Category Archives: ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΓΑΛΟΦΥΙΕΣ – WEIRD GENIUS

PHILIP K. DICK Ο δημιουργός δυστοπικών φανταστικών κόσμων

PHILIP K. DICK

Ο δημιουργός δυστοπικών φανταστικών κόσμων

«Το να γράφεις Επιστημονική Φαντασία είναι ένας τρόπος να επαναστατείς» Philip K. Dick

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Όσο ζούσε ήταν ένας σχεδόν άγνωστος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας (ε.φ.), παρόλο που έγραψε πολλά, έξυπνα και οραματικά βιβλία –αρκετά εκ των οποίων υψηλής λογοτεχνικής αξίας– που όμως δεν κατάφεραν να αποσπάσουν την προσοχή του ευρύτερου αναγνωστικού κοινού και των mainstream κριτικών. Μέχρι τον πρόωρο θάνατό του, στις 2 Μαρτίου του 1982, ο Φίλιπ Κ. Ντικ (Philip Kindred Dick, 1928-1982), δεν κατάφερε να πάρει τη θέση που του άξιζε στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Όμως, από το 1982, όταν ο ταλαντούχος σκηνοθέτης RidleyScott γύρισε το μοναδικό Blade Runner (βασιζόμενο στο βιβλίο του Φίλιπ Ντικ Do Androids Dream of Electric Sheep?), άλλες επτά κινηματογραφικές ταινίες του Χόλιγουντ βασίστηκαν σε βιβλία και διηγήματα του Ντικ: Total Recall (1990), Screamers (1995), The Minority Report (2001), Impostor(2002), Paycheck(2003), A Scanner Darkly(2006), και Next(2007). Επίσης μια γαλλική ταινία, το Confessions Dun Barjo, βασίστηκε στο βιβλίο του Ντικ Confessions of a Crap Artist, ένα από τα λίγα μη επιστημονικής φαντασίας έργα του συγγραφέα.

Μου αρέσει να κατασκευάζω σύμπαντα που, ναι, καταρρέουν!”

Η ειρωνεία πάντως είναι πως, ενώ ο Φίλιπ Ντικ δεν έλαβε παρά μονάχα μερικές εκατοντάδες δολάρια, παραχωρώντας τα δικαιώματα του Do Androids Dream of Electric Sheep? στους παραγωγούς του Blade Runner (1982), οι ταινίες που βασίστηκαν στα γραπτά και στις ιδέες του έχουν προ πολλού ξεπεράσει σε εισπράξεις το ένα δισεκατομμύριο δολάρια! Πρόκειται για μια επιτυχία που μπορεί να συγκριθεί μόνον μ’ εκείνη των ταινιών που βασίστηκαν σε βιβλία και σενάρια του «ιερού τέρατος» του τρόμου, που ακούει στο όνομα Stephen King. Και υπάρχουν στα συρτάρια των παραγωγών του Χόλιγουντ αρκετά ακόμη σενάρια ταινιών, που βασίζονται στα βιβλίου του μεγάλου και οραματικού συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας, ο οποίος αρέσκονταν να κατασκευάζει φανταστικά σύμπαντα που να αποσυντίθενται και να καταρρέουν: «Εμένα μου αρέσει να κατασκευάζω σύμπαντα που, ναι, καταρρέουν! Μου αρέσει να τα βλέπω να διαλύονται και να βλέπω πως αντιμετωπίζουν το πρόβλημα οι ήρωες των διηγημάτων» (PhilipK. Dick, How to Build a Universe That Doesn’t Fall Apart Two Days Later).

Για τον Φίλιπ Ντικ, που αρέσκονταν να διαλύει τους φανταστικούς του κόσμους, η αυθεντική ζωή άρχιζε αφού κατέρρεαν οι ψευδαισθήσεις και η κοσμική εντροπία άρχιζε να κάνει τη φθοροποιό λειτουργία της. Γι’ αυτό και οι πρωταγωνιστές των ιστοριών του Φίλιπ Ντικ δεν είναι τίποτα υπερήρωες, πετυχημένοι και με υπερφυσικές ικανότητες, αλλά συνηθισμένα αδέξια ανθρώπινα πλάσματα, συχνά ανάπηρα και γεμάτα ατέλειες. «Δεν υπάρχουν ήρωες στα βιβλία του Ντικ, αλλά όμως έχουν πάνω τους κάτι το ηρωικό», επισημαίνει και η συγγραφές ε.φ. Ούρσουλα Λε Γκεν (Ursula K. Le Guin). Οι «ήρωες» του είναι άτομα καθημερινά, που όμως διαθέτουν κουράγιο, ευγένεια και υπομονή, για να παλεύουν για την επιβίωσή τους σ’ ένα περιβάλλον υποβαθμισμένο, με φτώχεια, ναρκωτικά και κατάχρηση εξουσίας, με σύμπαντα εικονικής πραγματικότητας και τοξικών αποβλήτων, «όπου τα ανδροειδή ονειρεύονται και ο Θεός παραμονεύει σε ένα μπουκάλι αεροζόλ» (Erik Davis, Techgnosis).

Δίδυμη παράνοια;

Ο Φίλιπ Ντικ γεννήθηκε στο Σικάγο, στις 16 Δεκεμβρίου του 1928, μαζί με τη δίδυμη αδελφή του Jane, που πέθανε έξι μόλις εβδομάδες μετά τη γέννησή της (26 Ιανουαρίου του 1929)… Ο Ντικ είχε σε όλη του τη ζωή ενοχές σχετικά με τον ξαφνικό θάνατο της αδελφής του, πράγμα που τον οδήγησε σε μια άκρως δημιουργική, αλλά ταυτόχρονα ταραχώδη και αυτοκαταστροφική ζωή. Αναρωτιόταν συχνά για το τι θα γινόταν στην περίπτωση που εκείνος πέθαινε στη θέση της αδερφής του και αυτή η σκέψη τον οδήγησε σε εμμονές σχετικά με τη μη πραγματική φύση της πραγματικότητας.

Οι σχέσεις του Ντικ με τους δύο γονείς του, τον Edgar Dick και την Dorothy Kindred, ήταν εξ αρχής δύσκολες και προβληματικές και έγιναν ακόμη πιο περίπλοκες μετά το διαζύγιο τους, όταν ο Φίλιπ ήταν μόλις πέντε ετών. Οι δύο γονείς του, αλλά και η αδικοχαμένη δίδυμη αδελφή του Jane, αποτέλεσαν αντικείμενο έμπνευσης και χρησιμοποιήθηκαν ως μοντέλα για αρκετούς χαρακτήρες των φανταστικών ιστοριών που έγραψε. Ειδικά η απώλεια της δίδυμης αδελφής του Jane φαίνεται πως δημιούργησε στον Φίλιπ Ντικ την τάση προς τον διλληματικό δυϊσμό, που διαρρέει όλο το έργο του: πραγματικό-ψεύτικο, ανθρώπινο-ρομποτικό κ.α. Αυτή είναι ίσως και η πηγή των ερωτημάτων που απαντώνται τόσο συχνά στα έργα του Ντικ: Τι σημαίνει πραγματικότητα; Είμαστε άνθρωποι ή απλά μηχανήματα αντανακλαστικών;

«Σχιζοφρενής» που αυτοθεραπεύτηκε;

Η οικογένεια Ντικ μετακόμισε στο Σαν Φραντσίσκο κι όταν ο Φίλιπ έγινε πέντε ετών, το 1933, ο πατέρας του μετακόμισε μόνο του στο Ρένο της Νεβάδα. Μετά το διαζύγιο της με τον Edgar Dick η μητέρα του Dorothy Kindred, πήρε το γιό της και εγκαταστάθηκε στο Berkeley της Καλιφόρνια, όπου ο Φίλιπ Ντικ τελείωσε το γυμνάσιο και το 1949 γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, για να τα παρατήσει λίγο αργότερα. Αλλά η ζωή του κάθε άλλο παρά ήρεμη και φυσιολογική ήταν. Ξεκινώντας από την ηλικία των επτά ετών ο Φίλιπ Ντικ υπέφερε από ξεσπάσματα ίλιγγου, που έγιναν πιο πυκνά και έντονα κατά τη διάρκεια της εφηβείας του. Τότε ένας ψυχίατρος διέγνωσε ότι ο Ντικ υπέφερε από σχιζοφρένεια (!), αλλά στα επόμενα χρόνια άλλοι ψυχίατροι είχαν διαφορετική άποψη και διέγνωσαν πως ήταν διανοητικά υγιής και «σώας τας φρένας», απλώς υπέφερε κατά διαστήματα από «νευρική κατάρρευση». Αυτή η εμπειρία χρησιμοποιήθηκε αργότερα (1964) στο βιβλίο του Martian Time-Slip (ελληνική μτφ. Εμείς οι Αρειανοί), όπου ο ήρωας του βιβλίου Jack Bohlen ήταν ένας «πρώην σχιζοφρενής» και ο Μάνφρεντ Στάινερ αυτιστικός.

«Το να γράφεις Επιστημονική Φαντασία είναι ένας τρόπος να επαναστατείς»

Όταν εγκατέλειψε τις σπουδές του ο Ντικ φιλοξενήθηκε για λίγο στο μουσικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού KSMO, ενώ από το 1948 ως το 1952 εργάστηκε σε κατάστημα πώλησης δίσκων, ικανοποιώντας έτσι την αγάπη του για τη μουσική. Παντρεμένος εκείνη την εποχή (από το 1950 ως το 1959) με την ελληνοαμερικανίδα Κλειώ Αποστολίδου (KleoApostolides), που είχε σοσιαλιστικές και γενικώς αριστερές (αντιφασιστικές) απόψεις, ο Ντικ δέχθηκε τότε τις ενοχλητικές επισκέψεις πρακτόρων του FBI, γεγονός που τον οδήγησε σε φοβία και ταυτόχρονα απέχθεια για τον αυταρχισμό της εξουσίας: «Φοβάμαι την εξουσία αλλά ταυτόχρονα απορρίπτω κι αυτήν και το φόβο μου και επαναστατώ. Το να γράφεις επιστημονική φαντασία είναι ένας τρόπος να επαναστατείς» (Φίλιπ Ντικ, Θυμωμένο Πορτραίτο, από την εισαγωγή στη συλλογή διηγημάτων TheGoldenMan).

Ο Φίλιπ Ντικ δημοσίευσε το πρώτο του διήγημα ε.φ. (BeyondLiestheWub) το 1952 και τρία χρόνια αργότερα είχε τη χαρά να δει να τυπώνεται σε φτηνή pulp μορφή το πρώτο του βιβλίο με τίτλο The Variable Manand Other Stories. Έτσι ξεκίνησε η διαδρομή του Φίλιπ Ντικ στο σύμπαν της επιστημονικής φαντασίας. Η ειρωνεία βέβαια ήταν ότι ο Ντικ δεν επιθυμούσε να ασχοληθεί αποκλειστικά με την ε.φ. αλλά ονειρευόταν να κάνει σταδιοδρομία στη συμβατική λογοτεχνία και γι’ αυτό προσπάθησε αρχικά να γράψει μια σειρά λογοτεχνικών κειμένων, που όμως δεν είχαν τύχη και επιστράφηκαν στο συγγραφέα τους χωρίς ποτέ να εκδοθούν –εκτός από Confessions of a Crap Artist που είναι το μοναδικό μη ε.φ. έργο του Φίλιπ Ντικ, που εκδόθηκε κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Πως όμως ξεκίνησε το ενδιαφέρον του Ντικ για την επιστημονική φαντασία; Όπως παραδέχθηκε και ο ίδιος σε μια βιογραφική του συνέντευξη το 1968, αυτό ήταν αποτέλεσμα ενός τυχαίου περιστατικού: «Όταν ήμουν δώδεκα χρονών, το 1940, διάβασα το πρώτο μου περιοδικό επιστημονικής φαντασίας… Ονομάζονταν StirringScienceStories και είχε, νομίζω, ήδη τέσσερα τεύχη κυκλοφορίας… Βρέθηκα απέναντι σ’ αυτό το περιοδικό εντελώς τυχαία. Στην πραγματικότητα έψαχνα για το περιοδικό Popular Science. Είχα μείνει έκθαμπος! Περιοδικό με ιστορίες γύρω από την επιστήμη; Αμέσως αναγνώρισα τη μαγεία που ανακάλυψα στα πιο παιδικά μου χρόνια, μέσα στα βιβλία του Oz –αυτή η μαγεία είχε τώρα ζευγαρώσει όχι με το παραμύθι αλλά με την επιστήμη… Σε κάθε περίπτωση στα μάτια μου η μαγεία εξισώθηκε με την επιστήμη… και η επιστήμη (του μέλλοντος) εξισώθηκε με τη μαγεία».

Ο συγγραφέας ε.φ. δεν βλέπει απλώς τις πιθανότητες. Βλέπει τις τρελές πιθανότητες”

Όμως ο Ντικ δεν διάβαζε μόνο βιβλία ε.φ. στα χρόνια που ακολούθησαν μέχρι να γίνει και ο ίδιος συγγραφέας. Είχε μια λογοτεχνική παιδεία που περιλάμβανε αρχαίους συγγραφείς, όπως ο Ξενοφώντας, τον Τζέημς Τζόυς, τους Γάλλους συγγραφείς Φλομπέρ, Στεντάλ και Γκυ ΝτεΜωπασάν –κι όλα αυτά μέχρι τα είκοσί του. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο Ντικ δεν έχασε ποτέ την επιθυμία του να γίνει αποδεκτός από το λογοτεχνικό mainstream, αν και αναγνώριζε πως αυτό ήταν ένα είδος αποδοκιμασίας για την επιστημονική φαντασία χάρη στην οποία έγινε ο ίδιος συγγραφέας: «Να γιατί αγαπώ την ε.φ. Μ’ αρέσει να τη διαβάζω, μ’ αρέσει να τη γράφω. Ο συγγραφέας ε.φ. δεν βλέπει απλώς τις πιθανότητες. Βλέπει τις τρελές πιθανότητες. Δεν είναι μονάχα το ‘’Κι αν…’’, είναι το ‘’Θεέ μου, κι αν…’’ –με φρενίτιδα και υστερία. Οι Αρειανοί πάντα θα έρχονται. Ο δρ. Σποκ είναι ο μόνος ήρεμος. Να γιατί ο Σποκ έγινε ο θεός μας. Γαληνεύει την υστερία μας. Ισορροπεί την τάση των ανθρώπων της ε.φ. να φαντάζονται το απίθανο… Κέρκ (αναστατωμένος): ‘’Σποκ, το Εντερπράιζ θα τιναχτεί στον αέρα!’’ Σποκ (ήρεμα): ‘’Άκυρο Κάπταιν, απλά ήταν μια καμένη ασφάλεια’’… Αν θες να αποδεχτείς την πραγματικότητα, άντε διάβασε Φίλιπ Ροθ. Διάβασε τους καθιερωμένους συγγραφείς best seller κλασικού ύφους και θεματολογίας, που απαρτίζουν το φιλολογικό οικοδόμημα της Νεάς Υόρκης. Όμως διαβάζεις ε.φ. κι εγώ τη γράφω για σένα. Θέλω με το γράψιμό μου να δείξω τι αγαπώ (τους φίλους μου) και τι μισώ με αγριότητα (τα κακά που τους συμβαίνουν)» (Φίλιπ Ντικ, Θυμωμένο Πορτραίτο, από την εισαγωγή στη συλλογή διηγημάτων The Golden Man).

The Man in the High Castle

Το 1963 ο Ντικ παρέλαβε το Βραβείο Χιούγκο για το μυθιστόρημα του Ο Άνθρωπος στο Ψηλό Κάστρο (TheManintheHighCastle), όπου περιέγραφε την εναλλακτική ιστορία ενός κόσμου στον οποίο οι σύμμαχοι έχασαν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και οι Ναζί με τους Ιάπωνες νίκησαν και μοιράστηκαν τον πλανήτη και εξόρμησαν προς το διάστημα. Όμως ένας συγγραφέας, ο Χώθορν Άμπεντσεν, που ζει κρυμμένος κάπου στα Βραχώδη Όρη, γράφει ένα βιβλίο, συμβουλευόμενος το κινέζικο βιβλίο των αλλαγών Ι Τσινγκ (I Ching), όπου περιγράφει έναν κόσμο όπου οι Σύμμαχοι νίκησαν… Βλέπετε κλασικό μοτίβο στα έργα του Φίλιπ Ντικ είναι η αμφιβολία για τη φύση της πραγματικότητας και η αβεβαιότητα…

«Η ανθρώπινη κατάσταση δεν είναι τραγική ή μεγαλειώδης, αλλά αστεία»

Πολλοί κριτικοί λογοτεχνίας και μελετητές συμφωνούν ότι ο Φίλιπ Ντικ θα αναγνωριστεί στα χρόνια που έρχονται ως ένας από τους σημαντικότερους μυθιστοριογράφους του 20ου αιώνα. Η αλήθεια βέβαια είναι πως ο Φίλιπ Ντικ δεν κατάφερε να αναγνωριστεί η μεγάλη του αξία, παρά μόνον μετά θάνατον, κυρίως χάρη στις πολλές ταινίες του Χόλιγουντ τα σενάρια των οποίων βασίστηκαν πάνω σε βιβλία και διηγήματά του. Για την ώρα πάντως παραμένει ένας σκοτεινός και σχετικά αφανής συγγραφέας, γνωστός κυρίως στο νεανικό κοινό και στους οπαδούς της επιστημονικής φαντασίας. Οι αναγνώστες του Ντικ όμως πιστεύουν πως κάποια μέρα θα αναδειχθεί η πολύπλευρη αξία του και οι προβλέψεις του θα έχουν τεράστια επίδραση στον κόσμο, παρόμοια ίσως μ’ εκείνες του Ιουλίου Βερν. Γι’ αυτούς, στο κοντινό μέλλον, η επίδραση του συγγραφέα στο παγκόσμιο λογοτεχνικό στερέωμα, θα συγκρίνεται μονάχα μ’ εκείνη των «ιερών τεράτων» της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Οι προβλέψεις του Ντικ έμοιαζαν με αυταπάτες κατά την ψυχεδελική δεκαετία του 1960, όταν ο συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας κατάπινε το ένα μετά το άλλο χάπια αμφεταμίνης και άλλων ψυχεδελικών, σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να αποδράσει από την «έρημο του πραγματικού». Σήμερα οι προβλέψεις του Ντικ αρχίζουν η μια μετά την άλλη να επαληθεύονται μ’ έναν περίεργα αλληγορικό τρόπο.

Όσο για τον ίδιο, τον πρόωρα χαμένο συγγραφέα, αυτό που είχε σημασία στην ανθρώπινη κατάσταση είναι να μη χάσει κανείς το χιούμορ του, τον αυτοσαρκασμό του: «Σε τελική ανάλυση η ανθρώπινη κατάσταση δεν είναι τραγική ή μεγαλειώδης, αλλά αστεία. Πως αλλιώς να την αποκαλέσεις; Οι πιο σοφοί άνθρωποι στον κόσμο είναι οι κλόουν, σαν τον Χάρπο Μαρξ, που δεν μιλούσε. Αν μου έλεγαν πως θα εκπληρώνονταν μια ευχή μου, θα ήθελα ο θεός να άκουγε αυτά που ο Χάρπο Μαρξ δεν έλεγε, και να καταλάβαινε γιατί ο Χάρπο δεν μίλαγε. Θυμηθείτε, ο Χάρπο μπορούσε να μιλήσει. Απλά δεν το έκανε. Ίσως να μην υπήρχε τίποτε να πει: όλα έχουν ειπωθεί. Ή ίσως, αν μιλούσε, να ξεστόμιζε κάτι αληθινά τρομερό, κάτι που δεν έπρεπε να γνωρίζουμε. Δεν ξέρω. Ίσως μπορείτε να μου πείτε εσείς… Ή γελάς ή, πιστεύω, πεθαίνεις κι ησυχάζεις» (Φίλιπ Ντικ, Θυμωμένο Πορτραίτο, από την εισαγωγή στη συλλογή διηγημάτων The Golden Man).

* O Γιώργος Στάμκος είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.

alterhistorycover

ΒΙΒΛΙΑ “ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ” και “ΣΥΝΩΜΟΣΙΕΣ & ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ”

ΠΡΟΣΦΟΡΑ Δύο Βιβλίων με 25% Έκπτωση!

 

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ALTERNATIVE HISTORY

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ

(100 σελίδες, 9 Ευρώ)

alterhistorycover

ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΑΝ…

  • Οι Ναζί Γερμανοί Νικούσαν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο;
  • Ο Μέγας Αλέξανδρος δεν πέθαινε στα 33 του χρόνια και συνέχιζε τις κατακτήσεις του στη Δύση;
  • Δε συνέβαινε ποτέ η Μικρασιατική Καταστροφή το 1922;
  • Οι Ρώσοι Ασπάζονταν τον Ισλαμισμό και όχι την Ορθοδοξία;
  • Ο Μωάμεθ Γινόταν Χριστιανός;
  • Η Επανάσταση της Παρισινής Κομμούνας (1870) πετύχαινε;
  • Η Ελλάδα γινόταν Σοβιετική Δημοκρατία;
  • Η Γιουγκοσλαβία δεν διαλύονταν ποτέ;
  • Εφαρμόζονταν πριν από έναν αιώνα το Σχέδιο της Ελεύθερης Ενέργειας του Τέσλα;
  • Ξεσπούσε Πυρηνικός Πόλεμος μεταξύ Σοβιετικής Ένωσης και ΗΠΑ;
  • Ο Μετεωρίτης που το 1908 κτύπησε την Τουγκούσκα της Σιβηρίας έπεφτε στο κέντρο της Ευρώπης;
  • Έρχονταν Αύριο οι Εξωγήινοι;
  • Ποιοι θα μπορούσαν να είναι οι πιο Ουτοπικοί και οι πιο Δυστοπικοί κόσμοι της Εναλλακτικής Ιστορίας;

ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ

Αν νομίζετε πως αυτό το Σύμπαν είναι το χειρότερο, που να δείτε και κάποια άλλα…”

Φίλιπ Κ. Ντικ (Philip K. Dick)

——————————————————————————————-

ΣΥΝΩΜΟΣΙΕΣ & ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ

(290 σελίδες, 20 Ευρώ)

Συνωμοσίες και Θεωρίες Συνωμοσίας -Εξώφυλλο

Εξερευνήστε τον πολυπλόκαμο κόσμο των συνωμοσιών, των θεωριών συνωμοσίας, των άγνωστων παρασκηνίων και των κυβερνητικών συγκαλύψεων.

NEW WORLD ORDER # ΙΛΟΥΜΙΝΑΤΙ # ΤΕΚΤΟΝΕΣ # CHEMTRAILS # SKULL & BONES # MK-ULTRA # CIA # LSD #­ MIND CONTROL # UFO & SPAM # HAARP # 11.09.2001 # BAR CODE 666 # MICROCHIP # OPUS DEI # ΣΙΩΝΙΣΜΟΣ # BATIKANO # ΚΩΔΙΚΑΣ ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ # ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΙΡΕΣΕΙΣ # SCIENTOLOGY # ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΥΠΕΡΚΥΒΕΡΝΗΣΗ # ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ # ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΦΟΥΣΚΑ# ΔΝΤ # ΛΕΣΧΗ ΜΠΙΛΝΤΕΜΠΕΡΓΚ # ΤΡΙΜΕΡΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ # ΟΜΑΔΑ ΕΨΙΛΟΝ # ΚΙΣΙΝΓΚΕΡ # ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ “ΚΟΚΚΙΝΗ ΠΡΟΒΙΑ” # LADY D # NAZI UFO # 17N # ΤΙΤΑΝΙΚΟΣ # MEMES # FEMA TV BRAINWASHING # MASS MEDIA # HOLLYWOOD # VAST LEFT WINGH CONSPIRACY # JFK # DNA # PEAK OIL THEORY # KINHTA ΤΗΛΕΦΩΝΑ # ΜΑΓΙΑΣ # ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ # ΑΡΜΑΓΕΔΔΩΝ # ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ # ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ # ΕΡΠΕΤΟΕΙΔΗ # X-FILES # INTERNET # BIL GATES # ZEITGEIST # MEN IN BLACK # USA Vs LENNON # ROCK IS DEAD # OPERATION CHAOS # ELVIS IS ALIVE # AIDS # H1N1 # DISINFORMATION # BIG PHARMA # ΠΕΤΡΟΧΗΜΙΚΟ ΚΑΡΤΕΛ # ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ # ΣΤΡΑΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ # ΝΑΤΟ

Ι WANT TO BELIEVE

Παράξενα Πράγματα Συμβαίνουν Γύρω Μας αλλά…

ΟΛΑ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ!

ConspiracyCover

«Το να είσαι φυσιολογικός στο σημερινό κόσμο, το να τρως χάμπουργκερ και να πίνεις Κόκα-Κόλα, είναι σαν να συνωμοτείς ενάντια στον ίδιο σου τον εαυτό…»

Από την ταινία Conspiracy Theories

CONSPIRANOIA! CONSPIRANOIA! CONSPIRANOIA! CONSPIRANOIA! CONSPIRANOIA! CONSPIRANOIA! CONSPIRANOIA! CONSPIRANOIA!

Synomosies

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ AMEΣΑ ΤΑ ΔΥΟ ΒΙΒΛΙΑ;

Το βιβλίο EΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ κανονικά κοστίζει 9 ευρώ, και το βιβλίο ΣΥΝΩΜΟΣΙΕΣ & ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ” κοστίζει 20 ευρώ, δηλαδή και τα δύο 29 ευρώ, αλλά σας τα προσφέρουμε ως ΠΑΚΕΤΟ με έκπτωση 25% και ΔΩΡΕΑΝ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής!
Μαζί με τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής (μέσω ΕΛΤΑ ή Κούριερ), θα σας έρθουν άμεσα στο σπίτι σας

  Μόνον με 25 ευρώ!

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215
ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ” ή “ΣΥΝΩΜΟΣΙΕΣ”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: stamkos@post.com 

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

ΑΙΡΕΤΙΚΕΣ ΜΕΓΑΛΟΦΥΪΕΣ

ΑΙΡΕΤΙΚΕΣ ΜΕΓΑΛΟΦΥΪΕΣ

Πρωτοπόροι Πέρα απ’ τα Όρια…

untitled-22_110

«Μην αμφιβάλλεις ποτέ για τις δυνατότητες μιας ομάδας συνειδητών και στρατευμένων ανθρώπων να αλλάξουν τον κόσμο. Η Ιστορία μας διδάσκει πως πάντα έτσι γίνεται».
Μάργκαρετ Μιντ, ανθρωπολόγος

Tου Γιώργου Στάμκου

Υπάρχουν άνθρωποι στους οποίους κυριολεκτικά χρωστάμε το παρόν και το μέλλον μας. Οραματιστές, που κόντρα στο κατεστημένο της εποχής τους, οραματίστηκαν έναν καλύτερο κόσμο. Εξερευνητές, που ανακάλυψαν νέες ηπείρους γνώσεων, κτίζοντας πάνω τους μνημεία του ανθρώπινου πνεύματος. Πρωτοπόροι, που με την ευαισθησία ενός ποιητή ξεκλείδωσαν τα μυστικά της Φύσης και τα χάρισαν στην ανθρωπότητα. Ονειροπόλοι που τόλμησαν με τη φαντασία τους ν’ αγγίξουν τα άστρα…

Αυτή η μικρή και εκλεκτή ομάδα ανθρώπων, που κυριολεκτικά σήκωσαν στους ώμους τους την εξέλιξη της ανθρωπότητας αδιαφορώντας για το τίμημα που έπρεπε να πληρώσουν, αν θα έπρεπε να χαρακτηριστούν κάπως τότε νομίζω πως ο χαρακτηρισμός «αιρετικές μεγαλοφυΐες» είναι ο πλέον κατάλληλος. Αιρετικοί, γιατί πήγαιναν κόντρα στο δόγμα και στο ρεύμα της εποχής τους. Μεγαλοφυΐες, γιατί διέθεταν αρκετή ευφυΐα ώστε να διαπρέψουν και να ανοίξουν το δρόμο για τους υπόλοιπους. Αυτές οι γραμμές είναι αφιερωμένες σε όλους τους επιστήμονες, φιλόσοφους, καλλιτέχνες, συγγραφείς και γενικώς στους ανήσυχους ανθρώπους, που δεν βολεύονται με την κατεστημένη τάξη πραγμάτων, το «πολιτικώς ορθό», τον συντηρητισμό, την αδράνεια, τους περιορισμούς και τα κάθε λογής δόγματα.

Οι άνθρωποι αυτοί, οι «Αιρετικές Μεγαλοφυΐες», αποτελούσαν ανέκαθεν τους εξελικτικούς επιταχυντές του ανθρώπινου πολιτισμού. Τι σημασία είχε αν ολόκληρος ο κόσμος –πόσο μάλιστα τα καχύποπτα κέντρα εξουσίας– ήταν εναντίον τους; Εκείνοι προχωρούσαν πάντα άφοβα μπροστά, εξερευνώντας νέα πεδία ιδεών, γνώσεων και εμπειριών, γνωρίζοντας βαθιά μέσα τους πως «το Σύμπαν δεν μπορεί να περιοριστεί στα σύνορα της αντίληψης… Απεναντίας, η αντίληψη είναι εκείνη που πρέπει να αναπτυχθεί για να χωρέσει το Σύμπαν…» (Φράνσις Μπέηκον). Ταυτόχρονα προωθούσαν και τη συνολική εξέλιξη της ανθρωπότητας. Οι «Αιρετικές Μεγαλοφυΐες» άνοιξαν το δρόμο για ένα πιο φωτεινό κι ελπιδοφόρο κόσμο. Ας ελπίσουμε πως και στην εποχή μας, στην οποία η ανθρωπότητα μαστίζεται από πολλά και αδυσώπητα προβλήματα, θα υπάρξουν πολλοί που θα εμπνευστούν από αυτούς και θα συνεχίσουν το έργο τους. Τους χρειαζόμαστε όσο ποτέ άλλοτε.

airetikes-megalofyies-1

Ο ΑΙΡΕΤΙΚΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΑΪΡΗΣ (1784-1853)

Ο ΑΙΡΕΤΙΚΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΑΪΡΗΣ (1784-1853)

ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΗΣ «ΘΕΟΣΕΒΕΙΑΣ»

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Η Χώρα της Άνδρου φημίζεται για τα νεοκλασικά αρχοντικά των καραβοκυραίων της, για το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, αλλά περισσότερο απ’ όλα για τα ξακουστά παιδιά της, τους μεγάλους ανθρώπους που γέννησε. Ο ένας ήταν ο σουρεαλιστής ποιητής Ανδρέας Εμπειρίκος (1901-1974). Ο άλλος ήταν ο αιρετικός κληρικός και φιλόσοφος Θεόφιλος Καΐρης (1784-1853). Στην κεντρική πλατεία της Άνδρου υπάρχει ένας ανδριάντας αφιερωμένος στη μνήμη του, ο οποίος τοποθετήθηκε το 1896. Ο Καΐρης ήταν ένας πολύ μορφωμένος κληρικός, γόνος μιας από τις ισχυρότερες οικογένειες του νησιού, ο οποίος ήταν ο πρώτος που σήκωσε το λάβαρο της επανάστασης του 1821 στην Άνδρο. Όταν τέλειωσε ο πόλεμος και δημιουργήθηκε το πρώτο ελληνικό κράτος ο Καΐρης ίδρυσε στην Άνδρο ένα πρότυπο ορφανοτροφείο για τα ορφανά της επανάστασης. Πριν δημιουργήσει ωστόσο το περίφημο ορφανοτροφείο του ο ανήσυχος Καΐρης ταξίδεψε στην Ευρώπη, στην Ιταλία και στην Αγγλία, προκειμένου να διευρύνει τις γνώσεις του. Στο Λονδίνο μάλιστα δημιούργησε, σε συνεργασία με Έλληνες της πόλης, έναν Ελληνικό Σύλλογο Θεοσοφίας, τριάντα χρόνια πριν η μαντάμ Μπλαβάτσκι συλλάβει τη θεοσοφική ιδέα. Ο Καΐρης είχε πολλούς πλούσιους Έλληνες (στην Κωνσταντινούπολη, στη Σμύρνη κ.α.) που υποστήριζαν τις πρωτοποριακές ιδέες του και χρηματοδοτούσαν το ορφανοτροφείο του. Αν και το σχολείο του λειτούργησε μόλις τρία χρόνια (1836-1839), άφησε εντούτοις εποχή για το υψηλό επίπεδο διδασκαλίας και το ήθος του. Δεν ήταν μόνο Έλληνες οι μαθητές του Καΐρειου ορφανοτροφείου. Αρκετοί Βούλγαροι, ακόμη και Τούρκοι φοίτησαν σ’ αυτό.

Ο Θεόφιλος Καΐρης ήταν ένας γνήσιος αρχαιολάτρης, λάτρης της φιλοσοφίας και του αρχαίου ελληνικού πνεύματος. Έτσι, όσοι μαθητές του δεν είχαν ονόματα ακραιφνώς ελληνικά, τα μετέβαλε προς το αρχαιοπρεπέστερο. Λέγεται πως όλοι όσοι έχουν σήμερα στην Άνδρο το όνομα Λεωνίδας είχαν προηγουμένως το όνομα Λεονάρδος, και οφείλουν στον Καΐρη τη μεταβάπτισή τους. Το ίδιο συνέβαινε και με ορισμένα επίθετα. Έτσι οι σημερινοί Εμπειρίκοι της Άνδρου λεγόντουσαν προηγουμένως Μπιρίκοι ή Πιρίκοι π.χ. ο Λεονάρδος Μπιρίκος έγινε, χάρη στον Καΐρη, Λεωνίδας Εμπειρίκος! Αυτή η συνήθεια του εξελληνισμού των ονομάτων είχε πάρει τον 19ο αιώνα διαστάσεις «ιερής μανίας» π.χ. ο Ζαμπλές μετονομάστηκε σε Ιάμβλιχο, ο Πηγαδιώτης σε Φρεαρίτης κ.α.

Στη Σχολή του Καΐρη φοιτούσαν άνδρες από εννέα και πάνω και στην ανώτατη τάξη (από τη σημερινή πρώτη Λυκείου και πάνω) διδάσκονταν μεταφυσική (!), λογική, θεολογία, γνωστική, άλγεβρα, διοπτρική, ορυκτολογία, αστρονομική κ.α. Κάποιοι θαυμαστές του αποκαλούσαν τον Καΐρη «γιο του Απόλλωνα, του Σωκράτη και του Πλάτωνα». Ο ίδιος ο Θεόφιλος Καΐρης δίδασκε συνεχώς, σηκώνονταν κάθε μέρα στις έξη το πρωί, τρεφόταν λιτά και κοιμούνταν μόλις τέσσερις ώρες ημερησίως! Η υπερβολική εξάντληση και ο ασταμάτητος μόχθος οδήγησαν, σύμφωνα με ορισμένους, τον Καϊρη στο θρησκευτικό παραλήρημα που εκφράστηκε μέσα από την ίδρυση νέας θρησκείας.

Η Καΐρειος βιβλιοθήκη στη Χώρα της Άνδρου.

Ο Θεόφιλος Καΐρης δεν έμεινε γνωστός στην ιστορία για το ορφανοτροφείο του, αλλά για το σάλο που προκάλεσε με την ίδρυση μιας νέας θρησκείας, που ονόμαζε Θεοσέβεια. Λέγεται ότι μυούσε τους μεγαλύτερους και ωριμότερους μαθητές του σε διδασκαλίες και δόγματα που αντίβαιναν στο χριστιανισμό, μια και αρνούνταν τη θεότητα του Ιησού, την Αγία Τριάδα, τις Γραφές, τα μυστήρια και τις τελετές της εκκλησίας. Ο Καΐρης δίδασκε ότι, όταν κάποιος πέθαινε, η ψυχή του πήγαινε σε άλλους πλανήτες και ότι η πολιτική εξουσία είναι ενάντια προς την ιδέα της αδελφότητας και της ισότητας. Ήθελε να καταργήσει την εβδομάδα και να χωρίσει το μήνα σε δεκαήμερα και να μετονομάσει τους ιερείς σε «θειαγούς». Ο θρύλος θέλει τις χριστιανικές τελετές να έχουν σταματήσει να τελούνται στο ναό του ορφανοτροφείου και να έχουν αντικατασταθεί από μυστικές τελετές, που αποτελούνταν από ύμνους και τελετές προς τον έναν και μοναδικό Θεό, τις οποίες τελούσε ο ίδιος ο Καΐρης. Για τις δημόσιες προσευχές ο Καΐρης όρισε «θειαγούς», που ήταν άνδρες ή γυναίκες που εκλέγονταν με κλήρο, και με βάση τα προσόντα τους χωρίζονταν σε Κοσμήτορες, Αναγνώστες, Υμνωδοί, Θεοκήρυκες και Λειτουργοί.

Το σπίτι του Θ. Καϊρη στη Χώρα της Άνδρου, πριν την ανακαίνισή του.

Αυτή τη νέα θρησκεία, τη Θεοσέβεια, την εμπνεύστηκε «εκ των άνωθεν» ο Καΐρης, όταν μια νύκτα είδε στον ουρανό με χρυσά γράμματα γραμμένη τη φράση «Θεού Σέβου». Ο ιστορικός της Άνδρου Δημήτριος Π. Πασχάλης, στο βιβλίο του σχετικά με τον Θεόφιλο Καϊρη, υποθέτει πως αυτός ο φιλόσοφος φαντάστηκε ότι «ο Ελληνισμός ηδύνατο ν’ αναγεννηθεί δια του αρχαίου πολιτισμού και δια νέου θρησκεύματος» και φανταζόταν τον εαυτό του ως αναμορφωτή με την ίδρυση μιας παγκόσμιας θρησκείας. Ονόμασε τη θρησκεία του Θεοσέβεια, επειδή στα αρχαία ελληνικά η λέξη αυτή σήμαινε θρησκεία. Το αντικείμενο αυτής της θρησκείας ήταν ο υπερτέλειος Θεός, ενώ ο άνθρωπος προσελκύεται από το αιώνιο και το απόλυτο και επιζητά συνεχώς την αλήθεια. Σύμφωνα με τον Καϊρη ο άνθρωπος έχει δύο έμφυτες δυνάμεις το «απειροτατικόν» και το «θεοσεβικόν». 

Όπως ήταν αναμενόμενο η ελληνική ορθόδοξη εκκλησία δεν άφησε να ξεφυτρώσει μια νέα θρησκεία στην καρδιά του Αιγαίου. Ενώ το εκπαιδευτήριο του βρισκόταν στη μέγιστη ακμή του ο Καΐρης κατηγορήθηκε για αιρετικός, δικάστηκε, και καταδικάστηκε. Το ορφανοτροφείο του έκλεισε και οι μαθητές του σκόρπισαν στα σημεία του ορίζοντα. Το 1844, όταν με το ψήφισμα του Συντάγματος καθιερώνονταν επίσημα η ελευθερία συνείδησης στην Ελλάδα, ο Καΐρης επέστρεψε στην Άνδρο και δίδασκε σε λίγους άπορους μαθητές. Όταν όμως το 1847 πέθανε ο Ιωάννης Κωλέττης, που τον προστάτευε, ξέσπασε νέα επίθεση εναντίον του και οδηγήθηκε εκ νέου στα δικαστήρια. Κατηγορήθηκε και πάλι για αιρετικός και ότι συνέλαβε την καταστροφική για τον Ελληνισμό ιδέα του Θεοσεβισμού για να διασπάσει το έθνος! Ο ίδιος απολογήθηκε: «Ούτε εισηγητής, ούτε ιδρυτής νέας θρησκείας είμαι, διότι φρονώ ότι τούτο δεν είναι έργον ανθρώπου, καθόσον τα τοιαύτα εις δύναται, ο εκ του μηδενός παραγάγων το Σύμπαν». Έπειτα από απίστευτες δικαστικές ταλαιπωρίες, ο Καΐρης καταδικάστηκε και τελικά πέθανε βαριά άρρωστος στη φυλακή το 1853.Οκτώ ημέρες μετά το θάνατό του ο Άρειος Πάγος με την υπ. αριθ. 19/19.1.1853 απόφασή του απάλλαξε των κατηγοριών και αθώωσε το Θεόφιλο Καΐρη.

Έτσι ο Καΐρης, με τον διωγμό του, εισήλθε στο πάνθεον των μεγάλων μαρτύρων του Ελληνισμού, που πέθαναν για τις ιδέες του. Το 1896 οι κάτοικοι της Άνδρου τίμησαν το επιφανέστερο τέκνο του νησιού τους στήνοντας έναν ανδριάντα στο κέντρο της πρωτεύουσας τους και ιδρύοντας την Καΐρειο Βιβλιοθήκη, που περιέχει 35.000 τόμους σπάνιων βιβλίων. Η Άνδρος είναι ίσως ένα από τα λίγα μέρη της Ελλάδας που ξέρει να τιμά τα παιδιά της…

Άνδρος: Με φόντο το γαλάζιο ορίζοντα, του Ελληνικού Φωτός και του πνεύματος του Διαφωτισμού.

ΚΑΦΚΑ (1883-1924): Ερωτευμένος με τη Ζωή, Στοιχειωμένος απ’ τον Θάνατο…

Φραντς Κάφκα/ Franz Kafka

(1883-1924)

Ο Πύργος και ο «Κύκλος της Πράγας»

 

Ερωτευμένος με τη Ζωή, Στοιχειωμένος απ’ τον Θάνατο…

 Γυρεύω πάντα να μεταδόσω το αμετάδοτο, να εξηγήσω το ανεξήγητο. Αυτή η επιδίωξη ανοίγει ένα δρόμο που βγάζει από το ανθρώπινο. Όλη η λογοτεχνία είναι μια έφοδος ενάντια στα όρια.

Μαγεμένος αλλά και ταυτόχρονα παθιασμένος από την Πράγα, αναζητώντας μια Γη της Επαγγελίας και εξόριστος στο Βερολίνο, δειλός αρραβωνιαστικός και αμετανόητος γόης, ολοκληρωμένος αθλητής, υποχόνδριος και χορτοφάγος, άθρησκος εβραίος, σοσιαλιστής και παθιασμένος με την κουλτούρα Γίντις (Yidish), πιστός σε στέρεες φιλίες και μοναχικός, ερωτευμένος με τη ζωή και στοιχειωμένος από τον θάνατο ο Φρανς Κάφκα (1883-1924) αποτέλεσε ένα μυστήριο για τον εαυτό του και τους άλλους.

Ένα κλουβί βγήκε να ψάξει ένα πουλί…

Δεν είμαι τίποτε άλλο παρά λογοτεχνία…

Στις 3 Ιουνίου 1924 ο Franz Kafka, ένας από τους σημαντικότερους λογοτέχνες του 20ού αιώνα, αφήνει την τελευταία του πνοή. Γεννήθηκε στην Πράγα το 1883, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Αυστροουγγαρίας και πρωτεύουσα της Βοημίας. Παρότι ο Κάφκα θεωρείται ένας συγγραφέας με τεράστια επιρροή, ιδιαίτερα τον 20ό αιώνα, κατά τη διάρκεια της ζωής του το έργο του δεν είχε αναγνωριστεί.

Σήμερα, τα λόγια του συγγραφέα έχουν χαρακτηριστεί ως σύμβολο του αυξανόμενου άγχους του σύγχρονου ανθρώπου και της αποξένωσης σε έναν ακατάληπτο, εχθρικό και αδιάφορο κόσμο. Γόνος μιας μεσοαστικής οικογένειας Εβραίων, μεγάλωσε στη σκιά του επιβλητικού και αυταρχικού πατέρα του. Το συναίσθημα της ανικανότητας, ακόμη και στις πιο επαναστατικές του στιγμές, κατείχε ξεχωριστή θέση στα έργα του.Ως καλός μαθητής στο αναγνωρισμένου κύρους γερμανικό σχολείο όπου φοίτησε, κατάφερε το 1906 να πάρει το πτυχίο του στη Νομική. Το τελευταίο τού εξασφάλισε μια άνετη ζωή που του άφηνε ελεύθερο χρόνο για συγγραφή, την οποία αποκαλούσε ως την ουσία – ευλογία και κατάρα παράλληλα – της ύπαρξής του.

Kafka portrait.jpg

Ο Κάφκα σε νεαρή ηλικία.

 

Έως το 1917, όταν αρρώστησε από φυματίωση, εργαζόταν στο Workers’ Accident Insurance institution. Έκτοτε, η ασθένεια τον ανάγκασε να λαμβάνει συνεχώς άδεια, μέχρι και το 1922 όταν και παραιτήθηκε. Ο Kafka έζησε τη μισή ζωή του –μετά το 1917- σε θεραπευτήρια, καθώς η φυματίωση εξαπλώθηκε από τους πνεύμονες στον λάρυγγά του.

Ο Kafka έζησε εξαρτώμενος συναισθηματικά από τους γονείς του, τους οποίους λάτρευε και μισούσε ταυτόχρονα. Καμία από τις αποτυχημένες ερωτικές του σχέσεις δεν κατάφερε να τον βγάλει από την εσωτερική του εξάρτηση. Παρότι το επιθυμούσε πολύ, δεν παντρεύτηκε ποτέ. Αποκαλούσε τη σεξουαλική επαφή «η τιμωρία του να είσαι μαζί», ενώ στα έργα του το σεξ συνδέεται συχνά με τη βρομιά ή την ενοχή.

Στην απεγνωσμένη του προσπάθεια για την αναζήτηση της Καθαρότητας καταφεύγει στο γράψιμο, που το μεταμορφώνει σ’ ένα διανοητικό μοναστήρι, γεμάτο αγωνία για το «έξω» απ’ αυτόν. μα και με τη θανάσιμη λαχτάρα να ενωθεί μαζί του. Το 1912 η μοναξιά και η «σκλήρυνση» της προσωπικότητας του Κάφκα φτάνουν στο κορυφαίο σημείο. Δε δέχεται την παραμικρή επίδραση απ’ αυτό το «έξω». Γεμάτος ένα κλειστοφοβικό συναίσθημα μήπως και τον Ανακαλύψει κανείς. Συνάμα κατέχεται από μια φοβερή αγωνία και ενοχή, γιατί νιώθει ότι δεν ζει.

Παρόλα αυτά, ο Kafka είχε μια ενδιαφέρουσα κοινωνική ζωή, γνωρίστηκε με αρκετές προσωπικότητες από το χώρο της λογοτεχνίας και διανοούμενους της εποχής του, όπως οι συγγραφείς Franz Werfel και Max Brod. Κανένα από τα έργα του δεν εκδόθηκε κατά τη διάρκεια της ζωής του, και μόνο ύστερα από αρκετή δυσπιστία αποφάσισε να εκδώσει ένα μικρό κομμάτι ενός μυθιστορήματός του. Αντιθέτως προς την επιθυμία του όλα του τα ανέκδοτα έργα να καταστραφούν μετά το θάνατό του, ο φίλος του Max Brod αποφάσισε να τα εκδώσει.

Τα πιο γνωστά του έργα είναι: Η Δίκη (1925), η οποία αφορά έναν άντρα που συλλαμβάνεται και αναμένει τη δίκη του, χωρίς να γνωρίζει την κατηγορία σε βάρος του.Το Κάστρο (1926) περιγράφει τις αδυσώπητες αλλά άκαρπες προσπάθειες του πρωταγωνιστή να κερδίσει την αναγνώριση από τις μυστηριώδεις αρχές που κυβερνούν από το κάστρο τους το χωριό όπου θέλει να εγκατασταθεί. Τέλος, το Αμέρικα (1927), δείχνει τον χωρίς τέλος αγώνα μιας νεαρής μετανάστριας να εξασφαλίσει μια θέση σε μια ξένη, ακατάληπτη χώρα.

Σε όλα αυτά τα έργα, το μεστό ύφος του δημιουργεί μια εντυπωσιακή αντίθεση με τις λαβυρινθικές πλοκές του, τους οδηγούμενους από άγχος παραλογισμούς και τα ισχυρά καταπιεστικά σύμβολα του βασανισμού και της ανομίας που αποτελούν την ουσία του οράματος του συγγραφέα.

Ο Κάφκα είχε την Κατάρα των Μεγάλων Χαρισμάτων…

Πολιτικές απόψεις του Κάφκα 

Πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Κάφκα παρέστη σε αρκετές συνεδριάσεις του Κλουμπ Μλαντύτς, μια τσεχική αναρχική, αντιμιλιταριστική και αντι-κληρική οργάνωση. Ο Κάφκα ήταν μάλλον σοσιαλιστής φορούσε ένα κόκκινο γαρύφαλλο στο σχολείο για να δείξει την υποστήριξή του στο σοσιαλισμό.  Σε μια καταχώριση ημερολογίου, ο Κάφκα ανέφερε τον επιδραστικό αναρχικό φιλόσοφο πρίγκιπα Πιοτρ Κροπότκιν: «μην ξεχνάτε τον Κροπότκιν!»

Κατά τη διάρκεια της κομμουνιστικής εποχής, η κληρονομιά του έργου του Κάφκα για το σοσιαλισμό του Ανατολικού μπλοκ ήταν πολυσυζητημένη. Οι γνώμες κυμαίνονταν από την αντίληψη ότι σατίρισε τη γραφειοκρατική κακοτεχνία μιας καταρρέουσας Αυστρία-Ουγγρικής Αυτοκρατορίας, με την πεποίθηση ότι ενσάρκωνε την άνοδο του σοσιαλισμού. Ένα άλλο βασικό σημείο ήταν η θεωρία του Μαρξ για την αλλοτρίωση. Ενώ η ορθόδοξη θέση ήταν ότι η απεικόνιση της αποξένωσης από τον Κάφκα δεν ήταν πλέον σχετικές για μια κοινωνία όπου δήθεν είχε εξαλειφθεί η αποξένωση, ένα συνέδριο το 1963 που πραγματοποιήθηκε στο Λίμπλιτς, στην Τσεχοσλοβακία, την ογδοηκοστή επέτειο από τη γέννησή του, επανεκτίμησε τη σημασία της απεικόνιση της γραφειοκρατίας από τον Κάφκα. Το αν ο Κάφκα ήταν ένας πολιτικός συγγραφέας ή όχι εξακολουθεί να είναι ένα θέμα συζήτησης…

Μνημείο του Κάφκα στην Πράγα.

Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους ζουν χωρίς να έχουν τη συνείδηση της ατομικής τους υπευθυνότητας και μου φαίνεται πως εκεί βρίσκεται ο πυρήνας, ο ίδιος των συμφορών μας.

Εργογραφία

Τα έργα του Κάφκα είναι σα μεγαλειώδεις σκελετοί μιας κατασκευής που δεν θα ολοκληρωθεί ποτέ.

Μαρία Πουνιαμόβα, εφ. Tribuna 15 Ιουνίου 1924

 

Συλλογές διηγημάτων

  • Η Απόρριψη
  • Το Σινικό Τείχος και άλλα διηγήματα
  • Σωφρονιστική αποικία και άλλα διηγήματα
  • Ο ξαφνικός περίπατος
  • Στο Υπερώο
  • Πρώτος πόνος
  • Οι γιοι — Περιλαμβάνει τα έργα Η κρίση, Ο θερμαστής και Η μεταμόρφωσηhungerartistkafka

Νουβέλες

  • Η Μεταμόρφωση (Die Verwandlung – Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1915) ― ελλην. μετάφρ. Βασίλης Τομανάς

Μυθιστορήματα

  • Η Δίκη (Der Prozeß1925) ― ελλην. μετάφρ. Γ. Βαμβαλής
  • Ο Πύργος (Das Schloß1926) ― ελλην. μετάφρ. Αγγελική Δέσπου
  • Αμερική ή Ο αγνοούμενος (Amerika1927) ― ελλην. μεταφρ. Τέα Ανεμογιάννη και Νίκος Ματσούκας

Ημερολόγια, επιστολές και άλλα έργα

  • Γράμματα στη Μιλένα
  • Γράμματα στην Ότλα
  • Γράμμα στον ΠατέραΕπιστολή προς τον πατέρα)
  • Τα Ημερολόγια
  • Αφορισμοί
  • Κομμάτια από τετράδια και σκόρπια φύλλα
  • Τα μπλε τετράδια – περιλαμβάνει αφορισμούς του Κάφκα καθώς και σκέψεις, σημειώσεις, ημερολογιακές καταχωρήσεις και συλλογισμούς.
  • Η πληγή και η λέξη, ποιήματα — ανθολόγηση, μετάφρ. και επιμέλεια Νίκος Βουτυρόπουλος, εκδ. «Σαιξπηρικόν», Θεσσαλονίκη 2012, 65 σελ.,

     

    «Ένα βιβλίο πρέπει να είναι η αξίνα που θα θρυμματίσει την παγωμένη θάλασσα του εσωτερικού μας κόσμου»

    Φρανς Κάφκα

    Ο νέος τάφος του Φρανς Κάφκα στο Εβραϊκό νεκροταφείο της Πράγας.

Bίλχελμ Ράιχ (1897-1957): Άκου Ανθρωπάκο!

Bίλχελμ Ράιχ(1897-1957)

«Ανθρωπάκο σε περιφρονούν κι εσύ φωνάζεις ‘ζήτω, ζήτω!»Wilhelm-Reich-2

Στις 3 Νοεμβρίου του 1957 έφυγε από τη ζωή ο Βίλχελμ Ράιχ, ψυχίατρος και ψυχαναλυτής του οποίου η θεωρία της οργόνης χαρακτηρίστηκε ψευδοεπιστημονική, όμως η επιρροή που άσκησε στα νεανικά κινήματα αμφισβήτησης στις δεκαετίας του ’60 και του ’70, θεωρείται αδιαμφισβήτητη. Άσκησε σφοδρή κριτική στα υφιστάμενα κοινωνικά και σεξουαλικά ήθη ενώ έγινε κυρίως γνωστός από τα βιβλία του «Η Μαζική Ψυχολογία του Φασισμού» και «Άκου Ανθρωπάκο».Anoigma reich

Σε νεαρή ηλικία υπήρξε διακεκριμένος ψυχαναλυτής,μαθητής του Σίγκμουντ Φρόυντ και δραστήριο μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γερμανίας. Εντούτοις, στις αρχές της δεκαετίας του 1930 οι νεωτερικές ψυχολογικές θεωρίες και οι πολιτικές απόψεις που διατύπωνε τον έφεραν σε ρήξη τόσο με το ψυχαναλυτικό κίνημα όσο και με τους κομμουνιστές. Μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία το 1933 μετανάστευσε στη Σκανδιναβία, όπου τα αποτελέσματα της έρευνάς του στον χώρο, της βιολογίας, πλέον, τον απομάκρυναν ακόμη περισσότερο από τις επικρατούσες επιστημονικές απόψεις. Από το 1940 μέχρι τον θάνατό του το 1957 έζησε στις ΗΠΑ. Εκεί οι ιδέες του εξελίχθηκαν περαιτέρω, ώσπου ενοποιήθηκαν σε μια νέα, επιστημονική (σύμφωνα με τον ίδιο και τους υποστηρικτές των θεωριών του) ή ψευδοεπιστημονική (σύμφωνα με την τρέχουσα, επικρατούσα άποψη ) συνολική θεώρηση της φύσης η οποία ονομάστηκε «οργονομία». Κυρίαρχη έννοια της οργονομίας είναι η «οργόνη» που περιγράφεται ως ένα πανταχού παρόν, ελεύθερο από μάζα υπόστρωμα ενέργειας από το οποίο δημιουργούνται δευτερογενώς η ύλη, η ζωή και οι φυσικοί νόμοι.

wreich1

Υπήρξε ένας από τους πλέον αμφιλεγόμενους διανοητές της σύγχρονης εποχής. Το φιλόδοξο εγχείρημα του, να αμφισβητήσει τα υφιστάμενα συστήματα σκέψης και να ανατρέψει βασικές επιστημονικές αντιλήψεις, απέκτησε πολυάριθμους υποστηρικτές και επικριτές. Αν και οι πρώτοι τον χαρακτηρίζουν μεγαλοφυή και πρωτοπόρο, για τους τελευταίους δεν ήταν παρά μεγαλομανής, παρανοϊκός ή ακόμη και «απατεώνας πρώτου μεγέθους».

wilhelm-reich-pagespeed-ce-f6-8bdxyry_large

ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (FDA), ΦΥΛΑΚΙΣΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ

reich arthro

Τον Μάιο του 1947 δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The New Republic ένα άρθρο της Μίλντρεντ Έντι Μπρέιντι (Mildred Edie Brady) με τίτλο «Η Περίεργη Περίπτωση του Βίλχελμ Ράιχ». Η Μπρέιντι, αφού περιέγραφε τον Ράιχ ως τυπική περίπτωση αγύρτη ο οποίος νοίκιαζε συσσωρευτές οργόνης σε ασθενείς υποσχόμενος τους θεραπεία από κάθε ασθένεια, τελικά καλούσε τις αρχές να λάβουν μέτρα προστασίας του κοινού. Το κείμενο της Μπρέιντι αναδημοσιεύτηκε σε δημοφιλή περιοδικά και εφημερίδες, ενώ νέα άρθρα παρόμοιου περιεχομένου δημοσιεύτηκαν ακόμα και εκτός των ΗΠΑ

Κάρτα καταγραφής του έγκλειστου στο ομοσπονδιακό σωφρονιστήριο του Λιούσμπεργκ Ράιχ.

Το ίδιο άρθρο αποτέλεσε την πηγή από την οποία οι αρμόδιες αρχές πληροφορήθηκαν για τις δραστηριότητες του Ράιχ. Εφόσον ο Ράιχ χρησιμοποιούσε τον συσσωρευτή οργόνης για θεραπευτικούς σκοπούς, αρμόδιος ήταν ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (ΟΤΦ – Food and Drug Administration, FDA), ο οποίος γρήγορα ανέλαβε δράση. Μετά την αρχική διερεύνηση της υπόθεσης o ΟΤΦ χαρακτήρισε εσωτερικά τον Ράιχ «απατεώνα πρώτου μεγέθους» και ξεκίνησε μια περισσότερο σχολαστική έρευνα, με σκοπό τη συλλογή ενοχοποιητικών στοιχείων. Εντούτοις, η προσπάθεια εντοπισμού δυσαρεστημένων χρηστών του συσσωρευτή δεν απέφερε τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Μεταξύ του 1952 και του 1953 ο ΟΤΦ οργάνωσε την επανάληψη κάποιων από τα πειράματα που είχε δημοσιεύσει ο Ράιχ. Βασιζόμενος στα αποτελέσματα των πειραμάτων αυτών και σε γνωμοδοτήσεις ειδικών, ο ΟΤΦ υπέβαλε αγωγή Περιοριστικών Μέτρων εναντίον του Ράιχ τον Φεβρουάριο του 1954. Το κείμενο της αγωγής ανέφερε πως η οργόνη δεν υπάρχει και ζητούσε την απαγόρευση τόσο της εμπορικής αποστολής συσσωρευτών σε άλλες πολιτείες όσο και της δημοσίευσης των επιστημονικών θεωριών του Ράιχ. Ο Ράιχ απάντησε με ένα υπόμνημα προς τον αρμόδιο δικαστή με το οποίο τον ενημέρωνε για την απόφασή του να μην παραβρεθεί στη δίκη, εφόσον, σύμφωνα με την άποψή του, τα δικαστήρια είναι αναρμόδια για να κρίνουν επιστημονικά ζητήματα. Η απόφαση εκδόθηκε ερήμην του κατηγορούμενου και προέβλεπε την καταστροφή των συσσωρευτών οργόνης και αρκετών εκ των συγγραμμάτων του, καθώς και την απαλοιφή κάθε αναφοράς στην οργόνη από τα υπόλοιπα έντυπά του!

Τον Ιανουάριο του 1955 ο μαθητής του Ράιχ Μάικλ Σίλβερτ (Michael Silvert) έστειλε συσσωρευτές οργόνης και βιβλία από το Ρέιντζλι στη Νέα Υόρκη. Ο Ράιχ και ο Σίλβερτ κατηγορήθηκαν για περιφρόνηση του δικαστηρίου και οδηγήθηκαν σε δίκη, όπου βρέθηκαν ένοχοι στις 7 Μαΐου του 1956. Ο Ράιχ καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης δύο ετών. Αργότερα την ίδια χρονιά, σε εκτέλεση της προηγούμενης απόφασης Περιοριστικών Μέτρων, ποσότητες εντύπων του Ράιχ κάηκαν και συσσωρευτές οργόνης καταστράφηκαν στο Ρέιντζλι και στη Νέα Υόρκη.

Ο Ράιχ φυλακίστηκε τον Μάρτιο του 1957. Πέθανε από ανακοπή καρδιάς μέσα στο κελί του στο oμοσπονδιακό σωφρονιστήριο του Λιούσμπεργκ (Lewisburg) της Πενσιλβάνια, στις 3 Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Τάφηκε στο Όργονον σύμφωνα με την επιθυμία του..

Ο αγαπημένος μαθητής του Φρόυντ έγραψε το «Άκου, Ανθρωπάκο» το 1946 και το δημοσίευσε το 1948. Πρόκειται για την κραυγή αγωνίας ενός μεγάλου στοχαστή, που βλέπει τα σπέρματα του φασισμού και του ολοκληρωτισμού μέσα στον κοινό, καθημερινό άνθρωπο.

imagesΑποσπάσματα από το «Άκου Ανθρωπάκο»:

«Ξέρεις, Ανθρωπάκο, πως θα ένιωθε ένας αητός άμα έκλωθε αυγά μιας κότας; Αρχικά ο αητός νομίζει ότι θα κλωσήσει μικρά αετόπουλα που θα μεγαλώσουν. Μα εκείνο που βγαίνει από τα αυγά δεν είναι παρά μικρά κοτόπουλα. Απελπισμένος ο αητός εξακολουθεί να ελπίζει πως τα κοτόπουλα θα γίνουν αητοί. Μα που τέτοιο
πράγμα! Τελικά δεν βγαίνουν παρά κότες πυ ακαρίζουν. Όταν ο αητός διαπιστώνει κάτι τέτοιο βρίσκεται στο δίλημμα αν πρέπει να καταβροχθίσει όλα τα κοτόπουλα και τις κότες που κακαρίζουν. Μα συγκρατείται. Κι  ό,τι τον κάνει να συγκρατηθεί είναι μια μικρή ελπίδα• πως ανάμεσα στα τόσα κοτόπουλα, μπορεί κάποτε να βρεθεί ένα αητόπουλο, ικανό σαν εκείνον τον ίδιο, ένα αητόπουλο που από την ψηλή φωλιά του θ’ ατενίζει μακριά κόσμους καινούριους, σκέψεις καινούριες, καινούρια σχήματα ζωής. Μόνο αυτή η ανεπαίσθητη ελπίδα κρατάει τον λυπημένο, τον αποξενωμένο αητό από την απόφασή του να φάει όλα τα κοτόπουλα και όλες τις κότες που κακαρίζουν, και που δεν βλέπουν ότι τα κλωσσάει ένας αητός, δεν καταλαβαίνουν ότι ζούνε σ’ ένα ψηλό, απόμακρο βράχο, μακριά από τις υγρές και σκοτεινές κοιλάδες. Δεν ατενίζουν την απόσταση, όπως κάνει ο απομονωμένος αητός.Μόνο καταβροχθίζουν και καταβροχθίζουν, όλο καταβροχθίζουν ό,τι φέρνει ο αητός στη φωλιά. Οι κότες και τα κοτόπουλα άφησαν τον αητό να τα ζεστάνει κάτω από τα μεγάλα και δυνατά του φτερά όταν απ’ όξω κροτάλιζε η βροχή και αναβροντούσαν οι καταιγίδες που ‘κείνος άντεχε δίχως καμιά προστασία. Όταν τα πράγματα γίνονταν σκληρότερα, του πέταγαν μικρές μυτερές πέτρες από κάποια ενέδρα για να τον χτυπήσουν και να τον πληγώσουν. Όταν ο αητός αντιλήφθηκε την κακοήθεια ετούτη, πρώτη του αντίδραση ήταν να τα ξεσχίσει σε χίλια κομμάτια. Μα το ξανασκέφτηκε κι’ άρχισε να τα λυπάται. Κάποτε, έλπισε, θα βρισκόταν – έπρεπε να βρεθεί – ανάμεσα στα τόσα κοντόφθαλμα κοτόπουλα που κακάριζαν και καταβρόχθιζαν ό,τι έλαχε μπροστά τους, ένας μικρός αητός σαν τον ίδιο του τον εαυτό.

Ο μοναχός αητός μέχρι σήμερα δεν έχει εγκαταλείψει την ελπίδα. Κι’ εξακολουθεί να κλωσσάει κοτόπουλα.

Δεν θέλεις να γίνεις αητός, Ανθρωπάκο. Γι’ αυτό σε τρώνε τα όρνεα. Φοβάσαι τους αητούς κι’ έτσι ζεις κοπαδιαστά και κοπαδιαστά εξολοθρεύεσαι. Γιατί μερικά από τα κοτόπουλα σου έχουν κλωσσήσει αυγά όρνεων. Και τα όρνεά σου έχουνε γίνει οι Φύρερ σου ενάντια στους αητούς, τους αητούς που θελήσανε να σε οδηγήσουν σε μακρινότερες, πιο υποσχετικές αποστάσεις. Τα όρνεα σε δίδαξαν να τρως ψοφίμια και ν’ασαι ικανοποιημένος με ελάχιστα σπειριά σιτάρι. Σ’ έμαθαν και να ορύεσαι «Ζήτω, ζήτω, Μέγα Όρνεο!». Τώρα λιμοκτονείς και πεθαίνεις κι’ ακόμη φοβάσαι τους αητούς που κλωσσάνε τα κοτόπουλά σου».

******

«Δε σʼ αγαπούν ανθρωπάκο, σε περιφρονούν, επειδή περιφρονείς τον εαυτό του. Σε ξέρουν απ’ έξω κι ανακατωτά. Γνωρίζουν τις χειρότερες αδυναμίες σου, όπως θα έπρεπε να τις γνωρίζεις εσύ. Σε θυσίασαν σʼ ένα σύμβολο κι εσύ τους έδωσες τη δύναμη να σʼ εξουσιάζουν. Εσύ ο ίδιος τους αναγόρευσες αφεντικά σου και συνεχίζεις να τους στηρίζεις, παρόλο που πέταξαν τις μάσκες τους. Στο είπαν κατάμουτρα: “Είσαι και θα είσαι πάντα κατώτερος, ανίκανος να αναλάβεις την παραμικρή ευθύνη”. Κι εσύ τους αποκαλείς καθοδηγητές και σωτήρες και φωνάζεις “ζήτω, ζήτω”»,

«Σε φοβάμαι, ανθρωπάκο. Σε τρέμω, επειδή από σένα εξαρτάται το μέλλον της ανθρωπότητας. Σε φοβάμαι επειδή το κυριότερο μέλημα σου στη ζωή είναι να δραπετεύεις από τον εαυτό σου. Είσαι άρρωστος, ανθρωπάκο, άρρωστος βαριά. Δε φταις εσύ γιʼ αυτό, μα έχεις υποχρέωση να γιατρευτείς. Θα ʽχες από καιρό αποτινάξει τα δεσμά σου, αν δεν ενθάρρυνες ο ίδιος την καταπίεση και δεν τη στήριζες άμεσα με τις πράξεις σου».

******

<<Θα σου πω γιατί γελούν μαζί σου, ανθρωπάκο: επειδή σε παίρνω στα σοβαρά, πολύ στα σοβαρά. To σκεπτικό σου πάντα χάνει την ουσία. Μου θυμίζεις δεινό σκοπευτή που σκόπιμα χάνει το κέντρο του στόχου, από καπρίτσιο.

Διαφωνείς; Θα σου το αποδείξω. Αν η σκέψη σου επικεντρωνόταν στην ουσία, θα ‘χες γίνει κύριος της ζωής σου από καιρό.

Θα σου δώσω ένα παράδειγμα της σκέψης σου:

«Για όλα φταίνε οι Εβραίοι», λες.
«Τι είναι ο Εβραίος;» σε ρωτώ.
«Κάποιος που στις φλέβες του κυλάει εβραϊκό αίμα», απαντάς.
«Και πώς ξεχωρίζεις το εβραϊκό αίμα από το αίμα των άλλων;» Η ερώτηση σου προκαλεί σύγχυση. Μπερδεύεσαι, κομπιάζεις.
Ύστερα λες, «Εννοούσα ότι ανήκει στην εβραϊκή φυλή».
«Τι είναι η φυλή;» σε ρωτώ.
«Η φυλή; Αυτό είναι προφανές. Όπως υπάρχει γερμανική φυλή, έτσι υπάρχει κι εβραϊκή».
«Και ποια είναι τα χαρακτηριστικά της εβραϊκής φυλής;»
«Ο Εβραίος έχει μαύρα μαλλιά, μακριά, γαμψή μύτη και δια-περαστικό βλέμμα. Οι Εβραίοι είναι άπληστοι και κεφαλαιοκράτες».
«Αν δεις ένα Γάλλο της Μεσογείου ή έναν Ιταλό δίπλα σ’ έναν Εβραίο, θα τον ξεχωρίσεις;»
«Ε, όχι, για να είμαι ειλικρινής…»
«Τότε, λοιπόν, τι είναι ο Εβραίος; To αίμα του δε διαφέρει από το αίμα των άλλων. Η εμφάνισή του δε διαφέρει από εκείνη ενός Γάλλου ή ενός Ιταλού. Και μια και το ‘φερε η συζήτηση, έχεις δει Γερμανοεβραίους;»
«Μοιάζουν με τους Γερμανούς».
«Τι είναι ο Γερμανός;»
«Ο Γερμανός ανήκει στη βόρεια φυλή των Αρίων».
«Οι Ινδοί είναι Άριοι;»
«Ναι».
«Είναι βόρειοι;»
«Όχι».
«Είναι ξανθοί;»
«Όχι».
«Βλέπεις; Δεν ξέρεις καν ποιος είναι ο Εβραίος και τι ο Γερμανός».
«Μα, υπάρχουν Εβραίοι!»
«Ασφαλώς και υπάρχουν. Όπως υπάρχουν Χριστιανοί και Μωαμεθανοί».
«Σωστά! Να, αυτό εννοούσα, την εβραϊκή θρησκεία».
«Ήταν Ολλανδός ο Ρούσβελτ;»
«Όχι».
«Και γιατί ονομάζεις τον Εβραίο απόγονο του Δαβίδ κι όχι τον Ρούσβελτ Ολλανδό;» «Με τον Εβραίο είναι διαφορετικό».
«Σε τι διαφέρει;»
«Δεν ξέρω».

Τέτοιες κουταμάρες λες, ανθρωπάκο!

Και με τέτοιες κουταμάρες, συγκροτείς ένοπλες συμμορίες που σκοτώνουν δέκα εκατομμύρια ανθρώπους επειδή είναι Εβραίοι κι ας μην ξέρεις να μου πεις τι είναι ο Εβραίος.

Να γιατί γελάνε μαζί σου. Να γιατί όποιος θέλει να κάνει κάτι σοβαρό σε αποφεύγει. Να γιατί είσαι χωμένος στο βούρκο μέχρι το λαιμό. Όταν αποκαλείς κάποιον «Εβραίο», αισθάνεσαι ανώτερος.

Αισθάνεσαι ανώτερος, επειδή νιώθεις κατώτερος. Νιώθεις κατώτερος, επειδή εκείνο που θέλεις να εξοντώσεις στους ανθρώπους που αποκαλείς Εβραίους, είναι ο ίδιος σου ο εαυτός. Και τούτο είναι απλά ένα δείγμα του τι είσαι στ’ αλήθεια, ανθρωπάκο. Όταν αποκαλείς κάποιον περιφρονητικά «Εβραίο», η αίσθηση της μηδαμινότητάς σου ξαλαφρώνει. Αυτό το ανακάλυψα μόλις πρόσφατα. Αποκαλείς Εβραίο όποιον σου εμπνέει είτε υπερβολικό, είτε ελάχιστο σεβασμό. Σαν να ‘σαι αντιπρόσωπος κάποιας ανώτερης δύναμης επί της γης, ανέλαβες να αποφασίζεις ποιος είναι και ποιος δεν είναι Εβραίος. Αμφισβητώ το δικαίωμά σου να το κρίνεις αυτό, είτε είσαι τιποτένιος Άριος, είτε τιποτένιος Εβραίος. Μόνο εγώ έχω το δικαίωμα να πω τι είμαι. Είμαι βιολογικός και πολιτισμικός μιγάς κι είμαι περήφανος γι’ αυτό, ούτε σωβινιστής όπως εσύ, ασήμαντε φασίστα, όποια κι αν είναι η εθνικότητά σου, η φυλή και η τάξη σου>>.

«Όταν ζεις για μακρύ διάστημα στο βάθος μιας σκοτεινής σπηλιάς θα σιχαθείς το φως του ήλιου. Και το πιθανότερο είναι ότι τελικά τα μάτια σου θα χάσουν τη δύναμη να αντέχουν. Να γιατί καταλήγουμε να μισούμε το φως του ήλιου».orgone

Ο Συσσωρευτής Οργόνης του Βίλχελμ Ράιχ

Ο συσσωρευτής οργόνης έχει συνήθως τη μορφή ενός κλειστού, εξαεδρικού θαλάμου, του οποίου η κάθε έδρα αποτελείται από εναλλασσόμενα στρώματα μεταλλικού και οργανικού υλικού. Η λειτουργία του βασίζεται στον διαφορετικό τρόπο με τον οποίο τα χρησιμοποιούμενα υλικά επιδρούν στη ροή της οργόνης καθώς και στο «αντίστροφο, οργονομικό δυναμικό», στην τάση, δηλαδή, της οργόνης να ρέει αυθόρμητα από τα ασθενέστερα προς τα ισχυρότερα οργονοτικά συστήματα.

wilhelm_reich2

Καθώς τα πειράματα των βιόντων υποδείκνυαν πως ο καρκίνος προκαλείται από την αποσύνθεση των ιστών λόγω της χαμηλής οργονικής φόρτισης, ο συσσωρευτής οργόνης πιθανώς θα μπορούσε να χρησιμεύσει στη θεραπεία καρκινοπαθών. Οι πρώτες δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σε ποντίκια και απέδωσαν, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε ο Ράιχ, υψηλά ποσοστά ίασης. Εν τούτοις, όταν η ίδια αγωγή εφαρμόστηκε σε ανθρώπους ασθενείς, η επιτυχία ήταν μερική. Παρότι οι καρκινικοί όγκοι σε πολλές περιπτώσεις εξαλείφονταν, οι ασθενείς, συχνά, κατέληγαν.wilhelm_reich1

Ο Ράιχ συμπέρανε πως ο καρκίνος είναι ένα χρόνιο και βαθύ πρόβλημα του συνόλου του οργανισμού, του οποίου οι καρκινικοί όγκοι αποτελούν μια προχωρημένη, τοπική (αν και δυνητικά θανατηφόρα) εκδήλωση. Για την εξάλειψη της νόσου απαιτείται να δοθεί έμφαση στην πρόληψη και στην εδραίωση συγκινησιακής υγείας.41FOvCgWe8L._SY344_BO1,204,203,200_

Τα Κυριότερα Έργα του Βίλχελμ Ράιχ

  • Η Εισβολή της Σεξουαλικής Ηθικής (Der Einbruch der Sexualmoral, 1932). Αξιοποιώντας τα αποτελέσματα των ερευνών του Μπρόνισλαβ Μαλινόβσκι και τη Μαρξιστική παράδοση σκέψης ο συγγραφέας επιχειρεί να διερευνήσει την προέλευση της αρνητικής στάσης προς την υγιή σεξουαλικότητα.
  • Η Ανάλυση του Χαρακτήρα (Charakter-Analyse, 1933). Παρουσιάζεται η ομώνυμη τεχνική θεραπείας των νευρώσεων ως
    τροποποίηση της ψυχαναλυτικής τεχνικής. Μετά το 1949 κυκλοφορεί στην τρίτη του έκδοση με την προσθήκη κατοπινών σχολίων και άρθρων του Ράιχ που αντανακλούν τη θεμελίωση μιας νέας θεραπευτικής προσέγγισης, της οργονοθεραπείας.
  • Η Μαζική Ψυχολογία του Φασισμού (Massenpsychologie des Faschismus, 1933). Το φαινόμενο του φασισμού εξετάζεται ως έκφραση της παθολογικής χαρακτηρολογικής δομής του μέσου ανθρώπου, του οποίου οι πρωτογενείς, βιολογικές ανάγκες καταπιέζονται στο πλαίσιο αυταρχικών κοινωνικών δομών εδώ και χιλιάδες χρόνια.
  • Η Σεξουαλική Επανάσταση (Die Sexualität im Kulturkampf, 1936). Ο Ράιχ υπερτονίζει την ανάγκη για επικράτηση της φυσικής σεξουαλικότητας έναντι της τότε επικρατούσας ψυχαναγκαστικής σεξουαλικής ηθικής, από τη μία μεριά και της διαστροφής που η τελευταία παράγει, από την άλλη. Στα αγγλικά εκδόθηκε με τον τίτλο The Sexual Revolution το 1945.
  • Η Βιοηλεκτρική Θεωρία της Σεξουαλικότητας και του Άγχους (Experimentelle Ergebnisse über Die Elektrische Funktion Von Sexualität Und Angst, 1937). Περιέχει τρία σημαντικά κείμενα της περιόδου 1934 – 1937 με την περιγραφή των βιοηλεκτρικών πειραμάτων και τη θεωρητική διερεύνηση που οδήγησε σε αυτά.
  • Die Bione, 1938. Παρουσιάζονται τα πειράματα των βιόντων.
  • Η Λειτουργία του Οργασμού (Discovery of the Orgone, I: Function of the Orgasm, 1942). Αυτό και το επόμενο έργο συνιστούν μαζί μια περιεκτική σύνοψη του έργου του Ράιχ από τις πρώτες του αναζητήσεις σχετικά με την ουσία της ζωής και τη σεξουαλικότητα στα φοιτητικά του χρόνια μέχρι τα πειράματα με τον συσσωρευτή οργόνης στα μέσα της δεκαετίας του 1940.
  • Η Βιοπάθεια του Καρκίνου (Discovery of the Orgone, II: The Cancer Biopathy, 1948)
  • Άκου Ανθρωπάκο (Listen, Little Man!, 1948). Ο μέσος, νευρωτικός άνθρωπος κρίνεται για τη μικρότητα και την παθητικότητα με την οποία, κατά κανόνα, χειρίζεται τα κρίσιμα ανθρώπινα ζητήματα.
  • Ο Αιθέρας, ο Θεός και ο Διάβολος (Ether, God and Devil, 1949). Ο οργονομικός λειτουργισμός αντιπαραβάλλεται με τα μηχανιστικά και μυστικιστικά συστήματα σκέψης που τυπικά κυριαρχούν στις νευρωτικές κοινωνίες.
  • Η Κοσμική Υπέρθεση (Cosmic Superimposition, 1951). Μελετάται η θεμελιώδης (κατά τον συγγραφέα) φυσική λειτουργία της κοσμικής υπέρθεσης των συστημάτων οργόνης.
  • Η Δολοφονία του Χριστού (The Murder of Christ, 1953). Το φαινόμενο της συγκινησιακής πανούκλας εξετάζεται υπό το πρίσμα των διώξεων που αντιμετωπίζουν διαχρονικά οι μεγάλοι πρωτοπόροι όπως ο Ιησούς Χριστός, ο Τζορντάνο Μπρούνο αλλά και ο ίδιος ο Ράιχ.
  • Άνθρωποι σε Μπελάδες (People In Trouble, 1953). Καταγράφεται η εμπειρία του Ράιχ από τη συμμετοχή του στα κομμουνιστικά κινήματα.
  • Contact with Space, 1957. Παρουσιάζονται νέες ιδέες και εφαρμογές που αναπτύχθηκαν μέσα από την εμπειρία του πειράματος Όρανουρ στα χρόνια που ακολούθησαν.

314

ΟΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ

Στη Σκιά του «Άλλου Θεού»

ΕΝΑ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΑΙΩΝΙΟΥΣ «ΑΙΡΕΤΙΚΟΥΣ», ΤΟΥΣ ΗΤΤΗΜΕΝΟΥΣ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΧΑΜΕΝΟΥΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ!

ΟΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ COVER

 ΟΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ jpg

Έντγκαρ Άλαν Πόε (Edgar Allan Poe, 1809 -1849): Ο ‘Αρχων της Φανταστικής Λογοτεχνίας

Έντγκαρ Άλαν Πόε

(Edgar Allan Poe, 1809 -1849)

Ο ‘Αρχοντας της Φανταστικής Λογοτεχνίας

POE ANOIGMA

«Ο Φόβος είναι ένα συναίσθημα που αρέσει στους ανθρώπους να το νιώθουν, όταν αισθάνονται ασφαλείς» Έντγκαρ Άλλαν Πόε

Edgar_Allan_Poe_2

Μαρτυριάρα Καρδιά…

Ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε (Edgar Allan Poe), γεννήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 1809 και πέθανε στις 7 Οκτωβρίου 1849. Ήταν Αμερικανός συγγραφέας, ποιητής και κριτικός. Υπήρξε ένας από τους κύριους εκπροσώπους του αμερικανικού ρομαντισμού. To λογοτεχνικό του έργο είχε σημαντική επίδραση στην παγκόσμια λογοτεχνία, αποτελώντας θεμέλιο λίθο για την εξέλιξη σύγχρονων λογοτεχνικών ειδών, όπως η αστυνομική λογοτεχνία ή οι ιστορίες τρόμου και φαντασίας.

Η οικογένεια Allan ήταν αρκετά εύπορη και ο Edgar έζησε μια καλή ζωή μαζί τους, σύμφωνα με ορισμένους βιογράφους του. Ως ένδειξη σεβασμού και εκτίμησης προς τη θετή του οικογένεια προσέθεσε το Allan στο επώνυμό του. Ωστόσο, οι σχέσεις μεταξύ του Edgar και του θετού του πατέρα John Allan επιδεινώθηκαν με το χρόνο. Το 1815 η οικογένεια Allan μετακόμισε στην Αγγλία, όπου ο Edgar άρχισε σχολείο, αρχικά στο Irvine της Σκωτίας και αργότερα οικότροφος στο Chelsea. Οι Allan ήταν αρκετά ευκατάστατοι, αλλά ο John Allan ήταν ιδιαίτερα σφιχτοχέρης με το επίδομα του Edgar, κατά τη διάρκεια των σπουδών του.

Ο νεαρός Edgar στράφηκε στο τζόγο για να βγάλει επιπλέον χρήματα αλλά αντ’ αυτού δημιούργησε χρέη που έγιναν αιτία για περαιτέρω επιδείνωση της σχέσης του με τον θετό πατέρα του. Το 1826 μπήκε στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια το οποίο όμως εγκατέλειψε μέσα σε ένα χρόνο. Ταξίδεψε στη Βοστώνη το 1827 όπου επιχείρησε να συντηρηθεί κάνοντας διάφορες εργασίες όπως υπάλληλος γραφείου και συντάκτης εφημερίδας. Κάποια στιγμή ξεκίνησε να χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο Henri Le Rennet.

Το Μάιο του 1827 μπήκε στον Αμερικανικό Στρατό, σε μια προσπάθεια να επιβιώσει. Δήλωσε όνομα «Edgar A. Perry» και ηλικία 22 ετών (ενώ ήταν 18). Υπηρέτησε ως οπλίτης με μισθό 5 δολαρίων το μήνα και μετά από δυο χρόνια κίνησε τις διαδικασίες για να απαλλαγεί από το υπόλοιπο της θητείας του.

Poe

Πατέρας της λογοτεχνίας μυστηρίου και άρχοντας του μακάβριου

Ο Ε. Α. Πόε θεωρούσε τον εαυτό του πρωταρχικά ποιητή και σε δεύτερη μόνο, μοίρα πεζογράφο. Τα εβδομήντα τόσο διηγήματα και ιστορίες φανταστικής λογοτεχνίας που έγραψε, γράφτηκαν, μόνο και μόνο, για να συμπληρώσουν το εισόδημά του σαν συντάκτη και κριτικού. Μερικά από αυτά γράφτηκαν ως καλαμπούρια ή φάρσες. Άλλα είχαν ως αφετηρία ιστορίες που διάβασε σε εφημερίδες για αερόστατα, γι’ απίθανα ταξίδια με υπνώσεις. Πολλά είχαν για πηγή τους αγγλικά περιοδικά που περιείχαν ιστορίες τρόμου, που ήταν δημοφιλείς τόσο στη Βρετανία, όσο και στη Γερμανία.

Η λογοτεχνική καριέρα του Poe ξεκίνησε όταν ήταν ακόμα στο στρατό, με την έκδοση μιας συλλογής ποιημάτων με τον τίτλο «Ταμερλάνος και άλλα ποιήματα», το 1827, χωρίς το όνομά του, αποδίδοντας το έργο σε «έναν Βοστονέζο» («A Bostonian»). Στη συνέχεια στράφηκε στην πρόζα και για αρκετά χρόνια εργάστηκε σε λογοτεχνικά περιοδικά, αποκτώντας όνομα για το προσωπικό ύφος της λογοτεχνικής κριτικής του. Συνεχίζει να εκδίδει έργα του με την οικονομική βοήθεια φίλων.

Από το 1831 επιδιώκει πλέον να ζει αποκλειστικά από τη συγγραφή. Ήταν από τους πρώτους Αμερικανούς συγγραφείς που επιχείρησαν να ζήσουν μοναχά από το έργο τους και η έλλειψη διεθνούς νομοθετικού πλαισίου για τα πνευματικά δικαιώματα δυσκόλευε την κατάσταση, αφού οι εκδότες προτιμούσαν να «κλέβουν» έργα Ευρωπαίων συγγραφέων παρά να πληρώσουν νέους Αμερικανούς. Σε ολόκληρη τη ζωή του θα αντιμετωπίσει οικονομικά προβλήματα.

Το 1835 παντρεύτηκε την 13χρονη ξαδέρφη του Virginia Clemm. Δημοσιεύει έργα του σε περιοδικά και επιθεωρήσεις ενώ γράφει και λογοτεχνικές κριτικές. Το 1845 δημοσιεύει το «Κοράκι» που σημειώνει άμεσα μεγάλη επιτυχία. Η σύζυγός του πεθαίνει μετά από δυο χρόνια, από φυματίωση, γεγονός που ρίχνει στο ποτό ακόμα περισσότερο τον συγγραφέα. Ο Poe σχεδιάζει να εκδώσει δικό του λογοτεχνικό περιοδικό, κάτι που όμως δεν προφταίνει να υλοποιήσει αφού, στις 7 Οκτωβρίου του 1849, σε ηλικία 40, πεθαίνει στη Βαλτιμόρη, υπό συνθήκες που δημιούργησαν πολλά ερωτηματικά.

images

Η αιτία θανάτου του είναι άγνωστη… Κατά καιρούς έχουν ακουστεί θεωρίες για κατάχρηση αλκοόλ, εγκεφαλική συμφόρηση, χολέρα, ναρκωτικά, καρδιοπάθεια, λύσσα, φυματίωση έως και αυτοκτονία. Η κηδεία του πραγματοποιήθηκε βιαστικά και με ελάχιστα άτομα, αφού δεν υπήρξε κανονική ανακοίνωση του γεγονότος.

Το έργο του Poe επηρέασε τη λογοτεχνία στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και ολόκληρο τον κόσμο, ενώ συνέβαλε και σε ειδικά πεδία όπως αυτό της κρυπτογραφίας και της κοσμολογίας. Ο Μπωντλαίρ ήταν από τους πρώτους μελετητές του έργου του, μεταφράζοντας το σύνολό του στα γαλλικά. Θαυμαστές του έργου του ήταν οι Χ.Φ. Λάβκραφτ, ο Γουώλτ Ουίτμαν, ο Ιούλιος Βέρν, ο Όσκαρ Γουάλντ, ο Ουίλλιαμ Φώκνερ και ο Τ.Σ. Έλιοτ, ο οποίος ήταν αυστηρός απέναντί του αλλά εκτιμούσε το κριτικό του έργο.

 the_raven__edgar_allen_poe__by_shannon_gaspich_1981

Edgar Allan Poe: Selected list of works 

Tales

Poetry

Poe tafos

Other works

Σαρλ Μπωντλαίρ (1821-1867) : Ο Kαταραμένος Ποιητής

Charles Baudelaire (1821-1867)

Ο «καταραμένος ποιητής» Σαρλ Μπωντλαίρ

«Δεν μπορεί κανείς να ξεχάσει το χρόνο παρά μονάχα χρησιμοποιώντας τον»

Charles Baudelaire, Η Καρδιά μου Γυμνωμένη

Στις 31 Αυγούστου του 1867 αφήνει την τελευταία του πνοή, σε ηλικία μόλις 46 ετών, ο Γάλλος ποιητής, μεταφραστής και κριτικός τέχνης, Σαρλ Μπωντλαίρ…

«Με δυσκολία φαντάζομαι ένα είδος ομορφιάς το οποίο να μην περιέχει μελαγχολία…»

 Σαρλ Μπωντλαίρ

Charles_Baudelaire_tomb_in_Montparnasse_Cemetery

Το έργο του ποιητή της θρυλικής συλλογής Τα Άνθη του Κακού είχε τεράστιο αντίκτυπο στον γαλλικό συμβολισμό. Επιπλέον, ο Baudelaire υπήρξε μεγάλος θαυμαστής του έργου του Edgar Allan Poe στη Γηραιά Ήπειρο, το οποίο και διαδόθηκε σε αυτή τη μεριά του πλανήτη χάρη στις μεταφράσεις του «καταραμένου ποιητή», όπως αποκαλείται.

Γεννημένος  στο Παρίσι στις 9 Απριλίου του 1821 ο Μπωντλαίρ για ορισμένους αποτελεί την κριτική και τη σύνθεση του ίδιου του Ρομαντισμού, για άλλους είναι ο θεμελιωτής του συμβολισμού και για άλλους, αμφότερα. Ο Μπωντλαίρ θεωρείται επίσης ο πατέρας του πνεύματος της παρακμής με στόχο τον σκανδαλισμό της αστικής τάξης. Όλοι πάντως συμφωνούν στο ότι το έργο του άνοιξε το δρόμο για την σύγχρονη ευρωπαϊκή ποίηση.

Με επιρροές όπως οι Théophile Gautier, Joseph de Maistre (για τον οποίο είπε ότι του έμαθε να σκέφτεται) και τον σκοτεινό ποιητή Edgar Allan Poe, με τη μετάφραση του έργου του οποίου ασχολήθηκε εκτενώς, τον «ποιητή-ζωγράφο» Ευγένιου  Ντελακρουτά (Eugène Delacroix) και τον Édouard Manet, ο ποιητής κατόρθωσε να συνυφάνει στο έργο του την ομορφιά και την σατανική κακία, τη βία και την ηδονή, τη φρίκη και την έκσταση, τη μελαγχολία και το σκοτεινό χιούμορ, τη νοσταλγία και την αίσθηση της κατάρας που κατατρέχει το ανθρώπινο είδος.

«Η πρωταρχική απασχόληση του καλλιτέχνη είναι να αποκαταστήσει τον άνθρωπο στην φύση, ώστε να επαναστατήσει εναντίον της. Αυτή η επανάσταση δεν λαμβάνει χώρα ψυχρά, ως κάτι το δεδομένο, σαν να ήταν κάποιος κώδικας ή ρητορική. Λαμβάνει χώρα παρορμητικά και αφελώς, ακριβώς όπως η αμαρτία, όπως το πάθος, όπως η επιθυμία», εξήγησε ο ίδιος για τις πλάνες του ρεαλισμού. Περιγράφοντας τον Ρομαντισμό, είπε:

«Ο ρομαντισμός δεν βρίσκεται ούτε στην επιλογή του θέματος ούτε στην ακριβή αλήθεια, αλλά περισσότερο σε έναν τρόπο να αισθάνεσαι τον κόσμο». Επιπλέον, ο Baudelaire αρθρώνει την θεμελιώδη αρχή της σύγχρονης αισθητικής: «Το Ωραίο πάντα θα είναι παράξενο. Δεν λέω ότι θα είναι παράξενο εκούσια και ψυχρά, διότι τότε δεν θα ήταν παρά ένα τέρας που ξεπήδησε μέσα από τις ατραπούς της ζωής. Λέω απλώς ότι πάντα θα ενέχει ένα στοιχείο παραδοξότητας, όχι ηθελημένης αλλά υποσυνείδητης. Και σε αυτήν την παραδοξότητα θα έγκειται και το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που θα το καθιστά ωραίο».

1024px-Gustave_Courbet_033

Το γνωστότερο έργο του σήμερα είναι τα Άνθη του Κακού, μια συλλογή η οποία όταν κυκλοφόρησε, το 1857, προκάλεσε τέτοιες αντιδράσεις που ο Μπωντλαίρ καταδικάστηκε για προσβολή της δημοσίας αιδούς, και έξι από τα ποιήματα του απαγορεύτηκαν. Μάλιστα, η εφημερίδα Le Figaro έγραφε λίγο μετά την κυκλοφορία του βιβλίου: «Σε ορισμένα σημεία αμφιβάλλουμε για την πνευματική υγεία του Κου Μπωντλαίρ. Όμως ορισμένα άλλα δεν μας επιτρέπουν περαιτέρω αμφιβολίες. Κυριαρχεί, ως επί το πλείστον, η μονότονη και επιτηδευμένη επανάληψη των ίδιων πραγμάτων, των ίδιων σκέψεων. Η αηδία πνίγει την αχρειότητα—για να την καταπολεμήσει σμίγει με το μόλυσμα».

Tα Άνθη του Κακού 
Μια αντισυμβατική ιστορία με πρωταγωνιστή τον Σάρλ Μπωντλαίρ...
O Mπωντλέρ αρχίζει να γράφει τα Άνθη του κακού στα είκοσι δύο του χρόνια, το 1843. Η συλλογή, με 100 ποιήματα, κυκλοφορεί στις 25 Ιουνίου 1857, σε 1.100 αντίτυπα και αμέσως γίνεται δεκτή από τους ομοτέχνους με μεγάλα εγκώμια. «Νέο ρίγος στην τέχνη», αναφωνεί ο Βίκτορ Ουγκώ, «ποιήματα που μ’ έχουν μαγέψει», εξομολογείται ο Φλωμπέρ. Όμως η εκφραστική και θεματική τους τόλμη, ο αντικομφορμισμός, η άρνηση των αστικών αξιών, το στοιχείο της εξέγερσης που ελλόχευε σε κάθε ποίημα πυροδοτούν την αντίδραση.
Δέκα μόλις μέρες μετά την έκδοση, δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Figaro», 5 Ιουλίου 1857, άρθρο κάποιου Γκυστάβ Μπουρντέν που στηλιτεύει με τρόπο σκαιό την ανηθικότητα της συλλογής: «Είναι στιγμές που αμφιβάλλει κανείς για τη διανοητική κατάσταση του κ. Μπωντλαίρ. Το βρομερό παραγκωνίζει το χυδαίο και ενώνεται με το αισχρό. Ποτέ δεν είδαμε να δαγκώνονται τόσα στήθη σε τόσο λίγες σελίδες. Ένα όργιο από δαίμονες, έμβρυα, γάτες, διαβόλους. Ένα νοσοκομείο για κάθε παραφροσύνη του πνεύματος». Σε δύο μέρες επεμβαίνει το υπουργείο Εσωτερικών και παραπέμπει σε δίκη τον εκδότη Πουλέ-Μαλασσί αλλά και τον ποιητή για προσβολή της δημόσιας αιδούς και των χρηστών ηθών. Η Β´ Αυτοκρατορία προσπαθεί να εδραιώσει το πολίτευμα προστατεύοντας την ηθική της αστικής τάξης. Δημόσιος κατήγορος ορίζεται ο Ερνέστ Πινάρ, που έξι μήνες πριν, στο δικαστήριο της Ρουέν, είχε εξαπολύσει μύδρους εναντίον της "Μαντάμ Μποβαρύ" του Φλωμπέρ. Το δικαστήριο του Παρισιού καταδικάζει τον ποιητή και τους εκδότες του βιβλίου, τους επιβάλλει χρηματικές ποινές και διατάζει την απάλειψη έξι ποιημάτων. Πρόκειται για τα περίφημα έξι «απαγορευμένα»: «Λέσβος», «Κολασμένες γυναίκες – Δελφίνη και Ιππολύτη», «Η Λήθη», «Σε κάποια πολύ πρόσχαρη», «Τα Κοσμήματα», «Οι μεταμορφώσεις της Λάμιας». Η απαγόρευση ίσχυσε ως το 1949, οπότε έγινε και η αναθεώρηση της δίκης. Πράγματι το 1861 κυκλοφορεί η νέα έκδοση του βιβλίου χωρίς τα συγκεκριμένα ποιήματα. Όμως ο Μπωντλαίρ είναι συντετριμμένος. «Στη βλασφημία αντιτάσσω την ανάταση στον ουρανό. Στην αισχρότητα αντιτάσσω πλατωνικά λουλούδια» είχε πει στην απολογία του στο δικαστήριο. Η δίκη στάθηκε για τον ποιητή η αρχή του τέλους.
Ελάχιστα βιβλία στην ιστορία της λογοτεχνίας επηρέασαν όσο τα Άνθη του Κακού, αφού ο Μπωντλαίρ πέτυχε και απελευθέρωσε την αισθητική από κάθε ηθική και δεοντολογική δέσμευση γράφοντας μια ποίηση οπωσδήποτε ανατρεπτική, που αγγίζει την ουσία της ύπαρξης του ανθρώπου, με μια σύγχρονη εκφραστική τέχνη και εικονοποιία, που αποδίδουν το τραγικό κενό του αιώνα του, αλλά και όλων των αιώνων.
«Το μέγιστο παράδειγμα νεοτερικής ποίησης όλων των γλωσσών» γράφει ο Τ. Σ. Έλιοτ. «Το τελευταίο ποιητικό βιβλίο που είχε απήχηση σε όλη την Ευρώπη», γράφει ο Βάλτερ Μπένζαμιν για τα Ανθη του Κακού. Βάζοντας στη θέση της φύσης την πόλη, στη θέση της ηθικής και των ιδανικών την υποβλητική μορφή του κακού, ο Μπωντλαίρ αντιστρέφει τις αστικές αξίες: ποιητής και βιβλίο γίνονται μια απειλή. O «Δάντης της έκπτωτης εποχής μας», όπως τον χαρακτήρισαν, γράφει το έπος του με ήρωες πόρνες, ζητιάνες, νοσηρά ερωτευμένους, θανατόφιλους, οπιομανείς. Με τη μία και μόνη συλλογή του καταφέρνει να μεταστρέψει θεματικά και μορφολογικά όλη τη λογοτεχνική παραγωγή που ακολουθεί, επιτυγχάνει να αναγάγει τη modernité σε δεσπόζουσα έννοια της νέας αισθητικής. Προβαίνοντας στην απομυθοποίηση της καθιερωμένης θρησκείας και των συμβατικών αξιών, μυθοποιεί το κακό, το καθημερινό και το αισθητικά απορριπτέο, ανανεώνει σε βάθος τα ποιητικά θέματα (μοτίβα), αποδεικνύει τη σχέση ανάμεσα στο κακό και την ομορφιά, την ευτυχία και το ανέφικτο, τη βία και την ηδονή.  (Περισσότερα: http://logotexnikesmikrografies.blogspot.gr/2012/07/blog-post_3831.html )
Σήμερα, ο Σαρλ Μπωντλαίρ συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων ποιητών της Γαλλίας αλλά και της παγκόσμιας λογοτεχνίας, με το όνομά του να βρίσκεται μεταξύ των Κλασικών. «Ο Σαρλ Μπωντλαίρ είναι ο πρώτος οραματιστής, ο βασιλεύς όλων των ποιητών, ένας θεός» είπε γι’ αυτόν ο νεαρός Ρεμπώ (Rimbaud), ενώ χαρακτηρίστηκε «Δάντης μιας παρηκμασμένης εποχής».

800px-Rops_Les_Epaves_1866

Στὸν ἀναγνώστη Ἡ ἀνοησία, τ᾿ ἁμάρτημα, ἡ ἀπληστία κι ἡ πλάνη κυριεύουνε τὴ σκέψη μας καὶ φθείρουν τὸ κορμί μας, κι εὐχάριστα τὶς τύψεις μας θρέφουμε στὴν ψυχή μας, καθὼς ποὺ θρέφουν πάνω τους τὶς ψεῖρες οἱ ζητιάνοι.Στὰ μετανιώματα ἄναντροι κι ἁμαρτωλοὶ ὡς τὴν ἄκρια, ζητᾶμε πληρωμὴ ἀκριβὴ γιὰ κάθε μυστικό μας καὶ ξαναμπαίνουμε εὔκολα στὸ βοῦρκο τὸν παλιό μας, θαρρώντας πὼς ξεπλένεται μὲ τὰ δειλά μας δάκρυα.Πάνω ἀπ᾿ τὸ προσκεφάλι μας ὁ Σατανᾶς γερμένος πάντα στὰ μάγια τοῦ κακοῦ τὸ νοῦ μας νανουρίζει, τὴ πιὸ ἀτσαλένια θέληση μεμιᾶς τὴν ἐξατμίζει, αὐτὸς ὁ Μέγας χημικός, ὁ Τετραπερασμένος.Ὁ Διάολος, τὸ νῆμα αὐτὸς κρατᾶ ποὺ μᾶς κουνᾶ! Τὰ πράματα τὰ βρωμερὰ πιότερο τ᾿ ἀγαπᾶμε, κι ὅλο καὶ πρὸς τὴ Κόλαση κάθε στιγμὴ τραβᾶμε, μὲ δίχως φρίκη, ἀνάμεσα στὸ σκότος ποὺ βρωμᾶ.Σὰν τὸ φτωχὸ ξεφαντωτὴ ποὺ πιπιλᾶ μὲ ζάλη μιᾶς παλιᾶς πόρνης ἀγκαλιὰ πολιομαρτυρισμένη, κλεφτάτα ἁρπάζουμε κι ἐμεῖς καμιὰ ἡδονὴ θλιμμένη, ποὺ τήνε ξεζουμίζουμε σὰ σάπιο πορτοκάλι.Σὰν ἕνα ἑκατομμύριο σκουλήκια, μυρμηγκώντας, μὲς στὸ μυαλό μας κραιπαλοῦν τοῦ Δαίμονα τὰ πλήθη, κι ὅταν ἀνάσα παίρνουμε, ὁ Θάνατος στὰ στήθη σὰν ἄϋλος ποταμὸς κυλᾶ, σιωπηλὰ θρηνώντας.Ἂν τὸ φαρμάκι κι ἡ φωτιὰ κι ἡ βιὰ καὶ τὸ μαχαίρι δὲν ἔχουνε τὰ φανταχτὰ κεντίδια ἀκόμα κάνει στὸ πρόστυχο τῆς μοίρας μας ἄθλιο καραβοπάνι, εἶναι ποὺ λείπει ἀπ᾿ τὴ ψυχὴ τὸ θάρρος κι ἀπ᾿ τὸ χέρι.Μὰ μὲς στὶς σκύλες, τοὺς σκορπιούς, τὰ φίδια, τὰ τσακάλια, τοὺς πάνθηρες, τοὺς πίθηκους, τοὺς γύπες, τὰ θηρία ποὺ γρούζουν, σέρνουνται, ἀλυχτοῦν κι οὐρλιάζουν μὲ μανία μέσ᾿ στῶν παθῶν μας τὸ κλουβί, προβαίνει ἀγάλια, θεριὸ πιὸ βρώμικο, κακό, τὴν ἀσκημιὰ νὰ δείξει!Κι ἂ δὲ σαλεύει κι οὔτε ἀκούει κανένας τὸ οὐρλιαχτό του, ὅλη γῆς θὰ ρήμαζε, καὶ στὸ χασμουρητό του θὰ ῾θελε νὰ κατάπινε τὸν κόσμο -αὐτὸ ῾ναι ἡ πλήξη!- πού, μ᾿ ἕνα δάκρυ ἀθέλητο στὰ μάτια τῆς κοιτάζεις, καθὼς καπνίζει τὸν οὐκᾶ, κρεμάλες νὰ στυλώνει.Καὶ ξέρεις, ἀναγνώστη, αὐτὸ τὸ τέρας πῶς δαγκώνει! Ὦ ἀναγνώστη ὑποκριτή, ἀδέρφι ποὺ μοῦ μοιάζεις!Charles BaudelaireFleurs_du_mal

ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΜΠΩΝΤΛΑΙΡ

  • Salon de 1845, 1845
  • Salon de 1846, 1846
  • La Fanfarlo, 1847
  • Les Fleurs du mal, 1857
  • Les paradis artificiels, 1860
  • Réflexions sur Quelques-uns de mes Contemporains, 1861
  • Le Peintre de la Vie Moderne, 1863
  • Curiosités Esthétiques, 1868
  • L’art romantique, 1868
  • Le Spleen de Paris, 1869
  • Oeuvres Posthumes et Correspondance Générale, 1887–1907
  • Fusées, 1897
  • Mon Coeur Mis à Nu, 1897
  • Oeuvres Complètes, 1922–53 (19 vols.)
  • Mirror of Art, 1955
  • The Essence of Laughter, 1956
  • Curiosités Esthétiques, 1962
  • The Painter of Modern Life and Other Essays, 1964
  • Baudelaire as a Literary Critic, 1964
  • Arts in Paris 1845–1862, 1965
  • Selected Writings on Art and Artist, 1972
  • Selected Letters of Charles Baudelaire, 1986
  • Twenty Prose Poems, 1988
  • Critique d’art; Critique musicale, 1992

Χόρχε Λούις Μπόρχες (1899-1986): Ο ΑΡΧΩΝ ΤΩΝ ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΩΝ

Χόρχε Λούις Μπόρχες

(Jorge Luis Borges, 1899-1986)

Ο ΑΡΧΩΝ ΤΩΝ ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΩΝ 

Jorge_Luis_Borges_Hotel

Ποιητής, διηγηματογράφος, δοκιμιογράφος ο Αργεντινός Χόρχε Λουίς Μπόρχες υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους λογοτέχνες και μυθοπλάστες του 20ου αιώνα… 

«Το γράψιμο δεν είναι τίποτε άλλο από ένα κατευθυνόμενο όνειρο». Χ.Λ. Μπόρχες

«Όταν ενσαρκώθηκε ο Λόγος, πέρασε από την απανταχού παρουσία στο χώρο, από την αιωνιότητα στην Ιστορία, από μια απεριόριστη ευτυχή στην αλλαγή και στο θάνατο. Μια τέτοια θυσίας απαιτούσε το αντίστοιχό της: ένας άνθρωπος, εκπροσωπώντας όλους τους ανθρώπους, έπρεπε να προβεί σε μια θυσία αντάξια. Ο άνθρωπος αυτός ήταν ο Ιούδας ο Ισκαριώτης. Ο Ιούδας, ο μόνος που διαισθάνθηκε τη μυστική θεότητα και τον τρομερό σκοπό του Ιησού. Ο Λόγος είχε ταπεινωθεί ως τον εξανθρωπισμό. Ο Λόγος είχε ταπεινωθεί ως την προδοσία (τη χειρότερη μορφή ατιμίας) και να ενοικήσει αιώνια το πυρ το εξώτερον. Η κατώτερη τάξη καθρεφτίζει την ανώτερη. Οι μορφές της Γης αντιστοιχούν στις μορφές του Ουρανού…»

Χορχέ Λουίς Μπόρχες, Τρεις Εκδοχές του Ιούδα, Μυθοπλασίες, 1944

 

Στις 24 Αυγούστου του 1899 γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, κορυφαίος λογοτέχνης και μυθοπλάστης του 20ου αιώνα. Ανατράφηκε σ’ ένα καλλιεργημένο περιβάλλον, καθώς ο πατέρας του ήταν δικηγόρος και καθηγητής ψυχολογίας.  Έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του τυφλός. Δίδαξε σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ και αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου. Αν και υπήρξε από τους κορυφαίους συγγραφείς του 20ου αιώνα, δεν τιμήθηκε ποτέ με το νόμπελ Λογοτεχνίας. Πέθανε στη Γενεύη το 1986.

Συνεσταλμένο παιδί ο Τζόρτζι (υποκοριστικό του Χόρχε), όπως τον φώναζαν λόγω της αγγλικής παράδοσης που υπήρχε στην οικογένεια -η γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ήταν Αγγλίδα- έκανε παρέα με τη μικρότερη αδελφή του Νόρα. Στα έξι του χρόνια άρχισε ήδη να γράφει διηγήματα…

Ο Μπόρχες εκπροσωπεί επάξια, παρατηρεί ο Αχ. Κυριακίδης, τη λογοτεχνία που φιλοσοφεί και όχι, ασφαλώς τη φιλοσοφία που λογοτεχνίζει. Γι’ αυτό και τα περισσότερα διηγήματά του αποφαίνονται, προτείνουν σκανδαλιστικές απόψεις σε προαιώνια ζητήματα, ενώ τα περισσότερα δοκίμιά του αναρωτιούνται, ταλαντεύονται σαν τα πιο γοητευτικά αστυνομικά αινίγματα.

Τα κείμενα του Μπόρχες προεικάζουν τον δισταγμό, αυτό που ο Τσβετάν Τοντόροφ έμελλε να προσδιορίσει ως αναγκαίο κατηγόρημα της μυθοπλαστικής λογοτεχνίας. Ο δισταγμός αυτός προκύπτει από ένα θεμελιώδες διφορούμενο ως προς την ακριβή φύση των γεγονότων που παρατίθενται σε μια φανταστική αφήγηση. Πραγματικό ή ψευδαισθητικό; Αυτή η θεμελιώδης ασάφεια συγχύζει τον αναγνώστη.

Ο Μπόρχες ήταν απόγονος αγωνιστών για τη χειραφέτηση της Αργεντινής, ενώ ο πατέρας του ήταν δικηγόρος και καθηγητής ψυχολογίας σε ξενόγλωσση παιδαγωγική σχολή.

Το 1914 η οικογένεια Μπόρχες μετακομίζει στη Γενεύη για λόγους υγείας του πατέρα του, που έπασχε από γλαύκωμα -μια πάθηση που την κληροδότησε και στον γιο του, που οδηγήθηκε στην τύφλωση…

Σε ηλικία επτά χρονών συνέταξε στα ελληνικά μια σύνοψη της ελληνικής μυθολογίας. Οκτώ χρονών έγραψε το πρώτο διήγημά του, ενώ ένα χρόνο αργότερα μετέφρασε και δημοσίευσε τον Ευτυχισμένο πρίγκιπα του Όσκαρ Ουάιλντ.

«Στη Βίβλο υπάρχουν εικόνες, μύθοι, μια θρησκεία, μόνο πού δεν υπάρχει σκέψη, στοχασμός. Είναι οι Έλληνες πού πρώτοι άρχισαν πραγματικά να στοχάζονται, οι πρώτοι πού δημιούργησαν ένα εξελιγμένο αστικό πολιτισμό». Χ. Λ. Μπόρχες 

Εξαιτίας μιας πάθησης στα μάτια του, που θα τον οδηγήσει προοδευτικά σε πλήρη τύφλωση, η οικογένεια Μπόρχες εγκαταστάθηκε στη Γενεύη, όπου ο Χόρχε Λουίς ξεκίνησε τις λυκειακές σπουδές του και απέκτησε μια υψηλού επιπέδου μόρφωση, τελειοποιώντας παράλληλα τις γνώσεις του στην αγγλική, γαλλική και γερμανική γλώσσα. Εκεί, ήρθε σε επαφή με την εξπρεσσιονιστική ποίηση και τη γερμανική φιλοσοφία.

«Ο παράδεισος και η κόλαση μου φαίνονται δυσανάλογοι. Οι πράξεις των ανθρώπων δεν αξίζουν τόσο». Χ. Λ. Μπόρχες 

Το 1910 εγκατεστημένος στη Μαγιόρκα της Ισπανίας ολοκλήρωσε την πρώτη ποιητική συλλογή του Οι κόκκινοι ρυθμοί όπου είναι φανερός ο θαυμασμός για την επανάσταση των μπολσεβίκων στη Ρωσία.

Jorge_Luis_Borges

Η οικογένεια των Μπόρχες, έπειτα από πολλές προσωρινές διαμονές και πολλά ταξίδια στην Ευρώπη, επέστρεψαν το 1921 στο Μπουένος Άιρες, όπου και παρέμειναν.

Πλέον, ο Μπόρχες άρχισε να ανακαλύπτει τις φτωχογειτονιές της γενέτειράς του με τους compafritos («μόρτες»), έγραψε ποιήματα, διηγήματα, δοκίμια και «φαντασίες», ίδρυσε διάφορα περιοδικά και πήρε μέρος σε λογοτεχνικούς ομίλους. Η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Πάθος για το Μπουένος Άϊρες» κυκλοφόρησε το 1923 και προκάλεσε αίσθηση.

«Όπως όλοι οι συγγραφείς, μετρούσε την επιτυχία των συναδέλφων του με βάση αυτά που είχαν κάνει, ενώ ζητούσε να κρίνουν τον ίδιο από τα οράματα και τα σχέδιά του».  Χ. Λ. Μπόρχες 

Από το 1925, όταν δημοσιεύθηκε η ποιητική του συλλογή Η απέναντι Σελήνη και τα δοκίμια Έρευνες, έδινε το λογοτεχνικό παρόν με ένα έως δύο έργα το χρόνο, μέχρι το 1985, έτος που εκδόθηκε  η τελευταία ποιητική συλλογή του, Οι συνωμότες. Ξεχωρίζουν συλλογές διηγημάτων, όπως «Η Παγκόσμια Ιστορία της Ατιμίας» (1935), οι «Μυθοπλασίες» (1944) και «Το Άλεφ» (1949).

Borges_y_Sabato_-_1

Το 1955 ο Μπόρχες διορίστηκε διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Αργεντινής, μια δουλειά που λάτρευε, αλλά την ίδια χρονιά έχασε το φώς του…

Παρ’ ότι τυφλός, συνέχισε να γράφει υπαγορεύοντας στη μητέρα του και, μετά το θάνατό της, στη Μαρία Κοδάμα, την οποία νυμφεύθηκε λίγο πριν πεθάνει…

«Το πρωτότυπο δεν είναι ποτέ πιστό στη μετάφραση…» Χ. Λ. Μπόρχες 

Το 1961 του απονεμήθηκε, από κοινού με τον Σάμουελ Μπέκετ, το διεθνές βραβείο Φορμεντόρ.

«Το έργο που έχω αναλάβει δεν είναι πραγματικά δύσκολο, μόνο που θα ‘πρεπε να είμαι αθάνατος για να το φέρω εις πέρας».  Χ. Λ. Μπόρχες 

Ο Μπόρχες πέθανε στις 14 Ιουνίου του 1986 στη Γενεύη και τάφηκε σύμφωνα με την επιθυμία του, στην πόλη των εφηβικών του χρόνων, στο Μπουένος Άιρες.

«Έκανε παρέα με πόρνες και με ποιητές… ακόμα και με άτομα πολύ χειρότερα». Χ. Λ. Μπόρχες 

800px-Homenaje_a_Borges_en_Santiago_de_Chile

Πηγές

Χορχέ Λουίς Μπόρχες, ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΕΣ, Ελληνικά Γράμματα, 2005
Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Άπαντα πεζά, επιμ. Αχ. Κυριακίδης, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2005.
Borges, Jorge Luis, 1899-1986, στο BiblioNet.

«Είναι άσκοπο να γράφε κανείς τεράστια βιβλία αναπτύσσοντας σε 500 σελίδες μια ιδέα που μπορεί κάλλιστα να αποδοθεί σε πέντε λεπτά κουβέντας. Είναι προτιμότερο να προσποιείσαι ότι αυτά τα βιβλία ήδη υπάρχουν και να κάνεις μια σύνοψη ή κάποια σχόλια». Χ. Λ. Μπόρχες 

MOΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ! 

ΟΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ jpg

«Καταγγέλλουν τους πλουσίους, απεχθάνονται τον Τσάρο, γελοιοποιούν τους ανώτερους, καταδικάζουν τους ευγενείς κι απαγορεύουν τους δούλους να υπακούουν στους κυρίους τους».

Κοσμάς ο Ιερέας, Κατά των Βογομίλων

BOGOMILOI EXOFYLLO 1 LOW (1)

Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν (1770-1827)

Ludwig von Beethoven

Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν (1770-1827)

maxresdefault

 

Ludwig von Beethoven: Ο μεγαλύτερος κλασικός μουσουργός όλων των εποχών και μια από τις μεγαλύτερες ιδιοφυΐες της ανθρωπότητας γεννήθηκε στη Βόννη κάποια σκοτεινή νύχτα του Δεκέμβρη του 1770, από μια ταπεινή μουσική οικογένεια. Όσο ήταν μικρός, ο πατέρας του, Γιόχαν, μουσικός της αυλής του Εκλέκτορα της Κολονίας, τον βασάνισε πολύ για να αποκτήσει «σωστή μουσική πειθαρχία», κάτι που τραυμάτισε την ευαίσθητη ψυχή του μικρού Λούντβιχ, που μπορούσε από τη φύση του να παίζει με άνεση οποιαδήποτε μουσική φανταζόταν, φτάνει να ακουμπούσε τα δάχτυλά του στα πλήκτρα του πιάνου. Ο Λούντβιχ αγαπούσε πολύ τους ήχους, τόσο που στη διάρκεια των καταιγίδων έβγαινε στη βροχή και διεύθυνε τους κεραυνούς, χωρίς να τον ενοχλεί που γινόταν μούσκεμα. Η παραδοσιακή μουσική «αρμονία» δεν ήταν αρκετή για να εκφράσει τη μουσική φαντασία του, γιατί έβλεπε απίστευτη ομορφιά ακόμη και σε εκείνους τους ήχους που ξέφευγαν πολύ από τις συνηθισμένες «μελωδίες».

αρχείο λήψης

Στα 12 χρόνια του, είχε ήδη εκδώσει αρκετά μουσικά έργα. Στα 17 του έγινε δεκτός στη Βιέννη, το τότε λαμπρό πολιτιστικό κέντρο της Βόρειας Ευρώπης, όπου μελέτησε δίπλα στους μεγάλους μουσουργούς της εποχής, τον Χάιντν, τον Σενκ και τον Σαλιέρι. Με τους περισσότερους από αυτούς μάλωσε αργά ή γρήγορα λόγω του ευέξαπτου χαρακτήρα του και του εύθικτου εγωισμού του, αλλά δεν διατήρησε καμιά έχθρα μαζί τους, γιατί οι διαφωνίες του Μπετόβεν με τους άλλους ήταν σχεδόν πάντα φιλοσοφικές. Σύντομα, η φήμη της δεξιοτεχνίας, της μουσικής του φαντασίας και του τεράστιου συναισθήματος που έβαζε στη μουσική του μεγάλωσε τόσο πολύ που η αριστοκρατία της Βιέννης τον υποστήριξε και τον αγκάλιασε. Έφτασε, μάλιστα, στο σημείο να θεωρηθεί μεγαλύτερο ταλέντο από τον Μότσαρτ, που εκείνη την εποχή θεωρούταν ο ημίθεος της μουσικής.

images (1)

Ο Μπετόβεν, κυκλοφορώντας στα τότε ανοιχτόμυαλα στρώματα της αριστοκρατίας, δεν φοβόταν να δηλώσει τις ριζοσπαστικές απόψεις του για τα κοινωνικά θέματα, την αγάπη του για το Διαφωτισμό (που εκείνη την εποχή είχε αρχίσει να φουντώνει σαν ιδέα) και την υποστήριξή του προς όλους επαναστάτες που οραματίζονταν έναν καλύτερο κόσμο. Αν και συνάντησε πολλά προσωπικά προβλήματα εξαιτίας της ταπεινής του καταγωγής (που αποτέλεσμα είχαν να πληγωθεί ο εγωισμός του και η αξιοπρέπειά του), έγινε φίλος με αρκετά μέλη της αριστοκρατίας, όπως ήταν ο πρίγκιπας Karl και η πριγκίπισσα Marie-Christiane Lichnowsky, με τους οποίους μοιραζόταν τις ίδιες επαναστατικές απόψεις. Αυτό είχε αποτέλεσμα να τον πλησιάσουν διανοούμενοι της αστικής τάξης και να του ζητήσουν να συνεργαστεί μαζί τους, για να προωθηθούν τα σχέδιά τους και μέσα στα κυκλώματα της αριστοκρατίας. Από ό,τι φαίνεται από πολλά επιβεβαιωμένα στοιχεία (όπως η αλληλογραφία του), κάποια στιγμή τον πλησίασαν τα υψηλόβαθμα στελέχη της περίφημης μυστικής εταιρείας των Bavarian Illuminati (Πεφωτισμένων της Βαυαρίας) και του ζήτησαν να παίξει διάφορους ρόλους στα σχέδιά τους, καθώς και να γίνει ο μουσικός εκφραστής της ιδεολογίας τους.

images (2)

Το πύρινο ταμπεραμέντο του και το χάρισμά του να διεισδύει η μουσική του στις καρδιές όλων των ακροατών θεωρήθηκαν μεγάλο «κοινωνικό όπλο», ειδικά από τους ριζοσπάστες διανοούμενους εκείνης της εποχής, που είχαν αρχίσει να συνειδητοποιούν πως κάθε είδος τέχνης μπορεί να προωθήσει και μια αντίστοιχη ιδεολογία. Και ο Μπετόβεν, εκτός των άλλων, είχε το σπάνιο ταλέντο να μπορεί να μεταδίδει κρυστάλλινες ιδέες μέσα από τους ήχους… Έτσι, σύμφωνα με πολλούς μελετητές της ζωής του, έγινε δεκτός ως μέλος των Illuminati. Το πρώτο έργο του που περιέχει επαναστατικές αιχμές ήταν η Καντάτα του Αυτοκράτορα Ζοζέφ, το οποίο παράγγειλαν οι Illuminati, προς τιμήν του πρώτου «διαφωτισμένου» (illuminated) αυτοκράτορα της Αυστρίας, του Ζοζέφ του 2ου.

αρχείο λήψης (1)

Ο Μπετόβεν ήταν αχόρταγος αναζητητής της γνώσης. Διάβαζε όσα περισσότερα βιβλία μπορούσε και σύντομα είχε μελετήσει όλους τους μεγάλους φιλόσοφους της εποχής του, όπως τον Καντ, τον Βολταίρο και τον Ρουσσώ. Με τη βαθιά γνώση της φιλοσοφίας και την έμπνευσή του, κατάφερε να περάσει μέσα από τους ήχους του συμβολισμούς που κανείς πριν από αυτόν δεν μπορούσε να διανοηθεί πως θα μπορούσαν να εκφραστούν μουσικά. Επίσης, ο Μπετόβεν βασανιζόταν από πολλά μεταφυσικά παράδοξα: ένιωθε να τον καταλαμβάνουν παράξενες νοητικές οντότητες, αντιλαμβανόταν δαιμονικές εκφάνσεις του ίδιου του εαυτού τις οποίες προσπαθούσε να καταπολεμήσει, έβλεπε οράματα και παράξενα όνειρα. Όλα σχεδόν τα έργα του βασανίζονται από ανησυχίες αυτού του είδους, όπως και από αστείρευτο ανθρωπισμό (όπως π.χ. η αξεπέραστη Σονάτα στο Σεληνόφως), τραγικά και ταυτόχρονα ηρωικά συναισθήματα όπως η συμφωνία του Πεπρωμένου, ενώ σχεδόν παντού είναι φανερές οι μεταφυσικές και φιλοσοφικές του ανησυχίες, ακόμη και στα πιο ρομαντικά και όμορφα κομμάτια του, όπως το Αθάνατη Αγαπημένη (Immortal Beloved) ή το Für Elise (Για την Ελίσα –το οποίο, μάλιστα, «άκουσε» πρώτη φορά να παίζεται από «φασματικά» δάχτυλα μέσα σε ένα εγκαταλειμμένο κτίριο…) Μέσα σε αυτή τη φιλοσοφική ενατένιση, ο Μπετόβεν δεν ξεχνούσε και τις κοινωνικές του ευαισθησίες. Έσβησε π.χ. νευριασμένος την αφιέρωση της Ηρωικής συμφωνίας του προς τον Ναπολέοντα, τον οποίο αρχικά θεωρούσε Ήρωα της Δημοκρατίας, όταν εκείνος ανακήρυξε τον εαυτό του Αυτοκράτορα…

ludwig_3035496b

Ο Μπετόβεν πέρασε διάφορα στάδια στη ζωή του. Απέρριψε για κάποιο χρονικό διάστημα τις επαναστατικές ιδέες του Διαφωτισμού και των Illuminati, αλλά προς το τέλος της ζωής του φάνηκε να τις υποστηρίζει ξανά. Τα τελευταία 20 χρόνια της ζωής του, σαν από ειρωνεία, η μοίρα αφαίρεσε από τον Μπετόβεν την πιο αγαπημένη του αίσθηση, την ακοή. Ο Μπετόβεν προσπάθησε να ξεπεράσει αυτή την έλλειψη δαγκώνοντας το πιάνο όταν έπαιζε, προσπαθώντας έτσι να ακούσει τις νότες. Αυτό ήταν μεγάλο πλήγμα για τον εγωισμό του, όπως και το γεγονός πως δεν είχε καταφέρει να παντρευτεί, ενώ ήταν αγαπημένος πολλών γυναικών. (Πολλοί μελετητές ισχυρίζονται πως γι’ αυτό ευθύνεται η παράνομη σχέση του με τη χήρα του αδελφού του –της οποίας το γιο είχε υιοθετήσει– ενώ άλλοι εντοπίζουν κάποιον κρυφό δεσμό με την πριγκίπισσα Marie-Christiane, ένα δεσμό που δεν επισημοποιήθηκε ποτέ λόγω ταξικών διαφορών.)

images (3)

Ο Μπετόβεν πέθανε κουφός, μόνος και απογοητευμένος, αφού πρώτα ένιωσε πως κατάφερε να δώσει στην τέχνη όλα όσα είχε μέσα του. Αν και άφησε μέσα στην απόλυτη μοναξιά την τελευταία του πνοή, στην κηδεία του παραβρέθηκαν 10.000 άτομα. Από τότε, ο Μπετόβεν έγινε κτήμα όλης της ανθρωπότητας. Τα έργα του έγιναν θέμα χιλιάδων διαφωνιών, απαγορεύτηκαν ή επιβλήθηκαν από τα διάφορα καθεστώτα, αντιμετωπίστηκαν με εχθρότητα ή αγάπη. Όλοι, όμως, οι ακροατές του παραδέχονται την τεράστια μαγική δύναμη που τα διαπερνά…

images (4)

ΕΠΑΝΑΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ!

Ο θαυμαστός κόσμος του Τέσλα

TeslaADwallpaper

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ “Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΤΕΣΛΑ”;

 

To βιβλίο στοιχίζει 18 ευρώ και σας αποστέλλεται άμεσα (μέσω ΕΛΤΑ) στη διεύθυνσή σας με ΔΩΡΕΑΝ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής.

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215

ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Θαυμαστός Κόσμος Τέσλα”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail:tesla.plate.gr@gmail.com

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΧΕΙ ΕΞΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΜΟΝΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

Tesla

«Δεν μ’ ενοχλεί που έκλεψαν τις ιδέες μου. Μ’ ενοχλεί που δεν είχαν τις δικές τους», 

Nikola Tesla

Jackson Pollock: O Πρωτοπόπορος Αμερικανός Εξπρεσιονιστής της Αφαίρεσης

Jackson Pollock (1912-1956)

Ο Αφηρημένος Αμερικανός Εξπρεσιονιστής

Ο Jackson Pollock, Αμερικανός εξπρεσιονιστής ζωγράφος και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. Γνώρισε μεγάλη φήμη καθώς και εμπορική επιτυχία κατά τη διάρκεια της καριέρας του, ενώ το Νοέμβριο του 2006, ο πίνακάς του «Νούμερο 5» έγινε ο πιο ακριβό πίνακας στον κόσμο, όταν πουλήθηκε για το αστρονομικό ποσό των 140 εκατ. δολαρίων από τον David Geffen σε ένα μυστικό αγοραστή, ο οποίος φημολογείται ότι είναι Γερμανός επιχειρηματίας και συλλέκτης έργων τέχνης.

Ο Pollock γεννήθηκε στο Wioming και μεγάλωσε στην Arizona. Η οικογενειακή του κατάσταση κατά τα νεανικά του χρόνια περιγράφεται ως ιδιαίτερα περίπλοκη, με συχνές μετακινήσεις σε διάφορες πόλεις και πολιτείες της Αμερικής, ενώ δεν έλειψαν οι διαδοχικές αποβολές από διαφορετικά σχολεία στα οποία φοίτησε. Το 1929 ο Pollock εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου σπούδασε ζωγραφική κοντά στον Thomas Hart Benton, φοιτώντας στο «Art Students League of New York».

Το 1936 ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τη χρήση της υγρής μπογιάς σε ένα πειραματικό εργαστήριο της Νέας Υόρκης, το οποίο διευθυνόταν από τον David Alfaro Siquueiros. Ο Pollock επηρεάστηκε βαθιά από τις νέες μεθόδους και άρχισε να εφαρμόζει μια ιδιόμορφη τεχνική με υγρή μπογιά, η οποία αργότερα χαρακτηρίστηκε ως τεχνική του «dripping», δηλαδή του «σταξίματος». Ο Pollock τοποθετούσε τον καμβά στο πάτωμα του στούντιο και χρησιμοποιώντας αντικείμενα όπως ξύλα, ξεραμένες βούρτσες ή και σύριγγες, «πιτσιλούσε» τον καμβά με μπογιά, δημιουργώντας αφηρημένα σχήματα που μετέδιδαν έντονες καταστάσεις και συναισθήματα, χωρίς να παίρνουν κάποια συγκεκριμένη ρεαλιστική μορφή.

No._5,_1948

Τα πρώτα έργα του Pollock θεωρούνται επηρεασμένα από τους Μεξικανούς ζωγράφους David Alfaro Siquueiros και Diego Rivera, ωστόσο μετά από την πρώτη του επαφή με έργα του Picasso και των υπερρεαλιστών, οι πίνακες γίνονται περισσότερο συμβολικοί.

 

Το 1944, ο Pollock παντρεύτηκε την – επίσης ζωγράφο –Lee Krasner και ένα χρόνο αργότερα μετακόμισαν στο Λονγκ Άιλαντ. Η Krasner εργαζόταν για τη συντήρησή τους, ενώ ο Pollock είχε την ευκαιρία να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη ζωγραφική. Την περίοδο αυτή, η οποία θεωρείται από τις δημιουργικότερες για τον Pollock, ανέπτυξε τεχνικές που καλούνται συχνά και με τον ευρύτερο όρο action painting. Μέσω αυτής της τεχνικής, ο Pollock γινόταν στην πραγματικότητα «τμήμα» του πίνακα, κινούμενος γύρω από το έργο του και πετώντας, πιτσιλώντας, στάζοντας μπογιές διαφόρων χρωμάτων, μετέδιδε την ενέργεια της κίνησής του στον πίνακα.

 

Παρά τον τυχαίο χαρακτήρα που εμπεριέχεται στην τεχνική του, ο Pollock συνήθιζε να δηλώνει ότι επεξεργαζόταν σχολαστικά τους πίνακές του, οι οποίοι αποτελούν ως επί το πλείστον αφηρημένες συνθέσεις μεγάλων διαστάσεων (murals). Οι πρώτοι πίνακες που ακολουθούν την τεχνική του dripping εκτέθηκαν για πρώτη φορά το 1948, στην Betty Friedman Gallery και έτυχαν καθολικής καλλιτεχνικής αναγνώρισης, αλλά και μεγάλης εμπορικής επιτυχίας. Το περιοδικό Time φιλοξένησε ένα εκτενές άρθρο για τον Pollock το 1951, χαρακτηρίζοντάς τον ως το «μεγαλύτερο εν ζωή Αμερικανό καλλιτέχνη».

Παλεύοντας ενάντια στον αλκοολισμό ολόκληρη τη ζωή του, εν τέλει ο Pollock έμελλε να χάσει τη ζωή του εξαιτίας του αλκοόλ.1280px-Pollock-green

Στις 11 Αυγούστου 1956 σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα το οποίο προκλήθηκε ενώ οδηγούσε μεθυσμένος. Το 2000, η ζωή του Pollock μετατράπηκε σε ταινία, μέσω του βιογραφικού φιλμ «Pollock», με πρωταγωνιστή τους Ed Harris και Marcia Gay Haden.

αρχείο λήψης

List of major works of Jackson Pollock,

Number 1, 1950 (Lavender Mist),National Gallery of Art, Washington, D.C.