Category Archives: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ – ECONOMIC CRISIS

Ο καπιταλισμός και οι οικονομικοκοινωνικές ανισότητες είναι αντίθετες με την ανθρώπινη φύση και τον ανθρωπισμό

Ο καπιταλισμός και οι οικονομικοκοινωνικές ανισότητες είναι αντίθετες με την ανθρώπινη φύση και τον ανθρωπισμό

 

 

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslessdemocracy@gmail.com,

 

 

Η τρέχουσα οικονομική κρίση του καπιταλισμού δεν είναι καινούργια κι ας αποτελεί έκφραση της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης. Δεν είναι μόνο κρίση που αποσκοπεί στη μονοπολική αναδιάρθρωση της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας, αλλά, για να επιτύχει αυτό το σκοπό, λειτουργεί και ως πνευματική κρίση που αποδομεί τον τρόπο ορθολογικής σκέψης και αποσκοπεί στο να «ωριμάσει», διαμέσου του εξουσιαστικού φόβου, της υπονόμευσης της γλώσσας και της σκέψης, της παραπληροφόρησης και του αποπροσανατολισμού, την ανθρωπότητα να δεχτεί τη Νέα Τάξη Πραγμάτων. Δεν είναι ούτε η τελευταία κρίση, κι ας είναι ο τελευταίος κρίκος μιας ατέλειωτης σειράς κρίσεων του κεφαλαίου που προσπαθεί να αναγεννηθεί μέσα από τις παρακμιακές στάχτες του με κάποια καινούργια μορφή που θα του δίνει παράταση ζωής, έστω κι αν αυτό σημαίνει όξυνση της φτώχειας και της καταστροφικής επίδρασής του πάνω στη Φύση και στην κοινωνία, με την αποκρουστική μορφή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας και της ‘σκιώδους παγκόσμιας διακυβέρνησης’[1].

Με τις κρίσεις του το κεφάλαιο αναζητά διέξοδο από τις αντιθέσεις του, τις αντιφάσεις του, τις ανικανότητές του και την αστάθειά του, δημιουργώντας όλο και μεγαλύτερα, όλο και τραγικότερα, όλο και καθολικότερα αδιέξοδα για τις κοινωνίες και την ανθρωπότητα συνολικά. Οι νεοκλασικοί οικονομολόγοι και τα πολιτικά κόμματα ολόκληρου του φάσματος του αστικού κοινοβουλευτισμού, νεοφιλελεύθερα αστικά δεξιά, κεϋνσιανά αστικά κεντρώα και κρατιστικά αστικά «αριστερά», διακηρύσσουν υποκριτικά ότι αναζητούν διέξοδο που θα ανανεώνει και θα «ηθικοποιεί» τον καπιταλισμό, αλλά και θα βελτιώνει τη θέση των εργαζόμενων, εκπαιδεύοντας τις κοινωνίες στο παιχνίδι του χορτάτου σκύλου και της ολόκληρης καπιταλιστικής πίτας.

Είναι γνωστό ότι καμιά οικονομική κρίση δεν έρχεται απροειδοποίητα, αλλά ως συνέπεια σειράς μικρών και συνεχώς ογκούμενων οικονομικών και κοινωνικών επεισοδίων, γεγονότων και φαινομένων, που προκαλούνται εξαιτίας της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας και κορυφώνονται με το ξέσπασμά της. Έτσι, και η τρέχουσα παγκόσμια οικονομική κρίση του καπιταλισμού αποτελεί το ξέσπασμα της διαρκώς ογκούμενης οικονομικής, κατά συνέπεια και κοινωνικής, ανισότητας, καθώς και της καλπάζουσας ανισορροπίας μεταξύ των κρατών κατά τις τελευταίες δεκαετίες του υποτιθέμενου πολιτικού θριάμβου του νεοφιλελευθερισμού. Οξύνθηκε και ως επακόλουθο της «ειρηνικής» μεταμόρφωσης του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού, που δόλια και απατηλά καταχωρίστηκε ως «θάνατος του σοσιαλισμού», σε νεοφιλελεύθερο ιδιωτικό καπιταλισμό, ο οποίος διά της παγκοσμιοποίησής του εξελίσσεται σε μια ολοκληρωτική παγκόσμια δικτατορία του κεφαλαίου πάνω στην κοινωνία-ανθρωπότητα, που με την πολιτική λιτότητας, δηλαδή της καθυπόταξης και του πνευματικού στραγγαλισμού των εργαζόμενων, θα φέρει νέες, χειρότερες για την ανθρωπότητα καταστροφικές κρίσεις.

Γνωστό είναι επίσης ότι είναι μύθος η αντίληψη ότι οι ανισότητες έχουν να κάνουν με την ανθρώπινη φύση, γιατί η αλήθεια είναι ότι αυτές αποτελούν δημιούργημα των εκμεταλλευτικών κοινωνικών συστημάτων που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των απάνθρωπων και καταστροφικών σκοταδιστικών και εξουσιαστικών ιερατείων, που λεηλατούν τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού με εργαλεία τα ‘θεία σκιάχτρα’, την άγνοια, τον εξουσιαστικό Φόβο, τους άδικους και παράνομους νόμους και τις δυνάμεις καταστολής. Η ανθρώπινη φύση δεν είναι ένα υπεριστορικό και πολύ περισσότερο δεν είναι ένα μεταφυσικό μέγεθος, αλλά μια ιδιότητα, ένα αποτύπωμα του εκάστοτε οικονομικοκοινωνικού συστήματος. Κανένας λογικός άνθρωπος δεν θέλει να κάνει αυτό που δεν θα ήθελε να του κάνουν και η ιστορία διδάσκει ότι το ανθρώπινο είδος επιβίωσε γιατί για εκατομμύρια χρόνια έζησε σε συνθήκες ισοκατανομής, ενώ από τότε που γεννήθηκε η ατομική ιδιοκτησία, η ιδιωτική και κρατική εξουσία και οι κοινωνικές ανισότητες το ανθρώπινο είδος μπήκε σε περίοδο συγκρούσεων, αλληλοεξόντωσης και παρακμής.

Γι’ αυτό, άτομα, κοινωνίες και ανθρωπότητα, οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού που μαθαίνουν να συνδέουν τους θρησκευτικούς μύθους, τις οικονομικές θεωρίες και τις πολιτικές ιδεολογίες με τα συμφέροντα που εξυπηρετούν, δεν θέλουν θεωρίες που να «τετραγωνίζουν τον κύκλο» ή δυνάμεις καταστολής που θα κυκλώνουν τα τετράγωνα των φτωχών και εξεγερμένων συνοικιών και αναζητούν διέξοδο όχι στα πλαίσια του καπιταλισμού, αλλά έξω, πέρα και ενάντια σ’ αυτόν. Οι άπειροι αγώνες και οι τεράστιες θυσίες τους δείχνουν ότι όσο ως άτομα, κοινωνίες και ανθρωπότητα δεν γνωρίζουμε την πρωταρχική αιτία των κρίσεων, δηλαδή την πόρτα από την οποία μπήκε στις κοινωνίες η οικονομική ανισότητα, και συνεπώς οι κρίσεις στασιμότητας, πείνας και καταστροφικών πολέμων για την «ανασυγκρότηση» της οικονομικής βάσης της εκάστοτε εξουσίας, και ιδιαίτερα αυτής του κεφαλαίου, τόσο δεν θα μπορούμε να βρούμε την πόρτα εξόδου από το κατ’ εξοχήν σύστημα της κοινωνικής ανισότητας και των καταστροφικών κρίσεων, τον καπιταλισμό, δηλαδή, τον δρόμο προς μια ανθρωπινότερη κοινωνία, προς έναν καλύτερο κόσμο[2].

Είναι ιστορικά βεβαιωμένο πως η ανθρωπότητα πορεύτηκε κατά τη μεγαλύτερη περίοδο της διαδρομής της σε συνθήκες ισότητας και ισοκατανομής. Είναι επίσης ιστορικά βεβαιωμένο πως η κοινωνική ανισότητα άρχισε σε μια συγκεκριμένη ιστορική περίοδο και από μια συγκεκριμένη απόφαση μιας αυθαίρετης, μειοψηφικής και ένοπλης εξουσίας που καθιέρωσε το δικαίωμα της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στους ηττημένους αντιπάλους της και πάνω στην κοινόκτητη γη. Με βάση αυτά τα δεδομένα, καθίσταται αναγκαίο να στρέψουμε την προσοχή μας προς την έρευνα των συνθηκών της γέννησης και της φύσης της ατομικής ιδιοκτησίας, αλλά και των όρων λειτουργίας, των συνεπειών και της κατάργησής της[3].

 

Σκοπός αυτής της έρευνας δεν μπορεί να είναι να πάρουν τις ιδιοκτησίες των εχόντων οι μη έχοντες, για να συνεχιστεί η κοινωνική ανισότητα και ο εξουσιαστικός ρεβανσισμός, ούτε να ξαναμοιραστούν οι άνισες ατομικές ιδιοκτησίες σε ίσα μέρη, γιατί η κοινωνική ισότητα δεν είναι μαθηματικό πρόβλημα ισοκτησίας, που είναι αντικειμενικά αδύνατο να υπάρξει, αλλά πρόβλημα καθολικής ακτημοσύνης, ή, με άλλα λόγια, πρόβλημα κοινοκτημοσύνης πάνω στα μέσα, τους όρους και τους πόρους παραγωγής, στην οποία ο καθένας, σύμφωνα με το διαχρονικό όραμα των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, θα συμμετέχει στην παραγωγή ανάλογα με τις δυνατότητές του και θα απολαμβάνει στην κατανομή ανάλογα με τις ανάγκες του.

Η κοινωνική ισότητα μπορεί να εννοηθεί μόνο ως σχέση αναλογίας μεταξύ δυνατοτήτων-υποχρεώσεων και αναγκών-απολαβών, πράγμα που σημαίνει ίσες υποχρεώσεις για ίσες δυνατότητες, ίσες ευκαιρίες για όλους και ίσες απολαβές για ίσες ανάγκες. Σημαίνει μια κοινωνία μάνα όλων και όχι παραμάνα των πολλών, στα πλαίσια της οποίας κανένας δεν θα μπορεί να αποκτά πλούτο και δικαιώματα πέρα από τα αναγκαία για τη φυσιολογική σωματική και πνευματική του εξέλιξη, αλλά και κανένας δεν θα αφήνεται να γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης, με αποτέλεσμα να πένεται και να χάνει την ανθρώπινη αξιοπρέπειά του και την ελευθερία του. Αυτή η κοινωνική ισότητα που για εκατοντάδες χιλιάδες ή και για εκατομμύρια χρόνια υπαγορεύτηκε από βιολογικούς λόγους για την επιβίωση του ανθρώπινου είδους και αποτυπώθηκε σε μορφές κοινωνικής οργάνωσης με κριτήριο την ανάλογη με τις ανάγκες ισοκατανομή των κοινών αγαθών, οφείλει να επαναδιατυπωθεί και να επανακτηθεί στο σημερινό πολιτισμικό επίπεδο, τόσο για βιολογικούς λόγους επιβίωσης του ανθρώπινου είδους όσο και για λόγους κοινωνικούς, ηθικούς, ανθρωπιστικούς και πολιτισμικούς, ως απάντηση στην καπιταλιστική βαρβαρότητα που απειλεί την ανθρωπότητα με έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο, με πιθανότερη κατάληξη έναν ψηφιακό-τεχνολογικό μεσαίωνα που θα επαναπροσδιορίζει την ανθρώπινη ύπαρξη με όρους ανισότητας και εξουσίας.

Σκοπός αυτής της μελέτης είναι να κατανοηθεί η εγωιστική φύση, ο συγκρουσιακός χαρακτήρας, ο διασπαστικός ρόλος και οι αρνητικές συνέπειες της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στον άνθρωπο και στην κοινωνία του. Γι’ αυτό θα χρειαστεί να ανατρέξουμε στις συνθήκες που τη γέννησαν και την επέβαλαν, στις πληγές που άνοιξε πάνω στα σώματα των επιμέρους κοινωνιών και στο ξεστράτισμα του ανθρώπινου πολιτισμού, όπου σήμερα, και εξαιτίας της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας, η ανθρωπότητα σφαδάζει κάτω από τη δικτατορία του 1% του παγκόσμιου πληθυσμού που καταπατά το δικαίωμα του άλλου 99% να ζει με αξιοπρέπεια, γιατί έχει υφαρπάξει πάνω από το 60% του πλανήτη ως ατομική του ιδιοκτησία και μέσω αυτού, των άδικων νόμων και των κατασταλτικών μηχανισμών σφετερίζεται πάνω από το 80% του παγκόσμιου πλούτου.

Τέλος, σκοπός αυτής της μελέτης είναι να προσεγγίσει και να φωτίσει τις αντικειμενικές και υποκειμενικές προϋποθέσεις που είναι αναγκαίες για το ξεπέρασμα του «φόβου του θεού»[4], δηλαδή του φόβου της εξουσίας, του φόβου του Νόμου, της νόθας συνείδησης και της ιδεολογικής πλάνης περί της «ιερότητας της ατομικής ιδιοκτησίας» και της «αιωνιότητας του καπιταλισμού». Όμως ένας στείρος αντικαπιταλισμός, και μάλιστα στο όνομα ενός άλλου καπιταλισμού, φασιστικού ή κρατικίστικου, τριτοτεταρτοδιεθνιστικού ή ποπουλίστικου λατινοαμερικανικού τύπου, δεν μας οδηγεί στην έξοδο από τον καπιταλισμό. Είναι αναγκαίο να συνδυάσουμε την άρνηση του καπιταλισμού με μια νέα θέση, ένα νέο πρόταγμα που θα πείθει για τη χρησιμότητα και την εφικτότητα της ριζικής ακύρωσης του καπιταλισμού, αλλά και για το ρεαλισμό ενός άλλου τύπου κοινωνίας χωρίς αφεντικά και δούλους, προϋπόθεση αναγκαία και ικανή για μια άλλη φιλοσοφία ζωής και για μια άλλη κοινωνία που θα κινείται στη λογική της αμεσοδημοκρατικής αυτοδιεύθυνσης, του «μέτρον άριστον» και του «πάντων πραγμάτων μέτρον άνθρωπος». Και το σπουδαιότερο είναι ότι αυτός ο μετασχηματισμός μπορεί να συντελεστεί με αυξημένη την αυτοπεποίθηση και την ικανότητα άμεσης παρέμβασης των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, για να μην παραλύσει η κοινωνική δυναμική και για να αποτραπεί η δημιουργία οικονομικού και διοικητικού χάους, που θα το εκμεταλλευτούν οι ένοπλες οργανωμένες συμμορίες για να περιθωριοποιήσουν και να καθυποτάξουν και πάλι την κοινωνία.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι για να βγει κάποτε η ανθρωπότητα από το θανάσιμο αδιέξοδο που δημιουργήθηκε με την εμφάνιση, τη βίαιη επιβολή και την αιματηρή διατήρηση της ατομικής ιδιοκτησίας, είναι αναγκαία η απόλυτη και ριζική κατάργηση και η αντικατάστασή της από σχέσεις κοινωνικοποίησης των πάντων, με τη μορφή της άμεσης δημοκρατίας των κοινών αγαθών και περιεχόμενο την αταξική κοινωνία στα πλαίσια μιας σύγχρονης κοσμοαντίληψης για έναν οικουμενικό ουμανιστικό πολιτισμό.

Οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού που υπομονετικά και επίμονα οδήγησαν με αμέτρητους αγώνες και τεράστιες θυσίες την ανθρωπότητα από τις σπηλιές μέχρι τον 21ο αιώνα και το διάστημα, έχουν δημιουργήσει όλες τις αναγκαίες υλικοτεχνικές προϋποθέσεις για το ξεπέρασμα του καπιταλισμού και την οικοδόμηση μιας κοινωνίας της ισότητας. Εκείνο που μένει ακόμα ανολοκλήρωτο είναι οι υποκειμενικές προϋποθέσεις, δηλαδή η συνειδητοποίηση από τις ίδιες αυτές δυνάμεις ότι το ζήτημα της κοινωνικής τους απελευθέρωσης δεν είναι υπόθεση θεών, μεσσιών, βασιλιάδων, ηρώων, ηγετών και «φωτισμένων» ελίτ, απελευθερωτικών εξουσιαστικών και τάχα «αριστερών» πρωτοποριών. Αντίθετα, είναι αποκλειστικά δικό τους έργο και δική τους ιστορική υποχρέωση απέναντι στις γενιές που θυσιάστηκαν για να φτάσουμε ως εδώ, αλλά και στις γενιές που έρχονται, για να μη μείνουμε εδώ ή να πισωγυρίσουμε, αλλά να συνεχίσουμε τον αγώνα που θα μας φέρνει όλο και πιο κοντά στο διαχρονικό όραμα της ανθρωπότητας για την κοινωνική ισότητα και τον ουμανισμό. Αυτό βέβαια προϋποθέτει την ανάπτυξη της ικανότητας να βλέπουμε μέσα στο Σήμερα τι κυοφορείται για το Αύριο που Μεθαύριο θα είναι Χθες, για να αποτρέπουμε αρνητικές και να ενισχύουμε θετικές εξελίξεις που θα μας καταστήσουν ως άτομα, ως κοινωνίες και ως ανθρωπότητα ικανούς να χειραφετηθούμε και να αυτοκυβερνηθούμε, πράγμα που προϋποθέτει ένα νέο, ρωμαλέο Κίνημα Οικουμενικού Ουμανιστικού Διαφωτισμού, για να μάθουμε όχι μόνο τι δεν θέλουμε, αλλά και τι ακριβώς θέλουμε και πώς θα το πραγματοποιήσουμε, μετακινούμενοι, βεβαίως, από το νοσηρό Εγώ που επιτρέπει στον καπιταλισμό να λεηλατεί τις ζωές μας στο απελευθερωτικό Εμείς της αυτοπεποίθησης, του αυτοσεβασμού και της κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης.

Είναι ζωτικά αναγκαίο η επιστημονικά έγκυρη και κοινωνικά χρήσιμη γνώση να δραπετεύσει από τα κλειστά «επιστημονικά ιερατεία» που διαπλέκονται με την εκάστοτε εξουσία, να κατεβεί στα χαμηλότερα μορφωτικά στρώματα των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, με στόχο την απαλλαγή των κοινωνιών από τις «θεόπνευστες» πνευματικές ελίτ, από τις αγοραίες ιδεαλιστικές φιλοσοφίες, από τους ντελάληδες της αστικής ιδεολογίας, ακόμα και από τις μεσσιανικές «αριστερές» πρωτοπορίες, και να προχωρήσει στην αριστεροποίηση της ίδιας της κοινωνίας, στην προοπτική της οικοδόμησης από τα κάτω ενός καλύτερου μέλλοντος και όχι στην επιδιόρθωση του καπιταλιστικού παρελθόντος. Είναι ζήτημα ζωτικής σημασίας να απελευθερωθούν τα λαϊκά στρώματα από την αστική ιδεολογία του κοινοβουλευτισμού, ο οποίος ενώ γνωρίζει πως η ανηθικότητα του καπιταλισμού ξεκινάει από την ατομική ιδιοκτησία και την κοινωνική ανισότητα, υποστηρίζει διά των ανταγωνιζόμενων για τη νομή της δοτής εξουσίας κομμάτων πως η ανηθικότητα, η διαφθορά και η εγκληματικότητα οφείλονται στα αντίπαλα κόμματα και στους αντίπαλους πολιτικούς, αφήνοντας συνειδητά το κεφαλαιοκρατικό σύστημα εκτός πεδίου ευθυνών. Το χειρότερο όλων είναι ότι σ’ αυτό το παιχνίδι του κεφαλαίου για την, μέσω των επαγγελματιών πολιτικών και ιδεολογικών διαφημιστών του, παραπλάνηση των πολιτών συμμετέχουν και τα καθεστωτικά «αριστερά» κόμματα, υποσχόμενα αποτελεσματικότερη και εντιμότερη διαχείριση του κεφαλαιοκρατικού συστήματος, πράγμα που απενοχοποιεί το κεφάλαιο και το εμφανίζει ως ηθικά αδικημένο από τους ανήθικους πολιτικούς υπαλλήλους του, τους οποίους βέβαια αυτό το ίδιο τους κατασκευάζει, τους επιλέγει, τους χρηματοδοτεί και τους επιβάλλει ως πολιτικούς διαχειριστές του.

Ο πολιτικός μύθος ότι τάχα φταίνε τα «μνημόνια» και η «πολιτική λιτότητας» και όχι το κεφάλαιο, παραπέμπει παραπλανητικά στη σκέψη ότι μπορεί να υπάρξει καπιταλισμός χωρίς λιτότητα, χωρίς μνημόνια και ανισότητα, φτάνει να ανακυκλώνεται το υπαλληλικό προς το κεφάλαιο πολιτικό προσωπικό στη δοτή διαχείριση της πολιτικής εξουσίας. Με αυτόν τον τρόπο απενοχοποιούνται η οικονομική εξουσία, η μεγάλη ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής και το κεφάλαιο και μετακινούνται σε παρένθετους θεσμούς, όπως τα πολιτικά κόμματα, σε αχυράνθρωπους επαγγελματίες πολιτικούς που τα στελεχώνουν, ακόμα και στα ίδια τα θύματά τους.

Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι να χάνουν οι πολίτες τον έλεγχο πάνω στην πραγματικότητα και να γίνονται πολιτικά ενεργούμενα που εύκολα και απολίτικα μετακινούνται από το ένα παλιό και χρεοκοπημένο αστικό κόμμα στο άλλο, στο νέο «προοδευτικό», «σοσιαλδημοκρατικό», «σοσιαλιστικό», ακόμα και «κομμουνιστικό» κόμμα, ακολουθώντας τον Α ή Β κατασκευασμένο αρχηγό μέχρι να κατανοήσουν ότι η ζωή τους πάει από το κακό στο χειρότερο και ν’ αρχίσουν να σκέπτονται την επεξεργασία συλλογικών λύσεων για τη ζωή τους και τον τόπο τους. Σ’ αυτή τη διαδικασία οφείλουν τα μορφωτικά πιο προχωρημένα τμήματα των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού να παρέμβουν με κάθε πρόσφορο και εναλλακτικό τρόπο στην, μέσα από διαδικασία ατομικής και συλλογικής αυτομόρφωσης, αποκάλυψη της σε βάρος τους σκευωρίας και στην ανάδειξη του ρόλου της αυτοπεποίθησης της ίδιας της κοινωνίας στην εφικτότητα της αυτοδιεύθυνσής της.

Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε στην ανθρώπινη ιστορία, γίνεται φανερό ότι τα αδιέξοδα του καπιταλισμού απειλούν την ανθρωπότητα συνολικά, γιατί οι ‘ευλογημένοι’ της εξουσίας γίνονται όλο και λιγότεροι, όλο και κυνικότεροι, όλο και πιο επικίνδυνοι για την ανθρωπότητα συνολικά. Με την αναγνώριση της πραγματικότητας ότι η ατομική ιδιοκτησία, ως μεγάλη απάτη των εκάστοτε εξουσιών, αλλά και ως μεγάλη πλάνη των εξουσιαζόμενων όλων των εποχών, αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί τη βασική αιτία όλων των δεινών της ανθρωπότητας, θα διευκολυνθεί η διαμόρφωση μιας νέας κοινωνικής συνείδησης που προοδευτικά θα καταστήσει τις επιμέρους κοινωνίες ικανές να συγκροτηθούν τοπικά, περιφερειακά, εθνικά και οικουμενικά σε αντικαπιταλιστική-ουμανιστική δύναμη αλλαγής. Μια δύναμη που θα διαμορφώσει τους όρους και τις συνθήκες για μια ευρείας έκτασης και μεγάλου κοινωνικού βάθους καθολική ειρηνική εξέγερση, που θα μεταμορφώσει τις ίδιες τις κοινωνίες σε υποκείμενο της ιστορίας, σε άμεσους νομοθέτες που θα καταργήσουν όλους τους άδικους και απάνθρωπους θεσμούς, με πρώτον και κύριο αυτόν της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής, για να γίνει μπορετή η κατάργηση όλων των κοινωνικών διακρίσεων και των ανισοτήτων, προϋπόθεση ικανή και αναγκαία για την επανένωση των κοινωνιών, των λαών, των εθνών και της ανθρωπότητας στη βάση της Άμεσης Δημοκρατίας σε τοπικό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο.

Αυτοί οι προβληματισμοί με οδήγησαν πέρα από τις παραδοσιακές, θεωρητικές, ιδεολογικές περί ιδιοκτησίας προσεγγίσεις, σε μια ανθρωποκεντρική κοσμοαντίληψη βασισμένη στον οικονομικό ορθολογισμό, στον πολιτικό πραγματισμό και στην υλιστική-φυσική κατανόηση των αέναων κινητήριων δυνάμεων της ανθρώπινης ιστορίας προς την κοινωνική ισότητα και τον ανθρωπισμό που πήραν τη μορφή του τελευταίου δοκιμίου μου με τίτλο ‘Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας. Η ατομική ιδιοκτησία ως μήτρα βίας, εξουσίας, ανισότητας, εγκληματικότητας, σκοταδισμού και ανηθικότητας’, των εκδόσεων ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015.

Έχω πλήρη επίγνωση ότι οι συγγραφικές επιλογές μου ενοχλούν τα σκοταδιστικά και τα εξουσιαστικά ιερατεία, την παραδοσιακή αστική και την τάχα ‘αριστερή επαναστατική’ δογματική ή/και αναθεωρητική ιντελιγκέντσια, καθώς και τους ακαδημαϊκούς πνευματικούς ευνούχους που βολεύονται στους προθαλάμους κάποιας εξουσίας έναντι κάποιας ‘έδρας’, βουλευτικής/υπουργικής θέσης και τριάντα αργυρίων. Γνωρίζω επίσης ότι μεγάλη μερίδα των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού φοβούνται να αναζητήσουν τα αίτια για την πνευματική και την οικονομικοκοινωνική μιζέρια τους, καταναλώνοντας σκοταδιστικούς μύθους, τοξικές κομματικές ιδεολογίες και αποβλακωτικά θεάματα σε πολύ μεγάλες δόσεις και σε βαθμό που να μην υποψιάζονται τις ευθύνες τους για όσα συντελούνται γύρω τους και σε βάρος τους, αλλά ούτε και τις δυνατότητές τους, πως «αν ξυπνήσουν μονομιάς, θα ’ρθει ανάποδα ο ντουνιάς».

Παρ’ όλα αυτά συνεχίζω να κάνω εκείνο που θεωρώ χρέος μου για να είμαι χρήσιμος στην υπόθεση της κοινωνικής ισότητας, ακόμα κι αν πρέπει να είμαι ενοχλητικός και δυσάρεστος σε «ξύπνιους» και «κοιμώμενους», αδιαφορώντας για τη «γνώμη» όσων στερούνται της κρίσιμης ποσότητας και ποιότητας επιστημονικά έγκυρης και κοινωνικά χρήσιμης γνώσης, αλλά και για τις προθέσεις και τις πράξεις όσων τρέμουν την αλήθεια και φοβούνται πως με τη γνώση άλλοι, οι λίγοι, θα χάσουν τα ποίμνιά τους και τον γήινο παράδεισό τους και άλλοι, οι πολλοί, θα χάσουν τις ψευδαισθήσεις και τις αλυσίδες τους.

«Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία», αλλά για να είναι κανείς ελεύθερος πρέπει να το θέλει, να το τολμά και να αγωνίζεται γι’ αυτό με τις όποιες δυνάμεις και δυνατότητές του και με όποιο κόστος. Θέλει δύναμη να μπορείς να μην ανήκεις σε στρούγκες, στοές, λέσχες, κλαμπ, αδελφότητες και αδελφάτα, τάγματα και συντάγματα, μυστικές υπηρεσίες και σκοταδιστικά κονκλάβια. Θέλει κουράγιο και πείσμα να αρνηθείς να γίνεις μέλος μιας «παρέας κολλητών», ενός «κλειστού κύκλου», μιας «ιδεολογικοπολιτικής συμμορίας» ή μιας πολιτικής φράξιας, μιας θρησκευτικής-παραθρησκευτικής σέχτας και μιας «θύρας 13» με κάποιον ηγετίσκο του μισοσκόταδου με συνωμοτικό χαρακτήρα, ξεχωριστή πειθαρχία και ιδιοτελείς σκοπούς. Θέλει δύναμη, κόπο και πόνο να είσαι ο εαυτός σου και όχι δούλος θείων σκιάχτρων, οπαδός ψευδοσωτήρων και κομματικών ιδεολογιών, ή φερέφωνο κάποιου πολιτικού/πνευματικού «προαγωγού». Θέλει, θέλει, θέλει πολλά ακόμη, αλλά αξίζει τον κόπο να μπορείς να μιλάς και να γράφεις χωρίς υστεροβουλία και χωρίς να φοβάσαι κανέναν θρησκευτικό μουλά, κανέναν πνευματικό ευνούχο και κανέναν ‘αυθεντικό’, κρατικό ή μεταλλαγμένο εξουσιαστή, αλλά ούτε και τον όποιο περιφερόμενο φανατικό μοιρολάτρη και φονταμενταλιστή που μπορεί να σκοτώσει ή να σκοτωθεί για την «πίστη» και την «ιδεολογία», που επιδέξιοι πνευματικοί ευνούχοι και ευνουχιστές του φύτεψαν από τα γεννοφάσκια του στο κεφάλι για να τον ποδηγετούν μέχρι τα βαθιά γεράματα…

Για την αναγκαιότητα και τη χρησιμότητα της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ο αγώνας για τη ζωή και την κοινωνική ισότητα δεν σταμάτησε ποτέ και δεν θα σταματήσει από κανέναν μύθο, εξουσιαστή ή ηγεμόνα μέχρι την οριστική νίκη.

 

_____________

http://classlessdemocracy.blogspot.gr/2018/04/o.html,

[1] Βλέπε Λάμπος Κώστας Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[2] Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

[3] Για μια διεξοδική ανάλυση του θέματος βλέπε, Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017.

[4] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015.

Advertisements

Μικροαστική αποανάπτυξη εναντίον ουμανιστικής αποκαπιταλιστικοποίησης;

Μικροαστική Αποανάπτυξη

Εναντίον

Ουμανιστικής Αποκαπιταλιστικοποίησης;

 

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslessdemocracy@gmail.com,

 

«Το φαντασιακό μας έχει αποικισθεί, ο εχθρός κρύβεται στο

βαθύτερο μέρος του εαυτού μας».

Σερζ Λατούς

Καταναλωτές έχουν σχηματίσει ουρά το πρωί έξω από γνωστό πολυκατάστημα στην πλατεία Συντάγματος, περιμένοντας ν’ανοίξει για να προμηθευτούν προίόντα σε δελεαστικές τιμές, με αφορμή την «Μαύρη Παρασκευή» ή «Black Friday», Αθήνα, την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2016. Η «Black Friday» θεσπίστηκε στις ΗΠΑ και εορτάζεται σε αρκετές χώρες, την τέταρτη Παρασκευή του Νοεμβρίου και είναι μια ημέρα όπου τα καταστήματα πραγματοποιούν πολύ μεγάλες εκπτώσεις έως 80%. 

 

 

Ο καπιταλισμός βιώνει την παρακμή του, διαισθάνεται την ιστορική χρεοκοπία του και το επικείμενο, αργά ή γρήγορα, τέλος του, γι’ αυτό πέρασε, μέσα από μια ελεγχόμενη ιδιόμορφη αυτοαποκαπιταλιστικοποίηση που καταργεί το μικρό και το μεσαίο κεφάλαιο, αλλά σε κάποιο βαθμό και τη μισθωτή εργασία, στην αντεπίθεση με στόχο να ταμπουρωθεί πίσω από νεοφεουδαρχικές οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές δομές. Με αυτόν τον τρόπο ο καπιταλισμός προσπαθεί να αντιστρέψει το βέλος του χρόνου, να βάλει όπισθεν στην πορεία της ιστορίας και να γυρίσει-οδηγήσει την ανθρωπότητα σε ένα καινούργιο Μεσαίωνα, σε ένα νέο σκοτεινό βασίλειο χιλίων χρόνων με μια παγκόσμια κυβέρνηση του κεφαλαίου, στην απόλυτη καπιταλιστική βαρβαρότητα. Αυτή η απειλή δεν είναι ένα κάποιο σενάριο ζόφου, αλλά ο ίδιος ο ζόφος που παίζεται στην παγκόσμια σκηνή ως νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, κι’ αν δεν αποφασίσουμε να χαλάσουμε σήμερα αυτή την παράσταση, στο τέλος, ως σκιές του εαυτού μας, θα χειροκροτούμε τους δήμιους τους δικούς μας, αλλά και του ανθρώπινου πολιτισμού.

Ατομική αυτοαποκαπιταλιστικοποίηση στο όνομα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας

Δύσκολος, ανηφορικός και μακρύς ο δρόμος της ‘επιστροφής’, όπως δύσκολη και μακρά ήταν η κατηφόρα στην οποία οδήγησαν την ανθρωπότητα τα συστήματα της ανισότητας και της εκμετάλλευσης. Μόνο ο δρόμος προς την καπιταλιστική βαρβαρότητα είναι πιο σύντομος, αλλά αυτός δεν είναι η επιλογή των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, είναι επιλογή του καταστροφικού και απάνθρωπου κεφαλαίου. Γι’ αυτό θα χρειαστεί να βάλουμε την όπισθεν στην ανηφόρα που θα μας βγάλει από το αδιέξοδο κατηφορικό τούνελ του καπιταλισμού στο ξέφωτο, απ’ όπου θα χαράξουμε τη σωστή πορεία, την πορεία που οδηγεί σε μια σύγχρονη αυθεντική εξισωτική κοινωνία του Ανθρωπισμού. Όμως επειδή «μια αυθεντική επανάσταση μπορεί να εκδηλωθεί μόνο αν υπάρχει ένα συγκροτημένο και πρακτικό μαζικό κίνημα [1]1 αυτοσυνείδητοποιημένων ατόμων, το οποίο θα έχει συνειδητά σαρώσει όλες τις μυθοποιήσεις του παρελθόντος»[2], γι’ αυτό ξεκινάμε με την απόφαση αποκαπιταλιστικοποίησης του εαυτού μας[3], δηλαδή να σταματήσουμε τον κατήφορο προς την καπιταλιστική βαρβαρότητα, που σημαίνει πως ξεκινάμε με την απόφαση να καταργήσουμε παντού τον καπιταλισμό, στη σκέψη μας[4], στις συνήθειές μας, στον χώρο που ζούμε και δημιουργούμε, στην πόλη μας, στην πατρίδα μας και στον πλανήτη ολόκληρο. Πράγμα που δεν σημαίνει να σπάζουμε τα κρανία των συνανθρώπων μας, αλλά να συζητούμε με αυτούς. Ούτε και να καταστρέψουμε τα εργοστάσια, αλλά να τα απαλλάξουμε από τους εξουσιαστικούς σφετεριστές τους. Ούτε, βέβαια, σημαίνει να κάψουμε τις πόλεις μας, αλλά να τις απαλλάξουμε από τις μαφίες που τις λυμαίνονται και να τις καταστήσουμε αυτοδιοιηκούμενες Άμεσες Δημοκρατίες. Και, φυσικά, δεν σημαίνει, στο πλαίσιο κάποιων «ελεγχόμενων αταξιών»[5] και στο όνομα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, να καταργήσουμε τις πατρίδες μας, αλλά να τις καταστήσουμε, στο όνομα της οικουμενικότητας της ανθρωπότητας, αυτόνομα συστατικά στοιχεία της κοινής μας πατρίδας, του διαστημόπλοιου Γη και της ενιαίας, οικουμενικής, κοινωνικοποιημένης ανθρωπότητας.

Αυτοαποκαπιταλιστικοποίηση σημαίνει, επίσης, να πάψουμε να είμαστε υποχείρια θανατόφιλων θρησκειών, της ιδεολογίας της ανταγωνιστικότητας[6] και του ακόρεστου καπιταλιστικού καταναλωτισμού που μας εγκλωβίζουν σε έναν αγοραίο, αντικοινωνικό και τελικά αυτοκαταστροφικό ατομισμό[7]. Πρόκειται για τη διεκδίκηση της Εαυτότητάς μας εντός του αυτοπροσδιοριζόμενου Εμείς και την κατάκτηση της αυθεντικής ανθρώπινης αξιοπρέπειας πράγμα που θα μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε την ομορφιά του μέτρου και το μέτρο της ομορφιάς της ζωής, της ελεύθερης από καταναγκασμούς κοινωνικής συμβίωσης, της συνεργασίας, της συνδημιουργίας και του ανθρωπισμού. Το συστηματικό και οργανωμένο διάβασμα, οι συστηματικές και οργανωμένες συζητήσεις, η συστηματική και στοχευμένη συμμετοχή στα κοινά που διαδραματίζονται γύρω μας και φυσικά μας αφορούν, θα μας βοηθήσει να αυτοαποκαπιταλιστικοποιηθούμε ατομικά και ομαδικά και θα μας ανοίξει τα μάτια για να δούμε τη βρωμιά της εικονικής καπιταλιστικής πραγματικότητας αλλά και την ομορφιά της ζωής και της αληθινής πραγματικότητας που περιμένει να την κάνουμε ακόμα καλύτερη.

Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας στο όνομα της κοινωνικής Ισότητας

 

«Ζούμε σε μιά κοινωνία, όπου η τέχνη της επιβίωσης έγκειται στο να προσαρμόζεσαι στα αντανακλαστικά και στις τεχνικές της αρπακτικότητας».

Ραούλ Βάνεγκεμ

Η οικονομία είναι το κατ’ εξοχήν προνομιακό πεδίου του καπιταλισμού. Έχοντας καταφέρει το Κεφάλαιο να ελέγχει τον παραγωγικό εξοπλισμό και την Εργασία και συνεπώς και τον παραγόμενο πλούτο, κατάφερε να έχει την εξουσία πάνω στους υλικούς όρους ύπαρξης της κοινωνίας, που σημαίνει να ελέγχει και να εκμεταλλεύεται την εργαζόμενη κοινωνία, οδηγώντας την στην εξαθλίωση και στον αποδεκατισμό της μέσω της πείνας, των επιδημιών και των αχόρταγων ιμπεριαλιστικών πολέμων.

Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, συνεπώς, σημαίνει απόσπαση του παραγωγικού εξοπλισμού από τον έλεγχο των επιχειρηματιών και της καπιταλιστικής τάξης και το πέρασμά του, με την κοινωνική αυτοδιαχείριση, στον απόλυτο έλεγχο της κοινωνίας, χωρίς τον οποίο είναι αδύνατη η αποκατάσταση της σχέσης μεταξύ κοινωνίας και οικονομίας, την οποία ανέτρεψε ο καπιταλισμός σε βάρος της κοινωνίας. Σε αυτή την περίπτωση είναι η κοινωνία που, αποκαπιταλιστικοποιώντας την οικονομία της, θα επιλέξει τις προτεραιότητες, τη φύση, τη δομή και τη μορφή της οικονομίας, ώστε να βελτιστοποιείται η λειτουργία της και να μεγιστοποιείται η κοινωνική ευημερία.

Η χαώδης, η σπάταλη, η καταστροφική και απάνθρωπη καπιταλιστική οικονομία προκαλεί, όπως άλλωστε είναι φυσικό, έντονες διαμαρτυρίες, κοινωνικές εξεγέρσεις και επαναστάσεις στον οικονομικά καχεκτικό και φτωχό Νότο και έντονες συζητήσεις στον ακόμα ‘αναπτυγμένο και πλούσιο’ Βορρά με αντικείμενο την τιθάσευση, ακόμα και την αντικατάσταση, της καπιταλιστικής οικονομίας. Ο καπιταλισμός είναι η κατ’ εξοχήν οικονομία της διαρκούς και αυξανόμενης μεγέθυνσης, της διαρκούς και αυξανόμενης σπατάλης των φυσικών πόρων και των κοινωνικών δυνάμεων, γιατί μέσω αυτής της διαδικασίας μεγιστοποιούνται σε ελάχιστο χρόνο τα κέρδη. Όταν αυτή η διαδικασία της μεγέθυνσης, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, διακόπτεται ή σταματάει, τότε υπάρχει κρίση και τα κέρδη γίνονται ζημίες τις οποίες η κυρίαρχη τάξη μεταφέρει στην κοινωνία μέσω της μείωσης των μισθών και ημερομισθίων, του περιορισμού της όποιας κοινωνικής πρόνοιας, της αύξησης της άμεσης φορολογίας και τελικά με τον πόλεμο. Κάποιες φορές, μάλιστα, συμβαίνει ο καπιταλισμός να μπει σε κρίση στασιμότητας και ο κόσμος να πεινάει επειδή έχουν παραχθεί περισσότερα προϊόντα από όσα μπορούν να αγοραστούν ή έχουν συσσωρευτεί περισσότερα χρηματικά κεφάλαια από όσα μπορούν να επενδυθούν. Το αποτέλεσμα αυτών των κρίσεων είναι συνήθως κάποιοι καταστροφικοί πόλεμοι με τους οποίους ο καπιταλισμός ξεπερνάει τις κρίσεις του με προγράμματα ‘ανασυγκρότησης’ των χωρών που κατέστρεψε.

Από την μηδενική μεγέθυνση στην απομεγέθυνση/αποανάπτυξη

Ενός κακού μύρια έπονται

Για τη μελέτη, υποτίθεται και τη ‘θεραπεία’ αυτής της παθογένειας του καπιταλισμού ιδρύθηκε το 1968 ένας αμφιλεγόμενος διεθνής οργανισμός, η Λέσχη της Ρώμης (Club of Rome), η οποία προέβλεπε στην έκθεσή της, που δημοσιεύτηκε το 1972, παγκόσμια οικονομική καταστροφή για το 2000 και πρότεινε, υποτίθεται για τη ‘σωτηρία της ανθρωπότητας’, τη στρατηγική της μηδενικής οικονομικής μεγέθυνσης[8] στον Βορρά και στον Νότο, χωρίς φυσικά να αμφισβητήσει το καπιταλιστικό σύστημα. Πώς θα μπορούσε άλλωστε, αφού οι δημιουργοί του ήταν βιομήχανοι, αμερικανικά πανεπιστημιακά ιδρύματα και αχυράνθρωποι του μεγάλου διεθνούς κεφαλαίου; Ο Βορράς δεν πήρε στα σοβαρά αυτή τη στρατηγική γιατί ήθελε κι άλλη μεγέθυνση για να μη χρεοκοπήσει νωρίτερα από το 2000, και ο Νότος διαμαρτυρήθηκε γιατί είχε αρνητική οικονομική μεγέθυνση ενώ χρειαζόταν μεγάλη και θετική οικονομική ανάπτυξη για την ανατροπή της φτώχειας[9] και όχι ‘οικονομική μεγέθυνση’ για την μεγιστοποίηση του κέρδους και του ιδιωτικού κεφαλαίου.

Η συζήτηση συνεχίστηκε κάτω από τη δυναμική της ογκούμενης καπιταλιστικής κρίσης. Τα τελευταία χρόνια έκανε την εμφάνισή της η «θεωρία της απο-ανάπτυξης», όπως λανθασμένα αποδόθηκε στα ελληνικά ο όρος decroissance ή degrowth, που σημαίνει απομεγέθυνση, αφού όπως είναι γνωστό η μεγέθυνση αναφέρεται στην ποσοτική πλευρά της οικονομίας, η οποία ενδιαφέρει κύρια τους επιχειρηματίες, ενώ η ανάπτυξη αναφέρεται στην οικονομία ως ποιοτικό σύνολο και ως δίκαιη κατανομή του πλούτου που ενδιαφέρει την κοινωνία. Κύριος εκφραστής αυτής της θεωρίας είναι ο Σερζ Λατούς και αφετηρία του είναι η παραδοχή σύμφωνα με την οποία «η εξάλειψη των καπιταλιστών, η απαγόρευση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας των αγαθών παραγωγής, η κατάργηση της μισθολογικής σχέσης ή του νομίσματος θα βύθιζαν την κοινωνία στο χάος και δεν θα ήταν δυνατές παρά με το αντίτιμο μιας μαζικής τρομοκρατίας. Κάτι τέτοιο δεν θα αρκούσε για να καταργήσει το καπιταλιστικό φαντασιακό και επιπλέον θα είχε το αντίθετο αποτέλεσμα»[10]. Συμμεριζόμενος τις σχετικές απόψεις του Καστοριάδη, αναζητώντας διαφορετικούς ρόλους για το χρήμα[11] και για την αγορά[12] από αυτούς που έχουν μέχρι σήμερα, και μετεωριζόμενος σε ένα καπιταλιστικό ‘αντικαπιταλισμό[13], ο Λατούς φαίνεται να υιοθετεί τον μύθο του φιλελευθερισμού περί ‘βασιλιά καταναλωτή’ και καταλήγει στην αντίληψη πως «η σοσιαλιστική κοινωνία θα είναι η πρώτη κοινωνία όπου θα υπάρχει αληθινή αγορά (…), σε μια αυτόνομη κοινωνία θα έχετε μια αυθεντική αγορά με την έννοια ότι σ’ αυτήν θα υπάρχει τόσο κατάργηση όλων των θέσεων μονοπωλίου και ολιγοπωλίου, όσο και αντίστοιχα ανάμεσα στις τιμές των αγαθών και στα πραγματικά κοινωνικά κόστη»[14]. Τώρα, πώς μπορεί να υπάρξει σοσιαλιστική κοινωνία με ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και πώς είναι ευκολότερο να καταργήσει κανείς τα μονοπώλια από το να καταργήσει τον καπιταλισμό τον ίδιο, μόνο ένα σοσιαλδημοκρατικό ‘φαντασιακό’ μπορεί να μας το εξηγήσει, ερμηνεία άλλωστε στην οποία μας παραπέμπει και η απειλή προς τις κοινωνίες να μην επιχειρήσουν κατάργηση του καπιταλισμού γιατί τέτοιες ενέργειες «θα τις βύθιζαν στο χάος και δεν θα ήταν δυνατές παρά με το αντίτιμο μιας μαζικής τρομοκρατίας»[15].

Λογικό είναι, στο πλαίσιο αυτού του συγκεχυμένου σκεπτικού, η θεωρία για ‘απο-μεγέθυνση’ να είναι ασαφής, ατελής και να περιορίζεται σε προτάσεις όπως «να μετατρέψουμε τα εργοστάσια αυτοκινήτων σε εργοστάσια μηχανισμών ενεργειακής (θερμοηλεκτρικής) συμπαραγωγής»[16]. Παρά τη σύγχυση και τις πολλές αντιφάσεις της[17], όμως, είναι αναμφισβήτητο πως η θεωρία της ‘αποανάπτυξης’ παρουσιάζει ιδιαίτερο θεωρητικό ενδιαφέρον και θίγει μια σειρά από πρακτικά ζητήματα, που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε στην κατανόηση κάποιων κρίσιμων θεμάτων και να διευρύνουμε τους ορίζοντες των αναζητήσεών μας, αλλά για την υπέρβαση του καπιταλισμού και την οικοδόμηση ενός καινούργιου και καλύτερου κόσμου. Ενός κόσμου απαλλαγμένου από απειλές του τύπου ‘μετά τον καπιταλισμό το χάος’, γιατί ο καπιταλισμός είναι το χάος και η αταξία, στο οποίο μπορούμε και πρέπει να βάλουμε τέρμα για να μπει μια τάξη αρμονίας μεταξύ της Ανθρωπότητας και της Μάνας-Φύσης, καθώς επίσης και μεταξύ των ανθρώπων, των Λαών, των φυλών, των χωρών και των πολιτισμών πέρα κι έξω από την πολιτισμική πολτοποίηση της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και την απειλή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας.

Στην ίδια περίπου λογική κινείται και η άποψη του Tim Jackson, όπως αυτή διατυπώνεται στο πρόσφατο βιβλίο του[18], ως ‘στοχευμένη οικονομική απομεγέθυνση‘ στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος με μια κάποια ‘προσαρμογή του οικονομικού μοντέλου’ προς ‘καθαρές δραστηριότητες εντάσεως εργασίας’ και με ‘αλλαγή της κοινωνικής λογικής (του καπιταλισμού), για την καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων μέσω της φορολογίας᾿. Οι «καθαρές’ ή ‘πράσινες δραστηριότητες’ παραπέμπουν στον Clean Development Mechanism (μηχανισμό καθαρής ανάπτυξης) του ΟΗΕ, που επιτρέπει στις χώρες του Βορρά να αγοράζουν και να εμφανίζουν ως δικές τους τις μειώσεις εκπομπών στον Νότο, πράγμα που ερμηνεύει και το φαινόμενο της αποβιομηχάνισης του Νότου ως μια συνειδητή πολιτική του Βορρά. Όλες αυτές οι προσπάθειες που κατατείνουν στο να δώσουν στον καπιταλισμό κάτι που είναι αντίθετο προς τη φύση του, δηλαδή ένα «ανθρώπινο πρόσωπο», δεν είναι καθόλου αθώες, γιατί προσπαθούν να κρύψουν τον απάνθρωπο, χαοτικό και καταστροφικό χαρακτήρα του, και με αυτό τον τρόπο να τον εμφανίσουν ως ένα αιώνιο, διαχρονικό-υπεριστορικό σύστημα, κάτι σαν «μοίρα» της ανθρωπότητας, που δεν μπορούμε να την αλλάξουμε και συνεπώς δεν έχουμε άλλη επιλογή από τον συμβιβασμό και την υποταγή. Όμως και ο καπιταλισμός δεν είναι παρά μια παρένθεση, έστω μια διακλάδωση, στην ιστορία της ανθρωπότητας, η οποία μπορεί και πρέπει, όπως συνέβη και με προηγούμενους τρόπους παραγωγής, να κλείσει, γιατί η ανθρωπότητα υπήρξε και πριν και σίγουρα θα συνεχίσει να υπάρχει και μετά τον καπιταλισμό.

Βέβαια, στο πλαίσιο της αμεσοδημοκρατικής επιλογής της κοινωνίας για μια κοινωνία ισότητας και ελευθερίας, είναι προφανές πως αλλάζει ριζικά τόσο η οικονομική φιλοσοφία όσο, κατά συνέπεια, και η δομή της οικονομίας, αφού στο επίκεντρό της δεν θα βρίσκονται τα κέρδη των επιχειρηματιών, που δεν θα υπάρχουν, αλλά ο άνθρωπος και το κοινωνικό συμφέρον και η ευημερία των πολιτών, που και τα δυο μαζί αποτελούν το εθνικό συμφέρον. Έτσι, στο μεταβατικό στάδιο της αποκαπιταλιστικοποίησης της οικονομίας, κάποιοι κλάδοι, όπως οι υποστηρικτικοί της εξουσίας του κεφαλαίου πάνω στην εργασία, θα πρέπει να καταργηθούν, κάποιοι θα αναπροσανατολιστούν παραγωγικά, κάποιοι άλλοι θα ενισχυθούν και κάποιοι νέοι θα δημιουργηθούν, προκειμένου να επιτευχθεί ο μεγαλύτερος δυνατός βαθμός αυτάρκειας και ευημερίας του πληθυσμού της κάθε χώρας, αλλά και της ισότιμης συνεργασίας μεταξύ των Λαών. Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, συνεπώς δεν μπορεί παρά να σημαίνει «ο άνθρωπος πάνω από τα καπιταλιστικά κέρδη», και συνεπώς μια οικονομία χωρίς καπιταλιστές και καπιταλιστικά κέρδη, γιατί όσο θα υπάρχουν κέρδη ο άνθρωπος θα είναι πάντα κάτω από αυτά.

 

 

 

 

Αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας στο όνομα της ελευθερίας

«Δεν υπάρχει εξωκοινωνικός άνθρωπος, δεν υπάρχει ανθρώπινο ‘άτομο’

ως α-κοινωνική, εξωκοινωνική ή προκοινωνική ‘ουσία’, ούτε ως

πραγματικότητα ούτε ως συγκροτημένη φαντασία».

Κορνήλιος Καστοριάδης

Αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας σημαίνει πρώτα-πρώτα κατάργηση όλων των θεσμών και δομών που επιτρέπουν σε μια απειροελάχιστη μειονότητα να κρατάει όμηρο τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού στις θεσμικές σπηλιές του Φόβου, της Άγνοιας και του Σκοταδισμού για να πλουτίζει σε βάρος της λιμοκτονούσας αποφασιστικής πλειονότητας των κατοίκων του πλανήτη. Αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας σημαίνει επίσης απόλυτη κοινωνικοποίηση όλων των μορφών, των πηγών, των μέσων και των δικτύων παραγωγής και διανομής του πλούτου. Σημαίνει ακόμα ένα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο, που θα αποτυπώνεται σε ένα Νέο Σχέδιο για τον Άνθρωπο και την Κοινωνία του, που θα κατοχυρώνεται με ένα Νέο Καταστατικό Χάρτη της χώρας και στην πορεία με μια Οικουμενική Χάρτα για έναν Ουμανιστικό Πολιτισμό. «Η απανθρωπιά δεν συζητιέται, απορρίπτεται.(…). Είναι καιρός η πάλη ενάντια στην απανθρωπιά να παραχωρήσει τη θέση της σε προτάγματα κοινωνίας, όπου ο εξανθρωπισμός του κόσμου γίνεται ένα με τον ατομικό εξανθρωπισμό»[19] που θα αποτυπώνεται σε, αλλά και θα προκύπτει από, μια ουμανιστική κοσμοθεώρηση και την αντίστοιχη ανθρωποκεντρική κοινωνική φιλοσοφία.

Αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας σημαίνει τέλος και κατά κύριο λόγο ‘αποαποικιοποίηση του κοινωνικού φαντασιακού’, δηλαδή αποϊδεολογικοποίηση της κοινωνίας, δηλαδή αποδυνάμωση και αποβολή όλων των θρησκευτικών, οικονομικών και ψευδοεπιστημονικών μύθων, των ταξικών πολιτικών ιδεολογιών καθώς επίσης και της αγυρτείας των ιερατείων που πλουτίζουν εμπορευόμενα ψευδή ‘γνώση’, παραπληροφόρηση, ανοησίες, ουσίες και εξουσίες. Πράγμα, όμως, που δεν μπορεί να γίνει με ‘επαναστατικά’ διατάγματα, με διοικητικά φιρμάνια και με αφορισμούς, αλλά με τη διάχυση της επιστημονικά έγκυρης και κοινωνικά χρήσιμης γνώσης[20] σε όλα τα κύτταρα της κοινωνίας, για την απελευθέρωση της νοημοσύνης, της κριτικής σκέψης και του ελεύθερου στοχασμού, για την επανάκτηση της Εαυτότητας και της κοινωνικής-οικουμενικής συνείδησης του ανθρώπινου όντος ως συγκεκριμένου πολίτη. Αποϊδεολογικοποίηση της κοινωνίας σημαίνει ηθικός, ιδεολογικός και επιχειρησιακός αφοπλισμός της καπιταλιστικής εξουσίας, πράγμα που διευκολύνει την σταδιακή υπονόμευση μέχρι και την ανατροπή της πολιτικής ηγεμονίας της. Αυτή η διαδικασία θα ενισχύσει την αυτοπεποίθηση των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και θα τις καταστήσει ικανές να αντιμετωπίσουν την πολιτική του ‘διαίρει και βασίλευε’ που επιχειρεί το Κεφάλαιο σε βάρος τους, με αποτέλεσμα να φέρνει τη μια κατηγορία εργαζόμενων ενάντια στην άλλη, πράγμα που δημιουργεί ενδοταξικό εμφύλιο πόλεμο και τελικά οδηγεί στην εξάντληση και στην υποταγή των εργαζόμενων. Αυτή η τεχνητή πολυδιάσπαση των δυνάμεων της Εργασίας της Επιστήμης και του Πολιτισμού γίνεται δυνατή χάρη στην καλλιεργημένη ψευδαίσθηση πως κάποιες κατηγορίες εργαζόμενων μπορούν να διεκπεραιώνουν, παράλληλα με τα πρακτικά καθήκοντά τους στον τεχνικό καταμερισμό της εργασίας, και καθήκοντα κοινωνικού καταμερισμού για λογαριασμό της εργοδοσίας στη βάση κάποιας προνομιακής και μισθολογικής διαφοροποίησής τους από τους υπόλοιπους εργαζόμενους. Αυτή η τεχνητή πολυδιάσπαση των εργαζόμενων μπορεί και πρέπει να ξεπεραστεί με κοινωνικοπολιτικούς όρους, δηλαδή με τη συνειδητοποίηση της ανάγκης να ξεπεραστούν οι όποιες δευτερογενείς τεχνητές αντιθέσεις μεταξύ των εργαζόμενων, όπως λ. χ. η υποτιθέμενη αντίθεση μεταξύ ‘πνευματικής’ και ‘χειρωνακτικής’ εργασίας, αλλά και να κατακτηθεί η συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας της ενιαίας οργάνωσης του κοινωνικού αγώνα στη βάση της κυρίαρχης αντίθεσης μεταξύ Κεφαλαίου, καπιταλιστικού κράτους και Εργασίας. Στον βαθμό που θα κατακτιέται αυτή η συνειδητοποίηση και θα μετασχηματίζεται σε ενιαία αλλά αποκεντρωμένη και αντιπυραμιδική έκφραση του αντικαπιταλιστικού αγώνα, στον ίδιο βαθμό θα καταρρέει η ιδεολογική ηγεμονία της κυρίαρχης τάξης πάνω στην εργαζόμενη κοινωνία, θα συντελείται ο ιδεολογικός αφοπλισμός της εξουσίας του Κεφαλαίου, θα αποσυντίθενται όλοι οι μηχανισμοί κυριαρχίας και καταστολής και θα δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια ομαλή αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας και της ανθρωπότητας.

 

Αποκαπιταλιστικοποίηση του πλανήτη στο όνομα του Πολιτισμού

«Όλες οι εξουσίες σκέπτονται βραχυπρόθεσμα. Μακροπρόθεσμα

σκέφτονται μόνο όταν ο αντίπαλος είναι ισχυρός».

Σαμίρ Αμίν

Με την ηγεμονική στρατηγική επιλογή του κεφαλαίου για την νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, υπό ένα ενιαίο κέντρο αποφάσεων, επιδιώκεται η δυναμική αντιμετώπιση των ενδοκαπιταλιστικών κρίσεων μέσω του Οργανισμού Ενωμένων Εθνών, του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, με απώτερο στόχο την πλήρη καθυπόταξη των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού μέσω της παραπληροφόρησης, της παραπλάνησης, του Φόβου, της θεσμικής και δομικής βίας, της φτώχειας, της ανεργίας, της βίας, της τρομοκρατίας και τελικά με την ‘παγκόσμια κυβέρνηση’ και τη βαρβαρότητα των τοπικών και ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων καταστολής.

Η βίαιη επιβολή της παγκοσμιοποίησης έχει σχεδόν μηδενίσει τα περιθώρια για εθνικό αυτοπροσδιορισμό των Λαών και για κοινωνική αυτοδιεύθυνση των εργαζόμενων σε μια μόνο χώρα. Αυτή η πραγματικότητα, πέρα από την κοινότητα των συμφερόντων των Λαών, επιβάλλει τον συντονισμό της δράσης των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού σε διεθνή κλίμακα με στόχο την αποσταθεροποίηση των πιο αδύναμων κρίκων του καπιταλισμού, πράγμα που θα επιτρέψει τη συνολική αποσταθεροποίηση του συστήματος. Η δεκαετία που ακολουθεί μπορεί να αποδειχθεί το σημείο της μεγάλης καμπής στην ιστορία της ανθρωπότητας, γιατί, όπως αποκαλύπτεται σταδιακά, από την εξέλιξη της τρέχουσας μεγάλης συστημικής κρίσης του καπιταλισμού, η βίαιη παγκοσμιοποίηση μπορεί να αυξάνει τους δεσμούς μεταξύ των μεγάλων οικονομικών συγκροτημάτων που συνθέτουν το ηγεμονικό κεφάλαιο, τον σκληρό πυρήνα της παγκοσμιοποίησης, μειώνει όμως θεαματικά την επιρροή του πάνω στην εργαζόμενη κοινωνία-ανθρωπότητα, ακόμα και σε κοινωνικά στρώματα μικρομεσαίων επιχειρηματιών που αποδεκατίζονται στον βωμό του καταστροφικού ανταγωνισμού. Η απόφαση μιας μεγάλης κοινωνίας, λ. χ. της ευρωπαϊκής, της βορειοαμεριοκάνικης, της κινεζικής να καταργήσει την πηγή κάθε κακοδαιμονίας, δηλαδή την κοινωνική ανισότητα, κοινωνικοποιώντας μια κι έξω όλα τα μέσα παραγωγής, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια παγκόσμιας εμβέλειας αποκαπιταλιστικοποίηση, που θα ανοίξει τον δρόμο για την κοινωνική αυτοδιαχείριση της οικονομίας και την αυτοδιεύθυνση της κοινωνίας σε χώρες κλειδιά του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος με αποτέλεσμα τη συνολική κατάρρευση της παγκοσμιοποίησης του καπιταλισμού. Οι κοινωνίες ήταν πάντα ισχυρότερες και από τα πιο ισχυρά εκμεταλλευτικά συστήματα. Ακόμα κι αν κάποτε αργούσαν, ποτέ δεν παρέλειψαν να το δείξουν.

Αποκαπιταλιστικοποίηση σημαίνει πρώτα και κύρια κατάργηση του κεφαλαίου σε κάθε πιθανή και απίθανη μορφή, σε κάθε πιθανή και απίθανη γωνιά του πλανήτη και συνακόλουθα κατάργηση κάθε πιθανής κα απίθανης μορφής μισθωτής δουλείας, για την πλήρη απελευθέρωση της δημιουργικής ανθρωπίας. Σημαίνει ότι για να καταστρέψουμε οριστικά το άχρηστο και επικίνδυνο καπιταλιστικό σύστημα, που αχρηστεύει εμάς και τον ανθρώπινο πολιτισμό, θα πρέπει να γίνουμε με τη συνειδητή συμμετοχή μας σε όλες τις κοινωνικές διεργασίες χρήσιμοι, γιατί μόνο με τη δική μας ατομική και συλλογική χρησιμότητα θα καταστραφεί το άχρηστο σύστημα που μας αχρηστεύει και θα μπορέσει να οικοδομηθεί ένα χρήσιμο κοινωνικο-οικονομικό σύστημα, ένας καλύτερος κόσμος.

Αποκαπιταλιστικοποίηση σημαίνει, τέλος, πως παράλληλα με όλα τα παραπάνω μέτρα εφαρμόζουμε και ολοκληρώνουμε σταδιακά την Άμεση Δημοκρατία σε τοπικό επίπεδο, την Ομοσπονδιακή Συμβουλιακή Δημοκρατία σε περιφερειακό επίπεδο, τη Συνομοσπονδιακή Συμβουλιακή Δημοκρατία σε εθνικό επίπεδο και την Οικουμενική Ουμανιστική Συνεργασία, η οποία συσπειρώνει αλληλέγγυα όλα τα έθνη, όλους τους Λαούς και όλους τους Πολιτισμούς του πλανήτη. Αυτό περίπου θα μπορούσε να είναι το περιεχόμενο και η μορφή της αυριανής ουμανιστικής κοινωνίας, η οποία τελικά δεν είναι ουτοπία γιατί δεν έρχεται από το μέλλον που δεν υπάρχει, αλλά από τους διαχρονικούς αγώνες της ανθρωπότητας. Άλλωστε, όσον αφορά στη μορφή, έτσι είναι και σήμερα περίπου οργανωμένη η ανθρωπότητα, μόνο που στερείται του ουμανιστικού περιεχομένου της, επειδή είναι μια ανελεύθερη και βίαιη μορφή ‘από τα πάνω’,για να εξυπηρετεί ‘τους από πάνω’ και σε βάρος ‘των από κάτω’. Τη διαφορά στο περιεχόμενο τη δίνει το γεγονός πως οι από κάτω δεν θέλουν να αναποδογυρίσουν την πυραμίδα και να γίνουν αυτοί τα νέα αφεντικά της κοινωνίας-ανθρωπότητας, αλλά να καταργήσουν την κοινωνική και κάθε άλλη οικονομική, φυλετική, θρησκευτική, πολιτισμική πυραμίδα.

Κι αυτό γιατί σήμερα οι συνθήκες ωρίμασαν για να γίνει πραγματικότητα το όνειρο όλων των εποχών, όλων των γενεών, όλων των Λαών και όλων των ανθρώπων για την οικονομική-κοινωνική ισότητα. «Η ύπαρξη της κοινωνίας επιτάσσει αμερόληπτα να λήξει ο αγώνας που θέλει την ιδιοκτησία σκοπό και τέλος, γιατί αυτός ο αγώνας περιέχει το σπέρμα της αυτοκαταστροφής. Δημοκρατία στη διακυβέρνηση, αδερφοσύνη στην κοινωνία, ισότητα στα δικαιώματα, καθολική εκπαίδευση προδηλώνουν το εγγύς ανώτερο επίπεδο της κοινωνίας στο οποίο η εμπειρία, η διάνοια και η γνώση τείνουν σταθερά. Αυτό θα είναι μια αναβίωση μέσα σε μια υψηλότερη μορφή της ελευθερίας, της ισότητας και της αδελφοσύνης των αρχαίων γενών»[21]. Αυτή η επιταγή της κοινωνίας έχει κατανοηθεί πλήρως και από εκείνους που θα ήθελαν να την αποφύγουν. Ο μεταφραστής και εκδότης του ‘Καπιταλιστικού Μανιφέστου’, γραφεί στον πρόλογό του: «Όλοι μας ξέρουμε βέβαια πως δεν μπορεί, δεν γίνεται να μη δοθεί τελικά μια όποια λύση και διαισθανόμαστε πως κατ’ ανάγκη, στο τέρμα του δρόμου, μας περιμένει η αταξική κοινωνία. Η προοδευτική εξίσωσή μας μπροστά στις μηχανές και τη βιομηχανική παραγωγή είναι από τα πιο σίγουρα σημάδια πως την κοντοζυγώνουμε. Άλλωστε η αναζήτησή της είναι συνυφασμένη με τα ιδανικά των εργαζόμενων ανθρώπων. Αν η ανθρωπότητα κατέκτησε μέχρι σήμερα την πολιτική ισότητα και ελευθερία, αν η ιδιότητα του πολίτη, (…) είναι συνυφασμένη με την ανθρώπινη υπόσταση, δεν παύουμε ωστόσο να αισθανόμαστε σαν αναγκαίο παραπλήρωμά της την οικονομική ισότητα και ελευθερία. (…) Δεν βλάπτει να θυμόμαστε τη χιλιοειπωμένη, μα για τούτο όχι λιγότερο ζωντανή παραβολή, πως ‘τα ποτάμια δεν γυρίζουν πίσω’. Σίγουρα, λοιπόν, στο τέρμα του δρόμου περιμένει η αταξική κοινωνία. Το θέμα είναι όμως ποιος είναι ακριβώς ο δρόμος που οδηγεί σ’ αυτή με πιότερη άνεση, ασφάλεια και συνέπεια και προπαντός με σεβασμό προς την ίδια την υπόσταση και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου»[22]Το κύτταρο, το βασικό δομικό στοιχείο της αταξικής κοινωνίας και του ουμανισμού, είναι η Καθολική και Πλήρης Άμεση Δημοκρατία Παντού, για την οποία όλο και συχνότερα γίνεται λόγος τα τελευταία χρόνια. Και, φυσικά, αφού η Δημο-κρατία αναφέρεται βασικά στον Δήμο, παραμένει πρωταρχικής σημασίας ο ορισμός ενός σύνθετου κριτηρίου για το ελάχιστο και το μέγιστο γεωγραφικό και πληθυσμιακό μέγεθος του Δήμου. Επειδή, όμως, κάποιοι την ταυτίζουν με το σύστημα των ‘αυτοδιοικούμενων’ ελβετικών καντονιών και τα συχνά δημοψηφίσματα και άλλοι την ταυτίζουν με τις ‘λαϊκές συνελεύσεις’ της Κούβας του Κάστρο ή της ‘Τζαμαχερίας’ του Καντάφι, είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί, για μια ακόμα φορά, πως σε συνθήκες καπιταλισμού δεν μπορεί να υπάρξει Άμεση Δημοκρατία, παρά μόνο ως προσωρινό πείραμα ή ως γελοιογραφία της, γιατί ο καπιταλισμός είναι ταυτισμένος με την ανισότητα, την κλοπή, τη διαπλοκή, την πανουργία, την εκμετάλλευση, την ανελευθερία, τη σπατάλη, τον Φόβο, τη διάσπαση, τον αποπροσανατολισμό, τη βία και τον πόλεμο. Η Άμεση Δημοκρατία προϋποθέτει το τέλος του καπιταλισμού, το τέλος του κεφαλαίου ως κοινωνικής σχέσης[23] σημαίνει δηλαδή την απόλυτη κοινοκτημοσύνη[24], κοινωνική αυτοδιαχείριση της όποιας οικονομικής δραστηριότητας για την ευημερία όλων και την άμεση κοινωνική αυτοδιεύθυνση[25] σε όλα τα επίπεδα, για τη συλλογική διασφάλιση της ισότητας-ελευθερίας των ατόμων, για την αυτενεργό ανάπτυξη όλων των Λαών και των τοπικών πολιτισμών και τη διασφάλιση της οικουμενικής ειρήνης και της προοπτικής της ανθρωπότητας.

Με όσα ελάχιστα και συνοπτικά παρουσιάστηκαν σ’ αυτό το άρθεο, νομίζω πως καταλήγουμε σε μια ακλόνητη διαπίστωση, σύμφωνα με την οποία ο αταξικός, ο ουμανιστικός σοσιαλισμός της Άμεσης Δημοκρατίας είναι, ως όραμα, αγώνας και αγωνία, η μόνιμη σταθερά στον κώδικα της ιστορίας της ανθρωπότητας. Και έτσι απαντήθηκε το ένα ερώτημα σχετικά με το «από που ερχόμαστε και πού υπάρχει ένα τέτοιο σύστημα», αφού είδαμε πως αυτό το σύστημα είναι δυναμικά και σταθερά παρόν σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας και σταδιακά ολοκληρώνεται παράλληλα με την ολοκλήρωση της επιστήμης και της τεχνολογίας, αλλά και στον βαθμό που εκφράζεται σε αντίστοιχα επίπεδα κοινωνικής συνειδητότητας.

Ο Ilya Prigogine ορίζοντας το βέλος του ιστορικού χρόνου, ως πορεία από το παρελθόν προς στο μέλλον, όριζε ταυτόχρονα τους διάφορους διαδοχικούς τρόπους οργάνωσης της κοινωνίας ως διακλαδώσεις αυτής της πορείας, που κλείνουν τον κύκλο τους για να προκύψουν νέες διακλαδώσεις. «Οι κοινωνίες είναι εξαιρετικά πολύπλοκα συστήματα, όπου υπεισέρχεται ένας τεράστιος αριθμός διακλαδώσεων, όπως δείχνει η ποικιλία πολιτισμών που αναπτύχθηκαν στο σχετικά σύντομο διάσημα της ιστορίας του ανθρώπου. Ξέρουμε ότι τέτοια συστήματα έχουν μεγάλη ευαισθησία στις διακυμάνσεις. Αυτό αποτελεί ελπίδα, γιατί ακόμα και μικρές διακυμάνσεις μπορούν να ενισχυθούν και να αλλάξουν τη συνολική δομή και επομένως η ατομική δραστηριότητα δεν είναι καταδικασμένη σε ασημαντότητα… Σήμερα χρειαζόμαστε νέες σχέσεις ανάμεσα στον άνθρωπο και στη Φύση, και ανάμεσα στους ανθρώπους…»[26]. Ο διάλογος, γύρω από το πώς συντελείται η εξέλιξη των κοινωνιών και της ανθρωπότητας συνολικά και το πού οδηγεί αυτή η αργόσυρτη και βασανιστική εξέλιξη έχει σχεδόν ολοκληρωθεί σε επίπεδο επιστημών και επιστημόνων που σέβονται τον κοινωνικό-ανθρωπιστικό ρόλο τους και την επαναστατική αποστολή τους. Με βάση την Κοινοκτημοσύνη εξασφαλίζεται η Ισότητα, με βάση την Ισότητα χτίζεται η Δικαιοσύνη και η Άμεση Δημοκρατία και με βάση την Άμεση Δημοκρατία εξασφαλίζεται η Ελευθερία και με όλα αυτά μαζί χτίζεται η παγκόσμια Ειρήνη και η Αταξική Κοινωνία σε τοπική, εθνική και οικουμενική κλίμακα.

Εκείνο που απομένει, για να καρπίσει αυτή η σπορά, είναι να κατεβεί στη διψασμένη για γνώση κοινωνία και να μετασχηματισθεί σε επίγνωση, σε όραμα και σε δράση ολόκληρης της κοινωνίας-ανθρωπότητας. Αυτή όμως τη σπορά δεν μπορούμε να την περιμένουμε από τους μηχανισμούς και τους ντελάληδες του καπιταλισμού, γιατί αυτή είναι το ιστορικό χρέος των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, δηλαδή του καθενός μας ξεχωριστά και όλων μας μαζί, και με αυτές τις διαπιστώσεις δίνεται η απάντηση στο άλλο καίριο ερώτημα «πού πάμε;», φτάνει να αποφασίσουμε πως ‘δεν θέλουμε άλλο να μας πάνε’, γιατί επιλέξαμε να πάμε μόνοι μας εκεί που εμείς θέλουμε, γιατί ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε. Σήμερα η ανθρωπότητα χρειάζεται ένα καινούργιο μεγάλο όραμα, μια νέα «μεγάλη σημαία»[27]  με προοπτική την έξοδο από τον καπιταλισμό. Οι κατατεθειμένες στο Ταμιευτήριο της Ιστορίας εμπειρίες της ανθρωπότητας δείχνουν πως «αυτό που σήμερα προέχει είναι η πίστη στη φυσική ενότητα της ανθρωπότητας με στόχο την επίτευξη, μέσω του ορθού Λόγου, ενός νέου ανθρωπισμού. Είναι ανάγκη να ξεπεραστούν οι διαφορές που χωρίζουν τους ανθρώπους, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια πραγματική διανθρώπινη και διαπολιτισμική επικοινωνία. Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ‘ότι ο προορισμός της ζωής στη γη είναι κοινός, πέρα από φυλές, τάξεις, έθνη και φύλα’, γιατί μόνον έτσι είναι δυνατό να επικρατήσει η ανθρώπινη αλληλεγγύη και να θεμελιωθεί η παγκόσμια κοινότητα ανθρώπων. Χρειαζόμαστε γι’ αυτό ένα νέο πολιτικό Διαφωτισμό, απελευθερωμένο από τις ταξικές αγκυλώσεις της αστικής κοινωνίας. Έναν ορθολογικό Ουμανισμό χωρίς ευρωκεντρικές παρωπίδες, που θα αντανακλά τις ανάγκες της ανθρωπότητας στο σύνολό της και δεν θα καταδικάζει δισεκατομμύρια συνανθρώπων μας στην πείνα και στην εξαθλίωση, χάριν της μονομερούς προώθησης του τεχνικού πολιτισμού που στερείται οραμάτων και αξιών. Η διαλεκτική της προόδου, όπως αυτή εξελίσσεται μέσα από τις αντιφάσεις του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, δεν οδηγεί σε καμιά περίπτωση στη χειραφετημένη κοινωνία της ελευθερίας, της ισότητας και της δικαιοσύνης. Θα πρέπει ωστόσο να σώσουμε την έννοια της προόδου, αφού πρώτα την απαλλάξουμε από τον ζουρλομανδύα της ξέφρενης και ανεξέλεγκτης επιστημονικοτεχνικής επανάστασης, υποτάσσοντάς την στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων του κοινωνικού συνόλου»[28].

Ο καινούργιος, καλύτερος κόσμος της ισότητας, τους ανθρωπισμού, της άμεσης δημοκρατίας και της αταξικής κοινωνίας είναι ήδη εδώ, ας ανοίξουμε τα μάτια μας να τον θαυμάσουμε κι ας απλώσουμε τα χέρια μας να τον απελευθερώσουμε από τους σκοταδιστικούς και εξουσιαστικούς μύθους και να τον ολοκληρώσουμε.

___ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ_______________

http://classlessdemocracy.blogspot.gr/2018/02/blog-post.html

[1] Έχοντας πάντα υπόψη μας πως «οι αρχές (εξουσίες) μπορούν ενίοτε να πλάθουν, να κατευθύνουν, ακόμα και να δημιουργούν κοινωνικά κινήματα για τους δικούς τους σκοπούς», βλ. στο: Neveu Erik, Κοινωνιολογία των κοινωνικών κινημάτων, Σαββάλας, Αθήνα 2010, σελ. 245.

[2] Ανώνυμος, Η επαναστατική απόλαυση του να σκέφτεσαι για τον εαυτό σου, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 2001, σελ. 47.

[3] «Ο οικονομικός ανταγωνισμός μέσα στην κοινωνία υπάρχει επειδή οι (υφιστάμενοι) κοινωνικοί θεσμοί αντικειμενικά επιτρέπουν (και επιβάλλουν) την οικονομική ανισότητα και το καθιερωμένο σύστημα αξίων αξιολογεί θετικά αυτούς που ‘έχουν’ ή ‘κερδίζουν’, και αρνητικά τους άλλους. Υπήρξε μια εποχή, όχι και τόσο μακρινή, που κάποιοι άνθρωποι μπορούσαν να σκοτώσουν ή να κάνουν οποιαδήποτε ατιμία για να τους δώσει ο βασιλιάς τίτλο ευγενείας. Εμείς σήμερα θα γελούσαμε με αυτήν την ιδέα (…). Δεν γελάμε όμως, όταν κάποιος είναι έτοιμος να σκοτώσει ή να κάνει οποιαδήποτε βρωμιά για να κερδίσει μερικά εκατομμύρια. Εκείνο που χρειάζεται είναι να γίνει η ιδέα: ‘εγώ κερδίζω περισσότερα από σένα’ τόσο γελοία όσο και η ιδέα ‘εγώ είμαι καλύτερος από σένα, γιατί η προγιαγιά μου κοιμήθηκε με το βασιλιά, που έκανε τον προπάππο μου βαρόνο’ (…). Η εξίσωση όλων των εισοδημάτων είνα ένα από τα πρώτα μέτρα που πρέπει να πάρουν τα εργατικά ή άλλα συμβούλια (…). Αυτό το μέτρο δεν είναι μακρινό αποτέλεσμα, αλλά αρχικό μέσον για να καταργηθεί, να κοπεί σύρριζα η ‘οικονομική’ ή ‘οικονομίστικη’ νοοτροπία ― αυτή που μας κάνει να θέλουμε να πάρουμε περισσότερα από τους άλλους ή να θέλουμε να πάρουμε την τάδε θέση για να πάρουμε περισσότερα από τους άλλους.(…). Είναι ανάγκη να καταστραφεί η οικονομική νοοτροπία και όλο το σύστημα ψυχικών κίνητρων και ‘αξιών’ που είναι συνυφασμένο μαζί της (…). Σήμερα, σ’ αυτή την καπιταλιστική κοινωνία, τα 9/10 του κοινωνικού προϊόντος πηγαίνουν σε ανάγκες τις οποίες καθορίζει η ίδια η παραγωγή και επιβάλλονται στους καταναλωτές είτε μέσω της διαφήμισης είτε απλώς μέσω του γνωστού κοινωνιολογικού φαινομένου: ‘έτσι κάνουν οι πλουσιότεροι, συνεπώς θα προσπαθήσω να κάνω έτσι κι εγώ’. (…). Αυτή η κατασκευή ανθρώπου που δεν ενδιαφέρεται παρά να καταναλώνει όλο και περισσότερα και είναι τελείως απαθής για τα κοινά, που διαμαρτύρεται π.χ. για τη μόλυνση, αλλά βρισκόμενος μέσα σ’ ένα μποτιλιάρισμα πατάει γκάζι χωρίς αυτό να ωφελεί σε τίποτα, αυτός ο νέος ανθρωπολογικός τύπος που δημιουργείται από τη σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία, θα πρέπει να αναρωτηθούμε εάν είναι κάτι που το θεωρούμε άξιο και έγκυρο, και αν αυτοί είναι άξιοι σκοποί της κοινωνίας και αν νομίζουμε ότι φυτρώσαμε σ’ αυτή τη γη απλώς και μόνο για να μπορούμε να αλλάζουμε τηλεόραση κάθε τρία χρόνια…». Καστοριάδης Κορνήλιος, Ο Θρυμματισμένος Κόσμος, Ύψιλον Βιβλία, Αθήνα 1992, σελ. 155-160.

[4] «Όταν η σκέψη μας σπάζει τις αλυσίδες με τις οποίες όλοι οι ενδιαφερόμενοι, κυβερνήτες, νομοθέτες, κλήρος, ‘ως προαιώνιοι εχθροί της’, την είχαν επιμελώς δέσει, τότε υποβάλλει σε αυστηρή κριτική κάθε τι που την είχαν διδάξει και αποκαλύπτει την κενότητα των θρησκευτικών, πολιτικών, νομικών και κοινωνικών προκαταλήψεων στους κόλπους των οποίων φυτοζωούσε, και ωθεί την έρευνα σε άγνωστα μονοπάτια, εμπλουτίζει τη γνώση με νέες απροσδόκητες ανακαλύψεις και δημιουργεί νέες επιστήμες». Κροπότκιν Πέτρος, Η αναρχική ηθική, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 2000, 2η έκδοση., σελ. 15

[5] «Περίοδοι μεσοβασιλείας επιβάλλουν ελεγχόμενες αταξίες που κάνουν να γίνεται επιθυμητή η παλινόρθωση της εξουσίας και μια αναμέτρηση ανάμεσα στους διεκδικούντες την εξουσία που επιτρέπει να εμφανισθεί ο πιο ισχυρός». Balandier George, Πολιτική Ανθρωπολογία, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 1967, σελ. 115.

[6] «Η θρησκεία και η ιδεολογία, απλές παρηγοριές της ανικανότητας να αγαπήσουμε τους εαυτούς μας και να αγαπηθούμε, όπλισαν τις πιο θανατηφόρες εξαγνιστικές εκστρατείες»,. Βάνεγκεμ Ραούλ, Γενική διακήρυξη των δικαιομάτων του ανθρώπινου όντος, ΒΑΝΙΑΣ, Θεσσαλονίκη 2007, σελ.102.

[7] «Ο ατομισμός είναι το προϊόν του διαχωρισμού ανάμεσα στον άνθρωπο και στον εαυτό του και ανάμεσα στους ανθρώπους μεταξύ τους», ό. π., σελ. 105.

[8] Βλ. Meadows D. u. a., Die Grenzen des Wachstums. Bericht des Clubs of Rome zur Lange der Menschheit, Stuttgart 1972.

[9] Βλ. σχετικά Λάμπος Κώστας, Εξάρτηση, προχωρημένη υπανάπτυξη και αγροτική οικονομία της Ελλάδας. Μια συμβολή στη μελέτη του (ελληνικού) περιφερειακού καπιταλισμού και των εναλλακτικών στρατηγικών ανάπτυξης, ό. π, σελ. 56 κ.ε.

[10] Λατούς Σερζ, Το στοίχημα…, ό. π., σ. 231-232.

[11] Αν, γράφει ο Σερζ Λατούς, «αφαιρέσουμε από το νόμισμα μια από τις λειτουργίες του στην καπιταλιστική και προκαπιταλιστική οικονομία: εκείνη του οργάνου ατομικής συσσώρευσης πλούτου και απόκτησης μέσων παραγωγής, αυτό είναι άλλο πράγμα. Αλλά ως μονάδα αξίας και μέσο ανταλλαγής το νόμισμα είναι μεγάλη εφεύρεση, μεγάλη δημιουργία της ανθρωπότητας…», ό. π., σελ. 233.

[12] «Στο πλαίσιο μιας οικονομίας, όσο λίγο αναπτυγμένης και αν είναι, η (αναγκαία) διαμεσολάβηση (ανταλλαγή) ονομάζεται αγορά. Εάν δημιουργήσουμε ορισμένες προϋποθέσεις (…) η αγορά μπορεί να γίνει ένα είδος μόνιμου δημοψηφίσματος, το οποίο θα επικυρώνει ή θα ακυρώνει τις αποφάσεις σχετικά με την παραγωγή. Είναι αυτό που ο φιλελεύθερος λόγος διατείνεται ότι κάνει η αγορά σήμερα, αλλά είναι αυτό το οποίο στην πραγματικότητα δεν γίνεται», ό. π., σελ. 233.

[13] Όπως «η απο-ανάπτυξη είναι ανοιχτά ενάντια στον καπιταλισμό (…) και (…) μια κοινωνία απο-ανάπτυξης δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή δίχως έξοδο από τον καπιταλισμό. Πάντως η βολική φόρμουλα ‘έξοδος από τον καπιταλισμό’ δεν είναι καθόλου απλή», ό. π., σελ. 230 και 231.

[14] Ό. π., σελ. 233-234.

[15] Ό. π.

[16] Ό. π., σελ. 235.

[17] «Ασφαλώς… μιλάμε για μια ‘α-μεγέθυνση’ (a-croissance), όπως μιλάει κανείς για α-θεϊσμό και όχι για α-ποανάπτυξη. Μολαταύτα σε κάθε περίπτωση, το θέμα είναι να βγούμε από τη μεγέθυνση και συνεπώς και από την ανάπτυξη», ό. π., σελ. 296.

[18] Jackson Tim, Ευημερία χωρίς ανάπτυξη. Ένα εναλλακτικό μοντέλο διεξόδου από την κρίση, Κέδρος, Αθήνα 2011.

[19] Βάνεγκεμ Ραούλ, Γενική διακήρυξη…, ό. π., σελ. 115.

[20] «Η επιστήμη έκανε τον άνθρωπο κυρίαρχο των φυσικών δυνάμεων. Αυτή η κυριαρχία έκανε εφικτή την κοινωνική επανάσταση και προσφέρει τη βάση της νέας κοινωνίας. Οι παραγωγοί μπορούν να είναι κύριοι της εργασίας τους και της παραγωγής τους, μόνο αν είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν κυριαρχικά τις επιστήμες. Επομένως η νέα γενιά πρέπει πρώτα απ’ όλα να διδαχθεί τις φυσικές επιστήμες και τις εφαρμογές τους. Η επιστήμη δεν θα είναι πια, όπως στον καπιταλισμό, μονοπώλιο μιας μικρής μειονότητας διανοουμένων, με την αμαθή μάζα περιορισμένη σε εξαρτημένες δραστηριότητες. Η επιστήμη στο σύνολό της θα είναι ανοιχτή για όλους». Πάννεκουκ, Άντον, Τα Εργατικά Συμβούλια.., ό. π., σελ. 75.

[21] Morgan Lewis Henry, Η αρχαία κοινωνία, ό. π., σελ. 542.

[22] Φαμπρικέζης Όθωνας, Πρόλογος του μεταφραστή, στο: Kelso Louis O. και Adler Mortimer J.Το Καπιταλιστικό Μανιφέστο…, ό. π., σελ. στ-ζ.

[23] Lambos Kostas, The End of Capital and the Future of Work, in: http://coto2.wordpress.com/2009/09/29/the-end-of-capital-and-the-future-of-work/

[24] Βέβαια, κάποιοι απληροφόρητοι και δικαιολογημένα ανασφαλείς μικροϊδιοκτήτες, ακούγοντας για κατάργηση της ιδιοκτησίας και για απόλυτη κοινοκτημοσύνη θα κουμπωθούν και πιθανά θα αποστασιοποιηθούν από τη σχετική σκέψη. Αν πληροφορηθούν όμως πως το 60% περίπου του πλανήτη, με τάση ραγδαίας αύξησης αυτού του ποσοστού, είναι ιδιοκτησία μερικών εκατοντάδων μεγαλοκαπιταλιστών και ακόμα, αν πληροφορηθούν πως το 80% περίπου του πληθυσμού του πλανήτη δεν έχει καμιά απολύτως ιδιοκτησία, κανένα σοβαρό περιουσιακό στοιχείο και η ζωή του είναι εξαρτημένη από ελάχιστους τυχαίους παράγοντες, σε αντίθεση με τον θάνατό του που είναι εξαρτημένος από πάμπολλες ατυχείς φυσικές συγκυρίες και συχνότερα από τα φυλετικά, θρησκευτικά, ρατσιστικά, σοβινιστικά, εμφυλιοπολεμικά και ιμπεριαλιστικά πολεμικά ‘ατυχήματα’, τότε αργά ή γρήγορα θα αρχίσει ο καθένας να δουλεύει το θέμα στο μυαλό του, μέχρι να κατανοήσει πως κοινοκτημοσύνη σημαίνει ισότητα, ευημερία, ελευθερία, πραγματική δημοκρατία, ειρήνη, ευτυχία, σε αντίθεση με την ιδιοκτησία, που σημαίνει ανισότητα, φτώχεια, εκμετάλλευση, βία, καταστροφή, πόλεμο, δυστυχία, βαρβαρότητα.

[25] «…η ανθρωπότητα μπορεί να κάνει καλύτερα πράγματα, είναι ικανή να ζήσει κάτω από μια άλλη κατάσταση, την κατάσταση της αυτοκυβέρνησης. Υπό τις συνθήκες της σύγχρονης εποχής, οι μορφές της αυτοκυβέρνησης μένουν ασφαλώς να βρεθούν, καλύτερα: να δημιουργηθούν…». Καστοριάδης Κορνήλιος, Ο Θρυμματισμένος Κόσμος, ό. π., σελ. 139.

[26] Πριγκοζίν Ίλυα και Στέντζερς Ιζαμπέλ, Τάξη μέσα από το χάος. Ο νέος διάλογος του ανθρώπου με τη Φύση, ό. π, σελ. 400.

[27] Αμίν Σαμίρ, Η δυνατότητα για ένα νέο διεθνισμό…, ό. π., σελ. 61.

[28] Παπαδημητρίου Ζήσης, Ο ευρωπαϊκός ρατσισμός, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σελ. 133-134.

Η παρακμή του Κεφαλαίου και οι επικίνδυνες αυταπάτες της Εργασίας

Η παρακμή του Κεφαλαίου

και οι επικίνδυνες αυταπάτες της Εργασίας

Αποτέλεσμα εικόνας για big capital and poors

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslessdemocracy@gmail.com,

Αποτέλεσμα εικόνας για big capital and poors

Όσοι αντιμετωπίζουν τις παρακμιακές εξελίξεις σε τοπικό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο ως πολίτες και όχι ως ‘ποίμνια’ θρησκευτικών αγυρτών και ως οπαδοί εξουσιομανών τυχοδιωκτών, διερωτώνται για το κατά πόσον οι τοπικές κοινωνίες, τα έθνη και η ανθρωπότητα συνολικά αποτελούνται από λογικά όντα που θέλουν να επιβιώσουν, να ευτυχίσουν και να συνεχίσουν να δημιουργούν την ιστορία τους ως συλλογικότητες, ως επιμέρους και ως το Όλον Εμείς. Η εκατομμυριόχρονη, αργόσυρτη και βασανιστική εξέλιξη της, για όλες τις μορφές της, κοινόριζης ζωής, όπως μας δίδαξαν ο Αριστοτέλης και ο Δαρβίνος, από την αμοιβάδα μέχρι τον άνθρωπο, υπάκουε πάντα στον νόμο της επιβίωσης μέσω της διαφοροποίησης των ειδών. Στο επίπεδο μάλιστα της ανθρώπινης κοινωνίας η ζωή επεδίωκε σταθερά και ανυποχώρητα, στα πλαίσια πάντα της αρμονικής σχέσης μεταξύ ανθρώπινης κοινωνίας και γήινης βιόσφαιρας, κάτι ξεχωριστό και αντάξιό της, όπως την κοινωνική ισότητα, την δημοκρατική και την ειρηνική συμβίωση όλων των ανθρώπων και όλων των λαών.

Αυτή η πορεία λοξοδρόμησε από τη στιγμή που κάποιοι αποφάσισαν να διαχωρίσουν βίαια τη θέση τους από την υπόλοιπη κοινωνία ιδιωτικοποιώντας με τη μορφή της ατομικής ιδιοκτησίας[1] ένα όλο και μεγαλύτερο μέρος της κοινής βιόσφαιρας, της κοινής προίκας της ανθρωπότητας, αφήνοντας τους πολλούς εκτεθειμένους στις στερήσεις και στις αυθαιρεσίες των σκοταδιστικών και εξουσιαστικών ιερατείων. Από τότε και μέχρι σήμερα οι επιμέρους κοινωνίες και η ανθρωπότητα συνολικά πορεύονται με τεράστιες δυσκολίες προς τον έναν και μοναδικό στρατηγικό στόχο τους, την κοινωνική ισότητα, διασπασμένες σε εξουσιαστές-σφετεριστές του κοινού πλούτου και σε εξουσιαζόμενους που στερούνται τα χρειώδη για μια φυσιολογική σωματική, πνευματική και κοινωνική ανάπτυξη. Παρ’ όλα αυτά οι διαχρονικές δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού κατάφεραν, κόντρα στα εμπόδια των εκάστοτε εξουσιαστών, να οδηγήσουν τις εξελίξεις στο σημείο που ο Αριστοτέλης οραματίζονταν, όπου τα εργαλεία θα λειτουργούν (αυτόματα) όπως τα αγάλματα του Δαιδάλου[2] και οι τρίποδες του Ηφαίστου[3] και οι σαΐτες θα υφαίνουν μόνες τους και μόνες τους θα παίζουν και οι χορδές της κιθάρας, για να μην υπάρχει η ανάγκη κάποιοι, οι λίγοι, οι εξουσιαστές να είναι αφεντικά και οι πολλοί, οι εξουσιαζόμενοι, να είναι δούλοι[4].

Σχετική εικόνα

Στις μέρες μας, στον 21ο αιώνα, οι επιστήμες και η τεχνολογία έχουν κάνει πραγματικότητα το όραμα του Αριστοτέλη με την αυτοματοποίηση της παραγωγής, και σύμφωνα με τις σχετικές επιστήμες όλοι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να είναι κοινωνικά ίσοι κι ελεύθεροι και να ευτυχούν εργαζόμενοι δημιουργικά και αλληλέγγυα μία (1) ώρα την ημέρα, ή μία (1) μέρα οκτάωρης εργασίας την εβδομάδα, ή τέσσερις (4) μέρες τον μήνα, υπό τον όρο ότι η οικονομική δραστηριότητα της κοινωνίας θα περιορίζονταν στην ικανοποίηση ανθρώπινων και κοινωνικών και όχι εξουσιαστικών αναγκών. Αντ’ αυτού όμως, και επειδή η οικονομική δραστηριότητα της κοινωνίας είναι άμεσα ή έμμεσα βίαια προσανατολισμένη στην εξυπηρέτηση των αναγκών των ιδιοκτητών των μέσων παραγωγής και της εκάστοτε εξουσίας και όχι της κοινωνίας, παρατηρούμε ότι ένα μεγάλο μέρος των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού απομακρύνεται από την παραγωγική δραστηριότητα και σπρώχνεται στην ανεργία χωρίς κανένα εισόδημα. Ένα άλλο μέρος τους οδηγείται βίαια και ταπεινωτικά στον ξεριζωμό και στη μετανάστευση ενώ το υπόλοιπο μέρος τους αναγκάζεται να δουλεύει διπλάσιο χρόνο με μισό μεροκάματο και σε συνθήκες εξαθλίωσης. Αυτό το φαινόμενο οξύνεται στις συνθήκες της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης[5] και παίρνει τις διαστάσεις της απάνθρωπης και καταστροφικής καπιταλιστικής βαρβαρότητας και της επικίνδυνης αυταπάτης των εργαζόμενων πως για τη σωτηρία τους θα φροντίσει κάποιος θεός, μεσσίας, προφήτης, αρχηγός ή κάποιος εξουσιομανής πολιτικός του σωλήνα.

Το πρόβλημα αυτό της αναντιστοιχίας μεταξύ των τεράστιων δυνατοτήτων των απελευθερωμένων από τις σκοταδιστικές εξουσίες επιστημών και της τεχνολογίας από τη μια μεριά, της φτώχειας και της ανισοκατανομής του παγκόσμιου πλούτου από την άλλη, κάποιοι προσπαθούν να το διαχειριστούν με τον θρησκευτικό φονταμενταλισμό της μιας και ‘μοναδικής αληθινής πίστης’ και του κάποιου ιδιόκτητου ‘μοναδικού και αληθινού θεού’ εναντίων των άλλων ‘πίστεων’ και φετιχοποιημένων ‘θεών’[6] που αποσκοπούν στην καταστροφή των ‘αντιπάλων’, των απίστων, στην ουσία για την αρπαγή του πλούτου τους, πράγμα που καταλήγει στην γενικευμένη κοινωνική σχιζοφρένεια, αφού για το κάθε θρησκευτικό δόγμα άπιστοι είναι οι πιστοί όλων των άλλων δογμάτων και συνεπώς όλοι είμαστε ‘άπιστοι’ υποψήφια θύματα της απληστίας και της θανατηφόρας αυταπάτης των άλλων ‘απίστων’.

Αποτέλεσμα εικόνας για big capital and poors

Στον ‘πολιτισμένο κόσμο’, δηλαδή στον δυτικό καπιταλισμό τα επιμέρους θανάσιμα ανταγωνιζόμενα  κεφάλαια προσπαθούν να διαχειριστούν πολιτικά την αντίθεση μεταξύ εξουσιαστών και εξουσιαζόμενων στα πλαίσια της αστικής δημοκρατίας και του αστικού κοινοβουλευτισμού, όπως αυτοί οι θεσμοί ορίζονται από τους θεμελιακούς νόμους, τα λεγόμενα συντάγματα και προστατεύονται από τα ‘παιδείας, έρευνας και θρησκευμάτων’, δικαιοσύνης, άμυνας  και δημόσιας τάξης, από τις αστυνομίες, τις στρατιωτικές μεραρχίες και το ΝΑΤΟ. Για να εξασφαλίσουν τη λειτουργία της αστικής δημοκρατίας οι εξουσιαστές ενθαρρύνουν και χρηματοδοτούν την ίδρυση και τη λειτουργία πολιτικών κομμάτων ευρέως φάσματος ιδεολογικών μύθων τα οποία τα ρίχνουν στο Κολοσσαίο με ουσιαστικό σκοπό να θολώσουν την εικόνα της μόνης και κύριας κοινωνικής αντίθεσης μεταξύ των λίγων πραγματικών εξουσιαστών, δηλαδή του Κεφαλαίου και των πολλών εξουσιαζόμενων, δηλαδή της Εργασίας.Στόχος τους είναι να κατασκευάσουν έναν εικονικό κόσμο που θα διαιρεί τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, τους εξουσιαζόμενους, σε ιδεολογικές στρούγκες ακροδεξιών, δεξιών κεντροδεξιών, κεντρώων, κεντροαριστερών, αριστερών και ακροαριστερών οπαδών. Όλο αυτό το ιδεολογικό τσίρκο ανακυκλώνεται περιοδικά γύρω από το δίπολο ‘Αριστερά’ και ‘Δεξιά’ ώστε να προκύπτει ‘κυβέρνηση’ στην υπηρεσία του αστικού κοινοβουλευτισμού υποχρεωμένη να διαχειριστεί πολιτικά τα συμφέροντα του ντόπιου και του παγκοσμιοποιημένου κεφαλαίου. Αποτέλεσμα όλης αυτής της διαπλοκής είναι να συστεγάζονται πολιτικά κεφαλαιοκράτες και εργάτες πότε στη Δεξιά και πότε στην Αριστερά και το χειρότερο να διασκορπίζονται οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού στα κόμματα της αστικής πολιτικής εξουσίας, αντί ενωμένες να προχωρήσουν την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας, δηλαδή, του καπιταλισμού και να επιβάλλουν την οικονομική αυτοδιαχείριση και την κοινωνική αυτοδιεύθυνσή τους στα πλαίσια της άμεσης δημοκρατίας με περιεχόμενο την αταξική κοινωνία[7]. Υπ’ αυτή την έννοια όλα τα κόμματα που αποδέχονται τους όρους του αστικού κοινοβουλευτισμού λειτουργούν, ανεξάρτητα από ταμπέλες και ιδεολογικές διαφοροποιήσεις, ως εργαλεία του κεφαλαίου που αποσκοπούν στην παραπλάνηση της εργαζόμενης κοινωνίας και συνεπώς όλα είναι αστικά, δηλαδή δεξιά κόμματα έτοιμα να εφαρμόσουν φιλελεύθερες και νεοφιλελεύθερες πολιτικές που τους τις υπαγορεύουν τα διάφορα τμήματα του κεφαλαίου που ανταγωνίζονται μέχρι χρεοκοπίας και θανάτου των αντιπάλων μερίδων του καλλιεργώντας ψευδαισθήσεις στους εργαζόμενους και διασπώντας τις κοινωνίες σε φανατικές και θανάσιμα ανταγωνιστικές κομματικές μερίδες.

Σχετική εικόνα

Αυτή η πραγματικότητα μπορεί και πρέπει να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι το χωροταξικό πολιτικό σχήμα ‘Αριστερά’ και ‘Δεξιά’, που ηθελημένα αποσιωπά το γεγονός ότι η ιστορία δεν μένει στάσιμη και δεν κινείται προς τα πίσω ή αριστερά-δεξιά, αλλά προς τα εμπρός από το Χθες στο Σήμερα κι από εκεί στο Αύριο, είναι σκόπιμο και παραπλανητικό που ‘συντρίβει τόσο το άτομο, το Εγώ όσο και την κοινωνία και το Εμείς ως Όλον και κάθε ιδέα του Όλου με αποτέλεσμα ο κόσμος να γίνεται ένα χλιαρό άθροισμα τυχαίων, ασύνδετων και ασυνεχών συμβάντων ή βιωμάτων τα οποία συγκρατούνται με κατασκευές στο επίπεδο της θεωρίας’[8]. Συνεπώς όλες οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού οφείλουμε να αποσυνδεθούμε από στατικά και αντιδραστικά αστικά σχήματα ‘Αριστεράς’ ‘Δεξιάς’ και να επανασυνδεθούμε πνευματικά και πολιτικά με το Όλον και με τον βηματισμό της ιστορίας που κινείται, αργά αλλά σταθερά, προς την πρόοδο με στρατηγικό στόχο την ανατροπή του απάνθρωπου και καταστροφικού κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής και την εγκαθίδρυση ενός ανθρωποκεντρικού συστήματος με περιεχόμενο την κοινωνική ισότητα και μορφή την άμεση δημοκρατία, αφήνοντας πίσω μας όσες δυνάμεις επιλέγουν την συντήρηση του υφιστάμενου συστήματος που εξυπηρετεί το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού που ευημερεί εκμεταλλευόμενο το 99% του που στερείται και καταπιέζεται.

Σχετική εικόνα

Το κεφάλαιο, οι κρατικές, πνευματικές, θρησκευτικές και πολιτικές γραφειοκρατίες του, γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο κινείται η ιστορία και κάνουν ότι μπορούν να σταματήσουν αυτή την κίνηση, ή, αν δεν μπορέσουν, που δεν μπορούν, να την εκτρέψουν προς αδιέξοδες κατευθύνσεις. Από την μεριά των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού είναι γνωστή αυτή η τακτική του κεφαλαίου, όπως γνωστή είναι και η αισιοδοξία και η ικανότητα της ιστορίας, δηλαδή της ανθρωπότητας να ξεπερνάει δυνάμεις που οραματίζονται το τέλος της και να δίνει, στην ώρα τους, ριζικές λύσεις σε προβλήματα που εμποδίζουν την πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα. Γι αυτό ανεβάζει προοδευτικά στην ημερήσια διάταξη το αίτημα των εργαζόμενων για άμεση δημοκρατία, η πραγμάτωση της οποίας προϋποθέτει την αχρήστευση όλων των σκοταδιστικών μύθων και την ακύρωση θεσμών, δομών και λειτουργιών που, διαιρώντας τις κοινωνίες σε έχοντες-κατέχοντες και σε μη έχοντες-μη κατέχοντες προκαλούν ανισότητες, ανταγωνισμούς, εχθρότητες, καταστροφή του περιβάλλοντος και απάνθρωπους πολέμους. Η κλεψύδρα που μετράει το τέλος της παρακμής του Κεφαλαίου[9] και της αυταπάτης των εργαζόμενων αναποδογύρισε και ο χρόνος τρέχει, ο χρόνος που θεραπεύει όλες τις παθογένειες της ατομικής ιδιοκτησίας, των σκοταδιστικών και εξουσιαστικών ιερατείων και ανοίγει δρόμους για έναν καλύτερο κόσμο, τον κόσμο της κοινωνικής ισότητας. Κι αυτό γιατί «στο ερώτημα για το κατά πόσον μια κοινωνία ανταποκρίνεται στο ρόλο της απέναντι στα μέλη της, ως άτομα και ως σύνολα, το κριτήριο για την απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλο από την ευτυχία ή τη δυστυχία τους, οπότε το ζητούμενο δεν είναι πια οι ίσες ευκαιρίες προκειμένου να αποκτηθεί άνιση κοινωνική θέση και άνισος πλούτος, αλλά η ισότητα στο αποτέλεσμα…»[10].

Σχετική εικόνα

Η αστική Δεξιά και η αστική Αριστερά ξεχωριστά και ως σύνολο, ως όψεις του ίδιου κάλπικου νομίσματος του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, που εναλλάσσονται στο ρόλο του καλού και του κακού πολιτικού διαχειριστή του κεφαλαίου για να παραπλανούν τις εργαζόμενες κοινωνίες, ανήκουν στις πλάνες του 19ου και του 20ου αιώνα. Στον 21ο αιώνα η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική και συνεπώς διαφορετική πρέπει να είναι και η κοσμοαντίληψή μας, για να είναι διαφορετικές οι επιλογές μας και οι λύσεις των σύγχρονων οικονομικοκοινωνικοπολιτικών προβλημάτων. Οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού ως τοπικές, περιφερειακές και εθνικές κοινωνίες και η ανθρωπότητα συνολικά οφείλουν από αντικείμενα της ιστορίας να μετεξελιχθούν σε υποκείμενα της ιστορίας. Χρόνος για άλλες αυταπάτες, σε συνθήκες καπιταλιστικής βαρβαρότητας, δεν υπάρχει.

Aπό ΕΜΣ σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο;

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

____________

http://classlessdemocracy.blogspot.gr/2017/10/blog-post.html,

[1] Βλέπε σχετικά, Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017.

[2] Λέγεται περὶ Δαιδάλου, ὡς ἀγάλματα κατεσκεύαζε δι’ ἑαυτῶν πορευόμενα ὅπερ ἔμοιγε ἀδύνατον εἶναι δοκεῖ, ἀνδριάντα δι’ ἑαυτοῦ βαδίζειν.

[3]  Ο Ήφαιστος κατασκεύασε όλα τα επιβλητικά παλάτια του Ολύμπου και χάρισε στους θεούς δώρα ανεκτίμητης αξίας. Στον Δία δώρισε την αιγίδα και το σκήπτρο, στη Δήμητρα το δρεπάνι και στον Απόλλωνα και την ’Άρτεμη τα βέλη τους. Στον Ήλιο χάρισε το λαμπρό άρμα του με το οποίο διέσχιζε αδιάκοπα τον ουρανό και στον Διόνυσο ένα ολόχρυσο κύπελλο. Στη φιλάρεσκη Αφροδίτη, τη γυναίκα του, χάρισε εξαιρετικά περιδέραια και άλλα κοσμήματα από πολύτιμα πετράδια, όπως επίσης και ένα μαλαματένιο καθρεφτάκι που δεν το αποχωριζόταν ποτέ. Δική του έμπνευση ήταν και οι μαγικοί τρίποδες που χάρισε στους θεούς. Όταν συγκεντρώνονταν για να πάρουν μια σοβαρή απόφαση, οι τρίποδες αυτομάτως έπαιρναν θέση πίσω από κάθε θεό. Μόλις τελείωνε η συνεδρίαση, αμέσως ο κάθε τρίποδας πήγαινε στο παλάτι του κατόχου του.

[4] Βλέπε, Αριστοτέλης, Πολιτικά/Περί οικιακής οικονομίας.

[5] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και Παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[6] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015.

[7] Βλέπε αναλυτικά, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η Μεγάλη Πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

[8] Βλέπε σχετικά στο Κονδύλης Παναγιώτης, Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού. Από την μοντέρνα στη μεταμοντέρνα εποχή και από τον φιλελευθερισμό στη μαζική δημοκρατία, ΘΕΜΕΛΙΟ, Αθήνα 2007, σελ. 183.

[9] Lampos Kostas, The End of Capital and the Future of Workhttp://coto2.wordpress.com/2009/09/29/the-end-of-capital-and-the-future-of-work,

[10] Κονδύλης Παναγιώτης, Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού…, ό. π., σελ. 223

Η ατομική ιδιοκτησία ως μήτρα παγκόσμιας συνωμοσίας με στόχο τη φασιστική Νέα Τάξη Πραγμάτων

Η ατομική ιδιοκτησία ως μήτρα παγκόσμιας συνωμοσίας με στόχο τη φασιστική Νέα Τάξη Πραγμάτων[1]

 

 

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslessdemocracy@gmail.com,

http://classlessdemocracy.blogspot.gr/2017/08/blog-post.html,

 

 

 

Χωρίς ατομική ιδιοκτησία δεν θα ’χαμε ανισότητα, πείνα και πολέμους, θεούς, βία, νόμους, υποθηκοφυλακεία, δικαστήρια, στρατούς και αστυνομίες.

Γκράφιτι

 

Η τρέχουσα οικονομική κρίση του καπιταλισμού δεν είναι καινούργια κι ας αποτελεί έκφραση της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης. Δεν είναι μόνο κρίση που αποσκοπεί στη μονοπολική αναδιάρθρωση της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας, αλλά, για να επιτύχει αυτό το σκοπό, λειτουργεί και ως πνευματική κρίση που αποδομεί τον τρόπο ορθολογικής σκέψης και αποσκοπεί στο να «ωριμάσει», διά της υπονόμευσης της γλώσσας και της σκέψης, της παραπληροφόρησης και του αποπροσανατολισμού, την ανθρωπότητα να δεχτεί τη Νέα Τάξη Πραγμάτων. Δεν είναι ούτε η τελευταία κρίση, κι ας είναι ο τελευταίος κρίκος μιας ατέλειωτης σειράς κρίσεων του κεφαλαίου που προσπαθεί να αναγεννηθεί μέσα από τις στάχτες του με κάποια καινούργια μορφή που θα του δίνει παράταση ζωής, έστω κι αν αυτό σημαίνει όξυνση της φτώχειας και της καταστροφικής επίδρασής του πάνω στη Φύση και στην κοινωνία, με την αποκρουστική μορφή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας και της «παγκόσμιας διακυβέρνησης».

Με τις κρίσεις του το κεφάλαιο αναζητά διέξοδο από τις αντιθέσεις του, τις αντιφάσεις του, τις ανικανότητές του και την αστάθειά του, δημιουργώντας όλο και μεγαλύτερα, όλο και τραγικότερα, όλο και καθολικότερα αδιέξοδα για τις κοινωνίες και την ανθρωπότητα συνολικά. Οι νεοκλασικοί οικονομολόγοι και τα πολιτικά κόμματα ολόκληρου του φάσματος του αστικού κοινοβουλευτισμού, νεοφιλελεύθερα αστικά δεξιά, κεϋνσιανά αστικά κεντρώα και κρατιστικά αστικά «αριστερά», διακηρύσσουν υποκριτικά ότι αναζητούν διέξοδο που θα ανανεώνει και θα «ηθικοποιεί» τον καπιταλισμό, αλλά και θα βελτιώνει τη θέση των εργαζόμενων, εκπαιδεύοντας τις κοινωνίες στο παιχνίδι του χορτάτου σκύλου και της ολόκληρης καπιταλιστικής πίτας. Είναι γνωστό ότι καμιά οικονομική κρίση δεν έρχεται απροειδοποίητα, αλλά ως συνέπεια σειράς μικρών και συνεχώς ογκούμενων οικονομικών και κοινωνικών επεισοδίων, γεγονότων και φαινομένων, που προκαλούνται εξαιτίας της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας και κορυφώνονται με το ξέσπασμά της. Έτσι, και η τρέχουσα παγκόσμια οικονομική κρίση του καπιταλισμού αποτελεί το ξέσπασμα της διαρκώς ογκούμενης οικονομικής, κατά συνέπεια και κοινωνικής, ανισότητας, καθώς και της καλπάζουσας ανισορροπίας μεταξύ των κρατών κατά τις τελευταίες δεκαετίες του υποτιθέμενου πολιτικού θριάμβου του νεοφιλελευθερισμού. Οξύνθηκε ως επακόλουθο της «ειρηνικής» μεταμόρφωσης του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού, που δόλια και απατηλά καταχωρίστηκε ως «θάνατος του σοσιαλισμού», σε νεοφιλελεύθερο ιδιωτικό καπιταλισμό, ο οποίος διά της παγκοσμιοποίησής του εξελίσσεται σε μια ολοκληρωτική παγκόσμια δικτατορία του κεφαλαίου πάνω στην κοινωνία-ανθρωπότητα, που με την πολιτική λιτότητας, δηλαδή της καθυπόταξης και του πνευματικού στραγγαλισμού των εργαζόμενων, θα φέρει νέες, χειρότερες για την ανθρωπότητα καταστροφικές κρίσεις.

Γι’ αυτό, άτομα, κοινωνίες και ανθρωπότητα, οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού που μαθαίνουν να συνδέουν τους θρησκευτικούς μύθους, τις οικονομικές θεωρίες και τις πολιτικές ιδεολογίες με τα συμφέροντα που εξυπηρετούν, δεν θέλουν θεωρίες που να «τετραγωνίζουν τον κύκλο» ή δυνάμεις καταστολής που θα κυκλώνουν τα τετράγωνα των φτωχών και εξεγερμένων συνοικιών και αναζητούν διέξοδο όχι στα πλαίσια του καπιταλισμού, αλλά έξω, πέρα και ενάντια σ’ αυτόν. Οι άπειροι αγώνες και οι τεράστιες θυσίες τους δείχνουν ότι όσο ως άτομα, κοινωνίες και ανθρωπότητα δεν γνωρίζουμε την πρωταρχική αιτία των κρίσεων, δηλαδή την πόρτα από την οποία μπήκε στις κοινωνίες η οικονομική ανισότητα ‒και συνεπώς οι κρίσεις στασιμότητας, πείνας και καταστροφικών πολέμων για την «ανασυγκρότηση» της οικονομικής βάσης της εκάστοτε εξουσίας, και ιδιαίτερα αυτής του κεφαλαίου‒, δεν θα μπορούμε να βρούμε την πόρτα εξόδου από το κατ’ εξοχήν σύστημα της κοινωνικής ανισότητας και των καταστροφικών κρίσεων, τον καπιταλισμό και το δρόμο προς μια ανθρωπινότερη κοινωνία, προς έναν καλύτερο κόσμο.

Αυτό ακριβώς είναι το αντικείμενο του πρόσφατου βιβλίου μου Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ, που φιλοδοξεί να προκαλέσει έναν γόνιμο δημόσιο διάλογο μεταξύ των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, που έχουν κάθε λόγο να αποτρέψουν την καλπάζουσα καπιταλιστική βαρβαρότητα.

 

 

 

Εκατομμύρια μικρές, μεγάλες και πολύ μεγάλες επιχειρήσεις βρίσκονται σ’ ένα θανάσιμο ανταγωνισμό με κανιβαλικά χαρακτηριστικά για την επιβίωσή τους και για την αύξηση του μεριδίου τους στην αγορά, για τη μεγιστοποίηση της ατομικής και εταιρικής ιδιοκτησίας τους, του πλούτου τους σε βάρος των ανταγωνιστών τους. Ο ανταγωνισμός σπέρνει ανασφάλεια και σκοτώνει και γι’ αυτό προκαλεί ένα είδος αμυντικής επιθετικότητας, έναν αφηνιασμό των ισχυρότερων επιχειρήσεων, που προβαίνουν σε αέναες καθετοποιήσεις, συγχωνεύσεις, συμπράξεις και εξαγορές άλλων επιχειρήσεων που οδηγούν στη συγκρότηση μεγάλων και πολύ μεγάλων μεικτών επιχειρηματικών ομίλων που μέσω του ελέγχου της χρηματοδότησης, των προμηθειών, των δικτύων διανομής και της τιμολογιακής πολιτικής ελέγχουν ολόκληρους οικονομικούς κλάδους, οικονομίες χωρών και την παγκόσμια οικονομία. Έτσι, διαμορφώνονται ολιγοπωλιακές και μονοπωλιακές καταστάσεις που νοθεύουν τον υποτιθέμενο ελεύθερο ανταγωνισμό και διατάσσουν τις επιχειρήσεις σ’ ένα είδος ιεραρχικής πυραμίδας, στα πλαίσια της οποίας η κορυφή εκμεταλλεύεται όλες τις υποκείμενες βαθμίδες και κάθε ενδιάμεση βαθμίδα εκμεταλλεύεται όλες τις υποκείμενες μέχρι την τελευταία βαθμίδα, την μικρή επιχείρηση-ατομική ιδιοκτησία, που δεν έχει καμιά υποκείμενη βαθμίδα για να εκμεταλλευτεί και αναγκαστικά απαλλοτριώνεται για να μεγαλώσει ο απαλλοτριωτής της. Στην ουσία, όλες οι επιχειρηματικές βαθμίδες δουλεύουν για την κορυφαία βαθμίδα, που αποτελεί και το σκληρό πυρήνα του παγκοσμιοποιημένου κεφαλαίου, η οποία τελικά χρησιμοποιεί την πυραμιδική διαστρωμάτωση των επιχειρήσεων για τον έλεγχο των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, της εργαζόμενης ανθρωπότητας συνολικά.

Ο θεσμός των Holdings, ένας πραγματικός λαβύρινθος από πολλές Holdings, συμβάλλει στο να χάνονται οι σχέσεις ιδιοκτησίας, η παραδοσιακή υπόσταση και σχέση μεταξύ μητρικής και θυγατρικής εταιρείας, αφού κάθε εταιρεία μπορεί να φέρεται ως μέτοχος σε δεκάδες άλλες «μητρικές» και «θυγατρικές» εταιρείες, οι οποίες με τη σειρά τους φέρονται ως μέτοχοι στις προηγούμενες, καθώς και σε δεκάδες άλλες ερμαφρόδιτες «θυγατρομητρικές» εταιρείες, για να μην μπορεί κανένας να βγάλει άκρη.

Οι παρακάτω γραφικές απεικονίσεις που αναφέρονται στη δομή του δικτύου της παγκόσμιας κυριαρχίας του κεφαλαίου και στο νευραλγικό ρόλο της Τριλατεράλε και της Λέσχης Bilderberg μας δίνουν μια εικόνα για την έκταση και το βάθος της διαπλοκής του σκληρού πυρήνα με όλες τις επιχειρήσεις και τους θεσμούς του πλανήτη, μέσω των οποίων ελέγχεται η παγκόσμια οικονομία και κατά συνέπεια η ανθρωπότητα από την οικονομική μαφία, που αποτελείται από έναν κλειστό κύκλο έμπιστων, σε πέντε-δέκα οικογένειες, προσώπων, μεταξύ των οποίων οι δυναστείες των Ρότσιλντ (Rothschild) και των Ροκφέλερ (Rockefeller), που ελέγχουν ακόμα και τη FED[2] και κατέχουν θέσεις κλειδιά στην οικονομική και στην πολιτική σφαίρα.

 

 

Λεπτομερές γράφημα που παρουσιάζει πώς ακριβώς

η Λέσχη Bilderberg ελέγχει την παγκόσμια οικονομία

Πηγή: One Detailed Chart Exposes Exactly How the Bilderberg Group Controls the World, http://www.caribflame.com/2016/06/one-detailed-chart-exposes-exactly-how-the-bilderberg-group-controls-the-world/ (δείτε το σε μεγέθυνση)

 

Μέσα σ’ αυτόν τον διαρκώς μετακινούμενο και μεταβαλλόμενο κυκεώνα των επιχειρήσεων χάνεται, για τον απληροφόρητο πολίτη, το υποκείμενο του επιχειρηματία, του κεφαλαιοκράτη, οπότε η ευθύνη για τα εγκλήματα κατά της Φύσης, της Ανθρωπότητας και του Πολιτισμού που διαπράττει ο σκοτεινός κόσμος των μεγάλων ιδιωτικών επιχειρήσεων, δηλαδή το καπιταλιστικό σύστημα, αποδίδεται έντεχνα είτε σε αυθαίρετα θεωρητικά σχήματα περί τεχνοδομής[3] και διευθυντοκρατίας[4] είτε στο φετίχ της εξουσίας του κεφαλαίου, στο «θεό»[5], στην αφηρημένη πλουτοκρατία, στο κεφάλαιο γενικά και αφηρημένα, πράγμα που μετατρέπει τους εργαζόμενους και τις όποιες οργανωτικές τους δομές σε φαντάσματα του Δον Κιχώτη που κυνηγούν φανταστικούς ανεμόμυλους. Με τον τρόπο αυτό, οι επισφαλείς εργαζόμενοι και οι ανασφάλιστοι άνεργοι χάνουν το διαχρονικό στόχο τους που είναι η κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας και του καπιταλισμού για την κατάκτηση της οικονομικής και κοινωνικής ισότητας και μετατρέπονται σε ζήτουλες μιας εξουθενωτικής και κακοπληρωμένης θέσης εργασίας στα νύχια κάποιου γδάρτη καπιταλιστή ή στο καπιταλιστικό κράτος Κίρκη, αντί να διεκδικήσουν τον κοινωνικό έλεγχο της οικονομικής δραστηριότητας και την κοινωνική αυτοδιεύθυνσή τους.

Το κεφάλαιο, ως κοινωνική σχέση εξουσιασμού των πολλών εργαζόμενων από τους λίγους ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής, μπορεί μέσα στην έλλειψη γνώσης και αντικειμενικής πληροφόρησης και υπό τον εξουσιαστικό φόβο[6] και την καταιγιστική παραπλάνηση-παραπληροφόρηση να γίνεται αφηρημένο υποκείμενο, όμως στην ουσία και στην πραγματικότητα παραμένει πάντα αντικείμενο κάποιων ανθρώπινων υποκειμένων και συνολικά μιας κοινωνικής τάξης που ασκεί την εξουσία των λίγων πάνω στους πολλούς, επειδή ακριβώς έχει υπό την ιδιοκτησία της τα μέσα παραγωγής. Αυτή η σύγχυση γύρω από το «σε ποιον ανήκει τελικά ο κόσμος»«ποιος είναι το αφεντικό του κόσμου»«ποιος ελέγχει την παγκόσμια οικονομία» ή «ποιος ευθύνεται για την παγκόσμια οικονομική κρίση» έχει οδηγήσει σε θεωρίες, ισχυρισμούς, μύθους και υποθέσεις χωρίς σοβαρές αποδείξεις που χαρακτηρίστηκαν απαξιωτικά, από τους πραγματικούς συνωμότες, ως «θεωρίες συνωμοσίας», με αποτέλεσμα την αποθάρρυνση της σχετικής έρευνας από όσους θα ήθελαν και θα είχαν λόγους αποκάλυψης των πραγματικών εξουσιαστών της παγκόσμιας οικονομίας και συνεπώς του κύριου υπεύθυνου για την απάνθρωπη καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Μια μικρή ομάδα Ελβετών ερευνητών του Eidgenössische Technische Hochschule (Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο) στη Ζυρίχη, υπό τον Dr. James Glattfelder, τόλμησε να ερευνήσει το ζήτημα. Αφετηρία τους ήταν η γνώση ότι «η πραγματικότητα είναι σύνθετη και συνεπώς για την έρευνά της πρέπει να απελευθερωθούμε από κάθε δόγμα, αδιάφορο αν πρόκειται για “θεωρίες συνωμοσίας” ή για “ελεύθερες αγορές”. Η ανάλυσή μας θεμελιώνεται πάνω σε πραγματικά δεδομένα».[7] 

«Αξιολογήθηκαν τριάντα εφτά (37) εκατομμύρια στοιχεία διεθνών επιχειρήσεων και επενδυτών του έτους 2007 και διαπιστώθηκε ότι καταλήγουν σε 43.060 πολυεθνικά συγκροτήματα.

Το επόμενο βήμα ήταν η ανάλυση των κάθετων διασυνδέσεων και διαπιστώθηκε ότι κάθε ένα από τα λεγόμενα Holdings και λοιπά δίκτυα συμμετέχει κατά μέσο όρο τουλάχιστον σε 20 άλλα. Από αυτό προκύπτει, με τη σειρά του, ότι τελικά 1.318 κοντσέρν σχηματίζουν τον πυρήνα αυτών των διαπλεκόμενων σχέσεων ιδιοκτησίας.

Κι όμως η ανάλυση δεν τελειώνει με αυτή τη διαπίστωση, γιατί ακόμα και στο εσωτερικό αυτού του “σκληρού πυρήνα” εμφανίζονται δομές κάθετης διασύνδεσης που καταλήγουν σε 147 επιχειρήσεις, οι περισσότερες των οποίων είναι τράπεζες που ελέγχουν το 40% της παγκόσμιας οικονομίας. Στην κορυφή βρίσκεται η Barclays PLC με έδρα το Λονδίνο και ακολουθούν η Capital Group Companies Inc και η FMR Corporations. Στην κορυφαία βαθμίδα βρίσκονται επίσης η Deutsche Bank, η UBS (Union Bank of Switzerland), η Goldman Sachs, η JP Morgan Chase και η Merrill Lynch & Co»[8].

Ο καθηγητής Dan Braha του πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης βρίσκει αυτή τη συγκέντρωση ιδιοκτησίας και πλούτου φυσιολογική και υποστηρίζει ότι δεν αποσκοπεί στην παγκόσμια κυριαρχία. Σπεύδει όμως να ομολογήσει ότι «αυτές οι 147 υπερ-επιχειρήσεις βρίσκονται σε ανταγωνισμό μεταξύ τους, αλλά ενώνονται σε ενιαία δράση για την υποστήριξη των κοινών συμφερόντων τους όταν η διεθνής πολιτική προωθεί αλλαγές σ’ αυτή την κυρίαρχη δικτυακή δομή, θεωρώντας ότι σ’ αυτή την περίπτωση πρόκειται για επίθεση ενάντια στα κοινά τους συμφέροντα»[9].

Μια άλλη έρευνα, της Maria Lourdes, με τίτλο «Wem gehört die WeltWer beherrscht die Weltwirtschaft?»  («Σε ποιον ανήκει ο κόσμος; Ποιος εξουσιάζει την παγκόσμια οικονομία;»), αποκαλύπτει ότι οι 50 από τις 147 μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο ελέγχονται από την οικογενειακή-οικονομική δυναστεία των Ρότσιλντ[10]. Λογικό είναι να υποθέσουμε ότι μια επόμενη παρόμοια έρευνα θα αποκάλυπτε ότι αντίστοιχο είναι και το μερίδιο της δυναστείας Ροκφέλερ, αφήνοντας τις υπόλοιπες από τις 147 για τα υπόλοιπα μέλη του σκληρού πυρήνα της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης. Αποκαλύπτεται δηλαδή πως η καπιταλιστική βαρβαρότητα και το ανθρώπινο δράμα έχουν ονόματα και διευθύνσεις ανθρώπων που κατοικούν σ’ αυτόν τον πλανήτη και δεν είναι δημιούργημα «θεωριών συνωμοσίας», δηλαδή της φαντασίας μας, ούτε ανύπαρκτων θεών-φετίχ της ατομικής ιδιοκτησίας και εξουσίας, αλλά αποτέλεσμα συνωμοσίας των ελάχιστων ιδιοκτητών των μέσων παραγωγής, του κοινωνικού πλούτου και της από αυτά απορρέουσας ατομικής και ταξικής εξουσίας των λίγων πάνω στους πολλούς.

Όλες αυτές οι πληροφορίες, που δεν βγήκαν από το κεφάλι κανενός συνωμοσιολόγου ή θεωρητικού της συνωμοσιολογίας, αλλά συγκεντρώθηκαν μετά από βασανιστική έρευνα αντικειμενικών στοιχείων που βλέπουν το φως της δημοσιότητας ή κρύβονται ως επτασφράγιστα μυστικά, αλλά τελικά και για πολλούς και διάφορους λόγους διαρρέονται, ή/και διαρρέουν, αποκαλύπτουν περίτρανα τη συνωμοσία του Club των μεγαλοϊδιοκτητών των μέσων παραγωγής σε βάρος της εργαζόμενης ανθρωπότητας.

Το γεγονός ότι αυτή η αφύσικη συσσώρευση ιδιοκτησιών και πλούτου εξυπηρετεί μόνο τα αρρωστημένα μυαλά μιας μικρής μειονότητας ανθρώπων, και δημιουργεί τεράστια προβλήματα επισιτισμού, επιβίωσης, ελευθερίας, δημοκρατίας και ειρήνης για ολόκληρη την ανθρωπότητα, φέρνει αναπόφευκτα, και παρά την καταιγιστική θρησκευτική και ιδεολογική πλύση εγκεφάλων, τον εκφοβισμό και την κρατική τρομοκρατία που ασκείται στις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, σε σύγκρουση το 99% του παγκόσμιου πληθυσμού με το 1% της καπιταλιστικής αριστοκρατίας. Στα πλαίσια αυτής της έστω και ελάχιστα συνειδητοποιημένης σύγκρουσης, η πατρίδα με την παραδοσιακή αστική έννοια χάνει το νόημά της, πράγμα που μειώνει το νόημα και τη δύναμη του εθνικού στρατού για την υπεράσπιση του πλούτου των λίγων που συνεπάγεται τη φτώχεια και την εξαθλίωση των πολλών. Το ίδιο συμβαίνει και με την έννοια της μαζικής αστικής δημοκρατίας που απομακρύνεται από τις κοινωνίες, επειδή χρησιμοποιείται ως εργαλείο για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της κυρίαρχης διαπλεκόμενης οικονομικοπολιτικής μαφίας. Αυτές οι διεργασίες ανάγκαζαν πάντα τις κυρίαρχες ελίτ να χρησιμοποιούν ιδιωτικούς μισθοφορικούς στρατούς. Στις μέρες μας αυτή η τακτική γενικεύεται και από τους τυχοδιώκτες μισθοφόρους παλιού τύπου (mercenaries) που συμμετείχαν στο πλιάτσικο, δημιουργούνται, προφανώς με δημόσιες δαπάνες και κατ’ απαίτηση των ιδιοκτητών του στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος, Ιδιωτικές Στρατιωτικές Εταιρείες[11] με ασφαλισμένους καλοαμειβόμενους συμβασιούχους εργαζόμενους (contractors). Σύμφωνα μάλιστα με μια έρευνα της εφημερίδας Los Angeles Times«η ιδιωτικοποίηση του πολέμου, στις ΕΠΑ, διαρκώς επεκτείνεται, σε σημείο να γίνονται πλέον δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ των κρατικών και των εταιρικών συμφερόντων»[12]. Εδώ έχουμε το υπόδειγμα της απόλυτης διαπλοκής και του φασισμού.

Ζούμε στην εποχή που οι μεγαλοκαπιταλιστές, δηλαδή οι κάτοχοι μεγάλων ατομικών ιδιοκτησιών, στην προσπάθειά τους να μεγαλώσουν τις ατομικές ιδιοκτησίες τους και τον ιδιωτικό τους πλούτο καταστρώνουν ακατάπαυστα σχέδια επέκτασης του «ζωτικού τους χώρου», καταστρέφοντας τμήματα της ανθρωπότητας και του πλανήτη. Για την επίτευξη του σκοπού τους παράγουν όπλα, κατασκευάζουν πολιτικά κόμματα και επαγγελματίες πολιτικούς που θα δημιουργήσουν το θεσμικό πλαίσιο για την εφαρμογή της ιμπεριαλιστικής πολιτικής τους, που τώρα τη λένε νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Και επειδή δεν εμπιστεύονται πια τους εθνικούς στρατούς, ιδρύουν επαγγελματικούς με τη μορφή ιδιωτικού νομικού προσώπου, τις ανώνυμες εταιρείες διεξαγωγής του πολέμου«Η στρατηγική των ιδιωτικοποιήσεων, με την οποία κατεδαφίζεται η δημόσια περιουσία προς όφελος της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής ελίτ, στα χέρια των οποίων βρίσκεται η πραγματική εξουσία, ισχύει επίσης και για τον πόλεμο. Με το πλεονέκτημα ότι η ροή του αίματος, σαν καρστικό ποτάμι, κυκλοφορεί υπόγεια, για να σώσει τα προσχήματα και να μην ανησυχήσει η κοινή γνώμη των “μεγάλων δυτικών Δημοκρατιών”»[13].

Τέτοιοι μυστικοί, γιατί το αμερικανικό Κογκρέσο είχε επίσημα τάχα απαγορεύσει αυτές τις εταιρείες, ιδιωτικοί στρατοί «προμήθευαν με όπλα τους Κόντρας στη Νικαράγουα για λογαριασμό της CIA, εκπαίδευαν και όπλιζαν την UÇK στο Κοσσυφοπέδιο., επιχειρούσαν στο Αφγανιστάν για το Πεντάγωνο, για το State Department και την USAID. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, πάνω από 113.000 contractors ιδιωτικών εταιρειών δραστηριοποιούνται στο Αφγανιστάν για το Πεντάγωνο, ενώ οι Αμερικανοί στρατιώτες είναι περίπου 90 χιλιάδες. Οι contractors είναι κατά 22% Αμερικανοί πολίτες, το 31% είναι από άλλες χώρες και το 47% είναι Αφγανοί. Στη ζώνη της αμερικανικής κεντρικής Διοίκησης, η οποία περιλαμβάνει και το Ιράκ, οι contractors του Πενταγώνου είναι πάνω από 150 χιλιάδες».[14] Οι δραστηριότητες αυτών των Ιδιωτικών Στρατιωτικών Εταιρειών, όπως λ.χ. της Blackwater που μετεξελίχθηκε στην Xe Services Llc, που παρέχει «καινοτόμες λύσεις» στην κυβέρνηση των ΗΠΑ, ή της L-3 Communications, καθώς και της DynCorp International, η οποία αυτοπροσδιορίζεται ως «μια πολύπλευρη παγκόσμια επιχείρηση», επεκτείνονται και στην επιβολή του νόμου και της τάξης στο εσωτερικό των χωρών, στη διατήρηση της κοινωνικής ειρήνης (peacekeeping) και στις επιχειρήσεις για την εσωτερική σταθερότητα[15].

Η δράση αυτών των εταιρειών είναι αυτόνομη, ακόμα και όταν κατά περίπτωση συμμετέχουν σε κοινές επιχειρήσεις με τον επίσημο στρατό των ΕΠΑ, και δεν υπάγονται στην επίσημη στρατιωτική ιεραρχία, κι αυτό γιατί οι εντολές προς αυτές έρχονται από τα αντίστοιχα λόμπι που εδρεύουν στα διάφορα υπουργεία και στο Λευκό Οίκο. Πρόκειται, προφανώς για μια κατάσταση που δεν ελέγχεται ούτε από την αμερικανική κυβέρνηση και τον υποτιθέμενο παντοδύναμο πλανητάρχη, αφού: «Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ δεν είναι σε θέση να δώσουν ακριβή στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των εταιρειών και υπαλλήλων που απασχολούν καθώς και με τη φύση των παρεχόμενων υπηρεσιώ[16].

Ο πόλεμος όμως δεν είναι ένα φυσικό, ούτε βέβαια ένα υπεριστορικό φαινόμενο, και συνεπώς δεν είναι η μοίρα του Ανθρώπου. Αντίθετα, ο πόλεμος είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο[17], με αναφορές και αιτίες που σχετίζονται με τη φύση, τη δομή και τη λειτουργία τής κάθε φορά ιστορικά προσδιορισμένης οικονομικής οργάνωσης των κοινωνιών. Αυτό σημαίνει, όπως διακηρύσσει σε μια από τις διασκέψεις του το «Κοινωνικού Φόρουμ – Πόρτο Αλέγκρε», όπως επικράτησε να λέγεται το «Κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση», πως «Ένας κόσμος χωρίς πόλεμο είναι δυνατός και απαραίτητος φτάνει […] να καταργηθούν οι πολεμικές βιομηχανίες και τα δισεκατομμύρια που θα εξοικονομηθούν να μεταφερθούν για να ικανοποιηθούν οι πρωταρχικές ανάγκες της ανθρωπότητας, να μηδενισθεί το εξωτερικό χρέος των φτωχών χωρών και να καταργηθούν οι φορολογικοί παράδεισοι, όπου ξεπλένονται τα μεγάλα κέρδη της πολεμικής βιομηχανίας»[18].

Μετά από όλα αυτά τα στοιχεία, αρκετά για να διερωτηθούμε για το πού οδηγεί την ανθρωπότητα η ατομική ιδιοκτησία και το κεφάλαιο, είναι καιρός να συνειδητοποιήσουμε όλοι πως οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού βρίσκονται μπροστά στο κρισιμότερο ίσως σταυροδρόμι της ιστορίας τους. Να δέχονται παθητικά την ολοκλήρωση της απάνθρωπης και καταστροφικής καπιταλιστικής βαρβαρότητας ή να συνεχίσουν την αγωνιστική ιστορική τους κληρονομιά για την κοινωνική ισότητα, την κοινοκτημοσύνη, την άμεση δημοκρατία[19] και τον οικουμενικό ουμανιστικό πολιτισμό. Βέβαια, η δεύτερη επιλογή είναι δύσκολη, γιατί προϋποθέτει την απαλλαγή μας από τους σκοταδιστικούς μύθους και τις εξουσιαστικές ιδεολογίες, την έξοδό μας από τον εικονικό κόσμο του «μαγικού σπηλαίου» του ιδεαλισμού και της κεφαλαιοκρατίας, και το σταδιακό και επίμονο χτίσιμο ενός homohumanisticus universalis ανθρωπολογικού τύπου.

[1] Απόσπασμα από το: Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας. Η ατομική ιδιοκτησία ως μήτρα βίας, εξουσίας, ανισότητας, εγκληματικότητας, σκοταδισμού και ανηθικότητας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017.

[2] Federal Reserve System (FED), Ομοσπονδιακό Αποθεματικό Σύστημα, είναι η Κεντρική Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών.

[3] John Kenneth Galbraith, Το νέον βιομηχανικόν κράτος, Παπαζήσης, Αθήνα 1969.

[4] Βλ. James Burnham, Η επανάσταση των διευθυντών, Κάλβος, Αθήνα χ.χ.

[5] Βλέπε αναλυτικά: Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΟΥΚΚΙΔΣ, Αθήνα 2016, 2η έκδοση.

[6] Βλέπε σχετικά, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[7] Αναφέρεται στο Konrad Hausner, «147 Unternehmen herrschen über die Weltwirtschaft», στο http://www.theintelligence.de/index.php/wirtschaft/finanzen/3424-147-unternehmen-herrschen-ueber-die-weltwirtschaft.html

[8] Στο ίδιο.

[9] Στο ίδιο. Βλ. επίσης, Μανώλης Σαρίδης, «Σε ποιον ανήκει η Γη; Ποιος είναι το αφεντικό της παγκόσμιας οικονομίας;», στο http://berlin-athen.eu/%

[10] Maria Lourdes, «Wem gehört die Welt? Wer beherrscht die Weltwirtschaft?», στο https://lupocattivoblog.com/2011/11/14/wem-gehort-die-welt-wer-beherrscht-die-weltwirtschaft/#comment-409112

  1. Barclays plc – Marcus A.P. Agius – seine Ehefrau ist keine Geringere als die Tochter von Edmund de Rothschild.
  2. Capital Group Companies Inc – Steven M. Rothschild Return to Capital Research Group, Inc … He is Director of three companies, the College of St. Benedict and
  3. FMR Corporation – Rothschild Bank AG.
  4. AXA – M&A: Rothschild GmbH.
  5. State Street Corporation – Edmond de Rothschild.
  6. JP Morgan Chase & Co – seid je her mit Rothschild verbunden – FED.
  7. Legal & General Group plc – JP Morgan Europe Ltd, N M Rothschild.
  8. Vanguard Group Inc – ROTHSCHILD ASSET MANAGEMENT INC.
  9. UBS AG – Rothschild.
  10. Merrill Lynch & Co Inc – seid je her an Rothschild gebunden.
  11. Wellington Management Co LLP – Rothschild Asset Management, Inc.
  12. Deutsche Bank AG – historisch verbunden mit Mayer Carl und Wilhelm Carl v. Rothschild, sind bei Rothschild hoch verschuldet.
  13. Franklin Resources Inc – Rothschild Fund Management.
  14. Credit Suisse Group – Der langjährige Chef im Private Banking der Credit Suisse wurde in den Verwaltungsrat der Genfer Edmond de Rothschild Holding aufgenommen.
  15. Walton Enterprises LLC – John Walton hat seid je her enge Verbindung zu Rothschild.
  16. Bank of New York Mellon Corp – Enge Verbindung zu Rothschild.
  17. Natixis – N M Rothschild & Sons • Oppenheimer.
  18. Goldman Sachs Group Inc – historisch verwachsen mit Rothschild – FED.
  19. T Rowe Price Group Inc – Citigroup Inc., Wells Fargo & Co., J.P. Morgan Chase & Co., and Morgan Stanley. Merrill Lynch & Co. and T. Rowe Price … Rothschild Group (LCF Rothschild).
  20. Legg Mason Inc – from Rothschild Asset Mangement Ltd.
  21. Morgan Stanley – Die Federal Reserve Bank FED befindet sich im Privatbesitz von Rockefeller (Chase Manhattan Bank), Morgan Stanley, Rothschild, Goldmann Sachs usw.
  22. Mitsubishi UFJ Financial Group Inc – Banque Privée Edmond de Rothschild.
  23. Northern Trust Corporation – NM Rothschild Northern Trust Novartis.
  24. Société Générale – Société Générale (SocGen)habe ihrerseits Merrill Lynch und Rothschild angeheuert, um eine Abwehrstrategie zu entwickeln.
  25. Bank of America Corporation – They join Bank of America from N M Rothschild & Sons Limited.
  26. Lloyds TSB Group plc – N M Rothschild & Sons.
  27. Invesco plc – British investment bank, whose investment division subsequently became INVESCO Plc amd … In addition he sat on the Asia Strategy Committee and was Chairman of Rothschild Japan KK
  28. Allianz SE 29. TIAA – Allianz SE 29.TIAA 30. Old Mutual Public Limited Company. 29. Aviva plc 32. … All controlled by Rothschild Fronts.
  29. Old Mutual Public Limited Company – Group Limited, Nedbank Limited and Old Mutual Life Assurance Company … He joined Rothschild in 1977.
  30. Aviva plc – Aviva plc, the savings, investments and insurance group, announces today that Alain … that he was director of capital markets at La Compagnie Financiere Edmond de Rothschild.
  31. Schroders plc – fund manager in 1998 and managed retail funds at HSBC Asset Management and Rothschild … Authorised and regulated by the Financial Services Authority © Copyright 2010 Schroders plc.
  32. Dodge & Cox – Rothschild Investments : SNC Capital Management Stifel Financial … Dodge & Cox Invstmnt. Mgrs East West Securities Freemont Group J.P. Morgan Chase & Co.
  33. Lehman Brothers Holdings Inc* – hat sich erledigt, aber – Jack Klues Return to Lehman Brothers Holdings Inc … La Compagnie Financière Edmond de Rothschild Banque.
  34. Sun Life Financial Inc – Fidelity Investments, Sr. Operations Manager at Sun Life Financial … Human Resources at Hometown Forecast Services, Inc. … Partner at Fox Rothschild.
  35. Standard Life plc – Legal & General Group; Prudential PLC; Standard Life. Key Dates: 1977: Lord Jacob Rothschild forms an entity to control financial services and investment companies.
  36. CNCE – BNP Paribas: Société Générale: Axa: Crédit Foncier: CNCE: Edmond de Rothschild Asset Management.
  37. Nomura Holdings Inc – Press Release Tokyo, 15 February 2005 Nomura and Rothschild Form M&A Alliance Nomura Securities Co., Ltd., a wholly-owned subsidiary of Nomura Holdings, Inc.
  38. The Depository Trust Company – Rothschild Bank of London Rothschild Bank of Berlin Warburg Bank of Hamburg … OrgName: The Depository Trust Company OrgID: THEDEP Address: 55 Water Street, 19th Floor New York.
  39. Massachusetts Mutual Life Insurance – Rothschild Bank of London Rothschild Bank of Berlin Warburg Bank of Hamburg … OrgName: The Depository Trust Company OrgID: THEDEP Address: 55 Water Street, 19th Floor New York.
  40. ING Groep NV – ING Group still operates ING Bank of Canada, also known as … Moelis & Company • N M Rothschild & Sons • Oppenheimer … ABN Amro Bank NV • De Nederlandsche Bank • ING Bank NV.
  41. Brandes Investment Partners LP – dissolution of Atticus Capital in 2009, Rothschild became co-chairman of the hedge fund Attara Capital LP, the successor investment … retailer and owner of the Kookai clothing Brandes Investment Partners LP.
  42. Unicredito Italiano SPA – kaum was im Netz, aber das was ich in einer italienischen Zeitung “lesen” konnte deutete auf Rothschild hin.
  43. Deposit Insurance Corporation of Japan – The Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC) is an independent agency … Japan-United States Friendship Commission; Joint … Rothschild North America, Inc.; Rothschild, Inc.
  44. Vereniging Aegon – €3.5 billion secondary offering ABN Amro Rothschild LLC, AEGON NV, Morgan Stanley & Co Inc, Vereniging AEGON. Vereniging Aegon, Aegon NV’s (Aegon) largest shareholder, has disposed …
  45. BNP Paribas – BNP Paribas is a European banking and financial group specialized in corporate, private …Seine Karriere begann er bei der Deutschen Bank bevor er 2000 zu Rothschild wechselte.
  46. Affiliated Managers Group Inc – Petroleum Exporting Countries (OPEC) investment managers … complete without some mention of the missions of Rothschild Capital Group and its more than 3,500 world-wide affiliated.
  47. Resona Holdings Inc – Simon Rothschild.
  48. Capital Group International Inc – James Rothschild. Prior to joining Monument Capital Group, Mr. Rothschild was an investment professional with … focused role, being responsible for identifying international partner.
  49. China Petrochemical Group Company – Resona Holdings Inc

All controlled by Rothschilds.

[11] «Οι Ιδιωτικές Στρατιωτικές Εταιρείες ή Βιομηχανίες (ΙΣΕ ή ΙΣΒ) είναι οι κερδοσκοπικές εταιρείες που παρέχουν σε ενδιαφερόμενες κυβερνήσεις, σε κυβερνητικές ή μη οργανώσεις, σε διεθνείς οργανισμούς, σε συνασπισμούς συμφερόντων, ή ακόμα και σε μεμονωμένα πρόσωπα, μία μεγάλη ποικιλία από επαγγελματικές υπηρεσίες, άμεσα ή έμμεσα συνδεδεμένες με τον πόλεμο», Ιωάννης Χρήστου, «Η ιδιωτικοποίηση του πολέμου. Μία νέα πραγματικότητα», Στρατιωτική Επιθεώρηση, τεύχος Γενάρη-Φλεβάρη 2007.

[12] Νίκος Ζηργάνος, «Ανώνυμες Εταιρείες Πολέμου», εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 17.11.2002.

[13] Manlio Dinucci, «La privatizzazione della guerra» [Η ιδιωτικοποίηση του πολέμου], εφημερίδα Ιl manifesto, 14.2.2012.

[14] Στο ίδιο.

[15] Στο ίδιο.

[16] Ανδρέας Λιαρόπουλος, «Η ιδιωτικοποίηση του πολέμου: Ο ρόλος των ιδιωτικών στρατιωτικών εταιρειών στη διεθνή ασφάλεια», Αεροπορική Επιθεώρηση, τεύχος 101, Αύγουστος 2014.

[17] «Η σχέση των πραγμάτων και όχι των ανθρώπων δημιουργεί τον πόλεμο. […] Η κατάσταση του πολέμου δεν είναι μπορετό να γεννηθεί από απλές προσωπικές σχέσεις, αλλά μόνο από εμπράγματες. […] Ο πόλεμος, λοιπόν, δεν είναι διόλου σχέση ανθρώπου προς άνθρωπο, αλλά κράτους προς κράτος, όπου τα άτομα είναι εχθροί συμπτωματικά μονάχα και όχι σαν άνθρωποι, ούτε σαν πολίτες, αλλά σαν στρατιώτες…». Ζαν-Ζακ Ρουσσώ, Το Κοινωνικό Συμβόλαιο, Δαρεμάς, Αθήνα  1963, σελ. 52.

[18] Βλ. «Πόρτο Αλέγκρε: Οι ΗΠΑ υπεύθυνες για την πείνα και την εξαθλίωση», εφημερίδα Το Ποντίκι, 7.2.2003, σελ. 34-35.

[19] Βλέπε αναλυτικά, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΙ ΕΠΙΚΥΡΙΑΡΧΟΙ: Oι 10 Πολυεθνικές που Ελέγχουν ό,τι Αγοράζουμε και Τρώμε!

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΙ ΕΠΙΚΥΡΙΑΡΧΟΙ

OI 10 ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΠΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥΝ Ο,ΤΙ ΑΓΟΡΑΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΡΩΜΕ!

Ακόμη και ο πιο φανατικός «Νεοφιλελεύθερος Ταλιμπάν» -ΝΕΟΤΑΛ, όπως τους αποκαλώ, από τα αρχικά τους- , παραδέχεται, σε κρίση ειλικρίνειας βέβαια, ότι δεν υπάρχει «Ελεύθερη Αγορά», και πως στην ουσία πρόκειται για έναν καλοστημένο μύθο που διευκολύνει απλώς στην αναδιανομή του πλούτου από τους πολλούς προς τους ολίγους κι από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε μια Ολιγαρχία κι ελίτ ολιγοπωλίων, που όχι μόνον δεν «ανταγωνίζονται υγιώς» μεταξύ τους, αλλά αντίθετα συνεργάζονται άψογα, συχνά μάλιστα κάνουν συγχωνεύσεις κι «επιχειρηματικούς γάμους» για να πολλαπλασιάσουν την ισχύ τους. Ρουθούνι δεν ανοίγει στη συνομοταξία τους, ενώ όλοι εμείς οι υπόλοιποι, το 99% του πληθυσμού, αλληλοφαγωνόμαστε για τα αποφάγια τους. Είμαστε κατακερματισμένοι σε έθνη, θρησκείες, ποδοσφαιρικές ομάδες, επαγγελματικές τάξεις, πολιτικά κόμματα, επαγγελματίες εναντίον ανέργων, ιδιωτικοί υπάλληλοι εναντίον δημοσίων, ιδιοκτήτες εναντίον ενοικιαστών κ.ο.κ. και πολεμάμε συνεχώς και για το παραμικρό μεταξύ μας για ψίχουλα, ενώ την ίδια στιγμή Εκείνοι σχεδιάζουν τη διαιώνιση της κυριαρχίας τους πάνω μας…

 Image result for corporation

 Στην ουσία την παγκόσμια «ιδιωτική» οικονομία την ελέγχουν δέκα κολοσσιαίοι πολυεθνικοί όμιλοι, που αποφασίζουν το τι θα τρώμε, τι θα καταναλώνουμε και πόσο θα κοστίζει. Πρόκειται για τις γιγαντιαίες πολυεθνικές, τροφίμων και ποτών, Nestlé, PepsiCo, Coca-Cola, Unilever, Danone, General Mills, Kellogg’s, Mars, Associated British Foods και Mondelez, με «στρατιές» εργαζομένων/σκλάβων αλλά και ελάχιστων υψηλά αμοιβόμενων και δισεκατομμύρια ετήσιων κερδών, αλλά με μερικές δεκάδες «βασικών μετόχων», που δεν είναι παρά μια διεφθαρμένη κλίκα ανήθικων τουρμποκαπιταλιστών, που έχουν θυσιάσει προς πολλού τα όποια ψήγματα ανθρωπιάς διέθεταν για να εξασφαλίσουν τα ματωμένα κέρδη τους. Γι’ αυτό και ανέκαθεν υποστήριζα πως στις πολύκλαυστες φιλελεύθερες δημοκρατίες μας ο πολίτης/καταναλωτής τη μόνη «ελευθερία επιλογής» που έχει είναι εκείνη της επιλογής του γαρνιρίσματος: το κυρίως πιάτο που θα φάει το διαλέγει πάντα η Ελίτ, όπως είναι αυτοί, μεταξύ άλλων, οι δέκα όμιλοι Επικυρίαρχοι της παγκόσμιας οικονομίας, η οικονομική ισχύς των οποίων ξεπερνά κατά πολύ εκείνη ολόκληρων κρατών…

Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Image result for corporation

 

Mπροστά από το ράφι του Super Market αναρωτιέστε ποιο προϊόν να επιλέξετε. Η ποικιλία μοιάζει μεγάλη, όπως και ο ανταγωνισμός… Όμως με μια πιο προσεκτική ματιά ο καθένας μπορεί να συνειδητοποιήσει πως μόλις 10 εταιρείες ελέγχουν σχεδόν όλα τα μεγάλα διατροφικά εμπορικά σήματα του πλανήτη.

Πρόκειται για τις γιγαντιαίες πολυεθνικές, τροφίμων και ποτών, Nestlé, PepsiCo, Coca-Cola, Unilever, Danone, General Mills, Kellogg’s, Mars, Associated British Foods και Mondelez, με «στρατιές» εργαζομένων και δισεκατομμύρια ετήσιων κερδών.

Σε μια προσπάθεια να πιέσει αυτές τις εταιρείες να προχωρήσουν σε θετικές αλλαγές και για συνειδητοποιήσουν οι καταναλωτές ποιος ελέγχει τις μάρκες που αγοράζουν, η  Oxfam δημιούργησε ένα infographic που δείχνει πόσο πραγματικά διασυνδεδεμένα είναι αυτά τα εμπορικά σήματα.

Kellogg’s

Κέρδη 2016: $13 δισεκατομμύρια.

Εκτός της Forget Froot Loops και της Frosted Flakes, η Kellogg’s κατέχει επίσης και άλλα εμπορικά σήματα συμπεριλαμβανομένων των Eggo, Pringles και Cheez-It.

Associated British Foods

Κέρδη 2016: $16.8 δισεκατομμύρια.

Αυτή η βρετανική εταιρεία κατέχει μάρκες όπως η Dorset Cereals, Twinings tea και Primark.

General Mills

Κέρδη 2016: $16.6 δισεκατομμύρια.

Η εταιρεία κατέχει μάρκες όπως οι Cheerios και Chex, καθώς επίσης τις Yoplait, Hamburger Helper, Haagen-Dazs και Betty Crocker.

Danone

Κέρδη 2016: $23.7 δισεκατομμύρια.

Γνωστή για τα γιαούρτια Activa, Yocrunch και Oikos, η Danone πουλάει επίσης συμπληρώματα διατροφής και εμφιαλωμένο νερό.

Mondelez

Κέρδη 2016: $25.9 δισεκατομμύρια.

Κατέχει γνωστές μάρκες όπως τα μπισκότα Oreo, την τσίκλα Trident και Sour Patch Kids.

Mars

Κέρδη 2016: $35 δισεκατομμύρια.

Η εταιρεία είναι γνωστή για την σοκολάτα της και για τα M&M, αλλά κατέχει επίσης την μάρκα ρυζιού Uncle Ben’s, την Starburst και την τσίκλα Orbit.

Coca-Cola

Κέρδη 2016: $41.9 δισεκατομμύρια.

Η εταιρεία έχει στην ιδιοκτησία της, εκτός των άλλων, μάρκες όπως οι Dasani, Fuze και Honest Tea.

Unilever

Κέρδη 2016: $48.3 δισεκατομμύρια.

Η εταιρεία προωθεί προϊόντα όπως το Axe, το τσάι Lipton, το παγωτό Magnum και την μαγιονέζα Hellmann’s.

PepsiCo

Κέρδη 2016: $62.8 δισεκατομμύρια.

Η εταιρεία διαθέτει μάρκες όπως τα Quaker Oatmeal, τα Cheetos και την Tropicana.

Nestlé

Κέρδη 2016: $90.2 δισεκατομμύρια.

Στις μάρκες ιδιοκτησίας της περιλαμβάνονται οι παιδικές τροφές Gerber, το νερό Perrier, DiGiorno και Hot Pockets, καθώς επίσης η Butterfinger και η KitKat.

Αναλυτικά ο χάρτης

ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΩΝ: Το Memes της Αυτοκτονίας Απλώνεται στην Ελλάδα

ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΩΝ

Το Memes της Αυτοκτονίας Απλώνεται στην Ελλάδα

ΜΝΗΜΌΝΙΑ ΜΝΗΜΌΣΥΝΑ! 

Image result for suicide Greece

Επιδημία αυτοκτονιών στην Ελλάδα της Κρίσης και των Μνημονίων; Για κάποιους αποτελούν μία ακόμη «επιδημία μιμητισμού». Για κάποιους άλλους είναι «Μνημονιακές Δολοφονίες». Το σίγουρο είναι πως η έξαρση των αυτοκτονιών στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, αποτελεί ένα καινούργιο, αλλά και παράξενο κοινωνικό φαινόμενο στο οποίο δεν είχαμε συνηθίσει. Γιατί κι εμείς οι, εξωστρεφείς Μεσογειακοί Έλληνες, αρχίσαμε να αυτοχειριαζόμαστε; Γιατί οι περισσότεροι που αυτοκτονούν είναι άνδρες; Τι είναι τελικά η αυτοκτονία; Μιμητισμός, Ηρωισμός ή Δειλία;

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

 

Έμοιαζε με μια συνηθισμένη μέρα. Ο 45χρονος δικηγόρος ξύπνησε το πρωί, μίλησε τυπικά με τους δικούς του χωρίς να τους πει τίποτε. Το μεσημέρι της ίδιας μέρας μπήκε σε κτίριο στην οδό Απόλλωνος 11 στο κέντρο της Αθήνας, χωρίς να τον αντιληφθεί κανείς, ανέβηκε στον τελευταίο όροφο και αφού άφησε το χαρτοφύλακά και το σακάκι του πήδηξε στο κενό. Σκοτώθηκε ακαριαία, αφήνοντας πίσω του πλήθος ερωτηματικών, καθώς και μία γυναίκα με δύο παιδιά…

Στο Γαλάτσι ένας 65χρονος χαμηλοσυνταξιούχος, που χρωστούσε κάποια ενοίκια στους ιδιοκτήτες του σπιτιού του, όταν αυτοί αποφάσισαν να κινηθούν δικαστικά εναντίον του, εκείνος αποφάσισε να γράψει την τελευταία σελίδα στο βιβλίο της ζωής. Όταν ένας δικαστικός επιμελητής τον ενημέρωσε ότι θα πρέπει να εγκαταλείψει το διαμέρισμά του, στο οποίο έμενε τα τελευταία 15 χρόνια, εκείνος βγήκε στο μπαλκόνι του σπιτιού του και διαμαρτυρόταν για την αδικία. Στο τέλος πήρε την απόφαση να βουτήξει στο κενό, παρά να αντιμετωπίσει την προοπτική να μείνει άστεγος. Εξέπνευσε προτού μεταφερθεί στο πλησιέστερο νοσοκομείο. Και το θλιβερό είναι πως στον ίδιο ακριβώς δρόμο, πριν λίγους μήνες, είχε αυτοκτονήσει ακόμη ένας απελπισμένος άνθρωπος…

Image result for suicide Greece

Τριπλασιάστηκαν με τα Μνημόνια

Τα τελευταία τρία χρόνια δεν περνάει μέρα στην Ελλάδα που να μην αυτοχειριάζεται κι ένας άνθρωπος. Μέχρι το 2008, δηλαδή πριν από την επίσημη έναρξη της Κρίσης, αυτοκτονούσε στη χώρα μας κατά μέσον όρο ένας άνθρωπος την ημέρα, κυρίως για ψυχολογικούς, συναισθηματικούς και πιο σπάνια για οικονομικούς λόγους. Πλέον αυτοκτονούν κατά μέσον όρο 2-3 άνθρωποι καθημερινά, δηλαδή τριπλάσιος αριθμός απ’ ότι συνήθως –και πολλαπλάσιος, αν λάβουμε υπόψιν μας, πως υπάρχουν και οι αποτυχημένες απόπειρες αυτοκτονίας (τις οποίες και κρατούν μυστικές για ευνόητους λόγους), που αφήνουν πίσω τους ανθρώπους ψυχικά και σωματικά ανάπηρους. («Το χειρότερο από μια αποτυχημένη ζωή, είναι μια αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας», Τζακ Κεβορκιάν).

Κάποτε περηφανευόμασταν πως η Ελλάδα ήταν μια από τις χώρες με τα λιγότερα ποσοστά αυτοκτονιών παγκοσμίως –το φως, το κλίμα και η ιδιοσυγκρασία μας έκαναν αισιόδοξους– αφήνοντας για τις Σκανδιναβικές χώρες και την Ιαπωνία τα θλιβερά πρωτεία. Πλέον αυτό δεν ισχύει και αρχίσαμε ως λαός να προβαίνουμε μαζικά σε πράξεις απόγνωσης Σκανδιναβικού τύπου.

Τι είναι αυτό που σπρώχνει όλο και περισσότερους Έλληνες στο να αφαιρέσουν την ίδια τους τη ζωή; Η οικονομική κρίση, θα πείτε, με την ανεργία, τη φτώχεια, τις χρεοκοπίες, που οδηγούν στην κατάθλιψη, απόγνωση και σε πλήθος ψυχολογικών διαταραχών, που κάνουν τη ζωή ανυπόφορη και τους ανθρώπους να θέλουν να δραπετεύσουν απ΄ αυτή. Η αυτοενοχοποίηση, που στρέφει την οργή ενάντια στον ίδιο μας τον εαυτό, που τον κατηγορούμε για την ανυπόφορη κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε. Ποιος φταίει για την κατάσταση; Εγώ, θα πει εύκολα ο υποψήφιος αυτόχειρας, άνθρωπος συνήθως ευαίσθητος, που είναι αναγκασμένος να ζει μέσα σε μια συναισθηματική έρημο, χωρίς να μπορεί να μοιράσει τις ανησυχίες του σε ανθρώπους που τον καταλαβαίνουν. Κι έτσι στρέφεται εναντίον του εαυτού του, καθώς «αυτοκτονία είναι μια μομφή του ατόμου προς τον ίδιο του τον εαυτό», όπως λέει και η ψυχολόγος Μυρτώ Νίλσεν. Είναι μια δολοφονία που έχασε το δρόμο της…

Image result for suicide Greece

Αυτοκτονίες ή μνημονιακές δολοφονίες;

Οι αυτόχειρες αρνούνται το δώρο της ζωής, θεωρώντας πως η ζωή τους δεν αξίζει πλέον. Οι περισσότεροι είναι, φυσικά, άνδρες –αυτή η πολυέξοδη και υψηλού ρίσκου βιολογική επένδυση της Φύσης. Για τη Φύση τα αρσενικά είναι απλώς «παράσιτα» που ζουν εις βάρος των θηλυκών. Αν υποτίθεται είναι σήμερα κυρίαρχα στις ανθρώπινες κοινωνίες είναι επειδή έμαθαν να συνεργάζονται στενά και ιεραρχικά από την εποχή ακόμη που ήταν κυνηγοί. Στην εποχή όμως του καπιταλισμού η συνεργασία έγινε σκληρός ανταγωνισμός, σκέτη αλληλοεξόντωση και τώρα ήρθε η Κρίση για ν’ αποτελειώσει την κυριαρχία των ανδρών..

Δεν είναι όμως οι περισσότεροι ψυχασθενείς ή αδιάγνωστοι καταθλιπτικοί, όπως θέλουν να τους παρουσιάσουν ορισμένοι. Είναι συνήθως άνθρωποι, συχνά υπεράνω κάθε υποψίας, στις ζωές των οποίων συσσωρεύονται με γεωμετρική πρόοδο πολλοί στρεσογόνοι παράγοντες. Ένας από αυτούς είναι και η οικονομική κρίση, που λειτούργησε ως πυροκροτητής για την έκρηξη μιας επιδημίας αυτοκτονιών στην Ελλάδα. «Κανονικά» στην Ελλάδα αυτοκτονούσε κατά μέσο όρο ένας άνθρωπος την ημέρα –ελάχιστο ποσοστό, σε σχέση με την Ιαπωνία, όπου αυτοκτονούν περισσότεροι από 30.000 άνθρωποι το χρόνο–, ενώ στις σημερινές συνθήκες της οικονομικής κρίσης και της αυστηρής λιτότητας που μας επιβάλουν οι δανειστές μας, αυτοκτονούν καθημερινά τρεις άνθρωποι, δηλαδή τριπλάσιος αριθμός. Γι’ αυτό δεν θα ήταν λάθος να μην τις αποκαλούσαμε αυτοκτονίες αλλά μνημονιακές δολοφονίες.

Image result for suicide Greece

Στην Ελλάδα έχουν πραγματοποιηθεί ως τώρα πάνω 5.000 «μνημονιακές δολοφονίες» ή «αυτοκτονίες του ΔΝΤ». O όρος αυτοκτονίες του ΔΝΤ πρωτοεμφανίσθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990, σε χώρες στις οποίες, ο διεθνής αυτός οργανισμός των αδίστακτων τοκογλύφων, παρενέβη «ναυαγοσωστικά» για να «σώσει τις κοινωνίες και τα κράτη, από την οικονομική καταστροφή»! Στη χώρα μας αυτός ο όρος άρχισε να χρησιμοποιείται από το 2009, όταν παρατηρήθηκε αλματώδης αύξηση των αυτοκτονιών. Να υπενθυμίσουμε πως μόνο το 2011 κατεγράφησαν 500 αυτοκτονίες από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη σε ολόκληρη την Ελλάδα, ενώ μέσα σε δύο χρόνια (2009-2011) τα κρούσματα έφτασαν τα 1700, ενώ ο αριθμός τους είναι διπλάσιος αν λάβουμε υπόψιν μας και τις αποτυχημένες απόπειρες αυτοκτονίας. Και για το 2012 οι προβλέψεις είναι ακόμα πιο δυσοίωνες, καθώς τα κρούσματα έχουν διπλασιαστεί, αν όχι τριπλασιαστεί, και ο πραγματικός αριθμός αυτοκτονιών είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς πολλοί συγγενείς δεν καταγράφουν τα περιστατικά από ντροπή και τα παρουσιάζουν ως δυστύχημα. Επιπλέον, η ελληνική επιστημονική κοινότητα έχει πια επιβεβαιώσει ότι μέσα σε μία τριετία έχουν τριπλασιαστεί οι αυτοκτονικές τάσεις. Έτσι, η πίεση που έχουν δεχθεί οι Έλληνες από την οικονομική κρίση, έδωσε στη χώρα μας τη θλιβερή πρωτιά στις αυτοκτονίες στην Ευρώπη με ποσοστό αύξησης το 2011 που άγγιξε το 40%. Σύμφωνα ακόμη με τους ειδικούς ψυχίατρους και κοινωνιολόγους, το 75% εκείνων που αυτοκτονούν πάσχουν από κατάθλιψη. Οι υπόλοιποι προχωρούν σ’ αυτή την ενέργεια ως αντίδραση στα προβλήματα που τους προέκυψαν, προκειμένου να βρουν «διέξοδο» απ’ αυτά. Πριν από την οικονομική κρίση αυτά τα νούμερα ήταν ασύλληπτα για την Ελλάδα. Πλέον όλο και περισσότεροι φλερτάρουν επικίνδυνα με την αυτοκτονία…

Image result for suicide Greece

Ο μαύρος κατάλογος των επιπτώσεων της εφαρμογής στην Ελλάδα των «προγραμμάτων σταθεροποίησης» της Τρόικα θα μπορούσε να γεμίσει πολλές σελίδες, καθιστώντας έτσι το Μνημόνιο πραγματικό «όπλο μαζικής καταστροφής» της ελληνικής κοινωνίας. Ένας ιστορικός θα συμφωνούσε πως τέτοιες δραματικά αρνητικές επιπτώσεις συμβαίνουν σε μια οικονομία και κοινωνία μόνον σε περίπτωση μακροχρόνιων πολεμικών συγκρούσεων ή κοσμογονικών πολιτικών αναταραχών, όπως π.χ. ήταν η πτώση του λεγόμενου Ανατολικού Μπλοκ μετά το 1989. Όχι όμως σε μια ειρηνική περίοδο και σε μια δημοκρατική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Image result for suicide

TIPPING POINT: Όταν η Αυτοκτονία γίνεται «μόδα»

Υπάρχει όμως και μια άλλη θεωρία ερμηνείας της έξαρσης των αυτοκτονιών στην Ελλάδα. Σύμφωνα μ’ αυτή δεν φταίει αποκλειστικά η οικονομική κρίση αλλά το φαινόμενο του Μιμητισμού, που είναι σύνηθες στις ανθρώπινες κοινωνίες. Αν κάποιος άνθρωπος αυτοκτονεί και η πράξη του γνωρίζει δημοσιότητα από τα MME, τότε θα διασπαρθεί το «meme» της αυτοκτονίας και υπάρχει πιθανότητα να αυξηθούν οι αυτοκτονίες στη χώρα. Αν κάποιος αυτοκτονήσει στην ίδια γειτονιά με ‘σένα και γίνει γνωστό, τότε ο επόμενος ίσως να είσαι εσύ…

Το φαινόμενο του μιμητισμού στις αυτοκτονίες έχει μελετηθεί, ακόμη και σε εξωτικά μέρη όπως η Μικρονησία. Στο νησιωτικό σύμπλεγμα της Μικρονησίας στον Ειρηνικό Ωκεανό μέχρι τη δεκαετία του 1950 δεν αυτοκτονούσε κανείς. Τριάντα χρόνια όμως αργότερα η Μικρονησία είχε το μεγαλύτερο ποσοστό αυτοκτονιών στον κόσμο. Σ’ ένα άρθρο του 1976 στην εφημερίδα Micronesian Independent αναφέρονταν πως οι αυτοκτονίες είχαν γίνει η πρώτη αιτία θανάτου για τους νέους μεταξύ 15 και 30 ετών, αρκετά πάνω από τα τροχαία ατυχήματα. Ποιος ήταν ο λόγος;

Image result for suicide micronesia

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Malcolm Gladwell, συγγραφέα του βιβλίου The Tipping Point, η εξάπλωση των αυτοκτονιών σε μια κοινωνία ακολουθεί τον τρόπο μετάδοσης μια επιδημίας! Εφόσον «μολυνθεί» μια κρίσιμη μάζα ανθρώπων, φτάνουμε στο λεγόμενο «tipping point» και απ’ εδώ και στο εξής η διασπορά του φαινομένου αυξάνει ταχύτητα σχεδόν με γεωμετρική πρόοδο. Ο ίδιος υποστηρίζει πως οι αυτοκτονίες σε μια κοινωνία αυξάνονται με τη μορφή επιδημίας, ακολουθώντας τα ίδια μοντέλα που ακολουθεί π.χ. η αύξηση των ποσοστών των νέων που καπνίζουν, αν καπνίζει σε μια παρέα έστω και ένας.

Image result for suicide

Το «Σύνδρομο του Βέρθερου»

Στη φιλήσυχη εξωτική Μικρονησία η αρχή έγινε όταν νεαρά αγόρια άρχισαν να αυτοκτονούν εξαιτίας φαινομενικά ασήμαντων διαφωνιών με τις οικογένειές τους. Όταν οι ειδήσεις για τις πρώτες αυτοκτονίες διαδόθηκαν και συζητήθηκαν στις μικρές κοινωνίες των νησιών, βρήκαν σύντομα μιμητές. Το φαινόμενο «έγινε μόδα», πήρε γρήγορα το ρυθμό χιονοστιβάδας κι έγινε πολύ σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα σε μια κοινωνία ασυνήθιστη στις αυτοκτονίες.

Ο David Philips, ένας κοινωνιολόγος από το Σαν Ντιέγκο που μελέτησε το φαινόμενο των αυτοκτονιών σε διάφορες κοινωνίες και για πολλά χρόνια κατέληξε σε κάποια εκπληκτικά συμπεράσματα. Ανάμεσα στις διαπιστώσεις του ήταν πως ο αριθμός των αυτοκτονιών σε μια περιοχή αυξανόταν όταν η είδηση μιας αυτοκτονίας αποκτούσε μεγάλη προβολή στα τοπικά Μedia. Αν μάλιστα είχε πανεθνική προβολή τότε οι αυτοκτονίες αυξάνονταν σε ολόκληρη τη χώρα. Ως παράδειγμα έφερε και την αυτοκτονία της Μέριλιν Μονρόε, που λόγω του μιμητισμού οδήγησε σε αύξηση των αυτοκτονιών στις ΗΠΑ κατά 12%! Σύμφωνα με τον Philips: «Οι ειδήσεις για αυτοκτονίες είναι κάτι σαν διαφήμιση για έναν τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων μας. Υπάρχουν τόσοι δυστυχισμένοι άνθρωποι που δυσκολεύονται να πάρουν αποφάσεις επειδή έχουν κατάθλιψη. Ζουν με μόνιμο πόνο. Σ’ αυτούς εμφανίζονται «διαφημίσεις» για διάφορους τρόπους αντίδρασης». O ίδιος αποκάλεσε το φαινόμενο «Σύνδρομο του Βέρθερου» από το μυθιστόρημα του Γκέτε «Τα Πάθη του Νεαρού Βέρθερου», που προκάλεσε μια επιδημία αυτοκτονιών στα τέλη του 18ου αιώνα. Γι’ αυτό και πολλές χώρες με παραδοσιακά προβλήματα αυτοκτονιών, όπως οι Σκανδιναβικές, φτάνουν στο σημείο να απαγορεύσουν από τα Media κάθε δημοσιοποίηση ειδήσεων σχετικές με αυτοκτονίες. (Αν ίσχυε βέβαια κάτι τέτοιο και στην Ελλάδα, τότε πιθανότατα δεν θα διαβάζατε αυτό το άρθρο).

Image result for suicide

Θυμώνω άρα ζω

Γράφοντας αυτές τις γραμμές διαβάζω πως ακόμη ένας συνταξιούχος στην Κρήτη έφτασε στο απονεννοημένο διάβημα πέφτοντας στο κενό από τον τρίτο όροφο του διαμερίσματός του στο Ηράκλειο. Αντιμετώπιζε κι αυτός οικονομικά προβλήματα και θέλησε να θέσει τέλος στη ζωή του ελπίζοντας οι δικοί να εισπράξουν την ασφάλεια ζωής του. Αυτός μπορεί να έφυγε, αλλά οι δικοί του, ειδικά τα παιδιά του, έμειναν για να υποφέρουν. Αυτή είναι ίσως και η σημαντικότερη «παράπλευρη απώλεια» των αυτοκτονιών: τα αγαπημένα πρόσωπα που μένουν πίσω και ίσως ποτέ να μην συνέλθουν από το σοκ και το τραύμα, για το οποίο αποφεύγουν να μιλάνε. Ωστόσο είναι καλύτερος ο θυμός, η έκφραση της οργής, παρά η απελπισία και η αίσθηση του αδιεξόδου. Κάθε εμπόδιο στη ζωή μας είναι μια περιπέτεια, ένα μάθημα –αρκεί να μην το παίρνουμε υπερβολικά στα σοβαρά. Πρέπει πάντα να προχωράμε μπροστά –πάντα. Γιατί έχουμε χιλιόμετρα να διανύσουμε και όνειρα να εκπληρώσουμε…

Image result for suicide

Σημείωση: Αν, παρόλα αυτά σας μπει ποτέ κάποια «μαύρη σκέψη», μη διστάσετε, καλέστε την Τηλεφωνική Γραμμή Παρέμβασης 1018.

Secrecy World: Η αμερικανική Ζώνη των Offshore και Ντόναλντ Τραμπ

SECRECY WORLD

Η αμερικανική Ζώνη των Offshore και Ντόναλντ Τραμπ

%cf%84%cf%81%ce%b8%ce%bc%cf%80

Image result for us tax haven

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Στις 20 Ιανουαρίου του 2017 ανέλαβε τα ηνία της μεγαλύτερης πλανητικής υπερδύναμης ο εκκεντρικός 70χρονος δισεκατομμυριούχος Ντόναλντ Τράμπ, δημιουργώντας -και δικαιολογημένα- ανάμεικτα συναισθήματα και αρκετή ανασφάλεια και ανησυχία σε ανθρώπους σε όλο τον πλανήτη. Καταρχάς ο 45ος Πρόεδρος των ΗΠΑ, με προσωπική περιουσία 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια, είναι ο 113ος πλουσιότερος άνθρωπος στις ΗΠΑ και ο 324ος πλουσιότερος στον κόσμο, σύμφωνα με τα στοιχεία του περιοδικού Forbes για το 2016. О εκλεγμένος με την υποστήριξη των Ρεπουμπλικανών Τράμπ έχει χαρακτηριστικά που τον καθιστούν μοναδικό, για τη θέση που κατέχει: Είναι ο γηραιότερος (70 ετών) και ο πλουσιότερος άνθρωπος που ανέλαβε ποτέ την προεδρία στις ΗΠΑ, ο οποίος μάλιστα δεν έχει καμία απολύτως εμπειρία από υπηρεσία σε δημόσια διοίκηση ή στο Στρατό και εκλέχτηκε χωρίς να έχει την πλειοψηφία της λαϊκής ψήφου. Συγκεκριμένα ο Τραμπ εκλέχτηκε με 2,7 εκατομμύρια ψήφους λιγότερους από την αντίπαλο του Χίλαρι Κλίντον (ή το 2,09% του εκλογικού σώματος), αλλά απέσπασε την πλειοψηφία των εκλεκτόρων (306) έναντι 232 της Κλίντον. Ενώ δηλαδή οι Δημοκρατικοί είχαν την πλειοψηφία της λαϊκής ψήφου (51% έναντι 49%), επειδή δεν βγήκαν πρώτοι σε πολιτείες-κλειδιά κατάφερε ο Τραμπ να “κόψει το νήμα” και να εξασφαλίσει περισσότερους εκλέκτορες, ώστε να εκλεγεί Πρόεδρος. Είναι η 4η φορά στην αμερικανική ιστορία που συμβαίνει κάτι τέτοιο -πάντα με ρεπουμπλικάνους υποψηφίους- αλλά η πρώτη φορά που η διαφορά είναι τόσο μεγάλη. Το να χάσει η Κλίντον ενώ απέσπασε 2,7 εκ. ψήφους περισσότερους από τον Τραμπ, αυτό είναι κάτι που στις άλλες δημοκρατικές χώρες είναι ακατανόητο, αλλά έτσι λειτουργεί το “αμερικανικό σύστημα”.

Image result for us tax haven

Επίσης ο Ντόναλντ Τραμπ κατέχει και άλλα παρόμοια “πρωτεία”, που μόνο θετικά δε θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κανείς, όπως το γεγονός πως μεταχειρίζεται τη 46χρονη σύζυγό του -πρώην φωτομοντέλο, μετανάστρια από τη Σλοβενία, τμήμα τότε της Γιουγκσλαβίας- και Πρώτη Κυρία πλέον ως… αξεσουάρ, αλλά κυρίως το γεγονός πως αρνείται πεισματικά επί χρόνια να αποκαλύψει τη φορολογική του δήλωση και να δημοσιοποιήσει γενικώς το “πόθεν έσχες” του. Κανείς δεν γνωρίζει επακριβώς σε ποιες επιχειρήσεις, funds και χώρες δραστηριοποιείται ο “όμιλος Τραμπ” και πιο είναι το δίκτυο διαπλοκής των ορατών και αοράτων συμφερόντων του. Και φυσικά κανείς δεν γνωρίζει σε ποιες και πόσες offshore (επικράτειες εχεμύθειας) έχει “παρκάρει” το ρευστό του, αν και η εκδηλωμένη συμπάθεια του προς το Brexit και το Λονδίνο, οδηγεί σε ορισμένους στο συμπέρασμα του πως ο Τραμπ πιθανόν να έχει εκατοντάδες εκατομμύρια παρκαρισμένα στο λεγόμενο “βρετανικό ιστό της αράχνης”, που είναι διεσπαρμένος σε όλες τις ωρολογιακές ζώνες του πλανήτη, αλλά έχει ως κέντρο του το City του Λονδίνου. Βέβαια δεν είναι μόνον οι Χρηματιστές και οι σύμβουλοι του City ειδικοί στο να βοηθούν ζάπλουτους, σαν τον Τραμπ, να φοροδιαφεύγουν. Το ίδιο κάνουν και πολλοί γραβατωμένοι του Wall Street χρησιμοποιώντας με τη σειρά τους τόσο τη βρετανική, όσο και την αμερικανική ζώνη των offshore.

Related image

Stairway to Tax Haven

Μα νόμιζα πως τους φόρους τους πλήρωναν μόνον οι φτωχοί!” είχε δηλώσει με αφοπλιστική ειλικρίνεια η Νεοϋρκέζα πολυεκατομμυριούχος Λιόνα Χέμσλεϊ, όταν συνελήφθει για φοροδιαφυγή. Αποτελούσε μια από τις σπάνιες περιπτώσεις που ζάπλουτοι Αμερικανοί συλλαμβάνονταν για φοροδιαφυγή, καθώς οι περισσότεροι είχαν ήδη βρει νομικά και λογιστικά τεχνάσματα για να παρκάρουν τα λεφτά τους σε “φορολογικούς παραδείσους” και να απολαμβάνουν ξέγνοιαστοι τα κοκτέηλ τους πάνω σε πολυτελή γιότ, γλεντοκοπώντας “εις υγείαν των κορόιδων”, χωρίς κανένα φόβο να τους πιάσει η IRS (εφορία των ΗΠΑ). Τι είναι όμως αυτοί οι περιβόητοι “φορολογικοί παράδεισοι”, που κάνουν τους πλούσιους πλουσιότερους ενώ αφήνουν στους υπόλοιπους να πληρώσουν το λογαριασμό;

Επίσημα χρησιμοποιείται ο όρος “επικράτεια εχεμύθειας” (Secrecy Jurisdiction), ή απλά ο αγγλικός όρος Offshore. αν και κανονικά θα έπρεπε να αποκαλείται “φορολογικό καταφύγιο”. Είναι ένας τόπος, που προσελκύει κεφάλαια επιτρέποντας σε κάποιους ζάπλουτους να αποφεύγουν, νόμιμα ή παράνομα, τη φορολόγηση, και ταυτόχρονα ο ίδιος ο τόπος πλουτίζει υπονομεύοντας τη φορολόγηση άλλων χωρών. Ένα υπεράκτιο κέντρο είναι μια ζώνη διαφυγής φόρων από Κάπου Αλλού. Ένας “φορολογικός παράδεισος” μπορεί να προσφέρει μηδενικούς φορολογικούς συντελεστές στους μη μόνιμους κατοίκους τους, για να παρκάρουν τα λεφτά τους εκεί, αλλά να φορολογεί κανονικά τους μόνιμους κατοίκους του. Συνήθως ο τομέας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι δυσανάλογα μεγάλος σε σύγκριση με το μέγεθος της τοπικής οικονομίας. Αργά ή γρήγορα η εγχώρια πολιτική ελίτ των υπεράκτιων κέντρων γίνεται δέσμια των συμφερόντων του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, δημιουργώντας ένα είδος πολιτικής αιχμαλωσίας, διαφθοράς και ομερτά μαφιόζικου τύπου, όπου το να κάνεις τα στραβά μάτια στο μαύρο και βρώμικο χρήμα θεωρείται “βέλτιστη επιχειρηματική πρακτική”, ενώ το να ασκείς κριτική και να το καταγγέλεις θεωρείται θανάσιμο αμάρτημα, που μπορεί να σε οδηγήσει ακόμη και στη φυλακή. Όσο για όσους παρκάρουν τα λεφτά τους στα φορολογικά καταφύγια περιγράφουν όλα τα υπόλοιπα κράτη, που έχουν δηλαδή κανονική και αναλογική φορολογία σε σχέση με τα εισοδήματα των κατοίκων τους, ως καταπιεστικούς και φορομπηχτικούς, “λάκκους της κόλασης”. Βέβαια όσους φόρους γλιτώνουν οι ζάπλουτοι μέσω του δικτύου των offshore είναι απώλειες στα φορολογικά έσοδα των χωρών που είναι πολίτες, διαμένουν ή δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά. Κι αυτό το έλλειμμα στα έσοδα το επωμίζονται ως πρόσθετους φόρους τα “συνήθη υποζύγια”, δηλαδή οι μικρομεσαίοι και οι εργαζόμενοι.

Image result for us tax haven

Ωστόσο τους ζάπλουτους, που έχουν παρκάρει τα λεφτά τους σε φορολογικούς παραδείσους, δεν τους ενδιαφέρει και πολύ αν τους κατηγορήσουν για ανήθικους, εφόσον χρησιμοποιούν μια προκάλυψη νομιμότητας, εκμεταλλευόμενοι τα νομικά πλαίσια σ’ αυτές τις επικράτειες εχεμύθειας. Δεν διακατέχονται από υψιπετείς ηθικούς στόχους. Βέβαια πρέπει να επισημάνουμε πως κάποτε η δουλεία, το Απαρτχάιντ, και το να μην ψηφίζουν οι γυναίκες ήταν κάτι το νόμιμο, αυτό δε σημαίνει πως ήταν και το σωστό.

Related image

SECRECY WORLD: Η αμερικανική Ζώνη των Offshore

Η τρίτη ομάδα είναι μια ζώνη επιρροής των ΗΠΑ, που περιλαμβάνει χώρες-προτεκτοράτα όπως ο Παναμάς, Αμερικάνικες Παρθένες Νήσοι, Νήσοι Μάρσαλ, Λιβερία κ.α. Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν ως γνωστόν το δέλεαρ των φοροαπαλλαγών και του απόρρητου για να προσελκύσουν χρήματα από το εξωτερικό, ακόμη και “βρώμικα χρήματα”, αρκεί τα εγκλήματα να έχουν διαπραχθεί στο εξωτερικό. Έτσι οι τράπεζες της Φλόριντα προσέλκυαν τα μαύρα χρήματα των ελίτ της Λατινικής Αμερικής, ενώ παρείχαν ένα είδος ασύλου σε χρήματα της λατινοαμερικανικής Μαφίας, ακόμη κι αν προέρχονται από εμπόριο ναρκωτικών. Στα αμερικανικά Νησιά Μάρσαλ εκτός από νηολόγιο “σημαίας ευκαιρίας”, που συστάθηκε το 1986 προσελκύοντας και πολλούς Έλληνες εφοπλιστές, μπορεί να γίνει σύσταση μιας εταιρείας μόνο μέσα σε μια μέρα και κόστος καταχώρησης κ.α. 650 δολαρίων, και ετήσια προμήθεια εξυπηρέτησης λογαριασμού 450 δολάρια! Τι άλλο να ζητήσει ένας άπληστος αλλά τσιγκούνης φοροφυγάς;

Βέβαια ο Παναμάς, με την αμερικανικής κατασκευής και ιδιοκτησίας Διώρυγα του, είναι ο μεγαλύτερος φορολογικός παράδεισος στη ζώνη επιρροής των ΗΠΑ, έχοντας ξεκινήσει το 1919 με νηολόγιο “σημαιών ευκαιρίας”, ενώ από το 1927 άρχισε να εξυπηρετεί και τα συμφέροντα των ζάπλουτων φοροφυγάδων της Wall Street, καθιερώνοντας και την περιβόητη “Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών”. Είναι μια χώρα ανέντιμων τραπεζιτών, δικηγόρων, λογιστών, στρατιωτικών που έχουν αναγάγει σε ύψιστη τέχνη τους να διευκολύνουν τους Αμερικανούς φοροφυγάδες να αυγατίζουν τα κέρδη τους. Το ίδιοι και οι Κολομβιανοί έμποροι ναρκωτικών. Και φυσικά τα εκατομμύρια σελίδες των Panama Papers (Εγγράφων του Παναμά), που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα δήθεν από “χάκερς”, ήταν στην πραγματικότητα μια ακόμη συγκαλυμμένη επιχείρηση της CIA για να ξεμπροστιάσει ξένους φοροφυγάδες και πολιτικούς, που δεν ήταν και τόσο φιλικοί προς τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Σε κάθε περίπτωση αυτός ο αποκαλυπτικός πακτωλός εγγράφων δεν ήταν παρά η κορφή του παγόβουνου των περίτεχνων διαδικασιών απόκρυψης του απίστευτου μαύρου χρήματος που διαθέτουν παρκαρισμένα στον, υπό αμερικανική προστασία, Παναμά ζάπλουτοι απ’ όλο τον κόσμο, πολλοί εκ των οποίων είναι και Έλληνες φοροφυγάδες που παριστάνουν ανερυθρίαστα και τους “πατριώτες” στη δοκιμαζόμενη Ελλάδα της Κρίσης.

Image result for us tax haven cayman

Η απίστευτη περίπτωση των Νησιών Κάιμαν

Αναμφίβολα απ’ όλες τις ομάδες των υπεράκτιων κέντρων εκείνη που έχει ως επίκεντρο της το Σίτι του Λονδίνου -και ήταν το βασικότερο λόμπι που προωθούσε την εκστρατεία υπέρ του Brexit- υπερέχει με διαφορά έναντι όλων των άλλων, τόσο σε ποσότητα όσο και σε ποιότητα περίτεχνων προϊόντων και μεθόδων φοροαποφυγής. Η πάλαι ποτέ πρωτεύουσα της μεγαλύτερης αυτοκρατορίας που γνώρισε ποτέ ο κόσμος είναι σήμερα το κέντρο του μεγαλύτερου τμήματος του παγκόσμιου συστήματος των Offshore, που απλώνεται σε διάφορα στρώματα και σε ακτινωτή μορφή με επίκεντρο πάντα το Σίτι του Λονδίνου. Ξεκινώντας από τους δύο “εσωτερικούς δακτυλίους”, πρώτον των Εξαρτημένων Εδαφών του Βρετανικού Στέμματος (Τζέρσεϊ, Γκέρνσεϊ, Νήσος του Μάν, Γιβραλτάρ κ.α.) και δεύτερον από τα Υπερπόντια Εδάφη της Βρετανίας (π.χ. νησιά Κάιμαν), και φτάνοντας ως τον “εξωτερικό δακτύλιο”, που αποτελείται από πρώην αποικίες, όπως π.χ. το Χονγκ Κονγκ, η Σιγκαπούρη κ.α, στο βρετανικό σμήνος των υπεράκτιων κέντρων αντιστοιχεί το 1/3 του παγκόσμιου τραπεζικού ενεργητικού! Για παράδειγμα η πρώτη ζώνη των Εξαρτημένων Εδαφών του Στέμματος φιλοξενούσαν το 2007 περιουσιακά στοιχεία αξίας ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων! Τα 14 Υπερπόντια Εδάφη, που όλα μαζί έχουν μόλις 250.000 κατοίκους, κι αποτελούν τα τελευταία προκεχωρημένα φυλάκια της πάλαι ποτέ Βρετανικής Αυτοκρατορίας, φιλοξενούν επίσης περιουσιακά στοιχεία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μόνο τα μικροσκοπικά νησιά Κάιμαν στην Καραϊβική έχουν καταγεγραμμένες στα μητρώα τους πάνω από 100.000 εταιρείες, φιλοξενούν το 75% των hedge funds στον κόσμο καθώς και καταθέσεις δύο τρισεκατομμυρίων δολαρίων, τέσσερις φορές περισσότερες από τις τράπεζες της Νέας Υόρκης!

Image result for us tax haven cayman

Παρά το γεγονός πως αποτελούν τμήμα του βρετανικού δικτύου τα Κάιμαν στοχεύουν κυρίως στην προσέλκυση του πλούτου των εύπορων ελίτ, όλης της αμερικανικής ηπείρου, αλλά και των μεγαλυτέρων εταιρειών των ΗΠΑ, που όλες έχουν άφθονες θυγατρικές Offshore. Για παράδειγμα η Enron πριν χρεοκοπήσει είχε 881 υπεράκτιες θυγατρικές, οι 692 εκ των οποίων έδρευαν στα Νησιά Κάιμαν! Στην πραγματικότητα κανείς δεν έχει ακριβή στοιχεία και σε καμιά περίπτωση ονόματα των αληθινών κατόχων αυτών των λογαριασμών, καθώς οι μεσάζοντες δικηγόροι και λογιστές υπόσχονται “να πάρουν τα ονόματα των πελατών τους στον τάφο”. Αφήστε που υπάρχει και η δυνατότητα οι απατεώνες φοροφυγάδες να συστήνουν ανώνυμες εταιρείες και μέσω αυτών να ανοίγουν τραπεζικούς λογαριασμούς και να διακινούν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Όσο για το αν τα χρήματα των φοροφυγάδων είναι ασφαλή μόλις μερικές δεκάδες χιλιόμετρα από τις ακτές της Κούβας του Κάστρο, την απάντηση την έδινε ήδη από τη δεκαετία του 1970 ένας ντόπιος δικηγόρος, από τον οποίο οι φοροφυγάδες Αμερικανοί ζητούσαν ρήτρες αποζημίωσης σε περίπτωση κομμουνιστικής εισβολής: “Ο Κάστρο δε θα βρει καθόλου λεφτά στο χρηματοκιβώτιο. Στην πραγματικότητα όλο το χρήμα φυλάσσεται στη Νέα Υόρκη ή στο Λονδίνο”, τους αποκάλυπτε με αφοπλιστική ειλικρίνεια. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Μάρσαλ Λάνγκερ αποκάλυπτε πως: “Ο σημαντικότερος φορολογικός παράδεισος στον κόσμο είναι ένα νησί. Το νησί αυτό ονομάζεται Μανχάταν”.

Image result for us tax haven

Πρέπει να σημειωθεί πως τα Νησιά Κάιμαν, ως Υπερπόντια Εδάφη της Βρετανίας, παρότι ημι-ανεξάρτητα, με δικό τους τοπικό νόμισμα (Καϊμανέζικο δολάριο) και αιρετούς αντιπροσώπους, που ρίχνονται σε φλογερούς προεκλογικούς αγώνες, στην ουσία συνεχίζουν να κυβερνώνται από έναν άνδρα Κυβερνήτη που διορίζεται από τη Βασίλισσα της Αγγλίας -κατόπιν φυσικά εισήγησης της εκάστοτε βρετανικής κυβέρνησης- και είναι αρμόδιος για την Ασφάλεια, την Άμυνα, τη Δικαιοσύνη και πλήθος άλλων δημόσιων λειτουργιών. Ο Κυβερνήτης αυτός, που είναι Βρετανός πολίτης διορισμένος απευθείας απ’ το Σίτι του Λονδίνου, είναι στην ουσία ένας μικρός βασιλιάς με πολλές εξουσίες και λειτουργεί πάντα με γνώμονα τα συμφέροντα του Λονδίνου και του δικτύου των υπεράκτιων χώρων που ελέγχει.

Image result for us tax haven

Υπάρχουν κι άλλες περιπτώσεις Υπερπόντιων Εδαφών στην Καραϊβική που ανταγωνίζονται τα Κάιμαν σε προσέλκυση ζάπλουτων φοροφυγάδων. Για παράδειγμα οι Βρετανικές Παρθένοι νήσοι στην Καραϊβική, με μόνιμο πληθυσμό ούτε καν 25.000, φιλοξενούν πάνω από 800.000 εταιρείες, δηλαδή σε κάθε κάτοικο αντιστοιχούν 32 εταιρείες! Όλες αυτές οι εταιρείες φυσικά δεν πήγαν εκεί για να γίνουν παραγωγικότερες, αλλά για να μην πληρώνουν φόρους.

Image result for us tax haven

Η απάτη των “Ενδοομιλικών Συναλλαγών”

Μια στρατιά από “αξιοσέβαστους παράγοντες”, καλοντυμένους λογιστές, στιλάτους δικηγόρους και ντελικάτους τραπεζίτες, που συνεργάζονται με εξαγορασμένους πολιτικούς, διεφθαρμένους δημόσιους υπάλληλους, δέσμιους δικαστές, προκειμένου να λειτουργεί εύρυθμα το σύστημα των υπεράκτιων κέντρων, εξασφαλίζουν στους ζάπλουτους φοροφυγάδες και στις εταιρείες τους τρόπους να αυγατίζουν συνεχώς τα κέρδη τους κυρίως μέσω της φοροαποφυγής. Όχι μόνον πλούσιοι ιδιώτες αλλά και μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις βρίσκουν τρόπους, μέσω του υπεράκτιου δικτύου, να μεταφέρουν τα κέρδη τους σε χώρες με χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές, αφήνοντας τις ζημίες τους να “φορολογηθούν” σε χώρες με υψηλή φορολογία. Και μη νομίζετε πως αυτό είναι κάτι το περίπλοκο. Με μια κίνηση ενός πανούργου λογιστή, σα με μαγικό ραβδάκι, μια μεγάλη φορολογική υποχρέωση της εταιρίας “εξαφανίζεται” για να “εμφανιστεί” ξαφνικά σε έναν φορολογικό παράδεισο με σχεδόν μηδενικούς συντελεστές. Το πιο συνηθισμένο τέχνασμα που χρησιμοποιούν είναι το Transfer Pricing, που σημαίνει “τιμή μεταβίβασης ενδοομιλικών συναλλαγών” ή απλά, όπως δυστυχώς το έχουμε συνηθίσει, ως “ενδοομιλικές κομπίνες”. Με απλά λόγια οι μεγάλες εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν τα κέρδη τους σε φορολογικούς παραδείσους με χαμηλή ή και καθόλου φορολογία, ενώ το κόστος σε χώρες με υψηλή φορολογία, όπου μπορεί να εκπέσει από τα φορολογητέα τους έσοδα.

Το τέχνασμα των ενδοομιλικών συναλλαγών φτάνει παγκοσμίως σε στρατοσφαιρικά ποσά, καθώς υπολογίζεται πως τα 2/3 των παγκόσμιων διασυνοριακών συναλλαγών διεξάγονται στο εσωτερικό μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών. Αυτό σημαίνει κι άλλα βάρη στις πλάτες των απλών και τίμιων φορολογουμένων από μεγάλες πολυεθνικές, οι μέτοχοι των οποίων κερδοσκοπούν ασύστολα και σχεδόν αφορολόγητα “εις υγείαν των κορόιδων”. Για παράδειγμα το 2006, όπως έγραψε η βρετανική εφημερίδα Guardian, οι τρεις μεγαλύτερες εταιρείες μπανάνας στον κόσμο, δηλαδή οι Chiquita, Dole, Del Monte, ενώ μόνο στη Βρετανία είχαν τζίρο 750 εκ. δολάρια το χρόνο, πλήρωσαν όλες μαζί φόρο 235.000 δολαρίων! 

Related image

Είναι αλήθεια πως κάποιες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, και οι κυβερνήσεις τους, ειδικά οι μη δεξιές, προσπαθούν κατά καιρούς να λάβουν κάποια αντίμετρα για να περιορίσουν τις ενδοομιλικές κομπίνες και τη νομιμοφανή φοροαποφυγή των μεγάλων εταιρειών, πετυχαίνοντας κάποιες σποραδικές νίκες, αλλά όμως σε γενικές γραμμές χάνουν αυτή τη μάχη. Όταν η Ιντερπόλ αποφασίζει να κυνηγήσει ένα “μεγάλο ψάρι” εμπλέκεται συνήθως σε δύσκολες, χρονοβόρες και δικαστικά δαπανηρές διαδικασίες με αμφίβολο τελικό αποτέλεσμα. Ακόμη κι όταν στριμώχνουν τις υπεράκτιες εταιρείες με αδιάσειστα στοιχεία η διαδικασία είναι τόσο γραφειοκρατική και χρονοβόρα, που οι φοροφυγάδες βρίσκουν σχεδόν πάντα τρόπο να διαφεύγουν από το παράθυρο, ενώ έχουν προλάβει να κλέψουν το άλογο και να βάλουν φωτιά στον αχυρώνα των διωκτών τους. Οι φορολογικές αρχές των ΗΠΑ νιώθουν συχνά σαν τους Σερίφηδες των κλασικών ταινιών γουέστερν που βλέπουν τους ληστές χρηματαποστολών να γλεντάνε στην απέναντι όχθη του ποταμού Ρίο Γκράντε, αφού πέρασαν τα σύνορα με το Μεξικό, και να τους χλευάζουν κατάμουτρα, ενώ εκείνοι δεν μπορούν να κάνουν τίποτε. Συχνά μάλιστα συνθηκολογούν υιοθετώντας μια στάση του στυλ “αν δεν μπορείς να τους νικήσεις, γίνε φίλος τους” ή, ακόμη χειρότερα, μετατρέποντας τα εδάφη τους σε “φορολογικούς παραδείσους”, με αξιοσημείωτες φορολογικές απαλλαγές στους πλούσιους και εις βάρος πάντα των φτωχών και των μικρομεσαίων. Είναι ένα αδιάκοπο κυνηγητό γάτας-ποντικού που οδηγεί στην αύξηση της πολυπλοκότητας του φορολογικού συστήματος, επιτρέποντας τα υπεράκτια κέντρα να προσαρμόζονται συνεχώς και γρήγορα και να βρίσκονται πάντα ένα βήμα μπροστά από τους φοροεισπράκτορες, με μεθόδους όπως Revocable Τrust (ανακλητή μεταβίβαση περιουσίας) κ.α.

Image result for usa tax haven

Στη Μεγάλη Βρετανία η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη. Το Εθνικό Ελεγκτικό Γραφείο της χώρας υπολόγισε το 2007, δηλαδή πριν από την οικονομική Κρίση και σε χρονιά άνθησης της οικονομίας, πως το 1/3 των 700 μεγαλυτέρων εταιριών της Μ. Βρετανίας δεν είχε πληρώσει ΚΑΘΟΛΟΥ ΦΟΡΟΥΣ, εξαιτίας κυρίως του τεχνάσματος των ενδοομιλικών συναλλαγών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο αχανής όμιλος των ΜΜΕ News Corporation, του μεγιστάνα Ρούπερτ Μέρντοχ, που συνολικά επιβαρύνονταν με συντελεστή μόνον 6%, τη στιγμή που ένας απλός εργαζόμενος του φορολογούνταν με τριπλάσιο ή και πενταπλάσιο συντελεστή. Με άλλα λόγια οι ζάπλουτοι, μέσω των offshore, των ενδοομιλικών συναλλαγών και άλλα τεχνάσματα, ξαφρίζουν την κρέμα, αυγατίζουν τα κέρδη τους, ενώ δεν πληρώνουν φόρους και μετατοπίζουν το κόστος στην υπόλοιπη κοινωνία.

Σε κάθε περίπτωση, όπως δείχνει και θα δείξει η περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ, όταν οι φτωχοί περιμένουν ότι ένας δισεκατομμυριούχος μπίσνεσμεν στην εξουσία θα τους “σώσει” από τη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα και ότι θα λύσει τα προβλήματα τους είναι σα να βάζουν το λύκο να φυλάει τα πρόβατά τους.

%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%bc%cf%80-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%b4%ce%b7%ce%bb%cf%8e%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82

Ο Γιώργος Στάμκος είναι συγγραφέας (stamkos@post.com) και δημιουργός του Ζενίθ (www.zenithmag.wordpress.com)

ΑΠΟΑΝΑΠΤΥΞΗ!

 ΑΠΟΑΝΑΠΤΥΞΗ

Για το μύθο της ‘αποανάπτυξης’

 

William Cobbing

Γράφει ο Κώστας Λάμπος claslessdemocracy@gmail.com,

Η χειραγώγηση και η διαστροφή των εννοιών και της γλώσσας υπήρξε πάντα το προνομιακό πεδίο κάθε εξουσίας γιατί χωρίς το έλεγχο των εννοιών και της γλώσσας καμιά εξουσία δεν μπορεί να σταθεί. Γι αυτό οι κυρίαρχες τάξεις κρατούν την ουσιαστική μόρφωση για τον εαυτό τους και αφήνουν τους εξουσιαζόμενους να κατανοούν την πραγματικότητα με έναν τρόπο διαφορετικό και γλωσσικά φτωχό που χάνεται στους στρεβλωτικούς και τοξικούς λαβύρινθους των σκοταδιστικών μύθων και των κομματικών ιδεολογιών. Σε όλες σχεδόν τις χώρες και σε όλες τις εποχές με αποτύπωμα εξουσίας οι εξουσιαστές μιλούσαν διαφορετική γλώσσα από τους εξουσιαζόμενους. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα, στον αιώνα της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, όπου οι εξουσιαστές μιλάνε στους εξουσιαζόμενους μια γλώσσα που δεν την γνωρίζουν και συνεπώς δεν μπορούν, στην μεγάλη πλειονότητά τους, να καταλάβουν τις παγίδες που κρύβει η γλώσσα της εξουσίας με αποτέλεσμα να την νομιμοποιούν με τις πράξεις και τις παραλείψεις τους.

Η οικονομία είναι το κατ’ εξοχήν προνομιακό πεδίου του καπιταλισμού. Έχοντας καταφέρει το Κεφάλαιο να ελέγχει το μυαλό των εργαζόμενων μπορεί να ελέγχει και τον παραγωγικό εξοπλισμό και την Εργασία και συνεπώς και τον παραγόμενο πλούτο. Κατάφερε, δηλαδή, να έχει την εξουσία πάνω στους υλικούς όρους ύπαρξης της κοινωνίας, που σημαίνει ότι κατάφερε να ελέγχει και να εκμεταλλεύεται την εργαζόμενη κοινωνία, οδηγώντας την στην εξαθλίωση και στον αποδεκατισμό της μέσω της πείνας, των επιδημιών και των αχόρταγων ιμπεριαλιστικών πολέμων. Οι συνέπειες αυτής της βαρβαρότητας αναγκάζουν .όλο και μεγαλύτερα στρώματα των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού να αξιολογούν τις εμπειρίες τους και να συνειδητοποιούν τον δικό τους ξεχωριστό ρόλο στην κίνηση και στην ιστορία της κοινωνίας-ανθρωπότητας διεκδικώντας αποφασιστικότερα και μαζικότερα έναν καλύτερο κόσμο, τον κόσμο της κοινωνικής ισότητας, γιατί ακριβώς συνειδητοποιούν ότι το σύνολο των κακοδαιμονιών τους πηγάζει από την οικονομικοκοινωνική ανισότητα που επιβάλλει το κεφάλαιο πάνω στην οικονομία και στην κοινωνία.

Έτσι η χαώδης, σπάταλη, καταστροφική και απάνθρωπη καπιταλιστική οικονομία προκαλεί, όπως άλλωστε είναι φυσικό, έντονες διαμαρτυρίες, κοινωνικές εξεγέρσεις και επαναστάσεις στον οικονομικά καχεκτικό και φτωχό Νότο και έντονες συζητήσεις στον ακόμα ‘αναπτυγμένο και πλούσιο’ Βορρά με αντικείμενο την τιθάσευση, ακόμα και την αντικατάσταση, της καπιταλιστικής οικονομίας. Ο καπιταλισμός είναι η κατ’ εξοχήν οικονομία της διαρκούς και αυξανόμενης μεγέθυνσης, της διαρκούς και αυξανόμενης σπατάλης των φυσικών πόρων και των κοινωνικών δυνάμεων, γιατί μέσω αυτής της διαδικασίας μεγιστοποιούνται τα κέρδη. Όταν αυτή η διαδικασία της μεγέθυνσης, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, διακόπτεται ή σταματάει, τότε υπάρχει κρίση και τα κέρδη γίνονται ζημίες τις οποίες η κυρίαρχη τάξη μετακυλύει στην κοινωνία μέσω της μείωσης των μισθών και ημερομισθίων, του περιορισμού της όποιας κοινωνικής πρόνοιας, της αύξησης της άμεσης φορολογίας και τελικά με τον πόλεμο. Κάποιες φορές, μάλιστα, συμβαίνει ο καπιταλισμός να μπει σε κρίση στασιμότητας και ο κόσμος να πεινάει επειδή έχουν παραχθεί περισσότερα προϊόντα από όσα μπορούν να αγοραστούν ή έχουν συσσωρευτεί περισσότερα χρηματικά κεφάλαια από όσα μπορούν να επενδυθούν. Το αποτέλεσμα αυτών των κρίσεων είναι συνήθως κάποιοι καταστροφικοί πόλεμοι με τους οποίους ο καπιταλισμός ξεπερνάει τις κρίσεις του με προγράμματα ‘ανασυγκρότησης’ των χωρών που κατέστρεψε.

warhold soup can

Για τη μελέτη και τη ‘θεραπεία’ αυτής της παθογένειας του καπιταλισμού ιδρύθηκε το 1968 ένας αμφιλεγόμενος διεθνής οργανισμός, η Λέσχη της Ρώμης (Club of Rome), η οποία προέβλεπε στην έκθεσή της, που δημοσιεύτηκε το 1972, παγκόσμια οικονομική καταστροφή για το 2000 και πρότεινε, για τη ‘σωτηρία της ανθρωπότητας’, τη στρατηγική της «μηδενικής οικονομικής μεγέθυνσης»[1] στον Βορρά και στον Νότο, χωρίς φυσικά να αμφισβητήσει το καπιταλιστικό σύστημα, πώς θα μπορούσε άλλωστε, αφού οι δημιουργοί του ήταν βιομήχανοι, αμερικανικά πανεπιστημιακά ιδρύματα και αχυράνθρωποι του μεγάλου διεθνούς κεφαλαίου; Ο Βορράς δεν πήρε στα σοβαρά αυτή τη στρατηγική γιατί ήθελε κι άλλη μεγέθυνση για να μη χρεοκοπήσει νωρίτερα από το 2000, και ο Νότος διαμαρτυρήθηκε γιατί είχε αρνητική οικονομική μεγέθυνση ενώ χρειαζόταν μεγάλη και θετική οικονομική ανάπτυξη[2].

Η συζήτηση συνεχίστηκε κάτω από τη δυναμική της ογκούμενης καπιταλιστικής κρίσης, την οποία το κεφάλαιο προσπαθεί να την ξεπεράσει μέσω της στρατηγικής της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, πράγμα που καθιστά αναγκαία την προσαρμογή της γλώσσας. Τα τελευταία χρόνια έκανε την εμφάνισή της η «θεωρία της απο-ανάπτυξης», όπως λανθασμένα αποδόθηκε στα ελληνικά ο όρος decroissance ή degrowth, που σημαίνει απομεγέθυνση, αφού όπως είναι γνωστό η μεγέθυνσηαναφέρεται στην ποσοτική πλευρά της οικονομίας, η οποία ενδιαφέρει κύρια τους επιχειρηματίες, ενώ η ανάπτυξη αναφέρεται στην οικονομία ως ποιοτικό σύνολο και ως δίκαιη κατανομή του πλούτου που ενδιαφέρει την κοινωνία.

Κύριος εκφραστής αυτής της θεωρίας είναι ο Γάλλος θεωρητικός Σερζ Λατούς και αφετηρία του είναι η παραδοχή σύμφωνα με την οποία «η εξάλειψη των καπιταλιστών, η απαγόρευση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας των αγαθών παραγωγής, η κατάργηση της μισθολογικής σχέσης ή του νομίσματος θα βύθιζαν την κοινωνία στο χάος και δεν θα ήταν δυνατές παρά με το αντίτιμο μιας μαζικής τρομοκρατίας. Κάτι τέτοιο δεν θα αρκούσε για να καταργήσει το καπιταλιστικό φαντασιακό και επιπλέον θα είχε το αντίθετο αποτέλεσμα»[3] .Η σοσιαλδημοκρατική οπτική του Λατούς είναι προφανής και για τον λόγο ότι αποσιωπά το γεγονός ότι η άρνηση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής προϋποθέτει ότι οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού ως το υποκείμενο της πέρα από τον όποιο ιδιωτικό ή κρατικό καπιταλισμό εξέλιξης της ανθρωπότητας, συνοδεύεται από την στρατηγική επιλογή της κοινωνικής ισότητας, η οποία βρίσκει την απόλυτη εφαρμογή της ως άμεση-αταξική-κοινωνική δημοκρατία που καταργεί την ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής, την άνιση ανταλλαγή και συνεπώς την οικονομική και κοινωνική ανισότητα, καθώς και την μισθωτή εργασία, την εμπορευματοποίηση των ανθρώπινων και κοινωνικών σχέσεων και φυσικά την αγορά και το νόμισμα.

Οπότε το πρόβλημα της σύγχρονης κοινωνίας δεν ορίζεται από τη σχέση μεταξύ ‘καπιταλιστικής μεγέθυνσης’ και ‘καπιταλιστικής ανάπτυξης’ και η λύση του δεν βρίσκεται στην κάποια ‘απομεγέθυνση’ ή ‘αποανάπτυξη’ του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, αλλά στην φύση και στην ποιότητα της ανάπτυξης. Μιας ήπιας και κοινωνικά ελεγχόμενης ανάπτυξης που θα καταργεί την κοινωνική ανισότητα και την εχθρότητα της παραγωγής απέναντι στην Φύση και στον άνθρωπο, που θα καταργεί τον καπιταλισμό. Το ζητούμενο, λοιπόν, για το μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη και για το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου πληθυσμού ήταν και παραμένει μια άλλη, μια διαφορετική ανάπτυξη με κοινωνικά χαρακτηριστικά και μέτρο τον άνθρωπο.

adbusters_128_cube

Ο Σερζ Λατούς, φαίνεται να θεωρεί τον καπιταλισμό ως μοίρα της ανθρωπότητας και γι αυτό προσπαθεί να βρει λύσεις ‘εκ των ενόντων’. Αναζητά διαφορετικούς ρόλους για το χρήμα και για την αγορά[4] από αυτούς που έχουν μέχρι σήμερα, και μετεωριζόμενος σε ένα καπιταλιστικό ‘αντικαπιταλισμό[5]’, καταλήγει στην αντίληψη πως «η σοσιαλιστική κοινωνία θα είναι η πρώτη κοινωνία όπου θα υπάρχει αληθινή αγορά…, σε μια αυτόνομη κοινωνία θα έχετε μια αυθεντική αγορά με την έννοια ότι σ’ αυτήν θα υπάρχει τόσο κατάργηση όλων των θέσεων μονοπωλίου και ολιγοπωλίου, όσο και αντίστοιχα ανάμεσα στις τιμές των αγαθών και στα πραγματικά κοινωνικά κόστη»[6] Τώρα, πώς μπορεί να υπάρξει σοσιαλιστική κοινωνία με ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και πώς είναι ευκολότερο να καταργήσει κανείς τα μονοπώλια από το να καταργήσει τον καπιταλισμό τον ίδιο, μόνο ένα σοσιαλδημοκρατικό ‘φαντασιακό’ μπορεί να μας το εξηγήσει, ερμηνεία άλλωστε στην οποία μας παραπέμπει και η απειλή προς τις κοινωνίες να μην επιχειρήσουν κατάργηση του καπιταλισμού γιατί τέτοιες ενέργειες «θα τις βύθιζαν στο χάος και δεν θα ήταν δυνατές παρά με το αντίτιμο μιας μαζικής τρομοκρατίας». Ότι ο καπιταλισμός αντιμετωπίζει με ατομική και μαζική τρομοκρατία τις δυνάμεις που αγωνίζονται για την κοινωνική ισότητα είναι γνωστό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι άνθρωποι και κοινωνίες, θα περιοριστούν στη σοσιαλδημοκρατική πρόταση και στην συστημική ‘οικολογία’ με αίτημα έναν καλύτερο καπιταλισμό χωρίς μονοπώλια και με επιχειρηματίες που θα σέβονται το περιβάλλον, γιατί αυτή η πρόταση όπως αποδείχνεται βρίσκεται εκτός ιστορικού πεδίου και καπιταλιστικής πραγματικόττητας.

Λογικό είναι, στο πλαίσιο αυτού του συγκεχυμένου σκεπτικού, η θεωρία για ‘απο-μεγέθυνση’ να είναι ασαφής, ατελής και να περιορίζεται σε προτάσεις όπως «να μετατρέψουμε τα εργοστάσια αυτοκινήτων σε εργοστάσια μηχανισμών ενεργειακής (θερμοηλεκτρικής) συμπαραγωγής»[7] ή να «αφαιρέσουμε από το νόμισμα μια από τις λειτουργίες του στην καπιταλιστική και προκαπιταλιστική οικονομία: εκείνη του οργάνου ατομικής συσσώρευσης πλούτου και απόκτησης μέσων παραγωγής, αυτό είναι άλλο πράγμα. Αλλά ως μονάδα αξίας και μέσο ανταλλαγής το νόμισμα είναι μεγάλη εφεύρεση, μεγάλη δημιουργία της ανθρωπότητας…»[8]. Η αντίληψη ότι για την ανισοκατανομή του πλούτου φταίνε κάποιες ιδιότητες του νομίσματος ή ακόμα και το νόμισμα το ίδιο αποτελεί στην καλύτερη περίπτωση μια πλάνη και στη χειρότερη μια συνειδητή απάτη, που προσφέρει άλλοθι στον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής και διανομής του πλούτου, δηλαδή στην κοινωνική σχέση που κάποιοι λίγοι εξουσιάζουν τα μέσα παραγωγής και συνεπώς ολόκληρη την κοινωνία.

Παρά τη σύγχυση και τις πολλές αντιφάσεις της[9], όμως, είναι αναμφισβήτητο πως η θεωρία της ‘αποανάπτυξης’ παρουσιάζει ιδιαίτερο θεωρητικό ενδιαφέρον και θίγει μια σειρά από πρακτικά ζητήματα, που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε στην κατανόηση κάποιων θεμάτων και να διευρύνουμε τους ορίζοντες των αναζητήσεών μας για την υπέρβαση του καπιταλισμού και την οικοδόμηση ενός καινούργιου και καλύτερου κόσμου. Ενός κόσμου απαλλαγμένου από απειλές του τύπου ‘μετά τον καπιταλισμό το χάος’, γιατί ο καπιταλισμός είναι το χάος και η αταξία, στο οποίο μπορούμε και πρέπει να βάλουμε τέρμα για να μπει μια τάξη αρμονίας μεταξύ της Ανθρωπότητας και της Φύσης, καθώς επίσης και μεταξύ ανθρώπων, Λαών, φυλών, χωρών και πολιτισμών πέρα κι έξω από την πολιτισμική πολτοποίηση της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και την απειλή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας.

toxic-adbusters_121_grocery_s

Στην ίδια περίπου λογική, με τον Σερζ Λατούς, κινείται και η άποψη του Tim Jackson, όπως αυτή διατυπώνεται στο πρόσφατο βιβλίο του[10], ως ‘στοχευμένη οικονομική απομεγέθυνση στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος με μια κάποια ‘προσαρμογή του οικονομικού μοντέλου’ προς ‘καθαρές δραστηριότητες εντάσεως εργασίας’ και με ‘αλλαγή της κοινωνικής λογικής (του καπιταλισμού), για την καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων μέσω της φορολογίας᾿. Οι «καθαρές’ ή ‘πράσινες δραστηριότητες’ παραπέμπουν στον Clean Development Mechanism (μηχανισμό καθαρής ανάπτυξης) του ΟΗΕ, που επιτρέπει στις χώρες του Βορρά να αγοράζουν και να εμφανίζουν ως δικές τους τις μειώσεις εκπομπών στον Νότο, πράγμα που ερμηνεύει και το φαινόμενο της αποβιομηχάνισης του Νότου ως μια συνειδητή πολιτική του Βορρά. Όλες αυτές οι προσπάθειες που κατατείνουν στο να δώσουν στον καπιταλισμό κάτι που είναι αντίθετο προς τη φύση του, δηλαδή ένα «ανθρώπινο πρόσωπο», δεν είναι καθόλου αθώες, γιατί προσπαθούν να κρύψουν τον χαοτικό και καταστροφικό χαρακτήρα του, και με αυτό τον τρόπο να τον εμφανίσουν ως ένα αιώνιο, διαχρονικό-υπεριστορικό σύστημα, κάτι σαν «μοίρα» της ανθρωπότητας, που δεν μπορούμε να την αλλάξουμε και συνεπώς δεν έχουμε άλλη επιλογή από τον συμβιβασμό και την υποταγή. Όμως και ο καπιταλισμός δεν είναι παρά μια παρένθεση, έστω μια, κατά Πριγκοζίν, διακλάδωση, στην ιστορία της ανθρωπότητας, η οποία μπορεί και πρέπει να κλείσει, γιατί η ανθρωπότητα υπήρξε και πριν και σίγουρα θα συνεχίσει να υπάρχει και μετά τον καπιταλισμό.

Βέβαια, στο πλαίσιο της αμεσοδημοκρατικής επιλογής της κοινωνίας για μια κοινωνία ισότητας και ελευθερίας, είναι προφανές πως αλλάζει ριζικά τόσο η οικονομική φιλοσοφία όσο, κατά συνέπεια, και η δομή της οικονομίας, αφού στο επίκεντρό της δεν θα βρίσκονται τα κέρδη των επιχειρηματιών, που δεν θα υπάρχουν, αλλά ο άνθρωπος και το κοινωνικό συμφέρον και η ευημερία των πολιτών, που και τα δυο μαζί αποτελούν το εθνικό συμφέρον. Έτσι, στο μεταβατικό στάδιο καθίσταται απόλυτα αναγκαία η στρατηγική των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού για τη ριζική ουμανιστική αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, στα πλαίσια της οποίας κάποιοι κλάδοι της θα πρέπει να καταργηθούν, κάποιοι θα αναπροσανατολιστούν παραγωγικά, κάποιοι άλλοι θα ενισχυθούν και κάποιοι νέοι θα δημιουργηθούν, προκειμένου να επιτευχθεί ο μεγαλύτερος δυνατός βαθμός αυτάρκειας και ευημερίας του πληθυσμού της κάθε χώρας, αλλά και της ισότιμης συνεργασίας μεταξύ των Λαών. Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, συνεπώς, δεν μπορεί να σημαίνει απλά «ο άνθρωπος πάνω από τα καπιταλιστικά κέρδη», αλλά μια οικονομία χωρίς ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής και χωρίς καπιταλιστές και καπιταλιστικά κέρδη, γιατί όσο θα υπάρχουν καπιταλιστές και κέρδη ο άνθρωπος θα είναι πάντα κάτω από αυτά.

adbusters_121_coal_s

Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, συνεπώς, σημαίνει απόσπαση του παραγωγικού εξοπλισμού από τον έλεγχο των επιχειρηματιών και της καπιταλιστικής τάξης και το πέρασμά του, με την κοινωνική αυτοδιαχείριση, στον απόλυτο έλεγχο της κοινωνίας, χωρίς τον οποίο είναι αδύνατη η αποκατάσταση της σχέσης μεταξύ κοινωνίας και οικονομίας, την οποία ανέτρεψε ο καπιταλισμός σε βάρος της κοινωνίας. Σε αυτή την περίπτωση είναι η κοινωνία που, αποκαπιταλιστικοποιώντας την οικονομία της, θα επιλέξει τις προτεραιότητες, τη φύση, τη δομή και τη μορφή του παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου, ώστε να βελτιστοποιείται η λειτουργία της και να μεγιστοποιείται η κοινωνική ευημερία, η κοινωνική ισότητα, η ελευθερία και η οικουμενική ειρήνη.

Και για να επανέρθουμε στο σημείο από το οποίο ξεκινήσαμε αυτή τη μικρή ανάλυση αναφορικά με το ρόλο της γλώσσας στο κοινωνικό γίγνεσθαι, αξίζει να παρατηρήσουμε ότι η ‘θεωρία της αποανάπτυξης’ στην χώρα μας υιοθετήθηκε κυρίως για προπαγανδιστικούς λόγους από το ιδεολογικό κέντρο και την ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά άκριτα και από κάποιους ανεξάρτητους καλοπροαίρετους και σοβαρούς ντόπιους και ξένους ερευνητές που αγωνιούν πράγματι για την πορεία της κοινωνίας μας και της ανθρωπότητας, με αποτέλεσμα να χρεοκοπήσει και το θετικό κομμάτι αυτής της θεωρίας μαζί με τη χρεοκοπία της εφαρμοσμένης πολιτικής του υπαρκτού ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ η οποία, ως εξουσιαστική γλώσσα τόσο πολύ απέχει από τις διακηρύξεις στο δρόμο προς την πολιτική εξουσία οι οποίες επί της ουσίας δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ένα πρόγραμμα διαχείρισης του βαλτωμένου ελληνικού πλιατσικοκαπιταλισμού που μπορούσε να την προσφέρει μόνο μια κάλπικη, συστημική και εξουσιαστική ‘αριστερά’, βέβαια, για όσο διάστημα θα μπορεί να στοιχίζει την πλειοψηφία πίσω από τις επιλογές του καπιταλιστικού συστήματος.

Μετά και από αυτή την εμπειρία οι δυνάμεις της Εργασίας της Επιστήμης και του Πολιτισμού οφείλουν να συνειδητοποιήσουν τον δικό τους ιστορικό ρόλο για την πολιτικά αυτόνομη και αλληλέγγυα πορεία τους προς έναν αντικαπιταλιστικό, αμεσοδημοκρατικό ουμανιστικό κόσμο[11]., σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο, γιατί η παγκοσμιοποίηση του φασισμού προελαύνει και η μόνη απάντηση σ’ αυτή την απειλή μπορεί να είναι μόνο η αμεσοδημοκρατική τοπικοποίηση-επανατοπικοποίηση[12] της οικονομίας, της κοινωνίας και των αποφάσεων. Επανατοπικοποίηση που θα δένει αλληλέγγυα όλες τις οικονομίες και κοινωνίες σε περιφερειακό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο. Καιρός για άλλες ψευδαισθήσεις δεν υπάρχει.

rare-historical-photos-48-5799fe9fd2ee1__880

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Βλ. Meadows D. u. a., Die Grenzen des Wachstums. Bericht des Clubs of Rome zur Lange der Menschheit, Stuttgart 1972.

[2] Βλ. σχετικά Λάμπος Κώστας, Εξάρτηση, προχωρημένη υπανάπτυξη και αγροτική οικονομία της Ελλάδας. Μια συμβολή στη μελέτη του (ελληνικού) περιφερειακού καπιταλισμού και των
εναλλακτικών στρατηγικών ανάπτυξης
, ΑΙΧΜΗ, Αθήνα 1983, σ. 56 κ.ε.

[3] Λατούς Σερζ, Το στοίχημα της αποανάπτυξης, ΒΑΝΙΑΣ, Θεσσαλονίκη 2008, σ. 231-232.

[4] «Στο πλαίσιο μιας οικονομίας, όσο λίγο αναπτυγμένης και αν είναι, η (αναγκαία) διαμεσολάβηση (ανταλλαγή) ονομάζεται αγορά. Εάν δημιουργήσουμε ορισμένες προϋποθέσεις (…) η αγορά μπορεί να γίνει ένα είδος μόνιμου δημοψηφίσματος, το οποίο θα επικυρώνει ή θα ακυρώνει τις αποφάσεις σχετικά με την παραγωγή. Είναι αυτό που ο φιλελεύθερος λόγος διατείνεται ότι κάνει η αγορά σήμερα, αλλά είναι αυτό το οποίο στην πραγματικότητα δεν γίνεται», ό.π., σ. 233.

[5] Όπως «η απο-ανάπτυξη είναι ανοιχτά ενάντια στον καπιταλισμό…και… μια κοινωνία απο-ανάπτυξης δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή δίχως έξοδο από τον καπιταλισμό. Πάντως η βολική φόρμουλα ‘έξοδος από τον καπιταλισμό’ δεν είναι καθόλου απλή», ό. π., σ. 230 και 231.

[6] Ό. π., σ. 233-234.

[7] Ό. π., σ. 235.

[8] Ό. π., σ. 233.

[9] «Ασφαλώς… μιλάμε για μια ‘α-μεγέθυνση’ (a-croissance), όπως μιλάει κανείς για α-θεϊσμό και όχι για α-ποανάπτυξη. Μολαταύτα σε κάθε περίπτωση, το θέμα είναι να βγούμε από τη μεγέθυνση και συνεπώς και από την ανάπτυξη», ό.π., σ. 296.

[10] Jackson Tim, Ευημερία χωρίς ανάπτυξη. Ένα εναλλακτικό μοντέλο διεξόδου από την κρίση, Κέδρος, Αθήνα 2011.

[11] Για μια εκτενέστερη ανάλυση βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση δημοκρατία και αταξική κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012, σελ. 418 και επόμενες.

[12] Για μια διεξοδική ανάλυση βλέπε: Κολέμπας Γιώργος, Τοπικοποίηση: Από το παγκόσμιο… στο τοπικό. Ένας οικολογικός κόσμος είναι δυνατός, ΑΝΤΙΓΟΝΗ, Θεσσαλονίκη 2009.

H ΑΟΡΑΤΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ OFFSHORE

 

H ΑΟΡΑΤΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ OFFSHORE

H αθέατη δύναμη πίσω από το Brexit

%d0%be-%cf%87%ce%ac%cf%81%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%cf%86%ce%bf%cf%81%ce%bb%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%ba%cf%8e%ce%bd-%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b1%ce%b4%ce%b5%ce%af%cf%83%cf%89%ce%bd

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος 

Μια αθέατη αυτοκρατορία, αχανής και οικονομικά πανίσχυρη, απλώνεται παντού γύρω μας. Επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία, την Πολιτική, ελέγχει κυβερνήσεις και σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητα μας. Είναι ένας ολόκληρος κόσμος έντεχνα κρυμμένος μέσα στον κόσμο μας και σχεδόν αόρατος από τα μάτια των πολλών. Είναι ο κόσμος των υπεράκτιων ή εξωχώριων (offshore) κέντρων, που βρίσκεται παντού γύρω μας. Περισσότερο από το μισό παγκόσμιο εμπόριο εκτιμάται πως περνάει, τουλάχιστον στα χαρτιά, μέσα από τους λεγόμενους “φορολογικούς παραδείσους”. Πάνω από το μισό των τραπεζικών στοιχείων ενεργητικού και το 1/3 των άμεσων ξένων επενδύσεων από πολυεθνικές εταιρίες περνούν μέσα από τα offshore κέντρα. Περίπου το 85% των διεθνών τραπεζικών εργασιών και της έκδοσης ομολόγων διεξάγεται σε μια υπεράκτια ζώνη άνευ εθνικότητας, της λεγόμενης Ευρωαγοράς (καμιά σχέση με τη “Ζώνη του Ευρώ”). Το ΔΝΤ εκτιμούσε το 2010 πως η συνολική αξία του ενεργητικού μόνον των μικρών νησιωτικών χρηματοπιστωτικών κέντρων, όπου εδρεύουν οι offshore, ανέρχονται συνολικά σε 18 τρισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή ίσο με το 1/3 του παγκόσμιου ΑΕΠ! Κι αυτό, σύμφωνα με το ΔΝΤ, αποτελούσε μάλλον υποεκτίμηση. Αυτή η τεράστια δύναμη έχει πολλά κέντρα, αλλά όμως μία πραγματική πρωτεύουσα: το Σίτι του Λονδίνου. Και ήταν αυτή η δύναμη που βοήθησε καθοριστικά ώστε να γύρει τελικά η πλάστιγγα υπέρ του Brexit στο δημοψήφισμα στη Μεγάλη Βρετανία, που θα την οδηγήσει εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα μετατρέψει την 5η οικονομία στον κόσμο σ’ έναν μεγάλο “φορολογικό παράδεισο”, με εταιρική φορολογία μόλις στο 15% -ευχάριστο νέο για τους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στη Βρετανία, αλλά όχι και για τους μικρομεσαίους φορολογούμενους της χώρας που θα επωμιστούν, όπως συμβαίνει πάντα, τη διαφορά, πληρώνοντας περισσότερους φόρους.

%ce%b5%cf%87%ce%b5%ce%bc%cf%8d%ce%b5%ce%b8%ce%b9%ce%b1-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%82-%cf%80%cf%8e%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%b7

Επικράτειες Εχεμύθειας

Τι είναι όμως αυτοί οι περιβόητοι “φορολογικοί παράδεισοι”, που κάνουν τους πλούσιους πλουσιότερους ενώ αφήνουν εμάς τους υπόλοιπους να πληρώσουν το λογαριασμό; Επίσημα χρησιμοποιείται ο όρος “επικράτεια εχεμύθειας” (Secrecy Jurisdiction), ή απλά ο αγγλικός όρος Offshore. αν και κανονικά θα έπρεπε να αποκαλείται “φορολογικό καταφύγιο”. Είναι ένας τόπος, που προσελκύει κεφάλαια επιτρέποντας σε κάποιους ζάπλουτους να αποφεύγουν, νόμιμα ή παράνομα, τη φορολόγηση, και ταυτόχρονα ο ίδιος ο τόπος πλουτίζει υπονομεύοντας τη φορολόγηση άλλων χωρών. Ένα υπεράκτιο κέντρο είναι μια ζώνη διαφυγής φόρων από Κάπου Αλλού. Ένας “φορολογικός παράδεισος” μπορεί να προσφέρει μηδενικούς φορολογικούς συντελεστές στους μη μόνιμους κατοίκους τους, για να παρκάρουν τα λεφτά τους εκεί, αλλά να φορολογεί κανονικά τους μόνιμους κατοίκους του. Συνήθως ο τομέας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι δυσανάλογα μεγάλος σε σύγκριση με το μέγεθος της τοπικής οικονομίας π.χ. Κύπρος. Υπόψιν οι παράνομες οικονομικές δραστηριότητες είναι γνωστές και ως Φοροδιαφυγή, ενώ θεωρητικά η Φοροαποφυγή είναι νόμιμη. Ανάμεσα στη Διαφυγή και στην Αποφυγή υπάρχει μια απέραντη γκρίζα ζώνη με πολλά νομικά παράθυρα για τους επιτήδειους. Ωστόσο η διαφορά ανάμεσα στη Φοροδιαφυγή και στη Φοροαποφυγή έχει το πάχος του τοίχου της φυλακής. Αν σε πιάσουν να φοροδιαφεύγεις μπορούν να σε ταράξουν στα πρόστιμα, στις κατασχέσεις και να σε στείλουν ακόμη και στη φυλακή. Αν διαπιστώσουν ωστόσο ότι φοροαποφεύγεις, με διάφορα νομικά και λογιστικά τερτίπια, θα εγκωμιάσουν το “επιχειρηματικό δαιμόνιο” σου ή, στη χειρότερη περίπτωση, θα σε κατηγορήσουν για ανήθικο ή καταχραστή.

Οι φορολογικοί παράδεισοι άρχισαν να ανθίζουν κατά τη διάρκεια του Α’ Π. Πολέμου όταν οι εμπόλεμες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αύξησαν σημαντικά τους φόρους για να καλύψουν το κόστος του πολέμου. Στον κόσμο μας υπάρχουν περίπου 60 Offshore επικράτειες, που χωρίζονται γενικά σε τέσσερις ομάδες. Η πρώτη ομάδα είναι οι ευρωπαϊκοί φορολογικοί παράδεισοι (Ελβετία, Λιχτενστάιν, Μονακό, Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, Κύπρος, Ιρλανδία, η Ανδόρα, η Μάλτα κ.α.). Η Ελβετία, η αρχαιότερη επικράτεια εχεμύθειας στην Ευρώπη, και το Λίχτενσταϊν επικεντρώνονται κυρίως στους πλούσιους φοροφυγάδες Γερμανούς, Γάλλους και Ιταλούς, χωρίς ωστόσο να λένε όχι και στους πλούσιους Έλληνες και Άραβες φοροφυγάδες. Η Ελβετία άρχισε να συγκεντρώνει τα χρήματα των ευρωπαϊκών ελίτ κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και μετά, συγκεντρώνοντας χρήματα καταδιωγμένων Εβραίων αλλά και κλοπιμαία των Ναζί, όλα συγκαλυμμένα μ΄ ένα ισχυρό, σχεδόν ιερό τραπεζικό απόρρητο. Αυτός ο Αλπικός παράδεισος, που είναι μια περίτεχνη ομοσπονδία που έχει να επτά αιώνες να γνωρίσει πόλεμο στο έδαφός της, είναι ο παλιότερος και ο ισχυρότερος φορολογικός παράδεισος στον κόσμο. Ένα αυτόνομο θησαυροφυλάκιο για πλούσιους Ευρωπαίους και Αμερικανούς, που παρέχει ασφάλεια, σταθερότητα και εχεμύθεια, αν και η τελευταία προβλέπεται να τελειώνει ως το 2019. Η Ελβετία, ένα κομμάτι της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που επιβίωσε μες τους αιώνες, έχει τη δική της “Αυτοκρατορία”, που είναι όμως αόρατη, και ονομάζεται ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑ. Έχει μάθει πως αν μείνεις ουδέτερος σε όλους τους πολέμους, τότε μπορείς να βγάλεις αναίμακτα και άκοπα πολλά λεφτά. Έτσι οι Ελβετοί πλούτισαν από το αίμα και τη δυστυχία των άλλων Ευρωπαίων, αλλά δεν ένιωθαν και πολλές ενοχές με εξαίρεση τη δημιουργία του Ερυθρού Σταυρού που ήταν δική τους πρωτοβουλία. Πριν από την οικονομική κρίση του 2008 η Ελβετία φιλοξενούσε 3,1 τρισεκατομμύρια δολάρια σε εξωχώριους λογαριασμούς μη κατοίκων της. Το ποσό αυτό ήταν κατά 80% μη δηλωμένο στις φορολογικές αρχές των χωρών που υπάγονταν οι ιδιοκτήτες τους, ενώ στην περίπτωση των Ελλήνων το μη δηλωμένο ποσό έφτανε το 99%!

fatca-offshore-bank-account-americans

Η δεύτερη είναι μια βρετανική ζώνη με επίκεντρο το City του Λονδίνου, που επεκτείνεται σχεδόν σε όλο τον πλανήτη μας, στηριζόμενη σε χώρες και εδάφη που άνηκαν στην πρώην Βρετανική Αυτοκρατορία. Η τρίτη ομάδα είναι μια ζώνη επιρροής των ΗΠΑ, που περιλαμβάνει χώρες-προτεκτοράτα όπως ο Παναμάς, Αμερικάνικες Παρθένες Νήσοι, Νήσοι Μάρσαλ, Λιβερία κ.α. Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν ως γνωστόν το δέλεαρ των φοροαπαλλαγών και του απόρρητου για να προσελκύσουν χρήματα από το εξωτερικό, ακόμη και “βρώμικα χρήματα”, αρκεί τα εγκλήματα να έχουν διαπραχθεί στο εξωτερικό. Η τέταρτη ομάδα είναι ολιγάριθμη και αταξινόμητη, που περιλαμβάνει χώρες όπως η Ουρουγουάη, η Σομαλία, κ.α. που βρίσκονται γενικώς πολύ πίσω ακόμη στις περίτεχνες μεθόδους ξεπλύματος μαύρου χρήματος και διευκόλυνσης των φοροφυγάδων.

city-%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%cf%80%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%ce%ba%cf%81%ce%ac%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%b5%ce%bd-%ce%ba%cf%81%ce%ac%cf%84%ce%b5%ce%b9-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd

Ο Βρετανικός “ιστός της αράχνης”

Η μεγαλύτερη, πλουσιότερη και πιο ισχυρή ομάδα “επικρατειών εχεμύθειας” είναι ένας ιστός αράχνης, που απλώνεται σε όλο τον κόσμο, αλλά έχει ως επίκεντρο της το Σίτι του Λονδίνου. Μέσα απ’ αυτό το δίκτυο των υπεράκτιων δορυφόρων το Σίτι κατέστη η πραγματική χρηματοπιστωτική πρωτεύουσα του πλανήτη μας. Διάσπαρτοι σχεδόν σε όλες τις ωρολογιακές ζώνες οι βρετανικοί υπεράκτιοι δορυφόροι προσελκύουν κεφάλαια απ’ όλο τον κόσμο, όπως η αράχνη παγιδεύει τα διερχόμενα έντομα στους ιστούς της. Αλλά τα κεφάλαια αυτά δεν παραμένουν εκεί όπου πρωταρχικά παγιδεύτηκαν λόγω του δέλεαρ της φοροαπαφυγής και της εχεμύθειας. Κατευθύνονται στο Λονδίνο όπου, ξεπλυμένα πλέον και “καθαρά”, επενδύονται σε πληθώρα χρηματοπιστωτικών προϊόντων παρέχοντας επιπλέον κέρδη στους κατόχους τους, αλλά και αξιοζήλευτες προμήθειες στους χρηματιστές και τραπεζίτες του Σίτι.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και κατά τη δεκαετία του 1960, με τη διάλυση της Βρετανικής Αυτοκρατορίας που κάποτε κάλυπτε το 1/4 της επιφάνειας του πλανήτη μας, η ελίτ της Βρετανίας και ιδιαίτερα εκείνη του Σίτι (City) του Λονδίνου, συνέλαβε μια μεγαλεπήβολη ιδέα, στην ουσία ένα “Plan B”, ώστε να διαιωνιστεί η χρηματοοικονομική πρωτοκαθεδρία του Λονδίνου στην παγκόσμια οικονομία. Επινόησαν έτσι και προμελετημένα κατασκεύασαν έναν ιστό με επίκεντρο το Λονδίνο, που αποτελούνταν από ημι-βρετανικά, πρώην βρετανικά ή Εξαρτώμενα Εδάφη του Βρετανικού Στέμματος, διασκορπισμένα σε όλο τον κόσμο, τα οποία θα έκλεβαν χρηματοπιστωτικές εργασίες από τις γειτονικές επικράτειες, προσφέροντας κρυψώνες για το χρήμα, με κύριο γνώρισμα τη χαμηλή φορολογία, τις χαλαρές νομοθετικές ρυθμίσεις (Regulations) και ιδιαίτερα εμπιστευτικότητα και μυστικότητα. Με άλλα λόγια ήταν περιοχές που πλούτιζαν υπονομεύοντας τις νομοθεσίες άλλων περιοχών. Έτσι το Σίτι του Λονδίνου θα μπορούσε να διαχειρίζεται εξ αποστάσεως το άφθονο χρήμα από φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή, αθέμιτες ενδοομιλικές συναλλαγές, ακόμη και από εγκληματικές δραστηριότητες, χωρίς το ίδιο να βρομίζει ή να του προσάπτουν διάφορες κατηγορίες.

%cf%86%ce%bf%cf%81%ce%bf%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%ac%ce%b4%ce%b5%ce%b9%cf%83%ce%bf%cf%82

Αυτό το νέο παγκόσμιο υπεράκτιο σύστημα απέκτησε σύντομα τη δική του υποδομή και τεχνογνωσία, το δικό του “στρατό” εξειδικευμένων συμβούλων και συνεργατών (λογιστών, δικηγόρων, οικονομολόγων κ.α.), το δικό του όραμα για την παγκόσμια οικονομία, ακόμη και μια αίσθηση κοινού σκοπού, ακολουθώντας ταυτόχρονα τους δικούς του, οιωνεί αριστοκρατικούς, κώδικες συμπεριφοράς. Αυτός ο “αόρατος ιστός της αράχνης” με επίκεντρο το Λονδίνο είχε “εσωτερικό δακτύλιο” τα Εξαρτημένα Εδάφη του Στέμματος (νησιά Τζέρσεϊ, Γκέρνσεϊ, Νήσος του Μαν, Γιβραλτάρ), που εστίαζαν κυρίως στην εκμετάλλευση του πλούτου της Ευρώπης, ενώ τα 14 Υπερπόντια Εδάφη της Καραϊβικής, που ήταν και τα τελευταία προπύργια της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, θα εστίαζαν κυρίως στην αξιοποίηση των κεφαλαίων της αμερικανικής ηπείρου. Και οι δύο ομάδες άνηκαν στο Χώρο της Στερλίνας, χρησιμοποιούσαν δηλαδή τη βρετανική Στερλίνα είτε είχαν τα τοπικά τους νομίσματα προσδεδεμένα σ’ αυτή. Τέλος διάφορες επικράτειες σε άλλες περιοχές του πλανήτη, θα επέκτειναν αυτό το δίκτυο σε όλο τον κόσμο. Έτσι το, ελεγχόμενο από τους Βρετανούς μέχρι το 1997, Χονκ Κονγκ, και σε μικρότερο βαθμό η Σιγκαπούρη, θα επικεντρώνονταν στην Κίνα και την περιφέρεια της, ενώ κάποια περίεργα υπολείμματα της αυτοκρατορικής εποχής στον Ειρηνικό, στη Μέση Ανατολή, θα έδιναν σ’ αυτό το ανίερο δίκτυο μια πραγματικά παγκόσμια διάσταση.

cayman-islands-tax-havens

1% Vs 99%: Ζάπλουτοι εναντίον Υπολοίπων

Ένα ερώτημα προκύπτει αμείλικτα: Τι κάνουμε για όλα αυτά εμείς οι υπόλοιποι, τα “συνήθη υποζύγια” και ειδικά οι κυβερνήσεις που εκλέγουμε, αλλά και τα κράτη γενικότερα που χάνουν πολύτιμα φορολογικά έσοδα από τους πιο πλούσιους πολίτες τους; Αντί να συνεργαστούν και να αντιδράσουν δυναμικά και από κοινού, απαγορεύοντας κάθε τύπο Offshore και κυνηγώντας ανελέητα τους φοροφυγάδες ως τα πέρατα του κόσμου, αυτό που κάνουν ως τώρα είναι εν τέλει να μιμούνται τις Оffshore και να συνθηκολογούν με τις ανομίες τους. Οι δήθεν μη offshore χώρες για να ανταγωνιστούν τις ανοικτά offshore επικράτειες, αποκτούν όλο και περισσότερο τα χαρακτηριστικά υπεράκτιων κέντρων μετακυλώντας συνεχώς τα φορολογικά βάρη από το κεφάλαιο και τις εταιρείες, προς τους μικρομεσαίους, τους εργαζόμενους, και τους απλούς φτωχούς πολίτες. Έτσι το πλουσιότερο 0,1% των Αμερικανών είδε τον πραγματικό συντελεστή φορολογίας του να πέφτει από το 60% το 1960 στο 33% το 2007. Με νομικά και λογιστικά τερτίπια -χωρίς να υπολογίσουμε την αξιοποίηση των offshore τους- οι Αμερικανοί ζάπλουτοι κατάφεραν να μειώσουν τη φορολογία τους ακόμη περισσότερο. Η κατάσταση είναι εξαιρετικά άδικη εις βάρος των μικρομεσαίων και των εργαζομένων. Ακόμη και ο Γούρεν Μπάφετ έφτασε να παραδέχεται αφοπλιστικά πως επιβαρύνεται με χαμηλότερο συντελεστή ακόμη κι από τη γραμματέα του. Συμπέρασμα: οι πλούσιοι πληρώνουν συνεχώς λιγότερα και οι υπόλοιποι, όλοι εμείς οι “εθελοντές κερατάδες”, καλούνται για να καλύψουν τη διαφορά, σηκώνοντας στους ώμους τους ακόμη περισσότερα βάρη.

%cf%84%ce%b1-%cf%80%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ac-%ce%bd%ce%b7%cf%83%ce%b9%ce%b1-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b8%ce%b7%cf%83%ce%b1%cf%85%cf%81%cf%8e%ce%bd

Το Tax Justice Network υπολόγισε το 2005 πως μόνον τα φυσικά πρόσωπα, οι ζάπλουτοι, διατηρούν σε offshore πλούτο αξίας 11,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Σήμερα, νεότερες εκτιμήσεις, θέλουν αυτό το ποσό να προσεγγίζει τα 20 τρισεκατομμύρια και να αντιστοιχεί σε πάνω από το 1/4 του παγκόσμιου ΑΕΠ. Από αυτό το ποσό τα δύο τρισεκατομμύρια προέρχονται από πλούσιους φοροφυγάδες και διεφθαρμένους πολιτικούς από φτωχές και αναπτυσσόμενες χώρες, όπου η πλειονότητα του πληθυσμού πεινάει και τα παιδιά πεθαίνουν κατά χιλιάδες από ασθένειες που θα μπορούσαν να προληφθούν με ένα μικρό μόνο ποσοστό απ’ όλα αυτά τα μαύρα χρήματα.

Οι εκατομμυριούχοι, αν και αποτελούν μόνο το 1% του πληθυσμού παγκοσμίως, έχουν στην κατοχή τους σχεδόν το μισό ιδιωτικό πλούτο του κόσμου, σύμφωνα με την ετήσια έρευνα της Boston Consulting Group. Συνολικά, 18,5 εκατομμύρια πλούσια νοικοκυριά μοιράζονται το 47% όλου του παγκόσμιου πλούτου σε εισοδήματα, τραπεζικές καταθέσεις ή μετοχές. Το ύψος της περιουσίας όλων μαζί ανέρχεται στα 78,8 τρισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που ξεπερνά το παγκόσμιο ΑΕΠ. Οι ΗΠΑ φιλοξενούν τους περισσότερους εκατομμυριούχους (8 εκατομμύρια) και ακολουθεί η Κίνα (2 εκατομμύρια). Ωστόσο το Λιχτενστάιν και η Ελβετία είναι οι δύο χώρες με τη μεγαλύτερη αναλογία εκατομμυριούχων ανά αριθμό κατοίκων. Στη Γαλλία οι εκατομμυριούχοι ανέρχονται σε 445.000. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση πλούτου πάντως παρατηρείται στη Βόρεια Αμερική: το 63% ατομικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 60,4 τρισ. δολαρίων ανήκουν αποκλειστικά σε εκατομμυριούχους και το ποσοστό αυτό, το υψηλότερο του πλανήτη, εκτιμάται ότι θα φτάσει το 69% μέχρι το 2020. Το 2015 ο ιδιωτικός πλούτος αυξήθηκε “μόνο” κατά 5,2%, από 7% το 2014, κυρίως λόγω της χρηματοοικονομικής και πολιτικής αστάθειας, καθώς και της επιβολής οικονομικών κυρώσεων. Ο δε πλούτος που έχει συγκεντρωθεί σε εξωχώρια/Offshore κέντρα, δηλαδή σε χώρες που προσφέρουν εχεμύθεια και χαμηλή φορολόγηση σε επενδυτές από τρίτες χώρες, αυξήθηκε κατά 3%. Η Ελβετία παραμένει ο “εξωχώριος” προορισμός που προτιμούν οι κάτοχοι μεγάλων περιουσιών, μπροστά από τη Σιγκαπούρη και τη Βρετανία και τον απέραντο “ιστό αράχνης” που έχει στήσει.

tax-free

Σε κάθε περίπτωση το σημερινό δίκτυο των Offshore κέντρων αποτελεί τη μεγαλύτερη δύναμη μετακίνησης πλούτου και ισχύος από τους φτωχούς στους πλούσιους, που υπήρξε ποτέ. Κάτι σαν αντίστροφος ταξικός πόλεμος, όπου το 1% των ζάπλουτων στρέφεται κατά του 99% των υπολοίπων, για να πάρει πίσω ότι κατέκτησαν γενιές και αιώνες εργατικών και αστικών αγώνων και να τους ξεζουμίσει ακόμη περισσότερο. Αυξάνει ιλιγγιωδώς τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, τις αδικίες, εξευτελίζει την πολιτική, τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη, αποτελώντας ίσως τη μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια ισορροπία. Είναι ένα παγκόσμιο “θερμοκήπιο εγκλήματος” και διαφθοράς. Συνέβαλε, δρώντας ως “καμικάζι” του χρηματοπιστωτικού συστήματος και με τις τεράστιες διασυνοριακές κινήσεις κεφαλαίων, όσο κανένας άλλος στη δημιουργία της χρηματοπιστωτικής φούσκας και Κρίσης του 2007-2008, από την οποίο η παγκόσμια οικονομία δεν έχει ακόμη συνέλθει. Το υπεράκτιο δίκτυο δεν προκάλεσε 100% τη χρηματοπιστωτική κρίση, αλλά δημιούργησε το περιβάλλον -αρρύθμιστες και αδιαφανείς αγορές- που την κατέστησε δυνατή.

no-tax-havens

Κάτι το Σάπιο Υπάρχει στην παγκόσμια οικονομία…

Τελειώνοντας πρέπει να διευκρινίσουμε το εξής: Η φορολογία δεν είναι απλά κόστος που πρέπει με κάθε τρόπο να ελαχιστοποιείται, αλλά μια διανομή προς την κοινωνία, για να γίνουν δρόμοι, σχολεία, νοσοκομεία κ.α. Ωστόσο οι ζάπλουτοι φοροφυγάδες και τα υπεράκτια κέντρα που τους εξυπηρετούν, έχουν διαποτιστεί από μια αντεστραμμένη ηθική, σύμφωνα με την οποία η φορολογία, η δημοκρατία και το κοινωνικό κράτος είναι κάτι το κακό και άχρηστο, ενώ οι φορολογικοί παράδεισοι, η φοροαποφυγή και η εχεμύθεια, ακόμη και η δωροδοκία που σου επιτρέπει να παρακάμπτεις τη γραφειοκρατία, είναι καλά πράγματα. Όσοι αποφεύγουν συστηματικά να πληρώνουν φόρους αποθεώνονται από αυτούς, ενώ οι έντιμοι επιχειρηματίες θεωρούνται το λιγότερο κορόιδα. Με την αφρόκρεμα του 1% να έχει τη δυνατότητα να φοροδιαφεύγει ανερυθρίαστα τα Offshore κέντρα, που επιτρέπουν κάτι τέτοιο, υπονομεύουν σε παγκόσμια κλίμακα τη δημοκρατία, το κράτος Δικαίου, τους κανόνες, τους νόμους και την εμπιστοσύνη του κόσμου προς αυτούς. Γι’ αυτό και η πλειονότητα των πολιτών σήμερα διαισθάνεται πως κάτι το πολύ σάπιο υπάρχει στην παγκόσμια οικονομία, αλλά δεν έχει τις γνώσεις και τα εργαλεία να το εντοπίσει ξεκάθαρα. Ας μη γελιόμαστε. Αυτό το σάπιο είναι στην ουσία η αχανής Αθέατη Αυτοκρατορία των Offshore, που απειλεί όχι μόνον την παγκόσμια οικονομία αλλά και την ίδια την ανθρωπότητα. Είναι ένα πραγματικό τέρας που αν δεν ελέγξουμε ή καταστρέψουμε στο τέλος θα μας κατασπαράξει όλους.

Το 1944 στη Διάσκεψη του Μπρέτον Γουντς διαμορφώθηκε η αρχιτεκτονική του μεταπολεμικού χρηματοπιστωτικού συστήματος βασιζόμενη σε κανόνες που θα εκδίωκαν τους τοκογλύφους δανειστές και τους ραντιέρηδες από τις διεθνείς χρηματοδοτήσεις. Παιδιά εκείνης της διάσκεψης ήταν το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα, που όμως σήμερα θεωρούνται τσιράκια της Παγκοσμιοποίησης και της ασύστολης απορρύθμισης, ενώ αρχικά διαδραμάτιζαν αντίθετο ρόλο ως θεματοφύλακες μιας εύρυθμης παγκόσμιας οικονομίας, που την προστάτευαν από τα άστατα κύματα των μετακινήσεων των κερδοσκοπικών κεφαλαίων. Τότε όμως οι Δυτικές οικονομίες βρισκόταν υπό την επίδραση του Κεϊνσιανισμού, που πρέσβευε πως ο χρηματοπιστωτικός τομέας όφειλε να είναι υπηρέτης της κοινωνίας και όχι αφέντης της. Γι’ αυτό επικρατούσαν ρυθμίσεις και έλεγχοι στις κινήσεις των κεφαλαίων, καθώς και χαμηλά επιτόκια, που θεωρούνται ο “θάνατος του ραντιέρη”. Αν κάποιος επιχειρηματίας ήθελε να βγάλει λεφτά θα έπρεπε να επενδύει στην πραγματική οικονομία και να “σηκώσει τα μανίκια” του και όχι να κάθεται αναπαυτικά στο γραφείο του βλέποντας το κεφάλαιο του να αυγατίζει εις βάρος των άλλων. Σ’ αυτό στηρίχτηκε το μεταπολεμικό οικονομικό θαύμα, η δημιουργία του Κράτους-Πρόνοιας και η κοινωνική συνοχή της Ευρώπης. Από τη δεκαετία όμως του 1980 όλο αυτό το το μεταπολεμικό οικοδόμημα, που εξασφάλισε ειρήνη και ευημερία στους πολλούς, αποδομείται προς όφελος του 1% και με τις γνωστές συνέπειες για το υπόλοιπο 99% και ειδικά για την Ελλάδα και τη συντριπτική πλειοψηφία του λαού της, που τιμωρείται άδικα, ενώ οι λίγοι συνεχίζουν να κερδοσκοπούν και να φοροδιαφεύγουν.

Τελειώνοντας υπενθυμίζω πως υπάρχουν κάποιοι, οργανωμένοι καλά σε λόμπι και με ισχυρά μέσα στα χέρια τους, που υπερασπίζονται το υπάρχον σύστημα των Offshore κ.α. επενδύοντας σε νεοφιλελεύθερες πολιτικές περαιτέρω απορρύθμισης και κατάργησης και των τελευταίων ελέγχων στις κινήσεις κεφαλαίων κ.α. Κι όλο αυτό προσπαθούν να το πουλήσουν στο λαό ως “απαραίτητες μεταρρυθμίσεις”. Ωστόσο δεν είναι καθόλου έξυπνο να βάλεις την Αλεπού σεκιουριτά στο κοτέτσι σου…

Ο Γιώργος Στάμκος είναι συγγραφέας (stamkos@post.com) και δημιουργός του Ζενίθ (www.zenithmag.wordpress.com)

Γιατί η σύγχρονη Ελλάδα είναι τόσο σημαντική για την Ευρώπη;

 

 Γιατί η σύγχρονη Ελλάδα είναι τόσο σημαντική για την Ευρώπη;

ΜΕΣΑ ΣΤΗ (ΓΕΩ)ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΑΝΤΑ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Για άλλη μια φορά η Ελλάδα πολεμάει στην πρώτη γραμμή του αγώνα για το μέλλον».

Μαρκ Μαζάουερ

Image result for greece and europe mapΓράφει ο Γιώργος Στάμκος

%cf%80%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%b7%ce%b8%ce%b5%ce%b1%cf%82-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%b9%ce%b1

Στη μικρή Ελλάδα παίζεται αυτή τη στιγμή το μέλλον όχι μόνο της Ευρώπης, αλλά κι ολόκληρου του κόσμου. «Δεν είναι η πρώτη φορά που για να κατανοήσεις το μέλλον της Ευρώπης χρειάζεται να στραφείς μακριά από τις μεγάλες δυνάμεις στο κέντρο της ηπείρου και να κοιτάξεις προσεκτικά όσα συμβαίνουν στην Αθήνα», υπογραμμίζει με νόημα ο, ειδικός στην ελληνική ιστορία, Βρετανός ιστορικός Μαρκ Μαζάουερ. Ο λόγος δεν είναι απλά πως η Ελλάδα υπήρξε η ιστορική κοιτίδα του Δυτικού Πολιτισμού, η γενέτειρα της Δημοκρατίας, της Φιλοσοφίας, της Επιστήμης, του Περικλή, του Σωκράτη, του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Ούτε και το γεγονός πως στην Ελληνική γλώσσα γράφτηκαν για πρώτη φορά τα Ευαγγέλια κι έγινε έτσι δυνατή η διάδοση του χριστιανισμού στον κόσμο. Αυτά είναι σημαντικά, αλλά έχουν να κάνουν με την αρχαία κληρονομιά της χώρας μας.

epa04829932 A man wearing an 'OXI' (No) T-shirt holds a Greek national flag during a demonstration in Berlin, Germany 03 July 2015, gathering supporters of the 'No' voting in the Greek referendum to be held on 05 July. The rally of several hundred demonstrators was held under the theme 'Nein!Oxi!No! to austerity - Yes to democracy.'  EPA/KAY NIETFELD

 

 

 

Πρωτοπόροι για πάντα

Ο ρόλος της Ελλάδας στη σύγχρονη ιστορία της Ευρώπης υπήρξε εξίσου σημαντικός και πρωτοποριακός. Τους τελευταίους δύο αιώνες η Ελλάδα υπήρξε στην πρωτοπορία της εξέλιξης της Ευρώπης, διαδραματίζοντας έναν ρόλο ενεργητικό και παραδειγματικό. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 έδειξε το δρόμο στους λαούς της υπόλοιπης Ευρώπης, πως ήταν δυνατή η απελευθέρωση από τα αναχρονιστικά κλουβιά τυραννικών αυτοκρατοριών που τότε κυριαρχούσαν στη γηραιά ήπειρο. Το κύμα του φιλελληνισμού που σάρωνε τότε την Ευρώπη δεν ήταν απλά μια συμπάθεια προς τους καταπιεσμένους Έλληνες που επαναστάτησαν, αλλά και μια συνειδητοποίηση από τους υπόλοιπους λαούς της Ευρώπης πως η Ελευθερία είναι πιο σημαντική από την Ασφάλεια και πως η Δημοκρατία θα υπερισχύσει της Τυραννίας.

Μέσα σε λιγότερο από έναν αιώνα όλες οι τυραννικές αυτοκρατορίες της Ευρώπης είχαν εξαφανιστεί. Αλλά όμως τη θέση τους δεν έλαβαν παντού οι δημοκρατίες. Πολλά από τα ασταθή έθνη-κράτη που εμφανίστηκαν στην Ευρώπη κυλίστηκαν στον εθνικισμό και στη δικτατορία. Το ίδιο και η Ελλάδα. Οι εθνικές εκκαθαρίσεις λόγω των πολέμων, που συνέβαιναν στα Βαλκάνια τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, οδήγησαν σε ακραίες εκδοχές, όπως ήταν η Ελληνο-τουρκική ανταλλαγή των πληθυσμών, η πρώτη επίσημη στον κόσμο: μια απάνθρωπη «χειρουργική» αντιμετώπιση των μειονοτικών πληθυσμών για χάρη της εθνικής ομοιογένειας, την οποία στη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου θα γινόταν κανόνας στην Ευρώπη.

178814-unnamedΣτη διάρκεια του ίδιου πολέμου η Ελλάδα βρέθηκε και πάλι στην πρωτοπορία κι έγινε σύμβολο αντίστασης κατά του φασισμού και του ναζισμού. Μετά το τέλος του πολέμου η Ελλάδα βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο της ιστορίας, ως πρώτη γραμμή αυτή τη φορά στο μέτωπο του Ψυχρού Πολέμου, συμβολίζοντας μια Ευρώπη που είχε μεν αυτοκαταστραφεί αλλά ανορθώθηκε χάρη στη βοήθεια των ΗΠΑ και έπαιζε ανασχετικό ρόλο στη δυναμική επέκταση της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας. Η πτώση της Χούντας το 1974, που έφερε την Ελλάδα στην τότε ΕΟΚ, προανήγγειλε ένα κύμα εκδημοκρατισμού στην Ευρώπη, στην αρχή στο νότιο τμήμα της (πτώση των δικτατοριών στην Ιβηρική χερσόνησο) και κατόπιν, μετά το 1989, σε ολόκληρη την Ανατολική Ευρώπη. Το γεγονός αυτό οδήγησε την Ευρωπαϊκή Ένωση να μετασχηματιστεί από μια μικρή λέσχη πλουσίων Δυτικοευρωπαϊκών χωρών σε έναν ενιαίο δημοκρατικό χώρο, με κοινή αγορά, νόμισμα και θεσμούς, που θα κάλυπτε σχεδόν ολόκληρη την ήπειρο, καθιστώντας την έτσι μια ανταγωνιστική δύναμη σε παγκόσμιο επίπεδο.

216194g-delphi-adapt_-1190-1_1

Η Ελλάδα ήταν όλη αυτή την περίοδο ένα παράδειγμα μεταμόρφωσης μιας φτωχής περιφερειακής χώρας με ασταθή δημοκρατία, σε μια σχετικά πλούσια δημοκρατική χώρα του πυρήνα της Ευρώπης. Σήμερα, που η ορμή της δεκαετίας του 1990 έχει πλέον καταλαγιάσει και η οικονομική ευφορία των πρώτων χρόνων της νέας χιλιετηρίδας μεταμορφώθηκε σε μακροχρόνια οικονομική κρίση, η Ελλάδα βρέθηκε και πάλι στο επίκεντρο. Ως χώρα που έχει πληγεί περισσότερο απ’ όλες από την οικονομική κρίση και αντιμετωπίζει χρόνια το φάσμα της χρεοκοπίας, η Ελλάδα βρίσκεται και πάλι στην εμπροσθοφυλακή των εξελίξεων θέτοντας επιτακτικά το ερώτημα: Ποιο είναι το μέλλον της Ευρώπης; Αγορές ή κοινωνική συνοχή; Πολιτική ένωση ή διάλυση;

13407069_10154235947478194_5370010914109089365_n