανική παραγωγή[19].

Στον αγώνα τους ενάντια στη φεουδαρχία οι απελεύθεροι κολίγοι και τώρα πια τεχνίτες και εργάτες των μεσαιωνικών πόλεων οργάνωσαν κατά κανόνα την κοινωνική ζωή τους πάνω σε αμεσοδημοκρατικές αρχές και θεσμούς, επειδή αυτό τους εξασφάλιζε ενότητα, βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης και αυξημένη ικανότητα αντιμετώπισης των βίαιων επιθέσεων του ντόπιου φεουδάρχη και της κεντρικής μοναρχικής εξουσίας. Είναι αυτός ο αγώνας που παράκαμψε το σκοταδισμό και τη θεοκρατία αναζητώντας επιστημονικά έγκυρη και κοινωνικά χρήσιμη γνώση, πράγμα για το οποίο χιλιάδες φωτεινά μυαλά με κορυφαίες μορφές την Υπατία, και αργότερα τον Τζορντάνο Μπρούνο, έδωσαν τη ζωή τους, όπως και εκατομμύρια λαϊκές αγωνίστριες και αγωνιστές πέθαναν στα βασανιστήρια της Ιεράς Εξέτασης και στα εκτελεστικά αποσπάσματα των μπουρζουάδων και των μοναρχών. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες «οι καλοί θεσμοί των αρχαϊκών κοινωνιών επανέρχονται εκ νέου κάθε τόσο στο ιστορικό προσκήνιο, επανέρχονται μάλιστα συχνά ανανεωμένοι και εμπλουτισμένοι με νέες δυνατότητες ελευθερίας»[20].

Το καινούργιο άρχισε να διαμορφώνεται μέσα στο παλιό και σε βάρος του παλιού, και το θέμα ανατροπής του παλιού ήταν ζήτημα χρόνου, για την επίσπευση του οποίου το καινούργιο ανακάλυψε την ανατρεπτική δύναμη του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και της αρχαίας Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Έτσι φτάσαμε στην Αναγέννηση και στο Διαφωτισμό με κατάληξη τη Γαλλική Επανάσταση που ανάτρεψε τη φεουδαρχική τάξη πραγμάτων και κατοχύρωσε τη νίκη των νέων παραγωγικών σχέσεων, τη νίκη του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, ο οποίος θα απελευθέρωνε, υποτίθεται, τον άνθρωπο, την κοινωνία και την ανθρωπότητα από τη μεσαιωνική-φεουδαρχική βαρβαρότητα.

Αν κοιτάξει κανείς, σήμερα, πίσω στον ορίζοντα του 1789 όταν η Γαλλική επανάσταση στη θέση του φεουδάρχη έβαλε τον βιομήχανο και στη θέση της ‘ελέω θεού’ μοναρχίας έβαλε την αστική, την αντιπροσωπευτική, την κοινοβουλευτική δημοκρατία, θα διαπιστώσει πως το αίτημα για Ελευθερία, Ισότητα, Συναδέλφωση έμεινε ανεκπλήρωτο, γιατί οι δυνάμεις που κυριάρχησαν, έχτισαν την δική τους ταξική εξουσία πάνω στην ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής. Αυτή η επιλογή των εξουσιαστών οδήγησε την κοινωνία σε μεγαλύτερη και συνεχώς διευρυνόμενη ανισότητα, με συνέπεια το βάθεμα της εχθρότητας και το πλάτεμα τη ανελευθερίας, η οποία πήρε τη μορφή της μισθωτής δουλείας των αποξενωμένων από τα μέσα παραγωγής και από τα προϊόντα της εργασίας τους, ‘ελεύθερων’ υποτίθεται ανθρώπων, πράγμα που σημαίνει την αποξένωσή τους από ουσιαστικά και βασικά δικαιώματα και σε τελική ανάλυση σε αποξένωση από τον ίδιο τον εαυτό τους.

Με αυτό τον τρόπο η Ελευθερία, η Ισότητα και η Συναδέλφωση περιορίστηκαν μόνο μεταξύ των εξουσιαστών[21] και μάλιστα μόνο και εν μέρει σε πολιτικό επίπεδο, γιατί στο οικονομικό επίπεδο επικράτησε ο αλληλοεξοντωτικός ανταγωνισμός και η λογική «ο θάνατός σου η ζωή μου». Αντίθετα οι απελεύθεροι κολίγοι αποκλείστηκαν από αυτά τα αγαθά και περιορίστηκαν στο ρόλο του μισθωτού δούλου, του οπαδού, του κάθε τέσσερα χρόνια ψηφοφόρου και του καταναλωτή, ιδιότητες που σε τελική ανάλυση περιορίζουν δραματικά τον οικονομικό, κοινωνικό, πολιτιστικό, πνευματικό και δημιουργικό χώρο της ύπαρξής τους και ευνουχίζουν το ίδιο τους το κοινωνικό Είναι, διαμορφώνοντας τη νόθα συνείδησή τους.

Η αδυναμία του νέου τρόπου παραγωγής να ικανοποιήσει το σύνολο των κοινωνικών αναγκών σε συνδυασμό με την προκλητική συσσώρευση πλούτου στους λίγους και φτώχεια στους πολλούς, οδήγησε τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού στην επαναδιεκδίκηση της ελευθερίας, της ισότητας και της συναδέλφωσης. Αυτός ο αναπροσανατολισμός των κοινωνικών δυνάμεων εξελίχθηκε σταδιακά στο αίτημα της κατάργησης του καπιταλισμού για την ανοικοδόμηση του σοσιαλισμού-κομμουνισμού στη βάση της κοινωνικής ισότητας. Ο αγώνας για τον ουμανιστικό σοσιαλισμό με τη μορφή της Συμβουλιακής Δημοκρατίας κορυφώθηκε ως Οκτωβριανή Επανάσταση με το παλλαϊκό σε Ανατολή και Δύση αίτημα «Όλες οι Εξουσίες στα Συμβούλια» του λαού. Η επιλογή της ηγεσίας του ΚΚΣΕ να εκτρέψει βίαια την Οκτωβριανή Επανάσταση από την ουμανιστική, συμβουλιακή σοσιαλιστική κατεύθυνση, οδήγησε στον κρατικό καπιταλισμό των Γκουλάγκς, ο οποίος δεν είχε καμιά σχέση με τον ουμανιστικό σοσιαλισμό και με τον αγώνα της σοβιετικής κοινωνίας για συμβουλιακή δημοκρατία και κοινωνική ισότητα. Όμως αν και οι κοινωνικές επιστήμες έχουν, εδώ και πολλές δεκαετίες αποφανθεί πως το λεγόμενο ‘σοβιετικό καθεστώς’, δεν ήταν τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο από κρατικός καπιταλισμός και συνεπώς δεν είχε καμιά σχέση με το σοσιαλισμό[22], οι δογματικοί απολογητές του, αλλά και οι θεωρητικοί ‘επαγγελματίες αντικομουνιστές’ απολογητές του νεοφιλελευθερισμού επιμένουν, ο καθένας για διαφορετικούς λόγους, αντεπιστημονικά και ανιστόρητα, να το χαρακτηρίζουν ως σοσιαλισμό ή κομμουνισμό. Γεγονός πάντως παραμένει πως είτε ως κρατικός καπιταλισμός, είτε ως κρατικός ‘σοσιαλισμός-κομμουνισμός’ δεν είχε καμιά σχέση με την ουμανιστική αντίληψη του σοσιαλισμού για την κοινωνική ισότητα και από αυτή την άποψη κάθε απόπειρα ταύτισης του ‘σοβιετικού κομμουνισμού’ με τον αταξικό ουμανισμό γίνεται νοητή ως απόπειρα συκοφάντησης του αγώνα των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού για κοινωνική ισότητα, άμεση δημοκρατία και αταξική κοινωνία.

Ο εκβαρβαρισμός του δυτικού ιδιωτικού καπιταλισμού και του ανατολικού κρατικού καπιταλισμού και η από τα πάνω βίαιη εκτροπή της Οκτωβριανής Επανάστασης από το στόχο της Άμεσης Συμβουλιακής Δημοκρατίας στην κομματική ‘δικτατορία του προλεταριάτου’, ενάντια στο ίδιο το προλεταριάτο και στην κοινωνία συνολικά, ξανάβαλαν στην ημερησία διάταξη της ιστορίας το αίτημα για Άμεση Δημοκρατία. Ένα αίτημα που εκφράστηκε με εκατοντάδες εξεγέρσεις και επαναστάσεις σε Ανατολή και Δύση, σε Βορρά και Νότο, με διαφορετική κατά περίπτωση ένταση και μορφή, αλλά με το ίδιο πάντα περιεχόμενο, την κοινωνική ισότητα.

Το απάνθρωπο και καταστροφικό καπιταλιστικό σύστημα, αφού κατάφερε να ενσωματώσει στη στρατηγική του ακόμα και θεσμούς που υποτίθεται ότι εκφράζουν την εργαζόμενη κοινωνία, όπως κόμματα, συνδικάτα, συνεταιρισμούς, τοπική αυτοδιοίκηση και διάφορα άλλα κοινωνικά κινήματα, οργανώνει την άμυνά του, απέναντι στην εργαζόμενη ανθρωπότητα καταφεύγοντας στη θεσμική, δομική και ένοπλη βία, στον εξουσιαστικό Φόβου[23] και στην παραπλάνηση με τη βοήθεια της φθοράς της γλώσσας και της διαφθοράς των εννοιών, με αποτέλεσμα η σύγχυση γύρω από την έννοια, όχι μόνο της άμεσης δημοκρατίας αλλά ακόμα και της αστικής δημοκρατίας, να λειτουργεί παραπλανητικά.

Ακόμα και ως άμεση δημοκρατία εμφανίζεται ο καπιταλισμός, άλλοτε με τη μορφή του λεγόμενου ‘λαϊκού καπιταλισμού’ και άλλοτε με το μύθο της λεγόμενης ‘ελβετικής άμεσης δημοκρατίας’ του κλεπτοκαπιταλισμού[24], προκειμένου να ενισχύσει τη σύγχυση γύρω από τη φύση και τη μορφή της πραγματικής άμεσης δημοκρατίας. Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες η ‘ελεύθερη αστική δημοκρατία’ αλλάζει μορφές και περιεχόμενο και γίνεται καρικατούρα του εαυτού της, ως ολιγαρχική κοινοβουλευτική δικτατορία, είτε ως ‘πειθαρχημένη δημοκρατία’ υπό την επίβλεψη κάποιας ΝΑΤΟϊκής στρατιωτικής, ή/και κάποιας παρένθετης και για λογαριασμό του σκληρού πυρήνα της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης πολιτικής χούντας. Στον ύστερο πια καπιταλισμό του μονοπωλιακού κεφαλαίου και της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης δεν μπορούμε να μιλάμε για αστική δημοκρατία, γιατί αυτή έχει μεταλλαχθεί σε μια αποκρουστική δημοκρατορία του κεφαλαίου πάνω στην κοινωνία και έχει ολοκληρωθεί σε Demokratur[25], (Demokratie + Diktatur = Demokratur), ένα ερμαφρόδιτο πολιτικό σύστημα που δεν είναι πια δημοκρατία, αλλά δικτατορία με χιτώνα δημοκρατίας.

Συνέπεια όλων αυτών ήταν η διαμόρφωση μεγάλης και διαχρονικής σύγχυσης τόσο ως προς τη μορφή όσο και ως προς το περιεχόμενο της άμεσης δημοκρατίας, με αποτέλεσμα η έννοια της δημοκρατίας να φορτωθεί, από την επικράτηση του καπιταλισμού και την εμφάνιση της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και μετά, με δεκάδες επιθετικούς προσδιορισμούς[26]με τους οποίους δεν χάνεται μόνο η ουσία της έννοιας της δημοκρατίας, αλλά εμφανίζεται και η άμεση δημοκρατία ως μια μεταξύ των πολλών κενών περιεχομένου εννοιών. Είναι προφανές πως ο καθένας από αυτούς τους προσδιορισμούς υπαγορεύτηκε από τα ιδιαίτερα συμφέροντα κάποιας τάξης, κάποιου επιμέρους τμήματος του πληθυσμού του ‘δήμου’ με συνέπεια να επιφέρει αλλαγή στη μορφή και φυσικά στο περιεχόμενο της έννοιας της δημοκρατίας γενικά και της άμεσης δημοκρατίας ιδιαίτερα. Το αποτέλεσμα ήταν αυτή η κάθε φορά ‘νέα’ μορφή δημοκρατίας να μην ανταποκρίνεται στο ρόλο της ως ‘κράτος του όλου δήμου’, αλλά ως κράτος μέρους του δήμου, ή και ως κράτος εκτός και εναντίον του δήμου[27].

Ως δήμος, και υπό την ευρεία έννοια, ως Πολιτεία, στην αρχαία Αθήνα ορίζονταν το σύνολο των ‘εν συνελεύσει’ ενήλικων ελεύθερων πολιτών που βρίσκεται σε μια διαρκή διαδικασία κατά την οποία οι πολίτες αποφασίζουν στην ‘αγορά’ και στην ‘εκκλησία του δήμου’ για το σύνολο των θεμάτων που τους αφορούν ως άτομα, ως οικογένειες, ως Δήμο, ως Συμπολιτεία και τελικά ως ενιαία κοινωνία.

Η συνειδητή φθορά της γλώσσας και η διαφθορά των εννοιών έβαλε στη θέση της αρχαίας αγοράς του λαού την αγορά των εμπόρων, των σαράφηδων, των χρηματιστηρίων και των συνειδήσεων και στη θέση της Εκκλησίας του Δήμου έβαλε την ‘εκκλησία του θεού’ και του αγύρτικου ιερατείου. Στόχος των αλχημιστών της εξουσίας ήταν να παρασύρουν τους εργαζόμενους από τη διεκδίκηση ενός καλύτερου κόσμου της κοινωνικής ισότητας στη ζωή, στην παραίτηση από τον αγώνα για την πραγματική ζωή και στη διεκδίκηση της ‘ισότητας μετά θάνατο’ και μιας θέσης στον παράδεισο της υποτιθέμενης μετά θάνατο ζωής, μέσω της υποταγής σε μια ‘θεοποιημένη’ αφηρημένη αλλά υπαρκτή και ανελέητη καπιταλιστική εξουσία.

Image result for direct democracy

Από τη σύντομη ιστορική αναδρομή στην εξέλιξη της Άμεσης Δημοκρατίας, από τις ρίζες της στις αρχαϊκές μορφές των εξισωτικών κοινωνιών μέχρι τα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα που επαναφέρουν το αίτημα για Άμεση Δημοκρατία Τώρα και Παντού, προκύπτει ένα βασικό συμπέρασμα πως, η Άμεση Δημοκρατία που έρχεται από τα βάθη του χρόνου και απ’ όλα τα μήκη και πλάτη του χώρου και φυσικά όχι μόνο από την αρχαία Αθήνα, ήταν και παραμένει ένα διαχρονικό και ταυτόχρονα οικουμενικό αίτημα για όλες τις κοινωνίες και συνολικά για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Αυτή η διαπίστωση μας υποχρεώνει να αναζητήσουμε την ουσία της Άμεσης Δημοκρατίας[28], τις αξίες, δηλαδή, πάνω στις οποίες μέρα τη μέρα δομείται, δοκιμάζεται στους αιώνες και δημιουργεί στο χρόνο και στο χώρο το όραμα για ένα καλύτερο κόσμο, για να μπορέσουμε να φύγουμε από απλουστεύσεις πως τάχα ‘υπάρχουν πολλές δημοκρατίες’, ή πως ‘όλες οι δημοκρατίες λίγο πολύ ίδιες είναι’, ή ότι ‘η δημοκρατία είναι μία και χωρίς επιθετικούς προσδιορισμούς’, όταν από άγνοια ή από σκοπιμότητα υπάρχει γύρω μας τόση σύγχυση η οποία τελικά νοθεύει την ουσία και θολώνει τη μορφή της.

Image result for direct democracy

  1. Αταξικότητα

 

Όπως είδαμε, η ανθρωπότητα ξεκίνησε με τη μορφή των μικρών αταξικών κοινοτήτων-κοινωνιών το μεγάλο ταξίδι της προς την κοινωνική ισότητα και την ισοκατανομή[29] και ποτέ δεν απομακρύνθηκε από την αφετηρία της, πασχίζοντας να επαναφέρει την αταξικότητά της με κάθε ευκαιρία και σε πιο ολοκληρωμένη μορφή, αντίστοιχη στις κάθε φορά καινούργιες συνθήκες και δυνατότητες.

Η κοινωνική ανισότητα δεν είναι ένα κάποιο φυσικό φαινόμενο και δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με τη φυσική διαφορετικότητα, όπως είναι το χρώμα του δέρματος, το ύψος, το βάρος, η σωματική ρώμη, η πνευματική ωριμότητα και η ατομική ευφυΐα. Όλα αυτά τα ανθρώπινα γνωρίσματα υπήρχαν από τότε που οι αρχάνθρωποι συγκρότησαν ομάδες και κοινότητες στα πλαίσια των οποίων συνειδητοποίησαν την κοινωνική υπόστασή τους και αποφάσισαν πως, για να επιβιώσουν και να ζήσουν καλύτερα θα πρέπει να είναι ίσοι στο μοίρασμα της τροφής ακόμα και όταν για φυσικούς ή συγκυριακούς λόγους η προσφορά τους είναι άνιση

Το ερώτημα λοιπόν είναι, τι συνέβη και η ισότητα που χαρακτήριζε τις ανθρώπινες κοινωνίες, για εκατομμύρια χρόνια, ανατράπηκε σε ανισότητα, δηλαδή σε ένα ανειρήνευτο κοινωνικό πόλεμο; Η απάντηση είναι σαφής και κατηγορηματική και παραπέμπει στην, με τη βία των όπλων, των θεσμών και των οικονομικών δομών, επιβληθείσα ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής, η οποία εισάγει τον κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας και διασπά την κοινωνία σε τάξεις εξουσιαστών και εξουσιαζόμενων, με αποτέλεσμα την άνιση κατανομή του κοινωνικού πλούτου, πράγμα που σημαίνει ανισότητα στις ευκαιρίες, στα δικαιώματα, στην ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας, στην ευτυχία.

Δεν είναι μόνο η ιστορία της ανθρωπότητας, αλλά και η ζωή του καθενός μας γεμάτη από παραδείγματα, εμπειρίες και γνώση πως η ανισότητα που συσσωρεύει αμύθητο πλούτο σε μια μικρή μειοψηφία και ασύλληπτη φτώχεια στην αποφασιστική πλειοψηφία της ανθρωπότητας είναι συνώνυμο της κοινωνικής αδικίας, της ανελευθερίας, της βίας, του εγκλήματος, της αλλοτρίωσης και συνακόλουθα η αποκλειστική πηγή της ανθρώπινης δυστυχίας. Γι’ αυτό οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού σπρώχνουν ασταμάτητα με τους αγώνες τους την εξέλιξη προς τη δημιουργία των υλικών προϋποθέσεων για την κοινωνική ισότητα και την άμεση δημοκρατία μέχρι τη σημερινή εποχή, όπου η επιστήμη, η τεχνολογία και ο πολιτισμός μπορούν να ανατρέψουν τα τελευταία μεγάλα εμπόδια για την κατάργηση του εξουσιαστικού κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας, την κατάκτηση της κοινωνικής ισότητας με την καθιέρωση σχέσεων κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης και την οικοδόμηση της άμεσης δημοκρατίας παντού στην οικονομία, στην κοινωνία και στον πολιτισμό.

Ποτέ άλλοτε στην ανθρώπινη ιστορία οι αντικειμενικές συνθήκες δεν ήταν τόσο ώριμες για την αποκατάσταση της κοινωνικής ισότητας, γιατί ποτέ άλλοτε το επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, ανθρώπινου δυναμικού, επιστημονικής γνώσης, ψηφιακής τεχνολογίας, αυτοματισμού και πολιτισμού δεν μπορούσε να εξασφαλίσει στην εργαζόμενη ανθρωπότητα τον αναγκαίο ελεύθερο χρόνο για να μπορεί να διαχειριστεί η ίδια την παραγωγή και την κατανομή του παραγόμενου κοινωνικού πλούτου με κριτήριο την καθολική ευημερία την κοινωνική ισότητα και δικαιοσύνη, την ισορροπία μεταξύ Φύσης και κοινωνίας και τη φροντίδα για τις μελλούμενες γενιές. «Η μακροχρόνια εμπειρία ισότητας διαμόρφωσε το παρελθόν μας. Παρά τη φαινομενική προσαρμογή μας στη ζωή σε ιεραρχικές κοινωνίες και παρά τη ζοφερή κατάσταση των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε πολλά μέρη του κόσμου, υπάρχουν σημάδια που δείχνουν πως η ανθρωπότητα διατηρεί ένα βαθιά ριζωμένο αίσθημα ισότητας, μια βαθιά ριζωμένη δέσμευση στον κανόνα της αμοιβαιότητας, ένα βαθιά ριζωμένο… αίσθημα κοινότητας»[30]. Αν αυτό το συμπέρασμα της επιστήμης της κοινωνικής ανθρωπολογίας είναι, και είναι, σωστό, τότε δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως ο διαχρονικός αγώνας για την Κοινωνική Ισότητα αποτελεί την ‘ιστορική σταθερά’ του κοινωνικού γίγνεσθαι και συνεπώς η Άμεση Δημοκρατία είναι καταγραμμένη στο DNA της ανθρωπότητας και ως τέτοια νοείται:

Image result for direct democracy

  • Ο Δημόσιος Χώρος[31], στα πλαίσια του οποίου Πολιτεία είναι όλοι ανεξαίρετα οι Πολίτες που επιλέγουν να συνδιαμορφώνουν το κοινωνικό τους Είναι και την Πολιτική του Εμείς, να αυτοπραγματώνονται σε σχέση αμοιβαιότητας ως Εγώ και ως Εμείς και να δημιουργούν το δικό τους διαχρονικά δυναμικό Πολιτισμό. Δημόσιος χώρος με αυτή την έννοια έπαψε να υπάρχει από την εμφάνιση της ατομικής ιδιοκτησίας, του κράτους και της πατριαρχικής οικογένειας, από τότε δηλαδή που ο ιδιωτικός χώρος εκτοπίζει το δημόσιο χώρο και αποφασίζει αυθαίρετα για το σύνολο της οικογένειας, της κοινότητας, του δήμου και της κοινωνίας συνολικά. Η ατομική ιδιοκτησία, ως ατομική και ταξική εξουσία, θρυμμάτισε τον κοινοτικό-κοινωνικό-κοινοκτησιακό δημόσιο χώρο σε πολλούς ανταγωνιζόμενους ιδιωτικούς χώρους που επιβάλλουν τη συγκυριαρχία τους πάνω στην κοινωνία με διάφορους κατά καιρούς τύπους ταξικής εξουσίας, τους οποίους και για ευνόητους λόγους τους βάφτιζαν και συνεχίζουν να τους βαφτίζουν ‘δημοκρατία’. Ο δημόσιος χώρος είτε υπάρχει ως ικανότητα διαχρονικής αυτοθέσμισης, αυτοδιαχείρισης, αυτοδιεύθυνσης και αυτοπραγμάτωσης μιας χωροχρονικά προσδιορισμένης κοινωνίας και όσο αυτή διαθέτει αποκλειστικά και ορίζει άμεσα η ίδια τους υλικούς όρους της ύπαρξής της, είτε δεν υπάρχει. Κάτι διαφορετικό και ενδιάμεσο δεν είναι δημόσιος χώρος, αλλά ‘δημόσια’ παράσταση ατομικής, ταξικής, ιμπεριαλιστικής εξουσίας.
  • Η κοινοκτημοσύνη πάνω στα μέσα παραγωγής, χωρίς την οποία δεν μπορεί να υπάρξει δημόσιος χώρος και συνεπώς άμεση δημοκρατία, αποτελεί την αναγκαία και ικανή συνθήκη για την επανασύσταση του δημόσιου χώρου. Κοινοκτημοσύνη όμως ως ατομική ακτημοσύνη και ως κοινωνική ισοκτησία και αντικειμενικά ως κοινοχρησία όλων των υλικών όρων της ατομικής και κοινωνικής ύπαρξης. Κοινοκτημοσύνη πλούτου και πραγμάτων υλικών και άϋλων, για να ανήκουν όλα σε όλους και τίποτα σε κανέναν, που σημαίνει καθολική ισότητα, ίσες και ελεύθερες ευκαιρίες συμμετοχής στη δημιουργία του κοινωνικού πλούτου και του πολιτισμού, ανάλογα με την προτίμηση, το ταλέντο, τις δεξιότητες κα τις ανάγκες του καθενός. Κοινοκτημοσύνη, η οποία ολοκληρώνεται ως καθολικό δικαίωμα για την ανάλογη με τις ανάγκες ισοκατανομή των αγαθών, χωρίς την οποία δεν μπορεί να υπάρξει ο δημόσιος χώρος και συνεπώς καμιά ελευθερία, ισονομία, ισοπολιτεία και ισηγορία δεν είναι δυνατή. Κοινοκτημοσύνη στο εσωτερικό ολόκληρης της κοινωνίας και για όλους ανεξαίρετα τους Πολίτες και όχι ως εταιρική, ταξική, κομματική και συνεπώς ως αντικοινωνική κοινοκτημοσύνη. Κοινοκτημοσύνη με την έννοια της απόλυτης και καθολικής αντίθεσης στο δικαίωμα της ατομικής ιδιοκτησίας[32], το οποίο στην πραγματικότητα οδηγεί την αποφασιστική πλειονότητα της κοινωνίας-ανθρωπότητας στη βίαιη, στρεβλή και απαξιωτική συμμετοχή στη διαμόρφωση του πλούτου και του πολιτισμού, στην αποξένωση και στον απόλυτο αποκλεισμό από το δικαίωμα της απόλαυσής τους, πράγμα που σημαίνει στέρηση του δικαιώματος της αξιοπρέπειας και της ύπαρξης, με αποτέλεσμα η ατομική και επικουρικά η κρατική και η λεγόμενη δημόσια ιδιοκτησία να συσσωρεύεται στα χέρια των λίγων και να καταλήγει ως αλλοτριωτική και βάρβαρη εξουσία των λίγων μεγαλοϊδιοκτητών σε βάρος των πολλών μικροϊδιοκτητών και ακτημόνων. Κοινοκτημοσύνη ως υλική βάση της κοινωνικής ισότητας και όχι ως ιδεολόγημα άσκησης ταξικής εξουσίας.
  • Η κοινωνική αυτοδιεύθυνση, ως άμεση δημοκρατία παντού, η οποία αποτελεί τη μοναδική εγγύηση της κοινοκτημοσύνης με την έννοια της κοινωνικής ισοκτησίας και της ύπαρξης του δημόσιου χώρου, προϋποθέσεις αναγκαίες και ικανές για τη δημόσια λειτουργία του ενοποιημένου χώρου της πολιτικής, της οικονομίας και του πολιτισμού, πράγμα που σημαίνει την απουσία κάθε μορφής ιεραρχικής εξουσίας, γιατί χωρίς το κοινωνικό αυτεξούσιο είναι αδιανόητη η ύπαρξη της κοινωνικής ισότητας, η ομαλή συνύπαρξη κοινωνίας και Φύσης και εντελώς αδύνατη η καθολική ευημερία, η κοινωνική ειρήνη και η ανθρώπινη ευτυχία.

Σήμερα οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού συνειδητοποιούν σταδιακά πως η κοινωνική ανισότητα δεν είναι φυσικό φαινόμενο ή κάποια ‘θεϊκή’ κατάρα, ούτε βέβαια το αποτέλεσμα της δράσης κάποιων άτεγκτων οικονομικών νόμων, οι οποίοι άλλωστε βρίσκονται μόνο στα κεφάλια κάποιων καλοπληρωμένων αλχημιστών, ακαδημαϊκών οικονομοτεχνοκρατών νεοκλασικής και νεοκεϋνσιανής κοπής, αλλά η φυσική συνέπεια των θεμελιωδών συνταγματικών διατάξεων που κατοχυρώνουν, με την πολύμορφη ταξική βία, θεσμικά, δομικά και λειτουργικά το κοινωνικοοικονομικό σύστημα της ατομικής και κρατικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής, γνωστό και ως ‘σύστημα της ελεύθερης αγοράς’, που προκαλεί την κοινωνική διάσπαση και συνακόλουθα την κοινωνική ανισότητα, και λειτουργεί αλλοτριωτικά σε βάρος της πλειονότητας του κοινωνικού συνόλου και καταστροφικά σε βάρος της γήινης βιόσφαιρας.

Σ’ αυτή τη φάση οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού προσπαθούν να ξεπεράσουν τις ιδεολογίες και τα προγράμματα, ακόμα και της παραδοσιακής ‘αριστεράς’, που υπόσχονται μια καλύτερη, τάχα αριστερή με τη μορφή της σοσιαλδημοκρατίας ή του κρατικού καπιταλισμού, διαχείριση του καπιταλισμού, αφού «υποστηρίζοντας την αλλαγή του συσχετισμού δυνάμεων εντός του σημερινού συστήματος είναι γιατί δεν θεωρούν πως είναι απαραίτητο να επανιδρυθεί η κοινωνία πάνω σε καινούριες, ανθρώπινες βάσεις… τα συμφέροντα και η δραστηριότητα της εργατικής τάξης υποτάσσονται στα συμφέροντα και την δραστηριότητα της αριστεράς, και όχι ανάποδα… ‘Οι εργάτες του κόσμου, (όπως έλεγε ο Eugene V. Debs) έχουν περάσει υπερβολικά πολύ καιρό περιμένοντας να έρθει ένας Μωυσής να τους οδηγήσει μακριά από την σκλαβιά.., αλλά, εάν μπορεί κάποιος να σας οδηγήσει έξω από αυτήν, μπορεί εξίσου άνετα να σας οδηγήσει και πίσω σε αυτήν’… Οι εργαζόμενοι πρέπει να εμπιστευθούν την δική τους δυνατότητα να οργανώσουν τις ζωές τους και να επανιδρύσουν μια κοινωνία πάνω σε καινούριες, ανθρώπινες βάσεις. Οι απόπειρες να εναποθέσουν την μοίρα τους στα χέρια αστών πολιτικών, ακόμα και αυτών που ανήκουν στην αριστερά, καθιστούν την εργατική τάξη παθητική και ανέτοιμη να αντιμετωπίσει οποιεσδήποτε απαραίτητες αλλαγές προς το καλύτερο… Έχει έρθει η ώρα να κοιτάξουμε πέρα από τα παραδοσιακά πολιτικά σχήματα και πέρα από το σημερινό κοινωνικο-οικονομικό σύστημα για να βρούμε λύσεις»[33].

Το επόμενο βήμα είναι η συνειδητοποίηση, ότι μπορούν και είναι θέμα χρόνου να αποφασίσουν να αντικαταστήσουν τις καθυστερημένες καπιταλιστικές παραγωγικές σχέσεις[34] με τις σχέσεις της κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης στη μορφή της οικονομικής αυτοδιαχείρισης, της άμεσης δημοκρατίας και της αταξικής κοινωνίας. Αυτή η διαδικασία τρέχει ταυτόχρονα σε πολλά επίπεδα μέσα από το δημόσιο διάλογο και τη συλλογική πράξη που αποτελεί απόπειρα επανασύστασης του κατεστραμμένου Δημόσιου Χώρου και εμφανίζεται με διάφορες μορφές, όπως:

  • Απόπειρες διαμόρφωσης ενός τρίτου τομέα κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας, που «κινείται μεταξύ αγοράς και κράτους» και προσπαθεί να φτάσει από το «πολιτικά αδύνατο… στο πολιτικά αναπόφευκτο»[35], αλλά τελικά περι-ορίζεται ως «το σύνολο των οικονομικών, επιχειρηματικών, παραγωγικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων, οι οποίες αναλαμβάνονται από νομικά πρόσωπα ή ενώσεις προσώπων, των οποίων ο καταστατικός σκοπός είναι η επιδίωξη του συλλογικού οφέλους και η εξυπηρέτηση γενικότερων κοινωνικών συμφερόντων»[36], για να λειτουργήσει τελικά, και ανεξάρτητα από τις προθέσεις των πρωταγωνιστών του, ως βαλβίδα κοινωνικής εκτόνωσης και όχι ως εναλλακτικό μοντέλο απέναντι στο σύστημα της αγοράς.
  • Καταλήψεις κλειστών ή χρεοκοπημένων εργοστασίων που επαναλειτουργούν σε σχέσεις αυτοδιαχείρισης της παραγωγής, από τους ίδιους τους εργαζόμενους, πρακτική που εφαρμόζεται σε μεγάλη έκταση στη Λατινική Αμερική, προς το παρόν ακόμα σποραδικά στον υπόλοιπο κόσμο και πρόσφατα και στην Ελλάδα με την περίπτωση της ΒΙΟ.ΜΕ.[37]. Όμως το μεγάλο πρόβλημα του εγχειρήματος των καταλήψεων είναι, πως αν δεν συμβούν σε μεγάλη κλίμακα και ως συνειδητή επιλογή μεγάλων αντισυστημικών κοινωνικών δυνάμεων, τότε δεν θα αντέξουν και δεν θα μπορέσουν να αλλάξουν τις ιδιοκτησιακές σχέσεις σε επίπεδο κοινωνίας, οπότε κάποια στιγμή οι πρώην ιδιοκτήτες τους θα γυρίσουν με την άδεια της αστικής δικαιοσύνης και με τη βία της αστυνομίας να τα επαναδιεκδικήσουν, όταν βέβαια ξαναγίνουν κερδοφόρα.
  • Συστηματική ανάπτυξη τοπικών, διατοπικών και διεθνών κοινωνικών δικτύων που είναι ανοιχτά και αποσκοπούν στην αδιαμεσολάβητη οργάνωση ενός εναλλακτικού τρόπου ζωής με κυριότερες μορφές την αχρήματη οικονομία, τις τράπεζες χρόνου, την αλληλεγγύη σε όλες τις πιθανές μορφές της και την αχρήματη ανταλλαγή, τις οικοκοινότητες, τα διάφορα κοινόβια και πολλές άλλες μορφές. Το γεγονός όμως πως είναι ανοιχτά δεν σημαίνει πως δεν έχουν αρχές και κανόνες λειτουργίας που τους συναποφασίζουν οι συμμετέχοντες στις συνελεύσεις τους[38]. Όταν όμως βρίσκονται υπό τον έλεγχο εκκλησιαστικών και κομματικών κύκλων τότε λειτουργούν ως προθάλαμοι στρατολόγησης οπαδών και ως υποκατάστατα του απόντος καπιταλιστικού κοινωνικού κράτους και συνεπώς ως μηχανισμοί αστικής φιλανθρωπίας και αλληλεγγύης, δηλαδή, ως εξάτμιση εκτόνωσης της κοινωνικής δυσαρέσκειας, πράγμα που ανακουφίζει κύρια το καπιταλιστικό κράτος και τα αφεντικά του.
  • Αυθόρμητη ανάπτυξη αυτόνομων κοινωνικών κινημάτων, τοπικών και διεθνών δικτύων πολιτικής διαμαρτυρίας, γνωστά και ως ‘αντικαθεστωτικά’, ή ‘κινήματα της πλατείας’, ή ‘άμεσης δημοκρατίας τώρα’, ή ‘οccupymovement’, μερικά από τα οποία αρνούνται συνολικά τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής και το συνυφασμένο μ’ αυτόν κοινοβουλευτικό πολιτικό σύστημα και κινούνται, πέρα από την κοντόθωρη πολιτική της εξουσιαστικής αριστεράς, με στρατηγικό στόχο την άμεση δημοκρατία στην οικονομία και στην κοινωνία.
  • Την σταθερά αυξανόμενη δημιουργική αξιοποίηση του Διαδικτύου για την ανάπτυξη μιας ενωτικής, ελεύθερης και δημιουργικής παγκόσμιας και χωρίς σύνορα οριζόντιας επικοινωνίας. Πρόκειται για ένα νέο ‘ά-τοπο, εικονικό δημόσιο χώρο’, αλλά και για μια νέα πραγματικότητα η οποία επιτρέπει βέβαια στους ‘διαδικτυοκράτες’ την παγκόσμια κερδοσκοπική δράση και τη χειραγώγηση του παγκόσμιου πληθυσμού, αλλά και γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, δεν μπορεί να αποκλείσει την επικοινωνία, την ανταλλαγή απόψεων, τη μεταφορά τεχνογνωσίας, τη δημιουργία ελεύθερου λογισμικού και εναλλακτικών δικτύων και το συντονισμό των «χρηστών» και των δυνάμεων της Εργασίας της Επιστήμης και του Πολιτισμού σε πραγματικό χρόνο. Αυτό το γεγονός όμως αλλάζει και το χαρακτήρα της αντικαπιταλιστικής πάλης, μεταμορφώνει τον προσωπικό υπολογιστή από εργαλείο χειραγώγησης σε όπλο απελευθέρωσης και στη δεύτερη περίπτωση διαμορφώνει σχέσεις συμπληρωματικότητας μεταξύ των τοπικών δημόσιων χώρων και του παγκόσμιου διαδικτυακού δημόσιου χώρου, στα πλαίσια του οποίου το τοπικό και το παγκόσμιο συνυπάρχουν ως μια νέα, ενιαία, ζωντανή και μαχόμενη πραγματικότητα.

Βέβαια «το δημοκρατικό αίτημα στον αναδυόμενο οικουμενικό κοινωνικό χώρο είναι το αίτημα της άμεσης δημοκρατίας κατ’ αντίθεση προς την οικονομική-πολιτική ολιγαρχία»[39], αλλά παραμένει αίτημα χωρίς αποδέκτη, όσο από μόνες τους όλες αυτές οι παρεμβάσεις που κινούνται ακόμα ως παράλληλες προσπάθειες δεν μπορούν, κάποιες μπορεί και να μην έχουν καμιά τέτοια πρόθεση, να αχρηστέψουν το καπιταλιστικό σύστημα, πριν αυτό τις αχρηστέψει. Για να καταστεί όμως δυνατή η αχρήστευση του συστήματος της καπιταλιστικής βαρβαρότητας είναι αναγκαίο να λειτουργήσουν άμεσα ως καταλύτες συνειδητοποίησης αυτής της αναγκαιότητας από το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας που υποφέρει αλλά αποπροσανατολισμένο όπως είναι δεν γνωρίζει πως και προς τα πού να κινηθεί. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει όλα αυτά τα κινήματα:

  • Να απεγκλωβιστούν από θρησκευτικές, κρατικές, ιδεολογικές, τεχνοκρατικές και κομματικές επιρροές και οικονομικές εξαρτήσεις, (γιατί κάποιες από αυτές τις προσπάθειες ενισχύονται άμεσα ή έμμεσα από κρατικά, ευρωπαϊκά, κομματικά και ιδιωτικά ταμεία) και να αναζητήσουν νέες ανοιχτές, ασπόνδυλες, αντιιεραρχικές, αντιαυταρχικές και ανυπονόμευτες μορφές συλλογικής δράσης που θα ξεδιπλώνονται σαν άσβεστη πυρκαγιά και σαν δημιουργικό πάθος και θα αναπαράγονται συχνά και ασταμάτητα, όπως όλοι οι πολυκυτταρικοί οργανισμοί μέχρι να καλύψουν όλο τον κοινωνικό, δημόσιο χώρο και να εκτοπίσουν ότι τα απαξιώνει.
  • Να συμφωνήσουν να ακολουθήσουν μια αυτόνομη, ενωτική, αλληλέγγυα και συγκλίνουσα πορεία, η οποία αποτελεί τη μοναδική εγγύηση για να αντιμετωπίσουν την εχθρότητα του συστήματος, για να αντέξουν στη δοκιμασία του χρόνου, για να αποδείξουν την ανωτερότητα των κοινωνικών μορφών ισότιμης και αλληλέγγυας συνεργασίας.
  • Να ενημερώσουν και να εμπνεύσουν την υπόλοιπη απληροφόρητη ή/και παραπληροφορημένη κοινωνία να βγει από την παθητικότητά της και να μπει ως συνειδητή και συμπαγής κοινωνική δύναμη στον αγώνα ανατροπής της καπιταλιστικής βαρβαρότητας και με την ορμή ενός Νέου Ουμανιστικού Διαφωτισμού να δημιουργεί ασταμάτητα τις υποκειμενικές προϋποθέσεις για την οικοδόμηση ενός καλύτερου κόσμου.
  • Να πρωτοστατήσουν στην ενίσχυση όλων των εναλλακτικών μορφών ανάπτυξης και συνεργασίας των συλλογικών δραστηριοτήτων με την ανάπτυξη εναλλακτικών τεχνολογιών στον τομέα της επικοινωνίας, της ενέργειας[40] και της παραγωγής βασικών αγαθών, με στόχο τη μεγαλύτερη δυνατή απαγκίστρωση κοινωνικών συλλογικοτήτων από την αγορά και το κράτος για να αυξήσουν τους βαθμούς ελευθερίας όλο και μεγαλύτερων τμημάτων της κοινωνίας, και τελικά,
  • Να αναζητήσουν την ουσία της ζωής του Νέου Ανθρώπου και όχι του οπαδού και καταναλωτή, επαναπροσδιορίζοντας την έννοια του πλούτου, μετακινούμενοι από τον ψεύτικο πλούτο του καταστροφικού και απάνθρωπου εγωιστικού Έχειν που μετριέται σε ιδιοκτησίες, χρήματα, όπλα, έχθρα και εξουσία, στον δημιουργικό πλούτο του αλληλέγγυου ατομικού, συλλογικού και αταξικού Είναι που θα μετριέται σε βαθμούς ατομικής και συλλογικής ελευθερίας και ευτυχίας. Related image

Από τη στιγμή που θα δρομολογηθεί αυτή η στροφή, από τη στείρα πολιτική διαμαρτυρία και τη διεκδίκηση λύσεων από την κυρίαρχη τάξη στις οποίες μας κρατούν καθηλωμένους τα κόμματα και τα συνδικάτα, στο χτίσιμο μιας ευρείας ισότιμης συνεργασίας και αλληλέγγυας οικονομικής αυτονομίας, στα πλαίσια της οποίας η ίδια η κοινωνία θα μάθει πως, και τελικά θα καταφέρει, να γίνει ο γκρεμιστής του καπιταλισμού και ο χτίστης της άμεσης δημοκρατίας και της αταξικής κοινωνίας[41].

Και για να μην υπάρξουν αμφιβολίες για το τι σημαίνει αταξική κοινωνία θα πρέπει να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Πρώτα-πρώτα πρέπει να ξανά-υπογραμμιστεί ότι, η ταξική κοινωνία προέκυψε ως το αποτέλεσμα της βίαιης επιβολής της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής, πράγμα που διάσπασε την κοινωνία σε τάξεις επιβάλλοντας με τη βία ένα ταξικό και άδικο κοινωνικό καταμερισμό της παραγωγής και της κατανομής του κοινωνικού πλούτου που επικράτησε να λέγεται σχέσεις παραγωγής. Αυτές οι σχέσεις παραγωγής, που στηρίζονται στην ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, διαμορφώνουν τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων ανάλογα με τη θέση που παίρνει ο καθένας στη διαδικασία της παραγωγής. Θα πρέπει να υπογραμμιστεί παράλληλα πως τα μέσα παραγωγής, πράγμα που γίνεται εύκολα αντιληπτό σε συνθήκες καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής, δεν είναι παρά ανθρώπινη εργασία σε ‘νεκρή’, ιστορική, μετουσιωμένη σε αποξενωμένα από τους εργαζόμενους δημιουργούς τους αντικείμενα και υπηρεσίες που αντιπροσωπεύουν αξίες χρήσης, οι οποίες ως εμπορεύματα γίνονται ανταλλακτικές αξίες που αποφέρουν κέρδος, η ιδιοποίηση και η ιδιωτική συσσώρευση του οποίου μεταβάλλεται σε εξουσιαστική κοινωνική σχέση και επικράτησε να λέγεται κεφάλαιο.

Συνάγεται λοιπόν το συμπέρασμα πως η ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής δίνει στους κατόχους τους την αποκλειστική εξουσία να αποσπούν, ερήμην των εργαζόμενων και της υπόλοιπης κοινωνίας, αξίες, που τις παράγουν οι εργαζόμενοι, και που έχουν τη μορφή νέων μέσων παραγωγής για τη διεύρυνση της παραγωγής, ή εμπορευμάτων που θα πωληθούν στην αγορά αποφέροντας τεράστια κέρδη στους ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής, αδιαφορώντας για την κατάσταση των εργαζόμενων.

Από τη σύντομη ανάλυση που προηγήθηκε και σύμφωνα με την εκατομμυριόχρονη ιστορική εμπειρία που έχει αποκτηθεί, γίνεται κατανοητό πως η αταξική κοινωνία θα προκύψει ακολουθώντας την ίδια διαδικασία, ξεκινώντας από την επανοικειοποίηση των μέσων παραγωγής από την εργαζόμενη κοινωνία συνολικά, πράγμα που προϋποθέτει κατ’ αρχήν την κατάργηση της ατομικής ή/και κρατικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής, δηλαδή την κοινωνικοποίησή τους και την υπαγωγή τους στο σύστημα της κοινωνικής αυτοδιαχείρισης της οικονομικής δραστηριότητας. Την απόφαση γι’ αυτό το ριζοσπαστικό θεσμικό βήμα μπορεί να την προκαλέσει και να την πάρει στα πλαίσια μιας ειρηνικής κοινωνικής επανάστασης, κάθε ενημερωμένη, ενωμένη, αυτοοργανωμένη, αυτενεργή και αποφασισμένη κοινωνική πλειοψηφία με ένα παλλαϊκό δημοψήφισμα, ή με τοπικές και περιφερειακές συνελεύσεις των κατοίκων που θα καταλήγουν σε μια Απελευθερωτική Συντακτική Εθνοσυνέλευση, ακόμα και σε συνθήκες παρακμής του αστικού κοινοβουλευτισμού. Μόνο που για να συμβεί αυτό θα πρέπει αυτή η κοινωνική πλειοψηφία:

  • Να έχει ιδεολογικά, πολιτικά και ηθικά αφοπλίσει την εξουσία του κεφαλαίου πάνω στην κοινωνία, προϋπόθεση αναγκαία για την λειτουργική αποσύνθεση και την αλλαγή θέσης της κρατικής γραφειοκρατίας και των δυνάμεων καταστολής, που ενώ ανήκουν στους εργαζόμενους-εκμεταλλευόμενους λειτουργούν ως θεσμικές φυλακές και ως δεσμοφύλακες της κοινωνίας και συνεπώς,
  • Να έχει αφοπλίσει πολιτικά και ηθικά τις απολίτικες και συχνά ύποπτες μειοψηφίες που επιλέγουν την τακτική της σύγκρουσης στο προνομιακό για την εξουσία πεδίο, όπως είναι αυτό της ένοπλης βίας, γιατί αυτό ευνοεί την ίδια την εξουσία, από την οποία άλλωστε και συχνά υποκινείται, και καταλήγει σε βάρος της κοινωνίας.
  • Και τέλος να έχει, πέρα από τα θεωρητικά εφόδια, και εμπειρίες από την άμεση δημοκρατία στην πράξη, πράγμα που φαίνεται να συνειδητοποιούν σταδιακά, οι τοπικές κοινωνίες, όπως δείχνουν όλες οι πρωτοβουλίες αυτοοργάνωσης και αυτοθέσμισης που αναλαμβάνουν, για να είναι κάθε στιγμή έτοιμες, ώστε, σε περίπτωση κάποιας έκτακτης ανάγκης, εξαιτίας της προϊούσας παρακμής του καπιταλιστικού συστήματος, να αποκρούσουν το φασιστικό παρακράτος και να επιβάλουν την αταξική συγκρότησή τους αποτρέποντας μια χαοτική διάλυση του κοινωνικού ιστού και την έφοδο των εξουσιαστικών πολιτικών και οικονομικών συμμοριών.

Related image

Μετά από αυτό το πρώτο βήμα που θα έχει καταργηθεί το κεφάλαιο ως ατομική ιδιοκτησία, ως κοινωνική σχέση, δηλαδή ως εξουσία των λίγων πάνω στους πολλούς, δεν θα υπάρχει ‘έδαφος’ για εξουσιαστές και εξουσιαζόμενους, για καπιταλιστές και μισθωτούς δούλους, για σφετεριστές του κοινωνικού πλούτου και φτωχούς, άνεργους και πένοντες. Οπότε δεν θα υπάρχει ‘έδαφος’ ούτε για ταξικό καταπιεστικό κράτος, αφού οι αποφάσεις θα λαμβάνονται από τους πολίτες στα πλαίσια της άμεσης δημοκρατίας και θα υλοποιούνται από τους ίδιους εναλλάξ, διαδοχικά με κλήρωση και ανάκληση και φυσικά σε συνδυασμό των ταλέντων, των προσωπικών προτιμήσεων και των κοινωνικών αναγκών, σε όλα τα αναγκαία επίπεδα και τους απόλυτα αναγκαίους θεσμούς.

Σε συνθήκες άμεσης δημοκρατίας δεν υπάρχουν ψευτοδιλήμματα για το ποιος έχει το πάνω χέρι μεταξύ οικονομίας και πολιτικής, γιατί εδώ αποφασίζει η κοινωνία συνολικά για την οικονομία και όχι η οικονομία, ή επαγγελματίες πολιτικοί για την κοινωνία, πράγμα που σημαίνει ότι η κοινωνία συνολικά αποφασίζει και ιεραρχεί τις ατομικές και τις κοινωνικές ανάγκες και η οικονομία λειτουργεί συμπληρωματικά για την κάλυψη των αναγκών με κριτήριο την καθολική ευημερία, την αρμονική συνύπαρξη με τη Φύση και τη φροντίδα για ένα οικουμενικό πολιτισμό και ένα κοινό μέλλον για όλες τις κοινωνίες.

Με την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας και της σύμφυτης με αυτήν ταξικής κρατικής ιδιοκτησίας, γιατί η ‘σοβιετική’ εμπειρία έδειξε πως εκμετάλλευση μπορεί να υπάρξει και χωρίς ατομική ιδιοκτησία, η κοινωνία θα απαλλαγεί από τις τεράστιες δαπάνες που ήταν αναγκαίες για τη διατήρηση της εξουσίας των ιδιωτών και συλλογικών κεφαλαιοκρατών, με αποτέλεσμα η οικονομική δραστηριότητα, που στο μεταξύ θα κάνει τη μεγαλύτερη δυνατή χρήση της επιστήμης και της τεχνολογίας, να έχει πολύ μικρότερες απαιτήσεις παραγωγικής απασχόλησης από τον ενεργό πληθυσμό, πράγμα που σημαίνει πως οι πολίτες θα έχουν όσο ελεύθερο χρόνο χρειάζονται για να καλλιεργούν την προσωπικότητά τους, την άμεση δημοκρατία τους και τον θετικό ουμανιστικό πολιτισμό τους. Επιγραμματικά, κλείνοντας αυτή την ενότητα, ας κρατήσουμε τις δυό εξισώσεις:

  1. Ατομική και κρατική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής = ταξική κοινωνία = ταξική κρατική εξουσία = εκμετάλλευση = κοινωνική ανισότητα = αυταρχική εξουσία + φασισμός.+ καπιταλιστική βαρβαρότητα. Αντίθετα:
  2. Κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής + οικονομική αυτοδιαχείριση + κοινωνική αυτοδιεύθυνση = άμεση δημοκρατία = αταξική κοινωνία = κοινωνική ισότητα = καθολική ευημερία = ελευθερία = ουμανιστικός πολιτισμός.

Image result for direct democracy

  1. Παγκοσμιοτοπικότητα

 

Με δεδομένη την πραγματικότητα πως ο άνθρωπος δεν είναι μόνο ένας ταξιδιώτης στο χρόνο, αλλά και ένας κάτοικος που δρα δημιουργικά, εξελίσσεται και επιδιώκει την ευτυχία του σε κάποιο συγκεκριμένο χώρο, που ορίζεται αυστηρά και ιεραρχημένα, ως τοπικό, εθνικό, παγκόσμιο και οικουμενικό ποσοτικό και ποιοτικό μέγεθος. Η τοπικότητα του ανθρώπου και της κοινωνίας του, ως ένα πολυεπίπεδο μέγεθος, τον υποχρεώνει αντικειμενικά και προκειμένου να μεγιστοποιεί στον κάθε φορά δοσμένο χωροχρόνο του την ευτυχία του να σκέπτεται και να δρα τοπικά, χωρίς να παραγνωρίζει την οικουμενική, την παγκόσμια και την εθνική παράμετρο της υπόστασής του, πράγμα που σημαίνει ότι εκφράζεται δημιουργικά με τρόπο που η προσωπική, συλλογική, κοινωνική, εθνική και οικουμενική ευτυχία του να μην γίνεται προκαλώντας δυστυχία στους συνανθρώπους άλλων τόπων, αλλά και χωρίς να υποβαθμίζει την ποιότητα του χώρου του σε όλα τα επίπεδα.

Όλοι ξεκινάμε τη ζωή μας από ένα ξεχωριστό για τον καθένα μας σημείο τομής του χώρου και του χρόνου και αυτό είναι ο τόπος που γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε[42]. Κατά κανόνα όλη μας η ζωή δεν είναι παρά μια αναφορά σ’ αυτό το χωροχρονικό σημείο, ακόμα κι’ αν από κάποια ηλικία και μετά αναγκαζόμαστε ή επιλέγουμε να ζήσουμε σε κάποιον άλλο τόπο. Αυτό συμβαίνει γιατί οι πρώτες εμπειρίες και γνώσεις μας έχουν τοπικό χαρακτήρα και αναφορά τον τόπο που γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε. Όσο τα μέσα μετακίνησης και επικοινωνίας εξελίσσονται, τόσο περισσότερο μας πληροφορούν για το γίγνεσθαι σε άλλους κοντινούς και μακρινούς τόπους και χρόνους εφοδιάζοντάς μας με γνώσεις και εμπειρίες έξω από το χώρο μας, πράγμα που συνδέει την τοπικότητά μας με την διατοπικότητα και τη διαχρονικότητά μας. Αυτή η οικοτοπικότητα, ορίζεται ως τόπος του οίκου και της οικονομίας και σε συνθήκες ύστερου καπιταλισμού γίνεται αντιληπτή ως αναγκαιότητα για επανοικειοποίηση και επανατοπικοποίηση της οικονομικής και της κοινωνικής ζωής[43]. Πρόκειται για μια διαδικασία που ξεκινά ως αμεσοδημοκρατικά αυτοδιαχειριζόμενη οικοκοινότητα, εξελίσσεται σε διατοπικά αυτοδιαχειριζόμενη εθνική οικονομία και αυτοδιευθυνόμενη κοινωνία και ολοκληρώνεται ως παγκοσμιοτοπικότητα, (globality+locality=glocality) με την έννοια ότι είμαστε όλοι πλήρωμα στο ίδιο διαστημόπλοιο και συνεπώς «σκέψου παγκόσμια, δράσε τοπικά»[44] και από εκεί εκδηλώνεται ως οικουμενικότητα η οποία προσδιορίζει την πλανητική-οικουμενική διάσταση του ανθρώπου και του πολιτισμού του. Με αυτή την έννοια το τοπικό και το διατοπικό συνδέονταν πάντα οργανικά, και ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή της ψηφιακής τεχνολογίας, σε μια σχέση αλληλεπίδρασης με το παγκόσμιο και το οικουμενικό και συνεπώς το ένα όχι μόνο δεν αποκλείει το άλλο, αλλά συνδέονται μεταξύ τους σε μια σχέση μέρους προς όλον και σε μια λειτουργία από το τοπικό προς τον γενικό, από το μέρος προς το Όλον.

Η διαβάθμιση, όμως, της ενιαίας και αδιαίρετης τοπικότητας του ανθρώπου και του πολιτισμού του διαταράσσεται κάθε φορά που ο χώρος κατακερματίζεται σε ανταγωνιστικές και εχθρικές τοπικές, εθνικές ή διεθνικές γεωγραφικές ενότητες, επειδή κάποιες εξουσίες επιδιώκουν με τη βία των όπλων, των επενδύσεων και των δανείων να καταργήσουν την αυτονομία κάποιων χώρων, για να τους εντάξουν ως ενδοχώρα στο δικό τους σύστημα οικονομίας και κυριαρχίας, προκειμένου να ενισχύσουν την καπιταλιστική συσσώρευση και συγκεντροποίηση του παγκόσμιου πλούτου. Για να το καταφέρουν αυτό τα μεγάλα οικονομικά συγκροτήματα φροντίζουν να ελέγχουν απόλυτα τις πηγές ενέργειας[45] και το πιστωτικό σύστημα, για να μπορούν να κατακερματίζουν τη βιομηχανική παραγωγή τους σε φάσεις ώστε κάθε φάση να αναπτύσσεται σε διαφορετική γεωγραφική περιοχή του κόσμου, ανάλογα με το συγκριτικό πλεονέκτημα που κάθε περιοχή διαθέτει και προσφέρεται για τις συγκεκριμένες ανάγκες κάθε παραγωγικής φάσης. Με αυτό τον τρόπο περιορίζουν το ρίσκο από τον κίνδυνο της κοινωνικοποίησης και αποτρέπουν τη διάχυση ολοκληρωμένης τεχνογνωσίας στις επιμέρους περιοχές, κατακερματίζοντας έτσι την οικουμενικότητα του χώρου που θα διευκόλυνε την επικοινωνία, την ανεξαρτησία και την αμοιβαία συνεργασία των λαών του πλανήτη.

Όταν καταργείται η αυτονομία, το αυτοδιοίκητο της τοπικότητας για λογαριασμό κάποιας τοπικής ή διατοπικής εξουσίας που στηρίζεται στην ανισότητα και στη βία, τότε συσσωρεύονται αντιθέσεις που καταλήγουν σε καταστροφικές συγκρούσεις και εκτρέπουν την πορεία της ανθρωπότητας από τη συνεργασία των τόπων και την αρμονία των πολιτισμών προς κάποια βαρβαρότητα. Βρισκόμαστε σ’ αυτή τη φάση, όπου ο σκληρός πυρήνας της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης σπρώχνει την ανθρωπότητα προς την καπιταλιστική βαρβαρότητα και τον παγκόσμιο φασισμό, ενώ οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού προσπαθούν να ξαναβρούν τη δύναμη να επανασυνθέσουν το τοπικό και να το επανασυνδέσουν με το διατοπικό και το παγκόσμιο, για να ξαναμπούν στο δρόμο προς την αμεσοδημοκρατική τοπική αυτονομία, την αυτοδιαχειριζόμενη οικονομία, την κοινωνική ισότητα, την αμοιβαία και αλληλέγγυα συνεργασία των τόπων σε συνθήκες οικουμενικής αρμονίας και ειρήνης. Για να τα καταφέρουν χρειάζονται ένα καινούργιο όραμα για ένα καλύτερο κόσμο, μια καινούργια συνείδηση για την προστασία της βιόσφαιρας και φυσικά ένα καινούργιο ενεργειακό σύστημα που θα λειτουργεί ως ασπίδα της ζωής και ως παράγοντας καθολικής ευημερίας, ελευθερίας, ειρήνης και ευτυχίας Αυτό είναι το όραμα που η ανθρωπότητα το υφαίνει με τον ιδρώτα της, με το αίμα της, με τις σάρκες της, με το μυαλό της, με τη σοφία της και με τους αγώνες της, από το ξεκίνημά της και δεν θα το εγκαταλείψει μέχρι την οριστική επικράτηση της άμεσης παγκοσμιοτοπικής δημοκρατίας.

Related image

  1. Η βιοσυνειδητότητα

 

Για να κατανοήσουμε το φαινόμενο άνθρωπος ως φυσική οντότητα δεν φτάνει μόνο να ξέρουμε πως αυτό προσδιορίζεται από το σημείο τομής των συντεταγμένων του χρόνου και του χώρου, κι’ όχι του τόπου με τη στενή του έννοια, γιατί ο άνθρωπος είναι μια μορφή και μάλιστα η κορυφαία μορφή ζωής, πράγμα που μας αναγκάζει να συμπεριλάβουμε στο οπτικό πεδίο αυτής της προσέγγισης για την άμεση δημοκρατία στον 21ο αιώνα, το σύστημα των υλικών όρων εμφάνισης, ανάπτυξής και επιβίωσής του. Αυτό το σύστημα με την ευρεία και όχι με τη στενή βιολογική έννοια το λέμε βιόσφαιρα[46]. Ο James Lovelock χρησιμοποιεί με την ίδια περίπου έννοια τον όρο Γαία, που «αρχίζει από το σημείο όπου τα πετρώματα του φλοιού συναντιόνται με το καυτό μάγμα στο εσωτερικό της Γης, περίπου 150 χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια και επεκτείνεται για άλλα 150 χιλιόμετρα πάνω από τους ωκεανούς και τον αέρα, μέχρι την ακόμα πιο καυτή θερμόσφαιρα, στο σημείο που αρχίζει το διάστημα»[47].

Αν λοιπόν μιλάμε για το μέλλον της ανθρωπότητας και για την προοπτική της αμεσοδημοκρατικής συγκρότησης της κοινωνίας, τότε είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τα όρια και τις προοπτικές της βιόσφαιρας για να προσδιορίσουμε και τις σχέσεις της κάθε κοινωνίας και της ανθρωπότητας συνολικά με τη γήινη βιόσφαιρα, με το συνολικό ζωτικό χώρο του ανθρώπινου είδους. Και επειδή σήμερα, όπως όλες οι επιστήμες διαπιστώνουν, οι σχέσεις της ανθρωπότητας με τη βιόσφαιρά της έχουν διαταραχθεί επικίνδυνα για την ανθρωπότητα και τη ζωή γενικά και γι’ αυτό επισημαίνουν ότι, η αλλαγή της στάσης της ανθρωπότητας απέναντι στη βιόσφαιρα και στη φύση γενικά είναι θέμα ζωτικής σημασίας και πως αν βιαστούμε μπορεί και να προλάβουμε να αφοπλίσουμε την έτοιμη να εκραγεί οικολογική βόμβα και να σώσουμε το μέλλον μας.

dark age america

Από αυτή την οπτική είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τα παρακάτω:

  1. Ο άνθρωπος είναι δημιούργημα εξελικτικών διαδικασιών της Φύσης[48] και ειδικότερα διαδικασιών που έλαβαν χώρα στη γήινη βιόσφαιρα, την οποία οφείλει να σέβεται ως δημιουργό του.
  2. Ο άνθρωπος δεν είναι το αφεντικό της Φύσης, αλλά η συνείδησή της, που πρέπει να την προστατεύει γιατί είναι οργανικό τμήμα της.
  3. Ο κοινωνικός άνθρωπος είναι ο διαχρονικός δημιουργός του εαυτού του και του πολιτισμού του και συνεπώς οφείλει, ως προσωπικότητα, ως Πολίτης του Δήμου, ως κάτοικος του πλανήτη του και ως μοναδική συμπαντική διάνοια, να φροντίζει για τη διασφάλιση της ίδιας της ύπαρξής του λειτουργώντας ως φύλακας και εγγυητής της ασφάλειας του πλανήτη Γη.
  4. Ο άνθρωπος δεν είναι θηρίο ούτε ‘θεός’, αλλά έλλογο κοινωνικό και πολιτικό ον που διαχρονικά παλεύει συλλογικά για την κοινωνική ισότητα, την καθολική ευημερία, την πανανθρώπινη ειρήνη και για ένα κάθε φορά καλύτερο κόσμο.
  5. Ο άνθρωπος δεν μπορεί από δική του ελεύθερη επιλογή, γιατί κάτι τέτοιο είναι αντίθετο με την ανθρώπινη φύση, να είναι άδικος, σκληρός, μισάνθρωπος και οπαδός σκοταδιστικών φονταμενταλιστικών, εθνικιστικών, φασιστικών, ρατσιστικών και εξουσιαστικών ιδεολογιών και μύθων, ούτε μοιρολάτρης και θανατόφιλος, αλλά πρωταγωνιστής και ποιητής της ζωής, και
  6. Ο άνθρωπος δεν είναι καταστροφέας, αλλά δημιουργός πολιτισμών με τη μόνιμη επιδίωξη, όλοι οι πολιτισμοί να συναντηθούν, ως οργανικά και δημιουργικά στοιχεία, στον ένα ενιαίο, οικουμενικό, πανανθρώπινο πολιτισμό, δίνοντας έτσι στην έννοια της προόδου το ουμανιστικό της περιεχόμενο.

Κατανοώντας αυτές τις αλήθειες, θα πρέπει να αρνηθούμε τρία μεγάλα ψέματα που μας φορτώνουν το καθένα με τη δική του ταυτότητα για να μην αποκτήσουμε Γνώση, Αυτογνωσία και Επίγνωση και συνεπώς την δική μας Εαυτότητα και συνείδηση:

  1. Το ένα είναι το ψέμα του σκοταδιστικού ‘ευφυούς σχεδίου’ των αγύρτικων θρησκευτικών και εξουσιαστικών ιερατείων, σύμφωνα με το οποίο δημιουργός της ζωής είναι το δικό τους τερατούργημα, ένα κάποιος προστάτης της εξουσίας και μισάνθρωπος υποτιθέμενος θεός και όχι η βιόσφαιρα.
  2. Το άλλο ψέμα είναι αυτό της καπιταλιστικής ιδεολογίας και των εξωνημένων ψευδοεπιστημόνων, οικονομολογούντων και οικολογούντων, σύμφωνα με το οποίο για τη σημερινή καταστροφή της βιόσφαιρας «φταίει ο άνθρωπος», γενικά και αφηρημένα, και όχι το καταστροφικό ενεργειακό σύστημα των ορυκτών καυσίμων[49] και το απάνθρωπο κεφαλαιοκρατικό σύστημα, που στο βωμό της με κάθε θυσία μεγιστοποίησης του κέρδους καταστρέφει τα πάντα, ακόμα και τους όρους της ίδιας της ζωής[50] και
  3. Το τρίτο μεγάλο ψέμα είναι πως η γήινη βιόσφαιρα δεν επαρκεί για τη διατροφή τόσων πολλών ανθρώπων και συνεπώς, υποστηρίζουν εκείνοι που παράγουν τη φτώχεια για να μπορούν να εξουσιάζουν τους συνανθρώπους τους, είναι ανάγκη να εφαρμοστούν νεομαλθουσιανές πολιτικές μείωσης του πληθυσμού, πράγμα που τα κυρίαρχα οικονομικά συμφέροντα το επιδιώκουν με διάφορους ‘θεμιτούς’, όπως η φτώχεια, η ανεργία, ο έλεγχος των γεννήσεων και με αθέμιτους τρόπους, όπως οι πόλεμοι και οι ελεγχόμενες επιδημίες μέσω της νόθευσης τροφών, της χρήσης απαγορευμένων ουσιών στην παραγωγή και της ραδιενεργού ρύπανσης της βιόσφαιρας.

Αν προσπαθήσουμε να κρίνουμε με σύμβουλό μας την λογική του ‘μέτρον άριστον’, την φιλοσοφία του ‘πάντων πραγμάτων μέτρον άνθρωπος’, την απεραντοσύνη και τη σοφία της Φύσης και την πλούσια διδαχή της ιστορίας, τότε θα δούμε το φρικτό πρόσωπο της ‘οικονομίας της αγοράς’, θα καταδικάσουμε τόσο την πανουργία των απάνθρωπων, σπάταλων και καταστροφικών εξουσιαστικών ιερατείων, όσο και την κεφαλαιοκρατική απληστία και καταστροφικότητα και θα αθωώσουμε την τάχα τσιγκούνα βιόσφαιρα και τον υποτιθέμενο ‘θύτη’ Άνθρωπο και την Ανθρωπότητα.

Και επειδή αυτό δεν φτάνει, τότε θα αναζητήσουμε το φάρμακο της θεραπείας του κακού. Στα πλαίσια αυτής της αναζήτησης θα διαμορφώνεται σταδιακά μια νέα συνειδητότητα στη βάση της παραδοχής πως βιόσφαιρα και ζωή βρίσκονται στην ακατάλυτη σχέση αίτιου και αιτιατού και σε μια πιο ανθρώπινη διατύπωση σε σχέση μάνας και κόρης, όπου η μάνα είναι η βιόσφαιρα και κόρη η κοινωνία-ανθρωπότητα. Αναπτύσσοντας αυτή τη βιοσυνειδητότητα θα φτάσουμε κάποια στιγμή στη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας υπέρβασης των εξουσιαστικών θρησκειών και του καπιταλισμού, αλλά και της χρησιμότητας μιας αναδιοργάνωσης των κοινωνιών μας και της ανθρωπότητας συνολικά στη βάση της κοινής λογικής και του εξισωτικού οικονομικού ορθολογισμού, της αταξικής δημοκρατίας και της αρμονικής συνύπαρξης με τη μήτρα της ζωής, τη βιόσφαιρά μας, τη μόνη ιερότητα που μπορεί να γίνει αποδεκτή και δικαιούται τη στοργή και το σεβασμό μας, κάτι που της το στέρησε με την απληστία και την αλαζονεία του, την ύβριν του, ο καπιταλισμός και μπορεί να της το προσφέρει η αμεσοδημοκρατική κοινωνία-ανθρωπότητα.

Image result for direct democracy

  1. Η ουμανιστική πολυπολιτισμικότητα

 

Ο άνθρωπος, από τότε που εξελικτικά, και ως αποτέλεσμα της αναγκαίας προσπάθειάς του για επιβίωση, ολοκληρώθηκε η ανθρωπινότητά του, η ανθρωποσύνη, η ανθρωπία του[51] και ξεχώρισε οριστικά από τα άλλα ζώα, δεν περιορίστηκε ποτέ, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, στην εξασφάλιση μόνο της τροφής του και στην ικανοποίηση των βασικών αναγκών του. Όσο περισσότερο κατανοούσε τον περίγυρό του τόσο περισσότερο ανακάλυπτε πως η βιόσφαιρα μπορεί να του δώσει περισσότερα για μια καλύτερη ζωή και με τη φαντασία του έκτιζε τον κάθε φορά καλύτερο κόσμο, που στη συνέχεια τον βίωνε μέσα από την περιέργεια, με το ψάξιμο, τη δημιουργική προσπάθεια, το παιχνίδι, το τραγούδι, την δημιουργική ‘τεμπελιά’, τον έρωτα, το ποίημα, το θέατρο και τόσες άλλες ατομικές, συλλογικές και κοινωνικές μορφές έκφρασης, αίσθησης ελευθερίας, ψυχαγωγίας, πολιτισμού, αλλά και αγώνα ενάντια σε ότι στέκονταν εμπόδιο στην πραγμάτωσή του. Ένας καλύτερος, ανθρωπιστικός κόσμος ήταν πάντα και παραμένει ακόμα το ζητούμενο για όλες τις ανθρώπινες κοινωνίες και σ’ αυτόν τον κόσμο πλησιάζει όλο και περισσότερο η ανθρωπότητα, όσα εμπόδια κι’ αν έχουν στηθεί και θα στηθούν σ’ αυτήν την πορεία από τις δυνάμεις του σκοταδισμού, της εξουσίας, της ιδιοτέλειας και της παρακμής.

Ο απάνθρωπος και καταστροφικός καπιταλισμός δεν υποβάθμισε τον άνθρωπο μόνο σε ζώο εργασίας που δουλεύει χωρίς δικαιώματα τα δύο τρίτα του 24ώρου για μισό μεροκάματο, αλλά τον μετάτρεψε και σε καταναλωτή παγιδευμένων τροφών, ληγμένων ιδεολογιών και πολιτιστικών σκουπιδιών, με τα οποία το κεφάλαιο προσπαθεί να κερδοσκοπήσει, να οπαδοποιήσει και μέσω της βιομηχανίας του star system να καλουπώσει την πολιτισμική δημιουργικότητα, γιατί η αυθόρμητη και αυθεντική πολιτισμική δημιουργικότητα των ανθρώπων είναι συνήθως αντισυστημική και ανατρεπτική της κοινωνικής ανισότητας και της καπιταλιστικής βαρβαρότητας.

Και όλα αυτά στον 21ο αιώνα και όταν οι επιστήμες, η ψηφιακή τεχνολογία και ο αυτοματισμός μπορούν να υποκαταστήσουν τον άνθρωπο στη διαδικασία παραγωγής αγαθών καθολικής ευημερίας και πολιτισμού σε βαθμό που να έχει άφθονο ελεύθερο χρόνο, για να οργανώσει ορθολογικά τη ζωή του και την κοινωνία του και να δημιουργεί αδιάκοπα τον πολιτισμό της κοινωνικής ισότητας και της ελευθερίας, της αλληλεγγύης, της άμιλλας και της ευτυχίας, της αταξικής δημοκρατίας και του οικουμενικού ουμανισμού.

Ο καπιταλισμός στη σημερινή φάση της παγκοσμιοποιημένης παρακμής του γνωρίζει πως η ιστορία, ως οικουμενική συνείδηση της ανθρωπότητας, τον ξεπερνάει σταδιακά και γι’ αυτό προσπαθεί να αμυνθεί με όποιο τρόπο μπορεί για να παρατείνει στη ζωή του, να γίνει ‘η μοίρα’ της ανθρωπότητας, πράγμα που τον κάνει πιο απάνθρωπο, εφιαλτικότερο και καταστροφικότερο, ωθώντας τις εξελίξεις από το καπιταλιστικό κράτος προς την παγκοσμιοποιημένη καπιταλιστική βαρβαρότητα των ‘αγορών’.

Οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού συνειδητοποιούν σταδιακά όλο και περισσότερο το ρόλο τους στη διαμόρφωση ενός ιδεολογικά, πολιτικά και οργανωτικά αυτόνομου πλειοψηφικού αντικαπιταλιστικού, αντισυστημικού, αμεσοδημοκρατικού κινήματος, όπως δείχνουν η σύγχρονη λατινοαμερικάνικη εμπειρία, τα νέα κοινωνικά κινήματα στο χώρο της Μεσογείου και όχι μόνο, αλλά και το επίπεδο του σύγχρονου δημόσιου διαλόγου για τον υπαρκτό καπιταλισμό, τον κρατικοκαπιταλισμό και για την άμεση δημοκρατία.

Αυτό το κίνημα, κάποια στιγμή, ως ολοκληρωμένη ουμανιστική επανάσταση, «όχι αυτή που μας αφορά προσωπικά, αλλά αυτή που έχει ανάγκη η κοινωνία για να επιζήσει και να ανατρέψει τις αιτίες των καταστροφών που την απειλούν»[52], «η επανάσταση ωςυπεράσπιση της ζωής»[53], που για να λύσει την αντίθεση μεταξύ προχωρημένων παραγωγικών δυνάμεων και των καθυστερημένων παρακμασμένων και επικίνδυνων πια καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής, θα παρακάμψει την εξουσία των ‘αγορών’, του αστικού κράτους, του ‘κεντρικού σχεδιασμού’ και των εξουσιαστικών ‘πρωτοποριών’, υπέρ της κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης και της αταξικής δημοκρατίας.

Στο βαθμό που ο καθένας μας ατομικά θα κατακτούμε την Εαυτότητά μας, επιστρέφοντας όλες τις δανικές ταυτότητες στους εξουσιαστικούς εκδότες τους, στον ίδιο βαθμό θα ξεφορτώνεται την ιδεολογική-σκοταδιστική σαβούρα, οπότε οι κοινωνίες και η ανθρωπότητα θα αυτονομούνται πνευματικά, θεωρητικά και πολιτικά από εξουσιαστικές ιδεολογίες, στον ίδιο βαθμό θα αξιοποιούν την ιστορική εμπειρία τους από τους διαχρονικά ατέλειωτους αμεσοδημοκρατικούς αγώνες τους. Το επόμενο βήμα θα είναι η συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας κατάργησης του ιδιοκτησιακού και εμπορευματικού χαρακτήρα της παραγωγής, διευρύνοντας ταυτόχρονα και προοδευτικά τον τομέα των κοινών αγαθών, την κοινωνικοποίηση της τεχνογνωσίας και το δημόσιο χώρο, με συνέπεια να ολοκληρώνεται ως διαδικασία της ιστορικής ωρίμανσής της, η αφοπλιστική ουμανιστική επανάσταση, που οδηγεί στην κοινωνική ισότητα, στην άμεση δημοκρατία, στην οικουμενική συνεργασία στην πανανθρώπινη ειρήνη και στον ανθρωπισμό.

Image result for direct democracy

Σ’ αυτή τη διαδικασία δεν θα ξεπεραστούν μόνο στείρες παραδόσεις, όπως δόγματα και μηχανισμοί σκοταδιστικών και εξουσιαστικών θρησκειών και ιδεολογιών, αλλά και οι στρεβλές και απατηλές εικόνες για την ίδια την άμεση δημοκρατία. Με αυτή την έννοια κάθε απόπειρα παραδοσιακών ιεραρχικών και εξουσιαστικών οργανώσεων και κομμάτων, να δώσουν τη συνταγή τους για τη δική τους άμεση δημοκρατία, ως τεχνούργημα κάποιας ‘εξουσιαστικής αριστερής πρωτοπορίας’, μοιάζει με ιδεολογικό-πολιτικό μαγειρείο που θέλει να προδιαγράψει, ενώ στην ουσία θέλει να αποπροσανατολίσει, τη σκέψη και να προκαταλάβει τη δράση των αυριανών κοινωνιών που θα αποφασίσουν να οικοδομήσουν μέσα στις δικές τους συνθήκες και με τους δικούς τους όρους την άμεση δημοκρατία. Όχι όπως την υπαγορεύουν κάποιες σκοπιμότητες, αλλά όπως αυτή ιστορικά διαμορφώνεται μέσα στους κοινωνικούς αγώνες και όπως εκείνες θα την αντιλαμβάνονται και θα την πραγματοποιήσουν, ως απόλυτη άρνηση κάθε μορφής κοινωνικής ανισότητας και ιεραρχικής εξουσίας και ως απόλυτη θέση πως η άμεση δημοκρατία δεν είναι δόγμα, αλλά κοσμοαντίληψη για την ενότητα των πραγμάτων, φιλοσοφία για την ολότητα της ανθρωπότητας και στάση ζωής με κέντρο τον άνθρωπο και στόχο τον Νέο Άνθρωπο, τον homo humanisticus universalis.

Βέβαια ο Νέος, ο Καινούργιος, ο Άνθρωπος του 21ου αιώνα[54], όπως διαχρονικά τον οραματίζεται η νεολαία, θα προκύψει μετά από άπειρα αγκομαχητά και πολλές γέννες της ιστορίας και οπωσδήποτε «από μια άλλη σχέση μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής και από μια αντίστοιχη πολιτική ηθολογία, πέρα από ότι εκφράζουν οι φιγούρες του κομισάριου και του πολιτευτή»[55] και μάλιστα όταν τα μιλιούνια «οι ανώνυμοι πάψουν να είναι το αντικείμενο της ιστορίας και γίνουν το υποκείμενό της», επιλέγοντας μορφές οργάνωσης όπου «το κυρίαρχο αποφασιστικό όργανο είναι η συνέλευση… και η άμεση δημοκρατία στην πράξη»[56], με την έννοια του σύγχρονου δημοκρατικού ουμανισμού.

Image result for direct democracy

Ο μεγάλος ουμανιστής ανθρωπολόγος Claude Levi-Straus μετά από τις πολύχρονες μελέτες και έρευνές του καταλήγει στο συμπέρασμα πως ο σύγχρονος οικουμενικός δημοκρατικός ουμανισμός «θα αποδειχθεί ικανότερος από τις προγενέστερες μορφές του στο να φέρει λύσεις στα μείζονα προβλήματα με τα οποία βρίσκεται αντιμέτωπη η ανθρωπότητα σήμερα»[57].

Καταλήγοντας, θέλω να υπογραμμίσω τη βαθειά πεποίθησή μου πως:

  • Η διαχρονικά ακατανίκητη, επίμονη και πολύμορφη πίεση των εξουσιαζόμενων όλων των εποχών και όλων των περιοχών για οικονομική και κοινωνική ισότητα και άμεση δημοκρατία, αποτελεί τη μοναδική κινητήρια δύναμη της ιστορίας και δημιουργεί ασταμάτητα τους υλικούς όρους, τις αντικειμενικές και υποκειμενικές προϋποθέσεις, για την ανατροπή της μιας μετά της άλλης των εξουσιών, ακόμα και εκείνων που κατάφεραν με τη βία να αναδειχθούν σε παγκόσμιες αυτοκρατορίες, πασχίζοντας να ακινητοποιήσουν την ασταμάτητα κινούμενη ανθρωπότητα. Η πορεία της ανθρωπότητας στη φορά του βέλους του χρόνου και στο ρυθμό του ιστορικού κύκλου αποτελεί τη συνισταμένη όλων των ιστορικών συνιστωσών και ‘διακλαδώσεων’[58], χωρίς ποτέ να αποκλίνει από το μόνιμο στρατηγικό της στόχο, την κοινωνική ισότητα, συνεχίζεται επιταχυνόμενη προδιαγράφοντας το τέλος του καπιταλισμού.
  • Είναι το σημερινό επίπεδο των επιστημών, της τεχνολογίας και του πολιτισμού, αποτέλεσμα της πίεσης των κοινωνιών για κοινωνική ισότητα, αλλά και της άμυνας των εξουσιών να καταστείλουν αυτή την πίεση και να διαιωνίσουν την κοινωνική ανισότητα, που είναι, κάτω από ορισμένες συνθήκες, ικανό να απελευθερώσει οριστικά την ανθρωπότητα από κάθε μορφής εξουσία και να κάνει πραγματικότητα την κοινωνική ισότητα και την άμεση δημοκρατία. Συγκεκριμένα: Η σύγχρονη επιστημονική γνώση και η αντίστοιχη τεχνολογία[59] παραγωγής, μεταφορών, ελεύθερης επικοινωνίας και πληροφορίας[60], ελεύθερου λογισμικού[61], και ελεύθερης υδρογονοενέργειας[62], μπορούν να εξασφαλίσουν την αυτονομία των τοπικών κοινωνιών, αλλά και την ισότιμη συνεργασία μεταξύ τους σε όλα τα επίπεδα. Αχρηστεύοντας, η ανθρωπότητα, κάθε μορφής εξουσία και αντικαθιστώντας την μονοκεντρική καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση που βρίσκεται υπό τον ασφυκτικό έλεγχο του σκληρού πυρήνα μιας χούφτας «παγκόσμιων εταιριών» με σιδηροβραχίονα τις ΗΠΑ, με όργανά του τους διεθνείς οργανισμούς του καπιταλισμού, όπως G8-20, ΠΟΕ, ΔΝΤ, ΟΗΕ, ΝΑΤΟ κ.λπ. και στόχο την παγκόσμια καπιταλιστική διακυβέρνηση, με ένα πολυκεντρικό κόσμο ισότιμων, συνεργαζόμενων και αλληλέγγυων αμεσοδημοκρατικών τοπικών και ομοσπονδιακών κοινωνιών, θα μπορέσει να αλλάξει συθέμελα την αρχιτεκτονική της κοινωνικής συμβίωσης σε τοπική, εθνική κα οικουμενική κλίμακα.
  • Αυτή η άμεση δημοκρατία δεν μπορεί να είναι έργο καμιάς αγοράς, κανενός κράτους, κανενός μεσσία, καμιάς ‘αριστερής πρωτοπορίας’ και καμιάς φλύαρης ‘επαναστατικής’ ιδεολογίας, αλλά θα είναι έργο μιας συμπαγούς συνειδητής και αυτενεργού κοινωνίας[63], που ως σύγχρονη αριστερή αντισυστημική ουμανιστική δύναμη κινείται σταθερά στη φορά του ‘βέλους του χρόνου’[64] και συνεπώς σε έναν καλύτερο κόσμο[65]. Kαι οπωσδήποτε δεν θα είναι ένα ταξικό εξουσιαστικό κοινωνικοοικονομικό σύστημα που θα στηρίζεται στη βία, ακόμα κι’ αν τη βαφτίσουμε αναγκαία, για την έξοδο από τον κόσμο των «χιλίων κινδύνων…, θεϊκή βία»[66], γιατί η βία, η κάθε βία[67], όπως διδάσκει η ιστορία, είναι μαμή (ταυτόχρονα και παιδί) κάποιας εξουσίας και όχι της κοινωνικής ισότητας[68]. Γι’ αυτό εκτιμώ πως η άμεση δημοκρατία δεν μπορεί παρά να είναι η κατάληξη μιας αέναης πολιτισμικής, και όχι απλά πολιτικής ή πολιτιστικής, διεργασίας που ξεκινάει ως πολιτική ανυπακοή με στρατηγική προοπτική την κοινωνική ισότητα και την αταξική κοινωνία, στην οποία δεν υπάρχει έδαφος άσκησης εξουσίας ανθρώπου πάνω σε άνθρωπο, γιατί στην άμεση δημοκρατία είναι το Εμείς ως Όλον που αποφασίζει και εγγυάται την ελεύθερη ολοκλήρωση και την ευτυχία των Εγώ. Κι’ αυτό το όραμα δεν είναι καινούργιο και δεν ήρθε από πάνω ή απ’ έξω, αλλά συνοδεύει την εργαζόμενη ανθρωπότητα από τα γεννοφάσκια της, βρίσκεται σε εξέλιξη ως απελευθερωτική διαδικασία στην εποχή μας και στη διαδρομή θα ολοκληρώνεται ως αυθεντικός πολιτισμός αυτοδιευθυνόμενων τοπικών κοινωνιών, θα αρθρώνεται σε εθνικό επίπεδο ως δέσμη λαϊκών πολιτισμών και θα καταλήγει σε οικουμενικό επίπεδο ως οικουμενικός ουμανιστικός πολυπολιτισμός[69], μιας ενιαίας, ελεύθερης αταξικής αμεσοδημοκρατικής συνομοσπονδιακής ανθρωπότητας.
  • Οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, όχι πια ως ακολουθία κάποιων σκοταδιστικών και ηγεμονικών κοσμοκρατόρων, θεοεμπόρων, πατριδοκάπηλων ‘εθνοσωτήρων’ και μεσσιανικών εξουσιαστικών ‘αριστερών πρωτοποριών’, αλλά ως πολιτικά αυτόνομη δημιουργική αριστερή ουμανιστική κοινωνία, συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο πως το πέρασμα από τη σημερινή καπιταλιστική βαρβαρότητα στην άμεση δημοκρατία αυτού του βάθους και αυτής της έκτασης, δεν μπορεί παρά να γίνει με τη μορφή ενός γεωγραφικά ευρύτερου αν όχι παγκόσμιου, κοινωνικά ευρύτατου, πολιτικά αυτόνομου και με όπλο τη γνώση για το ον και το δέον, οριζόντια και διαδικτυακά συνδεδεμένου παλιρροιακού επαναστατικού ουμανιστικού κύματος, ικανού να αφοπλίσει καθολικά, να παραλύσει, να καθηλώσει και τελικά να καταργήσει τις μειοψηφικές εξουσιαστικές δυνάμεις της καπιταλιστικής βαρβαρότητας. Έτσι, ώστε, στην περίπτωση που αυτές επιλέξουν ένα κάποιο ‘τέλος της ιστορίας’, και μια κάποια ‘τελική λύση’, να αντιμετωπίσουν, αργά ή γρήγορα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και με δική τους ευθύνη το δικό τους τέλος, γιατί, το μακραίωνο ταξίδι της, η ανθρωπότητα, προς την κοινωνική ισότητα θα το ολοκληρώσει μέσα στις συνθήκες που η ίδια δημιουργεί. Αλλά και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Ακόμα κι’ αν απαιτηθούν και άλλες και πιο οδυνηρές περιπέτειες και εμπειρίες η ανθρωπότητα θα ολοκληρώσει αυτό το ταξίδι προς την κοινωνική ισότητα, γκρεμίζοντας θεοκρατικά και εξουσιαστικά βασίλεια και παγκόσμιες ηγεμονίες. Όταν ο καπιταλισμός, σε κάθε πιθανή εκδοχή του, θα έχει γίνει ιστορία, τότε θα κλείσει οριστικά κα η συζήτηση για τη δημοκρατία, ακόμα και για την άμεση δημοκρατία, γιατί θα έχει αποδειχτεί πως Δημοκρατία είναι μόνο η Αταξική Δημοκρατία, με την έννοια του ζωτικού κυττάρου ενός ευρύτερου ενιαίου Αταξικού Οικουμενικού Ουμανιστικού Πολιτισμού.

Άλλη μορφή Άμεσης Δημοκρατίας με ‘σοφούς κυβερνήτες’, ‘φωτισμένες πρωτοπορίες’ και ‘λαϊκές εξουσίες’ και μάλιστα σε συνθήκες καπιταλισμού δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει, παρά μόνο ως κάποιο πονηρό ή αφελές ιδεολόγημα, ως κάποια εξουσιαστική φάρσα, ή ως παρένθεση εφιαλτικής Demokratur της παγκοσμιοποιημένης καπιταλιστικής βαρβαρότητας.

Το τελικό συμπέρασμα είναι πως η Άμεση Δημοκρατία, το φωτεινό μονοπάτι της ανθρώπινης ιστορίας, είναι σε απόλυτο βαθμό ασυμβίβαστη με κάθε μορφή εξουσίας, ιεραρχίας, θεσμικής και δομικής βίας και αλλοτρίωσης και με αυτή την έννοια δεν είναι παρά η άλλη όψη της διαχρονικής ουμανιστικής επανάστασης για την οικονομική και κοινωνική ισότητα, μιας επανάστασης που έρχεται από μακριά και πηγαίνει ακόμα μακρύτερα, «που δεν απαιτεί, που δεν επαιτεί, που δεν φωνάζει, αλλά δημιουργεί τον κόσμο που θέλει μέσα στον κόσμο που θέλει να ξεπεράσει»[70].

 

Image result for αταξική κοινωνία και αμεση δημοκρατια

 

Βιβλιογραφία

 

Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία, Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Αθήνα 2009.

Γλέζος Μανώλης, Αυτοδιοίκηση όχι Ετεροδιοίκηση, στο περιοδικό ΑΡΔΗΝ, τεύχος 4/2003.

Γκεβάρα Τσε, Πολιτικά κείμενα, ΚΑΡΑΝΑΣΗΣ, Αθήνα χ. χ., 2 τόμοι.

Engels Friedrich, Anti-Dühring, DIETZVERLAG, Brlin 1973.

Ένγκελς Φρίντριχ, Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους, ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΔΗΣ, Αθήνα 1979.

Harris David Russell. The prehistory of tropical agriculture: an ethnoecological model, in The Explanation of Culture Change, Duckworth, London 1973.

Kliman Andrew και Jaclard Anne, Σαν δύο σταγόνες νερό: Για τις προτάσεις αριστερών οικονομολόγων για “έξοδο από την κρίση”, https://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=1453784FirefoxHTML\Shell\Open\Command

Κολέμπας Γιώργος, Τοπικοποίηση. Από το παγκόσμιο στο τοπικό. Ένας οικολογικός κόσμος είναι δυνατός, Αντιγόνη, Θεσσαλονίκη 2009.

Κοροβέσης Περικλής κ. ά.:Η πολιτική βία είναι πάντοτε φασιστική, Εκδόσεις ΔΙΑΠΥΡΟΝ, Αθήνα 2010.

Κοροβέσης Περικλής, Πρόλογος στο: Meinhof Ulrike, Γερμανία, Γερμανία, μεταξύ άλλων, Yafka books, Αθήνα 2010.

Κοροβέσης Περικλής, συνέντευξη (11.06.2011) στην Κρυσταλία Πατούλη, για το http://tvxs.gr

Κωστάκης Βασίλης, Το Ομότιμο Μανιφέστο, Βορειοδυτικές Εκδόσεις, Γιάννενα 2012.

Κωτσάκης Δημήτρης, 3+1 κείμενα, Εκδόσεις των Συναδέλφων, Αθήνα 2012.

Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

Λάμπος Κώστας, Αριστερή διαχείριση του καπιταλισμού ή αυτοδιαχείριση της αριστερής κοινωνίας;, στο περιοδικό ΠΟΛΙΤΕΣ, τεύχος 39/6-2012.

Λάμπος Κώστας, Άμεση δημοκρατία και αταξική κοινωνία, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το υδρογόνο; ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013.

Lee Richard Borshay, The Kung San: Men, Women, and Work in a Foraging Society, Cambridge 1979.

Lee Richard Borshay, Σκέψεις για τον πρωτόγονο κομμουνισμό, στο: Κοινωνίες μοιράσματος, συλλογικός τόμος, Πολιτειακές Εκδόσεις, Αθήνα 2009.

Lee Richard Borshay, Reflexions on the primitive communism, in: From Hunters und Gatherers, Νew York 1991.

Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης, Εκδόσεις Ανδρέου Κορομηλά, Αθήνα 1852

Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας, ΠΑΠΥΡΟΣ, Αθήνα 2007.

Levi-Strauss Glaude, Η ανθρωπολογία και τα προβλήματα του σύγχρονου κόσμου, ΠΑΤΑΚΗΣ, Αθήνα 2012.

Λιερός Γιώργος, Σκέψεις για την άμεση δημοκρατία, Εκδόσεις των συναδέλφων, Αθήνα 2011.

Λιερός Γιώργος, Υπαρκτός καινούργιος κόσμος. Κοινωνική, αλληλέγγυα και συνεργατική οικονομία, Εκδόσεις των συναδέλφων, Αθήνα 2012.

Lovelock James, Η εκδίκηση της Γαίας, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 2007.

Λούξεμπουργκ Ρόζα, Η πρωτόγονη κομμουνιστική κοινωνία, Κοροντζής, Αθήνα 1976.

Marx Karl, Early Writings, PENGUIN BOOKS, in association with New Left Review, 1992.

Μαρξ Καρλ, Πρόλογος στο Contribution to the Critique of Political Economy, in: K. Marx & F. Engels, Selected Works, London 1962.

Meyrowitz Joshua, The Rise Glocality New Senses of Place and Identity in the Global Village, στο:http://21st.century.phil-inst.hu/Passagen_engl4_Meyrowitz.pdf

Morgan J., (Jacques de)., Η πρωτόγονη κοινωνία, Αναγνωστίδης, Αθήνα χ.χ.

Morgan Lewis Henry, Η αρχαία κοινωνία, Αναγνωστίδης, Αθήνα χ.χ.,

Sahlins Marshall David , Stone Age Economics, Transaction Publishers, 1972.

Νικολόπουλος Τάκης και Δημήτρης Καπογιάννης, Εισαγωγή στην κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία, Εκδόσεις των συναδέλφων, Αθήνα 2012.

Οικονόμου Γιώργος, Είκοσι χρόνια μετά, στο: Παπαχρήστος Δημήτρης, Εκ των υστέρων, ΛΙΒΑΝΗΣ 1993.

Οικονόμου Γιώργος, Η Άμεση Δημοκρατία και η κριτική του Αριστοτέλη, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ Αθήνα 2007.

Οικονόμου Γιώργος, Η Αριστοτελική Πολιτεία, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2008.

Παπαδημητρίου Ζήσης, Ο ευρωπαϊκός ρατσισμός, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000.

Παπανικοιλάου Γιώργος, Η ανατρεπτική επικαιρότητα των “κοινών”, στην Εφημερίδα ‘Δράση, τεύχος 10/02.02.2013.

Prigogine Ilya, Οι νόμοι του χάους, Τραυλός, Αθήνα 2003.

Sahlins Marshal, Η πρωταρχική κοινωνία της αφθονίας, στο: Κοινωνίες μοιράσματος, συλλογικός τόμος, Πολιτειακές Εκδόσεις, Αθήνα 2009.

Τερζάκης Φώτης, Κρίση και ιδεολογίες στην αυγή του 21ου αιώνα, FUTURA, Αθήνα 2009.

Τερζάκης Φώτης, Κρίση, στο περιοδικό ΠΑΝΟΠΤΙΚΟΝ, τεύχος Οκτώβρη 2010.

Τερζάκης Φώτης, Τι είναι η άμεση δημοκρατία; στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 28.10.2011.

Τζουβάνος Δημήτρης, Πάντα νιώθουμε λίγο αμήχανοι, στο: Παπαχρήστος Δημήτρης (Επιμέλεια), Εκ των υστέρων, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 1993.

Tuma Elias H., Ευρωπαϊκή οικονομική ιστορία, από το 10ο αιώνα μέχρι σήμερα. Θεωρία και ιστορία της οικονομικής μεταβολής, Εκδόσεις GUTENBERG, Αθήνα 1971, τόμοι 2.

Woodburn James, Το μοίρασμα δεν πρέπει να συγχέεται με την ανταλλαγή, στο: Κοινωνίες μοιράσματος, συλλογικός τόμος, Πολιτειακές Εκδόσεις, Αθήνα 2009.

Χάρμαν Κρις, Η Λαϊκή ιστορία του κόσμου. Από την εποχή του λίθου μέχρι και τη νέα χιλιετία, Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ, Αθήνα 2012.

[1] Πηγή: http://classlessdemocracy.blogspot.gr/2016/11/blog-post_5.html, Συλλογικός τόμος: Άμεση Δημοκρατία στον 21ο αιώνα. Αναζητώντας την ουσία πέρα από ιδεολογίες και μύθους, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013, και .

[2] Karl Marx, Early Writings, PENGUIN BOOKS, in association with New Left Review, 1992, σελ. 395.

[3] Για μια διεξοδική παρουσίαση βλέπε: Λάμπος Κώστας, Άμεση δημοκρατία και αταξική κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012, καθώς επίσης και Χάρμαν Κρις, Η Λαϊκή ιστορία του κόσμου, ΤΟΠΟΣ, Αθήνα 2012.

[4] «Η οποία θεμελιώνει έναν δημοκρατικό ουμανισμό, ο οποίος υπερβαίνει εκείνους που έχουν προηγηθεί και οι οποίοι είχαν δημιουργηθεί από προνομιούχους για προνομιούχους. Επιστρατεύοντας δε μεθόδους και τεχνικές δανεισμένες από όλες τις επιστήμες προκειμένου να τις θέσει στην υπηρεσία της γνώσης του ανθρώπου, κάνει έκκληση για συμφιλίωση του ανθρώπου με τη φύση στο πλαίσιο ενός γενικευμένου, ενός οικουμενικού ουμανισμού», Levi-Strauss Claude, Η ανθρωπολογία και τα προβλήματα του σύγχρονου κόσμου, ΠΑΤΑΚΗΣ, Αθήνα 2012, σελ. 48-49.

[5] «Όσο μακριά στον χρόνο και στο χώρο κι’ αν αναζητήσουμε παραδείγματα, η ανθρώπινη ζωή και δραστηριότητα εντάσσονται σε πλαίσια, με κοινά πάντα χαρακτηριστικά. Παντού και πάντοτε ο άνθρωπος είναι ένα ον προικισμένο με έναρθρο λόγο. Ζει εν κοινωνία», ό. π., σελ. 19.

[6] Morgan J., (Jacques de)., Η πρωτόγονη κοινωνία. Μελέτη πάνω στη γενική προϊστορία της ανθρωπότητας, ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΔΗΣ, Αθήνα χ.χ., Morgan Lewis Henry, Η αρχαία κοινωνία, Αναγνωστίδης, Αθήνα χ.χ., Λούξεμπουργκ Ρόζα, Η πρωτόγονη κομμουνιστική κοινωνία, Κοροντζής, Αθήνα 1976, Ένγκελς Φρίντριχ, Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους, ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΔΗΣ, Αθήνα 1979 και Lee Richard Borshay, Σκέψεις για τον πρωτόγονο κομμουνισμό, στο: Κοινωνίες μοιράσματος, συλλογικός τόμος, Πολιτειακές Εκδόσεις, Αθήνα 2009.

[7] «Η τροφή δεν καταναλώνεται ποτέ σε επίπεδο οικογένειας γιατί τη μοιράζονται μεταξύ τους όλα τα μέλη της κοινότητας», Lee Richard Borshay, The Kung San: Men, Women, and Work in a Foraging Society, Cambridge 1979, page, 118, Sahlins Marshall David, Stone Age Economics, Transaction Publishers, 1972, βλέπε επίσης WoodburnJames, Το μοίρασμα δεν πρέπει να συγχέεται με την ανταλλαγή, στο: Κοινωνίες μοιράσματος, συλλογικός τόμος, Πολιτειακές Εκδόσεις, Αθήνα 2009.

[8] Sahlins Marshal Η πρωταρχική κοινωνία της αφθονίας, στο: Κοινωνίες μοιράσματος…, ό. π. Βλέπε επίσης SahlinsMarshall David, Stone Age Economics, Transaction…, ό. π.

[9] Τα ομηρικά έπη, δηλαδή η Ιλιάδα και η Οδύσσεια αποτελούν τη σημαντικότερη στην ιστορία της ανθρωπότητας μεγάλη απόπειρα καταγραφής, επεξεργασίας, σύνθεσης, συμπλήρωσης, παράφρασης, σκόπιμης διασκευής ή αλλοίωσης και ολοκληρωμένης παρουσίασης των παλιότερων γεγονότων, παραδόσεων και μύθων που για χιλιάδες χρόνια μεταφέρονταν με τον προφορικό λόγο από γενιά σε γενιά, κύρια μέσω τραγουδιστών-αφηγητών-διασκεδαστών αρχικά, των διάφορων γραφιάδων στη συνέχεια μέχρι την κορύφωσή τους στα έργα των αρχαίων τραγικών, δραματικών, σατυρικών και κωμικών ποιητών, για να καταλήξουν μέσα χειραγώγησης στα χέρια των θρησκευτικών και εξουσιαστικών ιερατείων.

[10] Ο όρος Αγορή και στη συνέχεια Αγορά προέρχεται από το ρήμα αγείρω, που σημαίνει συναθροίζω, συγκεντρώνω όλα τα μέλη της κοινότητας σε δημόσιο τόπο συζήτησης, αγόρευσης και λήψης αποφάσεων για τα κοινά ζητήματα, που στη συνέχεια μετεξελίχθηκε, εξαιτίας των αλλαγών που σημειώθηκαν, σε τόπο αγοραπωλησίας, βλέπε, Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης, Εκδόσεις Ανδρέου Κορομηλά, Αθήνα 1852, σελ. 12, βλέπε επίσης, Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας, ΠΑΠΥΡΟΣ, Αθήνα 2007, σελ. 71.

[11] «Με απόφαση της ‘αγορής’ εδόθη στον Τηλέμαχο, από τη συνέλευση των Ιθακήσιων, πλεούμενο να ταξιδέψει στην Πύλο για να ρωτήσει το Νέστορα για την τύχη του πατέρα του Οδυσσέα», αναφέρεται στο: Γλέζος Μανώλης, Αυτοδιοίκηση όχι Ετεροδιοίκηση, ΑΡΔΗΝ, τεύχος 4/2003.

[12] Για διεξοδική ανάλυση, βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση δημοκρατία και αταξική κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας…, ό. π., σελ. 67-92.

[13] Βλέπε την πολύ ενδιαφέρουσα ανάλυση, Τερζάκης Φώτης, Κρίση και ιδεολογίες στην αυγή του 21ου αιώνα, FUTURA, Αθήνα 2009.

[14] Βλέπε αναλυτικά στο: Οικονόμου Γιώργος, Η Άμεση Δημοκρατία και η κριτική του Αριστοτέλη, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ Αθήνα 2007 και Οικονόμου Γιώργος, Η Αριστοτελική Πολιτεία, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2008.

[15] Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας, ΠΑΠΥΡΟΣ, Αθήνα 2007, τόμος 2ος, σελ. 609.

[16] Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία, Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Αθήνα 2009.

[17] Την οποία όλοι γνωρίζουμε μόνο από το περιτύλιγμα της στιγμιαίας Σεισάχθειας και όχι από τη θέσπιση, για πρώτη φορά στην ιστορία, της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στη γη, μέσω της καθιέρωσης του κληρονομικού δικαιώματος, βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση δημοκρατία και…, ό. π., σελ. 83-87 και 373-375.

[18] Ό. π., σελ. 107-140.

[19] Βλέπε αναλυτικά, Tuma Elias H., Ευρωπαϊκή οικονομική ιστορία, από το 10ο αιώνα μέχρι σήμερα. Θεωρία και ιστορία της οικονομικής μεταβολής, Εκδόσεις GUTENBERG, Αθήνα 1971, τόμοι 2.

[20] Λιερός Γιώργος, Σκέψεις για την άμεση δημοκρατία, Εκδόσεις των Συναδέλφων, Αθήνα 2011, σελ. 24-25.

[21] «Η ελευθερία δεν ήταν η διακηρυγμένη ελευθερία όλων των ανθρώπων, αλλά η ελευθερία των ιδιοκτητών… και η ισότητα ήταν η κοινωνική εξίσωση των αστών με την μέχρι τότε προνομιούχα τάξη της αριστοκρατίας και με την έννοια αυτή δεν έχει καμιά σχέση με την ισότητα όλων των ανθρώπων», Παπαδημητρίου Ζήσης, Ο ευρωπαϊκός ρατσισμός, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σελ. 125.

[22] Όσοι από άγνοια ή από σκοπιμότητα ταυτίζουν την κρατικοποίηση των μέσων παραγωγής, τον κρατισμό και τον κρατικό καπιταλισμό με το σοσιαλισμό της αυτοδιαχείρισης, ας ανατρέξουν στο: Engels Friedrich, Anti-Dühring, (DIETZVERLAG, Brlin 1973), όπου επισημαίνεται πως αν η κρατικοποίηση των μέσων παραγωγής ήταν σοσιαλιστική τότε θα πρέπει να θεωρούμε ιδρυτές του σοσιαλισμού τον Ναπολέοντα, τον Μέττερνιχ, τον Μπίσμαρκ και τις διάφορες ευρωπαϊκές βασιλικές αυλές που για δικούς τους λόγους έκαναν τις πρώτες κρατικοποιήσεις.

[23] Για μια διεξοδική ανάλυση, βλέπε: Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[24] Βλέπε αναλυτικά, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και αταξική κοινωνία…, ό. π. σελ. 301-307.

[25] Ο όρος, Demokratur, αν και εμφανίζεται να έχει πρωτοχρησιμοποιηθεί από τον γερμανό κωμικό ηθοποιό Dieter Hildebrand, ως χαρακτηρισμός της κυβέρνησης του Konrad Adenauer στις αρχές τις δεκαετίας του 1960 και τον ξανασυναντάμε ως χαρακτηρισμό της βασιλευόμενης σοσιαλδημοκρατίας της Σουηδίας από τον Vilhelm Moberg, (Dagens Nyheter, 14.12.1965), αποδίδεται στο μεταγενέστερο Γάλλο κοινωνιολόγο Gerard Mermet. Χρησιμοποιήθηκε από τον πρώην πρύτανη του LSE Ralf Dahrendorf για τη λεγόμενη αμερικάνικη δημοκρατία και από τον εκδότη του περιοδικού DER SPIEGEL Rudolf Augstein για το πολιτικό σύστημα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας Γερμανίας. Σήμερα χρησιμοποιείται γενικά για όλες τις αστικές δημοκρατίες, τις δήθεν δημοκρατίες που στην ουσία λειτουργούν ως δικτατορίες με πολιτικό άλλοθι το θέατρο των κοινοβουλευτικών εκλογών.

[26] Όπως λ. χ., αρχαία, σύγχρονη, άμεση…, αστική, αντιπροσωπευτική, συμμετοχική, εργατική, λαϊκή, σοσιαλιστική, σοβιετική, συμβουλιακή, προλεταριακή, προεδρική, προεδρευόμενη…, πραγματική, καθαρή, περιεκτική, αληθινή…, αλλά και αθηναϊκή, ελληνική, αμερικανική, αραβική, γαλλική, γερμανική, λιβυκή…, μέχρι ‘πειθαρχημένη’, ακόμα και βασιλευόμενη δημοκρατία επινοήθηκε με αποτέλεσμα να αλλάζει η μορφή και τελικά να χάνεται το περιεχόμενο, δηλαδή η ουσία της έννοιας της δημοκρατίας.

[27] Εμφανής περίπτωση τέτοιας μορφής κράτους είναι τα αποικιοκρατούμενα και τα υπό άμεση ιμπεριαλιστική στρατιωτική κατοχή, αλλά και τα υπό έμμεση αναγκαστική διαχείριση, οικονομική και πολιτική εξάρτηση ευρισκόμενα κράτη.

[28] Για μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση, βλέπε, Τερζάκης Φώτης, Τι είναι η άμεση δημοκρατία; ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 28.10.2011.

[29] «Οι πρώτες αγροτικές κοινότητες ήταν αταξικές και είχαν εγκατασταθεί σε μέρη με εξαιρετικά εύφορα εδάφη», Harris David Russell, The prehistory of tropical agriculture: an technological model, in: The explanation ofagricultural change, αναφέρεται στο: Χάρμαν Κρις, Η Λαϊκή ιστορία του κόσμου…, ό. π., σελ. 25.

[30] Lee Richard Borshay, Reflexions on the primitive communism, in: From Hunters und Gatherers, Νew York 1991, Vol.I, page 262, αναφέρεται στο: Χάρμαν Κρις, Η Λαϊκή ιστορία του κόσμου…, ό. π., σελ. 7-8.

[31] Για μια διεξοδική ανάλυση βλέπε, Κωτσάκης Δημήτρης, 3+1 κείμενα, Εκδόσεις των Συναδέλφων, Αθήνα 2012, σελ. 166-220.

[32] Βλέπε Κώστας Λάμπος, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας, υπό έκδοαη.

[33] Kliman Andrew και Jaclard Anne, Σαν δύο σταγόνες νερό: Για τις προτάσεις αριστερών οικονομολόγων για “έξοδο από την κρίση”, https://athens.indymedia.org/

[34] «Στην κοινωνική παραγωγή της ζωής τους οι άνθρωποι συνάπτουν καθορισμένες, αναγκαίες και ανεξάρτητες από τη θέλησή τους σχέσεις, τις παραγωγικές σχέσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε μια καθορισμένη βαθμίδα ανάπτυξης των παραγωγικών τους δυνάμεων. Το σύνολο αυτών των παραγωγικών σχέσεων σχηματίζει την οικονομική δομή της κοινωνίας, την παραγωγική βάση πάνω στην οποία οικοδομείται ένα νομικό και πολιτικό οικοδόμημα και στο οποίο αντιστοιχούν συγκεκριμένες μορφές κοινωνικής συνείδησης. Ο τρόπος παραγωγής της υλικής ζωής προσδιορίζει γενικά την κοινωνική, πολιτική και πνευματική διαδικασία της ζωής. Δεν είναι η συνείδηση των ανθρώπων που καθορίζει το Είναι, αλλά αντιστρόφως είναι το κοινωνικό τους Είναι που καθορίζει τη συνείδησή τους. Σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο της ανάπτυξής τους οι υλικές παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας έρχονται σε αντίθεση με τις υφιστάμενες παραγωγικές σχέσεις ή με τις σχέσεις ιδιοκτησίας, που είναι μόνο μια νομική έκφραση, μέσα στις οποίες είχαν κινηθεί ως τώρα. Από μορφές ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων αυτές οι παραγωγικές σχέσεις μετατρέπονται σε δεσμά τους. Τότε εμφανίζεται μια εποχή κοινωνικής επανάστασης», Μαρξ Καρλ, Πρόλογος στο Contribution to the Critique of Political Economy, in: K. Marx & F. Engels, Selected Works, London 1962, pages362-363, αναφέρεται στο: Χάρμαν Κρις, Λαϊκή ιστορία του κόσμου… ό. π., σελ. 38

[35] Βλέπε αναλυτικά: Νικολόπουλος Τάκης και Δημήτρης Καπογιάννης, Εισαγωγή στην κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία, Εκδόσεις των συναδέλφων, Αθήνα 2012. Βλέπε επίσης, Λιερός Γιώργος, Υπαρκτός καινούργιος κόσμος. Κοινωνική, αλληλέγγυα και συνεργατική οικονομία, Εκδόσεις των συναδέλφων, Αθήνα 2012.

[36] Άρθρο 1 του Νόμου 4019/2011, ΦΕΚ 216/Α/30.9.2011.

[37] «Οι κάτωθι υπογεγραμμένοι, μέλη και μη του Σωματείου Εργαζομένων της Βιομηχανικής Μεταλλευτικής, υπογράφουμε και συμφωνούμε τα παρακάτω: Αναλαμβάνουμε τη λειτουργία του εργοστασίου με όρους πλήρους αυτοδιεύθυνσης και εργατικού ελέγχου τόσο των παραγωγικών όσο των διοικητικών δομών του. Βασική και κεντρική αρχή λειτουργίας του εργοστασίου, της διεξαγωγής του αγώνα μας και κεντρικός όρος των μελλοντικών μας σχεδίων είναι η ισοτιμία στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων, η οριζοντιότητα και η άμεση δημοκρατία. Κάθε είδους διάκριση, δυσμενής μεταχείριση, αποκλεισμοί και ετεροκαθορισμοί είναι εκτός του πλαισίου λειτουργίας μας και γίνεται κάθε προσπάθεια για την αποφυγή τέτοιων συμπεριφορών και πρακτικών που θέτουν εμπόδια στο χειραφετητικό μας πρόταγμα. Ανώτατο όργανο αποτελεί η Γενική Συνέλευση των εργαζομένων. Αυτή συγκροτείται ως όργανο και αποφασίζει τόσο σε γενικό- προγραμματικό επίπεδο, όσο και για ειδικότερα θέματα…», Παίρνουν μπρος οι μηχανές της αυτοδιαχείρισης, Εφημερίδα ΔΡΑΣΗ, http://efimeridadrasi.blogspot.gr/2013/01/blog-post_26.html

[38] Βλέπε σχετικά Κωτσάκης Δημήτρης, 3+1 κείμενα…, ό. π., σελ. 237-240.

[39] Κωτσάκης Δημήτρης, 3+1 κείμενα…, ό. π., σελ. 212.

[40] Βλέπε σχετικά, Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το υδρογόνο;…ό, π.

[41] Lambos Kostas, The End of Capital and the Future of Work, in: http://coto2.wordpress.com/2009/09/29/the-end-of-capital-and-the-future-of-work/

[42] Meyrowitz Joshua, The Rise Glocality. New Senses of Place and Identity in the Global Village, στο:http://21st.century.phil-inst.hu/Passagen_engl4_Meyrowitz.pdf

[43] Για μια διεξοδική ανάλυση του θέματος, βλέπε, Κολέμπας Γιώργος, Τοπικοποίηση. Από το παγκόσμιο στο τοπικό. Ένας οικολογικός κόσμος είναι δυνατός, Αντιγόνη, Θεσσαλονίκη 2009.

[44] Πολλοί μπερδεύουν αυτή τη στρατηγική των τοπικών κοινωνιών με εκείνη του σκληρού πυρήνα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης που σκέπτεται ταξικά, σχεδιάζει παγκόσμια και δρα με τις επενδυτικές παρεμβάσεις της και με τους προληπτικούς τοπικούς πολέμους τοπικά.

[45] Βλέπε σχετικά, Κώστας Λάμπος, Ποιος φοβάται το υδρογόνο; η Επανάσταση του υδρογόνου, η ελεύθερη ενέργεια και η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την καπιταλιστική βαρβαρότητα, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013.

[46] Η βιόσφαιρα είναι το εξωτερικό περίβλημα του πλανήτη και περιλαμβάνει τον αέρα, το έδαφος, το οικολογικό σύστημα που ενσωματώνει όλους τους ζωντανούς οργανισμούς και τις μεταξύ τους σχέσεις, περιλαμβανόμενης της αλληλεπίδρασης τους με τα στοιχεία της λιθόσφαιρας, της υδρόσφαιρας, και της ατμόσφαιρας. Η Γη είναι ο μόνος πλανήτης, στον οποίο γνωρίζουμε την ύπαρξη ζωής. Η εξέλιξη της βιόσφαιρας θεωρείται μια διαδικασία βιογένεσης ή βιο-ποίησης (biopoesis), που ξεκίνησε τουλάχιστον 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, http://el.wikipedia.org/wiki/%

[47] Lovelock James, Η εκδίκηση της Γαίας, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 2007, σελ. 43.

[48] Δαρβίνος Κάρολος, Η καταγωγή του ανθρώπου, ΓΚΟΒΟΣΤΗΣ, Αθήνα 2006.

[49] Για μια διεξοδική ανάλυση του ενεργειακού προβλήματος, βλέπε: Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το υδρογόνο;…, ό. π.

[50] Βλέπε αναλυτικά, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[51] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και αταξική…, ό. π.

[52] Κοροβέσης Περικλής, Πρόλογος στο: Meinhof Ulrike, Γερμανία, Γερμανία, μεταξύ άλλων, Yafka books, Αθήνα 2010, σελ. 12.

[53] Κοροβέσης Περικλής, συνέντευξη στην Κρυσταλία Πατούλη, 11 Ιουν 2011 | tvxsteam

[54] Γκεβάρα Τσε, Πολιτικά κείμενα, ΚΑΡΑΝΑΣΗΣ, Αθήνα χ. χ., πρώτος τόμος.

[55] Τζουβάνος Δημήτρης, Πάντα νιώθουμε λίγο αμήχανοι, στο: Παπαχρήστος Δημήτρης (Επιμέλεια), Εκ των υστέρων, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 1993, σελ. 206.

[56] Οικονόμου Γιώργος, Είκοσι χρόνια μετά, στο: Παπαχρήστος Δημήτρης, Εκ των υστέρων…, ό. π., σελ. 124-125.

[57] Levi-Strauss Claude, Η ανθρωπολογία και τα…, ό. π., σελ. 49.

[58] Prigogine Ilya, Οι νόμοι του χάους, Εκδόσεις ΤΡΑΥΛΟΣ, Αθήνα 2003, σελ. 102 κ. επ.

[59] Η κυρίαρχη ιδεολογία προσπαθεί να εμφανίσει την τεχνολογία ως μορφή ανεξάρτητης εχθρικής εξουσίας απέναντι στην εργαζόμενη κοινωνία για να της προκαλέσει ένα είδος τεχνοφοβίας. Το γεγονός όμως πως η κοινωνία δημιουργεί τεχνολογία και όχι η τεχνολογία κοινωνία, δείχνει ότι η κοινωνία μπορεί, αν το αποφασίσει, να αλλάξει τη φιλοσοφία σχεδιασμού της τεχνολογίας και από τεχνολογία του πολέμου, της εξουσίας, της υποταγής και της εκμετάλλευσης να την κάνει τεχνολογία της απελευθέρωσης, της κοινωνικής δημοκρατίας, της ειρήνης και της ευημερίας, βλέπε σχετικά, Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το υδρογόνο; ό. π.

[60] «Τα ψηφιακά αγαθά και η πληροφορία στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες έχουν σχεδόν μηδενικό κόστος διανομής και αναπαραγωγής. Η χρήση τους από κάποιον δεν τα στερεί από τους άλλους, ούτε περιορίζει τα δικαιώματά τους καθιστώντας τον μεταξύ τους ανταγωνισμό ανούσιο. Η οργάνωση της κοινοκτημοσύνης και της κοινής διαχείρισης είναι τεχνικά εφικτή αλλά προσκρούει στο παρωχημένο και οπισθοδρομικό καθεστώς της πνευματικής ιδιοκτησίας», Παπανικοιλάου Γιώργος, Η ανατρεπτική επικαιρότητα των “κοινών”, στην Εφημερίδα ‘Δράση, τεύχος 10/02.02.2013.

[61] Ως ελεύθερο λογισμικό, ορίζεται, από το Ίδρυμα Ελευθέρου Λογισμικού (Free Software Foundation), το λογισμικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί, αντιγραφεί, μελετηθεί, τροποποιηθεί και αναδιανεμηθεί δωρεάν χωρίς περιορισμούς, συνδρομές, άδειες και πνευματικά δικαιώματα. Η δυναμική και τα ιδιαίτερα γνωρίσματα των μοντέλων παραγωγής του Ελεύθερου Λογισμικού αντιμετωπίζονται από πολλούς ως μια σοβαρή παράμετρος μιας νέας μορφής κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής οργάνωσης, βλέπε: http://el.wikipedia.org/wiki/. Βλέπε επίσης, Κωστάκης Βασίλης, Το Ομότιμο Μανιφέστο, Βορειοδυτικές Εκδόσεις, Γιάννενα 2012.

[62] Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το υδρογόνο;…, ό. π.

[63] «Οι αποφασιστικές αλλαγές κρίνονται όχι στο επίπεδο των ηγεσιών και της κρατικής πολιτικής αλλά στο επίπεδο της κοινωνικής βάσης, στο επίπεδο της ανθρώπινης συλλογικότητας που είναι σε θέση, όταν πράγματι θέλει, να μεταβάλει το πολιτισμικό παράδειγμα και να πυροδοτεί κοσμοϊστορικές αλλαγές περιεχομένων». Τερζάκης Φώτης, Κρίση, στο περιοδικό ΠΑΝΟΠΤΙΚΟΝ, τεύχος Οκτώβρη 2010.

[64] Prigogine Ilya, Οι νόμοι του χάους…, ό. π., σελ. 95 κ. επ.

[65] Λάμπος Κώστας, Αριστερή διαχείριση του καπιταλισμού ή αυτοδιαχείριση της αριστερής κοινωνίας;, στο περιοδικό ΠΟΛΙΤΕΣ, τεύχος 39/6-2012.

[66] Λιερός Γιώργος, Σκέψεις για την άμεση δημοκρατία…, ό. π., σελ. 59.

[67] Βλέπε: Κοροβέσης Περικλής κ. ά.: Η πολιτική βία είναι πάντοτε φασιστική, Εκδόσεις ΔΙΑΠΥΡΟΝ, Αθήνα 2010.

[68] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία.., ό. π., σελ. 398-406.

[69] Η κοινωνική ανισότητα, όπως και η ανισότητα των πολιτισμών «δεν έχει βιολογικές, αλλά ιστορικές καταβολές…, το μοναδικό πρόσκομμα έγκειται στο να κατανοήσουμε τους πιθανούς λόγους βραδυπορίας ορισμένων κοινωνιών και να τους βοηθήσουμε να καλύψουν την απόσταση που υπολείπεται…, δίνοντας έτσι το νόημα που πρέπει να έχει η έννοια της προόδου», Levi-Strauss Claude, Η ανθρωπολογία και…, ό. π., σελ.105-106.

[70] Κωστάκης Βασίλης, Το Ομότιμο Μανιφέστο.., ό. π., σελ. 16.

Image result for αταξική κοινωνία και αμεση δημοκρατια

Η ατομική ιδιοκτησία και το πρόβλημα της Δημοκρατίας και της Ειρήνης

Η ατομική ιδιοκτησία

και το πρόβλημα της Δημοκρατίας και της Ειρήνης%ce%b1%ce%bd%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%bf%cf%83-%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%ac-%cf%84%ce%bf-%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%87-%cf%84%ce%bf%cf%85-1929

 

 

Γράφει ο Κώστας Λάμπος  claslessdemocracy@gmail.com,

 

Τα τύμπανα του πολέμου χτυπούν λυσσασμένα σε Βορά και Νότο, σε Ανατολή και Δύση, τα αχόρταγα κοράκια της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης κράζουν πάνω από τα κεφάλια μας σε ολόκληρο τον πλανήτη και οι ύαινες του κεφαλαίου κατασπαράζουν χώρες, κοινωνίες και πολιτισμούς για να στήσουν την παγκόσμια φασιστική τάξη πραγμάτων. Κοινοβούλια, κόμματα και κυβερνήσεις, παγκόσμιοι οργανισμοί, Ακαδημίες, ‘αυθεντίες’ ‘πνευματικά’, θρησκευτικά/σκοταδιστικά και εξουσιαστικά ιερατεία χορεύουν υπνοβατώντας στο κροτάλισμα των ‘τριάντα αργυρίων’ για να εμποδίσουν, με το κομματικό/ιδεολογικό τους αφιόνι, με το ψέμα, την παραπλάνηση και τον φόβο, την κοινωνικοπολιτική αφύπνιση των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, την μοναδική κοινωνική δύναμη που έχει ζωτικό συμφέρον και μπορεί να εμποδίσει την καταστροφή του πλανήτη και να ακυρώσει την καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Για να συμβεί αυτή η μεταστροφή απαιτείται η απελευθέρωσή μας από τους σκοταδιστικούς μύθους ότι τάχα η μιζέρια μας είναι ‘θέλημα θεού’ και από τις κομματικές ιδεολογίες ότι η εκάστοτε αντιπολίτευση θα διαχειριστεί εντιμότερα από την εκάστοτε κυβέρνηση τον καπιταλισμό με αποτέλεσμα τα πράγματα να πάνε από το κακό στο χειρότερο για εμάς και πάντα προς το καλύτερο για το κεφάλαιο. Απαιτείται, λοιπόν, μια διαφορετική προσέγγιση των πραγμάτων μέσα από μια συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης πραγματικότητας που αποκαλύπτει ότι η πηγή όλων των δεινών μας, από την ανεργία, την απαξίωση της Εργασίας, τον ευνουχισμό της Επιστήμης, τον στραγγαλισμό του Πολιτισμού, την καταστροφή του περιβάλλοντος, την πείνα μέχρι τον απάνθρωπο και καταστροφικό πόλεμο, είναι η οικονομική και κοινωνική ανισότητα, η οποία δεν έχει να κάνει με την φυσική, πνευματική και συναισθηματική διαφορετικότητα των ανθρώπων αλλά με την θεσμική διαφοροποίηση της σχέσης των ανθρώπων με τα μέσα παραγωγής, με την ατομική ιδιοκτησία.

Η ατομική ιδιοκτησία και ιδιαίτερα η ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής καθορίζει και τον τρόπο κατανομής του παραγόμενου πλούτου μεταξύ των ανθρώπων, των κοινωνικών τάξεων, των περιφερειών και των εθνών με αποτέλεσμα να υπάρχουν λίγοι πλούσιοι και πολλοί φτωχοί, λίγες, ελάχιστες περιοχές και χώρες πλούσιες και πολλές φτωχές. Κι αυτό γιατί η ατομική ιδιοκτησία και κύρια η ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής, που αποτελεί και τη μήτρα του καπιταλισμού, πυροδοτεί έναν ανειρήνευτο ανταγωνισμό μεταξύ των ιδιοκτησιών με σκοπό η μια να κατασπαράξει την άλλη πράγμα που οδηγεί σε οικονομικές, κοινωνικές, περιφερειακές και εθνικές ανισότητες.

Οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, όμως, προκαλούν κοινωνικές, ταξικές πολιτικές συγκρούσεις που συχνά παίρνουν την μορφή του εμφύλιου, του τοπικού και του παγκόσμιου πολέμου, με ανυπολόγιστες συνέπειες που εμποδίζουν τις κοινωνίες και την εργαζόμενη ανθρωπότητα να πορευτούν ομαλά στην ολοκλήρωση του διαχρονικού στρατηγικού τους στόχου για την επίτευξη της κοινωνικής ισότητας ως προϋπόθεση για την καθολική ευημερία και ειρήνευση της ζωής.

Η ατομική ιδιοκτησία γενικά και η ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής ειδικότερα δεν διαταράσσει μόνο τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, των κοινωνικών τάξεων και των εθνών/κρατών, αλλά προκαλεί και την εχθρική συμπεριφορά των ατομικών ιδιοκτησιών απέναντι στην Φύση επειδή κατασπαταλούν τους φυσικούς πόρους και ανατρέπουν φυσικές λειτουργίες και συνθήκες στην προσπάθειά τους να μεγιστοποιήσουν το ατομικό/ταξικό/κρατικό τους κέρδος. Αυτή η εχθρότητα  της ατομικής ιδιοκτησίας και του κεφαλαίου απέναντι στην Φύση και την Βιόσφαιρα παίρνει την μορφή ενός καταστροφικού πολέμου τα οφέλη του οποίου εισπράττει το κεφάλαιο και τις ζημιές που σταδιακά παίρνουν την μορφή ενός μη αναστρέψιμου καταστροφικού ‘σπιράλ του θανάτου’, τις πληρώνει πολλαπλά και στο πολλαπλάσιο η εργαζόμενη ανθρωπότητα, οι φτωχές τάξεις και χώρες.

ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇ - ÏÕÑÅÓ ÊÏÓÌÏÕ ÅÎÙ ÁÐÏ ÊÁÔÁÓÔÇÌÁ PUBLIC ÓÔÇÍ ÔÓÉÌÉÓÊÇ ÓÔÏ ÊÅÍÔÑÏ ÔÇÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÌÅ ÁÖÏÑÌÇ ÔÇ BLACK FRIDAY

Όλα αυτά παίρνουν καθημερινά την μορφή ενός εφιάλτη τον οποίο οι θρησκευτικές συμμορίες τον αφορίζουν με διάφορες μεσσιανικές εσχατολογικές ανοησίες που κινούνται μεταξύ της λεγόμενης ‘αποκάλυψης του Ιωάννη’ και του ανύπαρκτου παραδείσου ενώ η παγκόσμια εξουσιαστική ελίτ με πρωταγωνιστή τον αμερικανισμό[1] τον αντιμετωπίζουν πότε με τον ρατσιστικό trumpουκισμό του ηγεμόνα και πότε με την ‘αποκάλυψη της ΝΑΣΑ’ για τους επτά εξωπλανήτες που μοιάζουν με τη Γη αφήνοντας την φαντασία να οργιάζει για μια μαζική φυγή σωτηρίας από την Γη που την καταστρέφουν προς αυτούς τους πλανήτες, «οι οποίοι απέχουν μόνο 40 έτη φωτός από τη Γη», χωρίς ωστόσο να δίνουν περισσότερες πληροφορίες που θα έδειχναν ότι για τα σημερινά δεδομένα και για τις σημερινές συνθήκες, που απαιτούν άμεσες και οριστικές λύσεις, πρόκειται για συνειδητή εξαπάτηση που παίρνει διαστάσεις μιας ακόμα χίμαιρας.

Κι όλα αυτά συμβαίνουν για να μην ομολογηθεί ότι η ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής, που αποφέρει πλούτο με την εκμετάλλευση της μισθωτής δουλείας και προφανώς όχι η μικρή πλασματική και συνήθως υποθηκευμένη ιδιοκτησία που λειτουργεί ως δόλωμα για την υποδούλωση του φορέα της στα συμφέροντα της μεγάλης ατομικής ιδιοκτησίας και εξουσίας, είναι η αποκλειστική αιτία όλων των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων, όλων των δεινών του ανθρώπινου πολιτισμού. Γιατί είναι προφανές ότι όσο υπάρχει ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής και συνεπώς όσο θα υπάρχει αυτή η ακραία ανισοκατανομή του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου, τόσο θα υπάρχουν κοινωνικές διακρίσεις, κοινωνικές αναταραχές και ταξικές συγκρούσεις που αντιμετωπίζονται με σκοταδιστικούς μύθους, με τοξικές κομματικές ιδεολογίες, με αυταρχική διακυβέρνηση, με θεία σκιάχτρα και δυνάμεις καταστολής, οπότε δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική δημοκρατία με την έννοια του ‘κράτους του δήμου’, της λαϊκής κυριαρχίας.

Προφανές είναι επίσης ότι όσο υπάρχει ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής τόσο θα διαιωνίζεται ο οικονομικός ανταγωνισμός/πόλεμος που περιοδικά θα παίρνει την μορφή των θερμών, απάνθρωπων και καταστροφικών εμφύλιων, τοπικών και παγκόσμιων πολέμων πραγματικότητα που σημαίνει ότι σε συνθήκες καπιταλισμού δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ειρήνη σε κοινωνικό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο.

Το λογικό συμπέρασμα όλων των παραπάνω συλλογισμών είναι ότι ο κοινωνικός αγώνας για την πραγματική δημοκρατία, για την αταξική δημοκρατία[2], για την κοινωνική ισότητα και για την κοινωνική και οικουμενική ειρήνη περνάει μέσα από τον θάνατο της ατομικής ιδιοκτησίας[3] πάνω στα μέσα παραγωγής. Ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας μέσα από μεγάλες και πολιτικά αυτόνομες ειρηνικές κοινωνικές πρωτοβουλίες και Λαϊκές Εθνοσυνελεύσεις θα έχει ως φυσικό επακόλουθο και τον θάνατο των ατομικών και ταξικών αντιλαϊκών εξουσιών που θα ολοκληρώνεται, μέσω της διάχυσης της επιστημονικά έγκυρης και κοινωνικά χρήσιμης Γνώσης με τον θάνατο των ψευδαισθήσεων, δηλαδή, με τον θάνατο των θρησκειών και των ‘θεών’ ως φετίχ και συμβόλων των εξουσιών[4].%cf%83%cf%85%ce%b3%ce%ba%cf%81%ce%bf%cf%85%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%85%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8e%ce%bd-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%b4%ce%b7%ce%bb%cf%89%cf%84%cf%89%ce%bd

Δεν πρόκειται βέβαια για μια εύκολη υπόθεση γιατί ο καπιταλισμός ως φιλοσοφία, ως τρόπος παραγωγής και ανισοκατανομής του πλούτου, ως σύστημα κυριαρχίας των λίγων πάνω στους πολλούς έχει κατασκηνώσει στα μυαλά μας και μας έχει πείσει ότι είναι αναντικατάστατος και αιώνιος. Κι όμως ο καπιταλισμός δεν είναι η μοίρα της ανθρωπότητας, αλλά ο εφιάλτης της που προσπαθεί με σκοταδιστικούς μύθος και με ψευτοθεωρίες να επιβιώσει. Γι αυτό οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού οφείλουν να συνεχίσουν εντονότερα τον αγώνα τους για την πραγμάτωση του διαχρονικού τους οράματος για κοινωνική ισότητα και για την σωτηρία του πολιτισμού και του πλανήτη.

Τα τελευταία χρόνια το σύστημα της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής λανσάρει την ψευδοεπιστημονική «θεωρία των φυσικών ορίων της παραγωγής αγαθών», που αποσκοπεί στη συσκότιση του ρόλου της ατομικής ιδιοκτησίας και αποσιωπά το γεγονός ότι οι επιστήμες έχουν ήδη δημιουργήσει όλες τις αντικειμενικές προϋποθέσεις, που ξεπερνούν αναχρονιστικές καπιταλιστικές και κρατικοκαπιταλιστικές χίμαιρες, γιατί καταφέρνουν να ξεδιπλώνουν το ρεαλισμό μιας περιβαλλοντικά και κοινωνικά ευαίσθητης επιστημονικοτεχνικής επανάστασης των κοινωνικά απελευθερωτικών παραγωγικών δυνάμεων, η οποία μπορεί με ήπιες τεχνικές να υπερπολλαπλασιάσει τις παραγωγικές δυνατότητες του πλανήτη και της οικονομίας εξασφαλίζοντας καθολική ευημερία, και μάλιστα με πολύ λιγότερο ανθρώπινο κάματο και πόνο και πολύ περισσότερο ελεύθερο χρόνο, αναγκαίο για την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας όλων σε συνθήκες οικονομικής και κοινωνικής ισότητας.

Το τεχνολογικό πακέτο, λ.χ., της υδρογονοενέργειας[5] αχρηστεύει τα ορυκτά καύσιμα και τις μηχανές εσωτερικής καύσης και σε συνδυασμό με τις νέες τεχνολογίες επικοινωνίας, τον κοινωνικό προσανατολισμό της παραγωγής και την ισοκατανομή των αγαθών μπορεί να διευρύνει απεριόριστα τα φυσικά όρια της ορθολογικά και κοινωνικά προσδιοριζόμενης αναγκαίας, για την ευημερία και την ευτυχία της ανθρωπότητας, οικονομικής δραστηριότητας. Να προσθέσουμε τον αγώνα για το ελεύθερο λογισμικό, την τρισδιάστατη εκτύπωση και τους αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς για να κατανοήσουμε ότι ο καινούργιος κόσμος γεννιέται μέρα τη μέρα μέσα στους κόλπους του παλιού που παρακμάζει και πεθαίνει[6]. Αυτές οι εξελίξεις οδηγούν αναπόφευκτα στη λύση της αντίθεσης μεταξύ αναπτυγμένων παραγωγικών δυνάμεων και καθυστερημένων παραγωγικών σχέσεων, πράγμα που σημαίνει πως η ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής μπορεί να αντικατασταθεί από την κοινωνικοποίηση, όχι την κρατικοποίηση, των μέσων παραγωγής, για ν’ ανοίξει διάπλατα ο δρόμος για τον καινούργιο κόσμο που, παρά τα εμπόδια που στήνει με την παγκοσμιοποίησή του το κεφάλαιο καθημερινά, γεννιέται μέσα στον παλιό που φεύγει.

Όλα αυτά μπορούν να ξεκινήσουν από την προσωπική, συλλογική και κοινωνική προσπάθεια αποκαπιταλιστικοποίησης του μυαλού μας, προϋπόθεση ικανή και αναγκαία για το ξεπέρασμα του νοσηρού Εγώ και την κατάκτηση του Εγώ ως Εμείς και για την ουμανιστική αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, της κοινωνίας και της ανθρωπότητας.

______________london-is-fallen

Πηγή: http://classlessdemocracy.blogspot.gr/2017/03/blog-post.html,

[1] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[2] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αταξική Δημοκρατία και Ουμανισμός στον 21ο αιώνα, στο συλλογικό τόμο: Η Άμεση Δημοκρατία στον 21ο αιώνα, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013.

[3] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας, υπό έκδοση.

[4] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015.

[5] Βλ. διεξοδικά, Κώστας Λάμπος, Ποιος φοβάται το υδρογόνο; Η επανάσταση του υδρογόνου, η ελεύθερη ενέργεια και η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την καπιταλιστική βαρβαρότητα, Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2013.

[6] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

Η ατομική ιδιοκτησία, ο καπιταλισμός και το ‘Κουτί της Πανδώρας’

Η ατομική ιδιοκτησία, ο καπιταλισμός και το ‘Κουτί της Πανδώρας’

 

crash-or-smash

Γράφει ο Κώστας Λάμπος (claslesdemocracy@gmail.com,)

 

 

Ο μύθος

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο ‘πατέρας θεών και ανθρώπων’ ο Δίας, νοητός ως το φετίχ, ως το αφηρημένο σύμβολο και προστάτης της πατριαρχικής εξουσίας, αποφάσισε να τιμωρήσει τους ανθρώπους, συμβολιζόμενους ως Προμηθέας, γιατί έκλεψαν από τους ‘θεούς’ τη φωτιά και απόκτησαν ζεστή Εστία που τους ένωσε, Φως και Φώτιση που τους απάλλασσε από το σκοταδισμό και τους άνοιγε τα μάτια για να πορεύονται αγωνιζόμενοι συλλογικά το δρόμο της κοινωνικής ισότητας και της αξιοπρέπειας. Η ‘θεϊκή’ τιμωρία στάλθηκε στους ανθρώπους με περιτύλιγμα την ζυμωμένη από τον Ήφαιστο με χώμα και νερό πανέμορφη Πανδώρα την οποία πρόσφεραν ως σύζυγο στον Προμηθέα δίνοντάς της για προίκα ένα εντυπωσιακό και μυστηριώδες κουτί που περιείχε τα δώρα όλων των ‘θεών’, αλλά με την εντολή να μην το ανοίξει ποτέ και κανένας. Όταν ο Προμηθέας αρνήθηκε την προσφορά των θεών, τότε ο Ερμής προξένεψε την Πανδώρα στον αδερφό του Προμηθέα, τον Επιμηθέα, ο οποίος και την νυμφεύτηκε παρά την προτροπή του Προμηθέα να μην εμπιστεύεται τους θεούς και την πανούργα εξουσία τους και να μην δέχεται από αυτούς δώρα. Στη συνέχεια ο μύθος θέλει τον ‘άμυαλο Επιμηθέα’ και την ‘επιπόλαιη Πανδώρα’ να ανοίγουν, παρά τη ‘θεϊκή εντολή’, το κουτί από το οποίο ξεχύθηκαν όλα τα δεινά που από τότε βασανίζουν την ανθρωπότητα, οδηγώντας την από το κακό στο χειρότερο μέχρι τη σημερινή καπιταλιστική βαρβαρότητα. Μέσα στο κουτί έμεινε μονάχα η Ελπίδα, ως το αναγκαίο αφιόνι για τους, εξαιτίας του μίσους των θεών, της θηριωδίας και της απληστίας των αφεντικών, πάσχοντες ανθρώπους. Η Ελπίδα, ως φρούδα παρηγοριά, που δεν είναι αθάνατη, αλλά ‘πεθαίνει τελευταία’, δηλαδή μετά από όσους ελπίζουν και παρ’ όλα αυτά πεθαίνουν ως υποτακτικοί και δούλοι των εξουσιαστικών ψευδαισθήσεων.

Υπάρχουν πολλές προσεγγίσεις αναφορικά με τους συμβολισμούς του μύθου και των εμπλεκόμενων προσώπων και πραγμάτων, όπως υπάρχουν και πάρα πολλές ομοιότητες αυτού του μύθου με τους μύθους άλλων σκοταδιστικών θρησκειών και εξουσιαστικών ιδεολογιών. Κατά τη δική μου ερμηνεία το ‘κουτί της Πανδώρας’ συμβολίζει την ατομική ιδιοκτησία η εμφάνιση της οποίας συμπίπτει με την εμφάνιση της πατριαρχικής εξουσίας, της οργανωμένης θρησκείας και του εξουσιαστικού-ταξικού κράτους. Κι αυτό γιατί δεν υπήρξε άλλη πηγή τόσων και τόσο ολέθριων δεινών για την ανθρωπότητα, δεινών που καταδίκασαν και συνεχίζουν να καταδικάζουν την ανθρωπότητα στην πολύμορφη και διαχρονική δουλεία, που καταστρέφουν την Φύση και εκτρέπουν τον ανθρώπινο πολιτισμό προς την καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Η ιδεολογία

%cf%83%cf%85%ce%b3%ce%ba%cf%81%ce%bf%cf%85%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%85%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8e%ce%bd-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%b4%ce%b7%ce%bb%cf%89%cf%84%cf%89%ce%bdΠραγματικότητα που συσκοτίζεται από λαθρόβιους και λάθρα πλουτίζοντες λογής-λογής πνευματικούς αγύρτες που εμπορεύονται σκοταδιστικούς μύθους, ‘θεούς’ και θρησκείες[1], κολάσεις και παραδείσους και από τους καλοπληρωμένους κοσμικούς ντελάληδες θεωρητικούς της λεγόμενης ‘οικονομίας της αγοράς’ και της πολιτικής της έκφρασης, του νεοφιλελευθερισμού και της λεγόμενης αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας που λειτουργούν ως προπετάσματα καπνού και αποσκοπούν στην κάλυψη της δικτατορίας του κεφαλαίου πάνω στην κοινωνία και συνολικά πάνω στην ανθρωπότητα.

Αυτή η χυδαιότητα γίνεται μάλιστα αποδοτικότερη και πιο επικίνδυνη όταν μπολιασμένοι οικονομέτρες και οικονομοτέχνες, φαρμακοτρίφτες και θεραπευτές του καπιταλισμού με χαρβαρντιανή ή οξφορδιανή νεοκλασική οικονομική θεωρία, αποδίδουν τον κανιβαλισμό και την καταστροφικότητα του κεφαλαίου στους υπηρέτες του και όχι στην φύση του, με σκοπό την εξαπάτηση των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και αποτέλεσμα την μετατροπή τους σε ποίμνια και σε οπαδούς μεσσιών και εξουσιαστικών κομμάτων με ημερομηνία λήξης.

Το άκρον άωτον αυτής της χυδαιότητας το ζούμε όταν πράσινες, κόκκινες και ροζ ‘αριστερές’, σοσιαλδημοκρατικές ή ακόμα και τριτοτεταρτοδιεθνιστικές δογματικές ή αναθεωρητικές ‘πρωτοπορίες’, (στην ουσία όμως πρόκειται για χαρμανιασμένες για δοτή εξουσία παρέες μεγαλοαστόπαιδων) που διαγκωνίζονται στα μαρμαρένια αλώνια της πολιτικής αλχημείας[2] και της δοτής εξουσίας, με τα γαλάζια και τα μαύρα φασιστότσουρμα και ξεδιάντροπα προπαγανδίζουν λαϊκίζοντας την ψευδή υπόσχεση ότι αυτοί, ως ‘αριστερή κυβέρνηση’ θα διαχειριστούν ηθικότερα τον καπιταλισμό.

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%b4%ce%b7%ce%bb%cf%8e%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%86%ce%bf%ce%b9%cf%84%ce%b7%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%b1%cf%84%cf%8e%ce%bd-%cf%83%ce%b5-%ce%b3

Ο καπιταλισμός όμως είναι συνώνυμο της ανηθικότητας, του εγκλήματος και της καταστροφής και γι αυτό υποσχέσεις όπως ‘θα σκίσουμε τα μνημόνια’, λες και υπάρχει καπιταλισμός χωρίς μνημόνια λιτότητας και ‘θα κάνουμε τις αγορές να χορεύουν πεντοζάλη’ αποτελούν συνειδητή εξαπάτηση της κοινωνίας, για να καταλήξουν τελικά οι ίδιοι, απενοχοποιώντας το κεφαλαιοκρατικό σύστημα, στα ‘παιδιά με τα μαύρα’ που θα κάνουν την βρώμικη δουλειά για το κεφάλαιο και σε βάρος της εργαζόμενης κοινωνίας προσφέροντας μια ακόμα απογοήτευση σ’ όσους τους πίστεψαν και συμβάλλοντας σε μια ακόμα στρατηγική ήττα των προταγμάτων της αριστεράς της αταξικής κοινωνίας, από το κεφάλαιο.

Όσοι κάνουν ότι ξεχνούν πως το ζητούμενο δεν ήταν ποτέ μια ‘αριστερή διαχείριση’ του καπιταλισμού και πολύ περισσότερο δεν θα μπορούσε να είναι σε συνθήκες νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, αποσιωπούν σκόπιμα ότι ο διαχρονικός αγώνας των κοινωνιών και της εργαζόμενης ανθρωπότητας για την κοινωνική ισότητα, (και όχι για έναν χιμαιρικό ‘ηθικό καπιταλισμό’), αποτελούσε πάντα και συνεχίζει να αποτελεί την μόνη και μοναδική αριστερή πρόταση της ίδιας της κοινωνίας, την οποία όλοι οι επίδοξοι επιβήτορές της την αντιμετωπίζουν πότε ως ‘όχλο’ και πότε ως ‘μάζες’ που δεν μπορούν να αυτοκυβερνηθούν.

Κι αν υποθέσουμε ότι κάποια ‘αριστερά’ έχει κάποιο ρόλο να διαδραματίσει στο κοινωνικό γίγνεσθαι, τότε αυτός θα μπορούσε να είναι η ενίσχυση των διαδικασιών μετεξέλιξης των κοινωνιών αναφοράς τους από συστημικά και βίαια αλλοτριωμένο και συνεπώς παθητικό αντικείμενο του κεφαλαίου σε αυτενεργό υποκείμενο της ιστορίας τους, πράγμα που θα τις καθιστούσε ικανές να απελευθερώσουν οι ίδιες τον εαυτό τους από το κεφάλαιο. Όλα τα άλλα είναι εκ του πονηρού για τη διαιώνιση του καπιταλισμού.

adbusters_123_coke_sΗ κάθαρση

Σήμερα, στον 21ο αιώνα, η ανθρωπότητα, οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού βρίσκονται στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας τους. Η επιλογή που τους προσφέρει το κεφάλαιο είναι να συνεχίσουν, ως άνεργοι, ή ως επισφαλείς, ‘ευέλικτοι’ και ανασφάλιστοι εργαζόμενοι για ένα κομμάτι ψωμί και χωρίς ελευθερίες δούλοι ‘θεών’ και αφεντάδων, τον δρόμο προς την καπιταλιστική βαρβαρότητα. Αυτή τη λύση κι αυτό το μέλλον μας προσφέρουν όλοι όσοι εμφανίζονται ως ‘ηγέτες και σωτήρες’ μας, κάποιοι από τους οποίους ταΐζουν με τις σάρκες μας τα κανόνια του διαρκούς καταστροφικού πολέμου και μετατρέπουν τις πόλεις μας σε χωματερές εξαθλιωμένων ανθρώπων για να μεγαλώσουν τη σφαίρα της επιρροής και τον πλούτο τους.

Η άλλη επιλογή είναι να επεξεργαστούμε ως άτομα και ως μικρές και μεγάλες συλλογικότητες το δικό μας σχέδιο για την έξοδο από τον παρακμασμένο και καταστροφικό καπιταλισμό με στρατηγικό στόχο την ανασυγκρότηση των τοπικών και εθνικών κοινωνιών μας και της ανθρωπότητας συνολικά στη βάση της κοινοκτημοσύνης, της κοινωνικής αυτοδιαχείρισης, της αλληλέγγυας συνεργασίας και της αναλογικής ισοκατανομής των αγαθών και των υπηρεσιών, στη βάση των ίσων ευκαιριών, της ίσης προσφοράς για ίσες δυνατότητες και της ίσης απολαβής για ίσες ανάγκες.

Σίγουρα αυτή η επιλογή δεν είναι εύκολη για κοινωνικά και πολιτικά αναλφάβητους, για βολεμένους και για φανατικά ενταγμένους σε σκοταδιστικά ποίμνια, σε εξουσιαστικά κόμματα και σε χουλιγκανικές παράγκες. Δεν είναι εύκολη ούτε και για παραιτημένους απολίτικους αγνωστικιστές που με τον υποβόσκοντα μισανθρωπισμό τους γίνονται κήρυκες απαισιοδοξίας και υποταγής στο ‘πεπρωμένο’ και στην τάχα ‘αγία ιδιοκτησία’ και στην από αυτήν απορρέουσα τάχα αιώνια εξουσία’.

Όμως η αλήθεια των αιώνων, των Λαών και των αγώνων καταδείχνει ότι καμιά εξουσιαστική αυτοκρατορία δεν κατάφερε να επικρατήσει οριστικά και να ματαιώσει την πορεία των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού προς την κοινωνική ισότητα. Και συνεπώς ούτε ο καπιταλισμός μπορεί να γίνει μοίρα της ανθρωπότητας με το φρικτό προσωπείο του αμερικανισμού[3], του νεογερμανισμού[4], του κινεζισμού[5], του νεοτσαρισμού, του χριστιανοφασισμού ή του φονατμενταλιστικού πανισλαμισού, από τη στιγμή που αντικειμενικά και από την ιδιοσυστασία του αδυνατεί να δώσει λύσεις στα προβλήματα της κοινωνίας και να οδηγήσει την ανθρωπότητα στο επόμενο βήμα της εξέλιξης προς έναν καλύτερο κόσμο, στον κόσμο της κοινωνικής ισότητας, της αταξικής δημοκρατίας[6] και του θετικού Ουμανισμού[7]. Γίνεται φανερό πως για να ανοίξει ο δρόμος για την κοινωνική ισότητα είναι αναγκαία η πλήρης και ριζική αποκαπιταλιστικοποίηση του φαντασιακού μας, των θεσμών, των δομών και των λειτουργιών της οικονομίας και της κοινωνίας σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο, πράγμα που μπορεί να συμβεί με την αποκατάσταση του δημόσιου χώρου, του δημόσιου διαλόγου που θα μας οδηγήσει από το ανασφαλές αρρωστημένο και εγωιστικό Εγώ στο ασφαλές, γόνιμο και συλλογικό Εμείς.

Στο βαθμό που ο καθένας μας συνειδητοποιεί το δικό του ατομικό, συλλογικό και οικουμενικό χρέος γι αυτή την εξέλιξη στον ίδιο βαθμό η ροή της κοινωνικής δυναμικής του 99% της ανθρωπότητας γίνεται ρυάκια, ρέματα, παραπόταμοι και τελικά ορμητικοί ποταμοί που στο πέρασμά τους ανατρέπουν όλα τα εμπόδια του κεφαλαίου με τα οποία προσπαθεί να ματαιώσει τους νόμους κίνησης της Φύσης, των επιμέρους κοινωνιών και της ανθρωπότητας. Αυτή η κοσμογονία συντελείται ήδη, μόνο που δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι συντελείται στα πλαίσια και με ρυθμούς του ιστορικού κύκλου και όχι του δικού μας βιολογικού κύκλου, γεγονός που καταγράφεται ως Μεγάλη Πορεία της ανθρωπότητας[8], ως αέναη σκυταλοδρομία των γενεών προς την κοινωνική ισότητα και την πραγματική ελευθερία που θα βάλει τέλος στον μύθο των θεών, στη δράση των εξουσιών και των όσων συμβολίζει το ‘Κουτί της Πανδώρας’.

austerity-kills

[1] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015 και 2016

[2] Λάμπος Κώστας, ‘ΑριστερέςΑλχημείες και Άμεση Δημοκρατία. (στο Διαδίκτυο)

[3]  Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής. ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[4] Λάμπος Κώστας, Νεογερμανισμός. Ο νέος Εφιάλτης της Ευρώπης; (στο διαδίκτυο).
[5] Λάμπος Κώστας, Κιναζισμός. Το ανώτατο στάδιο του πλιάτσικοκαπιταλισμού ή το πισωγύρισμα στο κατώτατο στάδιο του πολιτισμού; Πολίτες, τεύχος 21/Δεκέμβρης 2010.

[6] Λάμπος Κώστας, Αταξική Δημοκρατία και Ουμανισμός στον 21ο αιώνα, στο συλλογικό τόμο: Η Άμεση Δημοκρατία στον 21ο αιώνα, Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2013.

[7] Λάμπος Κώστας, Από τον ευρωπαϊκό Ουμανισμό, στην καπιταλιστική βαρβαρότητα ή στον Οικουμενικό Ουμανισμό; MONTHLY REVIEW, τεύχος Ιούνη 2009.

[8] Βλέπε σχετικά, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η Μεγάλη Πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

Η Kαπιταλιστική Παγκοσμιοποίηση και «Η Εποχή των Τεράτων»

Η Καπιταλιστική Παγκοσμιοποίηση και «Η εποχή των τεράτων»

(Αντίλογος σ’ έναν πλανηταρχικό μονόλογο, πρόκληση για δημόσιο διάλογο)

adolf_%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%bc%cf%80


Γράφει ο Κώστας Λάμπος (claslesdemocracy@gmail.com)

 

 

«Ένας Αρχηγός πρέπει πάντα να μιλάει σαν ποιητής. Πρέπει να μιλά

στο όνομα των θεών, των πνευμάτων και της ψυχής των νεκρών»

Pier Senterfer

 

«Όταν το παλιό αρνείται να πεθάνει και το καινούργιο αργεί

να γεννηθεί, τότε ζούμε στην εποχή των τεράτων»

Antonio Gramsci

 

«Τα όνειρα για μεγάλες αυτοκρατορίες έχουν πάντα κακό τέλος»

Marc Roche

«Όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά»

Ρήγας Φεραίος

maxresdefault

Η παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου αποτελεί την προσπάθεια του σκληρού πυρήνα του, για τη συσσωμάτωση όλων των ανταγωνιζόμενων εθνικών και τομεακών τμημάτων του υπό ενιαία καθοδήγηση και με ενιαίο στρατηγικό σχέδιο για την αποτροπή των μεταξύ τους ανταγωνισμών και αντιθέσεων με κύριο στόχο την απόλυτη καθυπόταξη των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του πολιτισμού. Πρωταγωνιστής αυτής της πρωτοβουλίας είναι οι Ενωμένες Πολιτείες Αμερικής, πράγμα που στη τρέχουσα περίοδο ταυτίζει την παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου με τον αμερικανισμό[1], με την στρατηγική για την παγκόσμια ηγεμονία των ΕΠΑ.

Η προώθηση αυτού του σχεδίου σκόνταφτε στην ύπαρξη της Σοβιετικής Ένωσης και στον ανταγωνισμό μεταξύ των τριών μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών, της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Αγγλίας. Για να αποδυναμώσουν την Σοβιετική Ένωση οι ΕΠΑ ενθάρρυναν τις ευρωπαϊκές χώρες να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ και να προχωρήσουν στην στενότερη οικονομική συνεργασία που θα τις κάνει ανθεκτικότερες απέναντι στη σοβιετική οικονομική και πολιτική επιρροή. Παράλληλα εκμεταλλεύτηκαν την υποτιθέμενη ιδεολογική αντίθεση μεταξύ Σοβιετικής Ένωσης και Κίνας και βοήθησαν την Κίνα να απομακρυνθεί από την σοβιετική επιρροή με μαζικές επενδύσεις αμερικανικών κεφαλαίων στην Κίνα. Με αυτές τις κινήσεις οι ΕΠΑ και οι σύμμαχοί της κατάφεραν να οδηγήσουν την Σοβιετική Ένωση να κάνει το ειρηνικό πέρασμά της από τον κρατικομονοπωλιακό καπιταλισμό στον ιδιωτικό μονοπωλιακό καπιταλισμό, αντί να κάνει ένα βήμα μπροστά από την λεγόμενη δικτατορία του προλεταριάτου προς τον σοσιαλισμό της δημοκρατίας του προλεταριάτου. Αυτή η εξέλιξη καταγράφτηκε ως ‘ο θάνατος του σοσιαλισμού’ και φούσκωσε τα πανιά της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, αλλά πριν καλά-καλά τελειώσουν οι θριαμβευτικές ιαχές του αμερικανισμού, οι αρχιτέκτονές του κατάλαβαν ότι αντί να ανοίξει ο δρόμος τώρα που έφυγε από μπροστά τους το εμπόδιο, η Σοβιετική Ένωση, βρίσκονται μπροστά τους τρία σοβαρότερα εμπόδια, δηλαδή:

  1. η Κίνα που χάρη στα αμερικανικά δολάρια αναδείχτηκε σε μεγάλη οικονομική δύναμη και σε νέο επίδοξο παγκόσμιο ηγεμόνα,
  2. η Ρωσία που συνήλθε γρήγορα και ως μεγάλη και πλούσια χώρα ξαναμπήκε δυναμικά στο παιχνίδι των διεθνών εξελίξεων διεκδικώντας ρόλο αντίστοιχο των γεωπολιτικών της συμφερόντων και
  3. η Ευρωπαϊκή Ένωση που κάτω από την πίεση των λαών των χωρών-μελών της χτίζει σταδιακά, αν και με πολλά ζικ-ζακ και πισωγυρίσματα, μια νέα ευρωπαϊκή ταυτότητα προς την κατεύθυνση των Ενωμένων Πολιτειών της Ευρώπης και πασχίζει να σταθεί στα δικά της πόδια και ανεξάρτητη τόσο από την αμερικανοΝΑΤΟϊκή κηδεμονία, όσο και από την γειτονική νεοτσαρική Ρωσία από την οποία όμως προμηθεύεται το 30-40% της αναγκαίας για την οικονομία της ενέργειας.

Μπροστά σ’ αυτή την νέα πραγματικότητα το σχέδιο για την παγκοσμιοποίηση και την παγκόσμια ηγεμονία του αμερικανισμού παραπατάει και οι Ενωμένες Πολιτείες Αμερικής, με τα δεκάδες τρισεκατομμύρια δολάρια δημόσιο χρέος, κινδυνεύουν, χάρη και στην υπεροπτική πολιτική των αμερικανικών κυβερνήσεων έναντι και των ίδιων των συμμάχων της, να χάσουν την εμπιστοσύνη των συμμάχων τους και συνεπώς και την πρωτοκαθεδρία για την παγκοσμιοποίηση. Ο σκληρός πυρήνας του κεφαλαίου και οι αρχιτέκτονες της παγκοσμιοποίησης αποφάσισαν να δράσουν γρήγορα για να ρετουσάρουν το χλωμό πρόσωπο του ηγεμόνα που ξεθωριάζει και να ξαναδώσουν λάμψη στον αμερικανισμό. Γι αυτό επέλεξαν να προωθήσουν στην προεδρεία τον αφροαμερικανό Μπαράκ Χουσεΐν Ομπάμα με την υπόσχεση: «Πρέπει να νικήσουμε στις εκλογές για να θεραπεύσουμε το αμερικανικό έθνος και να σώσουμε τον κόσμο»[2].

Είναι σαφές ότι ο 44ος πρόεδρος των ΕΠΑ με αυτές τις δηλώσεις του αναγνωρίζει ότι το αμερικανικό έθνος είναι άρρωστο, προφανώς επειδή βάλθηκε να υποδουλώσει με τη βία των καταστροφικών πολέμων ολόκληρη την ανθρωπότητα και συνεπώς χρειάζεται θεραπεία και το σημαντικότερο είναι ότι ομολογεί ότι πρέπει να σώσει τον κόσμο από το άρρωστο αμερικανικό έθνος. Για όποιον γνωρίζει ότι οι επαγγελματίες πολιτικοί, στο λεγόμενο κοινοβουλευτικό σύστημα της αστικής-αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας του κεφαλαίου, δεν ασκούν πραγματική εξουσία, αλλά λειτουργούν ως εκτελεστικά όργανα της πραγματικής εξουσίας η οποία βρίσκεται στα χέρια της οικονομικής ολιγαρχίας και κατοχυρώνεται με θεσμούς, συντάγματα, νόμους και παρασυντάγματα τις θεμελιακές διατάξεις των οποίων δεν μπορεί  να τα αγγίξει η δοτή πολιτική εξουσία, δεν είχε και δεν έχει ψευδαισθήσεις ούτε και για τις διακηρύξεις του όποιου αμερικανού προέδρου, που για να φτάσει στον λευκό οίκο έχει αποδεχτεί τους όρους του στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος και των πέντε-δέκα οικονομικών συμμοριών που ελέγχουν την αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία. Γι αυτό γράφαμε τότε: «Εμείς της Πρωτοβουλίας Διαλόγου για ένα Νέο Ουμανισμό δεν έχουμε ψευδαισθήσεις, αλλά θα ήμασταν οι ευτυχέστεροι των ανθρώπων να μας διαψεύσει η πραγματικότητα. Γι’ αυτό λέμε με παρρησία τη γνώμη μας, τώρα, όταν άλλοι, αμερικανολάτρες και «αμερικανοαφοριστές» το έχουν ρίξει στις κατάρες, στο γλείψιμο και στο λιβάνισμα, και προωθούμε τώρα το διάλογο και λέμε παρών στον αγώνα για μια άλλη Αμερική και για έναν καλύτερο κόσμο, χωρίς καπιταλισμό και φτώχια, χωρίς ιμπεριαλισμό και πόλεμο. Για ένα κόσμο της Ισότητας, της Ελευθερίας, της Ειρήνης και της Ανθρωπιάς. Για ένα Οικουμενικό Ουμανιστικό Πολιτισμό»[3].

214360-donaldtrumo

Δυστυχώς δεν διαψευστήκαμε. Ο 44ος πρόεδρος των ΕΠΑ, ο Μπάρακ Χουσεΐν Ομπάμα, συνέχισε με συνέπεια την απάνθρωπη και καταστροφική πολεμική πολιτική των προκατόχων του στην Μέση Ανατολή, στην Αφρική και στην Ασία και προώθησε αποφασιστικότερα τα σχέδια για την παγκοσμιοποίηση κάνοντας δυό σημαντικές για τα σχέδια του αμερικανισμού τακτικές κινήσεις. Η πρώτη είναι η ενίσχυση του νεογερμανισμού[4] που απομακρύνει, την Ευρωπαϊκή Ένωση από τον δρόμο της σύγκλισης των οικονομιών και των λαών των χωρών-μελών της και της προσέγγισης του οράματος για τις Ενωμένες Πολιτείες της Ευρώπης η οποία μπορεί να φτάσει μέχρι τη διάλυση της Ε.Ε και η δεύτερη είναι η απόπειρα της ασφυκτικής ΝΑΤΟϊκής περικύκλωσης της Ρωσίας που φέρνει πιο κοντά το ενδεχόμενο μιας νέας και πιο καταστροφικής πολεμικής περιπέτειας της Ευρώπης και του πλανήτη ολόκληρου, γιατί στην περίπτωση αυτή μπαίνουν στο πολεμικό θέατρο και η Κίνα και η Ινδία, στενοί σύμμαχοι της Ρωσίας στο Σύμφωνο της Σαγκάης.

Μπροστά σ’ αυτήν την εκδοχή, φαίνεται πως κάποια μερίδα του αμερικανικού κεφαλαίου αποφάσισε να αναθεωρήσει αυτή την επικίνδυνη και αδιέξοδη τακτική του αμερικανισμού και να προσπαθήσει προωθώντας μια πολιτική συνεργασίας με τη Ρωσία να την αποκόψει από τους ασιατικούς συμμάχους της για να την αναγκάσει, με το καλό ή με το ζόρι, να ενταχθεί στα σχέδια της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης υπό την σημαία του αμερικανισμού. Αυτή η δουλειά ανατέθηκε με τις πρόσφατες εκλογές στο όργανο του νεοχριστιανικού πολιτικού νεοπλάσματος, στον ‘έξυπνο φοροφυγά’, κατά δική του ομολογία, και πολυεκατομμυριούχο ρατσιστή και σύμμαχο της Κου-Κλουξ-Κλαν Donald Trump με μια ακόμα σοβαρή αποστολή που αποσκοπεί στην αναζωπύρωση του εθνικισμού σε πλανητική κλίμακα με την οποία ο καπιταλισμός θα απαλλαχθεί από την αναποτελεσματική πια αστική δημοκρατία, θα επαναφέρει ακόμα πιο αυταρχικά μοντέλα διακυβέρνησης, θα δουλοποιήσει τους εργαζόμενους και θα καταφύγει σε μια άλλου τύπου παγκοσμιοποίηση και στην Παγκόσμια Φασιστική Τάξη Πραγμάτων.

Αυτή η εκδοχή θορύβησε πολύ την παγκόσμια πολιτική γραφειοκρατία, η οποία αισθάνεται προδομένη από τα αφεντικά της, γιατί όπως ήδη διαφαίνεται, από τις λεγόμενες διειρηνικές και διατλαντικές συμφωνίες συνεργασίας[5], (Transpacific Partnership TPP, Transatlantic Trade and Investment Partnership TTIP, CiSA,CETA κ.λπ., κ.λπ.) το σχέδιο είναι ένας κορπορατισμός, όπου οι πολιτικές αρμοδιότητες θα ασκούνται από τις πολυεθνικές εταιρίες οι οποίες θα μοιραστούν ως περιουσιακά στοιχεία του ενεργητικού τους τις χώρες του πλανήτη και θα τις διαχειρίζονται ως υποκαταστήματα και θυγατρικές επιχειρήσεις τους με υπαλλήλους και με ιδιωτικούς πολιτικοστρατιωτικούς κομισάριους με τη βοήθεια τοπικών χαφιέδων και κουκουλοφόρων.

Ως αποτέλεσμα αυτού του πανικού της παγκόσμιας πολιτικής ελίτ και της υπόλοιπης διαμεσολαβητικής γραφειοκρατίας θα πρέπει να κατανοηθεί το τελευταίο ταξίδι του 44ου προέδρου των ΕΠΑ, του Μπαράκ Χουσεΐν Ομπάμα, το οποίο σκηνοθετήθηκε με τρόπο που να εντυπωσιάσει τον παγκόσμιο πληθυσμό για τα πλεονεκτήματα της αστικής-αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, την οποία κατά έναν ανιστόρητο τρόπο την εμφάνισε ως συνέχεια της αρχαίας Άμεσης Αθηναϊκής Δημοκρατίας της Εκκλησίας του Δήμου, αποσιωπώντας ότι η αστική δημοκρατία εμφανίστηκε κατά τα τέλη του 18ου αιώνα, με τη Γαλλική επανάσταση το 1789, ως πολιτική έκφραση του ανερχόμενου κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής και φυσικά ως καρικατούρα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας.

Το πέρασμα του  Ομπάμα από την Ελλάδα, η επίσκεψή του στον Παρθενώνα και στο Μουσείο της Ακρόπολης και η ομιλία του στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος που αποκλήθηκε και ‘ύμνος στη Δημοκρατία’, με αντάλλαγμα υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα για βοήθεια για τη μείωση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας και την υποκριτική έκφραση ευγνωμοσύνης προς την λεηλατημένη από Οθωμανούς, Άγγλους, Γάλλους, Γερμανούς και Αμερικάνους, Ελλάδα για τα όσα πρόσφερε στην ανθρωπότητα. Το ‘μανιφέστο του πλανητάρχη’ ήταν το εκθαμβωτικό περιτύλιγμα του πραγματικού σκοπού του ταξιδιού του στη Γερμανία όπου συναντήθηκε με την Άγγελα Μέρκελ και στη συνέχειά με τον πρόεδρο της Γαλλίας Φρανσουά Ολλάντ, και τους πρωθυπουργούς του Ενωμένου Βασιλείου Τερέζα Μέι, της Ιταλίας Ματέο Ρέντσι και της Ισπανίας Μαριάνο Ραχόι, για να τους διαβεβαιώσει ότι οι ΕΠΑ θα συνεχίσουν να προσφέρουν τη ΝΑΤΟϊκή προστασία, την οποία προεκλογικά αμφισβήτησε ο Trump, αλλά και για να απευθύνει την δραματική έκκληση προς τους Αμερικανούς και τους πολίτες όλου του κόσμου: «σώστε την Αμερική από τον εαυτό της», προφανώς εννοεί τη σωτηρία της Αμερικής από τη χίμαιρα του αμερικανισμού, τον οποίο ο ίδιος πιστά υπηρέτησε προς μεγάλη λύπη της Μαύρης Αφρικής και της εργαζόμενης ανθρωπότητας.

Είναι βέβαιο ότι το γεγονός ότι ο ίδιος ο Ομπάμα προσπαθεί να χτίσει ένα τείχος ενάντια σ’ αυτό που έρχεται σημαίνει ότι γνωρίζει περισσότερο την κρίσιμη κατάσταση στην οποία έφερε τις ΕΠΑ και την ανθρωπότητα η πολιτική του για την προώθηση της παγκοσμιοποίησης. Και προφανώς γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα μας τι σχεδιάζει ο σκληρός πυρήνας του κεφαλαίου με τη νέα κυβέρνηση, αλλά τελικά φαίνεται ότι εκείνο που τον ενδιαφέρει είναι να σωθεί η Αμερική όπως αυτός και τα πραγματικά αφεντικά του την αντιλαμβάνονται και να μην ματαιωθεί η εκδοχή της παγκοσμιοποίησης την οποία ο ίδιος πιστά υπηρέτησε.

US President Barack Obama (R) walks from the Propylaia with Eleni Banou, Ministry of Culture director of Ephorate of Antiquities for Athens, during a tour of the Acropolis on November 16, 2016 in Athens, Greece. Obama was on November 16 wrapping up the Greek leg of a farewell European trip with a visit to the Acropolis and an eagerly-awaited speech on democracy before heading to Berlin. On his final visit to Europe as president, Obama has chosen Greece, the "cradle of democracy", as the place to deliver a speech addressing the uncertainties that have led to the rise of populists like Donald Trump. / AFP / Brendan Smialowski        (Photo credit should read BRENDAN SMIALOWSKI/AFP/Getty Images)

Αυτό μαρτυρούν, το κοινό άρθρο Ομπάμα και Μέρκελ στο γερμανικό περιοδικό WIRTSCHAFTSWOCE(17.11.2016), που δημοσιεύτηκε την πρώτη μέρα της επίσκεψης Ομπάμα στο Βερολίνο καθώς και οι κοινές δηλώσεις τους. Ας δούμε μερικές χαρακτηριστικές από αυτές τις δηλώσεις τους με ένα σύντομο, αποκαλυπτικό της υποκρισίας τους, σχολιασμό τους:

  • «Είναι αναγκαία η συνέχιση της συνεργασίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι αφορά […] την διατλαντική εμπορική συμφωνία TTIP».[..] «Η διατλαντική συμφωνία εμπορίου TTIP χωρίς αμφιβολία θα ωφελήσει τους Αμερικανούς και τους Γερμανούς εργοδότες, εργαζόμενους, καταναλωτές καθώς και τους γεωργούς». Ο υποτιθέμενος αντιλαϊκιστής Ομπάμα λαϊκίζει ξεδιάντροπα υποστηρίζοντας ότι οι διατλαντικές εμπορικές συμφωνίες δεν θα ωφελήσουν μόνο το κεφάλαιο, αλλά και τους εργαζόμενους, τους καταναλωτές και τους αγρότες, πράγμα που σε συνθήκες καπιταλισμού δεν επιβεβαιώνεται ποτέ, πουθενά και με καμιά αλχημεία. Εδώ ο λόγος είναι για τους γνωστούς δούρειους ίππους του αμερικανισμού, ενάντια στους οποίους έχουν ξεσηκωθεί όλοι οι ευρωπαϊκοί λαοί, ακόμα και το περιβόητο γερμανικό συνταγματικό δικαστήριο (Verfassungsschutz) διατύπωσε δημόσια τις αντιρρήσεις του γι’ αυτές τις συνεργασίες, με τις οποίες οι ΕΠΑ επιδιώκουν να προσαρτήσουν ως οικονομική ενδοχώρα την Ευρώπη και να την χρησιμοποιήσουν στρατιωτικά ενάντια στην Ρωσία που για τους δικούς της λόγους ασφαλείας εμποδίζει την παγκόσμια αμερικανική ηγεμονία.
  • «Το μέλλον ήδη συμβαίνει, η παγκοσμιοποίηση δεν γυρίζει πίσω και δεν θα υπάρξει επιστροφή στον κόσμο πριν από την παγκοσμιοποίηση». Αυτή η έκφραση ακούγεται ως απειλή ενάντια στην ανθρωπότητα η οποία τάχα έχει να επιλέξει μόνο μεταξύ της εποχής των ενδοϊμπεριαλιστικών καπιταλιστικών συγκρούσεων του 19ου και του 20ου αιώνα και της καπιταλιστικής βαρβαρότητας της μονολιθικής φασιστικής παγκοσμιοποίησης. Αυτή η άποψη παραγνωρίζει ότι η εργαζόμενη ανθρωπότητα, οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού αρνούνται την καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση και κινούνται διαχρονικά στη Μεγάλη Πορεία τους προς μια μη-καπιταλιστική εποχή με στρατηγικό στόχο την κοινωνική ισότητα που θα στηρίζεται στην κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και θα πάρει τη μορφή της Άμεσης Δημοκρατίας με περιεχόμενο την Αταξική Κοινωνία σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο.
  • «Οι Γερμανοί και οι Αμερικανοί πρέπει να αδράξουν την ευκαιρία να φτιάξουν την παγκοσμιοποίηση βάσει των αξιών και των ιδεών τους». Εδώ αποκαλύπτονται οι πραγματικές προθέσεις τους σύμφωνα με τις οποίες ‘οι Γερμανοί και οι Αμερικανοί’ και όχι λ. χ. ο ΟΗΕ, ή έστω οι G20 θα φτιάξουν την παγκοσμιοποίηση βάσει των δικών του συμφερόντων. Η ιεράρχηση μάλιστα που θέλει πρώτα τους Γερμανούς και μετά τους Αμερικανούς θα μπορούσε να υποδηλώνει την αδυναμία των ΕΠΑ να προχωρήσουν μόνες τους την παγκοσμιοποίηση πράγμα που τους αναγκάζει να ζητήσουν τη βοήθεια του νεογερμανισμού. Ο υποτιθέμενος σοσιαλδημοκράτης, έστω και αμερικάνικης κοπής, Ομπάμα, προβοκάροντας άγρια τον διάδοχό του τον Τραμπ, παρουσίασε την Μέρκελ ως την διαδοχό του και ιδεώδη ηγέτιδα του ελεύθερου κόσμου, όπως έγραφε την ίδια μέρα και η εφημερίδα New York Times.
  • «Το οφείλουμε στις επιχειρήσεις και τους πολίτες μας, ακόμη και σε ολόκληρη την παγκόσμια κοινότητα, να διευρύνουμε και να εμβαθύνουμε την συνεργασία μας». Ο Ομπάμα που στην Αθήνα διακηρύσσει ότι το σημαντικότερο πράγμα είναι το να είναι κανείς Πολίτης, στο Βερολίνο δίνει προτεραιότητα ‘στις επιχειρήσεις’χωρίς το μας και σε δεύτερη μοίρα για να μην φανεί κυνικός και για διακοσμητικούς λόγους αναφέρει ‘τους πολίτες μας’ και την ‘παγκόσμια κοινότητα’, έκφραση που υποδηλώνει ότι στην αστική-αντιπροσωπευτική δημοκρατία, όπου διαπλέκονται το κεφάλαιο και τα πολιτικά κόμματα, στο κεφάλαιο ανήκουν οι επιχειρήσεις και στους επαγγελματίες πολιτικούς οι πολίτες ως ψηφοφόροι οι οποίοι με τις επιλογές τους νομιμοποιούν τα εγκλήματα του κεφαλαίου ενάντια στους ίδιους, στην ανθρωπότητα και στον πολιτισμό της.
  • «Η συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ και Γερμανίας έχει επίσης διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην επίτευξη της συμφωνίας του Παρισιού. Υπάρχει χώρος στον κόσμο μας για την κοινή προστασία του πλανήτη μας». Ο Ομπάμα και η Μέρκελ υποκρίνονται όταν μιλούν για την προστασία του πλανήτη, γιατί γνωρίζουν ότι ο καταστροφικός καπιταλισμός που στηρίζεται στα ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα κερδοσκοπεί καταστρέφοντας το περιβάλλον και γι αυτό άλλωστε αρνείται πεισματικά το πέρασμα στην καθαρή, ανανεώσιμη, φτηνή, δημοκρατική και αποκεντρωτική υδρογονοενέργεια που ακυρώνει τα ορυκτά καύσιμα, τις μηχανές εσωτερικής καύσης, το συγκεντρωτικό ενεργειακό σύστημα και τον καπιταλισμό τον ίδιο[6].
  • «Είναι βαθιά η πεποίθησή μας ότι η συνεργασία μεταξύ Αμερικής και Γερμανίας είναι σημαντική για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας». Δεν μας είπαν όμως ποιος δημιούργησε και συντηρεί την κρατική και την διεθνή τρομοκρατία όλων των ειδών και μορφών για να τη χρησιμοποιεί ως άλλοθι για τους ‘προληπτικούς πολέμους’ και για τη λεηλασία του κόσμου. Και φυσικά δεν θα μας πουν ποτέ για την καθημερινή τρομοκρατία που ασκεί το κεφάλαιο πάνω στις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού για τη μεγιστοποίηση του κέρδους και για την διατήρηση της ‘κοινωνίας νεκροταφείο’.
  • «Ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια μας δεσμεύει να προσφέρουμε ανθρωπιστική βοήθεια σε πολλά εκατομμύρια πρόσφυγες σε όλο τον κόσμο, διότι γνωρίζουμε ότι η πραγματική ισχύς των αξιών μας μετράται από τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τους πιο αδύναμους και τους πιο ευάλωτους», δηλώνουν τέλος ο Ομπάμα και η Μερκελ αποκαλύπτοντας την απύθμενη υποκρισία τους απέναντι στα εκατομμύρια των προσφύγων και των μεταναστών που τους ξεριζώνουν βίαια από τις εστίες τους για να λεηλατήσουν τις πατρίδες τους με τους απάνθρωπους και καταστροφικούς πολέμους που οι ίδιοι σχεδιάζουν και διενεργούν για λογαριασμό του κεφαλαίου που υπηρετούν με σκοπό τον έλεγχο των ενεργειακών πηγών και του παγκόσμιου πλούτου.
    5

Όλα αυτά δείχνουν τελικά ότι ο Ηγεμόνας, ως αμερικανισμός, παραπατάει και ζητάει βοήθεια από τον νεογερμανισμό που είναι έτοιμος να σωριαστεί μόλις οι ευρωπαϊκοί λαοί εγκαταλείψουν τους καναπέδες και ξαναβγούν στις πλατείες και τούτη τη φορά όχι για να φωνάξουν, αλλά για να πραγματοποιήσουν την μοναδική real democracy, την άμεση, την αταξική δημοκρατία[7].

Μετά από αυτή τη σύντομη ανάλυση ο καθένας μας οφείλει να σκεφτεί και να ξανασκεφτεί τη θέση του και το χρέος του και να πράξει ανάλογα. Πάντως η Λογική των αιώνων, των Λαών και των αγόνων δείχνει ότι το φωτεινό μονοπάτι της ανθρώπινης ιστορίας που οδηγεί στην κοινωνική ισότητα, στην αταξική δημοκρατία και σε έναν οικουμενικό ουμανιστικό πολιτισμό[8], δημιουργείται με τους αγώνες των διαχρονικών δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και όχι με τα ξόρκια των σκοταδιστικών και τις ιδεολογίες των εξουσιαστικών ιερατείων και σε καμιά περίπτωση δεν δημιουργείται από τα καμώματα των επαγγελματιών πολιτικών, των αχυρανθρώπων του κεφαλαίου. Γι αυτό ας πάψουμε να είμαστε ποίμνια αγυρτών[9] και οπαδοί πατριδεμπόρων και πολιτικών απατεώνων, κι ας συμπεριφερθούμε ως συνειδητοί Πολίτες αυτοδιαχειριστές της ζωής μας και της μικρής πατρίδας μας, ως εγγυητές του μέλλοντος των παιδιών των παιδιών μας και των παιδιών των παιδιών των παιδιών τους, αλλά και της μιας και μοναδικής μεγάλη και κοινής μας πατρίδας, του διαστημόπλοιου Γη.

Υπάρχει μόνο ένας τρόπος για να βάλουμε τέλος στην εποχή των τεράτων και όλοι μαζί να χτίσουμε έναν καλύτερο κόσμο της κοινωνικής ισότητας και αυτός δεν είναι άλλος από την δημιουργική οργή μας για βαθιά και ριζική ουμανιστική αποκαπιταλιστικοποίηση του μυαλού μας, του θεσμικού μας συστήματος, της οικονομίας μας, της κοινωνίας μας, του πολιτισμού μας, του πλανήτη μας. Καιρός για άλλες ψευδαισθήσεις δεν υπάρχει.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: http://www.classlessdemocracy.blogspot.com/

manif-paris-260516_0

[1] Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[2] Λάμπος Κώστας, Barack Obama. Ο 44ος πρόεδρος των ΕΠΑ: Η εκδίκηση της Αφρικής;https://tolimeri.wordpress.com/2008/11/04/barack-obama-%ce%bf-44%ce%bf%cf%,

[3] Λάμπος Κώστας, Η εκδίκηση της μαύρης Αφρικής ή το τέλος του ‘American Dream’; http://deltio11.blogspot.gr/2009/01/american-dream.html,

[4] Βλέπε, Λάμπος Κώστας Νεογερμανισμός. Ο νέος εφιάλτης της Ευρώπης; http://www.neakriti.gr/?page=newsdetail&DocID=1225116,

[5] Βλέπε Λάμπος Κώστας Διατλαντικές Συμφωνίες. Δούρειοι ίπποι του Αμερικανισμού, http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/diatlantikes-symfonies-doyreioi-ippoi-toy-amerikanismoy,

[6] Για μια διεξοδική ανάλυση του ενεργειακού προβλήματος, βλέπε, Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το υδρογόνο; Η επανάσταση του υδρογόνου, η ελεύθερη ενέργεια και η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την καπιταλιστική βαρβαρότητα, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013.

[7] Λάμπος Κώστας, Αταξική Δημοκρατία και Ουμανισμός στον 21ο αιώνα, στο συλλογικό τόμο: Η Άμεση Δημοκρατία στον 21ο αιώνα. Αναζητώντας την ουσία πέρα από ιδεολογίες και μύθους, Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2013.

[8] Βλέπε σχετικά, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η Μεγάλη Πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

[9] Βλέπε Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο, Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015 και 2016.

Καπιταλισμός και Δημοκρατία: Μπορεί ν’ αντέξει ο «γάμος» τους;

Μπορεί να αντέξει ο «γάμος» καπιταλισμού και Δημοκρατίας;

(Ερωτήματα ενός πιστού καπιταλιστή στους Financial Times)

Γράφει ο Martin Wolf

«Αντέχει στον χρόνο το πάντρεμα της φιλελεύθερης δημοκρατίας και του παγκόσμιου καπιταλισμού; Οι πολιτικές εξελίξεις σε ολόκληρη τη Δύση -ιδιαίτερα η υποψηφιότητα ενός απολυταρχικού λαϊκιστή για την προεδρία της πιο σημαντικής δημοκρατίας- εντείνουν τη σημασία αυτού του ερωτήματος.

500x500_adolf_sin

Δεν μπορεί κανείς να θεωρήσει δεδομένη την επιτυχία των πολιτικών και οικονομικών συστημάτων που οδηγούν τον δυτικό κόσμο και έχουν σταθεί πόλος έλξης για το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου εδώ και τέσσερις δεκαετίες. Τότε εγείρεται η απορία: αν όχι αυτά, τότε ποια;

Υπάρχει μια φυσική σύνδεση μεταξύ της φιλελεύθερης δημοκρατίας -του συνδυασμού του γενικού δικαιώματος ψήφου με κατοχυρωμένα πολιτικά και ατομικά δικαιώματα- και του καπιταλισμού, του δικαιώματος να αγοράζεις και να πουλάς ελεύθερα, αγαθά, υπηρεσίες, κεφάλαιο και την ίδια την εργασία σου. Αυτά τα δύο μοιράζονται την πεποίθηση ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να αποφασίζουν για τον εαυτό τους, ως άτομα και ως πολίτες. Η δημοκρατία και ο καπιταλισμός μοιράζονται την υπόθεση ότι ο κόσμος δικαιούται να ασκεί παρεμβάσεις. Οι άνθρωποι πρέπει να θεωρούνται παράγοντες, όχι απλά αντικείμενα της εξουσίας άλλων.

Και όμως, είναι εύκολο να εντοπίσει κανείς και «εντάσεις» μεταξύ της δημοκρατίας και του καπιταλισμού. Η δημοκρατία υποστηρίζει την ισότητα και την ισονομία. Ο καπιταλισμός προάγει την ανισότητα, τουλάχιστον εκ του αποτελέσματος. Αν η οικονομία «ζορίζεται», η πλειοψηφία ενδέχεται να επιλέξει τον απολυταρχισμό, όπως συνέβη κατά τη δεκαετία του 1930. Αν τα αποτελέσματα στην οικονομία γίνουν υπερβολικά άνισα, οι πλούσιοι μπορεί να μετατρέψουν τη δημοκρατία σε πλουτοκρατία.

adbusters_126_atm_S

Ιστορικά, η άνοδος του καπιταλισμού και η πίεση για ακόμη ευρύτερο δικαίωμα ψήφου πήγαιναν μαζί. Γι’ αυτό τον λόγο οι πιο πλούσιες χώρες είναι φιλελεύθερες δημοκρατίες με, πάνω κάτω, καπιταλιστικές οικονομίες. Οι ευρέως κοινές αυξήσεις στα πραγματικά εισοδήματα αποτέλεσαν ζωτικής σημασίας κομμάτι της νομιμοποίησης του καπιταλισμού και της σταθεροποίησης της δημοκρατίας.

Σήμερα, ωστόσο, ο καπιταλισμός δυσκολεύεται πολύ περισσότερο να παράγει τέτοιου είδους βελτιώσεις στην ευημερία. Αντίθετα, υπάρχουν ενδείξεις αυξανόμενης ανισότητας και επιβραδυμένης ανάπτυξης της παραγωγικότητας. Αυτός ο δηλητηριώδης συνδυασμός περιορίζει τη δημοκρατία και καθιστά παράτυπο τον καπιταλισμό.

Ο καπιταλισμός της εποχής μας είναι παγκόσμιος. Και αυτό ακόμη μπορεί να θεωρηθεί φυσικό. Αν είναι στο χέρι τους, οι καπιταλιστές δεν θα περιορίσουν τις δραστηριότητές τους σε οποιαδήποτε δικαιοδοσία. Αν οι ευκαιρίες είναι παγκόσμιες, επομένως, το ίδιο θα είναι και οι δραστηριότητές τους. Το ίδιο θα είναι, κατά συνέπεια, και οι οικονομικοί οργανισμοί, ιδιαίτερα οι μεγάλες εταιρίες.

Και όμως, όπως σημειώνει ο Ντάνι Ρόντρικ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, η παγκοσμιοποίηση περιορίζει την εθνική αυτονομία. Ο καθηγητής γράφει ότι «η δημοκρατία, η εθνική κυριαρχία και η παγκόσμια οικονομική ολοκλήρωση είναι αμοιβαία ασυμβίβαστα: μπορούμε να συνδυάσουμε οποιαδήποτε δύο από τα τρία, αλλά ποτέ δεν θα έχουμε και τα τρία ταυτόχρονα και καθ’ ολοκληρία».

Αν οι χώρες είναι ελεύθερες να θεσπίσουν εθνικούς κανονισμούς, η ελευθερία να αγοράζεις και να πουλάς εκτός συνόρων θα ελαττωθεί. Εναλλακτικά, αν αφαιρεθούν οι φραγμοί και εναρμονιστούν οι κανονισμοί, ελαττώνεται η νομοθετική αυτονομία των κρατών. Η ελεύθερη διασυνοριακή μετακίνηση του κεφαλαίου είναι ιδιαίτερα πιθανό να περιορίσει την ικανότητα των κρατών να παγιώσουν τους δικούς τους φόρους και κανονισμούς.

Επιπλέον, ένα κοινό χαρακτηριστικό των περιόδων παγκοσμιοποίησης είναι η μαζική μετανάστευση. Η διασυνοριακή μετακίνηση δημιουργεί την πιο ακραία σύγκρουση μεταξύ της ελευθερίας του ατόμου και της δημοκρατικής κυριαρχίας. Το πρώτο επιτάσσει να επιτρέπεται στους ανθρώπους να μετακινούνται όπου θέλουν. Το δεύτερο προβλέπει ότι η υπηκοότητα είναι δικαίωμα συλλογικής ιδιοκτησίας, την πρόσβαση στο οποίο ελέγχουν οι πολίτες. Στο μεταξύ, οι επιχειρήσεις θεωρούν πολύτιμη τη δυνατότητα να προσλαμβάνουν ελεύθερα. Μόνο αναμενόμενο είναι το ότι η μετανάστευση έχει γίνει το αλεξικέραυνο της σύγχρονης δημοκρατικής πολιτικής. Η μετανάστευση αργά ή γρήγορα δημιουργεί τριβή μεταξύ της εθνικής δημοκρατίας και της παγκόσμιας οικονομικής ευκαιρίας.

Migrants cross the border line between Greece and Macedonia near the town of Gevgelija on September 6, 2015. Some 5,600 people crossed into Macedonia from Greece on September 4, a jump that highlights the ever-rising numbers of migrants moving through Europe, the UN said on September 5. Europe is facing a huge influx on all sides, with nearly 365,000 migrants and refugees having crossed the Mediterranean, often in flimsy boats and at the mercy of ruthless human smugglers, to reach the continent since January, according to fresh figures from the International Organization for Migration. AFP PHOTO / ROBERT ATANASOVSKI

Αναλογιστείτε τις απογοητευτικές πρόσφατες επιδόσεις του παγκόσμιου καπιταλισμού, κυρίως της ανατάραξης της χρηματοπιστωτικής κρίσης και των καταστροφικών συνεπειών της στην εμπιστοσύνη προς τις ελίτ που κρατούν τα ηνία των πολιτικών και οικονομικών συστημάτων μας. Δεδομένων όλων αυτών, η εμπιστοσύνη δείχνει αδικαιολόγητη στο πλαίσιο ενός μακροχρόνιου παντρέματος της φιλελεύθερης δημοκρατίας και του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Επομένως τι θα μπορούσε να πάρει τη θέση του; Μια πιθανότητα θα ήταν η άνοδος μιας παγκόσμιας πλουτοκρατίας και άρα στην πραγματικότητα το τέλος των εθνικών δημοκρατιών. Όπως συνέβη με τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, οι μορφές των δημοκρατιών μπορεί να δείχνουν πως θα αντέξουν αλλά αυτό δεν θα ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Μια αντίθετη εναλλακτική θα ήταν η άνοδος των αντιφιλελεύθερων δημοκρατιών ή των πλήρως λαϊκίστικου χαρακτήρα δικτατοριών, στις οποίες ο εκλεγμένος ηγέτης ελέγχει και το κράτος και τους καπιταλιστές. Αυτό είναι που συμβαίνει στη Ρωσία και την Τουρκία.

 

Erdictator!

 

Ο ελεγχόμενος εθνικός καπιταλισμός θα αντικαθιστούσε τότε τον παγκόσμιο καπιταλισμό. Κάτι σαν αυτό που συνέβη κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’30. Δεν είναι δύσκολο να αναγνωρίσει κανείς δυτικούς πολιτικούς που θα ήθελαν να κινηθούν ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση.

Στο μεταξύ, όλοι εμείς που επιθυμούμε να διατηρήσουμε τόσο τη φιλελεύθερη δημοκρατία, όσο και τον παγκόσμιο καπιταλισμό, ερχόμαστε αντιμέτωποι με σοβαρά ερωτήματα. Ένα από αυτά είναι το αν έχει νόημα να προωθηθούν περαιτέρω οι διεθνείς συμβάσεις που περιορίζουν στενά την κρίση των εθνικών ρυθμιστικών πλαισίων, προς τα συμφέροντα των υπάρχοντων εταιριών.

Η άποψή μου θυμίζει όλο και περισσότερο εκείνη του καθηγητή του Χάρβαρντ, Λόρενς Σάμερς, ο οποίος έχει επιχειρηματολογήσει ότι «οι διεθνείς συμφωνίες (θα έπρεπε να) κρίνονται όχι με βάση το σε πόσα σημεία εναρμονίζονται ή το πόσοι φραγμοί εξαλείφονται, αλλά με βάση το αν ισχυροποιείται η εξουσία των πολιτών». Το εμπόριο φέρνει κέρδη, αλλά δεν μπορεί να επιδιωχθεί με κάθε κόστος.

Πάνω απ’ όλα, αν είναι να διατηρηθεί η νομιμότητα των δημοκρατικών πολιτικών μας συστημάτων, η οικονομική πολιτική θα πρέπει να προσανατολίζεται στην προώθηση του συμφέροντος των πολλών και όχι των λίγων. Πρώτη προτεραιότητα θα είναι οι πολίτες ως σύνολο, στους οποίους θα δίνουν λόγο οι πολιτικοί. Αν αποτύχουμε σε αυτό, είναι πιθανό να καταρρεύσει η βάση της πολιτικής μας τάξης. Αυτό δεν θα ήταν καλό για κανέναν.

Ο «γάμος» της φιλελεύθερης δημοκρατίας με τον καπιταλισμό χρειάζεται να καλλιεργείται και να ενισχύεται. Δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένος».

adbusters_126_millenials

Πηγή: Financial Times / Μετάφραση: Euro2Day

ΤΙΝΑ: There Is No Alternative?

Η «ουτοπίστρια» και ο «ρεαλιστής»

manif-paris-260516_0

«Η ελευθερία ποτέ δεν χαρίζεται απ τον καταπιεστή. Πρέπει ν απαιτηθεί απ τον καταπιεσμένο».

 Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ

 

Γράφει ο Γιώργος Παπανικολάου

«Θα το πω έτσι όπως το σκέφτομαι: Αρκετά ουτοπικά πράγματα ζήσαμε. Αρκετά ακούγαμε ότι μπορούμε να σκίσουμε τα μνημόνια κλπ. Όλα αυτά τα λόγια τα μεγάλα δεν οδηγούν πουθενά…». Αυτά είπε ο Ν. Ευαγγελάτος στη συνέντευξη της Ζωής Κωνσταντοπούλου, όταν αυτή αναφέρθηκε στο δικαίωμα των ελλήνων ν αμφισβητήσουν το χρέος. Και συμπλήρωσε: «Αυτό (το δικαίωμα ν αμφισβητήσουμε το χρέος) πρέπει να τ αναγνωρίσουν κι εκείνοι πούχουν δώσει τα λεφτά».

Όταν μάλιστα η Ζ. Κωνσταντοπούλου αναφέρθηκε στην έκθεση του ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα του ΟΗΕ για το χρέος της Ελλάδας, αυτή κατά τον Ευαγγελάτο δεν έχει αξία, επειδή στον ΟΗΕ δεν χρωστάμε τίποτα, και «έχει αξία να το πει κάποιος που μας έχει δανείσει».

Η άποψη του Ευαγγελάτου είναι μια άποψη που προπαγανδίζεται με επιμονή και είναι πλατιά διαδεδομένη. Στην ουσία της λέει πως υπάρχουν («αιώνια») οι ισχυροί και οι αδύναμοι, και πάντα θα επικρατεί το αυθαίρετο δίκαιο των ισχυρών. Ότι τα δικαιώματα των ατόμων και των λαών είναι ουτοπία, είναι μύθος, και δεν μπορεί να υπάρξει κόσμος που αυτά θ αναγνωρίζονται και θα γίνονται σεβαστά.

Αυτό το αφήγημα έχει μια έλλειψη: κάνει αφαίρεση της ιστορίας και των κατακτήσεων των δικαιωμάτων/ελευθεριών των λαών και των πολιτών (τόσο των ίδιων των δικαιωμάτων, όσο και των αγώνων και της διαπάλης για την κατάκτησή τους).1% Vs 99% Ζαμπλουτοι Εναντίον Φτωχών

Υπήρξε μια εποχή που στη γη αναγνωρίζονταν μόνο η αυθαιρεσία (ο «νόμος») του δεσπότη/μονάρχη/βασιλιά και οι άνθρωποι δεν ήξεραν καν την έννοια του δικαιώματος.

Σύμφωνα με τη λογική των Ευαγγελάτων, η σημερινή αναγνώριση πλήθους δικαιωμάτων/ελευθεριών που υπάρχει γραπτά, ρητά και επίσημα σε κάθε σύνταγμα, καταστατικό χάρτη και βασικό κείμενο κάθε στοιχειωδώς πολιτισμένης χώρας και οργανισμού, ακόμη και των πιο ισχυρών και ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, οφείλεται σε θαύμα, ή στη «συμφωνία» των αντιδραστικών και ισχυρών δυνάμεων κάθε εποχής και δεν έχει καμιά σημασία. Γι αυτούς, η πάλη των λαών και των φωτισμένων ηγεσιών τους δεν υπάρχει, δεν παράγει αποτελέσματα, δεν εξαναγκάζει τους ισχυρούς (ή «ισχυρούς») να προσαρμόζονται.

Freedom_of_Speech

 

Οι «ρεαλιστές» δεν μπορούν ν αμφισβητήσουν τη συνολική ΠΡΟΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ κατάκτησης και αναγνώρισης των δικαιωμάτων των λαών, που δείχνει πεντακάθαρα τον μόνο πραγματικό ρεαλισμό (παρόλη την αντιφατικότητα και τις επιμέρους οπισθοδρομήσεις αυτής της πορείας). Το μόνο που μπορούν είναι να την ξεχνούν και να την αποφεύγουν.

ΝΑΙ! Η πορεία είναι αντιφατική. ΝΑΙ! Οι ισχυροί έχουν και σήμερα τη δυνατότητα να επιβάλλουν τις θελήσεις τους, ενάντια στα δικαιώματα των λαών.

Αλλά οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να συνειδητοποιήσουν τη διαφορά του χθες από το σήμερα: να σηκώσουν το όπλο της νομιμότητας και των δικαιωμάτων/ελευθεριών τους και να το προσθέσουν στη φαρέτρα τους για την αντιμετώπιση της ασυδοσίας των ισχυρών.

Σήμερα υπάρχουν οι διεθνείς συνθήκες, τα συντάγματα, οι καταστατικοί χάρτες, οι συνθήκες και κανόνες λειτουργίας υπερεθνικών ενώσεων. Αυτά είναι όπλα των λαών, που δεν υπήρχαν στο παρελθόν και σήμερα δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση ν αφεθούν ανεκμετάλλευτα. Όχι απ τους ειδικούς (νομικούς, πολιτικούς, ειδικές οργανώσεις κλπ), αλλά απ τους ίδιους τους πολίτες και τους λαούς. Γιατί ο πολίτης σήμερα ξέρει ότι «είναι προικισμένος με λογική και συνείδηση» (Οικουμενική Διακήρυξη των δικαιωμάτων του Ανθρώπου του ΟΗΕ) και μπορεί να κρίνει αν εφαρμόζονται οι διάφορες συνθήκες, καταστατικοί χάρτες, συντάγματα κλπ.

Το ότι για τα περισσότερα δικαιώματα που περιγράφονται εκεί, η πραγματικότητα βοά και απέχει παρασάγκας, είναι ένας παραπάνω λόγος για ν απαιτήσουμε με μεγαλύτερη προσήλωση και θέρμη την εφαρμογή τους και όχι ν αφήσουμε την υλοποίησή τους στην καλή θέληση και στα χέρια των ισχυρών κι αυτών που τα καταπατούν. Γιατί αυτά τα δικαιώματα αφορούν εμάς, είναι δικά μας, έχουν θεμελιωθεί πάνω στο αίμα και τις θυσίες όλων των προηγούμενων γενιών. Εμείς οφείλουμε να τα υπερασπιστούμε και να παλέψουμε να εφαρμοστούν και να διευρυνθούν.

No Control

«Τα μέτρα παρατεταμένης λιτότητας παραβιάζουν ευθέως τις ίδιες τις καταστατικές αρχές της ΕΕ», επισημαίνει η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (Ανεξάρτητη Συμβουλευτική Αρχή του Ελληνικού κράτους). «Τα μέτρα λιτότητας παραβιάζουν θεμελιώδεις συνταγματικές επιταγές (την αρχή της ισότητας, τη συνεισφορά των πολιτών στα δημόσια βάρη ανάλογα με τις δυνάμεις τους, την ισότιμη πρόσβαση στην παιδεία, στην ιδιοκτησία, στην υγεία, το δικαίωμα στην εργασία, στην κοινωνική ασφάλιση, τη συνδικαλιστική ελευθερία, την αρχή της αναλογικότητας, της κοινωνικής αλληλεγγύης, την πρωταρχική υποχρέωση της προστασίας της αξίας του ανθρώπου, την ανάπτυξη της προσωπικότητας όλων, το κοινωνικό κράτος δικαίου και την οικονομική ανάπτυξη της χώρας), καθώς και ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανόνες ανθρώπινων δικαιωμάτων».

Παρόμοιες εκτιμήσεις επαναλαμβάνονται και σε εκθέσεις άλλων οργανισμών για το ελληνικό πρόβλημα (όπως του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, της FIDH (Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου), αναφορά οργανώσεων και συνδικάτων από ολόκληρη την Ευρώπη προς το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο κ.α.)

Τα δικαιώματα/ελευθερίες των ανθρώπων (ακόμη και τα ανθρώπινα, που χαρακτηρίζονται σαν «εγγενή» σε κάθε ανθρώπινο όν και σύμφωνα προς την ανθρώπινη ιδιότητα), δεν είναι ούτε «φυσικά», ούτε «δεδομένα». Είναι προϊόντα διεκδικητικής πάλης, και επιβάλλονται από πολίτες και ανήκουν σε πολίτες.

Παλιά η νομιμότητα ορίζονταν απ τους ισχυρούς και ήταν με το μέρος τους.  Σήμερα η ουσιαστική νομιμότητα είναι με το μέρος των λαών. Τα όργανα των ισχυρών κρίνουν και καθορίζουν τη «νομιμότητα». Αλλά υπάρχει και η λογική και η συνείδηση των ενημερωμένων πολιτών. «Όλοι οι άνθρωποι είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση» (Οικουμενική Διακήρυξη των δικαιωμάτων του Ανθρώπου του ΟΗΕ). Αυτή η έννοια, αυτή η ελευθερία, δίνει το δικαίωμα στους ανθρώπους/πολίτες να κρίνουν και να διεκδικήσουν αυτό που θεωρούν δίκαιο με τη λογική και τη συνείδησή τους. Αυτή μπορεί να κρίνει τη ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ και να κατακτήσει τη συνείδηση της πλειοψηφίας των πολιτών. Εμείς δεν θα σεβαστούμε τη «νομιμότητα». Θα επιβάλλουμε τη ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ.

Διαδηλωτές κρατούν γράμματα που σχηματίζουν το ΟΧΙ κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης στο Σύνταγμα  που διοργάνωσαν πολίτες, οι οποίοι τάσσονται υπέρ του «ΟΧΙ» στο δημοψήφισμα, Αθήνα, Παρασκευή 3 Ιουλίου 2015. Οι Έλληνες ψηφοφόροι θα ψηφίσουν την ερχόμενη Κυριακή αν εγκρίνουν ή όχι τα σκληρά μέτρα λιτότητας που προτείνουν οι δανειστές να εφαρμόσει η ελληνική κυβέρνηση. Στην συγκέντρωση  θα απευθύνει χαιρετισμό ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

Διαδηλωτές κρατούν γράμματα που σχηματίζουν το ΟΧΙ κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης στο Σύνταγμα που διοργάνωσαν πολίτες, οι οποίοι τάσσονται υπέρ του «ΟΧΙ» στο δημοψήφισμα, Αθήνα, Παρασκευή 3 Ιουλίου 2015. Οι Έλληνες ψηφοφόροι θα ψηφίσουν την ερχόμενη Κυριακή αν εγκρίνουν ή όχι τα σκληρά μέτρα λιτότητας που προτείνουν οι δανειστές να εφαρμόσει η ελληνική κυβέρνηση. Στην συγκέντρωση θα απευθύνει χαιρετισμό ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

Βία είναι στον κόσμο των λέξεων, ό,τι είναι το μαχαίρι για τον κόσμο των πραγμάτων, των αντικειμένων. Αν το δώσεις σ έναν κακούργο, θ αφαιρέσει μια ζωή. Αν το δώσεις σ έναν χειρουργό, θα σώσει μια ζωή. Το μαχαίρι είναι δίκοπο. Έχει την κακή του, έχει και την καλή του κ-όψη.

Η λέξη βία δεν προσδιορίζει απολύτως τίποτα. Αν δεν συγκεκριμενοποιήσεις την αντικειμενική πραγματικότητα στην οποία αναφέρεται, η γενική έννοια βία, είναι σαν να μην λες τίποτε. Ποιος ασκεί τη βία, με τι μέσα, σε βάρος τίνος, σε ποιο περιβάλλον. Όχι βία γενικά λοιπόν, αλλά ανάλυση των όρων που ξεχωρίζουν τις συγκεκριμένες μορφές βίας.

«Όμως πως μπορείς ν ασκήσεις βία ενάντια στη νόμιμη κυβέρνηση;», είναι το μόνιμο ρεφρέν των κυβερνητικών και παρατρεχάμενων, που σπάνια το παραλείπουν, στην εκστρατεία τους ενάντια στη βία.

Αν δηλαδή κάποιοι έχουν καταλάβει την εξουσία κοροϊδεύοντας το λαό με ψέματα, κουρελιάζοντας το Σύνταγμα, παραδίδοντας την πραγματική εξουσία σε ξένες δυνάμεις, εφαρμόζοντας πολιτικές που οδηγούν το λαό στην αυτοκτονία, μη τηρώντας τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν απ το Σύνταγμα (π.χ. η υποχρέωση του Προέδρου της Δημοκρατίας να μεριμνά για την πιστή τήρηση του Συντάγματος και των νόμων, την υπεράσπιση της εθνικής ανεξαρτησίας και της ακεραιότητας της χώρας, σαν ρυθμιστής του Πολιτεύματος), όταν οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου πέφτουν σαν το χαλάζι (ενώ το Σύνταγμα ορίζει ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τις εκδίδει μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης), εκμηδενίζοντας έτσι κάθε έννοια κοινοβουλευτικής δημοκρατίας (σας θυμίζουν τίποτε όλα αυτά;), τότε οι Έλληνες δεν θα εφαρμόσουν το Σύνταγμα, που τους υποχρεώνει ν αντισταθούν με κάθε μέσο εναντίον των «νόμιμων» εξουσιαστών τους;

(Γιώργος Παπανικολάου, «Για τη βία και τη νομιμότητα»).

REFILE - CORRECTING BYLINE IN IPTC A man stands in front of a convoy of tanks in the Avenue of Eternal Peace in Beijing in this June 5, 1989 file photo. On June 4, 2013, is the 24th anniversary of a military crackdown on pro-democracy movement in Beijing's Tiananmen Square. REUTERS/Arthur Tsang/Files (CHINA - Tags: POLITICS CIVIL UNREST MILITARY ANNIVERSARY)

REFILE – CORRECTING BYLINE IN IPTC
A man stands in front of a convoy of tanks in the Avenue of Eternal Peace in Beijing in this June 5, 1989 file photo. On June 4, 2013, is the 24th anniversary of a military crackdown on pro-democracy movement in Beijing’s Tiananmen Square. REUTERS/Arthur Tsang/Files (CHINA – Tags: POLITICS CIVIL UNREST MILITARY ANNIVERSARY)

 

 

 

 

Έμμεση «Δημοκρατία» και Άμεση Κλεπτοκρατία

ΕΞΟΥΣΙΑ ΊΣΟΝ ΔΙΑΦΘΟΡΑ

Έμμεση «Δημοκρατία» και Άμεση Κλεπτοκρατία

 

Γράφει ο Κλεάνθης Γρίβας

banksy-met-gasmask

«Είναι πουτάνας γιος, αλλά είναι δικός μας».

Πρόεδρος Τρούμαν

για τον δικτάτορα της Νικαράγουα Σομόζα

Υπήρχε, υπάρχει ή θα μπορούσε να υπάρχει «έντιμη εξουσία»; Αναμφίβολα, όχι. Η εξουσία είναι πάντοτε ταυτόσημη με τη διαφθορά και ασκείται προς ίδιον όφελος των (κατά κανόνα, ανεπάγγελτων) επαγγελματιών πολιτικών που την διαχειρίζονται.

Από τα ομηρικά έπη μέχρι τις μέρες μας, η εξουσία εμφανίζεται συνώνυμη με την κατάχρηση και τη διαφθορά. Κι όσο πιο ισχυρή είναι η εξουσία τόσο πιο αχαλίνωτη είναι η κατάχρηση και η διαφθορά που εμπεριέχει.

Στην «Οδύσσεια», η εξουσία είναι η μυθική Κίρκη που μεταμορφώνει τους λεγόμενους «πολιτικούς άνδρες», με τη μέθη της αρχομανίας («φάρμακα λυγρά») και τη δύναμη της υπεροχής («ράβδω πεπληγυία») σε χοίρους γρυλλίζοντες. (Κ. Σιμόπουλος: Η διαφθορά της εξουσίας, σ. 59).

Κατά τον Αριστοτέλη, η πολιτική διαφθορά δεν είναι ιδιότητα του ατόμου, ένα φυσικό ελάττωμα, αλλά χαρακτηριστικό της εξουσίας, οποιασδήποτε εξουσίας, και παρεπόμενο των αξιωμάτων. (Πολιτικά, 1308b, 14)

Κατά τον μεγάλο ανατόμο της εξουσίας Σαίξπηρ: «Έχεις δει μαντρόσκυλο να γαυγίζει ζητιάνο και να τρέχει ο φουκαράς κι ο σκύλος να τον κυνηγάει; Ε, τότε είδες την επίσημη εικόνα της εξουσίας… Ντύσε το έγκλημα με χρυσό θώρακα και θα σπάσει η σκληρή λόγχη του νόμου χωρίς να τον πειράξει. Ντύσε το με κουρέλια, κι ένας τζουτζές με άχυρο θα τον τρυπήσει». (Σαίξπηρ: Βασιλιάς Ληρ, πράξη Δ’)

Κατά τον ποιητή Shelley, η Εξουσία είναι σαν την πανούκλα που «μολύνει οτιδήποτε αγγίζει».

Κατά τον Balzac, «κάθε εξουσία είναι μια συνωμοσία διαρκείας». (Balzac: Για την Αικατερίνη των Μεδίκων)

Κατά τον Γάλλο συγγραφέα Henry de Montherland, «δεν υπάρχει εξουσία. Υπάρχει μόνο κατάχρηση εξουσίας και τίποτα άλλο». (Ο Καρδινάλιος της Ισπανίας, Gallimard)

Κατά τον Άγγλο πολιτικό και ιστορικό Edward Dalberg, «ανάμεσα στις αιτίες που προκαλούν τον ξεπεσμό και τη διάβρωση των ατόμων, η εξουσία είναι η πιο διηνεκής και τελεσφόρα».

Η Εξουσία και η ηθική είναι έννοιες αλληλο-αποκλειόμενες με αποτέλεσμα τα πολιτικά αξιώματα να συνυφαίνονται με ένα διαρκές ανήθικο «δούναι και λαβείν».

Banksy-CND

Πολιτική

Κατά τον Max Weber, «πολιτική είναι ο αγώνας για την κατάκτηση ή τη διανομή της εξουσίας… για τη νομή των δημοσίων θέσεων». (Η πολιτική ως επάγγελμα) Ακριβώς, επειδή πρόκειται για «κατάκτηση», εκφράζεται με στρατιωτικούς όρους (προεκλογική εκστρατεία, εκλογική μάχη, μονομαχία, διαξιφισμοί, κ.α.), και διεξάγεται με πανουργα και δόλια μέσα (εξ’ ου και η χρήση των όρων πολιτικό παιχνίδι, κανόνες του παιχνιδιού, κ.α.).

Κατά τον Paul Valery, «πολιτική είναι η τέχνη να εμποδίζεις τους ανθρώπους να ασχολούνται με ό,τι τους αφορά». (Tel Quel)

Κατά τον Henry de Montherland, «η θρησκεία είναι η επονείδιστη αρρώστια της ανθρωπότητας, η πολιτική είναι ο καρκίνος της».

banksy xali

Πολιτικοί

Κατά τον Max Weber, «οι πολιτικοί διαγκωνίζονται για τη νομή της εξουσίας και, κυρίως, για την εξασφάλιση και επαύξηση του πλούτου τους, ορέγονται την εξουσία για το γόητρο και τα λάφυρα που συνεπάγεται η κατοχή της και εντάσσονται σε δύο κατηγορίες: Σ’ αυτούς (τους λίγους) που ζουν για την πολιτική και σ’ αυτούς (τους πολλούς) που ζουν από την πολιτική, ανάγοντάς την σε επάγγελμα και πηγή πλούτου». (Η πολιτική ως επάγγελμα)

Αυτό σημαίνει ότι η πολιτική ασκεί έλξη σε μια ορισμένη κατηγορία ανθρώπων οι οποίοι είναι, κατά κανόνα, ανεπάγγελτοι, ατάλαντοι και ανίκανοι για κάποια δημιουργική βιοποριστική δραστηριότητα, και οι οποίοι προσκολλώνται στην εξουσία αποκλειστικά και μόνο εξαιτίας των προνομίων που συνεπάγεται η διαχείριση της.

banksy_TURF1brandalism

Πρόκειται για την παρασιτική τάξη των επαγγελματιών πολιτικών που είναι ειδικοί του τίποτα. Οι επαγγελματίες πολιτικοί στερούμενοι ήθους, μπορούν (άνευ αναστολών, ηθικών ή άλλων):

Nα υπονομεύουν την κοινωνία, να περιστέλλουν τις ελευθερίες της, να αναιρούν τα δικαιώματά της.

Nα διατυπώνουν υποσχέσεις (πάντοτε ανεκπλήρωτες).

Nα εφαρμόζουν πρακτικές (πάντοτε αποτελεσματικές) για την προάσπιση των συμφερόντων και τη διεύρυνση ων προνομίων τους.

Nα εκφέρουν ανατριχιαστικές ρήσεις του τύπου «ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό». (Σύμφωνα μ’ αυτή την ιδιότυπη αντίληψη -που είναι απολύτως χαρακτηριστική και αποκαλυπτική της ποιότητας των ατόμων που την ασπάζονται- οι χιτλερικοί ρατσιστικοί νόμοι της Νυρεμβέργης, για παράδειγμα, που ήταν καθ’ όλα «νόμιμοι», ήταν και καθ’ όλα… ηθικοί).

O Αριστοφάνης γράφει ότι «το να κυβερνάς ένα λαό, δεν είναι δουλειά ανθρώπου τίμιου και πεπαιδευμένου αλλά αγράμματου και αχρείου» (Ιππής, στ. 191-3)

Ο Ανατόλ Φρανς έκφραζε την αποστροφή του για τους πολιτικούς, δηλώνοντας: «Δεν είμαι τόσο ατάλαντος ώστε να ασχοληθώ με την πολιτική».

Ο Αντρέ Μαλρό, ομοίως: «Κανένας δεν ασχολείται με την πολιτική έχοντας ως γνώμονα την ηθική» (LEspoir)

Η σύγκρουση μεταξύ των πολιτικών δεν γίνεται για ιδέες και προγράμματα αλλά για την ιδιωτική και κομματική λαφυραγωγία.

Ο Ροίδης γράφει ότι οι αρχηγοί των κομμάτων θεωρούν τον τόπο «ως δορύκτητον χωράφιον προωρισμένο εις αποκλειστική βοσκή της αγέλης των». (Ασμοδαίος, Πολιτικό Δελτίο)

Η ενιαία συντεχνία των επαγγελματιών πολιτικών απαρτίζεται από τη συμπολίτευση και την αντιπολίτευση που ευθυγραμμίζονται απολύτως όταν κινδυνεύουν τα συμφέροντά τους ή όταν πρόκειται να διασφαλιστούν συντεχνιακά οφέλη.

Ο ρήτορας Δείναρχος (4ος-3ος αιώνας) καταγγέλλει ότι «οι πολιτικοί στις συνελεύσεις χτυπιούνται άγρια μεταξύ τους αλλά στο παρασκήνιο είναι ενωμένοι».

Ο Ανατόλ Φρανς αποφαίνεται ότι «η αντιπολίτευση αποτελεί κάκιστο σχολείο για τον δημόσιο βίο. Οι πολιτικοί που εκπαιδεύονται σ’ αυτό το σχολείο, υιοθετούν αντιλήψεις εντελώς αντίθετες απ’ αυτές που πρέσβευαν πριν».

Συνεπώς, οι επαγγελματίες πολιτικοί συνθέτουν μια κατηγορία ικανών τυμβωρύχων και νεκροθαφτών που είναι άξιοι του μισθού τους και της νοημοσύνης μας.

gallery

Πολίτης και Δημοκρατία

Πολίτης, όπως προσδιορίζεται από τον Αριστοτέλη, είναι εκείνος που «μετέχει κρίσεως και αρχής». (Πολιτικά, ΙΙΙ): «Μετέχω στην κρίση σημαίνει ότι συμμετέχω άμεσα στην δικαστική εξουσία και την απονομή της δικαιοσύνης και μετέχω στην αρχή σημαίνει ότι συμμετέχω άμεσα στην κυβερνητική εξουσία» (Κ. Καστοριάδης, Η αρχαία Ελληνική δημοκρατία, σ. 16).

Ο δήμος υποδηλώνει ένα ειδικό τρόπο οργάνωσης της πολιτικής ζωής της πόλεως η οποία ορίζεται ως ένα σύνολο ελεύθερων πολιτών που αποφασίζουν, όπως προκύπτει από τη χρήση του «έδοξεν τη βουλή και τω δήμω» στο τυπικό όλων των δημοσίων εγγράφων. «Ο δήμος είναι κύριος των πάντων, και τα πάντα διοικεί με τα ψηφίσματα και με τα δικαστήρια όπου ο ίδιος κατέχει την εξουσία» (Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία) και ασκεί την εξουσία ως άμεση δημοκρατία, δηλαδή την ασκεί απευθείας ο ίδιος χωρίς «αντιπροσώπους».

Μια τέτοια πολιτική κοινότητα, ακριβώς επειδή αντλούσε τη νομιμοποίησή της από τον εαυτό της και μόνο, μπορούσε να υφίσταται μέσα από μια διεργασία διαρκούς αυτοθέσμισης, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορούσε να έχει μια συγκεκριμένη τελική πολιτική μορφή η οποία διαμορφώθηκε μια για πάντα αλλά να βρίσκεται σε μια συνεχή αυτοδημιουργία και αναδημιουργία, συγχρόνως.

Γιατί «η αυτοθέσμιση δεν είναι κατάσταση, είναι διαδικασία που εκφράζεται ως δραστηριότητα μεταβολής των “βασικών”, “καταστατικών” και “συνταγματικών” νόμων (δηλαδή, της πολιτείας) και των άλλων θεσμών, όχι όλων συλλήβδην και ταυτοχρόνως αλλά σταδιακά, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις περιστάσεις». (Κ. Καστοριάδης, ο.π.)

banksy_tv_window

Μέσα από μια μακραίωνη πορεία, ο Δήμος:

Από θεσμός που εξέφραζε ένα σύνολο πολιτών οι οποίοι αποφασίζουν και νομοθετούν άμεσα, μεταμορφώθηκε σε μια αποκρουστική καρικατούρα του προηγούμενου εαυτού του, την έμμεση «δημοκρατία» (θεσμό που εκφράζει ένα σύνολο υπηκόων οι οποίοι μεταβιβάζουν σε κάποιον άλλο το δικαίωμα να αποφασίζει και να νομοθετεί εξ’ ονόματος τους και εναντίον τους).

Από τρόπος συγκρότησης μιας κοινότητας ελεύθερων πολιτών (που ήταν «αυτόνομη, αυτοδίκαιη και αυτοτελής» και στηριζόταν στο απαραβίαστο δικαίωμα να αποφασίζουν άμεσα εκείνοι που την ενσάρκωναν), μετασχηματίστηκε σε έναν, ήσσονος σημασίας, γραφειοκρατικό θεσμό που εδράζεται σε μια δουλική σχέση με την κρατική εξουσία, στο πλαίσιο της οποίας ο πρώην ελεύθερος πολίτης μπορεί να υφίσταται μόνο ως δουλοπρεπής υπήκοος.

Με βάση αυτό το θεμελιώδες στοιχείο, η έμμεση δήθεν «δημοκρατία» αποτελεί πλήρη αναίρεση και ριζική άρνηση της δημοκρατίας: Η δημοκρατία ή είναι άμεση ή δεν είναι δημοκρατία.

Κι ακριβώς, προκειμένου να επικαλυφθεί ο άκρως ολιγαρχικός χαρακτήρας της έμμεσης δήθεν «δημοκρατίας», εφευρέθηκε το τελετουργικό της αναγωγής του υπηκόου σε δήθεν «πολίτη» για μια μέρα κάθε τέσσερα χρόνια, μέσω του οποίου απλώς επικυρώνεται δημοσίως η εν λευκώ εξουσιοδότηση των υπηκόων στους επαγγελματίες πολιτικούς να αποφασίζουν για την καλύτερη δυνατή διαχείριση των ευτελών συμφερόντων και των εξευτελιστικών προνομίων τους.

Και οι υπήκοοι -επιλήσμονες της ιστορικής διδαχής σύμφωνα με την οποία «πίσω από κάθε σωτήρα βαδίζει ένας δήμιος» (Samuel Johnson)- σπεύδουν να παραχωρούν σε τακτά διαστήματα στους εξουσιοφρενείς επαγγελματίες πολιτικούς μια εν λευκώ εξουσιοδότηση, η οποία τους επιτρέπει να διευρύνουν αενάως τα υλικά τους συμφέροντα και τα προνόμιά τους και να επιλύουν με επίπλαστο τρόπο τα πλείστα όσα (αν)επαγγελματικά, οικονομικά, κοινωνικά, ψυχολογικά και σεξουαλικά τους προβλήματά.

Δρ. Κλεάνθης Γρίβας

O ΚΛΕΑΝΘΗΣ ΓΡΙΒΑΣ (γεν. 1944) είναι ψυχίατρος-νευρολόγος, Διδάκτωρ ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, με σπουδές στην Κοινωνιολογία. Υπήρξε συνεργάτης πολλών περιοδικών και εφημερίδων, μεταξύ των οποίων και η Ελευθεροτυπία (για 15 χρόνια μέχρι τις 4-2-2002). Συντάκτης της Έκθεσης για τα Ναρκωτικά της Ειδικής Επιτροπής του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (1986) και συγγραφέας 19 βιβλίων με θέμα τη δημόσια υγιεινή, την ψυχιατρική, τα ναρκωτικά, την τρομοκρατία και την ιστορία.

banksy os

«Πίσω από κάθε Σωτήρα βαδίζει ένας Δήμιος»

Samuel Johnson

Κατά τον ποιητή Shelley, η Εξουσία είναι σαν την πανούκλα που «μολύνει οτιδήποτε αγγίζει».

«Η θρησκεία είναι η επονείδιστη αρρώστια της ανθρωπότητας, η πολιτική είναι ο καρκίνος της». Henry de Montherland

Η δημοκρατία ή είναι άμεση ή δεν είναι δημοκρατία.