Category Archives: ΠΟΛΙΤΙΚΗ -POLITICS

Το Δυτικό Πολιτικό Σύστημα: Η Κατάρρευση των Μύθων

Το μέλλον του παρελθόντος μας

Η κατάρρευση των μύθων

Γράφει ο Δρ Μάνος Δανέζης, Αστροφυσικός

Το Δυτικό πολιτικό σύστημα

Το δυτικό πολιτικό σύστημα, παρά τις κάποιες περί του αντιθέτου απόψεις, στηρίχθηκε ιστορικά στην κοινωνική φιλοσοφία της «Αριστοκρατίας». Η ουσιαστική έννοια του όρου προκύπτει από τη ρίζα της λέξης που σημαίνει η «κυριαρχία των αρίστων». Το νόημα της έννοιας «άριστος» μπορούμε να το βρούμε αναλυμένο σε όλα τα κείμενα του Αριστοτέλη, αλλά και πολλών άλλων Ελλήνων φιλοσόφων. 
Η έννοια του όρου «άριστος», με την πάροδο των αιώνων, έτυχε μιας σκαιής μεταχείρισης και μιας εσκεμμένης παρερμηνείας. Αυτό συνέβη επειδή αποτελούσε προϋπόθεση κατάληψης ηγετικών θέσεων στα πλαίσια της κοινωνικής αυτής δομής. Με την πάροδο όμως των ετών, οι ηγετικές και εξουσιαστικές ομάδες παρέμεναν μεν ολιγομελείς, όπως και οι αριστοκρατικές, παρόλο που δεν αποτελούντο πλέον από «αρίστους». Απλά οι ολιγομελείς αυτές ομάδες εξουσίας αυτοονομάζονταν φιλάρεσκα «αριστοκρατικές» επιβάλλοντας στην κοινωνία, με κάθε μέσον, να τους απονέμει αυτόν τον τίτλο.
Η αποδοχή αυτής της πραγματικότητας μετάλλαξε την κοινωνική φιλοσοφία της Αριστοκρατίας, σε ένα απλό «Ολιγαρχικό κοινωνικό σύστημα». Στο σύστημα αυτό η έννοια της αριστοκρατικής ομάδας διοίκησης αντικαταστάθηκε από την έννοια της «ελίτ» η οποία δεν συνεπαγόταν ότι ήταν και αριστοκρατική.
Μέσω αυτής της μετάλλαξης, η οποία δεν ήταν επιβεβλημένη φυσιολογικά, αλλά βίαια, είχαν ήδη τεθεί οι ρίζες της κατάρρευσης της κοινωνικής φιλοσοφίας της αριστοκρατίας του πνεύματος, εφόσον είχε χαθεί η αυτοσυνέπεια και η συνέχεια βασικών προϋποθέσεων και αρχών λειτουργίας της. 
Ο έλεγχος των διοικητικών δομών της κοινωνίας είχε περιέλθει πλέον στα χέρια «ολίγων» αλλά όχι και «αρίστων». Η εξέλιξη αυτή, επειδή εξυπηρετούσε και ωφελούσε τις μωροφιλοδοξίες και τις άκρατες και χωρίς φραγμούς ωφελιμιστικές επιδιώξεις των «ολίγων», αλλά όχι και «αρίστων», παγιώθηκε και διαιωνίστηκε μέχρι τις ημέρες μας
Αυτό που θα πρέπει να τονίσουμε είναι ότι σε ένα ιδεατό αριστοκρατικό κοινωνικό μοντέλο οι ηγεσίες δεν αποτελούν αντανάκλαση και έκφραση των αδυναμιών του λαού, αλλά φωτισμένες πρωτοπορίες των «αρίστων», αποδεκτές φυσιολογικά από το λαό.
Η παγίωση όμως μιας κοινωνικής ολιγαρχικής διοικητικής δομής, χωρίς αριστοκρατικά χαρακτηριστικά, δημιούργησε προβλήματα εφόσον δεν έχαιρε μιας βιωματικής ηθικής και συνειδησιακής αποδοχής από μέρους της κοινωνίας. Η αποδοχή αυτή ήταν αναγκαία προϋπόθεση μιας ειρηνικής αποδοχής, εκ μέρους της κοινωνίας, των επιβεβλημένων, τις περισσότερες φορές δια της βίας, ολιγαρχικών ηγεσιών. Για το λόγο αυτό αντικαταστάθηκαν, η ηθική, η γνώση και η κοινωνική προσφορά ως στοιχεία μέτρησης του αρίστου, από την αποδοχή ως μέτρου μέτρησης του «υλικού πλούτου».
Η θέσπιση όμως του κριτηρίου του υλικού πλούτου ως κριτηρίου κοινωνικής αποδοχής, αποτέλεσε ένα νέο πλήγμα στις δομές του πυλώνα της κοινωνικής φιλοσοφίας του δυτικού πολιτισμικού ρεύματος. Συγχρόνως δημιούργησε βαθιές ρωγμές στις δομές της επιστήμης και της θεολογίας, οι οποίες, αν ήθελαν να επιζήσουν, έπρεπε να ανασυγκροτηθούν με βάση τα νέα δεδομένα.
Έτσι τέθηκαν οι βάσεις των μελλοντικών συγκρούσεων και προστριβών μεταξύ των δομών της κοινωνικής φιλοσοφίας, της επιστήμης και της θεολογίας. 
Επειδή όμως υπήρξε προφανής και κατανοητή η ασυμφωνία και η ιδεολογική σύγκρουση μεταξύ επιστήμης, θεολογίας της κοινωνικής φιλοσοφίας, έγινε μια προσπάθεια αλλοίωσης βασικών αρχών και κανόνων λειτουργίας της επιστήμης και της θεολογίας, έτσι ώστε να εξυπηρετούν και να καλύπτουν φιλοσοφικά και ιδεολογικά τα συμφέροντα του εκχυδαϊσμένου πλέον πυλώνα της κοινωνικής φιλοσοφίας.
Είναι η εποχή κατά την οποία τα χριστιανικά ιερατεία περιέβαλαν το χριστιανισμό με κοσμικά χαρακτηριστικά. Ο χριστιανισμός γίνεται πλέον μιλιταριστικός, βίαιος τρυγητής υλικών αγαθών, ρατσιστικός και εθνικιστικός, σε αντίθεση με όλα τα διδάγματα και τις επιταγές του ιδρυτή του. 
Ομοίως η επιστήμη γίνεται υλιστική, ωφελιμιστική και κατευθυνόμενη. Είναι αποδεκτή από την κοινωνική δομή και χρηματοδοτείται μόνο αν εξυπηρετεί τον πόθο των ολίγων για δόξα και υλικό κέρδος.
Όπως γίνεται φανερό από όλα τα προηγούμενα, μια τέτοια κοινωνική διοικητική δομή δεν ήταν δυνατόν να γίνει αποδεκτή από το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας.
Τότε ακριβώς αρχίζει η εποχή της κατάρρευσης των αναπτυχθέντων ολιγαρχικών δομών (φεουδαρχίες, μοναρχίες κ.λ.π.). 
Η κατάρρευση αυτή θα μπορούσε να δράσει θετικά στην ανασύνταξη του πολιτισμικού αυτού πυλώνα, αν αποτελούσε την αρχή μιας αυτοκάθαρσής του, και μιας ουσιαστικής επαναφοράς της αρχής των «αρίστων». 
Η ευκαιρία όμως χάθηκε λόγω μιας Οβιδιακής και πανέξυπνης μεταμόρφωσης του ολιγαρχικού συστήματος
Οι καταρρέουσες ολιγαρχικές κοινωνικές δομές επιχείρησαν επιτυχώς μια εκπληκτική πολιτισμική αναδίπλωση. Προκειμένου να διατηρήσουν τον διοικητικό έλεγχο, υιοθέτησαν, φαινομενικά και υποκριτικά βέβαια, τη φιλοσοφική αρχή του ιδεαλιστικού πολιτισμικού μοντέλου, την αρχή της «Άμεσης Δημοκρατίας».
Επικαλούμενοι όμως κάποιες ουσιαστικές και πραγματικές κοινωνικές αδυναμίες, η «άμεση δημοκρατία» αντικαταστάθηκε από την «αντιπροσωπευτική δημοκρατία» η οποία με την σειρά της έδωσε τη θέση της στην «αντιπροσωπευτική πολυκομματική δημοκρατία».
Είναι αλήθεια ότι όλη αυτή την περίοδο των μεγάλων κοινωνικών αλλαγών, έγιναν φιλότιμες προσπάθειες αλλαγής του φιλοσοφικού και ιδεολογικού προσανατολισμού των διοικητικών δομών του πολιτιστικού πυλώνα. Στόχος αυτής της προσπάθειας ήταν η εφαρμογή της αρχής των «αρίστων», στην επιλογή των «δημοκρατικά» εκλεγομένων αντιπροσώπων.
Στο σημείο αυτό όμως κρυβόταν ο «άσσος» των ολιγαρχικών δομών. Ποντάροντας στην «ανθρώπινη φύση», επέκτεινε αριθμητικά τον ολιγαρχικό κύκλο συμπεριλαμβάνοντας σ’ αυτόν όλους τους εκάστοτε εκλεγμένους εκπροσώπους του λαού. Οι εκπρόσωποι αυτοί, περιβάλλονταν με όλα τα ολιγαρχικά προνόμια και γίνονταν δεκτοί στους ολιγαρχικούς κύκλους ως ισότιμοι όσο διαρκούσε η θητεία τους.
Ήταν σχεδόν βέβαιο ότι το πάθος της εξουσίας και του πλούτου, η ηδονή της επιβολής τους στο πλήθος, η λαϊκή αποδοχή που μπορούσαν να αποκομίσουν μέσω της εξυπηρέτησης βασικών αναγκών, μέσω θεμιτών ή αθέμιτων μέσων, θα αλλοτρίωναν ακόμα και τους άριστους μετατρέποντάς τους απλά σε «ολίγους». 
Η ύπαρξη κάποιων αδιάφθορων αντιπροσώπων απλά θα αποτελούσε το «άλλοθι» και την προς τα έξω «καλή μαρτυρία» του συστήματος.
Μια τέτοια εξέλιξη βεβαίως παραχάραζε το ουσιαστικό νόημα της άμεσης δημοκρατίας μετατρέποντάς την σε ένα παράδοξο σύστημα «ολιγαρχικής αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας». 
Ένα τέτοιο κοινωνικό και πολιτικό σύστημα ικανοποιούσε επιφανειακά το λαϊκό αίσθημα το οποίο αποζητούσε συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, ενώ ουσιαστικά οι αποφάσεις λαμβάνονταν και πάλι από μια διευρυμένη και περιχαρακωμένη ολιγαρχική ομάδα.
Ένας δεύτερος παράγοντας που παρέμεινε αναλλοίωτος στα πλαίσια αυτής της κοινωνικής μετάλλαξης είναι η διατήρηση ως παράγοντα κοινωνικής αξιολόγησης, της ποσότητας και της ποιότητας των υλικών αγαθών. Ο παράγοντας αυτός, όχι μόνο διατηρήθηκε, αλλά συν τω χρόνω αποτέλεσε τη βάση του οικοδομήματος της σχεδιοποιημένης οικονομίας και σε προέκταση του «πολιτικού συστήματος αξιών».
Με την αποδοχή αυτού του είδους του πολιτικού συστήματος, η σήψη των δομών της κοινωνικής φιλοσοφίας του δυτικού πολιτισμού, είχε περάσει στην τελευταία και πλέον επώδυνη φάση του.

Το Διαχειριστικό μοντέλο

Την κατάρρευση του δυτικού πολιτικού μοντέλου προσπάθησαν να ξεπεράσουν οι διοικητικές δυτικές δομές, προβάλλοντας το «Διαχειριστικό Πολιτισμικό Μοντέλο» το οποίο εκφράζει στα τελευταία στάδια κατάρρευσης του δυτικού πολιτικού συστήματος. Η άποψη η οποία διατυπώνεται είναι ότι το μοναδικό αίτιο αποσάθρωσης των δομών του Δυτικού πολιτισμικού μοντέλου είναι η κακή διαχείριση. Με βάση αυτή την φιλοσοφία η άρχουσα διοικητική δυτική τάξη, προβαίνει σε μια αναδιάταξη των κοινωνικών διοικητικών δομών μέσω της θεσμοθέτησης ενός απέραντου πλέγματος νέων θεσμικών κοινωνικών συμβάσεων (νόμων και διατάξεων λειτουργίας). Σε κάποιες περιπτώσεις και σε κάποια έκταση, οι διαχειριστικές αυτές παρεμβάσεις μπορεί να κρίνονται αναγκαίες. Το πρόβλημα αρχίζει να εμφανίζεται όταν οι φιλοδοξίες των διαχειριστικών διοικητικών δομών, προκειμένου να διαιωνίσουν την εξουσιαστική παρουσία τους στα πλαίσια της κοινωνίας, αρχίζουν να σχηματοποιούν τις πρώτες κοινωνικές ψευδαισθήσεις. Οι ψευδαισθήσεις συνίστανται στη δημιουργία της εντύπωσης ότι η «διαχείριση» μπορεί να ταυτιστεί και να αντικαταστήσει την έννοια της «κοινωνίας» και της «πολιτικής». Αυτό γίνεται επιπόλαια και χωρίς να γίνονται αντιληπτές οι εκλεκτικές και διαφοροποιητικές σχέσεις οι οποίες διέπουν αυτές τις έννοιες. Η «κοινωνία» αποτελεί το ιστορικό υποκείμενο. Η «πολιτική», σε κάθε της έκφραση, το μέσον επίτευξης των στόχων της κοινωνίας και τέλος η «διαχείριση», μέσω σύγχρονων δομών και τεχνικών, το εργαλείο εξυπηρέτησης της «κοινωνίας των ανθρώπων».
Ένα τέτοιο διαχειριστικό κοινωνικό σύστημα σύντομα αλώνετε από την οικονομική δομή και έτσι, από διαχειριστικό μεταμορφώνεται σε «οικονομίστικο», Η ακραία αυτή Διαχειριστική αντίληψη, την οποία βιώνουμε σήμερα, αποτελεί το κύκνειο άσμα του διοικητικού πολιτισμικού συστήματος.

Η Οικονομία

Το οικοδόμημα της οικονομίας εντάσσεται στα πλαίσια του διαχειριστικού πολιτικού μοντέλου. Χωρίς να ταυτίζεται μ’ αυτό, αποτελεί μέρος, όργανο, αλλά και ουσιαστικό συστατικό του. Η οικονομία όμως δεν αποτελεί, στο φιλοσοφικό της τουλάχιστον επίπεδο, επιστήμη, παρά μόνο στο μέτρο της χρησιμοποίησης μιας σειράς επιστημονικών ειδικοτήτων όπως της κοινωνιολογίας, των μαθηματικών και της ψυχολογίας. 
Η οικονομία, ιδεατά, αποτελεί τον ισχυρό βραχίονα μέσω του οποίου η κοινωνική δομή, στην εφαρμοσμένη της έκφραση, στηρίζει την επιστήμη και την θεολογία. Η οικονομική δομή βέβαια διαμορφώνεται και οριοθετείται από το περιεχόμενο και την επίδραση του πολιτισμού των κρατούντων.
Όπως όμως αναφέρει ο Μ. Μπέγζος, στα πλαίσια ενός διαχειριστικού μοντέλου: «Κανένας ηθικός φραγμός, καμιά θρησκευτική απαγόρευση, κανένα θεολογικό όριο δεν μπορούν να αναχαιτίσουν ή να επηρεάσουν την οικονομική δραστηριότητα του ατόμου. Με αυτόν τον τρόπο όμως κινδυνεύει η ιδιωτική πρωτοβουλία να εκφυλιστεί σε ατομική υστεροβουλία. Χάνονται τα όρια ανάμεσα στη ελευθερία και στην αυθαιρεσία, την πρωτοβουλία και την υστεροβουλία, το κέρδος και την κερδοσκοπία». 
Όπως αντιλαμβανόμαστε σήμερα, οι διαχειριστικές δομές, υπερεκτιμώντας τις δυνατότητες της οικονομίας ως μέσου επιβολής, της επιτρέπουν το γιγαντισμό, ο οποίος σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί σε άλωση όλων των κοινωνικών, επιστημονικών, θεολογικών και πολιτικών δομών, ένα γεγονός που εκχυδαΐζει την πολιτική και κοινωνική δομή.

Είναι λοιπόν εμφανές ότι εδώ και αρκετά χρόνια αυτό που ονομάζουμε «δυτική αντιπροσωπευτική δημοκρατία» αποκλίνει δραματικά από τους βασικούς κανόνες της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, την οποία υποτίθεται ότι αποδέχεται ως βάση της συγκρότησής της. Δεν θα ήταν παρακινδυνευμένο να υποστηρίξουμε ότι το σημερινό πολιτικό σύστημα προσεγγίζει το «Ολιγαρχικό», με μια βασική διαφορά. Επιτρέπει στους πολίτες, μέσω διαφανών εκλογικών διαδικασιών, να επιλέγουν δημοκρατικά την ολιγαρχική ομάδα της αρεσκείας τους, καθώς και τα πρόσωπα που θα την πλαισιώσουν. Το σύστημα αυτό, πολλές φορές, ολισθαίνει σε μοναρχικό, όταν ο πρώτος τη τάξει της ομάδας εξουσίας πιστέψει στην «ενός ανδρός αρχή», επιβάλλοντας τη θέληση και τις επιλογές του με κάθε τρόπο, θεμιτό ή αθέμιτο. Σε ένα τέτοιο πολιτικό σύστημα, έννοιες όπως αυτές του «κοινωνικού ελέγχου», της «διαφάνειας», της «συμμετοχής», του «δικαίου», της «ισονομίας» και της «ισοπολιτείας» των «ίσων ευκαιριών», όπως και τόσες άλλες, χάνουν το νόημά τους. Αποτελούν απλώς «κούφια» νοήματος λόγια, τα οποία διατυπώνονται απλώς από συνήθεια, ή για λόγους εντυπωσιασμού και προπαγάνδας, στην προσπάθεια διαιώνισης του συστήματος της «Δημοκρατικής Ολιγαρχίας». και των προσώπων που την συγκροτούν. Όπως αναφέρει ο H. Marcuse στο έργο του «Μονοδιάστατος άνθρωπος»: «Ο ολοκληρωτισμός δεν είναι μόνο μια ορισμένη μορφή κυβέρνησης ή κόμματος, είναι ακόμα κι ένα ειδικό σύστημα παραγωγής και διανομής, που εναρμονίζεται απόλυτα με τα πολλά κόμματα και τις εφημερίδες, με την διάκριση των εξουσιών κ.λ.π.»

Στα πλαίσια μιας τέτοιας πολιτικής συγκρότησης, οι πολίτες διαπαιδαγωγούνται αντιδημοκρατικά στο όνομα της δημοκρατίας. Δεν συνειδητοποιούν ότι οι εκλεγέντες αντιπρόσωποί τους δεν μεταφέρουν τις λαϊκές απόψεις και διεκδικήσεις, αλλά αποτελούν κομματικούς παράγοντες, οι οποίοι, τις περισσότερες φορές, υπακούουν τυφλά και υστερόβουλα στα κελεύσματα του αρχηγού, των βαρόνων και των οπλαρχηγών της ολιγαρχικής ομάδας εξουσίας. Η συνειδητοποίηση αυτής της αλήθειας «πνίγει» τους πολίτες που την συνειδητοποιούν αναγκάζοντάς τους να διεκδικούν τα δίκαια ή άδικα δικαιώματά τους από την πολιτεία, πολλές φορές, βίαια και εξωθεσμικά. Τι άλλο όμως θα μπορούσαν να κάνουν, όταν οι αντιπρόσωποί τους πολιτεύονται μεν, αλλά ενίοτε βουλεύονται; Όσον αφορά την Ελλάδα, αλλά και όλα τα μικρά κράτη της περιφέρειας του δυτικού κόσμου, τα προηγούμενα προβλήματα έχουν πάρει έναν δραματικό χαρακτήρα. Η προσπάθεια επαναχάραξης των σφαιρών επιρροής στον κόσμο και τα καλπάζοντα υπερεθνικά οικονομικά και κοινωνικά συμφέροντα, αποτελούν το ιδανικό πεδίο ανάπτυξης μιας «ολιγαρχικής δημοκρατίας». Αυτό όμως που θα πρέπει να αντιληφθούμε είναι ότι για την κατάσταση αυτή δεν φταίνε τα πρόσωπα, αλλά το πολιτικό σύστημα το οποίο έχει κλείσει τον ιστορικό του κύκλο και θα πρέπει επιτέλους να ανανεωθεί. Η ανανέωση αυτή δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται σε μιαν απλή αντιγραφή άλλων δυτικών συστημάτων, τα οποία δεν έχουν λάβει υπ’ όψη τους τις ελληνικές ιδιαιτερότητες. Η Ελλάδα γέννησε την ανόθευτη Δημοκρατία, τη βάση των Δυτικών Δημοκρατιών, και ως εκ τούτου θα πρέπει να αποτελεί το θεματοφύλακα των βασικών αξιών της. Είναι υποχρέωσή της, αντί να αναπαράγει την Ολιγαρχική Δημοκρατία άλλων δυτικών κρατών, να κάνει προτάσεις ανατροπής και αντικατάστασής της από μια γνήσια Δημοκρατία, εναρμονισμένη με την σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα και συνεπή με τα βασικά και απαράβατα δημοκρατικά δεδομένα. Επιτέλους οι επαγγελματίες της πολιτικής πρέπει να αντιληφθούν ότι, δεν είναι ο Λαός ο οποίος «εφευρέθηκε» προκειμένου να τους εξυπηρετεί, αλλά τα κόμματα και τα στελέχη τους, τα οποία οφείλουν να επανέλθουν στην οδό της πραγματικής δημοκρατικής σκέψης και νοοτροπίας.

*Από το βιβλίο των Μάνου Δανέζη και Στράτου Θεοδοσίου: «Το Μέλλον του Παρελθόντος μας – Επιστήμη και Νέος Πολιτισμός» Εκδόσεις Δίαυλος, Αθήνα 2005

Advertisements

Αστική/αντιπροσωπευτική ή Άμεση/Αταξική Δημοκρατία;

Αστική/αντιπροσωπευτική

ή Άμεση/Αταξική Δημοκρατία;[1]

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslessdemocracy@gmail.com,

http://ww.classlessdemocracy.blogspot.com,

«Μέτρο όλων των πραγμάτων είναι ο άνθρωπος».

Πρωταγόρας[2]

«1) Πράττε έτσι ώστε η υποκειμενική αρχή της βουλήσεώς σου να μπορεί

πάντοτε να ισχύει ταυτοχρόνως ως αρχή μιας καθολικής νομοθεσίας. 2) Πράττε

έτσι ώστε ο υποκειμενικός νόμος της πράξης σου να ισχύει ως καθολικός νόμος

της ηθικής φύσης. 3) Πράττε έτσι ώστε, στο πρόσωπό σου όσο και στους

άλλους, να μεταχειρίζεσαι την ανθρώπινη φύση ως αυτοσκοπό,

ποτέ ως μέσον».

Immanuel Kant[3]

«Από τη στιγμή που θα αρχίσει η κοινωνική αλλαγή δεν γυρίζει πίσω.

Δεν μπορείς να πάρεις πίσω την παιδεία του ανθρώπου που έμαθε να διαβάζει.

Δεν μπορείς να ταπεινώσεις τον άνθρωπο που έμαθε να είναι περήφανος.

Δεν μπορείς να καταπιέσεις ανθρώπους που δεν φοβούνται πια.

Έχουμε δει το μέλλον και το μέλλον είναι δικό μας».

Σέζαρ Τσάβες[4]

Όλα όσα συνέβησαν, από την βίαιη μετατροπή όλο και μεγαλύτερου μέρους της κοινής/κοινοτικής/κοινωνικής περιουσίας σε ατομική ιδιοκτησία, ανά τους αιώνες, όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας τα τελευταία χρόνια και όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας και σε βάρος των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού τις τελευταίες μέρες, σε πλανητικό, ηπειρωτικό, εθνικό και τοπικό επίπεδο, αποτελούν συνέπειες του φύσει απάνθρωπου και καταστροφικού καπιταλισμού, ‘ψυχή’ του οποίου είναι η ατομική ιδιοκτησία[5] πάνω στα μέσα παραγωγής, η μήτρα όλων των δεινών της ανθρωπότητας, των ακραίων ανισοτήτων, των αδικιών, των ανταγωνισμών, του ρατσισμού, του φασισμού, της κρατικής τρομοκρατίας, των εμφύλιων, των τοπικών και των παγκόσμιων αποικιοκρατικών και ιμπεριαλιστικών πολέμων. Όλα αυτά νόθευσαν και εξέτρεψαν τον ανθρώπινο πολιτισμό μέχρι τη σημερινή καπιταλιστική βαρβαρότητα, η οποία περιθωριοποιεί το 99% του ανθρώπινου πληθυσμού για λογαριασμό του 1% που κατέχει τα μέσα παραγωγής τα οποία του δίνουν την εξουσία της ακραίας ανισοκατανομής του πλούτου, της σπατάλης των φυσικών πόρων και της καταστροφής της βιόσφαιρας του πλανήτη. Όλα αυτά, οι επιμέρους εργαζόμενες κοινωνίες προσπαθούν με τους διαχρονικούς αγώνες τους να τα ξεπεράσουν και να επαναφέρουν την ανθρωπότητα στον δρόμο της κοινωνικής ισότητας, της ειρηνικής συνύπαρξης, της καθολικής ευημερίας, της πραγματικής ελευθερίας και της οικουμενικής ειρήνης. Στις μέρες μας, στις αρχές του 21ου αιώνα συντρέχουν όλες οι υλικές και πνευματικές προϋποθέσεις για την νικηφόρα όρθωση του οράματος του οικουμενικού ουμανισμού απέναντι στον παρακμασμένο και καταστροφικό καπιταλισμό, φτάνει εμείς όλοι ως άτομα και ως οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού να αποτοξινώσουμε τα μυαλά μας από τους σκοταδιστικούς μύθους και τις εξουσιαστικές ιδεολογίες.

*

Οι ρίζες του ανθρωπισμού-ουμανισμού, είναι, όπως διδάσκει η ιστορία, τόσο βαθιές όσο και αυτές του ανθρώπου και της κοινωνίας του. Ως αντίληψη και πρακτική τον συναντάμε ακόμα και στους πρωτόγονους Λαούς και φυσικά καθ’ όλη τη διαδρομή της ανθρωπότητας. Ως κοσμοθεωρία, όμως, θεμελιώθηκε από τους προσωκρατικούς φιλοσόφους και κύρια από τον Πρωταγόρα και αναπτύχθηκε ως ένα πρώιμο διαφωτιστικό κίνημα το οποίο συνέβαλε σημαντικά στην ολοκλήρωση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας και τελείωσε με την κατάρρευσή της, κύρια εξαιτίας των αιτίων που οδήγησαν στον ελληνοελληνικό εμφύλιο τριακονταετή πελοποννησιακό πόλεμο.

Σήμερα, οι περισσότεροι κάτοικοι του πλανήτη, θύματα του καταστροφικού και απάνθρωπου καπιταλισμού, ονειρεύονται και παλεύουν για μια μετακαπιταλιστική κοινωνία, αλλά δεν τολμούν, εξ αιτίας της φθοράς της έννοιας του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού που ανοήτως ή δολίως ταυτίστηκε με τον κρατικό καπιταλισμό του 20ού αιώνα, να δώσουν ένα όνομα σ’ αυτή την εποχή που έρχεται. Οι εξουσίες δημιουργούν μια κάποια ‘παράδοση’ με την οποία καθηλώνουν τη γλώσσα στα όρια της κυρίαρχης τάξης πραγμάτων και νοθεύουν τις έννοιες, πράγμα που καθιστά δύσκολη την επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων που πασχίζουν να δώσουν ένα όνομα στο αντικαπιταλιστικό τους όραμα. Η ανθρωπότητα, σήμερα, είναι ακόμα δέσμια της δογματικής αντίληψης πως η οικονομία της αγοράς λειτουργεί προς το συμφέρον όλων, ότι το αντιπροσωπευτικό κοινοβουλευτικό σύστημα είναι δημοκρατία και μάλιστα η μοναδική και πως ο σοσιαλισμός, με την ευρύτερή του έννοια, είναι μια άπιαστη ουτοπία και πως κάθε απόπειρα πραγμάτωσής του θα καταλήγει όπως ο σοβιετικός «υπαρκτός σοσιαλισμός». Κι αυτό γιατί η προπαγανδιστική μηχανή της κρατικο-καπιταλιστικής σοβιετικής παρένθεσης κατάφερε να ταυτίσει τον κρατικό καπιταλισμό με τον σοσιαλισμό. Σε βαθμό μάλιστα που ακόμα και στοχαστές του διαμετρήματος του Έρικ Χόμπσμπάουμ ‘αποφαίνονται’ αξιωματικά πως «οι σοσιαλιστές όλων των αποχρώσεων έχουν πάψει να πιστεύουν στη δυνατότητα μιας οικονομίας χωρίς καθόλου αγορά… Η σημερινή διαμάχη ανάμεσα στους φιλελεύθερους και τους σοσιαλιστές…, αφορά τα όρια του καπιταλισμού και μιας αγοράς που δεν ελέγχεται από τη δημόσια δράση»[6]. Είναι προφανές πως ο Χόμπσμπάουμ έκανε αυτή τη λάθος εκτίμηση κάτω από το σοκ και το βάρος της τότε πολύ πρόσφατης κατάρρευσης του σοβιετικού κρατικο-καπιταλισμού που εμφανίστηκε ως “ο θάνατος του σοσιαλισμού”και υπό την ιδεολογική τρομοκρατία του θατσερο-ρηγκανισμού που είχε γονατίσει κάθε πνευματική αντίσταση ακόμα και ενάντια στη νόθευση των εννοιών και στον βιασμό της γλώσσας και εμφανίστηκε ως “ο θρίαμβος του νεοφιλελευθερισμού”. Ένας θρίαμβος, βέβαια, που ολοκληρώνεται ως εφιάλτης, δηλαδή, ως καπιταλιστική βαρβαρότητα, η οποία μπορεί ακόμα και τον κρατικο-καπιταλισμό να νεκραναστήσει για να σωθεί ο καπιταλισμός, αν δεν προλάβει η ανθρωπότητα να ανοίξει τον δρόμο για την αταξική κοινωνία και τον Ουμανισμό.

Ο Μαρξ, που ανέλυσε όσο κανένας άλλος τη φύση και τη λειτουργία του καπιταλισμού, υιοθέτησε για τη μετακαπιταλιστική κοινωνία τον όρο ‘σοσιαλισμός και κομμουνισμός’. Στα νεανικά του κείμενα, μάλιστα, είχε περιγράψει και την επόμενη, τη ‘μετασοσιαλιστική-μετακομμουνιστική’ φάση ανάπτυξης της κοινωνίας-ανθρωπότητας με τον όρο Ουμανισμός. Συγκεκριμένα έγραφε: «Ο αθεϊσμός σαν ξεπέρασμα του Θεού είναι η εμφάνιση στο προσκήνιο του θεωρητικού ουμανισμού και η κοινοκτημοσύνη σαν ξεπέρασμα της ατομικής ιδιοκτησίας είναι η εμφάνιση του πρακτικού ουμανισμού. Ο αθεϊσμός είναι ο ουμανισμός που συνδέεται με τον εαυτό του μέσα από το ξεπέρασμα της θρησκείας. Μόνο όταν ξεπεράσουμε τη μεσολάβηση αυτή –που είναι, ωστόσο, μια απαραίτητη προϋπόθεση– θα εμφανιστεί ο θετικός ουμανισμός, θετικά παραγόμενος στον εαυτό του. Αλλά ο αθεϊσμός και η κοινοκτημοσύνη (ως θετικός ουμανισμός) δεν είναι φυγή, δεν είναι αφαίρεση, δεν είναι απώλεια του αντικειμενικού κόσμου που δημιούργησε ο άνθρωπος, ή των ουσιαστικών του δυνάμεων που προεκτείνονται στην αντικειμενικότητα, δεν είναι μια άθλια επιστροφή στην αφύσικη, πρωτόγονη απλότητα. Αντίθετα, είναι μάλλον η πρώτη πραγματική εμφάνιση, η αληθινή πραγμάτωση του ανθρώπου, η επαλήθευση της πραγματικής ανθρώπινης ουσίας του»[7]Με αυτά τα λόγια ο Μαρξ ξεκαθάρισε την έννοια του ουμανισμού από την ψεύτικη αστική και την υποκριτική θρησκευτική ‘φιλανθρωπία’ και τον παρέδωσε στην ανθρωπότητα, ως καθαρό, ορατό και προσεγγίσιμο ορίζοντα των προσπαθειών της να οικοδομήσει η ίδια, χωρίς τον Φόβο των εξουσιαστικών ιδεολογιών και θρησκειών και χωρίς τους εξουσιαστικούς-αλλοτριωτικούς κοινωνικούς θεσμούς της ιδιοκτησίας, τον Θετικό Ουμανιστικό Πολιτισμό.

Είναι, όμως, σημαντικό να σημειώσουμε πως στα μετέπειτα κείμενά του ο Μαρξ, δεν επανήλθε για να αφαιρέσει ή να προσθέσει κάτι στην έννοια του ουμανισμού, περιοριζόμενος στο να κάνει συχνά λόγο για σοσιαλισμό και κομμουνισμό, χωρίς ωστόσο να αφήσει μια ολοκληρωμένη θεωρία για τον σοσιαλισμό. Βέβαια, ο Μαρξ και ο Ένγκελς στο Κομμουνιστικό μανιφέστο γράφουν: ‘το προλεταριάτο θα χρησιμοποιήσει την πολιτική κυριαρχία του για να αποσπάσει βαθμιαία όλο το κεφάλαιο από την αστική τάξη, έτσι ώστε να συγκεντρώσει όλα τα μέσα παραγωγής στα χέρια του κράτους, δηλαδή στα χέρια του οργανωμένου ως άρχουσα τάξη προλεταριάτου[8]. Ο Μπακούνιν αμφισβήτησε τόσο το ‘βαθμιαίο’της διαδικασίας κατάργησης του κεφαλαίου, όσο και το πέρασμα των μέσων παραγωγής στο κράτος του προλεταριάτου, ως νέας “αρχουσας τάξης” και όχι στην ίδια την κοινωνία, και κατηγόρησε με δριμύτητα τον Μαρξ για κρατισμό, και συγκεκριμένα για ‘κρατικό κομμουνισμό’, που θα μπορούσε, όπως σωστά πρόβλεψε ο Μπακούνιν, να εξελιχθεί σε ένα νέο δεσποτισμό, στα πλαίσια του οποίου το κεφάλαιο μεταμορφιζόμενο διατηρήθηκε ως κοινωνική σχέση εξουσίας των λίγων πάνω στους πολλούς και μπροστά στον κίνδυνο να μετεξελιχθεί σε σοσιαλισμό της Εργασίας και της κοινωνικής ισότητας επανάκαμψε στην αρχική και πιο βάρβαρη ιδιωτική του μορφή με τη βοήθεια των σκοταδιστικών και εξουσιαστικών ιερατείων[9].

Αυτή η διαμάχη δίχασε την Πρώτη Κομμουνιστική Διεθνή σε σημείο που ο Μαρξ διέγραψε τον Μπακούνιν στιγματίζοντάς τον ως ‘αναρχικό’ και τελικά την οδήγησε στη διάλυσή της. Στο μεταξύ, και παρά το γεγονός πως η Κομμούνα του Παρισιού εμπλούτισε τον προβληματισμό του Μαρξ αναφορικά με τη φύση του σοσιαλισμού, αυτός, απαντώντας στο πρόταγμα των γερμανών κομμουνιστών για ‘Ελεύθερη Λαϊκή Δημοκρατία’ ή για ‘Κοινωνική Δημοκρατία του Προλεταριάτου’, χρησιμοποίησε τον όρο ‘Δικτατορία του Προλεταριάτου’. Αυτή η νέα θέση του Μαρξ δέχτηκε σφοδρή κριτική και αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τη φύση και τη μορφή του σοσιαλισμού. Έτσι έκλεισε και η, για κάποιο διάστημα, συμπόρευση της έννοιας του ουμανισμού και του σοσιαλισμού.

Αργότερα, βέβαια, οι Μαρξ και Ένγκελς διευκρίνισαν πως η δικτατορία του προλεταριάτου θα ήταν κάτι αντίστοιχο με την Κομμούνα του Παρισιού[10] και ένα μεταβατικό στάδιο της εξουσίας του προλεταριάτου στην πορεία για την κατάργηση κάθε ταξικής κυριαρχίας και συνεπώς και της αυτοκατάργησής του.

Ακολούθησε η αντίληψη του Λένιν για τη δικτατορία του προλεταριάτου και τον ‘ταχυδρομικό σοσιαλισμό[11], η οποία δίχασε οριστικά το κομμουνιστικό κίνημα, οδηγώντας το σε μια πολυδιάσπαση που το κατατρύχει μέχρι τις μέρες μας και η οποία διευκόλυνε αντί να αποτρέψει την ανάπτυξη του καπιταλισμού και του κρατικο-καπιταλισμού. Με τον λενινισμό και τον σταλινισμό επήλθε η οριστική ρήξη μεταξύ του εξουσιαστικού σοσιαλισμού και του αταξικού ουμανισμού.

Σήμερα, περισσότερο από κάθε προηγούμενη περίοδο, η ανικανότητα του υπαρκτού καπιταλισμού να αντιμετωπίσει τα χρόνια προβλήματα της ανθρωπότητας και να οδηγήσει την κοινωνία-ανθρωπότητα στην ευημερία και στην ειρήνη, βάζει επιτακτικά το θέμα της ανατροπής του. Αλλά και η ανικανότητα του κρατικο-μονοπωλιακού καπιταλισμού, που καταγράφηκε ως ‘σοβιετικός σοσιαλισμός και δικτατορία του προλεταριάτου’, να αντικαταστήσει τον υπαρκτό καπιταλισμό και να δώσει μια νέα θετική προοπτική στην ανθρωπότητα, καθιστά αναγκαίο το ξεπέρασμά του ως εναλλακτική λύση.

Έτσι, η ανθρωπότητα ξαναβρίσκεται μπροστά στο δίλημμα «σοσιαλισμός ή καπιταλιστική βαρβαρότητα;» Οι περιπέτειες, όμως, της ιδέας του σοσιαλισμού από τον σοσιαλδημοκρατικό «σοσιαλισμό της αγοράς», τον φασιστικό ‘σοσιαλισμό’ του Μουσολίνι, τον εθνικοσοσιαλισμό του Χίτλερ, τον ‘σοβιετικό’ σοσιαλισμό των Γκούλαγκ, τον κινέζικο ‘σοσιαλισμό’ του μανιακού καπιταλισμού, τους πολλούς και διάφορους φυλαρχικούς αραβικούς, αφρικανικούς, ασιατικούς, λατινοαμερικανικούς σοσιαλισμούς, σε συνδυασμό με την αυτομόλησή τους προς τον νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό, έχουν προκαλέσει τόση σύγχυση και απογοήτευση, σε βαθμό που πολλοί από όσους πίστεψαν και πάλεψαν για τον σοσιαλισμό να θεωρούν πως ‘ο σοσιαλισμός πέθανε’, αλλά και, ό,τι απομένει από αυτόν, ‘τους πρόδωσε’. Ο καπιταλισμός προπαγάνδισε πολύ και συστηματικά και προσπάθησε να εκμεταλλευτεί αυτή την ‘ιδεολογική ήττα του σοσιαλισμού’, παρά το γεγονός πως γνωρίζει πως αυτός δεν ήταν σοσιαλισμός. Το γεγονός, όμως, πως στο μεταξύ ο καπιταλισμός έγινε χειρότερος και περισσότερο επικίνδυνος για την ανθρωπότητα, ο σοσιαλισμός επανέρχεται, ως πρόταγμα, στην ημερήσια διάταξη του αγώνα για ένα καλύτερο κόσμο. Οπότε το ερώτημα στον 21ο αιώνα δεν είναι καπιταλισμός ή σοσιαλισμός, αλλά ποιος σοσιαλισμός;

Η συζήτηση γύρω από αυτό το θέμα ξαναφουντώνει, και πολλοί άρχισαν να γράφουν συνταγές για ‘σοσιαλιστικά μαγειρέματα’. Όσοι συμμετέχουν με αίσθημα ευθύνης σ’ αυτό τον διάλογο, μας προειδοποιούν: «Μια σοβαρή πρόταση για τη μορφή μιας μελλοντικής μετακαπιταλιστικής κοινωνίας δεν μπορεί να είναι απλώς αντικείμενο του οράματος κάποιου διανοούμενου και των ηθικών αξιών που αυτός αντλεί από τους κοινωνικούς αγώνες. Αν πρόκειται να είναι αξιόπιστη, τότε πρέπει να αποτελεί πλήρες πολιτικό πρόταγμα, το οποίο ενσωματωμένο σε μια από τις παραδόσεις της αριστεράς αντλεί τις οργανωτικές αρχές της μελλοντικής κοινωνίας από συστηματική ανάλυση της τωρινής κοινωνίας και των τάσεων μέσα σε αυτή»[12]. Προφανώς ότι ισχύει για τον έναν ‘αριστερό ηγέτη’ και διανοούμενο, ισχύει και για κάθε ‘αριστερή εξουσιαστική παρέα’ ή ‘πρωτοπορία’, ή πολιτικό κόμμα, γιατί η κοινωνική απελευθέρωση της εργαζόμενης κοινωνίας/ανθρωπότητας δεν μπορεί παρά να είναι αποκλειστικά δικό της και κανενός μεσσία.

Εκείνο που απομένει, λοιπόν, για να καρπίσει αυτή η σπορά, είναι να κατεβεί στη διψασμένη για γνώση κοινωνία και να μετασχηματισθεί σε επίγνωση, σε όραμα και σε δράση ολόκληρης της κοινωνίας-ανθρωπότητας. Αυτή όμως τη σπορά δεν μπορούμε να την περιμένουμε από τους μηχανισμούς και τους ντελάληδες του καπιταλισμού, γιατί αυτή είναι το ιστορικό χρέος των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, δηλαδή του καθενός μας ξεχωριστά και όλων μας μαζί. Με αυτές τις διαπιστώσεις δίνεται η απάντηση στο άλλο καίριο ερώτημα «πού πάμε», φτάνει να αποφασίσουμε πως ‘δεν θέλουμε άλλο να μας πάνε’, γιατί επιλέξαμε να πάμε μόνοι μας εκεί που εμείς θέλουμε, γιατί ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε. Σήμερα η ανθρωπότητα χρειάζεται ένα καινούργιο μεγάλο όραμα, μια νέα «μεγάλη σημαία»[13] με προοπτική την έξοδο από τον καπιταλισμό.

Οι κατατεθειμένες στο Ταμιευτήριο της Ιστορίας εμπειρίες της ανθρωπότητας δείχνουν πως «αυτό που σήμερα προέχει είναι η πίστη στη φυσική ενότητα της ανθρωπότητας με στόχο την επίτευξη, μέσω του ορθού Λόγου, ενός νέου ανθρωπισμού. Είναι ανάγκη να ξεπεραστούν οι διαφορές που χωρίζουν τους ανθρώπους, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια πραγματική διανθρώπινη και διαπολιτισμική επικοινωνία. Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ‘ότι ο προορισμός της ζωής στη γη είναι κοινός, πέρα από φυλές, τάξεις, έθνη και φύλα’, γιατί μόνον έτσι είναι δυνατό να επικρατήσει η ανθρώπινη αλληλεγγύη και να θεμελιωθεί η παγκόσμια κοινότητα ανθρώπων. Χρειαζόμαστε γι’ αυτό ένα νέο πολιτικό Διαφωτισμό, απελευθερωμένο από τις ταξικές αγκυλώσεις της αστικής κοινωνίας. Έναν ορθολογικό Ουμανισμό χωρίς ευρωκεντρικές παρωπίδες, που θα αντανακλά τις ανάγκες της ανθρωπότητας στο σύνολό της και δεν θα καταδικάζει δισεκατομμύρια συνανθρώπων μας στην πείνα και στην εξαθλίωση, χάριν της μονομερούς προώθησης του τεχνικού πολιτισμού που στερείται οραμάτων και αξιών. Η διαλεκτική της προόδου, όπως αυτή εξελίσσεται μέσα από τις αντιφάσεις του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, δεν οδηγεί σε καμιά περίπτωση στη χειραφετημένη κοινωνία της ελευθερίας, της ισότητας και της δικαιοσύνης. Θα πρέπει ωστόσο να σώσουμε την έννοια της προόδου, αφού πρώτα την απαλλάξουμε από τον ζουρλομανδύα της ξέφρενης και ανεξέλεγκτης επιστημονικοτεχνικής επανάστασης, υποτάσσοντάς την στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων του κοινωνικού συνόλου»[14].

Οπότε η απάντηση στην καπιταλιστική βαρβαρότητα που προσπαθεί να κρυφτεί πίσω από την απατηλή τοξική συμμαχία των διαπλεκόμενων εξουσιαστικών συμμοριών του κεφαλαίου, την αστική δημοκρατία, τώρα δεν μπορεί παρά να είναι η ολοκλήρωση του διαχρονικού οράματος των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού που το συνθέτουν η κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής με κοινωνική αυτοδιαχείριση της οικονομίας και η Άμεση Αταξική Δημοκρατία με περιεχόμενο την κοινωνική ισότητα, στοιχεία που θα οδηγήσουν την ανθρωπότητα από την καπιταλιστική βαρβαρότητα στον οικουμενικό ουμανισμό σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο.

________________

Πηγή: http://classlessdemocracy.blogspot.com/2019/02/blog-post.html,


[1] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012, σελ. 406-411.

[2] Πρωταγόρας (490–420). Διάσημος σοφιστής. Γεννήθηκε στα Άβδηρα περί το 480 π. χ. Το αρχικό του επάγγελμα ήταν αχθοφόρος. Τον ανακάλυψε ο Δημόκριτος, τον πήρε κοντά του και τον έκανε γραμματέα του και μαθητή του. Περιηγήθηκε διάφορες ελληνικές πόλεις όπου δίδαξε φιλοσοφία και ρητορική. Γνωρίστηκε με τον Περικλή και συνεργάστηκε με τον Ευριπίδη. Τιμήθηκε πολύ στην Αθήνα. Κατηγορήθηκε για αθεΐα και τα βιβλία του κάηκαν από τους ευγενείς αντιπάλους του, μεταξύ των οποίων και ο Πλάτωνας, δημόσια στην αγορά. Πηγαίνοντας στη Σικελία πνίγηκε κατά τον πλουν σε ηλικία περίπου εβδομήντα ετών. Ο Πρωταγόρας, όπως και ο Ηράκλειτος, πίστευε στη διηνεκή ροή των όντων στο σύμπαν. Ο άνθρωπος, δίδασκε, γνωρίζει τα πράγματα όπως εμφανίζονται στις αισθήσεις του. Κατά τον Πρωταγόρα, δεν υπάρχουν απόλυτες αλήθειες, δόγματα, που να ισχύουν παντού και πάντοτε. Η αλήθεια είναι σχετική και ιστορικά προσδιοριζόμενη. Το κυριότερο έργο του ήταν το «Περί αληθείας».

[3] Immanuel Kant (1724-1804). Γερμανός φιλόσοφος, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους στοχαστές και φιλοσόφους όλων των εποχών.

[4] Cesar Chavez (1929-1993). Λατινοαμερικανός εργάτης γης στην Καλιφόρνια, ακτιβιστής για τα πολιτικά δικαιώματα των εργατών, εμπνευστής του συνθήματος ‘Ναι, μπορούμε’, (Si se puede), ιδρυτής της εργατικής ένωσης United Farm Workers (UFW).

[5] Για μια ολοκληρωμένη και σε βάθος προσέγγιση του θέματος, βλέπε, Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας. Η ατομική ιδιοκτησία ως μήτρα βίας, εξουσίας, ανισότητας, εγκληματικότητας, σκοταδισμού και ανηθικότητας, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήαν 2017.

[6] Hobsbaum Erik, «The Crisis of Today’s Ideologies», New Left Review, τεύχ. 92/1992.

[7] Marx Karl, Early Writings, Penguin Books, in association with New Left Review, 1992, p. 395. Βλ. επίσης Ράγγας Σωκράτης (επιμ.), Τι λέει ο Μαρξ για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία, εκδ. Σωκράτης, Αθήνα 1979, σ. 213-214.

[8] Marx Karl, Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος, έκδ. της εφημερίδας Το Βήμα, Αθήνα 2010, σ. 44.

[9] Βλέπε Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

[10] «Κοιτάχτε την Παρισινή Κομμούνα. Αυτή είναι η δικτατορία του προλεταριάτου», Μαρξ Καρλ, Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία, Κλασικά Κείμενα, Αθήνα χ. χ., σ. 17-18.

[11] «Σήμερα το ταχυδρομείο είναι νοικοκυριό, οργανωμένο σύμφωνα με τον τύπο του κρατικό-κεφαλαιοκρατικού μονοπωλίου. Ο ιμπεριαλισμός μετατρέπει σιγά-σιγά όλα τα τραστ σε οργανώσεις αυτού του τύπου… Εδώ όμως είναι κιόλας έτοιμος ο μηχανισμός της κοινωνικής διαχείρισης. Ας ανατρέψουμε τους κεφαλαιοκράτες, ας συντρίψουμε με το σιδερένιο χέρι των ένοπλων εργατών την αντίσταση αυτών των εκμεταλλευτών, ας τσακίσουμε τη γραφειοκρατική μηχανή του σύγχρονου κράτους, και μπροστά μας θα προβάλει ένας μηχανισμός με υψηλό τεχνικό εξοπλισμό, απαλλαγμένος από το «παράσιτο», ένας μηχανισμός, που μπορούν θαυμάσια να τον βάλουν σε κίνηση οι ίδιοι οι ενωμένοι εργάτες, μισθώνοντας τεχνικούς, επιστάτες, λογιστές, πληρώνοντας τη δουλειά όλων αυτών, όπως και όλων γενικά των «κρατικών» υπαλλήλων, με μισθό εργάτη. Αυτό είναι το συγκεκριμένο, πραχτικό, άμεσα πραγματοποιήσιμο καθήκον σχετικά με όλα τα τραστ, καθήκον που λυτρώνει τους εργαζόμενους από την εκμετάλλευση… Όλη η λαϊκή οικονομία, οργανωμένη όπως το ταχυδρομείο… κάτω από τον έλεγχο και την καθοδήγηση του ένοπλου προλεταριάτου, να ποιος είναι ο πιο άμεσος σκοπός μας. Να τι λογής κράτος, να ποια οικονομική βάση μάς χρειάζεται. Να τι θα μας δώσει την εκμηδένιση του κοινοβουλευτισμού και τη διατήρηση των αντιπροσωπευτικών θεσμών, να τι θ’ απαλλάξει τις εργαζόμενες τάξεις από την εκπόρνευση αυτών των θεσμών από μέρους της αστικής τάξης». Λένιν Βλαντιμίρ Ίλλιτς, Κράτος και Επανάσταση, Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 1996.

[12] Φωτόπουλος Τάκης, Πρόσφατες θεωρητικές εξελίξεις στο πρόταγμα της Περιεκτικής Δημοκρατίας, στον συλλογικό τόμο: Παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός, Έκλειψη της Αριστεράς και Περιεκτική Δημοκρατία, Κουκκίδα, Αθήνα 2008. σ. 257.

[13] Αμίν Σαμίρ, Η δυνατότητα για ένα νέο διεθνισμόδιεθνισμό. Οι δυσκολίες για ένα δεύτερο σοσιαλιστικό κύμα, στο: Τετράδια, τεύχ. 55-56/2009, σελ. 61.

[14] Παπαδημητρίου Ζήσης, Ο ευρωπαϊκός ρατσισμός, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σ. 133-134.

Η ΑΤΟΜΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΣΚΟΤΑΔΙΣΤΙΚΟΥΣ ΜΥΘΟΥΣ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ

Η ΑΤΟΜΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΣΚΟΤΑΔΙΣΤΙΚΟΥΣ ΜΥΘΟΥΣ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

«Πρέπει να χτίσουμε μια νέα συμμαχία. Δεν έχει μείνει κανείς για να του απευθύνουμε αιτήματα.

Είμαστε εμείς αυτοί που περιμένουμε και πρέπει να δημιουργήσουμε αυτό που ζητάμε»

Άντζελα Ντέιβις[1]

1.      ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΚΟΥΦΙΕΣ ΕΥΧΕΣ ΑΣ ΑΡΧΙΣΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΟ 2019 ΝΑ ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΝΩΣΗ

Μας μάθανε να πορευόμαστε σε λάθος δρόμο, να προσευχόμαστε σε κάποιον ανύπαρκτο Γιαχβέ ή Μεσσία, Αλλάχ ή Μωάμεθ, Θεό ή Ιησού και να ευχόμαστε μοιρολατρικά ο ένας υγεία και ευτυχία στον άλλον και να ζητάμε όσα δικαιούμαστε από τον κάθε φορά καινούργιο χρόνο. Κι εμείς άκριτα ακολουθούμε ως ποίμνια σκοταδιστικούς μύθους και ως λόχοι φονικές ιδεολογίες, νόμους άδικους και εξουσιαστικές συμμορίες, χωρίς ποτέ να κοπιάσουμε να βρούμε των δεινών μας και των καταστροφικών πολέμων τις πραγματικές αιτίες.

Κι όμως είναι τόσο απλό να σκεφτούμε ποια πράγματα μας ενώνουν και ποια μας χωρίζουν. Μας ενώνει η ανάγκη της επιβίωσης και της καθολικής ευημερίας, του αμοιβαίου σεβασμού, της ισότητας, της ειρήνης και της ελευθερίας, που παράγουν και αναπαράγουν πολιτισμό και ευτυχία.

Ενώ μας χωρίζουν μοναχά η ατομική ιδιοκτησία και οι θρησκείες που η κάθε μια ξεχωριστά και όλες μαζί μας εκμεταλλεύονται, μας καταπιέζουν και μας οδηγούν ως άτομα, ως κοινωνικές τάξεις και ως έθνη σε ανταγωνισμούς, σε ανισότητες, σε ταξικούς εμφύλιους και σε ‘ιερούς’ καταστροφικούς τοπικούς και παγκόσμιους πολέμους που σκορπάνε δυστυχία στο 99% του παγκόσμιου πληθυσμού και επιβάλλουν την καπιταλιστική βαρβαρότητα του 1%.

Αυτή την παράλογη και παράνομη ανισότητα που καταγράφει την υποταγή του 99%, στο οποίο ανήκουμε όλοι όσοι αποτελούμε τις εξαρτημένες δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, στο 1% που το αποτελούν οι ελάχιστοι παράνομοι ιδιοκτήτες/εξουσιαστές των μέσων παραγωγής και διανομής του παγκόσμιου πλούτου, οφείλουμε να την ανατρέψουμε, καταργώντας, με την δύναμη, την θέληση και την πνευματική και ηθική ανωτερότητα του 99%, την ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής και την εξουσία τους πάνω στους ανθρώπους, στις κοινωνίες και στην ανθρωπότητα.

Με την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής και την εγκαθίδρυση σχέσεων κοινωνικής ισότητας στα πλαίσια της Άμεσης Δημοκρατίας θα μαραθούν σταδιακά όλες οι θρησκευτικές και εξουσιαστικές ιδεολογίες και ο ανθρώπινος πολιτισμός θα παίρνει σταδιακά διαστάσεις ενός οικουμενικού ουμανισμού, χωρίς ανισότητες και ανταγωνισμούς, χωρίς αφεντικά και δούλους. Να αποφασίσουμε τώρα, από αντικείμενο, να γίνουμε το υποκείμενο της ανθρώπινης ιστορίας.

2.      ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ Η ΑΤΟΜΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ;[2]

Ο πρώτος που περιέφραξε ένα κομμάτι γης και είπε μέσα του «αυτό είναι δικό μου» και βρήκε ανθρώπους αρκετά αφελείς ώστε να τον πιστέψουν, υπήρξε ο πραγματικός ιδρυτής της κοινωνίας των πολιτών. Από πόσα εγκλήματα πολέμους, φόνους, από πόσες αθλιότητες και αίσχη θα είχε απαλλάξει το ανθρώπινο γένος εκείνος που ξεριζώνοντας τους πασσάλους ή σκεπάζοντας το χαντάκι θα φώναζε στους συνανθρώπους του: «Μην ακούτε αυτόν τον αγύρτη. Χαθήκατε, αν ξεχάσετε πως οι καρποί ανήκουν σε όλους και η γη δεν ανήκει σε κανέναν.

Ζαν-Ζακ Ρουσό[3]

Ο Άνθρωπος δεν έφτιαξε τη γη, και ενώ είχε ένα φυσικό δικαίωμα να την

κατοικήσει δεν είχε κανένα δικαίωμα να προσδιορίσει ως ιδιοκτησία του

κανένα κομμάτι της στο διηνεκές.

Τόμας Πέιν[4]

Το γεγονός της ατομικής ιδιοκτησίας σε παγώνει για πάντα στο «Εγώ»

και σε διώχνει για πάντα από το «Εμείς».

Τζον Στάινμπεκ[5]

Αν είμαι ό,τι έχω και αν ό,τι έχω έχει χαθεί, τότε ποιος είμαι;

Έριχ Φρομ[6]

Η ιδιοκτησία σκλαβώνει. Ανήκεις σε ό,τι σου ανήκει.

Νίκος Δήμου[7]

Ντροπή στον εγωιστή που σκέφτεται μόνο τον εαυτό του.

Μαξ Στίρνερ[8]

Άριστος είναι εκείνος ο βίος, ο οποίος: προσφέρει τη μεγαλύτερη δυνατή ευημερία και ειρήνη απαιτώντας τις ελάχιστες φροντίδες και κόπους.

Μητρόδωρος[9]

Ο σκοπός της οικονομίας είναι η ευχαρίστηση και η ευτυχία των ανθρώπων. Όποια θεωρία κινείται έξω από αυτόν τον σκοπό, απλώς δεν ανήκει στο χώρο των οικονομικών.

Νίκολας Γκεοργκέσκου-Ρέγκεν[10]

Εκείνες οι δύο θανατηφόρες φράσεις: «δικό μου» και «δικό σου».

Μιγκέλ Θερβάντες[11]

Η ιδιοκτησία είναι κλοπή.

Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν[12]

Στις προκαπιταλιστικές κοινωνίες οι οικονομικές ρυθμίσεις ήταν ενσωματωμένες στις κοινωνικές σχέσεις, ενώ με την ανάδυση της οικονομίας της αγοράς οι κοινωνικές σχέσεις υποτάσσονται στις οικονομικές επιταγές. Η οικονομία της αγοράς οδηγεί σταδιακά στην αγοραιοποίηση της κοινωνίας.

Καρλ Πολάνυι[13]

Η φύση ανήκει σε όλους εξίσου, ακόμα και στις μελλούμενες γενεές. Δεν μπορεί

να ανήκει σε κανένα ατομικά ή να την εκμεταλλεύεται κανένας ατομικά.

Γιώργος Κολέμπας[14]

Όπου δεν υπάρχει ιδιοκτησία, δεν υπάρχει αδικία.

Τζον Λοκ[15]

Ολιγαρχία: μια μορφή διακυβέρνησης που στηρίζεται στην αξία της ιδιοκτησίας, στην οποία

ο πλούσιος έχει κάθε δύναμη και ο φτωχός είναι αποστερημένος απ’ αυτή.

Πλάτων

Σκοπός μας είναι να κάνουμε μια Πολιτεία όσο γίνεται πιο ευτυχισμένη και όχι να

περιοριστούμε στο να κάνουμε μία μόνο τάξη ευτυχισμένη.

Πλάτων

Η ατομική ιδιοκτησία εξαχρειώνει τους ιδιοκτήτες. Για το καλό των πλουσίων

πρέπει να την ξεφορτωθούμε.

Όσκαρ Ουάιλντ[16]

Οι άνθρωποι ανήκουν στη γη που ζουν. Το ότι η γη ανήκει σε κάποιους

ανθρώπους είναι μια ακατανόητη ιδέα.

Ινδιάνικη σοφία

Δημοκρατικόν μεν είναι το κληρωτάς είναι τας αρχάς, το δ’ αιρετάς ολιγαρχικόν, και

 δημοκρατικόν μεν το μη από τιμήματος, ολιγαρχικόν δε το από τιμήματος.

Αριστοτέλης

Ο πλούτος δεν είναι καρπός εργασίας, αλλά οργανωμένης και νομοθετικά

κατοχυρωμένης ληστείας.

Φραντς Φανόν[17]

Η αφετηρία της εξέλιξης της ανθρωπότητας δεν ήταν η οικογένεια,

αλλά η ομάδα, η φυλή.

Πιότρ Κροπότκιν[18]

Η ανθρωπότητα άρχισε τη σταδιοδρομία της από το πιο χαμηλό σκαλοπάτι της εξελικτικής κλίμακας και πραγματοποιούσε την ανοδική της πορεία από την αγριότητα στον πολιτισμό διά μέσου μιας βραδείας εμπειρικής γνώσης.

Λιούις Χένρι Μόργκαν[19]

Με κάθε είδους φράχτες και πινακίδες, οι οποίες να επισύρουν την εσχάτη των ποινών του θείου νόμου, εμποδίστε την είσοδο σε αυτούς τους παραβάτες και διαφυλάξτε το μόνο έδαφος που μπορεί να παραμείνει ιερό για σας.

Χένρι Ντέιβιντ Θόρο[20]

Ο καπιταλισμός δεν είναι πετυχημένος. Δεν είναι ευφυής, δεν είναι όμορφος, δεν είναι δίκαιος, δεν είναι ηθικός. Και δεν μας προσφέρει αυτά που υπόσχεται. Με λίγα λόγια, τον αντιπαθούμε και αρχίζουμε να τον απεχθανόμαστε.

Τζον Μέιναρντ Κέινς[21]

Το 1% του πληθυσμού έχει στην κατοχή του το ένα τρίτο του πλούτου. Τα υπόλοιπα δύο τρίτα κατανέμονται με τρόπο που στρέφει το 99% εναντίον αλλήλων: τους μικροϊδιοκτήτες εναντίον των αστέγων, τους λευκούς εναντίον των μαύρων, τους διανοούμενους και τους επαγγελματίες εναντίον των αμόρφωτων και των ανειδίκευτων. Οι ομάδες αυτές κατηγορούν η μία την άλλη και μάχονται μεταξύ τους με τόση σφοδρότητα, ώστε δεν αντιλαμβάνονται την κοινή τους θέση: ότι μοιράζονται τα αποφάγια μιας πολύ πλούσιας χώρας.

Χάουαρντ Ζιν[22]

Όταν το κεφάλαιο έχει το ανάλογο κέρδος, γίνεται τολμηρό. Με 10% κέρδος αισθάνεται τον εαυτό του σίγουρο και μπορεί να το χρησιμοποιήσει κανείς παντού, με 20% γίνεται ζωηρό, με 50% γίνεται θετικά παράτολμο, με 100% τσαλαπατάει όλους τους ανθρώπινους νόμους, με 300% δεν υπάρχει έγκλημα που να μη ριψοκινδυνεύσει να το διαπράξει, ακόμα και με κίνδυνο να πάει στην κρεμάλα.

Καρλ Μαρξ

Χωρίς ατομική ιδιοκτησία δεν θα ’χαμε ανισότητα, πείνα και πολέμους, θεούς,

βία, νόμους, υποθηκοφυλακεία, δικαστήρια, στρατούς και αστυνομίες.

Γκράφιτι

Η ισότητα εμποδίζει τους εμφύλιους σπαραγμούς.

Σόλων

Κουλτούρα της ιδιοκτησίας, αυτή είναι η μικροαστική σας τάξη.

Τόμας Μαν[23]

Οι μικροί κλέφτες φοράνε σιδερένιες αλυσίδες, ενώ οι μεγάλοι, χρυσές.

Ολλανδική παροιμία

Η κοινοκτημοσύνη δεν είναι ζορμπαλίκι, αλλά πράξη δικαιοσύνης.

Από τη Διακήρυξη της Κομμούνας της Άνδρου (1822)

Η ανισότης, η ανέχεια και η δυστυχία είναι δημιουργήματα των κρατούντων. Να καταργηθούν τα προνόμια των αρχόντων και η ιεραρχική διατήρησις της κοινωνίας.

Από τη διακήρυξη της Κομμούνας της Άνδρου (1822)

Όλοι να συμμετέχουν και να έχουν μερίδιο στα πάντα και από αυτά τα ίδια αγαθά

να ζουν και να μην είναι ο ένας πλούσιος και ο άλλος πάμπτωχος. Ούτε ο

ένας πολλή γη να καλλιεργεί και ο άλλος να μην έχει ούτε τάφο.

Αριστοφάνης[24]

Σκεφτείτε πέρα από τα παιδιά, τα εγγόνια και τα δισέγγονά σας. Μην είστε εγωιστές και κοντόφθαλμοι. Σκεφτείτε και τα δισέγγονα των δισεγγόνων σας, τις μελλοντικές γενιές.

Satsok Sopmal[25]

Όταν δεν εργαζόμαστε για τη συντριβή του καπιταλισμού, εργαζόμαστε

για τη συντριβή της ανθρωπότητας.

Satsok Sopmal

Ό,τι δεν πεθαίνει, δεν γεννιέται, δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει. Η ατομική ιδιοκτησία γεννήθηκε με τη βία, υπάρχει καταχρηστικά και οφείλει

να πεθάνει, να πάψει να υπάρχει.

Satsok Sopmal

Γράφοντας κατά της ιδιοκτησίας, εγείρω δίκη για κυριότητα σε ολόκληρη την κοινωνία και συνεπώς όσοι δεν κατέχουν σήμερα τίποτα είναι εξίσου ιδιοκτήτες με εκείνους που κατέχουν. Αντί όμως να συμπεράνω ότι η ιδιοκτησία πρέπει να μοιραστεί σε όλους, προτείνω, με μέτρο τη γενική ασφάλεια, να καταργηθεί για όλους.

Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν

3.      ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΟΥ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΤΙΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

«Μια μικρή ομάδα Ελβετών ερευνητών του Eidgenössische Technische Hochschule (Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο) στη Ζυρίχη, υπό τον Dr. James Glattfelder, τόλμησε να ερευνήσει το ζήτημα. Αφετηρία τους ήταν η γνώση ότι «η πραγματικότητα είναι σύνθετη και συνεπώς για την έρευνά της πρέπει να απελευθερωθούμε από κάθε δόγμα, αδιάφορο αν πρόκειται για “θεωρίες συνωμοσίας” ή για “ελεύθερες αγορές”. Η ανάλυσή μας θεμελιώνεται πάνω σε πραγματικά δεδομένα». «Αξιολογήθηκαν τριάντα εφτά (37) εκατομμύρια στοιχεία διεθνών επιχειρήσεων και επενδυτών του έτους 2007 και διαπιστώθηκε ότι καταλήγουν σε 43.060 πολυεθνικά συγκροτήματα. Το επόμενο βήμα ήταν η ανάλυση των κάθετων διασυνδέσεων και διαπιστώθηκε ότι κάθε ένα από τα λεγόμενα Holdings και λοιπά δίκτυα συμμετέχει κατά μέσο όρο τουλάχιστον σε 20 άλλα. Από αυτό προκύπτει, με τη σειρά του, ότι τελικά 1.318 κοντσέρν σχηματίζουν τον πυρήνα αυτών των διαπλεκόμενων σχέσεων ιδιοκτησίας. Κι όμως η ανάλυση δεν τελειώνει με αυτή τη διαπίστωση, γιατί ακόμα και στο εσωτερικό αυτού του “σκληρού πυρήνα” εμφανίζονται δομές κάθετης διασύνδεσης που καταλήγουν σε 147 επιχειρήσεις, οι περισσότερες των οποίων είναι τράπεζες που ελέγχουν το 40% της παγκόσμιας οικονομίας.

Μια άλλη έρευνα, της Maria Lourdes, με τίτλο «Wem gehört die Welt? Wer beherrscht die Weltwirtschaft?» («Σε ποιον ανήκει ο κόσμος; Ποιος εξουσιάζει την παγκόσμια οικονομία;»),αποκαλύπτει ότι οι 50 από τις 147 μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο ελέγχονται από την οικογενειακή δυναστεία των Ρότσιλντ, αποκαλύπτει δηλαδή πως η καπιταλιστική βαρβαρότητα και το ανθρώπινο δράμα έχουν ονόματα και διευθύνσεις ανθρώπων που κατοικούν σ’ αυτόν τον πλανήτη και δεν είναι δημιούργημα «θεωριών συνωμοσίας», Λογικά, άλλες 50 θα ανήκουν στην δυναστεία Ροκφέλερ και οι υπόλοιπες στις υπόλοιπες μικρότερες δυναστείες…»[26]

4. ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Είναι πια καιρός να κατανοήσουμε ότι:

για να υπάρξει ειρήνη πρέπει να καταργήσουμε τον πόλεμο, για να υπάρξει αγάπη πρέπει να ξεπεράσουμε τις θρησκείες και τις ταξικές ιδεολογίες του μίσους, για να υπάρξει ελευθερία πρέπει να καταργήσουμε την οικονομικοκοινωνική ανισότητα, για να καταργήσουμε την οικονομικοκοινωνική ανισότητα πρέπει να συνεχίσουμε τον διαχρονικό αγώνα της εργαζόμενης ανθρωπότητας για την κοινωνική ισότητα, και τέλος κατάκτηση της οικονομικοκοινωνικής ισότητας σημαίνει κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας, της εξουσίας των λίγων πάνω στους πολλούς.

__________________

Πηγή: https://classlessdemocracy.blogspot.com/2018/12/blog-post_,


[1] Άντζελα Ντέιβις. Αμερικανίδα πολιτική ακτιβίστρια, ακαδημαϊκός και συγγραφέας.

[2] Από το πρόσφατο βιβλίο μου: Ηγέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας. Η ατομική ιδιοκτησία ως μήτρα βίας, εξουσίας, ανισότητας, εγκληματικότητας, σκοταδισμού και ανηθικότητας, Εκδόσεις ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017.

[3] Jean-Jacques Rousseau (1712-1778). Ελβετός φιλόσοφος, οι πολιτικές ιδέες του οποίου επηρέασαν τη Γαλλική Επανάσταση και τη διαμόρφωση της σοσιαλιστικής και της κομμουνιστικής ιδεολογίας.

[4] Thomas Paine (1737-1809), Αγγλοαμερικανός επαναστάτης, φιλόσοφος και πολιτικός, από τους πρωτεργάτες της Αμερικανικής Επανάστασης.

[5] John Ernst Steinbeck (19021968). Αμερικανός συγγραφέας, τιμήθηκε το 1962 με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.

[6] Erich Fromm (1900-1980). Γερμανός ουμανιστής κοινωνιολόγος και φιλόσοφος.

[7] Ο Νίκος Δήμου είναι Έλληνας συγγραφέας.

[8] Max Stirner (1806-1856). Γερμανός φιλόσοφος, θεωρητικός του αναρχοατομικισμού, το πραγματικό του όνομα ήταν Johann Kaspar Schmidt.

[9] Μητρόδωρος ο Λαμψακηνός (331-277 π.χ.). Έλληνας επικούρειος φιλόσοφος.

[10] Nicholas Georgescu-Roegen (1906-1994). Ρουμανοαμερικανός οικονομολόγος.

[11] Miguel de Cervantes Saavedra (1547-1616). Ισπανός λογοτέχνης, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας.

[12] Πιερ Ζοζέφ Προυντόν. Γάλλος πολιτικός φιλόσοφος από τους σημαντικότερους θεωρητικούς του αναρχισμού.

[13] Karl Paul Polanyi (1886-1964). Ούγγρος οικονομολόγος, κοινωνιολόγος, ανθρωπολόγος.

[14] Γιώργος Κολέμπας. Εκπαιδευτικός, συγγραφέας, θεωρητικός της Τοπικοποίησης και οικο-γεωργός με στόχο την οργάνωση της βιολογικής οικοπαραγωγής.

[15] Τζων Λοκ. Άγγλος φιλόσοφος, από τους σημαντικότερους στοχαστές του Διαφωτισμού και του κλασικού φιλελευθερισμού.

[16] Oscar Wilde (1854-1900). Ιρλανδός μυθιστοριογράφος, ποιητής, δραματουργός.

[17] Frantz Omar Fanon (1925-1961). Ψυχίατρος, φιλόσοφος, επαναστάτης και συγγραφέας από τη Μαρτινίκα.

[18] Πιότρ Κροπότκιν (1842-1921). Ρώσος θεωρητικός του αναρχισμού.

[19] Lewis Henry Morgan (1818-1881). Αμερικανός ανθρωπολόγος

[20] Henry David Thoreau (1817-1862). Αμερικανός φιλόσοφος.

[21] John Maynard Keynes (1883-1946). Άγγλος οικονομολόγος, υπέρμαχος της πολιτικής του κρατικού παρεμβατισμού.

[22] Howard Zinn(1922-2010). Αμερικανός ιστορικός, συγγραφέας και αριστερός πολιτικός ακτιβιστής.

[23] Thomas Mann (1875-1929). Γερμανός συγγραφέας. Τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1929.

[24] Αριστοφάνης (445-386 π.χ.). Αθηναίος θεατρικός συγγραφέας και σατιρικός ποιητής .

[25] Satsok Sopmal, Εκπρόσωπος της φυλής No Mister, No Mister.

[26] Βλέπε Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας. Η ατομική ιδιοκτησία ως μήτρα βίας, εξουσίας, ανισότητας, εγκληματικότητας, σκοταδισμού και ανηθικότητας, Εκδόσεις ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017, σελ. 203 και επόμενες.

Αποτέλεσμα εικόνας για Κώστας Λάμπος η Γεννηση της Ατομικης Ιδιοκτησίας

Εκνευρίστε τις εξουσίες, αρχίστε να σκέπτεστε!

Εκνευρίστε τις εξουσίες, αρχίστε να σκέπτεστε!

Ψηφιακός Μεσαίωνας ή Άμεση Δημοκρατία; 

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslessdemocracy@gmail.com,

http://www.classlessdemocracy.blogspot.com,

Αφιερώνεται στον εγγονό μου Θησέα-Επίκουρο

«Μέτρο όλων των πραγμάτων είναι ο άνθρωπος»

Πρωταγόρας

Είναι στη φύση του κεφαλαίου, κατά «το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό’, να κανιβαλίζει και να βαμπιρίζει. Αυτή η ιδιότητα του μεγάλου κεφαλαίου να τρώει το μικρό είναι γνωστή από την εποχή του πρώιμου καπιταλισμού και καταγράφτηκε ως δόγμα ‘lese faire laissez passer’ και επί το λαϊκότερονως  ‘ελεύθερος ανταγωνισμός’. Ελεύθερος ανταγωνισμός όμως μεταξύ άνισων μεγεθών κεφαλαίων και υπό διαφορετικές, ευνοϊκές για το μεγάλο και δυσμενείς για το μικρό κεφάλαιο, συνθήκες δεν υπήρξε ποτέ, δεν μπορεί και δεν θα υπάρξει ποτέ και στο μέλλον, πράγμα που οδηγεί στο κεφαλαιοκρατικό σύστημα ολιγοπωλιακής παραγωγής και ακραίας ανισοκατανομής του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου και αποκαλύπτει ότι το δόγμα περί ‘ελεύθερου ανταγωνισμού’ δεν είναι παρά μια ταξική ιδεολογία που εξυπηρετεί αποκλειστικά τα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου. Αυτή η πραγματικότητα έγινε, ακόμα και από την εποχή τουλεγόμενου ‘πρώιμου καπιταλισμού’,κατανοητή από το μικρό κεφάλαιο, το οποίο ως πολιτικά αριθμητικά υπέρτερο διεκδίκησε και κατάφερε, συμμαχώντας με τα πλατιά λαϊκά στρώματα των αγροτών και των εργατών, να ανατρέψει το παλιό πολιτικό σύστημα της μοναρχίας και να επιβάλλει το σύστημα της λεγόμενης‘αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας’ με την ψευδαίσθηση ότι με την υποτιθέμενη ‘λαϊκή κυριαρχία’ θα περιόριζε την αυθαιρεσία του μεγάλου κεφαλαίου και δια της κρατικής εξουσίας θα εξασφάλιζε όρους λειτουργίας της οικονομίας που θα προστάτευε το μικρό κεφάλαιο αφήνοντάς του περιθώρια επιβίωσης, ‘περάσματος’ που θα του επέτρεπαν να γίνει από θύμα θύτης, δηλαδή μεγάλο κεφάλαιο. Αυτές οι ψευδαισθήσεις κατέρρευσαν πολύ γρήγορα,όταν μέσα σε μερικές δεκαετίες το μεγάλο κεφάλαιο μετεξελίχθηκε σε μονοπωλιακό κεφάλαιο, το οποίο με τη σειρά του και σχετικά γρήγορα συσπειρώθηκε, γκρεμίζοντας,με εργαλεία του τους παγκόσμιας εμβέλειαςθεσμούς όπως ο ΟΗΕ, ο ΟΠΕ, το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα, το ΝΑΤΟ, οι 1000 αμερικανικές βάσεις στον πλανήτη, οι λογής-λογής μυστικές υπηρεσίες, στοές και λέσχες, οι προδοτικές τοπικές ελίτ,κ.λπ., κ.λπ., κάθε έννοια προστατευτικών εμποδίων, νόμων, συνόρων, εθνικής,πολιτικής, πολιτιστικής και πολιτισμικής υπόστασης και κυριαρχίας, στην οντότητα του νεοφιλελεύθερου παγκοσμιοποιημένου κεφαλαίου, που ως αμερικανισμός αντιμετωπίζει εχθρικά και ως ‘δυνάμειςτου κακού’ όχι μόνο την Ρωσία, και τηνΚίνα, αλλά ακόμα και την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή η νευρικότητα του αμερικανισμούοφείλεται στο γεγονός ότι πίστεψε πως αρκούσε από μόνη της η κατάρρευση του κρατικού καπιταλισμού ‘σοβιετικού τύπου’ για να επιβάλλει την παγκόσμια ηγεμονία του και όταν ξύπνησε από την ψευδαίσθηση του νεοφιλελεύθερου θριάμβου του, βρήκε μπροστά του τον κρατικόμανιακό καπιταλισμό νεοτσαρικού και νεοκινεζικού τύπου που τον αμφισβητούνως παγκόσμιο ηγεμόνα. Αυτή η πραγματικότητα ανάγκασε τον αμερικανισμό να μετεξελιχθεί σε Trumpισμό που σημαίνει αποχώρηση των ΕΠΑ από κάθε διεθνή συμφωνία που τις δεσμεύει και επιλογή μοναχικής πορείας των ΕΠΑ προς την παγκόσμια ηγεμονία εναντίον όλων.

Αυτές οι εξελίξεις αποκάλυψαν επίσης ότι κάθε εθνική ή ‘συμμαχική’ οντότητα μεγάλου κεφαλαίου, πέρα από τα ανταγωνιστικά μεγάλα κεφάλαια με τα οποία βρίσκεται σε αλληλοεξοντωτικό ανταγωνισμό, είναι αναγκασμένη να απαλλοτριώσει, να απορροφήσει και στην ανάγκη να καταστρέψει το μικρό και μικρομεσαίο κεφάλαιο, που,ταμπουρωμένο πίσω από αστικοδημοκρατικούς θεσμούς και ιδεολογίες περί ‘ελεύθερου ανταγωνισμού’, στέκεται εμπόδιο στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Αυτή η διαδικασία εξολόθρευσης του πολιτικά αφελούς, ανυπεράσπιστου και προδομένου από τα παραδοσιακά συντηρητικά, σοσιαλδημοκρατικά και συστημικά ‘αριστερά’ κόμματα, μικρού κεφαλαί ουτο οδηγεί απέναντι στην παγκοσμιοποιητική πολιτική του μεγάλου κεφαλαίου σε μια απότομη ακροδεξιά στροφή που καταγράφεται ως μια ραγδαία επανεμφάνιση νεοφασιστικών και νεοναζιστικών μορφωμάτων που πλημυρίζουν το ένα μετά το άλλο τα δυτικά αστικά κοινοβούλια και σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμα λίγες, αλλά προοπτικά είναι πολύ πιθανό, αν οι δυνάμεις τηςΕργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμούδεν ακυρώσουν ριζικά το καπιταλιστικό υπόδειγμα, να αναρριχηθούν σε πολλές αν όχι σε όλες τις κυβερνήσεις των δυτικών χωρών με κατάληξη την Νέα Φασιστική Τάξη Πραγμάτων των ‘από πάνω ’απαλλοτριωτών με την αφελή συγκατάθεση και την βοήθεια των ‘από κάτω’, των απαλλοτριωμένων.

Οι‘πορτοκαλί επαναστάσεις’λ. χ., με τα δολάρια της CIA,που τις δυό-τρεις τελευταίες δεκαετίες μετακίνησαν δια πυρός και σιδήρου τι ςχώρες της Ανατολικής Ευρώπης από το σοβιετικό μπλοκ και την ρωσική επιρροή προς την αντιρωσική στρατηγική ανασυγκρότησης του κεφαλαίου υπό την ηγεμονία του αμερικανισμού, καθώς επίσης και η λεγόμενη ‘αραβική άνοιξη ’που αναδιάταξε τις σχέσεις ισχύος και εξάρτησης των χωρών της αραβικής χερσονήσου και της βόρειας Αφρικής υπέρτης ηγεμονικής στρατηγικής του αμερικανισμού, κατάφεραν να εμποδίσουν τους λαούς αυτών των χωρών να κάνουν ένα βήμα μπροστά από τον ψευδώνυμο‘ υπαρκτό σοσιαλισμό’ προς τον ουμανισμό της άμεσης δημοκρατίας και μ’ αυτό κατάφεραν να πισωγυρίσουν την ιστορία. Στο μεταξύ η καπιταλιστική παρακμή, η οικονομική κρίση και η κοινωνική αποσύνθεση επιτρέπει σε αμφιλεγόμενεςκαι σκοτεινές προσωπικότητες και σε αόρατες πολιτικές δυνάμεις να καβαλήσουν ένα κύμα απροσδιόριστου ευρωσκεπτισμού που προσανατολίζεται εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι εναντίον του καπιταλισμού, με τελικό στόχο την επιστροφή στον ζόφο του 19ουκαι στον 20ουαιώνα, την στιγμή που το ζητούμενο είναι οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού να εισβάλλουν δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο και να οδηγήσουν την ΕΕ πέρα και έξω από τον καπιταλισμό, ενάντια σε κάθε ηγεμονισμό και συνεπώς σε έναν καλύτερο, δημοκρατικότερο και ειρηνικό κόσμο.

Με αυτές τις εμπειρίες οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού των χωρών της Ευρώπης άρχισαν να συνειδητοποιούν ότι αυτές οι εξελίξεις θα πισωγυρίσουν και την δική τους ιστορία και γι αυτό προσπάθησαν να αντιδράσουνμε τα αυθόρμητα κινήματα των χωρών της Νότιας Ευρώπης τα οποία έδωσαν στις πλατείες την έννοια του αρχαιοελληνικού δημόσιου χώρου και ξαναζωντάνεψαν τον δημόσιο διάλογο συντονιζόμενοι με την μακραίωνη διαχρονική στρατηγική τους για κοινωνική ισότητα και άμεσηδ ημοκρατία. Δυστυχώς όμως το σύστημα κατάφερε με κατασκευασμένους ‘ηγέτες του κομματικού σωλήνα ’και των μυστικών υπηρεσιών και με κάποιες‘πρόθυμες αριστερές πρωτοπορίες’ να ξαναγυρίσει τον κόσμο στους καναπέδες για να υποστούν οι εργαζόμενοι μια σκληρή μακρόχρονη λιτότητα και να υποκύψουν στην ισοπεδωτική απορρύθμισητων εργασιακών σχέσεων αυξάνοντας τη νανεργία, διπλασιάζοντας τον χρόνο ημερήσιας εργασίας των επισφαλώς εργαζόμενων και μειώνοντας δραστικά την αμοιβή της εργασίας και το ισχνό κοινωνικό κράτος. Κι όλα αυτά την στιγμή που οι σύγχρονες επιστήμες και τεχνολογίες μπορούν να εξαλείψουν οριστικά την φτώχεια από τον πλανήτη και να εξασφαλίσουν καθολική ευημερία, πραγματική δημοκρατία, κοινωνική ισότητα και οικουμενική ειρήνη με μια-δυό ώρες δημιουργική ατομική εργασία την ημέρα, υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι οι επιστήμες και η τεχνολογία θα περάσουν στον έλεγχο των αυτενεργών δυνάμεων της Εργασίας,της Επιστήμης και του Πολιτισμού και συνεπώς θα πάψουν να είναι εργαλεία  υποδούλωσης της ανθρωπότητας στο κεφάλαιο.

Πολλοίοπαδοί, αγράμματοι ή επαγγελματίες πολιτικοί θεράποντες της συντηρητικής ιδεολογίας και της ‘δεξιάς πολιτικής’, αποδίδουν αυτή την αδυναμία των δυνάμεωντης άμεσης δημοκρατίας στο υποτιθέμενο γεγονός ότι αυτές συμπεριφέρονται ως ‘όχλος’, ο οποίος ‘από την φύση του’, τάχα, αδυνατεί να αυτοκυβερνηθεί και συνεπώς η ‘μοίρα του’ είναι να τον εξουσιάζουν βασιλείς, σκοταδιστικά και εξουσιαστικά ιερατεία, ‘ηγέτες’, μεσσίες, αρχηγοί κομμάτων, λομπίστες, διάφορες διαπλεκόμενες συμμορίες και παγκόσμιοι ηγεμόνες. Αλλά και οι λεγόμενοι προοδευτικοί, δημοκράτες,‘αριστεροί’, σοσιαλδημοκράτες ,‘κομμουνιστές’ μέχρι και κάποιοι αναρχικοί αντιμετωπίζουν τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού ως  ‘μάζες’ που δεν έχουν τάχα δική τους κοινωνική συνείδηση αντίστοιχη του κοινωνικού τους Είναι και γι αυτό οφείλουν να ακολουθούν ‘φωτισμένους ηγέτες’ κα ι‘αριστερές’, ‘επαναστατικές πρωτοπορίες’,με αποτέλεσμα αντί να απελευθερώνονται να αλλάζουν απλώς αφεντικά. Την ίδια περίπου αντίληψη για τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού έχει και η συστημική ‘πνευματική ηγεσία’, η αστική ιντελιγκέντσια που με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο σιτίζεται στο πρυτανείο της εξουσίας, η οποία αρνείται να ξεκολλήσει από τον Πλάτων απου δίδασκε ότι η τυραννία είναι προτιμότερη από την δημοκρατία γιατί στην δημοκρατία τάχα καταλήγουν να κυβερνούν οι δημαγωγοί και αν οι ευγενείς, οι άρχοντες και οι ‘φιλόσοφοι’ θέλουν να μην τους κυβερνάνε χειρότεροί τους, τότε είναι υποχρεωμένοι να κυβερνούν, δηλαδή, να εξουσιάζουν τις κοινωνίες αυτοί οι ίδιοι. Βέβαια ούτε και ο Πλάτωνας δεν όρισε την δημοκρατία με όρους Δήμου, δηλαδή κοινωνίας και γι αυτό δεν κατάφερε,προφανώς γιατί ήταν αντίθετο με τα προσωπικά και τα ταξικά του συμφέροντα, ούτε στην Ιδανική Πολιτεία του να φανταστεί μια κοινωνία χωρίς αφεντικά και δούλους.

NOAH BERGER

Η μακρόχρονη, αργόσυρτη και βασανιστική διαδρομή της ανθρωπότητας διαψεύδει καθημερινά τους ιδεολόγους της ανισότητας και τους προφήτες του καπιταλισμού γιατί αποκαλύπτει ότι ‘τα πάντα ρει και ουδέν μένει ως έχει’, ότι ο κόσμος εξελίσσεται και αλλάζει  ασταμάτητα, πράγμα που καταγράφεται ως διαρκής προσέγγιση, στη διάσταση τουιστορικού χρόνου βέβαια, του διαχρονικούστρατηγικού στόχου των δυνάμεων τηςΕργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμούπου δεν είναι άλλος από την κατάκτησητης κοινωνικής ισότητας, κατάκτηση που προϋποθέτει την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής και της απάνθρωπης ανισοκατανομής του κοινωνικού πλούτου. Η ιστορία διδάσκει επίσης ότι, όπως καμιά δύναμη και καμιά εξουσία δεν κατάφερε να σταματήσει την πρόοδο της ανθρωπότητας και να διαιωνίσει την βαρβαρότητά της, έτσι και ο παρακμασμένος πια καπιταλισμός δεν είναι και δεν μπορεί να γίνει η μοίρατης.

Η σημερινή παρακμιακή πραγματικότητα, ως αντικειμενική αδυναμία του καπιταλισμού να ανταποκριθεί στις ζωτικές ανάγκες της ανθρωπότητας, η πραγματικότητα των αρχών του 21ουαιώνα, όπως αυτή ορίζεται τόσο από τις δυνατότητες της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας όσο και από τις σύγχρονες ανάγκες του πλανήτη, των τοπικών κοινωνιών και της ανθρωπότητας δεν μπορεί να κρυφτεί κάτω από το χαλί, γιατί, τόσο ως ιστορική εμπειρία και συλλογική μνήμη, όσο και ως επιστημονικά έγκυρη και κοινωνικά χρήσιμη γνώση, διαμορφώνεται σταδιακά σε σύγχρονη οικουμενική ουμανιστική συνείδηση των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και ολοκληρώνεται ως διαχρονική στρατηγική της κοινωνικής ισότητας. Στους κόλπους αυτής της ιστορικής διεργασίας οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού κατανοούν όλο και περισσότερο ότι η κοινωνική απελευθέρωσή τους προϋποθέτει πρώτα-πρώτα την απελευθέρωσή τους από την άγνοια των όρων συγκρότησης και κίνησης των κοινωνιών και της ιστορίας που τους επιβάλλουν οι σκοταδιστικοί μύθοι και η καπιταλιστική ιδεολογία και αποκρυσταλλώνονται σε δόγματα και ταμπού, σε θεσμούς, δομές και δουλείες που όλα περιστρέφονται γύρω από την λεγόμενη ‘ιερότητα της ατομικής ιδιοκτησίας’και ιδιαίτερα της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής, που εντελώς παράλογα, βίαια, άδικα και καταχρηστικά έχει αναγορευθεί σε ‘δικαίωμα δικαιωμάτων’ πάνω και από το δικαίωμα στην ζωή και στην ελευθερία.

Απότότε που οι κοινωνίες επέτρεψαν σε κάποια από τα μέλη τους ή δεν τα απέτρεψαν από το να αποσπάσουν και να ιδιοποιηθούν μέρος της κοινής κληρονομιάς, από τότε άρχισαν οι οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές, περιφερειακές και εθνικές ανισότητες οι οποίες τελικά παίρνουν την μορφή του θανάσιμου ανταγωνισμού,των κοινωνικών συγκρούσεων, των απάνθρωπων εμφύλιων και των καταστροφικών παγκόσμιων πολέμων που στις μέρες μας καταγράφονται ως καπιταλιστική βαρβαρότητα, ως «οθάνατός σου η ζωή μου». Αυτή η συγκεκριμένη σύγχρονη πραγματικότητα δεν μπορεί να γίνει κατανοητή και πολύ περισσότερο δεν μπορεί να ξεπεραστεί με τα πνευματικά και ιδεολογικά εργαλεία του 19ου και του 20ουαιώνα και γι αυτό χρειάζεται σύγχρονη συγκεκριμένη ανάλυση από τη σκοπιά των σύγχρονων συμφερόντων των κοινωνιών και της ανθρωπότητας, πράγμα που προϋποθέτει μια κοσμοαντίληψη απαλλαγμένη από ότι χωρίζει τους ανθρώπους, τις κοινωνίες και τα έθνη μεταξύ τους και όλοι γνωρίζουμε ότι αυτά που μας χωρίζουν ως άτομα, κοινωνίες και έθνη είναι πρωταρχικά η ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής και διανομής του κοινωνικού πλούτου και εργαλειακά και δευτερευόντως μας χωρίζουν οι κατασκευασμένες, από τις εκάστοτε και  κατά τόπους εξουσίες, θρησκείες του μίσους και ταξικές ιδεολογίες του  θανάτου.

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι 5c0b0f0a2387a29b094a08b6_Rachel%201.jpg

Υπ’ αυτήν την έννοια και σε συνθήκες καλπάζουσας καπιταλιστικής παρακμής ο αγώνας για έναν καλύτερο κόσμο, αυτόν της κοινωνικής ισότητας, δεν μπορεί να εξαντλείται σε ικεσίες της συνδικαλιστικής, κομματικής και ‘πνευματικής’ ηγεσίας προς το κεφάλαιο και τους πολιτικούς υπαλλήλους του για δημιουργία θέσεων απασχόλησης, για καλύτερες αμοιβές και συνθήκες εργασίας που το κεφάλαιο δεν μπορεί και δεν θέλει να προσφέρει. Ο αγώνας των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού αποκτά ουσία και προοπτική μόνον όταν αποσκοπεί και επικεντρώνεται στο ξεπέρασμα όλων ανεξαίρετα των θρησκειών και στην κατάργηση της μοναδικής και αποκλειστικής αιτίας όλων των ανισοτήτων και τωνδεινών της ανθρωπότητας, δηλαδή της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής και διανομής του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου. Ο αγώνας των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού δεν ονειρεύεται έναν τάχα καλύτερο καπιταλισμό γιατί ο καπιταλισμός έκλεισε τον ιστορικό του κύκλο και πρέπει να ανατραπεί για να μπορέσουν οι τοπικές κοινωνίες να αναδομηθούν πάνω στην αρχιτεκτονική της κοινωνικής ισότητας και της αταξικής δημοκρατίας σε τοπικό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο. Αυτό όμως σημαίνει ότι αυτός ο αγώνας χαρακτηρίζεται και είναι ως αντίθεση αντικαπιταλιστικός και ως θέση ουμανιστικός. Ο αγώνας των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού δεν μπορεί και δενπρέπει να πέφτει στην παγίδα ψευτοθεωριών που του επιφυλάσσουν ρόλο αντικειμένουτης ιστορίας που συμπεριφέρεται ως επαίτης, γιατί ο ιστορικός ρόλος αυτών των δυνάμεων είναι να αναδειχθούν στο υποκείμενο της ιστορίας που αυτό θα αποκαταστήσει σχέσεις κοινωνικής ισότητας στη Λογική της ανεκπλήρωτης επιταγής για Ισότητα, Ελευθερία, Αδελφοσύνη, συνθήκη ικανή και αναγκαία για την οποία είναι η κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας γενικά και της ατομικής ιδιοκτησίας ειδικότερα πάνω στα μέσα παραγωγής.

Σίγουρα δεν είναι εύκολη υπόθεση να περάσουμε από τον φόβο των ‘θεών’ που αποτελούν κακόγουστα φετίχ της εξουσίας τουκεφαλαίου, του βίαιου και αδίκου νόμου, από το σύνδρομο της προσωπολατρικής εξουσίας του ‘πατερούλη’ και της αυθεντίας στην αποαποικιοποίηση του μυαλού μας από σκοταδιστικά δόγματα και εξουσιαστικά ιδεολογικά ταμπού που αποσκοπούν στην απενοχοποίηση του συστήματος του κεφαλαίου και της μήτρας του της ατομικής ιδιοκτησίας.  Όμως η άλλη επιλογή που μας επιφυλάσσει το κεφάλαιο σε οποιαδήποτε εκδοχή του με την βοήθεια της σύγχρονης εξουσιαστικής τεχνολογίας της υποδούλωσης είναι ο‘ προ των θυρών’ ψηφιακός Μεσαίωνας προγραμματισμένων ρομποτανθρώπων μπροστά στον οποίο θα ωχριά ο περασμένος σκοταδιστικός Μεσαίωνας των χιλίων χρόνων. Όλα αυτά σημαίνουν ότι η καμπάνα δεν χτυπάει μόνο για τους άλλους αλλάκαι για εμάς και συνεπώς ο καλύτερος κόσμος της κοινωνικής ισότητας και της άμεσης δημοκρατίας δεν είναι υπόθεση των άλλων, αλλά και δική μας.

Αποτέλεσμα εικόνας για adbusters

Είμαι επίσκοπος, είμαι αφέντη: Ο «ιερός πόλεμος» Εκκλησίας-Κράτους

Είμαι επίσκοπος, είμαι αφέντηςΙ

Ο «ιερός πόλεμος» Εκκλησίας-Κράτους


Гράφει ο Γιώργος Στάμκος

Οι Έλληνες, όπως και οιυπόλοιποι ορθόδοξοι λαοί των Βαλκανίων, στους δύσκολους αιώνες της οθωμανικής κατάκτησης συσπειρώθηκαν γύρω από την Εκκλησία –το μόνο νόμιμο θεσμό που αναγνώριζε η Οθωμανική Αυτοκρατορία –προκειμένου να διατηρήσουν την ιδιαίτερη πολιτιστική τους ταυτότητα. Όταν τον 19οαιώνα οι λαοί των Βαλκανίων εισήλθαν στη νεωτερική φάση και στην περιπέτεια του εθνικισμού επιχείρησαν να «εθνικοποιήσουν» τις Εκκλησίες τους μεθοδεύοντας την απόσχιση τους από το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, το οποίο και αντιστάθηκε στην έξαρση των βαλκανικών εθνικισμών. Πρώτη αποσχίστηκε η Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας, η οποία απέκτησε εξ αρχής μια εθνικιστική έκφραση ταυτίζοντας τα συμφέροντά της μ’ εκείνα του ελλαδικού κράτους. Αξιοσημείωτο είναι πως στην Ελλάδα, όπως και στα υπόλοιπα Βαλκάνια, ο εθνικισμός συχνά «ντυνόταν με τα άμφια» της ορθοδοξίας, ενώ εκείνη με τη σειρά της ιεροποιούσε την εθνική ταυτότητα. Ο Γάλλος γεωπολιτικός Φρανσουά Τουάλ αναφέρει χαρακτηριστικά πως στα Βαλκάνια υπάρχει η τάση της «θρησκείας να ιεροποιείτο έθνος και το έθνος τη θρησκεία», Ο ίδιος, «ψυχαναλύοντας» τον ορθόδοξο κόσμο στο βιβλίο του Η Κληρονομιά του Βυζαντίου: Γεωπολιτική της Ορθοδοξίας,εντοπίζει μια εμμονή στην προδοσία, κοινή σ’ όλους τους βαλκανικούς λαούς, που βλέπουν τους εαυτούς τους ως «θεματοφύλακες της αλήθειας» και περιτριγυρισμένους από συνωμοτικούς εσωτερικούς κι εξωτερικούς εχθρούς…

Σε καμιά άλλη όμως βαλκανική χώρα η ορθόδοξη Εκκλησία δεν διατήρησε αλώβητη την προνομιακή της θέση και μια σημαντική πολιτική επιρροή, όσο στη χώρα μας. Στην Ελλάδα η Εκκλησία προσδέθηκε εξ αρχής στο κράτος και συνδέθηκε με τα πιο εθνικιστικά, συντηρητικά και οπισθοδρομικά στοιχεία της ελληνικήςπολιτικής και κοινωνικής ζωής. Στην προσπάθεια της μάλιστα να συγκεράσει το νεωτερικό εθνικισμό με την οικουμενική βυζαντινή παράδοση η ελλαδική Εκκλησία κατασκεύασε το μύθο της «ελληνορθόδοξης» εθνικής ταυτότητας: ένα αντιφατικό σχήμα, που υποτίθεται πως αποτελεί τη βάση του σύγχρονου ελληνικού αυτοπροσδιορισμού.Υποπροϊόν αυτού του ανίερου συγκερασμού πήρξε το ιδεολόγημα του λεγόμενου «ελληνοχριστιανισμού», που αποτέλεσεκαι την κυρίαρχη κρατική ιδεολογία κατά την περίοδο της δικτατορίας των Συνταγματαρχών (1967-1974).

Η ελληνόρθοδοξη Εκκλησία ανδρώθηκε μέσα από την αντιπαλότητα της προς το χριστιανισμό της Δύσης και το ισλαμισμό της Ανατολής, υιοθετώντας ιστορικά μια αμυντική και ξενόφοβη στάση που επιβιώνει ως τις μέρες μας.Παραδοσιακά αποτελούσε έναν πανίσχυρο πόλο αντιδυτικής ιδεολογίας, έντονα πολιτικοποιημένο και εχθρικά διακείμενο προς τις φιλελεύθερες ιδέες, τη δημοκρατία, την επιστήμη, τον εκσυγχρονισμό και στην κοινωνία των πολιτών. Σε μια εποχή που οι ελληνικές πολιτικές ελίτ, έχοντας πλέον υιοθετήσει έναν ξεκάθαρα ευρωπαϊκό προσανατολισμό, αρνούνται να αρθρώσουν αντιδυτικό λόγο και να εκφράσουν έτσι την αντιδυτική κοσμοθέαση που ενδημεί στην εθνικο-πολιτιστική ιδεολογία της σημερινής Ελλάδας, η ορθόδοξη Εκκλησία έρχεται για να καλύψει το κενό αναλαμβάνοντας τη «θεία αποστολή» της σωτηρίας της ελληνικής εθνικής ταυτότητας,που δήθεν κινδυνεύει να χαθεί στο «πολυπολιτισμικό καζάνι» της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάτι τέτοιο δεν θα γινόταν όμως εφικτό αν η ορθόδοξη Εκκλησία δεν είχε μια μακραίωνη ιστορία αλαζονείας,εξουσιολαγνείας, υπερεξουσιών και προνομιακών σχέσεων με το κράτος, η ποία ανάγεται από την εποχή των πρώτων αιώνων της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Αποτέλεσμα εικόνας για Βυζαντινή εκκλησία δικέφαλος

Η ΙΔΙΟΜΟΡΦΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Η Βυζαντινορωμαϊκή Αυτοκρατορία υπήρξε η κοιτίδα της ορθοδοξίας. Από τα πρώτα ακόμη χρόνιατης Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ο (ορθόδοξος) χριστιανισμός αναγνωρίστηκε επίσημα, νομιμοποιήθηκε, αποκρυσταλλώθηκε ως δόγμα κι έγινε καθημερινό βίωμα για εκατομμύρια ανθρώπους, ελληνόφωνους στην πλειοψηφία τους. Από τη στιγμή πουο χριστιανισμός αναγνωρίστηκε κι επιβλήθηκε ως επίσημη θρησκεία της Αυτοκρατορίας, η Εκκλησία τέθηκε αυτομάτως κάτω από την προστασία του ίδιου του Αυτοκράτορα, ο οποίος περιβλήθηκε με ιερότητα. Το μεταφυσικό-πολιτικό μήνυμα ήταν σαφές: Ένας Θεός στον ουρανό, ένας Αυτοκράτορας στη γη.

Στον πρόλογο της συλλογής των νομικών του κανόνων ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός υποστήριζε ότι τα μεγαλύτερα δώρα του Θεού προς το ανθρώπινο γένος είναι η ιεροσύνη και η αυτοκρατορία («Βασιλεύς εστί και Πατριάρχης»), γιατίτο ένα αξίωμα υπηρετεί τα θεία πράγματα, ενώ το άλλο κατευθύνει τα ανθρώπινα ζητήματα. Ποιος όμως από τους δύο θεσμούς (Αυτοκράτορας-Εκκλησία) ήταν πιο ισχυρός κατά τη βυζαντινoρωμαϊκή περίοδο;

Παρά την αντίθετη πεποίθησηη Εκκλησία στο Βυζάντιο ούτε πανίσχυρη ήταν, ούτε και παρενέβαινε με το παραμικρό στις υποθέσεις της Πολιτείας. Στην πραγματικότητα ο Αυτοκράτορας ανακατευόταν και ρύθμιζε τα εκκλησιαστικά ζητήματα.Γ ια παράδειγμα ο Αυτοκράτορας ήταν ο αρμόδιος, όταν εγκαθιστούσε τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως στο αξίωμα του σαν επικεφαλή της Ορθόδοξης Εκκλησίας, να διακηρύσσει ότι «αυτός ο άνθρωπος χειροτονείται Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως με τη χάρη του Θεού και με τη δική μας αυτοκρατορική συγκατάθεση, η οποία απορρέει από τη χάρη του Θεού». Κανείς δεν μπορούσε να γίνει Πατριάρχης χωρίς την αυτοκρατορική συγκατάθεση και κανείς Πατριάρχης δεν μπορούσε να αφορίσει τον Αυτοκράτορα όσο αντι-εκκλησιαστικά κι αν συμπεριφερόταν.

Ο Αυτοκράτορας από την άλλη είχε υπό την προστασία του την Εκκλησία, τη βοηθούσε στις ιεραποστολές και την ενίσχυε με προνόμια. Αυτή η υπερπροστατευτική πολιτική δε γινόταν με θρησκευτικά κριτήρια αλλά κυρίως απέβλεπε στη συνοχή της αυτοκρατορίας,που ήταν εθνικά, γλωσσικά και πολιτιστικ άανομοιογενής και στην εξασφάλιση, μέσω των συνεχόμενων ιεραποστολών, της φιλίας και συμμαχίας των γειτονικών λαών που  ασπάζονταν τον χριστιανισμό. Άλλωστεο εκχριστιανισμός των ειδωλολατρικών λαών σήμαινε αυτομάτως και την ένταξητ ους στη μεγάλη «οικουμενική οικογένεια» υπό τη σκέπη του Αυτοκράτορα. Αυτό αιτιολογείται αν λάβει κανείς υπ’ όψιντου ότι ο βασιλιάς των Ρωμαίων θεωρούντα νΚοσμοκράτωρ, είχε δηλαδή τη «θεια νομιμοποίηση» για να κυβερνήσει όλο τον κόσμο! Απ’ αυτή την οπτική όλοι οι άλλοι βασιλιάδες ήταν υποτελείς του, μέλη μιας οικογενειακής ιεραρχίας με«πατέρα» τον ίδιο…

Ως αντάλλαγμα το πρόσωπο του αυτοκράτορα περιβάλλονταν με ιερότητα. Θεωρούνταν ο τοποτηρητής του Θεού στη Γη. Συχνά τον αποκαλούσαν ισαπόστολο, θεόπνευστο και άγιο(!), ενώ το ανάκτορο του ονομάζονταν «ιερόν παλάτιον», το συμβούλιο του«ιερό» και τα γράμματα του «θεια»! Αυτή η «ιδιόμορφη βυζαντινή πολιτική θρησκεία», σύμφωνα με το Ρώσο βυζαντινολόγο Οστρογκόρσκι, αποτέλεσε τη βάση της οικουμενικότητας που ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Γενικώς η δύναμη του αυτοκράτορα ήταν μεγαλύτερη από του πατριάρχη, όσο καιρό η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν κραταιά και μπορούσ εν’ αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τους ξωτερικούς κι εσωτερικούς της εχθρούς. Τον 11οαιώνα ο Πατριάρχης Μιχαήλ Κηρουλάριος πιχείρησε να ισχυροποιήσει τη θέση της Εκκλησίας σε σχέση με τον αυτοκράτορα αλλά απέτυχε. Ωστόσο, καθώς οι Τούρκοι προωθούνταν από την Ανατολή και οι Σταυροφόροι από τη Δύση το γόητρο του υτοκράτορα έπεφτε σταθερά, ενώ εκείνο του Πατριάρχη παρέμενε αλώβητο.

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΩΣ ΣΥΝΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Όταν η Κωνσταντινούπολη έπεσε στους Τούρκους η θέση του Πατριάρχη ήταν ακόμη αρκετά ισχυρή, ώστε ο Γεννάδιο ςνα πείσει τον Σουλτάνο να τον αναγνωρίσει ως τον ηγέτη όλων των Ορθόδοξων τω νΒαλκανίων, διατηρώντας μάλιστα για λογαριασμό του το αυτοκρατορικό σύμβολο του δικέφαλου αετού. Έτσι ο Πατριάρχης πέκτησε, εκτός από πνευματική αίγλη και πολιτική ισχύ, καθώς κατεύθυνε τις τύχες του Ρουμ μιλιέτ, που περιλάμβανε όλους τους υπόδουλους Ορθόδοξους της Βαλκανικής και όχι μόνον τους Ρωμιούς (ελληνόφωνους). Ανάμεσα στ’ άλλα το Πατριαρχείο είχε την απόλυτη δικαιοδοσία πάνω στις αντιδικίες μεταξύ των ορθοδόξων, ρυθμίζοντας ακόμη και υποθέσεις κληρονομιάς τους.

Το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης χρησιμοποίησε τη δύναμη του για τη διατήρηση της Ορθοδοξίας αλλά και άσκησε εξελληνιστική πολιτική προσελκύοντας μέλη των άλλων Ορθόδοξων λαών προς τον Ελληνισμό, ενώ χωρίς κανένα ενδοιασμό απορρόφησε το σερβικό Πατριαρχείου του Πετς (1766) και την σλαβοβουλγαρική αρχιεπισκοπή της Αχρίδας (1767). Γι’ αυτό και ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν σήμερα το ρόλο του Πατριάρχη της οθωμανικής περιόδου ως «εθνάρχη», παρότι τότε δεν υπήρχε ακόμη ελληνικό έθνος αλλά ρωμαίικο γένος, που είχε περισσότερο πολιτισμική έννοια.

Παρ’ ότι η σύγχρονη ελληνική εθνικιστική ιστοριογραφία επιθυμεί να βλέπει την Εκκλησία κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας ως «αντιστασιακή οργάνωση», με το «κρυφό σχολειό» ως σύμβολο της εθνικής«αφύπνισης», στην πραγματικότητα όμως υπήρξε ένας συνδιαχειριστής της εξουσίας μαζί με τον Σουλτάνο. Ο Πατριάρχης, που είχε το αξίωμα του «πασά με τις τρεις αλογοουρές» και τον τίτλο του Αυθέντη (εφέντι τουρκιστί), όπως και η εκκλησιαστική ιεραρχία είχαν μια σειρά από προνόμια. Αυτοδιοικούνταν και ο θεσμός των βακουφιών προσέφερε μια ισχυρή οικονομική βάση και αυτονομία.

Η Εκκλησία είχε κάθε συμφέρον από τη σταθερότητα και την εδαφική ακεραιότητα της ΟθωμανικήςΑυτοκρατορίας, ενώ ο παραδοσιακός αντιλατινισμός της την οδήγησε σε μια εξ’ αρχής αρνητική στάση προς το ρεύματου Διαφωτισμού που συνέπαιρνε τη Δύση. Έτσι εξηγούνται και «οι πατρικές συμβουλές» του Πατριάρχη Γρηγόριου πο υεξηγούσε το 1798 στους πιστούς του: «Ο Σουλτάνος είναι μετά το Θεό, ο αφέντης των Χριστιανών, ο θεματοφύλακας των αγαθών τους και ο φύλακας-άγγελος της ζωής τους» και ότι «αυτοί που μιλούσαν για το όνειρο της ελευθερίας,ενεργούσαν ενάντια στις Άγιες Γραφές και ήταν όργανα του Διαβόλου»! Μπορούμε να υποθέσουμε πως αν ήταν στο χέρι της εκκλησιαστικής ιεραρχίας και του Πατριαρχείου οι Έλληνες ίσως να μην επαναστατούσαν ποτέ κι έτσι να μη νυπήρχε σήμερα Ελλάδα αλλά ένα είδο ςρωμαιο-οθωμανικού ή τουρκοελληνικού κράτους θεοκρατικής δομής!

ΕΙΜΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ, ΕΙΜΑΙ ΑΦΕΝΤΗΣ!

Οι άνεμοι της ιστορίας οδήγησαν ωστόσο στην ελληνική επανάσταση του 1821 και στη δημιουργία μιας μικρή ςΕλλάδας, σε μια φτωχή, ερειπωμένη κι έκκεντρη περιοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Εξ αρχής το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης και οι Φαναριώτες δεν είδαν με καλό μάτι αυτό το «προτεκτοράτο» που ξεφύτρωσε στο νότο της ελληνικής χερσονήσου, χάρη στην υποστήριξη των ναυτικών (και εκσυγχρονιστικών) δυνάμεων της Δύσης. Μάλιστα το κατηγόρησαν για την απώλεια ορισμένων προνομίων τουςκαι το κατέστησαν υπεύθυνο για τις συνεχείς τεταμένες σχέσεις τους με τους Οθωμανούς.

Η Εκκλησία της Ελλάδας, που ο Πατριάρχης αναγκάστηκε να αφορίσει το 1821 έπειτα από πιέσεις της Πύλης, κηρύχτηκε Αυτοκέφαλη, διοικούμενη από μια Σύνοδο τα μέλη της οποίας διορίζονταν από το βασιλιά, τον Καθολικό Όθωνα. Ο Όθων προερχόταν από τη Βαυαρία, μια χώρα που από το 1818 είχε διαχωρίσει την Εκκλησία από το Κράτος. Η κήρυξη του Αυτοκέφαλου της ελλαδικής Εκκλησίας το 1833 συνάντησε πολλούς εχθρούς αλλά και οπαδούς. Ένας οπαδός της νεοσύστατης Εκκλησίας της Ελλάδας επιχειρηματολογούσε εναντίον του Πατριαρχείου: «Η Ανατολική Εκκλησία ετέλει πάντοτε υπό την πολιτείαν, ουδέποτε ήτο υπό αυτής ανεξάρτητος, ουδέποτε αφηνίασε προς αυτοκράτορα επίΒυζαντινών χρόνων, πάντοτε επείθετο αυτοίς».

Η Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Ελλάδας, με επικεφαλή της τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών, τελικά αναγνωρίστηκε με δυσφορία και υπό όρους από το Πατριαρχείο το 1850, έπειτα από ρωσική παρέμβαση. Η δικαιοδοσία της ωστόσο δεν καλύπτει, ακόμη και σήμερα, ολόκληρη την ελλαδική επικράτεια. Η Μακεδονία, η Ήπειρος, η Θράκη και τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, δηλαδή οι λεγόμενες «Νέες Χώρες» που απελευθερώθηκαν μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους, παραχωρήθηκαν σ’ αυτήν το 1928, αλλά τυπικά ανήκουν ακόμη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Η Εκκλησία της Κρήτης είναι ημιαυτόνομη, ενώ τα Δωδεκάνησα, όπως και το Άγιο Όρος, υπάγονται απευθείας στο Πατριαρχείο. Αυτό σημαίνει πως η σημερινή Ελλάδα δεν έχει ένα, αλλά πέντε εκκλησιαστικά καθεστώτα, κάτι που ασφαλώς ενοχλεί την Αρχιεπισκοπή Αθηνών, η οποία θα επιθυμούσε να ασκεί έλεγχο σε ολόκληρη την επικράτεια.

Σε αντίθεση με το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, που αντιστάθηκε στον εθνικισμό, η Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας απέκτησε αμέσως εθνική κι εθνικιστική έκφραση, συνδυάζοντας κατά περίεργο τρόπο την παράδοση με τον εκσυγχρονισμό κι αποκτώντας και κάποια επιπλέον στοιχεία φερμένα από τη Δύση, όπως για παράδειγμα το νέο ημερολόγιο. Η Αυτοκέφαλη Εκκλησία φόρεσε λοιπόν εξαρχής τον εθνικιστικό λόγο, προώθησε με ζήλο τη Μεγάλη Ιδέα, και προσκολλήθηκε στο Κράτος επιζητώντας ως αντάλλαγμα την προστασία του.

Ταυτίστηκε πάντα με τα πλέον συντηρητικά στοιχεία της ελληνικής κοινωνίας και υιοθέτησε μια αντι-εκσυγχρονιστική και ξενόφοβη στάση σε πολλά ζητήματα (γλωσσικό, εκπαιδευτικό κ.α.). Υποστήριξε το θεσμό της βασιλείας, ενώ δεν είδε με κακό μάτι ακόμη και την δικτατορία του Μεταξά (1936) και το ιδεολόγημα του «τρίτου ελληνικού πολιτισμού». Συνεργάστηκε σε μεγάλο βαθμό με τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής (1941-1944) και δεν παρενέβη συμφιλιωτικά κατά την περίοδο του αιματηρού Εμφύλιου Πολέμου (1944-1949). Εκτέθηκε με την υποστήριξη της στη Χούντα των Συνταγματαρχών (1967-1974), που είχε ως σύνθημα της το ρατσιστικό «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών». Παρ’ όλα αυτά η Εκκλησία δεν έκανε ποτέ την αυτοκριτική της και ποτέ δεν ζήτησε συγνώμη από τον ελληνικό λαό για τις ευθύνες ή τις παραλείψεις της. Τα τελευταία χρόνια η Εκκλησία της Ελλάδας, απολαμβάνοντας –παρά τις κατά καιρούς απόπειρες για απόσπαση της περιουσίας της– την προστασία και τη φροντίδα του Κράτους, έχει πολιτικοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό και υποδυόμενη έναν λαϊκιστικό και εθνικιστικό λόγο κι έχει αυτοανακηρυχτεί «προστάτιδα» της εθνικής ταυτότητας των Ελλήνων.

Εδώ και 17 αιώνες η Ελληνορθόδοξη Εκκλησία απολαμβάνει πάντα της φροντίδας και προστασίας του Κράτους, όποιο κι αν ήταν αυτό (Βυζάντιο, Οθωμανική Αυτοκρατορία, σύγχρονη Ελλάδα). Καταγγέλλοντας την αλαζονεία της μακραίωνης εξουσίας της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας ο ομότιμος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίουτων Αθηνών, Σάββας Αγουρίδης, καυτηρίασε πριν από χρόνια χαρακτηριστικά λέγοντας:« Είμαι επίσκοπος, είμαι αφέντης. Με αναγνώρισε ο Αυτοκράτορας, με αναγνώρισε ο Σουλτάνος, με αναγνώρισε η ελληνική κυβέρνηση». Τι άλλο θέλετε;

ΠΗΓΗ:  Γιώργος Στάμκος, Γκρίζα Ελλάδα: Η Ανατομία του Ελληνικού Συνδρόμου.


Παγκοσμιοποίηση: «Σύμμαχοι», «Εταίροι», «Φίλοι» και εχθροί εναντίον της Ελλάδας, του Ελληνισμού και της ανθρωπότητας…

Παγκοσμιοποίηση, «Σύμμαχοι», «Εταίροι», «Φίλοι» και εχθροί εναντίον της Ελλάδας, του Ελληνισμού και της ανθρωπότητας… και ημείς άδομεν

Image result for глобализация

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslessdemocracy@gmail.com,

 

Οι οικονομικές, κοινωνικές και εθνικές ανισότητες διευρύνονται επικίνδυνα σε παγκόσμια κλίμακα.

Image result for глобализация

Η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση[1] αποσκοπεί στην ενιαία συσσωμάτωση όλων των επιμέρους καπιταλισμών για τον περιορισμό των αρνητικών συνεπειών του ανταγωνισμού και την αποτελεσματικότερη άμυνα του κεφαλαίου απέναντι στις δυνάμεις της εργασίας, της επιστήμης και του πολιτισμού που διεκδικούν τον εκδημοκρατισμό της οικονομίας, το κλείσιμο της εισοδηματικής ψαλίδας, την εξάλειψη της παγκόσμιας φτώχειας, την επίτευξη της κοινωνικής ισότητας και της παγκόσμιας ευημερίας, πράγματα εφικτά στην εποχή μας χάρη στην εξέλιξη των επιστημών και της ειρηνικής τεχνολογίας. Αντί γι αυτό ο σκληρός πυρήνας του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού επιλέγει τη διεύρυνση της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας κι αυτό γιατί όσοι ελάχιστοι ελέγχουν την παγκόσμια οικονομία γνωρίζουν ότι η επιβίωση του καπιταλισμού εξαρτάται από την αέναη διεύρυνση της ανισότητας και την άνευ οίκτου συγκεντροποίηση και συσσώρευση του κεφαλαίου, συνεπώς και της εξουσίας πάνω στις επιμέρους κοινωνίες και στην ανθρωπότητα συνολικά σε όλο και λιγότερα χέρια, δηλαδή σε όλο και λιγότερους οικονομικούς ομίλους. Όσο οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού εγκλωβισμένες στις στείρες ιδεοληψίες της αστικής συστημικής αριστεράς του 19 ου και του 20ου αιώνα αδυνατούν, ως απολογητές του κρατισμού, δηλαδή του κρατικού καπιταλισμού, να σταματήσουν αυτή την παρακμιακή κατρακύλα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, τόσο οι κοινωνικές ανισότητες και η παγκόσμια φτώχεια θα διευρύνονται και θα παίρνουν τη μορφή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας και της νέας παγκόσμιας φασιστικής τάξης πραγμάτων. Για να μην συμβεί αυτό καθίσταται ζήτημα ζωτικής σημασίας η πνευματική, ‘ιδεολογική’/πολιτική/οργανωτική αυτονόμηση των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και η επεξεργασία μιας αυτόνομης στρατηγικής που θα αποσκοπεί στην ριζική αποκαπιταλιστικοποίηση του ατομικού και του συλλογικού φαντασιακού μας, στην διαμόρφωση μιας σύγχρονης ουμανιστικής κοσμοαντίληψης, στην κατάργηση του αστικού μοντέλου οικονομικής και κοινωνικής συμβίωσης και στην αντικατάστασή του από ένα μοντέλο κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης στη μορφή της άμεσης δημοκρατίας με περιεχόμενο την αταξική κοινωνία σε τοπική, περιφερειακή και οικουμενική κλίμακα.

Image result for глобализация

Ζούμε στο τελευταίο στάδιο της καπιταλιστικής βαρβαρότητας

Το κεφάλαιο για να επιβιώσει είναι αναγκασμένο να καταφεύγει από το κακό στο χειρότερο, δηλαδή, να οξύνει συνεχώς τις οικονομικές, κοινωνικές και εθνικές ανισότητες. Οι καταστροφικές οικονομικές κρίσεις, έκφραση ενός αδυσώπητου οικονομικού πολέμου με πρωταγωνιστή τον αμερικανισμό και αντιπάλους συμπρωταγωνιστές τον νεογερμανισμό, αλλά και τον νεοκινεζισμό, τον νεοτσαρισμό και μετρικούς ακόμα κομπάρσους που επιδιώκουν να επιβιώσουν εντασσόμενοι στη σφαίρα επιρροής πότε του ενός και πότε του άλλου πρωταγωνιστή, αποσκοπούν στην καπιταλιστική ανασυγκρότηση μέσω της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης για τη σωτηρία του κεφαλαίου και σχεδιασμένα οδηγούν αναπόφευκτα σε αυτό που ζούμε σήμερα, στην καπιταλιστική βαρβαρότητα, όπου το 1% του παγκοσμίου πληθυσμού ελέγχει τον παγκόσμιο πλούτο και το 99% του παγκοσμίου πληθυσμού αναγκάζεται να φυτοζωεί σε συνθήκες καταστροφικών τοπικών πολέμων, μαζικής μετανάστευσης, γενικευμένης φτώχειας, ανεργίας και εξαθλίωσης, παρά το γεγονός πως η αύξηση του παγκοσμίου πλούτου γίνεται, χάρη στην ανάπτυξη και εφαρμογή των επιστημών και της τεχνολογίας κάθε χρόνο όλο και μεγαλύτερη. Αυτή η αντίφαση αποτελεί τη φύση του καπιταλισμού και καμιά «αριστερή διακυβέρνηση» του κεφαλαίου, όπως δείχνει και η τρέχουσα ελληνική εμπειρία δεν μπορεί να τη θεραπεύσει. Αντίθετα διευκολύνει τα σχέδια του κεφαλαίου για την προώθηση της νέας φασιστικής παγκόσμιας τάξης.

Η ριζική θεραπεία της παγκόσμιας οικονομίας απαιτεί την καθολική άρνηση του ξεπερασμένου και παρακμάζοντος κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής που στηρίζεται στην ατομική ιδιοκτησία, στην ατομική-ιδιωτική επιχειρηματικότητα και συνεπώς στην ιδιωτική κερδοσκοπία σε βάρος της κοινωνίας και στην αντικατάστασή του από ένα οικονομικό σύστημα που θα στηρίζεται στον οικονομικό ορθολογισμό, στην κοινοκτημοσύνη των μέσων παραγωγής στην κοινωνική αυτοδιαχείριση της παραγωγής υλικών και άυλων, πνευματικών αγαθών για την καθολική ευημερία. Συνεπώς η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση δεν είναι μονόδρομος και ο καπιταλισμός δεν είναι η μοίρα της ανθρωπότητας.

Image result for глобализация

Μπαίνουμε σε περίοδο ψηλής αβεβαιότητας για τις εξελίξεις αναφορικά με την Ελλάδα, το Ευρώ, την Ευρωζώνη και την Ε. Ε.

 

Σε συνθήκες μετάβασης και υψηλής αβεβαιότητας είναι δύσκολη κάθε επιστημονική πρόβλεψη. Μπορούμε όμως να προβλέψουμε ότι κάθε απόπειρα απομάκρυνσης της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη θα είναι καταστροφική για τον ελληνικό λαό και για τον Ελληνισμό γιατί αυτή θα οδηγήσει με βεβαιότητα στην εδαφική συρρίκνωση της χώρας, σε δραματική υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου και στην απόλυτη αποσύνθεση του παραγωγικού ιστού της χώρας. Αρνητικές μέχρι διαλυτικές θα είναι οι εξελίξεις για την ΕΕ και την ΕΖ και κατά συνεπεία και για την ανθρωπότητα συνολικά, γιατί η γενική αποσταθεροποίηση θα ανοίξει το δρόμο για την παγκόσμια ηγεμονία των δυνάμεων της καπιταλιστικής βαρβαρότητας η οποία θα ολοκληρωθεί μέσα από μία σειρά πολεμικών συγκρούσεων των ΗΠΑ με την Ρωσία, την Κίνα και τις όποιες ευρωπαϊκές χώρες αρνηθούν αυτές τις εξελίξεις. Αυτή είναι η καπιταλιστική πραγματικότητα, την οποία κάποιοι πολιτικοί σχηματισμοί προσπαθούν να την κρύψουν κάτω από ψευτοϊδεολογήματα περί μνημονιακών και αντιμνημονιακών, αποκρύπτοντας πως όσο θα υπάρχει καπιταλισμός θα υπάρχουν και μνημόνια λιτότητας, ανεργίας, φτώχειας, αλλοτρίωσης, οικονομικών καταστροφών και πόλεμοι. Όποιος υπόσχεται καπιταλισμό χωρίς μνημόνια είναι αφελής, αν δεν είναι συνειδητός απατεώνας. Μια για πάντα. Καλός καπιταλισμός δεν υπήρξε ποτέ και πολύ περισσότερο δεν μπορεί να υπάρξει και στο μέλλον. Καπιταλισμός σημαίνει κυριαρχία των λίγων πάνω στους πολλούς, κι αυτό γίνεται εφικτό μόνο χάρη στην ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής και συνεπώς  πάνω στο σύστημα κατανομής τού από τους πολλούς παραγόμενου πλούτου, πράγμα που σημαίνει ότι χωρίς την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας δεν είναι εφικτή ούτε η κατάργηση του καπιταλισμού σε όλες τις πιθανές και απίθανες μορφές του[2].

Η ΕΕ και η ΕΖ έχουν πολλές ατέλειες και πολλές αδυναμίες, από τις οποίες μπορούν να απαλλαγούν μονό όταν οι ευρωπαϊκοί λαοί θα τις απαλλάξουν από τα ιερατεία της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης που τώρα τη διευθύνουν με σχέδιο ενάντια στους λαούς και ενάντια στην πρόοδο. Αυτό είναι για όλους μας το στοίχημα και οφείλουμε να το κερδίσουμε. Να κάνουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη δική μας, δηλαδή των λαών, των δυνάμεων της εργασίας της επιστήμης και του πολιτισμού, της ισότητας, της ελευθερίας, της άμεσης δημοκρατίας και της αταξικής κοινωνίας, του 21ου αιώνα και να εμποδίσουμε την επιστροφή της Ευρώπης και του κόσμου στον 19ο και στον 20 ο αιώνα. Ο καπιταλισμός δεν είναι η μοίρα της ανθρωπότητας. Το μέλλον ανήκει στην οικονομική και την κοινωνική ισότητα.

 Image result for глобализация

Η ακατανόητη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης τροφοδότης της τουρκικής επεκτατικότητας σε βάρος της Ελλάδας της Κύπρου και της ίδια της Ε. Ε.

Η Τουρκία για μια ακόμα φορά έχει, δια του μεγαλοϊδεατισμού της νεκρανάστασης ενός νέο-οθωμανισμού, καταστεί ο «Μεγάλος ασθενής της Ανατολής», επειδή εγκατάλειψε την πολιτική της δυτικοποίησής της, δηλαδή της ενσωμάτωσής της στην ευρωπαϊκή κοινότητα, πράγμα που την οδήγησε σε απομόνωση από την Δύση και σε σταδιακή σύγκρουση με χώρες της Μέσης Ανατολής που βρίσκονται μεγάλοι κουρδικοί πληθυσμοί που διεκδικούν την αυτονομία τους σε ανεξάρτητο κράτος, το οποίο προσπαθούν οι Ενωμένες Πολιτείες Αμερικής να θέσουν υπό τον έλεγχό τους με στόχο να ελέγξουν την ευρύτερη περιοχή, τη λεγόμενη Ευρασία, την Παγκόσμια Ενεργειακή Τράπεζα και μέσω αυτής να διατηρήσουν και να επεκτείνουν τον έλεγχο της παγκόσμιας οικονομίας.

Η αποτυχία της Τουρκίας στο να εμποδίσει αυτήν την προοπτική και ο φόβος αυτονόμησης των περίπου 17 εκατομμυρίων Κούρδων που ζουν στην νοτιοανατολική Τουρκία αναγκάζει την τουρκική ηγεσία να κινείται επεκτατικά προς την Δύση, κύρια προς την Κύπρο, όπου κατέχει το 38% περίπου του εδάφους της και επιδιώκει τον έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου, και την Ελλάδα, της οπαίας διεκδικεί το μισό Αιγαίο και την Δυτική Θράκη. Υποκινώντας μάλιστα και τους βαλκανικούς συμμάχους της στην διεκδίκηση εδαφών της Ελλάδας καθιστά διαχρονικά την Τουρκία τον βασικότερο πραγματικό εχθρό της Ελλάδας.

Αυτή η πραγματικότητα δεν δικαιώνει την άποψη πολλών αναλυτών και πολλών πολιτικών, ότι τάχα η Τουρκία δεν αποτελεί απειλή για την Ελλάδα και συνεπώς οι λεκτικές απειλές και οι πυκνές παραβιάσεις του εθνικού μας χώρου και οι παραβάσεις του διεθνούς δικαίου, δεν γίνονται παρά μόνο για εσωτερική κατανάλωση και παραπλάνηση του τούρκικου λαού, που λογικά και δικαιολογημένα ανησυχεί με την αλλοπρόσαλλη και διχαστική πολιτική της κυβέρνησης του Ερντογάν.

Γι αυτό εκτιμώ ότι η κυβέρνηση της Ελλάδας οφείλει να εγκαταλείψει την ανόητη ή μήπως την σκόπιμα ενδοτική αντίληψη ότι δεν υπάρχουν θαλάσσια εθνικά σύνορα και να κατανοήσει ότι η Ελλάδα απειλείται πραγματικά με εθνικό/εδαφικό ακρωτηριασμό και ο Ελληνισμός απειλείται με συρρίκνωση και να πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα για την αποτροπή αυτής της απειλής. Δεδομένης μάλιστα της ‘ουδετερότητας’ ή της αδιαφορίας των ‘συμμάχων’ μας στο ΝΑΤΟ και των ‘εταίρων’ μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση καλό είναι να ειπωθεί ολόκληρη η αλήθεια στον Ελληνικό Λαό για να συνειδητοποιήσει και να αναλάβει τις ευθύνες του για την υπεράσπιση της πατρίδας του και του απανταχού Ελληνισμού, πράγμα που προϋποθέτει το ξήλωμα όλων των οικονομικών και κοινωνικών θεσμών, δομών και λειτουργιών που αποκλείουν τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού από την διακυβέρνηση και την υπεράσπιση της πατρίδας μας. Όσο την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας έχει το ντόπιο και το ξένο κεφάλαιο με τους αχυρανθρώπους του κάθε λογής, κοπής και χρώματος τόσο η Ελλάδα θα ταπεινώνεται, θα ετεροπροσδιορίζεται και θα λεηλατείται με μνημόνια και από αμνήμονες βαρβάρους.

Η γνώμη της ανυπότακτης παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας είναι ότι στην εποχή μας οι πολεμικές συγκρούσεις για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έχουν γίνει περιττοί γιατί η επιστήμη και η τεχνολογία έχουν θέσει στη διάθεση των επιμέρους κοινωνιών και της ανθρωπότητας γενικά τη νέα μορφή ενέργειας με βάση τις συνδυασμένες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που προσφέρουν, αποκεντρωμένη σε επίπεδο καταναλωτή, φτηνή, άφθονη, καθαρή και ασφαλή ηλεκτρική ενέργεια με την ηλεκτρόλυση του νερού και την καύση του υδρογόνο με τις κυψέλες καύσης υδρογόνου που αποδίδουν ηλεκτρική ενέργεια, θερμότητα και καθαρό νερό[3]. Το θάψιμο αυτής της επιστημονικοτεχνικής δυνατότητας οφείλεται στο γεγονός ότι η επιβίωση του καπιταλισμού είναι δυνατή μόνο με τη διατήρηση του συγκεντρωτικού ενεργειακού συστήματος η οποία είναι εφικτή μόνο με τον έλεγχο πάνω στα ορυκτά καύσιμα. Και επειδή αυτός ο έλεγχος καθορίζει και το ποια μεγάλη χώρα/δύναμη θα κατακτήσει την παγκόσμια ηγεμονία οδηγεί τις μεγάλες δυνάμεις σε ένα ανταγωνισμό ελέγχου ή απόκτησης ενεργειακών πηγών ορυκτών καυσίμων με σκοπό την διεκδίκηση της ηγεμονίας ή έστω της  συνηγεμονίας.

Παραμένει μυστήριο το γεγονός ότι η, μέχρι τώρα στερημένη πια από ενεργειακές πηγές, Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ αποκτά ενεργειακές πηγές που βρέθηκαν στις χώρες μέλη της, Ελλάδα και Κύπρος, που θα την καθιστούσαν ενεργειακά αυτόνομη, ή έστω σχετικά ανεξάρτητη από την προμήθεια ενέργειας από την Ρωσία ή από τα ελεγχόμενα από τις ΕΠΑ μεσοανατολικά ενεργειακά δίκτυα διανομής, διστάζει να υπερασπιστεί αυτές τις ενεργειακές πηγές που βρίσκονται εντός των συνόρων της και αφήνει αυτές έρμαια στην κατακτητική διάθεση της Τουρκίας και άλλων μη ευρωπαϊκών χωρών, με κίνδυνο την συρρίκνωση και την εξαφάνιση της Κύπρου και της Ελλάδας και κατά συνέπεια του Ελληνισμού, αλλά και με συνέπεια την ενεργειακή και συνεπώς την οικονομική και όχι μόνο εξάρτηση της Ε. Ε.

Τούτων δεδομένων, συμπερασματικά, η στάση της Τουρκίας τις τελευταίες μέρες απέναντι στη χώρας μας αποτελεί κλιμάκωση, ένα ακόμα αποφασιστικό βήμα, στην εφαρμογή των επεκτατικών σχεδίων της, προφανώς και των σχεδίων του σκληρού πυρήνα του παγκοσμιοποιημένου κεφαλαίου, με την μάσκα του αμερικανισμού, για την μέσω τοπικών πολέμων αλλαγή συνόρων στην ευρύτερη περιοχή για την διευκόλυνση της ολοκλήρωσης της αμερικανοελεγχόμενης παγκοσμιοποίησης στην περιοχή μας. Το γεγονός ότι πάνω από την Ελλάδα και την Κύπρο κράζουν πολλά μαύρα και πεινασμένα κοράκια έτοιμα να τις κατασπαράξουν και να καταστρέψουν τον Ελληνισμό δεν επιτρέπει σε κανέναν μας τον εφησυχασμό, ούτε την παραγνώριση ότι όλα αυτά οφείλονται στο καπιταλιστικό σύστημα και στους υπηρέτες του. Αυτή η κατανόηση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι σε συνθήκες καπιταλισμού δεν έχουν μέλλον ούτε ο Ελληνισμός, ούτε και οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού της Ελλάδας, της Κύπρου, της Ε. Ε. και του πλανήτη και συνεπώς ο αγώνας για την κατάργηση του καπιταλισμού ταυτίζεται σε μεγάλο βαθμό, μεταξύ των άλλων, και με τον τοπικό και διατοπικό αγώνα για έναν καλύτερο κόσμο ο οποίος προϋποθέτει την αντικατάσταση του συγκεντρωτικού ενεργειακού συστήματος των ορυκτών καυσίμων με το αποκεντρωτικό ενεργειακό σύστημα της υδρογονοενέργειας.

Image result for глобализация

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σε κρίσιμο σταυροδρόμι

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τη σημαντικότερη κατάκτηση στην ιστορία των χωρών τη ευρωπαϊκής ηπείρου, ως απαίτηση όμως των λαών τους για ειρηνική συμβίωση, κοινωνική ισότητα, καθολική ευημερία και αντικαπιταλιστική πρόοδο της Ευρώπης και του πλανήτη[4]. Η αδυναμία των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού να αναλάβουν οι ίδιες την αρχιτεκτονική δόμησης και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η παραπλανητική πολιτική του κεφαλαίου υπό την κηδεμονία του αμερικανισμού και τη μορφή της σοσιαλδημοκρατικής πολιτικής για ένα κράτος περιορισμένης κοινωνικής προνοίας, που ήταν αναγκαία για την ανασυγκρότηση του ευρωπαϊκού καπιταλισμού, οδήγησαν στη σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση που τείνει να εξελιχθεί σε ζωτικό χώρο (lebensraum) του νεογερμανισμού που επιδιώκει τη διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον έλεγχο της ευρωπαϊκής ηπείρου, στα πλαίσια της παγκόσμιας ηγεμονίας του σκληρού πυρήνα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης με τη μορφή του αμερικανισμού και χάρη στον έλεγχο των λεγομένων παγκόσμιων οργανισμών και τον ‘σιδηρούν βραχίονα’ το ΝΑΤΟ και τις περίπου χίλιες (1.000) αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στον πλανήτη Γη. Σε αυτή την προοπτική η διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ο εκφυλισμός της σε ημικρατικό καπιταλιστικό φασιστικό μόρφωμα δύο, τριών η και περισσότερων ταχυτήτων υπό γερμανοαμερικανική κηδεμονία φαίνεται να είναι στα σχέδια του σκληρού πυρήνα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης.

 Όμως υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι οι ευρωπαϊκοί λαοί αντιλαμβάνονται σταδιακά τη μοίρα που τους επιφυλάσσει το κεφάλαιο και ιδιαιτέρα το γερμανικό κεφάλαιο που διεκδικεί συνδιαχείριση η ειδική μεταχείριση από τον αμερικανισμό προκειμένου να προσχωρήσει στα σχεδία της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και αρχίζουν να αναζητούν και να σφυρηλατούν ένα νέο αφήγημα και ένα νέο, κοινό για όλους τους ευρωπαϊκούς λαούς, όραμα μιας αντιγερμανικής, αντικαπιταλιστικής, αντιηγεμονικής πορείας των ευρωπαϊκών λαών με κατεύθυνση την οικονομική και κοινωνική ισότητα με τη μορφή της άμεσης δημοκρατίας και περιεχόμενο την αταξική κοινωνία σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο. Απέναντι στα σχεδία του σκληρού πυρήνα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης για μια Ευρώπη πεδίο σύγκρουσης η συγκυριαρχίας του αμερικανισμού με τον νεογερμανισμό οι δυνάμεις της εργασίας, της επιστήμης και του πολιτισμού οφείλουν να αποκτήσουν τον έλεγχο των εξελίξεων και να μετασχηματίσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση σε Ευρώπη των λαών, την οποία θα επανασχεδιάσουν στην προοπτική των Ενωμένων Αμεσοδημοκρατικών Πολιτειών της Ευρώπης που θα ματαιώσει την καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση κα θα δώσει καινούργια προοπτική σε ολόκληρη την ανθρωπότητα για έναν καλύτερο κόσμο. Σ αυτήν την Ευρωπαϊκή Ένωση της Άμεσης Δημοκρατίας και όχι στην Ε.Ε. του κεφαλαίου ανήκει η Ελλάδα και γι αυτήν την Ευρωζώνη της οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης όλων των μελών της οφείλει να αγωνιστεί δίπλα τους.

Image result for глобализация

Οι Λαοί οφείλουν να μετακινηθούν από την θέση του αντικειμένου στην θέση του υποκειμένου της ιστορίας

 

Οι λαοί, ως ιστορικά υποκείμενα, δηλαδή ως διαχρονικές οντότητες σκέπτονται και δρουν στη διάσταση του μεγάλου ιστορικού κύκλου, σε αντίθεση με τα άτομα που συμπεριφέρονται στη διάσταση του βιολογικού τους κύκλου, η των θεσμών, ας πούμε των κομμάτων, που λειτουργούν στη διάσταση βραχυπροθέσμων στόχων, με αποτέλεσμα τη σύγχυση αναφορικά με το ρολό των λαών στο κοινωνικό γίγνεσθαι και στη διαμόρφωση της ιστορίας. Βέβαια η εκάστοτε εξουσία φροντίζει με κάθε πρόσφορο μέσο να αποπροσανατολίζει τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και πρόσκαιρα το καταφέρνει με τη βοήθεια των θρησκευτικών μύθων[5], με τις εξουσιαστικές ιδεολογίες, με το ψέμα, την παραπληροφόρηση, αλλά και με το φόβο και με τη βία των θεσμών, των δομών και των λειτουργιών κάθε εξουσιαστικού συστήματος. Τα πολιτικά κόμματα αποτελούν τα καλύτερα εργαλεία αποπροσανατολισμού των κοινωνιών, τις οποίες τα μεν συντηρητικά τις αντιμετωπίζουν ως «όχλο», τα δε «προοδευτικά» ως ‘μάζες’ που δεν μπορούν τάχα να αυτοκυβερνηθούν και γι αυτό προσφέρονται οι κομματικές ηγεσίες να τις κυβερνήσουν, πάντα με το αζημίωτο φυσικά. Όμως τελικά οι λαοί ως άτομα και ως σύνολα καταφέρνουν πάντα να δημιουργούν τον κάθε φορά καλύτερο κόσμο μέσα στους κόλπους του παλιού και γράφοντας την ιστορία καταφέρνουν να γυρίζουν τις σελίδες της την ώρα που πρέπει. Η ωρίμανση των συνθηκών ανατροπής του παλιού παρακμασμένου κόσμου γίνεται μέσα από τις αντιφάσεις, τις αδυναμίες και τις αντικοινωνικές επιλογές της εκάστοτε κυρίαρχης τάξης και των πολιτικών εκφραστών της και συντελείται σε κοινωνικό επίπεδο και παρά τα εμπόδια που βάζουν οι εκάστοτε άρχουσες τάξεις και οι εκάστοτε πολιτικοί διαχειριστές τους.

Η συμβολή του καθενός μας στην ωρίμανση της εκάστοτε κοινωνίας και συγκεκριμένα της σύγχρονης κοινωνίας να απαλλαγεί από τον μανιακό καπιταλισμό και να χτίσει έναν κόσμο της κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης, της κοινωνικής ισότητας και του οικουμενικού ουμανιστικού πολιτισμού, αποτελεί το μοναδικό κριτήριο προοδευτικότητας. Σε κατακλείδα, οι λαοί, που ως δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού,  δημιουργούν, έστω και χωρίς να το συνειδητοποιούν στην ολότητάς τους, με τους εκάστοτε αγώνες τους[6] και την καθημερινή πάλη τους για μια καλύτερη ζωή και για κοινωνική ισότητα, τον κάθε φορά καλύτερο κόσμο στη διάσταση του ιστορικού κύκλου, οφείλουν σήμερα με την βοήθεια της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας να αναδειχθούν από αντικείμενο σε υποκείμενο της ιστορίας και να οδηγήσουν την ανθρωπότητα σε συνθήκες κοινωνικής ισότητας και ανθρωπισμού.

Image result for глобализация

[1] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[2] Για μια σε βάθος ανάλυση της φύσης και του ρόλου της ατομικής ιδιοκτησίας, βλέπε, Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017.

[3] Για μια σε βάθος ανάλυση του παγκόσμιου ενεργειακού προβλήματος, βλέπε: Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το Υδρογόνο; Η επανάσταση του υδρογόνου, η ελεύθερη ενέργεια και η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την  καπιταλιστική βαρβαρότητα, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013.

[4] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Οι Ευρωπαίοι και πάλι ενώπιον της Ιστορίας, http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/oi-eyropaioi-kai-pali-enopion-tis-istorias-0,

[5] Βλέπε Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015..

[6] Βλέπε σχετικά Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον πολιτισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

Image result for глобализация

Μικροαστική αποανάπτυξη εναντίον ουμανιστικής αποκαπιταλιστικοποίησης;

Μικροαστική Αποανάπτυξη

Εναντίον

Ουμανιστικής Αποκαπιταλιστικοποίησης;

 

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslessdemocracy@gmail.com,

 

«Το φαντασιακό μας έχει αποικισθεί, ο εχθρός κρύβεται στο

βαθύτερο μέρος του εαυτού μας».

Σερζ Λατούς

Καταναλωτές έχουν σχηματίσει ουρά το πρωί έξω από γνωστό πολυκατάστημα στην πλατεία Συντάγματος, περιμένοντας ν’ανοίξει για να προμηθευτούν προίόντα σε δελεαστικές τιμές, με αφορμή την «Μαύρη Παρασκευή» ή «Black Friday», Αθήνα, την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2016. Η «Black Friday» θεσπίστηκε στις ΗΠΑ και εορτάζεται σε αρκετές χώρες, την τέταρτη Παρασκευή του Νοεμβρίου και είναι μια ημέρα όπου τα καταστήματα πραγματοποιούν πολύ μεγάλες εκπτώσεις έως 80%. 

 

 

Ο καπιταλισμός βιώνει την παρακμή του, διαισθάνεται την ιστορική χρεοκοπία του και το επικείμενο, αργά ή γρήγορα, τέλος του, γι’ αυτό πέρασε, μέσα από μια ελεγχόμενη ιδιόμορφη αυτοαποκαπιταλιστικοποίηση που καταργεί το μικρό και το μεσαίο κεφάλαιο, αλλά σε κάποιο βαθμό και τη μισθωτή εργασία, στην αντεπίθεση με στόχο να ταμπουρωθεί πίσω από νεοφεουδαρχικές οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές δομές. Με αυτόν τον τρόπο ο καπιταλισμός προσπαθεί να αντιστρέψει το βέλος του χρόνου, να βάλει όπισθεν στην πορεία της ιστορίας και να γυρίσει-οδηγήσει την ανθρωπότητα σε ένα καινούργιο Μεσαίωνα, σε ένα νέο σκοτεινό βασίλειο χιλίων χρόνων με μια παγκόσμια κυβέρνηση του κεφαλαίου, στην απόλυτη καπιταλιστική βαρβαρότητα. Αυτή η απειλή δεν είναι ένα κάποιο σενάριο ζόφου, αλλά ο ίδιος ο ζόφος που παίζεται στην παγκόσμια σκηνή ως νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, κι’ αν δεν αποφασίσουμε να χαλάσουμε σήμερα αυτή την παράσταση, στο τέλος, ως σκιές του εαυτού μας, θα χειροκροτούμε τους δήμιους τους δικούς μας, αλλά και του ανθρώπινου πολιτισμού.

Ατομική αυτοαποκαπιταλιστικοποίηση στο όνομα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας

Δύσκολος, ανηφορικός και μακρύς ο δρόμος της ‘επιστροφής’, όπως δύσκολη και μακρά ήταν η κατηφόρα στην οποία οδήγησαν την ανθρωπότητα τα συστήματα της ανισότητας και της εκμετάλλευσης. Μόνο ο δρόμος προς την καπιταλιστική βαρβαρότητα είναι πιο σύντομος, αλλά αυτός δεν είναι η επιλογή των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, είναι επιλογή του καταστροφικού και απάνθρωπου κεφαλαίου. Γι’ αυτό θα χρειαστεί να βάλουμε την όπισθεν στην ανηφόρα που θα μας βγάλει από το αδιέξοδο κατηφορικό τούνελ του καπιταλισμού στο ξέφωτο, απ’ όπου θα χαράξουμε τη σωστή πορεία, την πορεία που οδηγεί σε μια σύγχρονη αυθεντική εξισωτική κοινωνία του Ανθρωπισμού. Όμως επειδή «μια αυθεντική επανάσταση μπορεί να εκδηλωθεί μόνο αν υπάρχει ένα συγκροτημένο και πρακτικό μαζικό κίνημα [1]1 αυτοσυνείδητοποιημένων ατόμων, το οποίο θα έχει συνειδητά σαρώσει όλες τις μυθοποιήσεις του παρελθόντος»[2], γι’ αυτό ξεκινάμε με την απόφαση αποκαπιταλιστικοποίησης του εαυτού μας[3], δηλαδή να σταματήσουμε τον κατήφορο προς την καπιταλιστική βαρβαρότητα, που σημαίνει πως ξεκινάμε με την απόφαση να καταργήσουμε παντού τον καπιταλισμό, στη σκέψη μας[4], στις συνήθειές μας, στον χώρο που ζούμε και δημιουργούμε, στην πόλη μας, στην πατρίδα μας και στον πλανήτη ολόκληρο. Πράγμα που δεν σημαίνει να σπάζουμε τα κρανία των συνανθρώπων μας, αλλά να συζητούμε με αυτούς. Ούτε και να καταστρέψουμε τα εργοστάσια, αλλά να τα απαλλάξουμε από τους εξουσιαστικούς σφετεριστές τους. Ούτε, βέβαια, σημαίνει να κάψουμε τις πόλεις μας, αλλά να τις απαλλάξουμε από τις μαφίες που τις λυμαίνονται και να τις καταστήσουμε αυτοδιοιηκούμενες Άμεσες Δημοκρατίες. Και, φυσικά, δεν σημαίνει, στο πλαίσιο κάποιων «ελεγχόμενων αταξιών»[5] και στο όνομα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, να καταργήσουμε τις πατρίδες μας, αλλά να τις καταστήσουμε, στο όνομα της οικουμενικότητας της ανθρωπότητας, αυτόνομα συστατικά στοιχεία της κοινής μας πατρίδας, του διαστημόπλοιου Γη και της ενιαίας, οικουμενικής, κοινωνικοποιημένης ανθρωπότητας.

Αυτοαποκαπιταλιστικοποίηση σημαίνει, επίσης, να πάψουμε να είμαστε υποχείρια θανατόφιλων θρησκειών, της ιδεολογίας της ανταγωνιστικότητας[6] και του ακόρεστου καπιταλιστικού καταναλωτισμού που μας εγκλωβίζουν σε έναν αγοραίο, αντικοινωνικό και τελικά αυτοκαταστροφικό ατομισμό[7]. Πρόκειται για τη διεκδίκηση της Εαυτότητάς μας εντός του αυτοπροσδιοριζόμενου Εμείς και την κατάκτηση της αυθεντικής ανθρώπινης αξιοπρέπειας πράγμα που θα μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε την ομορφιά του μέτρου και το μέτρο της ομορφιάς της ζωής, της ελεύθερης από καταναγκασμούς κοινωνικής συμβίωσης, της συνεργασίας, της συνδημιουργίας και του ανθρωπισμού. Το συστηματικό και οργανωμένο διάβασμα, οι συστηματικές και οργανωμένες συζητήσεις, η συστηματική και στοχευμένη συμμετοχή στα κοινά που διαδραματίζονται γύρω μας και φυσικά μας αφορούν, θα μας βοηθήσει να αυτοαποκαπιταλιστικοποιηθούμε ατομικά και ομαδικά και θα μας ανοίξει τα μάτια για να δούμε τη βρωμιά της εικονικής καπιταλιστικής πραγματικότητας αλλά και την ομορφιά της ζωής και της αληθινής πραγματικότητας που περιμένει να την κάνουμε ακόμα καλύτερη.

Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας στο όνομα της κοινωνικής Ισότητας

 

«Ζούμε σε μιά κοινωνία, όπου η τέχνη της επιβίωσης έγκειται στο να προσαρμόζεσαι στα αντανακλαστικά και στις τεχνικές της αρπακτικότητας».

Ραούλ Βάνεγκεμ

Η οικονομία είναι το κατ’ εξοχήν προνομιακό πεδίου του καπιταλισμού. Έχοντας καταφέρει το Κεφάλαιο να ελέγχει τον παραγωγικό εξοπλισμό και την Εργασία και συνεπώς και τον παραγόμενο πλούτο, κατάφερε να έχει την εξουσία πάνω στους υλικούς όρους ύπαρξης της κοινωνίας, που σημαίνει να ελέγχει και να εκμεταλλεύεται την εργαζόμενη κοινωνία, οδηγώντας την στην εξαθλίωση και στον αποδεκατισμό της μέσω της πείνας, των επιδημιών και των αχόρταγων ιμπεριαλιστικών πολέμων.

Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, συνεπώς, σημαίνει απόσπαση του παραγωγικού εξοπλισμού από τον έλεγχο των επιχειρηματιών και της καπιταλιστικής τάξης και το πέρασμά του, με την κοινωνική αυτοδιαχείριση, στον απόλυτο έλεγχο της κοινωνίας, χωρίς τον οποίο είναι αδύνατη η αποκατάσταση της σχέσης μεταξύ κοινωνίας και οικονομίας, την οποία ανέτρεψε ο καπιταλισμός σε βάρος της κοινωνίας. Σε αυτή την περίπτωση είναι η κοινωνία που, αποκαπιταλιστικοποιώντας την οικονομία της, θα επιλέξει τις προτεραιότητες, τη φύση, τη δομή και τη μορφή της οικονομίας, ώστε να βελτιστοποιείται η λειτουργία της και να μεγιστοποιείται η κοινωνική ευημερία.

Η χαώδης, η σπάταλη, η καταστροφική και απάνθρωπη καπιταλιστική οικονομία προκαλεί, όπως άλλωστε είναι φυσικό, έντονες διαμαρτυρίες, κοινωνικές εξεγέρσεις και επαναστάσεις στον οικονομικά καχεκτικό και φτωχό Νότο και έντονες συζητήσεις στον ακόμα ‘αναπτυγμένο και πλούσιο’ Βορρά με αντικείμενο την τιθάσευση, ακόμα και την αντικατάσταση, της καπιταλιστικής οικονομίας. Ο καπιταλισμός είναι η κατ’ εξοχήν οικονομία της διαρκούς και αυξανόμενης μεγέθυνσης, της διαρκούς και αυξανόμενης σπατάλης των φυσικών πόρων και των κοινωνικών δυνάμεων, γιατί μέσω αυτής της διαδικασίας μεγιστοποιούνται σε ελάχιστο χρόνο τα κέρδη. Όταν αυτή η διαδικασία της μεγέθυνσης, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, διακόπτεται ή σταματάει, τότε υπάρχει κρίση και τα κέρδη γίνονται ζημίες τις οποίες η κυρίαρχη τάξη μεταφέρει στην κοινωνία μέσω της μείωσης των μισθών και ημερομισθίων, του περιορισμού της όποιας κοινωνικής πρόνοιας, της αύξησης της άμεσης φορολογίας και τελικά με τον πόλεμο. Κάποιες φορές, μάλιστα, συμβαίνει ο καπιταλισμός να μπει σε κρίση στασιμότητας και ο κόσμος να πεινάει επειδή έχουν παραχθεί περισσότερα προϊόντα από όσα μπορούν να αγοραστούν ή έχουν συσσωρευτεί περισσότερα χρηματικά κεφάλαια από όσα μπορούν να επενδυθούν. Το αποτέλεσμα αυτών των κρίσεων είναι συνήθως κάποιοι καταστροφικοί πόλεμοι με τους οποίους ο καπιταλισμός ξεπερνάει τις κρίσεις του με προγράμματα ‘ανασυγκρότησης’ των χωρών που κατέστρεψε.

Από την μηδενική μεγέθυνση στην απομεγέθυνση/αποανάπτυξη

Ενός κακού μύρια έπονται

Για τη μελέτη, υποτίθεται και τη ‘θεραπεία’ αυτής της παθογένειας του καπιταλισμού ιδρύθηκε το 1968 ένας αμφιλεγόμενος διεθνής οργανισμός, η Λέσχη της Ρώμης (Club of Rome), η οποία προέβλεπε στην έκθεσή της, που δημοσιεύτηκε το 1972, παγκόσμια οικονομική καταστροφή για το 2000 και πρότεινε, υποτίθεται για τη ‘σωτηρία της ανθρωπότητας’, τη στρατηγική της μηδενικής οικονομικής μεγέθυνσης[8] στον Βορρά και στον Νότο, χωρίς φυσικά να αμφισβητήσει το καπιταλιστικό σύστημα. Πώς θα μπορούσε άλλωστε, αφού οι δημιουργοί του ήταν βιομήχανοι, αμερικανικά πανεπιστημιακά ιδρύματα και αχυράνθρωποι του μεγάλου διεθνούς κεφαλαίου; Ο Βορράς δεν πήρε στα σοβαρά αυτή τη στρατηγική γιατί ήθελε κι άλλη μεγέθυνση για να μη χρεοκοπήσει νωρίτερα από το 2000, και ο Νότος διαμαρτυρήθηκε γιατί είχε αρνητική οικονομική μεγέθυνση ενώ χρειαζόταν μεγάλη και θετική οικονομική ανάπτυξη για την ανατροπή της φτώχειας[9] και όχι ‘οικονομική μεγέθυνση’ για την μεγιστοποίηση του κέρδους και του ιδιωτικού κεφαλαίου.

Η συζήτηση συνεχίστηκε κάτω από τη δυναμική της ογκούμενης καπιταλιστικής κρίσης. Τα τελευταία χρόνια έκανε την εμφάνισή της η «θεωρία της απο-ανάπτυξης», όπως λανθασμένα αποδόθηκε στα ελληνικά ο όρος decroissance ή degrowth, που σημαίνει απομεγέθυνση, αφού όπως είναι γνωστό η μεγέθυνση αναφέρεται στην ποσοτική πλευρά της οικονομίας, η οποία ενδιαφέρει κύρια τους επιχειρηματίες, ενώ η ανάπτυξη αναφέρεται στην οικονομία ως ποιοτικό σύνολο και ως δίκαιη κατανομή του πλούτου που ενδιαφέρει την κοινωνία. Κύριος εκφραστής αυτής της θεωρίας είναι ο Σερζ Λατούς και αφετηρία του είναι η παραδοχή σύμφωνα με την οποία «η εξάλειψη των καπιταλιστών, η απαγόρευση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας των αγαθών παραγωγής, η κατάργηση της μισθολογικής σχέσης ή του νομίσματος θα βύθιζαν την κοινωνία στο χάος και δεν θα ήταν δυνατές παρά με το αντίτιμο μιας μαζικής τρομοκρατίας. Κάτι τέτοιο δεν θα αρκούσε για να καταργήσει το καπιταλιστικό φαντασιακό και επιπλέον θα είχε το αντίθετο αποτέλεσμα»[10]. Συμμεριζόμενος τις σχετικές απόψεις του Καστοριάδη, αναζητώντας διαφορετικούς ρόλους για το χρήμα[11] και για την αγορά[12] από αυτούς που έχουν μέχρι σήμερα, και μετεωριζόμενος σε ένα καπιταλιστικό ‘αντικαπιταλισμό[13], ο Λατούς φαίνεται να υιοθετεί τον μύθο του φιλελευθερισμού περί ‘βασιλιά καταναλωτή’ και καταλήγει στην αντίληψη πως «η σοσιαλιστική κοινωνία θα είναι η πρώτη κοινωνία όπου θα υπάρχει αληθινή αγορά (…), σε μια αυτόνομη κοινωνία θα έχετε μια αυθεντική αγορά με την έννοια ότι σ’ αυτήν θα υπάρχει τόσο κατάργηση όλων των θέσεων μονοπωλίου και ολιγοπωλίου, όσο και αντίστοιχα ανάμεσα στις τιμές των αγαθών και στα πραγματικά κοινωνικά κόστη»[14]. Τώρα, πώς μπορεί να υπάρξει σοσιαλιστική κοινωνία με ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και πώς είναι ευκολότερο να καταργήσει κανείς τα μονοπώλια από το να καταργήσει τον καπιταλισμό τον ίδιο, μόνο ένα σοσιαλδημοκρατικό ‘φαντασιακό’ μπορεί να μας το εξηγήσει, ερμηνεία άλλωστε στην οποία μας παραπέμπει και η απειλή προς τις κοινωνίες να μην επιχειρήσουν κατάργηση του καπιταλισμού γιατί τέτοιες ενέργειες «θα τις βύθιζαν στο χάος και δεν θα ήταν δυνατές παρά με το αντίτιμο μιας μαζικής τρομοκρατίας»[15].

Λογικό είναι, στο πλαίσιο αυτού του συγκεχυμένου σκεπτικού, η θεωρία για ‘απο-μεγέθυνση’ να είναι ασαφής, ατελής και να περιορίζεται σε προτάσεις όπως «να μετατρέψουμε τα εργοστάσια αυτοκινήτων σε εργοστάσια μηχανισμών ενεργειακής (θερμοηλεκτρικής) συμπαραγωγής»[16]. Παρά τη σύγχυση και τις πολλές αντιφάσεις της[17], όμως, είναι αναμφισβήτητο πως η θεωρία της ‘αποανάπτυξης’ παρουσιάζει ιδιαίτερο θεωρητικό ενδιαφέρον και θίγει μια σειρά από πρακτικά ζητήματα, που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε στην κατανόηση κάποιων κρίσιμων θεμάτων και να διευρύνουμε τους ορίζοντες των αναζητήσεών μας, αλλά για την υπέρβαση του καπιταλισμού και την οικοδόμηση ενός καινούργιου και καλύτερου κόσμου. Ενός κόσμου απαλλαγμένου από απειλές του τύπου ‘μετά τον καπιταλισμό το χάος’, γιατί ο καπιταλισμός είναι το χάος και η αταξία, στο οποίο μπορούμε και πρέπει να βάλουμε τέρμα για να μπει μια τάξη αρμονίας μεταξύ της Ανθρωπότητας και της Μάνας-Φύσης, καθώς επίσης και μεταξύ των ανθρώπων, των Λαών, των φυλών, των χωρών και των πολιτισμών πέρα κι έξω από την πολιτισμική πολτοποίηση της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και την απειλή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας.

Στην ίδια περίπου λογική κινείται και η άποψη του Tim Jackson, όπως αυτή διατυπώνεται στο πρόσφατο βιβλίο του[18], ως ‘στοχευμένη οικονομική απομεγέθυνση‘ στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος με μια κάποια ‘προσαρμογή του οικονομικού μοντέλου’ προς ‘καθαρές δραστηριότητες εντάσεως εργασίας’ και με ‘αλλαγή της κοινωνικής λογικής (του καπιταλισμού), για την καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων μέσω της φορολογίας᾿. Οι «καθαρές’ ή ‘πράσινες δραστηριότητες’ παραπέμπουν στον Clean Development Mechanism (μηχανισμό καθαρής ανάπτυξης) του ΟΗΕ, που επιτρέπει στις χώρες του Βορρά να αγοράζουν και να εμφανίζουν ως δικές τους τις μειώσεις εκπομπών στον Νότο, πράγμα που ερμηνεύει και το φαινόμενο της αποβιομηχάνισης του Νότου ως μια συνειδητή πολιτική του Βορρά. Όλες αυτές οι προσπάθειες που κατατείνουν στο να δώσουν στον καπιταλισμό κάτι που είναι αντίθετο προς τη φύση του, δηλαδή ένα «ανθρώπινο πρόσωπο», δεν είναι καθόλου αθώες, γιατί προσπαθούν να κρύψουν τον απάνθρωπο, χαοτικό και καταστροφικό χαρακτήρα του, και με αυτό τον τρόπο να τον εμφανίσουν ως ένα αιώνιο, διαχρονικό-υπεριστορικό σύστημα, κάτι σαν «μοίρα» της ανθρωπότητας, που δεν μπορούμε να την αλλάξουμε και συνεπώς δεν έχουμε άλλη επιλογή από τον συμβιβασμό και την υποταγή. Όμως και ο καπιταλισμός δεν είναι παρά μια παρένθεση, έστω μια διακλάδωση, στην ιστορία της ανθρωπότητας, η οποία μπορεί και πρέπει, όπως συνέβη και με προηγούμενους τρόπους παραγωγής, να κλείσει, γιατί η ανθρωπότητα υπήρξε και πριν και σίγουρα θα συνεχίσει να υπάρχει και μετά τον καπιταλισμό.

Βέβαια, στο πλαίσιο της αμεσοδημοκρατικής επιλογής της κοινωνίας για μια κοινωνία ισότητας και ελευθερίας, είναι προφανές πως αλλάζει ριζικά τόσο η οικονομική φιλοσοφία όσο, κατά συνέπεια, και η δομή της οικονομίας, αφού στο επίκεντρό της δεν θα βρίσκονται τα κέρδη των επιχειρηματιών, που δεν θα υπάρχουν, αλλά ο άνθρωπος και το κοινωνικό συμφέρον και η ευημερία των πολιτών, που και τα δυο μαζί αποτελούν το εθνικό συμφέρον. Έτσι, στο μεταβατικό στάδιο της αποκαπιταλιστικοποίησης της οικονομίας, κάποιοι κλάδοι, όπως οι υποστηρικτικοί της εξουσίας του κεφαλαίου πάνω στην εργασία, θα πρέπει να καταργηθούν, κάποιοι θα αναπροσανατολιστούν παραγωγικά, κάποιοι άλλοι θα ενισχυθούν και κάποιοι νέοι θα δημιουργηθούν, προκειμένου να επιτευχθεί ο μεγαλύτερος δυνατός βαθμός αυτάρκειας και ευημερίας του πληθυσμού της κάθε χώρας, αλλά και της ισότιμης συνεργασίας μεταξύ των Λαών. Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, συνεπώς δεν μπορεί παρά να σημαίνει «ο άνθρωπος πάνω από τα καπιταλιστικά κέρδη», και συνεπώς μια οικονομία χωρίς καπιταλιστές και καπιταλιστικά κέρδη, γιατί όσο θα υπάρχουν κέρδη ο άνθρωπος θα είναι πάντα κάτω από αυτά.

 

 

 

 

Αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας στο όνομα της ελευθερίας

«Δεν υπάρχει εξωκοινωνικός άνθρωπος, δεν υπάρχει ανθρώπινο ‘άτομο’

ως α-κοινωνική, εξωκοινωνική ή προκοινωνική ‘ουσία’, ούτε ως

πραγματικότητα ούτε ως συγκροτημένη φαντασία».

Κορνήλιος Καστοριάδης

Αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας σημαίνει πρώτα-πρώτα κατάργηση όλων των θεσμών και δομών που επιτρέπουν σε μια απειροελάχιστη μειονότητα να κρατάει όμηρο τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού στις θεσμικές σπηλιές του Φόβου, της Άγνοιας και του Σκοταδισμού για να πλουτίζει σε βάρος της λιμοκτονούσας αποφασιστικής πλειονότητας των κατοίκων του πλανήτη. Αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας σημαίνει επίσης απόλυτη κοινωνικοποίηση όλων των μορφών, των πηγών, των μέσων και των δικτύων παραγωγής και διανομής του πλούτου. Σημαίνει ακόμα ένα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο, που θα αποτυπώνεται σε ένα Νέο Σχέδιο για τον Άνθρωπο και την Κοινωνία του, που θα κατοχυρώνεται με ένα Νέο Καταστατικό Χάρτη της χώρας και στην πορεία με μια Οικουμενική Χάρτα για έναν Ουμανιστικό Πολιτισμό. «Η απανθρωπιά δεν συζητιέται, απορρίπτεται.(…). Είναι καιρός η πάλη ενάντια στην απανθρωπιά να παραχωρήσει τη θέση της σε προτάγματα κοινωνίας, όπου ο εξανθρωπισμός του κόσμου γίνεται ένα με τον ατομικό εξανθρωπισμό»[19] που θα αποτυπώνεται σε, αλλά και θα προκύπτει από, μια ουμανιστική κοσμοθεώρηση και την αντίστοιχη ανθρωποκεντρική κοινωνική φιλοσοφία.

Αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας σημαίνει τέλος και κατά κύριο λόγο ‘αποαποικιοποίηση του κοινωνικού φαντασιακού’, δηλαδή αποϊδεολογικοποίηση της κοινωνίας, δηλαδή αποδυνάμωση και αποβολή όλων των θρησκευτικών, οικονομικών και ψευδοεπιστημονικών μύθων, των ταξικών πολιτικών ιδεολογιών καθώς επίσης και της αγυρτείας των ιερατείων που πλουτίζουν εμπορευόμενα ψευδή ‘γνώση’, παραπληροφόρηση, ανοησίες, ουσίες και εξουσίες. Πράγμα, όμως, που δεν μπορεί να γίνει με ‘επαναστατικά’ διατάγματα, με διοικητικά φιρμάνια και με αφορισμούς, αλλά με τη διάχυση της επιστημονικά έγκυρης και κοινωνικά χρήσιμης γνώσης[20] σε όλα τα κύτταρα της κοινωνίας, για την απελευθέρωση της νοημοσύνης, της κριτικής σκέψης και του ελεύθερου στοχασμού, για την επανάκτηση της Εαυτότητας και της κοινωνικής-οικουμενικής συνείδησης του ανθρώπινου όντος ως συγκεκριμένου πολίτη. Αποϊδεολογικοποίηση της κοινωνίας σημαίνει ηθικός, ιδεολογικός και επιχειρησιακός αφοπλισμός της καπιταλιστικής εξουσίας, πράγμα που διευκολύνει την σταδιακή υπονόμευση μέχρι και την ανατροπή της πολιτικής ηγεμονίας της. Αυτή η διαδικασία θα ενισχύσει την αυτοπεποίθηση των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και θα τις καταστήσει ικανές να αντιμετωπίσουν την πολιτική του ‘διαίρει και βασίλευε’ που επιχειρεί το Κεφάλαιο σε βάρος τους, με αποτέλεσμα να φέρνει τη μια κατηγορία εργαζόμενων ενάντια στην άλλη, πράγμα που δημιουργεί ενδοταξικό εμφύλιο πόλεμο και τελικά οδηγεί στην εξάντληση και στην υποταγή των εργαζόμενων. Αυτή η τεχνητή πολυδιάσπαση των δυνάμεων της Εργασίας της Επιστήμης και του Πολιτισμού γίνεται δυνατή χάρη στην καλλιεργημένη ψευδαίσθηση πως κάποιες κατηγορίες εργαζόμενων μπορούν να διεκπεραιώνουν, παράλληλα με τα πρακτικά καθήκοντά τους στον τεχνικό καταμερισμό της εργασίας, και καθήκοντα κοινωνικού καταμερισμού για λογαριασμό της εργοδοσίας στη βάση κάποιας προνομιακής και μισθολογικής διαφοροποίησής τους από τους υπόλοιπους εργαζόμενους. Αυτή η τεχνητή πολυδιάσπαση των εργαζόμενων μπορεί και πρέπει να ξεπεραστεί με κοινωνικοπολιτικούς όρους, δηλαδή με τη συνειδητοποίηση της ανάγκης να ξεπεραστούν οι όποιες δευτερογενείς τεχνητές αντιθέσεις μεταξύ των εργαζόμενων, όπως λ. χ. η υποτιθέμενη αντίθεση μεταξύ ‘πνευματικής’ και ‘χειρωνακτικής’ εργασίας, αλλά και να κατακτηθεί η συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας της ενιαίας οργάνωσης του κοινωνικού αγώνα στη βάση της κυρίαρχης αντίθεσης μεταξύ Κεφαλαίου, καπιταλιστικού κράτους και Εργασίας. Στον βαθμό που θα κατακτιέται αυτή η συνειδητοποίηση και θα μετασχηματίζεται σε ενιαία αλλά αποκεντρωμένη και αντιπυραμιδική έκφραση του αντικαπιταλιστικού αγώνα, στον ίδιο βαθμό θα καταρρέει η ιδεολογική ηγεμονία της κυρίαρχης τάξης πάνω στην εργαζόμενη κοινωνία, θα συντελείται ο ιδεολογικός αφοπλισμός της εξουσίας του Κεφαλαίου, θα αποσυντίθενται όλοι οι μηχανισμοί κυριαρχίας και καταστολής και θα δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια ομαλή αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας και της ανθρωπότητας.

 

Αποκαπιταλιστικοποίηση του πλανήτη στο όνομα του Πολιτισμού

«Όλες οι εξουσίες σκέπτονται βραχυπρόθεσμα. Μακροπρόθεσμα

σκέφτονται μόνο όταν ο αντίπαλος είναι ισχυρός».

Σαμίρ Αμίν

Με την ηγεμονική στρατηγική επιλογή του κεφαλαίου για την νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, υπό ένα ενιαίο κέντρο αποφάσεων, επιδιώκεται η δυναμική αντιμετώπιση των ενδοκαπιταλιστικών κρίσεων μέσω του Οργανισμού Ενωμένων Εθνών, του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, με απώτερο στόχο την πλήρη καθυπόταξη των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού μέσω της παραπληροφόρησης, της παραπλάνησης, του Φόβου, της θεσμικής και δομικής βίας, της φτώχειας, της ανεργίας, της βίας, της τρομοκρατίας και τελικά με την ‘παγκόσμια κυβέρνηση’ και τη βαρβαρότητα των τοπικών και ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων καταστολής.

Η βίαιη επιβολή της παγκοσμιοποίησης έχει σχεδόν μηδενίσει τα περιθώρια για εθνικό αυτοπροσδιορισμό των Λαών και για κοινωνική αυτοδιεύθυνση των εργαζόμενων σε μια μόνο χώρα. Αυτή η πραγματικότητα, πέρα από την κοινότητα των συμφερόντων των Λαών, επιβάλλει τον συντονισμό της δράσης των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού σε διεθνή κλίμακα με στόχο την αποσταθεροποίηση των πιο αδύναμων κρίκων του καπιταλισμού, πράγμα που θα επιτρέψει τη συνολική αποσταθεροποίηση του συστήματος. Η δεκαετία που ακολουθεί μπορεί να αποδειχθεί το σημείο της μεγάλης καμπής στην ιστορία της ανθρωπότητας, γιατί, όπως αποκαλύπτεται σταδιακά, από την εξέλιξη της τρέχουσας μεγάλης συστημικής κρίσης του καπιταλισμού, η βίαιη παγκοσμιοποίηση μπορεί να αυξάνει τους δεσμούς μεταξύ των μεγάλων οικονομικών συγκροτημάτων που συνθέτουν το ηγεμονικό κεφάλαιο, τον σκληρό πυρήνα της παγκοσμιοποίησης, μειώνει όμως θεαματικά την επιρροή του πάνω στην εργαζόμενη κοινωνία-ανθρωπότητα, ακόμα και σε κοινωνικά στρώματα μικρομεσαίων επιχειρηματιών που αποδεκατίζονται στον βωμό του καταστροφικού ανταγωνισμού. Η απόφαση μιας μεγάλης κοινωνίας, λ. χ. της ευρωπαϊκής, της βορειοαμεριοκάνικης, της κινεζικής να καταργήσει την πηγή κάθε κακοδαιμονίας, δηλαδή την κοινωνική ανισότητα, κοινωνικοποιώντας μια κι έξω όλα τα μέσα παραγωγής, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια παγκόσμιας εμβέλειας αποκαπιταλιστικοποίηση, που θα ανοίξει τον δρόμο για την κοινωνική αυτοδιαχείριση της οικονομίας και την αυτοδιεύθυνση της κοινωνίας σε χώρες κλειδιά του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος με αποτέλεσμα τη συνολική κατάρρευση της παγκοσμιοποίησης του καπιταλισμού. Οι κοινωνίες ήταν πάντα ισχυρότερες και από τα πιο ισχυρά εκμεταλλευτικά συστήματα. Ακόμα κι αν κάποτε αργούσαν, ποτέ δεν παρέλειψαν να το δείξουν.

Αποκαπιταλιστικοποίηση σημαίνει πρώτα και κύρια κατάργηση του κεφαλαίου σε κάθε πιθανή και απίθανη μορφή, σε κάθε πιθανή και απίθανη γωνιά του πλανήτη και συνακόλουθα κατάργηση κάθε πιθανής κα απίθανης μορφής μισθωτής δουλείας, για την πλήρη απελευθέρωση της δημιουργικής ανθρωπίας. Σημαίνει ότι για να καταστρέψουμε οριστικά το άχρηστο και επικίνδυνο καπιταλιστικό σύστημα, που αχρηστεύει εμάς και τον ανθρώπινο πολιτισμό, θα πρέπει να γίνουμε με τη συνειδητή συμμετοχή μας σε όλες τις κοινωνικές διεργασίες χρήσιμοι, γιατί μόνο με τη δική μας ατομική και συλλογική χρησιμότητα θα καταστραφεί το άχρηστο σύστημα που μας αχρηστεύει και θα μπορέσει να οικοδομηθεί ένα χρήσιμο κοινωνικο-οικονομικό σύστημα, ένας καλύτερος κόσμος.

Αποκαπιταλιστικοποίηση σημαίνει, τέλος, πως παράλληλα με όλα τα παραπάνω μέτρα εφαρμόζουμε και ολοκληρώνουμε σταδιακά την Άμεση Δημοκρατία σε τοπικό επίπεδο, την Ομοσπονδιακή Συμβουλιακή Δημοκρατία σε περιφερειακό επίπεδο, τη Συνομοσπονδιακή Συμβουλιακή Δημοκρατία σε εθνικό επίπεδο και την Οικουμενική Ουμανιστική Συνεργασία, η οποία συσπειρώνει αλληλέγγυα όλα τα έθνη, όλους τους Λαούς και όλους τους Πολιτισμούς του πλανήτη. Αυτό περίπου θα μπορούσε να είναι το περιεχόμενο και η μορφή της αυριανής ουμανιστικής κοινωνίας, η οποία τελικά δεν είναι ουτοπία γιατί δεν έρχεται από το μέλλον που δεν υπάρχει, αλλά από τους διαχρονικούς αγώνες της ανθρωπότητας. Άλλωστε, όσον αφορά στη μορφή, έτσι είναι και σήμερα περίπου οργανωμένη η ανθρωπότητα, μόνο που στερείται του ουμανιστικού περιεχομένου της, επειδή είναι μια ανελεύθερη και βίαιη μορφή ‘από τα πάνω’,για να εξυπηρετεί ‘τους από πάνω’ και σε βάρος ‘των από κάτω’. Τη διαφορά στο περιεχόμενο τη δίνει το γεγονός πως οι από κάτω δεν θέλουν να αναποδογυρίσουν την πυραμίδα και να γίνουν αυτοί τα νέα αφεντικά της κοινωνίας-ανθρωπότητας, αλλά να καταργήσουν την κοινωνική και κάθε άλλη οικονομική, φυλετική, θρησκευτική, πολιτισμική πυραμίδα.

Κι αυτό γιατί σήμερα οι συνθήκες ωρίμασαν για να γίνει πραγματικότητα το όνειρο όλων των εποχών, όλων των γενεών, όλων των Λαών και όλων των ανθρώπων για την οικονομική-κοινωνική ισότητα. «Η ύπαρξη της κοινωνίας επιτάσσει αμερόληπτα να λήξει ο αγώνας που θέλει την ιδιοκτησία σκοπό και τέλος, γιατί αυτός ο αγώνας περιέχει το σπέρμα της αυτοκαταστροφής. Δημοκρατία στη διακυβέρνηση, αδερφοσύνη στην κοινωνία, ισότητα στα δικαιώματα, καθολική εκπαίδευση προδηλώνουν το εγγύς ανώτερο επίπεδο της κοινωνίας στο οποίο η εμπειρία, η διάνοια και η γνώση τείνουν σταθερά. Αυτό θα είναι μια αναβίωση μέσα σε μια υψηλότερη μορφή της ελευθερίας, της ισότητας και της αδελφοσύνης των αρχαίων γενών»[21]. Αυτή η επιταγή της κοινωνίας έχει κατανοηθεί πλήρως και από εκείνους που θα ήθελαν να την αποφύγουν. Ο μεταφραστής και εκδότης του ‘Καπιταλιστικού Μανιφέστου’, γραφεί στον πρόλογό του: «Όλοι μας ξέρουμε βέβαια πως δεν μπορεί, δεν γίνεται να μη δοθεί τελικά μια όποια λύση και διαισθανόμαστε πως κατ’ ανάγκη, στο τέρμα του δρόμου, μας περιμένει η αταξική κοινωνία. Η προοδευτική εξίσωσή μας μπροστά στις μηχανές και τη βιομηχανική παραγωγή είναι από τα πιο σίγουρα σημάδια πως την κοντοζυγώνουμε. Άλλωστε η αναζήτησή της είναι συνυφασμένη με τα ιδανικά των εργαζόμενων ανθρώπων. Αν η ανθρωπότητα κατέκτησε μέχρι σήμερα την πολιτική ισότητα και ελευθερία, αν η ιδιότητα του πολίτη, (…) είναι συνυφασμένη με την ανθρώπινη υπόσταση, δεν παύουμε ωστόσο να αισθανόμαστε σαν αναγκαίο παραπλήρωμά της την οικονομική ισότητα και ελευθερία. (…) Δεν βλάπτει να θυμόμαστε τη χιλιοειπωμένη, μα για τούτο όχι λιγότερο ζωντανή παραβολή, πως ‘τα ποτάμια δεν γυρίζουν πίσω’. Σίγουρα, λοιπόν, στο τέρμα του δρόμου περιμένει η αταξική κοινωνία. Το θέμα είναι όμως ποιος είναι ακριβώς ο δρόμος που οδηγεί σ’ αυτή με πιότερη άνεση, ασφάλεια και συνέπεια και προπαντός με σεβασμό προς την ίδια την υπόσταση και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου»[22]Το κύτταρο, το βασικό δομικό στοιχείο της αταξικής κοινωνίας και του ουμανισμού, είναι η Καθολική και Πλήρης Άμεση Δημοκρατία Παντού, για την οποία όλο και συχνότερα γίνεται λόγος τα τελευταία χρόνια. Και, φυσικά, αφού η Δημο-κρατία αναφέρεται βασικά στον Δήμο, παραμένει πρωταρχικής σημασίας ο ορισμός ενός σύνθετου κριτηρίου για το ελάχιστο και το μέγιστο γεωγραφικό και πληθυσμιακό μέγεθος του Δήμου. Επειδή, όμως, κάποιοι την ταυτίζουν με το σύστημα των ‘αυτοδιοικούμενων’ ελβετικών καντονιών και τα συχνά δημοψηφίσματα και άλλοι την ταυτίζουν με τις ‘λαϊκές συνελεύσεις’ της Κούβας του Κάστρο ή της ‘Τζαμαχερίας’ του Καντάφι, είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί, για μια ακόμα φορά, πως σε συνθήκες καπιταλισμού δεν μπορεί να υπάρξει Άμεση Δημοκρατία, παρά μόνο ως προσωρινό πείραμα ή ως γελοιογραφία της, γιατί ο καπιταλισμός είναι ταυτισμένος με την ανισότητα, την κλοπή, τη διαπλοκή, την πανουργία, την εκμετάλλευση, την ανελευθερία, τη σπατάλη, τον Φόβο, τη διάσπαση, τον αποπροσανατολισμό, τη βία και τον πόλεμο. Η Άμεση Δημοκρατία προϋποθέτει το τέλος του καπιταλισμού, το τέλος του κεφαλαίου ως κοινωνικής σχέσης[23] σημαίνει δηλαδή την απόλυτη κοινοκτημοσύνη[24], κοινωνική αυτοδιαχείριση της όποιας οικονομικής δραστηριότητας για την ευημερία όλων και την άμεση κοινωνική αυτοδιεύθυνση[25] σε όλα τα επίπεδα, για τη συλλογική διασφάλιση της ισότητας-ελευθερίας των ατόμων, για την αυτενεργό ανάπτυξη όλων των Λαών και των τοπικών πολιτισμών και τη διασφάλιση της οικουμενικής ειρήνης και της προοπτικής της ανθρωπότητας.

Με όσα ελάχιστα και συνοπτικά παρουσιάστηκαν σ’ αυτό το άρθεο, νομίζω πως καταλήγουμε σε μια ακλόνητη διαπίστωση, σύμφωνα με την οποία ο αταξικός, ο ουμανιστικός σοσιαλισμός της Άμεσης Δημοκρατίας είναι, ως όραμα, αγώνας και αγωνία, η μόνιμη σταθερά στον κώδικα της ιστορίας της ανθρωπότητας. Και έτσι απαντήθηκε το ένα ερώτημα σχετικά με το «από που ερχόμαστε και πού υπάρχει ένα τέτοιο σύστημα», αφού είδαμε πως αυτό το σύστημα είναι δυναμικά και σταθερά παρόν σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας και σταδιακά ολοκληρώνεται παράλληλα με την ολοκλήρωση της επιστήμης και της τεχνολογίας, αλλά και στον βαθμό που εκφράζεται σε αντίστοιχα επίπεδα κοινωνικής συνειδητότητας.

Ο Ilya Prigogine ορίζοντας το βέλος του ιστορικού χρόνου, ως πορεία από το παρελθόν προς στο μέλλον, όριζε ταυτόχρονα τους διάφορους διαδοχικούς τρόπους οργάνωσης της κοινωνίας ως διακλαδώσεις αυτής της πορείας, που κλείνουν τον κύκλο τους για να προκύψουν νέες διακλαδώσεις. «Οι κοινωνίες είναι εξαιρετικά πολύπλοκα συστήματα, όπου υπεισέρχεται ένας τεράστιος αριθμός διακλαδώσεων, όπως δείχνει η ποικιλία πολιτισμών που αναπτύχθηκαν στο σχετικά σύντομο διάσημα της ιστορίας του ανθρώπου. Ξέρουμε ότι τέτοια συστήματα έχουν μεγάλη ευαισθησία στις διακυμάνσεις. Αυτό αποτελεί ελπίδα, γιατί ακόμα και μικρές διακυμάνσεις μπορούν να ενισχυθούν και να αλλάξουν τη συνολική δομή και επομένως η ατομική δραστηριότητα δεν είναι καταδικασμένη σε ασημαντότητα… Σήμερα χρειαζόμαστε νέες σχέσεις ανάμεσα στον άνθρωπο και στη Φύση, και ανάμεσα στους ανθρώπους…»[26]. Ο διάλογος, γύρω από το πώς συντελείται η εξέλιξη των κοινωνιών και της ανθρωπότητας συνολικά και το πού οδηγεί αυτή η αργόσυρτη και βασανιστική εξέλιξη έχει σχεδόν ολοκληρωθεί σε επίπεδο επιστημών και επιστημόνων που σέβονται τον κοινωνικό-ανθρωπιστικό ρόλο τους και την επαναστατική αποστολή τους. Με βάση την Κοινοκτημοσύνη εξασφαλίζεται η Ισότητα, με βάση την Ισότητα χτίζεται η Δικαιοσύνη και η Άμεση Δημοκρατία και με βάση την Άμεση Δημοκρατία εξασφαλίζεται η Ελευθερία και με όλα αυτά μαζί χτίζεται η παγκόσμια Ειρήνη και η Αταξική Κοινωνία σε τοπική, εθνική και οικουμενική κλίμακα.

Εκείνο που απομένει, για να καρπίσει αυτή η σπορά, είναι να κατεβεί στη διψασμένη για γνώση κοινωνία και να μετασχηματισθεί σε επίγνωση, σε όραμα και σε δράση ολόκληρης της κοινωνίας-ανθρωπότητας. Αυτή όμως τη σπορά δεν μπορούμε να την περιμένουμε από τους μηχανισμούς και τους ντελάληδες του καπιταλισμού, γιατί αυτή είναι το ιστορικό χρέος των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, δηλαδή του καθενός μας ξεχωριστά και όλων μας μαζί, και με αυτές τις διαπιστώσεις δίνεται η απάντηση στο άλλο καίριο ερώτημα «πού πάμε;», φτάνει να αποφασίσουμε πως ‘δεν θέλουμε άλλο να μας πάνε’, γιατί επιλέξαμε να πάμε μόνοι μας εκεί που εμείς θέλουμε, γιατί ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε. Σήμερα η ανθρωπότητα χρειάζεται ένα καινούργιο μεγάλο όραμα, μια νέα «μεγάλη σημαία»[27]  με προοπτική την έξοδο από τον καπιταλισμό. Οι κατατεθειμένες στο Ταμιευτήριο της Ιστορίας εμπειρίες της ανθρωπότητας δείχνουν πως «αυτό που σήμερα προέχει είναι η πίστη στη φυσική ενότητα της ανθρωπότητας με στόχο την επίτευξη, μέσω του ορθού Λόγου, ενός νέου ανθρωπισμού. Είναι ανάγκη να ξεπεραστούν οι διαφορές που χωρίζουν τους ανθρώπους, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια πραγματική διανθρώπινη και διαπολιτισμική επικοινωνία. Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ‘ότι ο προορισμός της ζωής στη γη είναι κοινός, πέρα από φυλές, τάξεις, έθνη και φύλα’, γιατί μόνον έτσι είναι δυνατό να επικρατήσει η ανθρώπινη αλληλεγγύη και να θεμελιωθεί η παγκόσμια κοινότητα ανθρώπων. Χρειαζόμαστε γι’ αυτό ένα νέο πολιτικό Διαφωτισμό, απελευθερωμένο από τις ταξικές αγκυλώσεις της αστικής κοινωνίας. Έναν ορθολογικό Ουμανισμό χωρίς ευρωκεντρικές παρωπίδες, που θα αντανακλά τις ανάγκες της ανθρωπότητας στο σύνολό της και δεν θα καταδικάζει δισεκατομμύρια συνανθρώπων μας στην πείνα και στην εξαθλίωση, χάριν της μονομερούς προώθησης του τεχνικού πολιτισμού που στερείται οραμάτων και αξιών. Η διαλεκτική της προόδου, όπως αυτή εξελίσσεται μέσα από τις αντιφάσεις του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, δεν οδηγεί σε καμιά περίπτωση στη χειραφετημένη κοινωνία της ελευθερίας, της ισότητας και της δικαιοσύνης. Θα πρέπει ωστόσο να σώσουμε την έννοια της προόδου, αφού πρώτα την απαλλάξουμε από τον ζουρλομανδύα της ξέφρενης και ανεξέλεγκτης επιστημονικοτεχνικής επανάστασης, υποτάσσοντάς την στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων του κοινωνικού συνόλου»[28].

Ο καινούργιος, καλύτερος κόσμος της ισότητας, τους ανθρωπισμού, της άμεσης δημοκρατίας και της αταξικής κοινωνίας είναι ήδη εδώ, ας ανοίξουμε τα μάτια μας να τον θαυμάσουμε κι ας απλώσουμε τα χέρια μας να τον απελευθερώσουμε από τους σκοταδιστικούς και εξουσιαστικούς μύθους και να τον ολοκληρώσουμε.

___ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ_______________

http://classlessdemocracy.blogspot.gr/2018/02/blog-post.html

[1] Έχοντας πάντα υπόψη μας πως «οι αρχές (εξουσίες) μπορούν ενίοτε να πλάθουν, να κατευθύνουν, ακόμα και να δημιουργούν κοινωνικά κινήματα για τους δικούς τους σκοπούς», βλ. στο: Neveu Erik, Κοινωνιολογία των κοινωνικών κινημάτων, Σαββάλας, Αθήνα 2010, σελ. 245.

[2] Ανώνυμος, Η επαναστατική απόλαυση του να σκέφτεσαι για τον εαυτό σου, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 2001, σελ. 47.

[3] «Ο οικονομικός ανταγωνισμός μέσα στην κοινωνία υπάρχει επειδή οι (υφιστάμενοι) κοινωνικοί θεσμοί αντικειμενικά επιτρέπουν (και επιβάλλουν) την οικονομική ανισότητα και το καθιερωμένο σύστημα αξίων αξιολογεί θετικά αυτούς που ‘έχουν’ ή ‘κερδίζουν’, και αρνητικά τους άλλους. Υπήρξε μια εποχή, όχι και τόσο μακρινή, που κάποιοι άνθρωποι μπορούσαν να σκοτώσουν ή να κάνουν οποιαδήποτε ατιμία για να τους δώσει ο βασιλιάς τίτλο ευγενείας. Εμείς σήμερα θα γελούσαμε με αυτήν την ιδέα (…). Δεν γελάμε όμως, όταν κάποιος είναι έτοιμος να σκοτώσει ή να κάνει οποιαδήποτε βρωμιά για να κερδίσει μερικά εκατομμύρια. Εκείνο που χρειάζεται είναι να γίνει η ιδέα: ‘εγώ κερδίζω περισσότερα από σένα’ τόσο γελοία όσο και η ιδέα ‘εγώ είμαι καλύτερος από σένα, γιατί η προγιαγιά μου κοιμήθηκε με το βασιλιά, που έκανε τον προπάππο μου βαρόνο’ (…). Η εξίσωση όλων των εισοδημάτων είνα ένα από τα πρώτα μέτρα που πρέπει να πάρουν τα εργατικά ή άλλα συμβούλια (…). Αυτό το μέτρο δεν είναι μακρινό αποτέλεσμα, αλλά αρχικό μέσον για να καταργηθεί, να κοπεί σύρριζα η ‘οικονομική’ ή ‘οικονομίστικη’ νοοτροπία ― αυτή που μας κάνει να θέλουμε να πάρουμε περισσότερα από τους άλλους ή να θέλουμε να πάρουμε την τάδε θέση για να πάρουμε περισσότερα από τους άλλους.(…). Είναι ανάγκη να καταστραφεί η οικονομική νοοτροπία και όλο το σύστημα ψυχικών κίνητρων και ‘αξιών’ που είναι συνυφασμένο μαζί της (…). Σήμερα, σ’ αυτή την καπιταλιστική κοινωνία, τα 9/10 του κοινωνικού προϊόντος πηγαίνουν σε ανάγκες τις οποίες καθορίζει η ίδια η παραγωγή και επιβάλλονται στους καταναλωτές είτε μέσω της διαφήμισης είτε απλώς μέσω του γνωστού κοινωνιολογικού φαινομένου: ‘έτσι κάνουν οι πλουσιότεροι, συνεπώς θα προσπαθήσω να κάνω έτσι κι εγώ’. (…). Αυτή η κατασκευή ανθρώπου που δεν ενδιαφέρεται παρά να καταναλώνει όλο και περισσότερα και είναι τελείως απαθής για τα κοινά, που διαμαρτύρεται π.χ. για τη μόλυνση, αλλά βρισκόμενος μέσα σ’ ένα μποτιλιάρισμα πατάει γκάζι χωρίς αυτό να ωφελεί σε τίποτα, αυτός ο νέος ανθρωπολογικός τύπος που δημιουργείται από τη σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία, θα πρέπει να αναρωτηθούμε εάν είναι κάτι που το θεωρούμε άξιο και έγκυρο, και αν αυτοί είναι άξιοι σκοποί της κοινωνίας και αν νομίζουμε ότι φυτρώσαμε σ’ αυτή τη γη απλώς και μόνο για να μπορούμε να αλλάζουμε τηλεόραση κάθε τρία χρόνια…». Καστοριάδης Κορνήλιος, Ο Θρυμματισμένος Κόσμος, Ύψιλον Βιβλία, Αθήνα 1992, σελ. 155-160.

[4] «Όταν η σκέψη μας σπάζει τις αλυσίδες με τις οποίες όλοι οι ενδιαφερόμενοι, κυβερνήτες, νομοθέτες, κλήρος, ‘ως προαιώνιοι εχθροί της’, την είχαν επιμελώς δέσει, τότε υποβάλλει σε αυστηρή κριτική κάθε τι που την είχαν διδάξει και αποκαλύπτει την κενότητα των θρησκευτικών, πολιτικών, νομικών και κοινωνικών προκαταλήψεων στους κόλπους των οποίων φυτοζωούσε, και ωθεί την έρευνα σε άγνωστα μονοπάτια, εμπλουτίζει τη γνώση με νέες απροσδόκητες ανακαλύψεις και δημιουργεί νέες επιστήμες». Κροπότκιν Πέτρος, Η αναρχική ηθική, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 2000, 2η έκδοση., σελ. 15

[5] «Περίοδοι μεσοβασιλείας επιβάλλουν ελεγχόμενες αταξίες που κάνουν να γίνεται επιθυμητή η παλινόρθωση της εξουσίας και μια αναμέτρηση ανάμεσα στους διεκδικούντες την εξουσία που επιτρέπει να εμφανισθεί ο πιο ισχυρός». Balandier George, Πολιτική Ανθρωπολογία, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 1967, σελ. 115.

[6] «Η θρησκεία και η ιδεολογία, απλές παρηγοριές της ανικανότητας να αγαπήσουμε τους εαυτούς μας και να αγαπηθούμε, όπλισαν τις πιο θανατηφόρες εξαγνιστικές εκστρατείες»,. Βάνεγκεμ Ραούλ, Γενική διακήρυξη των δικαιομάτων του ανθρώπινου όντος, ΒΑΝΙΑΣ, Θεσσαλονίκη 2007, σελ.102.

[7] «Ο ατομισμός είναι το προϊόν του διαχωρισμού ανάμεσα στον άνθρωπο και στον εαυτό του και ανάμεσα στους ανθρώπους μεταξύ τους», ό. π., σελ. 105.

[8] Βλ. Meadows D. u. a., Die Grenzen des Wachstums. Bericht des Clubs of Rome zur Lange der Menschheit, Stuttgart 1972.

[9] Βλ. σχετικά Λάμπος Κώστας, Εξάρτηση, προχωρημένη υπανάπτυξη και αγροτική οικονομία της Ελλάδας. Μια συμβολή στη μελέτη του (ελληνικού) περιφερειακού καπιταλισμού και των εναλλακτικών στρατηγικών ανάπτυξης, ό. π, σελ. 56 κ.ε.

[10] Λατούς Σερζ, Το στοίχημα…, ό. π., σ. 231-232.

[11] Αν, γράφει ο Σερζ Λατούς, «αφαιρέσουμε από το νόμισμα μια από τις λειτουργίες του στην καπιταλιστική και προκαπιταλιστική οικονομία: εκείνη του οργάνου ατομικής συσσώρευσης πλούτου και απόκτησης μέσων παραγωγής, αυτό είναι άλλο πράγμα. Αλλά ως μονάδα αξίας και μέσο ανταλλαγής το νόμισμα είναι μεγάλη εφεύρεση, μεγάλη δημιουργία της ανθρωπότητας…», ό. π., σελ. 233.

[12] «Στο πλαίσιο μιας οικονομίας, όσο λίγο αναπτυγμένης και αν είναι, η (αναγκαία) διαμεσολάβηση (ανταλλαγή) ονομάζεται αγορά. Εάν δημιουργήσουμε ορισμένες προϋποθέσεις (…) η αγορά μπορεί να γίνει ένα είδος μόνιμου δημοψηφίσματος, το οποίο θα επικυρώνει ή θα ακυρώνει τις αποφάσεις σχετικά με την παραγωγή. Είναι αυτό που ο φιλελεύθερος λόγος διατείνεται ότι κάνει η αγορά σήμερα, αλλά είναι αυτό το οποίο στην πραγματικότητα δεν γίνεται», ό. π., σελ. 233.

[13] Όπως «η απο-ανάπτυξη είναι ανοιχτά ενάντια στον καπιταλισμό (…) και (…) μια κοινωνία απο-ανάπτυξης δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή δίχως έξοδο από τον καπιταλισμό. Πάντως η βολική φόρμουλα ‘έξοδος από τον καπιταλισμό’ δεν είναι καθόλου απλή», ό. π., σελ. 230 και 231.

[14] Ό. π., σελ. 233-234.

[15] Ό. π.

[16] Ό. π., σελ. 235.

[17] «Ασφαλώς… μιλάμε για μια ‘α-μεγέθυνση’ (a-croissance), όπως μιλάει κανείς για α-θεϊσμό και όχι για α-ποανάπτυξη. Μολαταύτα σε κάθε περίπτωση, το θέμα είναι να βγούμε από τη μεγέθυνση και συνεπώς και από την ανάπτυξη», ό. π., σελ. 296.

[18] Jackson Tim, Ευημερία χωρίς ανάπτυξη. Ένα εναλλακτικό μοντέλο διεξόδου από την κρίση, Κέδρος, Αθήνα 2011.

[19] Βάνεγκεμ Ραούλ, Γενική διακήρυξη…, ό. π., σελ. 115.

[20] «Η επιστήμη έκανε τον άνθρωπο κυρίαρχο των φυσικών δυνάμεων. Αυτή η κυριαρχία έκανε εφικτή την κοινωνική επανάσταση και προσφέρει τη βάση της νέας κοινωνίας. Οι παραγωγοί μπορούν να είναι κύριοι της εργασίας τους και της παραγωγής τους, μόνο αν είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν κυριαρχικά τις επιστήμες. Επομένως η νέα γενιά πρέπει πρώτα απ’ όλα να διδαχθεί τις φυσικές επιστήμες και τις εφαρμογές τους. Η επιστήμη δεν θα είναι πια, όπως στον καπιταλισμό, μονοπώλιο μιας μικρής μειονότητας διανοουμένων, με την αμαθή μάζα περιορισμένη σε εξαρτημένες δραστηριότητες. Η επιστήμη στο σύνολό της θα είναι ανοιχτή για όλους». Πάννεκουκ, Άντον, Τα Εργατικά Συμβούλια.., ό. π., σελ. 75.

[21] Morgan Lewis Henry, Η αρχαία κοινωνία, ό. π., σελ. 542.

[22] Φαμπρικέζης Όθωνας, Πρόλογος του μεταφραστή, στο: Kelso Louis O. και Adler Mortimer J.Το Καπιταλιστικό Μανιφέστο…, ό. π., σελ. στ-ζ.

[23] Lambos Kostas, The End of Capital and the Future of Work, in: http://coto2.wordpress.com/2009/09/29/the-end-of-capital-and-the-future-of-work/

[24] Βέβαια, κάποιοι απληροφόρητοι και δικαιολογημένα ανασφαλείς μικροϊδιοκτήτες, ακούγοντας για κατάργηση της ιδιοκτησίας και για απόλυτη κοινοκτημοσύνη θα κουμπωθούν και πιθανά θα αποστασιοποιηθούν από τη σχετική σκέψη. Αν πληροφορηθούν όμως πως το 60% περίπου του πλανήτη, με τάση ραγδαίας αύξησης αυτού του ποσοστού, είναι ιδιοκτησία μερικών εκατοντάδων μεγαλοκαπιταλιστών και ακόμα, αν πληροφορηθούν πως το 80% περίπου του πληθυσμού του πλανήτη δεν έχει καμιά απολύτως ιδιοκτησία, κανένα σοβαρό περιουσιακό στοιχείο και η ζωή του είναι εξαρτημένη από ελάχιστους τυχαίους παράγοντες, σε αντίθεση με τον θάνατό του που είναι εξαρτημένος από πάμπολλες ατυχείς φυσικές συγκυρίες και συχνότερα από τα φυλετικά, θρησκευτικά, ρατσιστικά, σοβινιστικά, εμφυλιοπολεμικά και ιμπεριαλιστικά πολεμικά ‘ατυχήματα’, τότε αργά ή γρήγορα θα αρχίσει ο καθένας να δουλεύει το θέμα στο μυαλό του, μέχρι να κατανοήσει πως κοινοκτημοσύνη σημαίνει ισότητα, ευημερία, ελευθερία, πραγματική δημοκρατία, ειρήνη, ευτυχία, σε αντίθεση με την ιδιοκτησία, που σημαίνει ανισότητα, φτώχεια, εκμετάλλευση, βία, καταστροφή, πόλεμο, δυστυχία, βαρβαρότητα.

[25] «…η ανθρωπότητα μπορεί να κάνει καλύτερα πράγματα, είναι ικανή να ζήσει κάτω από μια άλλη κατάσταση, την κατάσταση της αυτοκυβέρνησης. Υπό τις συνθήκες της σύγχρονης εποχής, οι μορφές της αυτοκυβέρνησης μένουν ασφαλώς να βρεθούν, καλύτερα: να δημιουργηθούν…». Καστοριάδης Κορνήλιος, Ο Θρυμματισμένος Κόσμος, ό. π., σελ. 139.

[26] Πριγκοζίν Ίλυα και Στέντζερς Ιζαμπέλ, Τάξη μέσα από το χάος. Ο νέος διάλογος του ανθρώπου με τη Φύση, ό. π, σελ. 400.

[27] Αμίν Σαμίρ, Η δυνατότητα για ένα νέο διεθνισμό…, ό. π., σελ. 61.

[28] Παπαδημητρίου Ζήσης, Ο ευρωπαϊκός ρατσισμός, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σελ. 133-134.

Η «ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ» ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ: Ο Εθνικισμός ως «Σιωπηλό Όπλο» Υποταγής των Μαζών

Η «ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ» ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ

Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΩΣ «ΣΙΩΠΗΛΟ ΟΠΛΟ» ΥΠΟΤΑΓΗΣ ΤΩΝ ΜΑΖΩΝ

Αποτέλεσμα εικόνας για συλλαλητηριο θεσσαλονικη

«Είναι έγκλημα να εκμεταλλευόμαστε τον πατριωτισμό για έργα μίσους».

Εμίλ Ζολά (1840-1902), Γάλλος συγγραφέας

Αποτέλεσμα εικόνας για συλλαλητηριο θεσσαλονικη

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Κάθε ελληνική κυβέρνηση κρατά στα χέρια της ένα πολύ ισχυρό «Σιωπηλό Όπλο», που μπορεί ανά πάσα στιγμή να εξαπολύσει κατά του ελληνικού λαού με στόχο τον αποπροσανατολισμό του. Το ίδιο και η εθνολαϊκιστική Δεξιά, που θεωρεί τα “πατριωτικά θέματα” προνομιακό της χώρο. Πρόκειται για το Μακεδονικό Ζήτημα, τη διαμάχη Αθηνών-Σκοπίων γύρω από το όνομα Μακεδονία, που μπορεί εύκολα να ξαναζεσταθεί και να ξανασερβιστεί στον ελληνικό λαό, έτσι ώστε να τον «ντοπάρει» εθνικιστικά και να τον εξαναγκάσει να υπομείνει διάφορα, μακριά από την ουσία. Άλλωστε ο εθνικισμός είναι γνωστό πως προτείνει ως φάρμακο για τα καθημερινά μας αδιέξοδα τη φυγή προς το όνειρο και το φαντασιακό…

Αποτέλεσμα εικόνας για συλλαλητηριο θεσσαλονικη

Ζούμε μια επανάληψη: το Μακεδονικό ξαναφουντώνει, το Κυπριακό παραμένει τελματωμένο, οι τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο συνεχίζονται, η Θεσσαλονίκη παραμένει στο περιθώριο των εξελίξεων, ενώ θα έπρεπε να είναι ήδη η γεωοικονομική πρωτεύουσα των Βαλκανίων, και ο ελληνικός λαός παραμένει στριμωγμένος πάντα στη γωνία, καθώς δεν θυμάται πως, μέσω του εθνολαϊκισμού, η μοίρα του λαού είναι να οδηγείται από ήττα σε ήττα…

Η Ελλάδα, αν και ως χώρα έχει κάνει τα τελευταία χρόνια σημαντικά βήματα προόδου, ξεπερνώντας σταδιακά την πολυετή οικονομική της κρίση με την οικονομική ανάπτυξη να είναι πλέον γεγονός (+1,8% το 2017, +2.6-3% οι προβλέψεις της Ε.Ε. για την οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας κατά τα έτη 2018 και 2019) και την αναβάθμιση της γεωπολιτικής της σημασίας σε Ανατολική Μεσόγειο και Βαλκάνια, δεν κατάφερε ωστόσο να ρυμουλκήσει τους ίδιους τους κατοίκους της προς το μέλλον. Οι Έλληνες, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, δεν ακολούθησαν την εξέλιξη της χώρας τους. Αντίθετα παλινδρόμησαν στο παρελθόν, βυθίστηκαν στη σύγχυση, παγιδεύτηκαν σε κλειστοφοβικά συμπλέγματα και διαβρώθηκαν από το νέο-εθνικισμό και το συντηρητισμό, σε σημείο ώστε να παραλύσουν και να μην μπορούν να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που ανοίγονται μπρος τους. Ενώ η Ελλάδα προχώρησε μπροστά οι Έλληνες άρχισαν να οπισθοδρομούν ολοταχώς…

Ο ελληνικός λαός τείνει να μετασχηματιστεί σε μάζα, σε «ζαλισμένο κοπάδι», που αντιδρά παρορμητικά και συναισθηματικά, χωρίς σκέψη και κρίση. Αυτό άλλωστε επιθυμούν και οι διαχρονικοί διαχειριστές του. Δεν επιθυμούν το «ζαλισμένο κοπάδι» τους (δηλαδή όλοι εμείς) να σκέφτεται ορθολογικά, διότι έτσι θα αντιληφθεί το «στημένο παιχνίδι», θα αντιδράσει συντονισμένα και θα απελευθερωθεί. Θέλουν να το κρατούν υπό έλεγχο, με τη βοήθεια του αποβλακωτικού υπερόπλου που λέγεται τηλεόραση και ελεγχόμενα -γεμάτα fake news- Media, και να το εξαναγκάζουν να συναινεί σε πολιτικές και πρακτικές που στρέφονται εναντίον του! Αυτό είναι που ενδιαφέρει την κυρίαρχη ελίτ: πρέπει το «ζαλισμένο κοπάδι» να ακολουθεί πάντα μια συντεταγμένη πορεία, να εργάζεται σκληρά σε άχαρες και κακοπληρωμένες δουλειές, να πληρώνει φόρους, ασφάλιστρα κι έναν ωκεανό από λογαριασμούς, να πιστεύει σε ανύπαρκτους θεούς, να ψηφίζει ανίκανους πολιτικούς, να στηρίζει ένα ανούσιο σταρ σίστεμ και να καταναλώνει, με ότι λιγοστά χρήματα του έχουν πλέον απομείνει, μέχρι τελικής πτώσης!

Αποτέλεσμα εικόνας για συλλαλητηριο θεσσαλονικη

Ο ΦΟΒΟΣ ΦΙΛΑΕΙ ΤΑ ΕΡΜΑ…

Βέβαια, ο ανομολόγητος φόβος της κυρίαρχης πλουτοκρατο-διανοητικής ελίτ –μιλάω πάντα για τις δημοκρατικές χώρες, όπως η δική μας– είναι μήπως το «κοπάδι που τα ‘χει χαμένα», σύμφωνα με τη έκφραση του Γουόλτερ Λίπμαν, ξεφύγει από τον έλεγχο αφηνιάσει και να ποδοπατήσει τα πάντα! Για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο διεξάγεται μια πολυεπίπεδη επιχείρηση διαχείριση της συμπεριφοράς του κοινού, η οποία κατευθύνεται από μια ειδικευμένη τάξη πολιτικών, επιστημόνων, επιχειρηματιών, διαφημιστών, δημοσιογράφων και διανοουμένων: όλοι μαζί σε μια ανίερη συμμαχία για την υποταγή του κοινού στην κυριαρχία του κράτους και των επιχειρήσεων. Πως όμως επιτυγχάνεται κάτι τέτοιο; Πως δαμάζεται το «ζαλισμένο κοπάδι» και οδηγείται στην απάθεια και στην υποταγή του στη διαχειριστική ελίτ; Η λύση βρίσκεται στη διαχείριση του φόβου.

Γενικώς όλοι οι άνθρωποι φοβούνται. Φοβούνται σχεδόν τα πάντα. Φοβούνται τον Άλλο, τον εχθρό, το έγκλημα, την αρρώστια, την φτώχεια, τη χρεοκοπία, την ερωτική απογοήτευση. Φοβούνται τη ζωή. Φοβούνται το θάνατο. Φοβούνται τον ίδιο το φόβο! Όσο περισσότερο φοβισμένος είναι ένας άνθρωπος, τόσο περισσότερο έχει την τάση να αποκτά συντηρητική, δηλαδή ασπρόμαυρη, κοσμοθέαση. Ο φόβος λοιπόν βρίσκεται μέσα στον πυρήνα των Ελλήνων νεοσυντηρητικών και εθνολαϊκιστών. Όπως γράφει χαρακτηριστικά και ο ανατρεπτικός Αμερικανός σκηνοθέτης Μάικλ Μουρ, στο βιβλίο του Που Πάει η Αμερική: «Είναι σαφές ότι υποφέρουν (σ.σ. οι συντηρητικοί Δεξιοί) από μια σπάνια ασθένεια που τους οδηγεί αργά στην παράνοια. Είναι βασικά πολύ, ΠΟΛΥ φοβισμένοι. Είναι φοβισμένοι επειδή, τελικά, ζουν μέσα στην άγνοια. Δεν ξέρουν πολλά για τον κόσμο που υπάρχει έξω από το δικό τους. Δεν έχουν ιδέα πως είναι να είσαι μαύρος ή απελπιστικά φτωχός ή να θέλεις να φιλήσεις κάποιον του φύλου σου. Αυτή η βασική άγνοια τους οδηγεί στην υπερβολική και μόνιμη κατάσταση που αισθάνονται. Ο φόβος γρήγορα εκδηλώνεται σαν μίσος, το οποίο οδηγεί τελικά σ’ ένα πολύ σκοτεινό μέρος…» Με δυό λόγια οι συντηρητικοί ζουν μέσα στην άγνοια και αυτό τους δημιουργεί φόβο, που εκδηλώνεται σε μίσος για τους Άλλους, πράγμα που τους οδηγεί σταδιακά στην παράνοια!

Σχετική εικόνα

ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΕΙΝΑΙ «ΣΙΩΠΗΛΟ ΟΠΛΟ» ΑΠΟΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ!

Όλα αυτά βέβαια δεν είναι μυστικά, αντίθετα είναι γνωστά στην κυρίαρχη ελίτ, που έχει αναπτύξει περίτεχνους και λεπτεπίλεπτους μηχανισμούς για να διαχειρίζεται τις φοβίες μας, με στόχο να κρατιέται το «ζαλισμένο κοπάδι» σε μόνιμο αποπροσανατολισμό, να λειτουργεί παρορμητικά και όχι ορθολογικά, και να μην μπορεί να ξεφύγει από τη συντεταγμένη του πορεία. Γιατί τα λέω όλα αυτά; Θα έρθω αμέσως στο «ζουμί»: θεωρώ πως η πολύκλαυστη δημοκρατία μας δεν είναι παρά ένας βελούδινος φασισμός, όπου το κράτος εκμεταλλεύεται τη διάχυτη ανασφάλεια των πολιτών, ακροδεξιές πεποιθήσεις συνυφαίνονται με συντηρητικούς οικονομικούς, πολιτικούς και πνευματικούς θεσμούς (π.χ. Εκκλησία) και η κυρίαρχη ελίτ συνεχίζει να ελέγχει τη μάζα διαχειρίζοντας τους φόβους της κι εξαπολύοντας μια σειρά από «Σιωπηλά Όπλα» με στόχο τον αποπροσανατολισμό και την υποταγή της. Η επανάκαμψη του «Μακεδονικού» και η επανεμφάνιση μιας ορδής νέο-Μακεδονομάχων και «τηλεμάρκετινγκ εθνικιστών», που ετοιμάζονται να παρασύρουν το «ζαλισμένο κοπάδι, συγνώμη εννοώ τον ελληνικό λαό, σε μια σειρά συλλαλητήρια, αποτελούν στην ουσία ένα καλοστημένο «Σιωπηλό Όπλο» με στόχο τον αποπροσανατολισμό των Ελλήνων πολιτών από άλλα πιο ουσιαστικά και καυτά προβλήματα. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ζήσαμε, ως γνωστόν, μια πρωτοφανή έξαρση του ελληνικού εθνικισμού με επίκεντρο τη χρήση του ονόματος Μακεδονία από μια μικρή και νεότευκτη γειτονική μας χώρα. Ένας εθνικιστικός πυρετός προσέβαλε τότε μεγάλα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας, αλλά και Ελλήνων της διασποράς, σ’ έναν ακήρυκτο πόλεμο για τη διεκδίκηση συμβόλων και ονομάτων, σημαιών κι ενδόξων προγόνων, ιστορίας και πολιτιστικής ταυτότητας. Τεράστια τμήματα της νεοελληνικής κοινωνίας είχαν τόσο πολύ «ντοπαριστεί» με εθνικισμό, ώστε αρνούνταν να δουν την πραγματικότητα. Αρνούνταν δουν πως η τότε κυβέρνηση της ΝΔ του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη χρησιμοποιούσε το Μακεδονικό ως «Σιωπηλό Όπλο» αποπροσανατολισμού του ελληνικού λαού, που έπρεπε να υποστεί αγόγγυστα την επώδυνη φορολογική επέλαση, που μαγειρευόταν στο όνομα της δημοσιονομικής εξυγίανσης της ελληνικής κοινωνίας και της προσαρμογή της στα περιβόητα Κριτήρια του Μάαστριχ.

Με άλλα λόγια οι αγαπητοί μου συμπατριώτες έπρεπε να ξεχάσουν το γεγονός ότι ήταν αναπόφευκτο να «σφίξουν το ζωνάρι», να εργάζονται περισσότερο και να αμείβονται λιγότερο, καθώς και να πληρώνουν περισσότερους φόρους. Τι σημασία είχαν όλα αυτά μπροστά στον κίνδυνο να μας αρπάξουν οι Γυφτοσκοπιανοί το «ιερό» όνομα Μακεδονία, που αποτελούσε αναπαλλοτρίωτο «κτήμα ες αεί» του Ελληνισμού; Μπορεί τα μικροσκοπικά Σκόπια, χωρίς καθόλου στρατό και με ισχνή οικονομία, να μην αποτελούσαν καμιά απειλή κατά της χώρας μας –σε αντίθεση με την Τουρκία, απέναντι στην οποία κάνουμε διαρκώς την «πάπια»–, ωστόσο απειλούσαν να μας κλέψουν τα «ιερά και όσια» του γένους μας, δηλαδή το εθνικιστικό φαντασιακό μας. Παρά τις τεράστιες κινητοποιήσεις και την όλη φασαρία που δημιουργήσαμε διεθνώς δεν κατορθώσαμε η γειτονική μας χώρα να μην αναγνωριστεί από 150 χώρες (η 102η ήταν οι ΗΠΑ). Αυτό που κατορθώσαμε ήταν να αυτοδυσφημιστούμε ως «παρανοϊκοί» και αναξιόπιστοι γείτονες και να γίνουμε το «μαύρο πρόβατο» της Ευρώπης. Σήμερα, 25 χρόνια αργότερα, το πάθημα φαίνεται πως δεν έχει γίνει μάθημα κι έχει εμφανιστεί μια τάση αναβίωσης της «μακεδονικής παράνοιας» κι ο λαός-«ζαλισμένο κοπάδι» φαίνεται να τσιμπάει!

Σχετική εικόνα

Η ΨΥΧΗ ΜΑΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ «BRAND NAME»

Ορισμένοι δεν εννοούν να καταλάβουν πως η ψυχή μας και το Είναι μας δεν έχει όνομα, γιατί, αν είχε, θα ήταν «Brand Name» κι εμπόρευμα. Κι επειδή ο λαός έχει την τάση να ξεχνάει ριψοκινδυνεύω την πρόβλεψη πως το «Μακεδονικό» μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί από ορισμένους πατριδοκάπηλους αλλά, κυρίως, από την κυρίαρχη ελίτ, τους κυβερνώντες και την αντιπολίτευση, ως «Σιωπηλό Όπλο» αποπροσανατολισμού του ελληνικού λαού από τα πραγματικά του προβλήματα.

Η συνταγή είναι απλή: Παίρνεις έναν δευτερεύον και τριτεύον ζήτημα (λ.χ. το Μακεδονικό), το καθιστάς, με τη βοήθεια των πανίσχυρων Media και των fake news, πρωτεύον ζήτημα κι ενώ ο αποπροσανατολισμένος λαός ασχολείται μ’ αυτό, εσύ κερδίζεις χρόνο κι έχεις όλα τα περιθώρια να ελιχθείς και να επιβάλεις «στα μουλωχτά» την αντιλαϊκή σου πολιτική γύρω από τα καυτά προβλήματα που απειλούν τον τόπο… Δεν είναι τίποτε το πρωτότυπο. Το έχουμε ξαναδεί αυτό το έργο και πολύ φοβάμαι πως θα το ξαναδούμε…

Αποτέλεσμα εικόνας για συλλαλητηριο θεσσαλονικη

Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας, αναλυτής δημοσιογράφος και δημιουργός του Ζενίθ (www.zenithmag.wordpress.com).

ΛΟΜΠΙ ή ΖΟΜΠΙ; ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΖΩΗΣ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΛΟΜΠΙ ή ΖΟΜΠΙ

ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΖΩΗΣ

 

Αποτέλεσμα εικόνας για Lobbyst

Μικρό Λεξικό Εξαχρείωσης

 

Γράφει ο Κλεάνθης Γρίβας

 

Λόμπι ή ομάδες πίεσης είναι επαγγελματικά συγκροτημένες ομάδες ατόμων (που είναι γνωστοί ως«διαδρομιστές» επειδή δραστηριοποιούνται στους διαδρόμους της εξουσίας) που διαθέτουν οργανωτικήδομήσχέδιο δράσης, καθορισμένο σκοπό και μεγάλη χρηματοδότηση.

Στόχος τους είναι να επηρεάζουν τα όργανα της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας, προκειμένου να θεσπίζονται νόμοι ή να λαμβάνονται αποφάσεις προς όφελος διαφόρων ομάδων συμφερόντων (χρηματοπιστωπικών, βιομηχανικών, φαρμακευτικών και άλλων Καρτέλ ή συμμοριών).

Μέσα τους είναι η εξαγορά ή ο εκβιασμός κρατικών, κυβερνητικών, πολιτικών, κομματικών, κ.α. αξιωματούχων που έχουν νομοθετικές αρμοδιότητες ή που μπορούν να επηρεάζουν τις διαδικασίες θέσπισης νόμων ή λήψης αποφάσεων.

Χρηματοδότης τους είναι οι  ομάδες των, κατά κανόνα άνομων, συμφερόντων που μισθώνουν τις υπηρεσίες τους.

Όπως το θέτει ο καθηγητής κοινωνιολογίας R. Schwartzenberg, λόμπι «είναι μια οργάνωση που δημιουργήθηκε με σκοπό την υπεράσπιση συμφερόντων, που ασκεί πίεση στις δημόσιες αρχές για να τους αποσπάσει αποφάσεις σύμφωνες με συγκεκριμένα συμφέροντα». (R. Schwartzenberg:Πολιτική Κοινωνιολογία. Τόμος 2, Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1984, σ. 363)

Σε ό,τι αφορά το Φαρμακο-εμβολιακό καρτέλ, στον πυρήνα του βρίσκονται οι φαρμακευτικές εταιρείες με τις οποίες διαπλέκονται  υψηλόβαθμα στελέχη της κοινότητας της «καταναγκαστικής ιατρικής»,  πολιτικοί και διαμορφωτές των πολιτικών υγείας των διαφόρων χωρών, πολλές δήθεν «επιστημονικές» εταιρείεςπου λειτουργούν ως «εταιρείες έρευνας αγοράς», διάφορα Μέσα Μαζικής Αποβλάκωσης (ΜΜΑ) που λειτουργούν ως «Γραφεία Τύπου» των εταιρικών ομίλων στους οποίους ανήκουν, και πολλές θλιβερές μαριονέτες που κινούνται είτε στη σκιά της «δημοσιογραφίας» (εάν διαθέτουν κάποια τυπικά προσόντα ή στο σκοτάδι της παραδημοσιογραφίας (εάν δεν τα διαθέτουν).

Οι ερευνητές-δημοσιογράφοι Cerstin Gammelin και  Raimund Lov, στο εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο τους με τίτλο «Ποιοι κινούν τα νήματα στην Ευρώπη» (Μίνωας, Αθήνα, 2014), γράφουν:

«Στις Βρυξέλες δραστηριοποιούνται 8.000 οργανώ­σεις συμφερόντων (λόμπι), χρίζοντάς την «νούμερο 2» στον παγκόσμιο χάρτη των λόμπι. Μόνο στην Ουάσινγκτον υπάρχουν περισσότεροι λομπίστες…

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, 4 στους 5 νόμους που ψηφίζονται ή τροποποιούνται σε εθνικό επίπεδο, δρομολογήθηκαν στις Βρυξέλες…

Σύμφωνα με μιά στατιστική του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 700 λομπίστες οικονομικών συμφερόντων στις Βρυξέλες ασκούν την επιρροή τους στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Διαθέτουν ένα μπάτζετ ύψους 350 εκατομμυρίων ευρώ σε ετήσια βάση…

Αποτέλεσμα εικόνας για Lobbyst

Επιχειρήσεις, ενώσεις, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και δικηγορικά γραφεία έχουν δημιουργήσει στις Βρυξέλες έναν πολύ ισχυρό κλάδο, στον οποίο οι εργαζόμενοι πληρώνονται για να προωθήσουν τα συμφέροντα των εργοδοτών ή και των εντολοδοτών τους στα πλαίσια της νομοθετικής διαδι­κασίας. Δουλειά τους είναι να φροντίσουν να γράφονται οι νόμοι με τέτοιον τρόπο ώστε να μην προκύψουν μειονεκτήματα για τις επιχειρήσεις, τα οποία θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τις πωλήσεις των προϊόντων τους και συνεπώς τον τζίρο και τα κέρδη. Η εμπειρία λέει ότι όσο περισσότερα χρήματα επενδύει μια επιχείρηση στην εκπροσώπηση των συμφερόντων της, τόσο μεγαλύτερη είναι και η πολιτική της επιρροή…

Βουλευτές του Ευρωκοινοβουλίου, υψηλόβαθμοι υπάλληλοι και τρα­πεζίτες συνδέονται στενά μεταξύ τους. Οι ευρωβουλευτές είναι σημαντικοί συνομιλητές για τους λομπίστες, επειδή εγκρίνουν τους περισ­σότερους από τους νόμους που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και, επομένως, μπορούν να επηρεάσουν και τις ενδεχόμενες τροποποιήσεις…

[Ένα παράδειγμα] Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν τολμά να κλονίσει την κυριαρχία των συστημικών διεθνών χρηματοπιστωτικών κολοσσών. Τα χρέη των τραπεζών στην ευρωζώνη είναι τρεις φορές πιο υψηλά από τα δημόσια χρέη των χωρών του ευρώ… Εάν οι μεγάλες τράπεζες διαχωρίζονταν σε εμπορικές και επενδυτικές, τότε τουλάχιστον οι μικροί αποταμιευτές και καταθέτες θα προστατεύονταν αποτελεσματικά και δεν θα χρειαζόταν να καλύψουν με τις καταθέσεις τους τις ζημίες πολύ ριψοκίνδυνων, κερδοσκοπικών συναλλα­γών του επενδυτικού τομέα. Το κυριότερο είναι ότι δεν θα γινόταν πλέον κατάχρηση των κρατικών εγγυήσεων για τις καταθέσεις, έτσι ώστε να επιδοτούν τις ριψοκίνδυνες ιδιωτικές συναλλαγές. Ομως, ό,τι είναι καλό για τους αποταμιευτές είναι κακό για τις τράπεζες, οι οποίες θα έπρεπε να καλύψουν από αλλού, και ακριβότερα, τα προβλεπόμενα υποχρεωτικά ίδια κεφάλαια, τα οποία ούτως ή άλλως βρίσκονται μόλις γύρω στο 7%. Η πολι­τική λοιπόν παραδίνεται στις τράπεζες…»

O ΚΛΕΑΝΘΗΣ ΓΡΙΒΑΣ (γεν. 1944) είναι ψυχίατρος-νευρολόγος, Διδάκτωρ ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, με σπουδές στην Κοινωνιολογία. Υπήρξε συνεργάτης πολλών περιοδικών και εφημερίδων, μεταξύ των οποίων και η Ελευθεροτυπία (για 15 χρόνια μέχρι τις 4-2-2002). Συντάκτης της Έκθεσης για τα Ναρκωτικά της Ειδικής Επιτροπής του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (1986) και συγγραφέας 20 βιβλίων με θέμα τη δημόσια υγιεινή, την ψυχιατρική, τα ναρκωτικά, την τρομοκρατία και την ιστορία.

Το “Γκρίζο Λόμπι” της Ελλάδας Η ανερχόμενη πολιτική ισχύ του “κόμματος των συνταξιούχων”

  1. Το “Γκρίζο Λόμπι” της Ελλάδας

Η ανερχόμενη πολιτική ισχύ του “κόμματος των συνταξιούχων”

Όσο ζεις φρόντισε να μορφώνεσαι. Μη φαντάζεσαι πως τα γηρατειά κουβαλούν μαζί τους και τη λογική.

Σόλων

Του Γιώργου Στάμκου

Με ή χωρίς την οικονομική κρίση της τελευταίας δεκαετίας η πληθυσμιακή συρρίκνωση και η δημογραφική γήρανση του ελληνικού πληθυσμού ήταν κάτι το προδιαγεγραμμένο ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν ο περίφημος δείκτης γονιμότητας έπεσε κάτω από το κρίσιμο όριο του 2,1 παιδιών ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας, που θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή “αντικατάσταση των γενεών” και τη σταθεροποίηση του πληθυσμού. Από τότε η όποια πληθυσμιακή αύξηση της Ελλάδας οφειλόταν κυρίως στην παλιννόστηση Ελλήνων της διασποράς και φυσικά στην αθρόα έλευση μεταναστών που, ανάμεσα στα άλλα, έκαναν ένα είδους “λίφτινγκ” στο κουρασμένο δημογραφικό προφίλ της χώρας “φρεσκάροντας” το και καθυστερώντας αξιοσημείωτα τη ραγδαία δημογραφική γήρανση του ελληνικού πληθυσμού που είχε ήδη προδιαγεγραφεί. Η έλευση ωστόσο της οικονομικής κρίσης από το 2008 και μετά, και κυρίως η, εξαιτίας της εφαρμογής ακραίων οικονομικών πολιτικών λιτότητας λόγω των Μνημονίων, οικονομική ύφεση της 4ετιας 2010-2013, που οδήγησε σε απώλεια του 25% του ΑΕΠ της χώρας, σε εκρηκτική άνοδο της ανεργίας στο 29% (60% στους νέους κάτω των 25 ετών) και στη μαζική φτωχοποίηση μεγάλων τμημάτων της ελληνικής κοινωνίας, επιδείνωσε ακόμη περισσότερο τη δημογραφική εικόνα της Ελλάδας. Πλέον, εκτός από τη συρρίκνωση του πληθυσμού εξαιτίας της καθαρής υπεροχής των θανάτων έναντι των γεννήσεων (η Ελλάδα έχασε έτσι το 3% του πληθυσμού της από το 2011 ως το 2016), υπήρξε ταυτόχρονα και μια τεράστια αιμορραγία ελληνικού πληθυσμού, κυρίως νέας και παραγωγικής ηλικίας, που αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν στο εξωτερικό προς αναζήτηση εργασίας και ευκαιριών. Όχι μόνον οι ελληνικής καταγωγής κάτοικοι της Ελλάδας, αλλά και δεκάδες χιλιάδες μετανάστες από τα Βαλκάνια και τη ανατολική Ευρώπη, που είχαν κάνει τη χώρα μας “δεύτερη πατρίδα” τους, αναγκάστηκαν κι εκείνοι να μεταναστεύσουν και πάλι, εξαιτίας της κρίσης.

Σωρευτικά, το διάστημα 2008-2013, 427.000 μόνιμοι κάτοικοι Ελλάδας έφυγαν από τη χώρα. Από αυτούς σχεδόν 223.000 ήταν νέοι, ηλικίας 25-39 ετών, εξειδικευμένοι και με πανεπιστημιακή μόρφωση οι περισσότεροι. Πρόκειται για μια μαζική φυγή εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού (brain drain), από την οποία η Ελλάδα θα χρειαστεί δεκαετίες για να συνέλθει, και αποτελεί αναμφίβολα τον χειρότερο “φόρο αίματος” που αναγκάστηκε η χώρα μας να πληρώσει στα χρόνια της κρίσης. Το γεγονός αυτό, εκτός που δημιούργησε ένα ξαφνικό πληθυσμιακό κενό άνω του μισού εκατομμυρίου (από 11,2 εκ. ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας έπεσε στο 10,7 εκατομμύρια), επιδείνωσε ακόμη περισσότερο τη δημογραφική εικόνα της χώρας, συντάραξε την ούτως ή άλλως ανισόρροπη ηλικιακή της πυραμίδα, οδηγώντας σε μια άνευ προηγουμένως δημογραφική γήρανση. Ήδη η μέση ηλικία του σημερινού ελληνικού πληθυσμού είναι τα 46 έτη, που σημαίνει πως ο μισός πληθυσμός της χώρας είναι κοντά, πλησιάζει ή ανήκει στην ομάδα των ηλικιωμένων (με μέσο προσδόκιμο ζωής ανεξαρτήτως φύλου τα 81,1 έτη), που είναι εκ φύσεως λιγότερο παραγωγικοί και σε κάθε περίπτωση δεν μπορούν να συμβάλλουν στην δημογραφική ανανέωση της χώρας, καθώς έχουν περάσει το βιολογικό όριο για να καταφέρουν να κάνουν παιδιά και οικογένειες, που τόσο έχει ανάγκη η χώρα μας. Κοντολογίς η Ελλάδα μετατράπηκε ήδη σε μια χώρα γερόντων, σ’ ένα απέραντο άτυπο γηροκομείο, και αυτό έχει τεκτονικής φύσεως επιπτώσεις, τόσο στην οικονομία, στην κοινωνική συγκρότηση και φυσικά στην πολιτική σκηνή, αλλάζοντας πολλά δεδομένα κι “ανακατεύοντας και πάλι την τράπουλα”.

Δημιουργείται πλέον ένα ισχυρό και σχεδόν πλειοψηφικό “γκρίζο λόμπι”, που διαπερνά οριζόντια όλη την ελληνική κοινωνία και πολιτική γεωγραφία, που ήδη επηρεάζει και αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά τις εξελίξεις. Αυτό το “γκρίζο λόμπι” έκανε ήδη μία πρώτη επίδειξη δύναμης στις πρώτες εκλογές για την ανάδειξη του νέου αρχηγού της υπό διαμόρφωση “ενιαίας” Κεντροαριστεράς, όπου τα ποιοτικά χαρακτηριστικά κατέδειξαν πως το 65% των όσων προσήλθαν στις κάλπες ήταν άνω των 55 ετών! Με άλλα λόγια αυτοί που θα αποφασίσουν το ποιος θα ηγηθεί τελικά μιας παραδοσιακής ελληνικής πολιτικής παράταξης, που είχε και ενδεχομένως θα έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στις μελλοντικές εξελίξεις, είναι άνθρωποι που βρίσκονται είτε στο κατώφλι της συνταξιοδότησης είτε είναι ήδη συνταξιούχοι και σε κάθε περίπτωση δεν είναι νέοι. Και η ειρωνεία είναι πως οι πολίτες αυτής της ηλικίας, που χαρακτηρίζονται παραδοσιακά “συντηρητικοί”, θα είναι αυτοί που θα επιλέξουν όχι μόνον τον αρχηγό αλλά και θα στηρίξουν με την ψήφο τους σε μελλοντικές εκλογές μια παράταξη που χαρακτηρίζεται παραδοσιακά “προοδευτική”. Αντιφατικό και παράδοξο δε νομίζετε; Καλώς ήλθατε στην Γκρίζα Ελλάδα του 21ου αιώνα, όπου θα κυριαρχεί το “Γκρίζο Λόμπι”!

Η ΓΚΡΙΖΑ ΕΛΛΑΔΑ

Όσο η Ελλάδα θα γερνά, τόσο λιγότερα θα κάνει για να αλλάξει τη μοίρα της. Το πεπρωμένο της θα είναι όλο και πιο άκαμπτο. Η γήρανση θα ενισχύσει την υπογεννητικότητα και με τη σειρά της η μικρή γεννητικότητα θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη γήρανση, σ’ ένα φαύλο κύκλο όπου το αποτέλεσμα θα είναι μια όλο και μικρότερη και γηραιότερη Ελλάδα. Το βάρος στην οικονομία θα γίνεται δυσβάσταχτο και πολλά, ήδη θιγμένα λόγω Μνημονίων, «κεκτημένα δικαιώματα» θα πρέπει να θιγούν ακόμη περισσότερο για να μην καταρρεύσουν τα δημοσιονομικά και η χώρα εισέλθει και πάλι σε ύφεση διαρκείας. Το εργατικό δυναμικό θα συρρικνωθεί ραγδαία και μόνον η συνεχόμενη «μετάγγιση αίματος» από τους μετανάστες θα μπορεί να σώσει την παραγωγικότητα από χειμερία νάρκη διαρκείας.

Οι μετανάστες αποτελούν μια αναπόφευκτη λύση, προσωρινή ωστόσο, γιατί με τη σειρά τους και αυτοί θ’ αρχίσουν να γερνούν. Άλλωστε, μετά το 2060, οι γεννήσεις και οι θάνατοι στον αναπτυσσόμενο κόσμο αναμένεται να ισοσκελιστούν, οι πληθυσμοί του νοτίου ημισφαιρίου θα σταθεροποιηθούν και κατόπιν θ’ αρχίσουν να μειώνονται σε απόλυτους αριθμούς. Ο αυτοματισμός και η ρομποτική είναι βεβαίως μια λύση, αλλά κυρίως για τον βιομηχανικό τομέα και όχι για μια οικονομία υπηρεσιών, όπως είναι η Ελλάδα. Η πιο ενδεδειγμένη λύση αποτελεί ασφαλώς η ανάκαμψη των γεννήσεων, που πρέπει βέβαια να ξεπεράσουν τα 2,1 παιδιά ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας (από 1.33 που είναι σήμερα) προκειμένου να γίνεται ομαλά η αντικατάσταση των γενεών. Η τελευταία αισιόδοξη λύση θα έρθει, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία μετά το 2050 και τα ευεργετικά της αποτελέσματα θα φανούν μετά το 2075…

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΓΜΕΝΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΘΥΜΙΕΣ ΤΟΥ «ΓΚΡΙΖΟΥ ΛΟΜΠΙ»

Μέχρι να συμβεί ωστόσο αυτή η θετική εξέλιξη το όλο και μεγαλύτερο γερασμένο εκλογικό σώμα της Ελλάδας θα πιέζει ασφυκτικά τις εκάστοτε κυβερνήσεις για μεγαλύτερες συντάξεις, για καλύτερη ποιότητα ιατρικής περίθαλψης και για νέα υψηλής τεχνολογίας, πλην όμως πανάκριβα, φάρμακα κλπ.. Δεν θα τους ενδιαφέρει και τόσο το μέλλον, ούτε και τι θα γίνει με το δυσβάσταχτο δημόσιο χρέος, που θα μετακυληθεί στις μελλοντικές γενιές, καθώς οι ίδιοι δεν έχουν να ζήσουν ακόμη πολλά χρόνια -αρκετοί μάλιστα δεν έχουν καν παιδιά κι εγγόνια για να νοιαστούν- οπότε τους ενδιαφέρει πρωτίστως το “Εδώ και Τώρα” -σκέφτονται και δρουν μόνο βραχυπρόθεσμα. Αν κάποια κυβέρνηση, αφού καταφέρει να εκλεγεί με την ανοχή έστω του “Γκρίζου Λόμπι”, επιχειρήσει ν’ αντιδράσει με ριζοσπαστικές αλλαγές του ασφαλιστικού συστήματος και με δραστικές περικοπές του Κράτους-Πρόνοιας, θα εμφανίζονται από το πουθενά «κόμματα συνταξιούχων» που θα τιμωρούν τους επίδοξους μεταρρυθμιστές. Οποιοσδήποτε Έλληνας πολιτικός τολμήσει να αμφισβητήσει τα κεκτημένα δικαιώματα του “Γκρίζου Λόμπι”, τις όποιες συντάξεις του και το προσανατολισμένο προς τους συνταξιούχους (και όχι π.χ. στις μονογονεϊκές οικογένειες) Κράτος-Πρόνοιας, θα εξαφανίζεται από τον πολιτικό χάρτη της χώρας!

Το λεγόμενο “Γκρίζο Λόμπι”, που ήδη διαμορφώνεται, θα είναι ένα κίνημα ανθρώπων τρίτης ηλικίας με ισχυρή αγοραστική δύναμη, που θα σχηματίζουν ομάδες πίεσης ενάντια στον κοινωνικό τους αποκλεισμό, αλλά και διεκδικώντας το δικαίωμα στην ηδονή και στη σπατάλη του δημοσίου πλούτου. Έτσι οι ηλικιωμένοι θα καταστούν τα τελευταία «χαϊδεμένα παιδιά» της ελληνικής κοινωνίας.

Για να ικανοποιήσουν «γκρίζο λόμπι» οι πολιτικοί ηγέτες του κοντινού μας μέλλοντος θα προβούν σε δραστικές περικοπές στον τομέα της παιδείας, της έρευνας και της εθνικής άμυνας, δρώντας έτσι σε βάρος του μέλλοντος των όλο και λιγότερων νέων. Οι γέροι θα στριμώξουν πολιτικά τους νέους στη γωνία, θα τους περιθωριοποιήσουν και θα αναγκάσουν να εργάζονται περισσότερο και να πληρώνουν μεγαλύτερους φόρους. Σε περίπτωση που υποταχθούν οι νέοι θα βρίσκονται συνεχώς κάτω από τη ληστρική κηδεμονία των γηραιότερων. Το σίγουρο όμως είναι πως θα αμφιταλαντεύονται ανάμεσα στην παθητικότητα και στην επανάσταση.

Για να μην υπάρξει κοινωνική επανάσταση εκ μέρους των νέων, οι πολιτικοί ηγέτες θ’ αφήσουν κατά μέρος τις εθνικιστικές και ακροδεξιές λαϊκιστικές ρητορικές και θ’ ανοίξουν διάπλατα τις πόρτες στους μετανάστες, μόνο και μόνο για να μην αναγκαστούν να παρατείνουν υπερβολικά τον εργάσιμο χρόνο για τη συνταξιοδότηση πέρα από τα υφιστάμενα 67 έτη και να δυσαρεστήσουν έτσι και το πανίσχυρο «γκρίζο λόμπι». Ο μόνος τρόπος για να αποφευχθεί η συγκέντρωση όλης της εκλογικής δύναμης στα χέρια των γέρων, θα είναι, εκτός από το να καθιερωθεί άμεσα υποχρεωτική Ψήφος από τα 16 (ίσως και από τα 12 στο απώτερο μέλλον), να δοθεί το δικαίωμα σε κάθε εργαζόμενο Έλληνα η ψήφος του -τουλάχιστον στις εθνικές εκλογές- να μετρά για δύο, ενώ σε κάθε συνταξιούχο να μετρά κανονικά. Αυτό θα έφερνε κάποιου είδους ισορροπία αποτρέποντας έναν μακροχρόνιο ακήρυχτο “πόλεμο των γενεών”. Είναι βέβαιο όμως πως το «γκρίζο λόμπι» θα αντιδράσει πραξικοπηματικά και δεν θα επιτρέψει μια τέτοια εξέλιξη, η οποία θα περιορίζει τη δύναμή του.

ΑΠΟΦΕΥΓΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ

Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής το «γκρίζο λόμπι» θα αναγκάσει την Ελλάδα, επειδή θα έχει συνεχώς ανάγκη από εισαγωγές κεφαλαίων προκειμένου να χρηματοδοτήσει το αντιπαραγωγικό της ασφαλιστικό σύστημα και Κράτος-Πρόνοιας, να μετατραπεί σε “επιτήδειο ουδέτερο” και παθητικό παρατηρητή των διεθνών εξελίξεων, αποφεύγοντας με κάθε τρόπο το κόστος μιας πολεμικής εμπλοκής. Δεν θα υπάρχει διάθεση για ριψοκίνδυνες αποφάσεις, για δυναμική στάση και θα ευνοείται η διαμόρφωση μιας «σταθερής» εξωτερικής πολιτικής, δύσκαμπτης, «ουδέτερης» και αναγκαστικά φιλειρηνικής. Στόχος θα είναι πάντα η ασφάλεια, η σταθερότητα και η αποφυγή των κινδύνων.

Ο Ελληνικός Στρατός του μέλλοντος θα είναι αριθμητικά συρρικνωμένος, αναγκαστικά επαγγελματικός και εξοπλισμένος με οπλικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας, που θα σε αναπληρώνουν σε ισχύ πυρός την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Σπάνια ωστόσο αυτός ο στρατός θα παίρνει εντολή να αναπτύσσεται και να εμπλέκεται σε εμπόλεμες ζώνες, καθώς ο ρόλος του θα είναι καθαρά αμυντικός και αποτρεπτικός, θυμίζοντας περισσότερο αστυνομική δύναμη παρά δύναμη ταχείας επέμβασης. Εξάλλου η Ελλάδα θα βρίσκεται κάτω από την ομπρέλα του κοινού Ευρωπαϊκού Στρατού, ο οποίος με τη σειρά του θα είναι περισσότερο δύναμη αποτροπής παρά επέμβασης. Η γηραιά Ευρώπη θα καταστεί ένας πλούσιος παρατηρητής, υπολογίσιμος σε δύναμη, αλλά όχι και τόσο ικανός να αναλάβει ενεργό διεθνή ρόλο. Αν η μελλοντική γερασμένη Ευρώπη στριμωχτεί από κάποια εχθρική δύναμη είναι σίγουρο πως θα προτιμήσει να την απειλήσει ευθέως με στρατηγικά πυρηνικά πλήγματα, παρά να επιχειρήσει μια ριψοκίνδυνη επέμβαση εναντίον της με συμβατικές δυνάμεις.

Ακόμη και ως οργανικό τμήμα του σκληρού πυρήνα μιας μελλοντικής ευρωπαϊκής ομοσπονδίας, που θα είναι πολυπολιτισμική και γερασμένη κοινωνία, η γκρίζα Ελλάδα θα είναι αναγκασμένη να προωθεί μια ουδέτερη και κατευναστική εξωτερική πολιτική τόσο στην περιφέρειά της, όσο και διεθνώς. Θα εμφορείται διαρκώς από μια διάθεση συμβιβασμού κι από ένα πνεύμα υποχωρητικότητας. Θα δίνει την εντύπωση μιας χώρας εσωστρεφούς, κουρασμένης από την ιστορία, που προτιμά την απόσυρση σ’ ένα νοσταλγικό παρελθόν, παρά την ενεργό συμμετοχή σ’ ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο παγκόσμιο γίγνεσθαι.

ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ ΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΨΗΦΟΦΟΡΟΥΣ;

Όπως και να ‘χει η γήρανση του πληθυσμού της Ελλάδας θα πυροδοτήσει μια κρίση διαρκείας στην ελληνική οικονομία, οδηγώντας ενδεχομένως σε παρατεταμένο τέλμα την παραγωγικότητά της. Ένας γερασμένος πληθυσμός έχει λιγότερες απαιτήσεις, ζει πιο εύκολα από την ακίνητη περιουσία και δεν επενδύει στην ανανέωση των εξοπλισμών, ούτε και αποταμιεύει για το μέλλον, ειδικότερα αν δεν έχει παιδιά. Οι ηλικιωμένοι δεν προσαρμόζονται εύκολα στις νέες τεχνολογίες και γι’ αυτό η ελληνική οικονομία θα χάσει κάποια στιγμή το «τρένο» των τεχνολογικών εξελίξεων και οι αναπτυξιακές της δυνατότητές θα περιοριστούν. Οι γέροι δεν συνηθίζουν να επενδύουν, ούτε γενικώς να ρισκάρουν, αλλά υπολογίζουν τα πάντα. Δεν ενδιαφέρονται για το μέλλον και ο χρονικός τους ορίζοντας είναι απελπιστικά στενός. Είναι φανατικοί του Status Quo και του κομφορμισμού, κι εκφράζονται συνήθως μέσω συντηρητικών πολιτικών κομμάτων.

Μια «γκρίζα Ελλάδα» θ’ αποτελεί τον θρίαμβο του ησυχασμού και του συντηρητισμού. Ως γνωστόν τα συντηρητικά κόμματα είναι συνήθως Δεξιάς πολιτικής κατεύθυνσης, που εγγυώνται την κοινωνική ηρεμία και γαλήνη. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η Δεξιά θα καρπωθεί αποκλειστικά τα πολιτικά οφέλη από τη γήρανση του ελληνικού πληθυσμού. Έχει αποδειχθεί πως και η Αριστερά μπορεί να είναι εξίσου συντηρητική και μάλιστα μ’ έναν «βελούδινο» τρόπο κι επιπλέον έχει το πλεονέκτημα πως εγγυάται ακόμη και το πιο σπάταλο Κράτος-Πρόνοια, το οποίο είναι γνωστό πως αναδιανέμει τα εισοδήματα προς όφελος της μεσαίας τάξης, αγνοώντας τους πραγματικά φτωχούς.

Συνήθως οι γέροι γεμίζουν τις εκκλησίες, πράγμα που σημαίνει πως η Ορθόδοξη Εκκλησία θα βρει όλο και περισσότερο πιστούς, αλλά όχι και τόσο φανατικούς, για να καθοδηγήσει. Ένα συντηρητικό ορθόδοξο κίνημα ξενόφοβης, αλλά όχι απαραίτητα αντιμεταναστευτικής -ίσως μάλιστα ακριβώς το αντίθετο!-, κατεύθυνσης θ’ αποτελέσει ίσως τον κυριότερο πολιτικό φορέα έκφρασης της «γκρίζας Ελλάδας», ενώ πολιτικοί ηγέτες-ιεράρχες –οι «Χριστόδουλοι» του 2040!– μπορεί να πάρουν κάποια στιγμή τα ηνία της διακυβέρνησης της χώρας. Η κυρίαρχη πολιτική ιδεολογία θα είναι ίσως μια παράδοξη μορφή «ορθόδοξης σοσιαλδημοκρατίας», που θα εγγυάται από τη μια το αντιπαραγωγικό Κράτος-Πρόνοιας κι από την άλλη θα στηρίζει πολιτικά και οικονομικά το «μεταφυσικό μονοπώλιο» της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Η «γκρίζα Ελλάδα» δεν θα είναι ωστόσο χωρίς πλεονεκτήματα. Θα υπάρχει λιγότερη εγκληματικότητα, τρομοκρατία, λιγότερες κοινωνικές αναταραχές και γενικώς απροθυμία για εμπλοκή σε πολέμους κι εθνικιστικές περιπέτειες. Άλλωστε δεν θα υπάρχουν και τα αναγκαία αποθέματα αδρεναλίνης για κάτι τέτοιο…

Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας, ανάμεσα στ’ άλλα και του βιβλίου “Γκρίζα Ελλάδα” και δημιουργός του Ζενίθ (http://www.zenithmag.wordpress.com).