Category Archives: ΜΕΛΛΟΝ – FUTURE

Στίβεν Χόκινγκ: Πλούτος ή Δικαιοσύνη;

Στίβεν Χόκινγκ

«Αν δεν επαναπροσδιορίσουμε τον ρόλο του πλούτου θα καταστραφούμε ως είδος!|

Γράφει ο Στίβεν Χόκιγνκ

 

Έχουν τα χρήματα σημασία; Μήπως ο πλούτος μας κάνει πιο πλούσιους; Αυτά μπορεί να φαίνονται κάπως περίεργα ως ερωτήματα για έναν φυσικό, όπως είμαι εγώ, αλλά θα προσπαθήσω να απαντήσω πως σχετίζονται.

Η απόφασή του δημοψηφίσματος της Βρετανίας είναι μια υπενθύμιση ότι όλα συνδέονται μεταξύ τους και ότι, αν θέλουμε να κατανοήσουμε τη θεμελιώδη φύση του σύμπαντος, θα ήταν πολύ ανόητο να αγνοήσουμε το ρόλο που παίζει ο πλούτος και το χρήμα στην κοινωνία μας.

Έχω υποστηρίξει κατά τη διάρκεια της εκστρατείας πριν το δημοψήφισμα πως θα ήταν λάθος για τη Βρετανία να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είμαι λυπημένος για το αποτέλεσμα, αλλά αν έχω μάθει ένα μάθημα στη ζωή μου, αυτό είναι να κάνω το καλύτερο με αυτό που έχω.

Τώρα λοιπόν πρέπει να μάθουμε να ζούμε εκτός της ΕΕ, αλλά για να διαχειριστεί με επιτυχία το μέλλον, θα πρέπει να κατανοήσουμε γιατί ο βρετανικός λαός έκανε αυτήν την επιλογή.

Πιστεύω ότι ο πλούτος, ο τρόπος που τον αντιλαμβανόμαστε και ο τρόπος που τον μοιραζόμαστε, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην απόφασή τους.

Όπως δήλωσε και η ίδια η νέα πρωθυπουργός, Τερέζα Μέι, στην πρώτη της ομιλία: «Πρέπει να μεταρρυθμίσουμε την οικονομία μας κατά τέτοιο τρόπο που θα επιτρέψει σε περισσότερους ανθρώπους να μοιραστούν την ευημερία της χώρας».

Όλοι γνωρίζουμε ότι τα χρήματα είναι σημαντικά. Ένας από τους λόγους που πίστευα ότι θα ήταν λάθος να εγκαταλείψει η Βρετανία την ΕΕ είχε σχέση με τις επιχορηγήσεις/επιδοτήσεις.

Οι Βρετανοί επιστήμονες χρειάζονται όλα αυτά τα χρήματα που λαμβάνουν μέχρι σήμερα, και μία σημαντική πηγή της εν λόγω χρηματοδότησης είναι εδώ και πολλά χρόνια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Χωρίς αυτές τις επιδοτήσεις, πολύ σημαντικό επιστημονικό και ερευνητικό έργο δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί. Υπάρχουν ήδη άλλωστε κάποια πρότζεκτ Βρετανών επιστημόνων που έχουν παγώσει και θα πρέπει σύντομα η κυβέρνηση μας να αντιμετωπίσει το ζήτημα αυτό.

Τα χρήματα είναι επίσης σημαντικά γιατί είναι απελευθερωτικά για τους ανθρώπους. Έχω μιλήσει και στο παρελθόν για την ανησυχία μου ότι οι περικοπές των κρατικών δαπανών στη Βρετανία θα μειώσουν ακόμη περισσότερο την υποστήριξη που παρέχεται σε μαθητές με αναπηρία, υποστήριξη καθοριστική και για την δική μου καριέρα.

Στην περίπτωσή μου, φυσικά, τα χρήματα όχι απλώς βοηθήσαν την επαγγελματική σταδιοδρομία μου, αλλά είναι επίσης αυτά που με κράτησαν  κυριολεκτικά ζωντανό.

Γι ‘αυτό και θα ήμουν το τελευταίο πρόσωπο που θα επέκρινε τη σημασία του χρήματος. Ωστόσο, αν και ο πλούτος έχει παίξει ένα σημαντικό, πρακτικό ρόλο στη ζωή μου, έχω μια διαφορετική σχέση με αυτό, απ’ ότι έχουν οι περισσότεροι άνθρωποι.

Το να πληρώσω δηλαδή για τη φροντίδα μου ως άνθρωπος με σοβαρή αναπηρία είναι ασφαλώς ζωτικής σημασίας, η απόκτηση όμως μιας περιουσίας δεν είναι.

Δεν ξέρω καν τι θα έκανα αν αποκτούσα ένα άλογο κούρσας, ή μια «Ferrari», ακόμα και αν μπορούσα οικονομικά να τα αντέξω. Γι ‘αυτό και βλέπω τα χρήματα ως διαμεσολαβητή, ως ένα μέσο για έναν σκοπό – είτε πρόκειται για ιδέες, είτε για την υγεία, είτε για την ασφάλεια – αλλά ποτέ ως αυτοσκοπό.

Είναι ενδιαφέρον ότι πολλοί θεωρούσαν αυτήν τη στάση -μέχρι πρόσφατα- ως μια προβλέψιμη εκκεντρικότητα ενός ακαδημαϊκού του Κέμπριτζ, ενώ τώρα όλο και πιο πολλοί την αποδέχονται. Οι άνθρωποι αρχίζουν να αμφισβητούν την αξία του πλούτου.

Και θέτουν ουσιαστικά ερωτήματα: Είναι η γνώση ή η εμπειρία πιο σημαντικά από τα χρήματα; Μπορεί ο πλούτος να σταθεί εμπόδιο στο δρόμο της εκπλήρωσης; Μπορεί στα αλήθεια να μας ανήκει κάτι, ή είμαστε απλά παροδικοί κάτοχοι;

Αυτά τα ερωτήματα οδηγούν σε μια σημαντική αλλαγή στη συμπεριφορά μας, η οποία με τη σειρά της εμπνέει κάποιες πρωτοποριακές μορφές επιχειρήσεων, καθώς και νέες ιδέες. Αυτά έχουν ονομαστεί χαρακτηριστικά «Cathedral Projects», ως μια ισοδύναμη, σύγχρονη αναφορά στις μεγάλες, καθολικές εκκλησίες, που κατασκευάστηκαν ως μέρος της προσπάθειας της ανθρωπότητας να γεφυρώσει τον ουρανό με τη γη και να φτάσει στον Θεό.

Αυτές οι ιδέες ξεκίνησαν μέσα από μια γενιά, με την ελπίδα ότι η επόμενη θα αναλάβει τις προκλήσεις που παρουσιάζονται.

Ελπίζω και πιστεύω ότι οι άνθρωποι θα αγκαλιάσουν ακόμη περισσότερο αυτές τις ιδέες στο μέλλον, γιατί βιώνουμε πια ιδιαίτερα επικίνδυνες στιγμές.

Ο πλανήτης μας και η ανθρωπότητα ως είδος, αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις. Αυτές οι προκλήσεις είναι παγκόσμιες και πολύ σοβαρές – η αλλαγή του κλίματος, η παραγωγή τροφίμων, ο υπερπληθυσμός, ο αποδεκατισμός των άλλων ειδών, οι επιδημικές νόσοι, η μόλυνση των ωκεανών κτλ.

Τέτοια ζητήματα απαιτούν από εμάς να συνεργαστούμε, σε ένα κοινό όραμα και με μια συνεργατική λογική που θα διασφαλίσει ότι η ανθρωπότητα θα επιβιώσει.

Θα πρέπει για αυτό να προσαρμοστούμε, να επανεξετάσουμε, να αναπροσανατολιστούμε και να αλλάξουμε κάποιες από τις θεμελιώδεις παραδοχές μας σχετικά με το τι εννοούμε με τον όρο πλούτο, ιδιοκτησία, «δικό μου» και «δικό σου». Ακριβώς όπως μαθαίνουμε στα παιδιά να μοιράζονται.

Αν αποτύχουμε, οι δυνάμεις που συνέβαλαν στο Brexit, ο φθόνος και ο απομονωτισμός, όχι μόνο στη Βρετανία αλλά σε όλο τον κόσμο, που τροφοδοτείται από έναν στενόμυαλο ορισμό του πλούτου και από την αποτυχία μας να τον κατανέμουμε πιο δίκαια, τόσο στο εθνικό επίπεδο, όσο και πέραν των εθνικών συνόρων, θα ενισχυθούν.

Αν συμβεί τελικά αυτό, δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος για τη μακροπρόθεσμη προοπτική του είδους μας.

Αλλά μπορούμε και θα τα καταφέρουμε. Οι άνθρωποι είναι ένα ον ατέλειωτα πολυμήχανο, αισιόδοξο και ευπροσάρμοστο. Πρέπει να διευρύνουμε τον ορισμό του πλούτου και να συμπεριλάβουμε σε αυτόν τις γνώσεις, τους φυσικούς πόρους και το ανθρώπινο δυναμικό.

Την ίδια στιγμή πρέπει να μάθουμε να τον μοιραζόμαστε με περισσότερη δικαιοσύνη.

Αν το κάνουμε αυτό, τότε δεν υπάρχει κανένα όριο σε εκείνα που οι άνθρωποι μπορούν να επιτύχουν από κοινού.

ΠΗΓΗ: εφημερίδα Guardian

 

ΤΟ ΣΟΚ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ: 2020-3000

Η ΣΟΚ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

2020-3000

FUTURE SHOCK 

jupiter-colony-moon-future

«Είδα το μέλλον· μοιάζει με το παρόν, μόνο που κρατά περισσότερο…»
Γούντι Άλλεν

Του Γιώργου Στάμκου (stamkos@post.com)

paul-dienach-chronicles-future

Αφού προσπεράσαμε το σκόπελο του «τέλους εποχής» (Fin de Sciecle), ξεφύγαμε δηλαδή από την απαισιοδοξία του 2012, του “Τέλους του Κόσμου” κι αφού διώξαμε από το μυαλό μας τα μίζερα σενάρια «Αποκάλυψης» που μας στοίχειωναν, αρχίσαμε να βαδίζουμε ολοταχώς προς το μέλλον! Για μια ακόμη φορά η μελλοντολογία πήρε τα πάνω της. Μια έκρηξη δημιουργικότητας έχει καταλάβει τους μελλοντολόγους, που έπεσαν με τα μούτρα στη συγγραφή αισιόδοξων βιβλίων σχετικά με το κοντινό και μακρινό μέλλον της ανθρωπότητας. Ο γνωστός Αμερικανός «γκουρού» της νέας οικονομίας Πήτερ Σβαρτς στο βιβλίο του A Long Boom: A Vision for the Coming Age of Prosperity, υποστηρίζει ότι ο κόσμος έχει εξασφαλίσει την μακρύτερη περίοδο ευημερίας στην ιστορία του. Η περίοδος αυτή ξεκίνησε το 1980 και θα διαρκέσει ως το 2030. Η ανάπτυξη αυτή, που θα διαχυθεί ακόμη και στις φτωχές χώρες, θα βασιστεί στις τηλεπικοινωνίες, υπολογιστές, δίκτυα, βιοτεχνολογία, νανοτεχνολογία κι εναλλακτικές πηγές ενέργειας. Ο τεχνοφιλικός Σβαρτς θεωρεί βέβαιο ότι σε λίγα χρόνια ο μέσος Δυτικός άνθρωπος θα είναι «φορτωμένος» με διάφορα μικροτσίπ και θα είναι ασύρματα δικτυωμένος με τον κόσμο.

hqdefault

Πιο αισιόδοξος κι από τον Σβαρτς είναι ο Γκράχαμ Μόλιτορ, ο αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Μελλοντολογικής Εταιρείας. Στο πολύ ενδιαφέρον άρθρο του με τίτλο Τα Επόμενα 1000 Χρόνια: Οι Πέντε «Μηχανές» της Οικονομικής Ανάπτυξης, ο Μόλιτορ παρουσιάζει τα «κύματα» ανάπτυξης, που θα μεταμορφώσουν τη ζωή και την εξέλιξη της ανθρωπότητας. Προηγουμένως όμως παραθέτει τις προηγούμενες φάσεις ανάπτυξης:

  • Γεωργία: Σε υποχώρηση μετά το 1880.

  • Βιομηχανία: Σε υποχώρηση μετά το 1930.

  • Υπηρεσίες-εμπόριο: Σε υποχώρηση μετά το 1960.

  • Πληροφορική-Επικοινωνίες: Θα παραμείνει κυρίαρχη ως το 2020.

  • 6a00d8341bf67c53ef016765981542970b-800wi

Όσον αφορά το μέλλον ο Μόλιτορ προβλέπει τα παρακάτω πέντε διαδοχικά κύματα (ή «μηχανές» ανάπτυξης), που θα κυριαρχήσουν ως το 3000 μ.Χ.

  1. Εποχή της Αναψυχής (βιομηχανία διασκέδασης και ψυχαγωγίας): Κυρίαρχη μετά το 2015. Θα κυριαρχήσουν οι πολυεθνικές εταιρείς «ολοκληρωμένης ψυχαγωγίας» (TV, μουσική, ταινίες, βιβλία, ίντερνε, ξενοδοχεία, θεματικά πάρκα, αθλητισμός κ.α.). Η πηγή του πλούτου θα είναι ο ελεύθερος χρόνος του ανθρώπου, εφόσον κανείς πλέον δε θα εργάζεται πάνω από 24 ώρες τη βδομάδα. Η Κίνα θα καταστεί ο υπ’ αριθμόν 1 τουριστικός προορισμός. Ο μέσος όρος ζωής θα ξεπεράσει τα 100 χρόνια (κανείς δε θα συνταξιοδοτείται πριν τα 70 του χρόνια). Θα επικρατήσει η «οικονομία της εμπειρίας».h20141122a

  2. Εποχή Επιστημών Ζωής/Βιοτεχνολογίας/Γενετικής: Κυρίαρχη μετά το 2100. Η γενετική μηχανική θα ελέγχει την εξέλιξη κάθε ζωντανού είδους στον πλανήτη μας. Οι ασθένειες θα εξαλείφονται γενετικά και τα μωρά θα γεννιούνται κατά παραγγελία. Νέα βιοπροϊόντα θα κατακλύσουν τις αγορές. Η ζωή θα επιμηκυνθεί δημιουργώντας ελπίδες για την επίτευξη της αθανασίας («οικονομία των αθανάτων»)!images (1)

  3. Εποχή Μέγα-υλικών (Κβαντική φυσική, νανοτεχνολογία, φυσική υψηλών πιέσεων): Κυρίαρχη μετά το 2200. Η ύλη θα ανασυντίθεται σε ατομικό και υποατομικό επίπεδο. Θα εμφανιστούν νέα ανθεκτικότατα υλικά. Η μετακίνηση θα γίνεται με μαγνητική ανύψωση. Παντού θα χρησιμοποιούνται νανο-ρομπότ, που θα εκτελούν όλες τις εργασίες με ελάχιστη κατανάλωση ενέργειας.Human-Evolution1

  4. Νέα Ατομική Εποχή (σύντηξη, υδρογόνο, ήλιο): Κυρίαρχη μετά το 2300. Η θερμοπυρηνική σύντηξη του υδρογόνου θα προσφέρει μια ανεξάντλητη πηγή ενέργειας όμοια με του ήλιου. Τα ορυκτά καύσιμα και η φράση «ενεργειακή ανεπάρκεια» θα περάσουν στην ιστορία.20121001150821-Happiness_is_Mind_-_Happiness_is_Mine._Photography_2004._Digital_Photoprint_Vinyle_on_PVC_Forex_10mm._100X150cm._Replica_2008._Museum_of_Modern_Art__Paris._Artist_OLIVERA_VELKOVA

  5. Νέα Διαστημική Εποχή (διαστημικά ταξίδια, εξερεύνηση, αποικισμός και oικονομική εκμετάλλευση του διαστήματος): Κυρίαρχη ως το 3000. Η επέκταση στο διάστημα και η εκτεταμένη χρήση εξωγήινων πρώτων υλών θα γίνει η βασική ατμομηχανή οικονομικής ανάπτυξης της γήινης οικονομίας. Η ανάπτυξη θα είναι εκθετική και -φαινομενικά τουλάχιστον- χωρίς όρια. antimatter_starship

Το όλο αυτό μελλοντολογικό σενάριο είναι εξαιρετικά αισιόδοξο για το μέλλον του καπιταλισμού που, αν δεν καταφέρει να καταστρέψει τις ίδιες του τις βάσεις -τη Φύση και τον άνθρωπο- θα μετεξελιχθεί αφομοιώνοντας τις νέες τεχνολογίες. Τι γίνεται όμως με τον άνθρωπο; Αυτός θα πέσει και πάλι θύμα της εκμετάλλευσης, εφόσον σε πρώτη φάση η οικονομία θα βασιστεί στη «θεραπεία της πλήξης» του. Σε δεύτερη φάση θα εκμεταλλευτεί τη ματαιοδοξία του να είναι πάντα νέος, ωραίος, υγιής και «αθάνατος». Σε τρίτη φάση θα εκμεταλλευτεί την έμφυτη τεμπελιά του. Σε τέταρτη φάση θα εκμεταλλευτεί την ανάγκη του για ενέργεια και τέλος την περιέργεια και την ανάγκη του για «νέα σύνορα». Ότι και να λέμε όμως ο άνθρωπος είναι αυτός που φτιάχνει το μέλλον του, αλλά ταυτόχρονα φτιάχνεται από αυτό. Ο χρόνος είναι σύμμαχος κι εχθρός του. Υπάρχει ωστόσο χρόνος;

[wallcoo_com]_3543_future_TECH_Image

ΔΙΑΒΑΣΤΕ: ΤΟ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ Τ’ ΑΣΤΡΑ, εκδ. ΆΓΝΩΣΤΟ (περιορισμένα αντίτυπα), 

Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

FreeENERGY cover3

ΜΕΤΑ-ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ: Το τέλος του καπιταλισμού έχει αρχίσει

ΜΕΤΑ-ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ

Το τέλος του καπιταλισμού έχει αρχίσει

«H παρόρμηση της καταστροφής είναι δημιουργική. Η επιβεβλημένη καταστροφή είναι σήμα κατατεθέν της καπιταλιστικής σκέψης… Καταστρέψτε το παρελθόν, φτιάξτε το μέλλον». Ντον ΝτεΛίλλο, Κοσμόπολις 

Meta capital-guardian

Γράφει ο Πολ Μέισον

Χωρίς να το έχουμε καταλάβει, μπαίνουμε στην μετακαπιταλιστική εποχή. Στο επίκεντρο της γενικότερης αλλαγής που έρχεται είναι η τεχνολογία των πληροφοριών, νέοι τρόποι εργασίας και η κοινόχρηστη οικονομία. Οι παλιοί τρόποι θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να εξαφανιστούν, αλλά ήρθε η ώρα να γίνουμε ουτοπικοί.

Οι κόκκινες σημαίες και τα ”επαναστατικά” τραγούδια του ΣΥΡΙΖΑ κατά τη διάρκεια της ελληνικής κρίσης, καθώς και η προσδοκία ότι οι τράπεζες θα εθνικοποιούνταν, αναβίωσε για λίγο το όνειρο του 20ου αιώνα: την αναγκαστική καταστροφή της αγοράς από την κορυφή. Για μεγάλο μέρος του 20ού αιώνα, αυτός ήταν ο τρόπος που η Αριστερά συνέλαβε το πρώτο στάδιο μιας οικονομίας πέρα από τον καπιταλισμό. Η δύναμη θα εφαρμόζονταν από την εργατική τάξη, είτε στην κάλπη είτε στα οδοφράγματα. Η κατάσταση θα ήταν ο μοχλός. Η ευκαιρία θα έρχονταν μέσα από συχνά επεισόδια οικονομικής κατάρρευσης.

Αντ’ αυτού τα τελευταία 25 χρόνια υπήρξε ένα σχέδιο της Αριστεράς που πλέον έχει καταρρεύσει. Η αγορά κατέστρεψε το σχέδιο, ο ατομικισμός αντικατέστησε τον κολεκτιβισμό και την αλληλεγγύη, το εξαιρετικά αυξημένο εργατικό δυναμικό ανά τον κόσμο, μοιάζει με ένα «προλεταριάτο», αλλά πλέον δεν σκέφτεται ούτε συμπεριφέρεται όπως έκανε κάποτε.

Αν ζούσες μέσα σε όλα αυτά, και αντιπαθούσες τον καπιταλισμό, ήταν τραυματική εμπειρία. Αλλά στην πορεία η τεχνολογία έχει δημιουργήσει ένα νέο διέξοδο, που τα απομεινάρια της παλιάς Αριστεράς – και όλες οι άλλες δυνάμεις που επηρεάζονται από αυτά – πρέπει είτε να το αγκαλιάσουν είτε να πεθάνουν.

Ο καπιταλισμός, όπως αποδεικνύεται, δεν θα καταργηθεί με τεχνικές δυναμικής παρέμβασης. Θα πρέπει να καταργηθεί με τη δημιουργία κάτι πιο δυναμικού που, σε πρώτη φάση, θα υφίσταται σχεδόν αόρατο μέσα στο παλιό σύστημα, το οποίο όμως θα διασπαστεί, αναμορφώνοντας την οικονομία γύρω από νέες αξίες και συμπεριφορές. Αυτό το αποκαλώ μετακαπιταλισμό.

Post

Όπως και με το τέλος της φεουδαρχίας πριν από 500 χρόνια, η αντικατάσταση του καπιταλισμού από τον μετακαπιταλισμό θα επιταχυνθεί από εξωτερικούς κραδασμούς και θα διαμορφωθεί από την ανάδυση ενός νέου είδους ανθρώπου. Και έχει ξεκινήσει.

Ο μετακαπιταλισμός είναι εφικτός λόγω των τριών μεγάλων αλλαγών που η τεχνολογία των πληροφοριών έχει επιφέρει τα τελευταία 25 χρόνια.

Πρώτον, έχει μειώσει την ανάγκη για εργασία, θόλωσε τις άκρες μεταξύ εργασίας και ελεύθερου χρόνου και χαλάρωσε τη σχέση μεταξύ εργασίας και μισθών. Το επερχόμενο κύμα της αυτοματοποίησης, που επί του παρόντος καθυστερεί λόγω των κοινωνικών υποδομών μας που δεν μπορούν να αντέξουν τις συνέπειες, θα μειώσει σημαντικά τον όγκο της εργασίας που απαιτείται – όχι μόνο για να συντηρεί αλλά και να προσφέρει μια αξιοπρεπή ζωή για όλους.

Δεύτερον, η πληροφορία διαβρώνει την ικανότητα της αγοράς να μορφοποιεί σωστά τις τιμές. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι αγορές βασίζονται στις ανεπάρκειες, ενώ οι πληροφορίες είναι άφθονες. Ο  αμυντικός μηχανισμός του συστήματος είναι να σχηματίζει μονοπώλια – τις γιγαντιαίες εταιρείες τεχνολογίας – σε μια κλίμακα η οποία δεν έχει παρατηρηθεί κατά τα προηγούμενα 200 χρόνια, ακόμη κι έτσι δεν είναι δυνατό να διαρκέσουν. Με την οικοδόμηση επιχειρηματικών μοντέλων και κοινές εκτιμήσεις που βασίζονται στη σύλληψη και την ιδιωτικοποίηση όλων των κοινωνικά παραγόμενων πληροφοριών, οι εν λόγω επιχειρήσεις κατασκευάζουν ένα εύθραυστο εταιρικό οικοδόμημα σε αντίθεση με την πιο βασική ανάγκη της ανθρωπότητας, η οποία είναι να χρησιμοποιήσει ιδέες ελεύθερα.

Τρίτον, βλέπουμε την αυθόρμητη αύξηση της συνεργατικής παραγωγής: τα αγαθά, οι υπηρεσίες και οι οργανισμοί φαίνεται πως δεν ανταποκρίνονται πλέον στις επιταγές της αγοράς και τη διοικητική ιεραρχία. Το σημαντικότερο προϊόν πληροφορίας στον κόσμο -η Βικιπαίδεια – γίνεται από εθελοντές δωρεάν, καταργώντας την αγορά εγκυκλοπαίδειας και στερώντας τη διαφημιστική βιομηχανία από-κατ ‘εκτίμηση-  $ 3δισ το χρόνο σε έσοδα.

Σχεδόν απαρατήρητες, στις κόγχες και τις κοιλότητες του συστήματος της αγοράς, ολόκληρες δρεπανιές της οικονομικής ζωής αρχίζουν να κινούνται σε έναν διαφορετικό ρυθμό. Τα παράλληλα νομίσματα, τράπεζες χρόνου, συνεταιρισμοί και αυτοδιαχειριζόμενοι χώροι έχουν πολλαπλασιαστεί, χωρίς να έχουν εντοπισθεί από το επάγγελμα του οικονομολόγου, και συχνά ως άμεσο αποτέλεσμα της συντριβής των παλαιών δομών στην, μετά το 2008, κρίση .

adbusters_119_austerity_S_0 (1)

Θα βρείτε αυτή τη νέα οικονομία μόνο αν ψάξετε καλά. Στην Ελλάδα, όταν μια λαϊκή ΜΚΟ χαρτογράφησε τους συνεταιρισμούς τροφίμων της χώρας, τους εναλλακτικούς παραγωγούς, τα παράλληλα νομίσματα και τα τοπικά συστήματα ανταλλαγής, βρήκαν περισσότερα από 70 ουσιαστικά έργα και εκατοντάδες μικρότερες πρωτοβουλίες που κυμαίνονται από καταλήψεις, carpools μέχρι και σε δωρεάν παιδικούς σταθμούς. Για τα καθιερωμένα οικονομικά τέτοια πράγματα φαίνεται μόλις και μετά βίας  να χαρακτηρίζονται ως οικονομική δραστηριότητα – αλλά αυτό είναι το θέμα. Αυτοί υπάρχουν επειδή  εμπορεύονται, έστω  διστακτικά και αναποτελεσματικά, στο νόμισμα του μετακαπιταλισμού: τον ελεύθερο χρόνο, την δικτυωμένη δραστηριότητα και τα δωρεάν πράγματα. Φαίνεται ένα πενιχρό και ανεπίσημο, ακόμη και επικίνδυνο πράγμα από το οποίο δημιουργείται μια ολόκληρη εναλλακτική λύση σε ένα παγκόσμιο σύστημα, αλλά το ίδιο έκανε και το χρήμα και οι πιστώσεις στην εποχή του Εδουάρδου Γ.

Νέες μορφές ιδιοκτησίας, νέες μορφές δανεισμού, νέες νομικές συμβάσεις: μια ολόκληρη επιχειρηματική υποκουλτούρα έχει αναδειχθεί τα τελευταία 10 χρόνια, γεγονός που τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έχουν βαπτιστεί “κοινόχρηστη οικονομία”. Οι λέξεις εντυπωσιασμού όπως τα “κοινά” και η “ομότιμη παραγωγή” ρίχνονται ολόγυρα, αλλά λίγοι έχουν μπει στον κόπο να ρωτήσουν τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη για τον ίδιο τον καπιταλισμό.

Πιστεύω ότι προσφέρει μια δίοδο διαφυγής – αλλά μόνο αν αυτά τα  μικρού επιπέδου σχέδια καλλιεργηθούν, προωθηθούν και προστατευτούν από μια ριζική αλλαγή σε ό, τι κάνουν οι κυβερνήσεις. Και αυτό πρέπει να καθοδηγηθεί από μια αλλαγή στον τρόπο σκέψης μας – για την τεχνολογία, την ιδιοκτησία και την εργασία. Έτσι ώστε, όταν δημιουργήσουμε τα στοιχεία του νέου συστήματος, να μπορέσουμε να πούμε στους εαυτούς μας, και στους άλλους: «Αυτό δεν είναι πλέον απλά ο μηχανισμός επιβίωσης μου, η διαφυγή μου από το νεοφιλελεύθερο κόσμο, αυτός είναι ένα νέος τρόπος ζωής που σχηματίζεται.”

Το κραχ του 2008 εξάλειψε το 13%  της παγκόσμιας παραγωγής και το 20% του παγκοσμίου εμπορίου. Η παγκόσμια ανάπτυξη έγινε αρνητική – σε μια κλίμακα όπου οτιδήποτε κάτω από + 3% υπολογίζεται ως ύφεση. Παρήγαγε, στην Δύση, μια φάση ύφεσης χειρότερης από ό, τι το διάστημα 1929-1933, και ακόμα και τώρα, εν μέσω ωχρούς ανάκαμψης, έχει αφήσει τους οικονομολόγους τρομοκρατημένους στην προοπτική της μακροχρόνιας στασιμότητας. Οι μετασεισμοί στην Ευρώπη κομματιάζουν την ήπειρο.

Οι λύσεις ήταν η λιτότητα και η νομισματική περίσσεια. Αλλά δεν λειτουργούν. Στις πιο βαριά χτυπημένες χώρες, το συνταξιοδοτικό σύστημα έχει καταστραφεί, η ηλικία συνταξιοδότησης φτάνει τα 70, και η εκπαίδευση ιδιωτικοποιείται με αποτέλεσμα οι απόφοιτοι να αντιμετωπίζουν τώρα ένα υψηλό χρέος για μια ζωή. Οι υπηρεσίες αποσυναρμολογούνται και τα έργα υποδομής τίθενται σε αναμονή.

METAKAPITAL adbusters_120_atm_S

Ακόμα και τώρα πολλοί άνθρωποι αδυνατούν να κατανοήσουν το αληθινό νόημα της λέξης «λιτότητα». Η λιτότητα δεν είναι οκτώ χρόνια από περικοπές δαπανών, όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο, ή ακόμα και η κοινωνική καταστροφή που προκλήθηκε στην Ελλάδα. Σημαίνει την μείωση των μισθών, των κοινωνικών μισθών και του βιοτικού επιπέδου της Δύσης για δεκαετίες μέχρι να συναντήσουν τα παιδιά της μεσαίας τάξης της Κίνας και της Ινδίας.

Εν τω μεταξύ, ελλείψει οποιουδήποτε εναλλακτικού μοντέλου, οι προϋποθέσεις για μια ακόμη κρίση, συναρμολογούνται. Οι πραγματικοί μισθοί έχουν μειωθεί ή παραμένουν στάσιμοι στην Ιαπωνία, στη νότια Ευρωζώνη, τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Το σκιώδες τραπεζικό σύστημα έχει ανασυγκροτηθεί, και είναι τώρα μεγαλύτερο από ό, τι ήταν το 2008. Οι νέοι κανόνες που απαιτούν από τις τράπεζες να κατέχουν περισσότερα αποθέματα, έχουν αποδυναμωθεί ή καθυστερήσει. Εν τω μεταξύ, ξεπλένοντας δωρεάν χρήματα, το 1% έγινε πλουσιότερο.

Ο νεοφιλελευθερισμός, στη συνέχεια, έχει μεταμορφωθεί σε ένα σύστημα προγραμματισμένο να προκαλεί επαναλαμβανόμενες καταστροφικές αποτυχίες. Ακόμα χειρότερα, έχει σπάσει το μοτίβο των 200 χρόνων του βιομηχανικού καπιταλισμού, όπου η οικονομική κρίση ωθούσε σε νέες μορφές τεχνολογικής καινοτομίας προς όφελος όλων.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο νεοφιλελευθερισμός ήταν το πρώτο οικονομικό μοντέλο σε 200 χρόνια, η ανάδειξη του οποίου βασίστηκε στην καταστολή των μισθών και σπάζοντας την κοινωνική δύναμη και ανθεκτικότητα της εργατικής τάξης. Αν επανεξετάσουμε τις περιόδους απογείωσης που έχουν μελετηθεί από τους θεωρητικούς μακράς-διάρκειας – το 1850 στην Ευρώπη, το 1900 και το 1950 σε όλο τον κόσμο – ήταν η δύναμη του οργανωμένου εργατικού δυναμικού που ανάγκασε τους επιχειρηματίες και τις επιχειρήσεις να σταματήσουν να προσπαθούν να αναβιώσουν ξεπερασμένα επιχειρηματικά μοντέλα μέσω του κόψιμου μισθών, και να καινοτομήσουν στον δρόμο προς μια νέα μορφή καπιταλισμού.

Το αποτέλεσμα είναι ότι, σε κάθε ανάκαμψη, θα βρείτε μια σύνθεση του αυτοματισμού, υψηλότερους μισθούς και την κατανάλωση μεγαλύτερης αξίας. Σήμερα δεν υπάρχει καμία πίεση από το εργατικό δυναμικό, καθώς και η τεχνολογία στο επίκεντρο αυτού του κύματος καινοτομίας  δεν απαιτεί τη δημιουργία υψηλότερης καταναλωτικής δαπάνης, ή την εκ νέου απασχόληση του παλιού εργατικού δυναμικού σε νέες θέσεις εργασίας. Η πληροφορία είναι μια μηχανή για το άλεσμα των τιμών των αγαθών προς τα κάτω και της μείωσης του χρόνου εργασίας που απαιτείται για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη.

ccc3ceea-ac03-495b-a649-b723f77cfc5c-2060x1091

Ως αποτέλεσμα, μεγάλα τμήματα της επιχειρηματικής τάξης έχουν γίνει νεο-Λουδίτες. Αντιμέτωποι με τη πιθανότητα δημιουργίας εργαστηρίων γενετικής αλληλουχίας, δημιουργούν αντ’αυτου καφέ, μπαρ νυχιών και επιχειρήσεις καθαρισμού: το τραπεζικό σύστημα, το σύστημα σχεδιασμού και  η νεοφιλελεύθερη κουλτούρα, ανταμοίβουν πάνω απ ‘όλα τους δημιουργούς των χαμηλής αξίας, υψηλού ωραρίου θέσεων εργασίας.

Η καινοτομία συμβαίνει, αλλά δεν έχει, μέχρι στιγμής, προκαλέσει την πέμπτη μακρά ανοδική πορεία για τον καπιταλισμό, που η θεωρία του μακρού κύκλου θα περίμενε. Οι λόγοι βρίσκονται στην ιδιαίτερη φύση της τεχνολογίας των πληροφοριών.

Περιβαλλόμαστε όχι μόνο από ευφυείς μηχανές, αλλά από ένα νέο στρώμα της πραγματικότητας με επίκεντρο την πληροφορία. Σκεφτείτε ένα αεροπλάνο: ένας υπολογιστής το πετάει, το έχει σχεδιάσει, το έχει τεστάρει και “κατασκευάσει” εκατομμύρια φορές, στέλνοντας πίσω στους κατασκευαστές του πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο. Επί του σκάφους οι επιβάτες είναι κολλημένοι σε οθόνες που συνδέονται, σε ορισμένες τυχερές χώρες, στο διαδίκτυο.

Βλέποντάς το από το έδαφος είναι το ίδιο λευκό μεταλλικό πτηνό, όπως στην εποχή του James Bond. Αλλά είναι πλέον τόσο μια έξυπνη μηχανή όσο και ένας κόμβος σε ένα δίκτυο. Έχει ένα περιεχόμενο πληροφοριών και προσθέτει “πληροφοριακή αξία’, καθώς και πραγματική αξία στον κόσμο. Σε μια κατάμεστη από επιχειρηματίες πτήση, όταν ο καθένας κοιτάζει στο Excel ή το PowerPoint, η καμπίνα των επιβατών γίνεται καλύτερα κατανοητή ως ένα εργοστάσιο πληροφοριών.

Αλλά τι αξίζουν όλες αυτές οι πληροφορίες; Δεν θα βρείτε απάντηση στην λογιστική: η πνευματική ιδιοκτησία αποτιμάται στα σύγχρονα λογιστικά πρότυπα με εικασίες. Μια μελέτη για την SAS Institute το 2013 διαπίστωσε ότι, προκειμένου να θέσει μια τιμή για τα δεδομένα, ούτε το κόστος της συλλογής τους, ούτε η αξία τους στην αγορά ή το μελλοντικό εισόδημα από αυτά θα μπορούσε να υπολογιστεί επαρκώς. Μόνο μέσα από μια μορφή της λογιστικής που θα περιελάμβανε μη οικονομικά οφέλη και κινδύνους, θα μπορούσαν οι εταιρείες να εξηγήσουν στους μετόχους τους πόσο πραγματικά αξίζουν τα δεδομένα. Κάτι έχει σπάσει στη λογική που χρησιμοποιούμε για να εκτιμήσουμε το πιο σημαντικό πράγμα στο σύγχρονο κόσμο.

adbusters_120_harvard_S

Η μεγάλη τεχνολογική πρόοδος των αρχών του 21ου αιώνα δεν αποτελείται μόνο από νέα αντικείμενα και διαδικασίες, αλλά και από παλιά που έχουν καταστεί ευφυή. Το γνωστικό περιεχόμενο των προϊόντων γίνεται όλο και πιο πολύτιμο από τα φυσικά πράγματα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τους. Αλλά είναι μια αξία που μετράται ως χρησιμότητα, όχι ως ανταλλαγή ή αξία των περιουσιακών στοιχείων. Στη δεκαετία του 1990 οι οικονομολόγοι και τεχνολόγοι άρχισαν να έχουν την ίδια σκέψη συγχρόνως: ότι αυτός ο νέος ρόλος της πληροφορίας ήταν η δημιουργία ενός νέου, “τρίτου” είδους καπιταλισμού – τόσο διαφορετικού από το βιομηχανικό καπιταλισμό, όσο ο βιομηχανικός καπιταλισμός ήταν στον εμπορικό καπιταλισμό της υποδούλωσης τον 17ο και 18ο αιώνα. Αλλά έχουν αγωνιστεί ώστε να περιγράψουν τη δυναμική του νέου «γνωστικού» καπιταλισμού. Και έχουν λόγο. Η δυναμική του  είναι βαθιά μη-καπιταλιστική.

Κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, οι οικονομολόγοι είδαν την πληροφορία απλά ως «δημόσιο αγαθό». Η κυβέρνηση των ΗΠΑ διακήρυξε πως κανένα κέρδος δεν πρέπει να προέρχεται από τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, αλλά μόνο από την ίδια την παραγωγική διαδικασία. Τότε αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε την πνευματική ιδιοκτησία. Το 1962, ο Kenneth Arrow, ο γκουρού των επικρατούντων οικονομικών, είπε ότι σε μια οικονομία της ελεύθερης αγοράς ο σκοπός του να εφεύρει πράγματα είναι ώστε να δημιουργήσει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Σημείωσε: “ακριβώς στο βαθμό που αυτό είναι επιτυχές υπάρχει μια υπο-χρησιμοποίηση των πληροφοριών.”

Μπορείτε να παρατηρήσετε την αλήθεια αυτή σε κάθε ηλεκτρονικό επιχειρηματικό μοντέλο που κατασκευάστηκε ποτέ: το μονοπώλιο και η προστασία των δεδομένων, η σύλληψη των ελεύθερων κοινωνικών δεδομένων που παράγονται από την αλληλεπίδραση του χρήστη, η εισαγωγή εμπορικών δυνάμεων σε περιοχές της παραγωγής των δεδομένων που πριν ήταν μη-εμπορικά, η υπονόμευση των υπάρχοντων δεδομένων για προβλέψιμη αξία – εξασφαλίζοντας πως παντού και πάντα κανείς, εκτός της εταιρείας δεν θα μπορεί να αξιοποιήσει τα αποτελέσματα.

Εάν επαναλάβουμε την αρχή του Arrow αντίστροφα, οι επαναστατικές επιπτώσεις είναι προφανείς: εάν μια οικονομία της ελεύθερης αγοράς καθώς και η πνευματική ιδιοκτησία οδηγούν στην ”υπο-χρησιμοποίηση των πληροφοριών”, τότε, μια οικονομία που βασίζεται στην πλήρη αξιοποίηση των πληροφοριών δεν μπορεί να ανεχθεί την ελεύθερη αγορά ή την απόλυτη ιδιοκτησία πνευματικών δικαιομάτων. Τα επιχειρηματικά μοντέλα όλων των σύγχρονων ψηφιακών γιγάτων έχουν σχεδιαστεί για να αποτρέψουν την αφθονία των πληροφοριών.

images (2)

Ωστόσο, η πληροφορία είναι άφθονη. Τα πληροφοριακά αγαθά είναι ελεύθερα να αναπαραχθούν. Μόλις ένα πράγμα δημιουργηθεί, μπορεί να αντιγραφεί / επικολληθεί απείρως. Ένα μουσικό κομμάτι ή η γιγαντιαία βάση δεδομένων που χρησιμοποιείτε για να φτιαχτεί ένα αεροσκάφος έχει ένα κόστος παραγωγής, αλλά το κόστος της αναπαραγωγής πέφτει στο μηδέν. Ως εκ τούτου, εάν ο κανονικός μηχανισμός αποτίμησης του καπιταλισμού επικρατήσει στην πάροδο των ετών, η τιμή και του ίδιου θα πέσει στο μηδέν.

Για τα τελευταία 25 χρόνια η οικονομία παλεύει με αυτό το πρόβλημα: όλα τα συμβατικά οικονομικά προχωρούν σε μια κατάσταση έλλειψης, παρόλο που η πιο δυναμική δύναμη στον σύγχρονο κόσμο μας είναι άφθονη και, όπως ο  ιδιοφυείς χίππι Stewart Brand κάποτε το έθεσε, ”θέλει να είναι ελεύθερη “.

Υπάρχει, παράλληλα με τον κόσμο των μονοπωλιακών πληροφοριών και της επιτήρησης που επιβάλλεται από εταιρείες και κυβερνήσεις, μια διαφορετική δυναμική που μεγαλώνει γύρω από την πληροφορία: η πληροφορία ως κοινωνικό αγαθό, δωρεάν στο σημείο χρήσης, αδύνατον να αποτελεί ιδιοκτησία να είναι εκμεταλλεύσιμο ή να έχει τιμή. Έχω ερευνήσει τις προσπάθειες των οικονομολόγων και γκουρού των επιχειρήσεων να οικοδομήσουν ένα πλαίσιο ώστε κατανοήσουν τη δυναμική μιας οικονομίας που βασίζεται στην πλούσια-στα χέρια της κοινωνίας-πληροφορία. Αλλά το είχε ήδη φανταστεί ένας οικονομολόγος του 19ου αιώνα, την εποχή του τηλέγραφου και της ατμομηχανή. Το όνομά του? Καρλ Μαρξ.

images (1)

Η σκηνή είναι το Kentish Town, Λονδίνο, Φεβρουάριος 1858, κάποια στιγμή γύρω τέσσερις. Ο Μαρξ είναι ένας καταζητούμενος στη Γερμανία και εργάζεται σκληρά σκαλίζοντας πειράματα σκέψης και σημειώσεις προς τον εαυτό του. Όταν επιτέλους βλέπουν αυτό που ο Μαρξ γράφει εκείνο το βράδυ, οι αριστεροί διανοούμενοι της δεκαετίας του 1960, θα παραδεχθούν ότι ‘’αμφισβητεί κάθε σοβαρή ερμηνεία του Μαρξ που έχει συλληφθεί ποτέ”. Ονομάζεται “Το Απόσπασμα για τις Μηχανές”.

Στο “Απόσπασμα” ο Μαρξ φαντάζεται μια οικονομία στην οποία ο κύριος ρόλος των μηχανημάτων είναι η παραγωγή και ο κύριος ρόλος των ανθρώπων είναι να τα επιβλέπει. Ήταν σαφές ότι, σε μια τέτοια οικονομία, η κύρια παραγωγική δύναμη θα ήταν η πληροφορία. Η παραγωγική δύναμη των μηχανών αυτών, όπως η αυτόματη μηχανή βαμβακιού νηματουργίας, ο τηλέγραφος και η ατμομηχανή δεν εξαρτάται από την ποσότητα της εργασίας που χρειάστηκε για την παραγωγή τους, αλλά από το πλαίσιο της κοινωνικής γνώσης. Η οργάνωση και η γνώση, με άλλα λόγια, συνέβαλαν περισσότερο στην παραγωγική ισχύ από ότι το έργο κατασκευής και λειτουργίας των μηχανών.

Αναλογιζόμενοι την κατάληξη του Μαρξισμού – μια θεωρία της εκμετάλλευσης με βάση την κλοπή του χρόνου εργασίας – αυτό είναι μια επαναστατική διαπίστωση. Προτείνει ότι, όταν η γνώση γίνεται μια παραγωγική δύναμη από μόνη της, αντισταθμίζοντας την πραγματική εργασία που δαπανάται για την δημιουργία ενός μηχανήματος, το μεγάλο ερώτημα καθίσταται όχι ως “οι μισθοί, έναντι κερδών», αλλά ποιος ελέγχει αυτό που ο Μαρξ αποκαλούσε την ”δύναμη της γνώσης”.

Σε μια οικονομία όπου οι μηχανές κάνουν την περισσότερη δουλειά, η φύση της γνώσης κλειδωμένη μέσα στα μηχανήματα πρέπει, όπως γράφει, να είναι “κοινωνική”. Σε ένα τελικό πείραμα σκέψης αργά το βράδυ ο Μαρξ φαντάστηκε το τελικό σημείο αυτής της τροχιάς: τη δημιουργία μιας «ιδανικής μηχανής”, η οποία διαρκεί για πάντα και δεν κοστίζει τίποτα. Μια μηχανή που θα μπορούσε να κατασκευαστεί χωρίς κόστος η οποία, είπε, δεν προσέθετε καμία αξία στην παραγωγική διαδικασία και ραγδαία, στη διάρκεια μερικών λογιστικών περιόδων, θα μείωνε τις τιμές, το κέρδος και το εργατικό κόστος σε οτιδήποτε άγγιζε.

Μόλις καταλάβετε ότι οι πληροφορίες είναι φυσικές, και ότι το λογισμικό είναι μια μηχανή, και ότι η αποθήκευση, η ευρυζωνικότητα και η επεξεργαστική ισχύ καταρρέουν σε τιμή σε εκθετικά ποσοστά, τότε η αξία της σκέψης του Μαρξ γίνεται σαφής. Είμαστε περικυκλωμένοι από μηχανές που δεν κοστίζουν τίποτα και θα μπορούσαν, αν θέλαμε, να διαρκέσουν για πάντα.

steliosfaitakis_web_9

Σε αυτά τους συλλογισμούς, που δεν είχαν δημοσιευθεί πριν τα μέσα του 20ου αιώνα, ο Μαρξ φαντάστηκε πληροφορίες που έρχονται να αποθηκευθούν και να μοιραστούν σε κάτι που ονομάζεται «γενική διάνοια» – το οποίο ήταν το μυαλό του καθενός στη Γη συνδεδεμένο από την κοινωνική γνώση, στο οποίο κάθε αναβάθμιση τους ωφελεί όλους . Εν ολίγοις, είχε φανταστεί κάτι κοντά στην οικονομία της πληροφορίας στην οποία ζούμε. Και, έγραψε, η ύπαρξή της θα “τινάξει τον καπιταλισμό στα ύψη”.

Με το έδαφος να έχει αλλάξει, το παλιό μονοπάτι πέρα από τον καπιταλισμό που είχε φανταστεί η αριστερά του 20ου αιώνα έχει χαθεί.

Αλλά μια διαφορετική πορεία έχει ανοίξει. Η συνεργατική παραγωγή, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία του δικτύου για την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών που λειτουργούν μόνο όταν είναι δωρεάν, ή μοιράζονται από κοινού, καθορίζει τη διαδρομή πέρα από το σύστημα της αγοράς. Θα χρειαστεί το κράτος να δημιουργήσει το πλαίσιο – όπως ακριβώς δημιούργησε το πλαίσιο για την εργασία στο εργοστάσιο, το ισχυρό νόμισμα και το ελεύθερο εμπόριο στις αρχές του 19ου αιώνα. Ο μετακαπιταλιστικός τομέας είναι πιθανό να συνυπάρξει με τον τομέα της αγοράς για δεκαετίες, αλλά η σημαντική αλλαγή συμβαίνει ήδη.

Τα δίκτυα αποκαθιστούν την «διακριτικότητα» στο μετακαπιταλιστικό σχέδιο. Δηλαδή, μπορεί να αποτελέσουν τη βάση ενός συστήματος μη-εμπορευματοποίησης που αναπαράγεται, το οποίο δεν χρειάζεται να δημιουργηθούν εκ νέου κάθε πρωί στην οθόνη του υπολογιστή ενός κομισάριου.

Η μετάβαση θα περιλαμβάνει το κράτος, την αγορά και την συνεργατική παραγωγή πέραν της αγοράς. Αλλά για να συμβεί αυτό, το σύνολο του έργου της αριστεράς, από τις ομάδες διαμαρτυρίας εώς τα κυρίαρχα σοσιαλδημοκρατικά και φιλελεύθερα κόμματα, θα πρέπει να αναδιαμορφωθούν. Στην πραγματικότητα, όταν οι άνθρωποι κατανοήσουν τη λογική της μετακαπιταλιστικής μετάβασης, τέτοιες ιδέες δεν θα είναι πλέον ιδιοκτησία της αριστεράς – αλλά ενός πολύ ευρύτερου κινήματος, για το οποίο θα χρειαστούμε νέες ετικέτες.

Ποιος μπορεί να το πραγματοποιήσει; Στο παλιό αριστερό έργο ήταν η βιομηχανική εργατική τάξη. Περισσότερα από 200 χρόνια πριν, η ριζοσπαστική δημοσιογράφος John Thelwall προειδοποίησε τους άντρες που έχτισαν τα Αγγλικά εργοστάσια πως είχαν δημιουργήσει μια νέα και επικίνδυνη μορφή της δημοκρατίας: «Κάθε μεγάλο εργαστήριο και εργοστάσιο είναι ένα είδος πολιτικής κοινωνίας, η οποία δεν μπορεί να σιωπήσει με καμία πράξη του Κοινοβουλίου, και κανένας δικαστής να την διασπάσει ”

10273895_10202955512061577_7227464146397070095_n

Σήμερα το σύνολο της κοινωνίας είναι ένα εργοστάσιο. Όλοι συμμετέχουν στη δημιουργία και την αναψυχή των εμπορικών σημάτων, των κανόνων και των θεσμών που μας περιβάλλουν. Την ίδια στιγμή  τα επικοινωνιακά δίκτυα, ζωτικής σημασίας για την καθημερινή εργασία και το κέρδος, βρίθουν με κοινή γνώση και δυσαρέσκεια. Σήμερα είναι τα δίκτυα – όπως το εργαστήριο 200 χρόνια πριν – που «δεν μπορούν να φιμωθούν ή να διασπαστούν”.

Είναι αλήθεια ότι τα κράτη μπορούν να κλείσουν το Facebook, το Twitter, ακόμη και το σύνολο του Διαδικτύου και των δικτύων κινητής τηλεφωνίας σε περιόδους κρίσης, παραλύοντας συγχρόνως την οικονομία. Και μπορούν να αποθηκεύσουν και να παρακολουθήσουν κάθε kilobyte των πληροφοριών που παράγουμε. Αλλά δεν μπορούν να επιβάλλουν εκ νέου την ιεραρχική, υποκινούμενη από την προπαγάνδα και αφελή κοινωνία που υπήρχε πριν 50 χρόνια, με εξαίρεση – όπως στην Κίνα, η Βόρεια Κορέα ή το Ιράν – αποχωρώντας από βασικά τμήματα της σύγχρονης ζωής. Θα ήταν, όπως ο κοινωνιολόγος Manuel Castells το έθεσε, σαν να προσπαθεί να από-ηλεκτρίσει τη χώρα.

Με τη δημιουργία εκατομμυρίων δικτυωμένων ανθρώπων, οικονομικά εκμεταλλεύσιμων αλλά και με το σύνολο της ανθρώπινης νοημοσύνης σε απόσταση ενός αντίχειρα μακριά, ο info-καπιταλισμός έχει δημιουργήσει ένα νέο παράγοντα αλλαγής στην ιστορία: το μορφωμένο και συνδεδεμένο ανθρώπινο ον.

Αυτό θα είναι κάτι περισσότερο από μια οικονομική μετάβαση. Υπάρχουν, βέβαια, τα παράλληλα και επείγοντα καθήκοντα όπως η μείωση του διοξειδίου του άνθρακα στον κόσμο και η αντιμετώπιση των δημογραφικών και δημοσιονομικών ωρολογιακών βομβών. Αλλά εγώ θα επικεντρωθώ στην οικονομική μετάβαση που προκλήθηκε από την πληροφορία, γιατί, μέχρι τώρα, έχει παραγκωνιστεί. Το ίσος προς ίσο έχει παραγκωνιστεί ως εμμονή θέση για οραματιστές, ενώ τα «μεγάλα αγόρια» των αριστερών οικονομικών προχωρούν στον σχολιασμό της λιτότητας.

images

Στην πραγματικότητα, σε μέρη όπως η Ελλάδα, η αντίσταση στη λιτότητα και η δημιουργία «δικτύων στα οποία δεν μπορείτε να χρεοκωπήσετε” – όπως ένας ακτιβιστής μου το έθεσε – πάνε χέρι-χέρι. Πάνω απ ‘όλα, ο μετακαπιταλισμός ως έννοια είναι σχετικός με τις νέες μορφές της ανθρώπινης συμπεριφοράς που τα παραδοσιακά οικονομικά δύσκολα θα αναγνωρίσουν ως σχετικές.

Επομένως, πώς θα απεικονίσουμε τη μετάβαση στο μέλλον; Ο μόνος συνεκτικός παραλληλισμός που έχουμε είναι η αντικατάσταση της φεουδαρχίας από τον καπιταλισμό – και χάρη στο έργο των επιδημιολόγων, γενετιστών και οι αναλυτών δεδομένων, γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τη μετάβαση αυτή από ό, τι πριν από 50 χρόνια, όταν ήταν «ιδιοκτησία» των κοινωνικών επιστημών . Το πρώτο πράγμα που πρέπει να αναγνωρίσουμε είναι: οι διαφορετικοί τρόποι παραγωγής κατασκευάζονται γύρω από διαφορετικά πράγματα. Η Φεουδαρχία ήταν ένα οικονομικό σύστημα που δομήθηκε από έθιμα και νόμους σχετικούς με τη “υποχρέωση”. Ο καπιταλισμός ήταν δομημένος με κάτι καθαρά οικονομικό: την αγορά. Μπορούμε να προβλέψουμε, από αυτό, ότι ο μετακαπιταλισμός – του οποίου προϋπόθεση είναι η αφθονία – δεν θα είναι απλώς μια τροποποιημένη μορφή μιας σύνθετης κοινωνίας της αγοράς. Αλλά μπορούμε μόλις να ξεκινήσουμε να οραματιζόμαστε για το πως θα είναι.

Δεν το λέω αυτό ως ένα τρόπο για να αποφύγω το ερώτημα: τις γενικές οικονομικές παραμέτρους μιας κοινωνίας μετακαπιταλιστικής, για παράδειγμα, το έτος 2075, μπορούμε να το περιγράψουμε. Αλλά εάν μια τέτοια κοινωνία είναι δομημένη γύρω από την απελευθέρωση του ανθρώπου, όχι της οικονομίας, απρόβλεπτα πράγματα θα αρχίσουν να διαμορφώνονται.

Για παράδειγμα, το πιο προφανές πράγμα σχετικά με τον Σαίξπηρ, που έγραφε το 1600, ήταν ότι η αγορά είχε καλέσει εμπρός νέες μορφές συμπεριφοράς και ηθικής. Κατ ‘αναλογία, το πιο προφανές “οικονομικό” πράγμα για τον Σαίξπηρ του 2075 θα είναι ή συνολική αναταραχή στις σχέσεις των δύο φύλων, ή της σεξουαλικότητας, ή της υγείας. Ίσως δεν θα υπάρξουν καν θεατρικοί συγγραφείς: ίσως η ίδια η φύση των μέσων που χρησιμοποιούμε για να πούμε ιστορίες θα αλλάξει – όπως ακριβώς άλλαξε στο Ελισαβετιανό Λονδίνο, όταν χτίστηκαν τα πρώτα δημόσια θέατρα.

Σκεφτείτε τη διαφορά μεταξύ, ας πούμε, του Οράτιου στον Άμλετ και ένός χαρακτήρα όπως ο Daniel Doyce στο Little Dorrit του Ντίκενς. Και οι δύο κουβαλάνε μαζί τους μια χαρακτηριστική εμμονή για την ηλικία τους – ο Οράτιος έχει εμμονή με την ανθρωπιστική φιλοσοφία, ο Doyce έχει εμμονή με την κατοχύρωση της εφεύρεσής του. Δεν μπορεί να υπάρξει χαρακτήρας όπως ο Doyce στον Σαίξπηρ,στην καλύτερη περίπτωση, θα έπερνε ένα μικρό ρόλο ως κωμική φιγούρα της εργατικής τάξης. Ωστόσο, μέχρι που ο Ντίκενς περιέγραψε τον Doyce, οι περισσότεροι από τους αναγνώστες του γνώριζαν κάποιον σαν κι αυτόν. Ακριβώς όπως ο Σαίξπηρ δεν θα μπορούσε να φανταστεί τον Doyce, έτσι κι εμείς δεν μπορούμε να φανταστούμε το είδος των ανθρώπων που η κοινωνία θα παράγει όταν η οικονομία δεν θα είναι πλέον στο επίκεντρο της ζωής. Αλλά μπορούμε να δούμε προεικονίσεις των μορφών τους στις ζωές των νέων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που καταργούν τα εμπόδια του 20ου αιώνα γύρω από τη σεξουαλικότητα, την εργασία, τη δημιουργικότητα και την αυτογνωσία.

adbusters_120_blue_S

Το φεουδαρχικό μοντέλο της γεωργίας συγκρούστηκε, πρώτα, με τα περιβαλλοντικά όρια και, στη συνέχεια, με ένα τεράστιο εξωτερικό σοκ – την Μαύρη Πανώλη. Μετά από αυτό, υπήρξε ένα δημογραφικό σοκ: πολύ λίγοι εργαζόμενοι για τη γη, το οποίο αύξησε τους μισθούς και έκανε το παλιό σύστημα, της φεουδαρχικής υποχρέωσης, αδύνατο να εφαρμοστεί. Η έλλειψη εργατικού δυναμικού οδήγησε επίσης στην τεχνολογική καινοτομία. Οι νέες τεχνολογίες που υποστήριξαν την άνοδο του εμπορικού καπιταλισμού ήταν αυτές που τόνωσαν το εμπόριο (εκτύπωση και λογιστική), την δημιουργία εμπορεύσιμου πλούτου (η εξόρυξη, η πυξίδα και τα γρήγορα πλοία) και την παραγωγικότητα (τα μαθηματικά και η επιστημονική μέθοδος).

Παρόν σε όλη τη διαδικασία ήταν κάτι που μοιάζει τυχαίο ως προς το παλαιό σύστημα – τα χρήματα και η πίστωση – αλλά που στην πραγματικότητα προορίζονταν να γίνουν η βάση του νέου συστήματος. Στην φεουδαρχία, πολλοί νόμοι και έθιμα πράγματι διαμορφώθηκαν αγνοώντας το χρήμα, η πίστωση, στην υψηλή φεουδαρχία, θεωρούνταν αμαρτωλή. Έτσι, όταν τα χρήματα και η πίστωση ξεπέρασαν τα όρια για να δημιουργήσουν ένα σύστημα αγοράς, εκλήφθηκε ως επανάσταση. Στη συνέχεια, αυτό που έδωσε ενέργεια στο σύστημα ήταν η ανακάλυψη μιας σχεδόν απεριόριστης πηγής ελεύθερου πλούτου στην Αμερική.

Ο συνδυασμός όλων αυτών των παραγόντων πήρε μια ομάδα ανθρώπων που είχαν περιθωριοποιηθεί στο πλαίσιο της φεουδαρχίας – ουμανιστές, επιστήμονες, τεχνίτες, δικηγόρους, ριζοσπαστικούς ιεροκήρυκες και μποέμ θεατρικούς συγγραφείς, όπως ο Σαίξπηρ – και τους τοποθέτησε στην κορυφή ενός κοινωνικού μετασχηματισμού. Σε σημαντικές στιγμές, αν και διστακτικά στην αρχή, η πολιτεία άλλαξε  και αντί να δυσχεραίνει με την αλλαγή, την προώθησε.

Σήμερα, το γεγονός που διαβρώνει τον καπιταλισμό, μόλις και μετά βίας εξορθολογισμένο από την επικρατούσα τάση της οικονομίας, είναι η πληροφορία. Οι περισσότεροι νόμοι σχετικά με την πληροφορία καθορίζουν το δικαίωμα των επιχειρήσεων να την συσσωρεύουν και το δικαίωμα των κρατών να έχουν πρόσβαση, ανεξάρτητα από τα ανθρώπινα δικαιώματα των πολιτών. Το ισοδύναμο της τυπογραφίας και της επιστημονικής μεθόδου είναι η τεχνολογία της πληροφορίας και η διασπορά της σε όλες τις άλλες τεχνολογίες, από τη γενετική στην υγειονομική περίθαλψη στον τομέα της γεωργίας στις ταινίες, όπου γρήγορα μειώνει το κόστος.

Το σύγχρονο αντίστοιχο της μακράς στασιμότητας του τέλους της φεουδαρχίας είναι η καθυστερημένη απογείωση της τρίτης βιομηχανικής επανάστασης, όπου αντί για την ταχεία αυτοματοποίηση εργασιών, αναλονόμαστε δημιουργώντας αυτό που ο David Graeber αποκαλεί ” μαλακία θέσεις εργασίας”  χαμηλών αμοιβών. Και πολλές οικονομίες είναι σε στασιμότητα.

Το ισοδύναμο της νέας πηγής δωρεάν πλούτου; Δεν είναι ακριβώς πλούτος: είναι οι «εξωτερικότητες» – η ελεύθερη ουσία και ευημερία που δημιουργείται από την δικτυωμένη αλληλεπίδραση. Είναι η αύξηση της παραγωγής μη εμπορεύσιμου προϊόντος, των άγνωστων πληροφοριών, των ομότιμων δικτύων και των μη διαχειριζόμενων επιχειρήσεων. Το διαδίκτυο, λέει ο Γάλλος οικονομολόγος Yann Moulier-Boutang, είναι “τόσο το πλοίο όσο και ο ωκεανός», όταν πρόκειται για το σύγχρονο αντίστοιχο της ανακάλυψης του νέου κόσμου. Στην πραγματικότητα, είναι το πλοίο, η πυξίδα, ο ωκεανός και ο χρυσός.

Τα σύγχρονα εξωτερικά σοκ είναι σαφή: η μείωση της ενέργειας, η αλλαγή του κλίματος, η γήρανση του πληθυσμού και η μετανάστευση. Αλλάζουν τη δυναμική του καπιταλισμού και τον καθιστούν ανεφάρμοστο σε μακροπρόθεσμη βάση. Δεν έχουν ακόμη την ίδια επίπτωση όπως η Μαύρη Πανώλη- αλλά όπως είδαμε στη Νέα Ορλεάνη το 2005, δεν χρειάζεται η πανώλη για να καταστρέψει την κοινωνική τάξη και τις λειτουργικές υποδομές σε μια οικονομικά πολύπλοκη και εξαθλιωμένη κοινωνία.

Μόλις καταλάβετε τη μετάβαση σε αυτόν τον τρόπο, η ανάγκη δεν είναι για ένα υπερυπολογισμένο πενταετές σχέδιο – αλλά για ένα σχέδιο, στόχος του οποίου θα είναι να επεκτείνει αυτές τις τεχνολογίες, επιχειρηματικά μοντέλα και συμπεριφορές που διαλύουν τις δυνάμεις της αγοράς, να κοινωνικοποιήσει την γνώση, να εξαλείψει την ανάγκη για εργασία και να σπρώξει την οικονομία προς την αφθονία. Το καλώ Έργο Μηδέν – επειδή οι στόχοι του είναι ένα σύστημα μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, η παραγωγή μηχανημάτων, προϊόντων και υπηρεσιών με μηδενικό κόστος, και η μείωση του αναγκαίου χρόνου εργασίας όσο το δυνατόν πλησιέστερα στο μηδέν.

images (3)

Στο μεγαλύτερο μέρος του 20ου αιώνα οι αριστεροί πίστευαν ότι δεν έχουν την πολυτέλεια μιας διαχειριζόμενης μετάβασης: ήταν ένα στοιχείο της πίστης τους ότι τίποτα από το επερχόμενο σύστημα δεν θα μπορούσε να υπάρχει μέσα στο παλιό – αν και η εργατική τάξη πάντα προσπαθούσε να δημιουργήσει έναν εναλλακτικό τρόπο ζωής εντός του καπιταλισμού και συγχρόνως αγνοώντας τον. Ως αποτέλεσμα, η δυνατότητα που υπήρχε, μιας Σοβιετικού τύπου μετάβασης, εξαφανίστηκε, η σύγχρονη αριστερά απλά απορροφήθηκε με αντίθετα πράγματα: την ιδιωτικοποίηση της υγειονομικής περίθαλψης, νόμους κατά των σωματείων και ο κατάλογος συνεχίζεται.

Αν έχω δίκιο, η λογική εστίαση για τους υποστηρικτές του μετακαπιταλισμού είναι στην οικοδόμηση εναλλακτικών λύσεων εντός του συστήματος, στην χρήση της κυβερνητικής εξουσίας με έναν ριζοσπαστικό και άτακτο τρόπο, και στην κατεύθυνση όλων των ενεργειών προς την μετάβαση – και όχι στην υπεράσπιση των τυχαίων στοιχείων του παλαιού συστήματος. Πρέπει να μάθουμε τι είναι επείγον και τι σημαντικό, και ότι μερικές φορές δεν συμπίπτουν.

Η δύναμη της φαντασίας θα γίνει κρίσιμη. Σε μια κοινωνία της πληροφορίας, καμία σκέψη, συζήτηση ή όνειρο δεν πάει χαμένο – είτε συλληφθεί σε ένα στρατόπεδο, κελί φυλακής ή στο επιτραπέζιο ποδοσφαιράκι μιας startup επιχείρησης.

images (4)

Όπως με την εικονική κατασκευή, κατά τη μετάβαση προς τον μετακαπιταλισμό, το έργο που θα γίνει κατά το στάδιο του σχεδιασμού μπορεί να μειώσει τα λάθη στο στάδιο της υλοποίησης. Και ο σχεδιασμός του μετακαπιταλιστικού κόσμου, όπως και με το λογισμικό, μπορεί να είναι σπονδυλωτό. Διαφορετικοί άνθρωποι μπορούν να εργαστούν σε διαφορετικά μέρη, με διαφορετικές ταχύτητες, με σχετική αυτονομία ο ένας απ τον άλλο. Αν θα μπορούσα να ζητήσω να υπάρξει κάτι δωρεάν θα ήταν ένας παγκόσμιος θεσμός που να διαμόρφωνε τον καπιταλισμό σωστά: ένα μοντέλο ανοιχτής πηγής, του συνόλου της οικονομίας, επίσημο, γκρι και μαύρο. Κάθε πείραμα που θα έτρεχε σε αυτό θα είχε την δυνατότητα να το εμπλουτίσει, θα ήταν open source και με τόσα στοιχεία όσα έχουν τα πιο περίπλοκα κλιματικά μοντέλα.

Η κύρια αντίθεση σήμερα είναι μεταξύ της πιθανότητας για δωρεάν, άφθονα αγαθά και  πληροφορίες, και ενός συστήματος των μονοπωλίων, των τραπεζών και των κυβερνήσεων που προσπαθούν να διατηρήσουν τα πράγματα ιδιωτικά, σε έλλειψη και εμπορεύσιμα. Όλα καταλήγουν στον αγώνα μεταξύ του δικτύου και της ιεραρχίας: μεταξύ παλιών μορφών της κοινωνίας μορφοποιημένες γύρω από τον καπιταλισμό και των νέων μορφών της κοινωνίας που προαναγγέλλουν το τι θα επακολουθήσει.

Είναι ουτοπικό να πιστεύουμε ότι είμαστε στα πρόθυρα μιας εξέλιξης πέρα από τον καπιταλισμό; Ζούμε σε έναν κόσμο στον οποίο οι ομοφυλόφιλοι άνδρες και γυναίκες μπορούν να παντρευτούν, και στον οποίο η αντισύλληψη έχει, εντός ενός διαστήματος 50 ετών, έκανε την μέση γυναίκα της εργατικής τάξης να νιώσει πιο ελεύθερη από ό, τι ένας ελευθέρων ηθών της κλάσης του Marquis De Sade. Γιατί λοιπόν εμείς, δυσκολευόμαστε τόσο πολύ να φανταστούμε την οικονομική ελευθερία;

Είναι οι ελίτ – αποκομμένοι στον κόσμο τους – των οποίων το σχέδιο μοιάζει τόσο μίζερο, όσο εκείνο των ”χιλιαστών”, αιρέσεων του 19ου αιώνα. Η δημοκρατία της καταστολής, των διεφθαρμένων πολιτικών, ελεγχόμενης δημοσιογραφίας και του κράτος επιτήρησης, μοιάζει σαν ψεύτικη και εύθραυστη, όπως η Ανατολική Γερμανία πριν από 30 χρόνια.

adbusters_120_battleship_S

Όλες οι αναγνώσεις της ανθρώπινης ιστορίας πρέπει να επιτρέπουν την πιθανότητα μιας αρνητικής έκβασης. Μας στοιχειώνει στην ταινία με τα ζόμπι,στην ταινία καταστροφής, στην μετα-αποκαλυπτική ερημιά σε ταινίες όπως το The Road ή το Elysium. Αλλά γιατί να μην σχηματίσουμε μια εικόνα της ιδανικής ζωής, που χτίστηκε από άφθονη πληροφορία, μη-ιεραρχική εργασία και την διάσπαση της εργασίας από τους μισθούς;

Εκατομμύρια ανθρώπων αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι τους έχουν πουλήσει ένα όνειρο αντίθετο με το τι μπορεί να προσφέρει η πραγματικότητα. Η απάντησή τους είναι η οργή – και η υποχώρηση προς τις εθνικές μορφές του καπιταλισμού που μπορεί να κάνει τον κόσμο κομμάτια. Βλέποντας αυτά να προκύπτουν, από την υπερ-Grexit αριστερή πλατφόρμα του ΣΥΡΙΖΑ εώς το Εθνικό Μέτωπο και τον απομονωτισμό της Αμερικανικής δεξιάς ήταν σαν να βλέπεις τους εφιάλτες που είχαμε κατά τη διάρκεια της κρίσης της Lehman Brothers να γίνονται πραγματικότητα.

Χρειαζόμαστε κάτι περισσότερο από ένα μάτσο ουτοπικά όνειρα και μικρής κλίμακας οριζόντια προγράμματα. Χρειαζόμαστε ένα έργο που βασίζεται στη λογική, σε αποδείξεις και μετρήσιμα σχέδια, που πάει με τα νερά της ιστορίας και είναι βιώσιμο για τον πλανήτη. Και εμείς πρέπει να το προχωρήσουμε.

Πηγή:Guardian/ Μετάφραση: Νόστιμον Ημαρ

FreeENERGY cover4

ISAAC ASIMOV (1920-1992): Οι Προβλέψεις του για το έτος 2014

 Oι Απίστευτες Προβλέψεις του Ισαάκ Ασίμοφ για το 2014 που έγιναν πριν από μισό Αιώνα!  

ΚΙ ΟΜΩΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΠΟΤΕ… 

Asimov anoigma

«Για να προσβάλουμε κάποιον τον λέμε ‘Κτηνώδη’. Όμως για την εσκεμμένη σκλήρότητα, το ‘ανθρώπινος’ θα ήταν μεγαλύτερη προσβολή». Isaac Asimov (1920-1992)

Το 1964, ο φημισμένος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας (Γαλαξιακή Αυτοκρατορία, Εγώ το Ρομπότ κ.α. συγγραφέας περίπου 300 βιβλίων!), Ισαάκ Ασίμοφ, προσπάθησε να μαντέψει το πώς θα έχει επηρεάσει η τεχνολογία τη ζωή το 2014. Χρησιμοποιώντας το χάρισμά του να οραματίζεται την τεχνολογία, ο Ασίμοφ, αποδεικνύεται ιδιαίτερα ακριβής στις προβλέψεις του, έπειτα από 50 χρόνια…

Asimov

Το ξεζούμισμα της φύσης

«Ο άνθρωπος θα συνεχίσει να απομυζά τη φύση, ώστε να δημιουργήσει ένα περιβάλλον που να του ταιριάζει καλύτερα».

Ο άνθρωπος συνεχίζει να πληγώνει τη φύση, για να παίρνει τις πρώτες ύλες που απαιτούνται, για την κατασκευή των καταναλωτικών αγαθών του.

«Μαγικές» συσκευές κουζίνας

«Οι συσκευές της κουζίνας θα είναι τόσο εξελιγμένες, που θα ετοιμάζουν προπαρασκευασμένα γεύματα και θα ζεσταίνουν νερό, το οποίο θα μετατρέπουν σε καφέ».

Ποιο σπίτι, σήμερα, άραγε, δεν έχει εξελιγμένη καφετιέρα που να χρησιμοποιεί κάψουλες, ή φούρνο μικροκυμάτων, που ζεσταίνει έτοιμα, προμαγειρεμένα γεύματα;

Έτοιμα γεύματα

«Ολοκληρωμένα γεύματα και δείπνα, με το φαγητό ημιμαγειρεμένο, θα αποθηκεύονται σε καταψύκτες, μέχρι να έρθει η ώρα να καταναλωθούν».

Μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρείες σίτισης παγκοσμίως, απασχολούνται με την αγορά του προμαγειρεμένου γεύματος.

Isaac_Asimov_on_Throne

Ασύρματη τεχνολογία

«Οι ηλεκτρικές συσκευές το 2014 δεν θα έχουν καλώδια φυσικά».

Αυτόματος πιλότος

«Μεγάλη προσπάθεια θα καταβληθεί, ώστε να κατασκευαστούν αυτοκίνητα με ρομποτικό εγκέφαλο. Οχήματα που για συγκεκριμένες διαδρομές θα προγραμματίζονται και θα φτάνουν ως εκεί, χωρίς την παρέμβαση των αργών αντανακλαστικών ενός ανθρώπου οδηγού».

Εκτός από τα αεροσκάφη, που χρησιμοποιούν προγράμματα αυτόματης πλοήγησης, πλέον και η παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία ερευνά και εξελίσσει την τεχνολογία της πλοήγησης μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών, που θα μειώσει τους κινδύνους που παρουσιάζονται εξαιτίας ανθρωπίνων λαθών.

isaac-asimov-600x349

Χωρίς επαφή με το έδαφος

«Θα υπάρξει αυξανόμενη έμφαση, στα μέσα μεταφοράς που θα έχουν τη μικρότερη δυνατή επαφή με το έδαφος».

Ήδη, η Ιαπωνία και η Γερμανία διαθέτουν τρένα, τα οποία, χρησιμοποιώντας μαγνήτες αντί για ρόδες, αιωρούνται μερικά εκατοστά πάνω από τις ράγες, χωρίς να υπάρχει κάποια επαφή της αμαξοστοιχίας με το έδαφος.

Η κατάκτηση του Άρη

«Μέχρι το 2014, στο Άρη θα έχουν προσεδαφιστεί μόνο μη επανδρωμένα σκάφη, αλλά μία επανδρωμένη αποστολή θα βρίσκεται ήδη στα σκαριά. Σε μια πιθανή «έκθεση του μέλλοντος» το 2014, θα υπάρχει μακέτα μίας ανθρώπινης αποικίας στον Άρη».

Τα σχόλια περιττά. Μη επανδρωμένα σκάφη έχουν όντως προσεδαφιστεί στον Άρη και οι μεγάλες δυνάμεις του διαστήματος σχεδιάζουν ήδη την επανδρωμένη αποστολή, αλλά και το πώς θα γινόταν εφικτό να μετοικίσει ο άνθρωπος στον κόκκινο πλανήτη.

Τέλος στο περπάτημα

«Για μικρές αποστάσεις, κινούμενοι διάδρομοι (με καθίσματα στις πλευρές και χώρο για όρθιους στη μέση), θα κάνουν την εμφάνισή τους σε διάφορα σημεία των μεγαλουπόλεων».

Αν και με μερικές… αστοχίες στη μορφή της, ο Ισαάκ Ασίμοφ είναι προφανές ότι προέβλεψε την ανακάλυψη της κυλιόμενης σκάλας.

as

Ο παγκόσμιος πληθυσμός

«Το 2014, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ο παγκόσμιος πληθυσμός να είναι περίπου 6,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ενώ εκείνος των ΗΠΑ να είναι 350 εκατομμύρια άνθρωποι».

Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία, ο παγκόσμιος πληθυσμός είναι 6,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ενώ εκείνος των ΗΠΑ ξεπερνάει τα 317 εκατομμύρια. Μπορεί και να ήταν απλά μαθηματικά, για να φτάσει κανείς σε αυτό το συμπέρασμα το 1964, αλλά ο Ασίμοφ το πέτυχε κι αυτό.

Τηλεπικοινωνία σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη

«Σύγχρονοι δορυφόροι, σκορπισμένοι στο διάστημα, θα κάνουν εφικτή την τηλεφωνική κλήση σε οποιοδήποτε σημείο της γης».

Η βιντεοκλήση

«Οι επικοινωνίες θα αποκτήσουν και εικόνα, εκτός από ήχο και θα βλέπουμε τον συνομιλητή, εκτός από το να τον ακούμε».

Τρισδιάστατη τηλεόραση

«Ένα από τα πιο δημοφιλή εκθέματα σε μία τεχνολογική έκθεση του 2014, θα είναι μία τρισδιάστατη τηλεόραση σε φυσικό μέγεθος, στην οποία θα προβάλλονται παραστάσεις μπαλέτου».

Η εξέλιξη της ρομποτικής

«Τα ρομπότ δεν θα είναι πολύ κοινά, ούτε πολύ καλά, αλλά θα υπάρχουν».

Φυλή φροντίδας μηχανών

«Στον κόσμο του 2014, κάποιες δουλειές ρουτίνας ο άνθρωπος θα μπορεί να τις κάνει καλύτερα από τις μηχανές. Η ανθρωπότητα θα έχει γίνει κυρίως μια φυλή προστασίας των μηχανών».

Η παγκόσμια βιομηχανία στηρίζεται πλέον στην τεχνολογία και τις μηχανές, ωστόσο, τα καλύτερα προϊόντα παραμένουν τα χειροποίητα. Ακόμη μία επιβεβαίωση του Ασίμοφ.

Η βαρεμάρα

«Ακόμη κι έτσι, με τόση τεχνολογία, η ανθρωπότητα θα υποφέρει βαριά από την ασθένεια της βαρεμάρας».

respect!

Η πιο ένδοξη λέξη

«Στην πραγματικότητα, η πιο λυπηρή εικασία που μπορώ να κάνω, είναι ότι σε μια κοινωνία αναγκαστικού ελεύθερου χρόνου, η πιο ένδοξη λέξη για τους ανθρώπους θα είναι η εργασία».

Με μία λέξη: ανεργία.

Asim

Και οι αστοχίες…

Μπορεί ο Ασίμοφ να ήταν εντυπωσιακός στις προβλέψεις του, ωστόσο σε κάποιες από αυτές, αστόχησε. Τα «αεριωθούμενα αεροσκάφη, που θα έχουν τη δυνατότητα να σηκώνουν οχήματα από τον αυτοκινητόδρομο» δεν έχουν ακόμη εφευρεθεί. Επίσης, προέβλεψε ότι «ολόκληρη η μία ακτή των ΗΠΑ, από τη Βοστόνη έως την Ουάσινγκτον θα ενωθεί σε μία μεγάλη πόλη», πράγμα που φυσικά δεν έχει συμβεί.

Αλλά η κυριότερη και πιο αποκαρδιωτική πρόβλεψη του διάσημου συγγραφέα, που δεν επιβεβαιώνεται, είναι ότι το 2014 θα υπήρχε μία παγκόσμια και αλληλέγγυα κοινότητα. Ας ελπίσουμε, ότι στο μέλλον ο Ασίμοφ θα δικαιωθεί και γι’ αυτή την πρόβλεψή του.

Asim isaac

ΒΡΑΒΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕΙΣ του ΙSAAC ASIMOV

CYBERNOMADS: ΟΙ «ΤΕΧΝΟΒΑΡΒΑΡΟΙ» ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ

CYBERNOMADS

ΟΙ «ΤΕΧΝΟΒΑΡΒΑΡΟΙ» ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ

Ο νεοβάρβαρος «δεν θεωρεί τίποτε μόνιμο. Όμως, γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, βλέπει παντού έναν δρόμο. Εκεί όπου οι άλλοι συναντούν τείχη ή βουνά, ακόμη κι εκεί, αυτός βλέπει έναν δρόμο. Επειδή όμως βλέπει έναν δρόμο παντού, είναι αναγκασμένος πάντα να αφανίζει τα πράγματα στο πέρασμα τους… Επειδή βλέπει δρόμους παντού τοποθετείται πάντα στα σταυροδρόμια»

Walter Benjamin

10926420_622681294553796_9005061879970175863_n

Toυ Γιώργου Στάμκου

Πριν από έναν αιώνα ο Νίτσε αναρωτιόταν: «Πρόβλημα: που είναι οι βάρβαροι του εικοστού αιώνα; Προφανώς θα εμφανιστούν και θα εδραιωθούν μέσα από νέες κοινωνικές τάσεις». Και είχε δίκιο. Οι νέοι βάρβαροι, που θα μας απελευθερώσουν από τη βελούδινη σκλαβιά του μοντέρνου κόσμου, είναι εδώ. Μια νέα νομαδική ορδή, μια μεταμοντέρνα φυλή βαρβάρων έχει ήδη εμφανιστεί για να κατακλύσει και να «εκκενώσει» την Αυτοκρατορία. «Σε κάθε δρόμο υπάρχει ένας άγνωστος που ονειρεύεται να γίνει κάποιος. Είναι ένας άνθρωπος μόνος, εγκαταλειμμένος απ’ όλους, που προσπαθεί απεγνωσμένα να αποδείξει πως υπάρχει», είχε ειπωθεί στην ταινία Ταξιτζής. Οι νέοι βάρβαροι γεννιούνται μέσα στην μοναξιά και στην αποξένωση των μεγαλουπόλεων. Είναι όμως βάρβαροι του «γλυκού νερού».

Κάποτε οι βάρβαροι προσπαθούσαν να ερημώσουν τα πάντα και να επεκτείνουν τη «θάλασσά» τους, τη στέπα, διασχίζοντάς την μέσα από αβέβαια σκονισμένα μονοπάτια. Σήμερα το «μονοπάτι» των νεοβάρβαρων είναι το διαδίκτυο. .

Οι νεοβάρβαροι πολεμούν την Αυτοκρατορία λιποτακτώντας από αυτή, κηρύσσοντας την ανυποταξία. Ανυποταξία δεν σημαίνει κατεδάφιση, πρόκειται για στρατηγική αναχαίτισης και όχι ανατροπής. Οι νεοβάρβαροι αρνούνται την εργασία, το γάμο, την παράδοση, τις κοινωνικές συμβάσεις. Προτιμούν να μην. «Μόνον όταν όλοι μ’ αρνηθείτε, θα ‘ρθω πάλι κοντά σας», έλεγε ο Νίτσε.

10924735_622681697887089_168224556219739508_n

Η πολιτική της άρνησης έχει μεγάλη ιστορία από τότε που ο Etiene de La Boetie κήρυττε: «Αποφασίστε να μην είστε πια δούλοι, και αμέσως θα βρεθείτε ελεύθεροι. Δεν σας ζητάω να σηκώσετε χέρι στον τύραννο για να τον ανατρέψετε, αλλά απλώς να πάψετε να τον υποστηρίζετε και τότε θα τον δείτε, σαν έναν τεράστιο Κολοσσό που έχει χάσει το βάθρο του, να καταρρέει κάτω από το δικό του βάρος και να γίνεται κομμάτια». Εφόσον ο λαός έχει πάψει προ πολλού να εξεγείρεται, μπορεί τουλάχιστον να λιποτακτήσει, να αρνηθεί την εθελούσια σκλαβιά του.

Η κινητικότητα και ο μαζικός νομαδισμός των εργατών εκφράζουν πάντοτε μιαν άρνηση και μιαν αναζήτηση της απελευθέρωσης. Από την άλλη ο φόβος των σύγχρονων «βαρβάρων» είναι μήπως καταντήσουν μικροαστοί και δημόσιοι υπάλληλοι. Γι’ αυτούς χειρότερη σκλαβιά είναι τα χρέη στις τράπεζες, παρά η φυλακή!

10929554_622681577887101_2345676452909193913_n

ΤΕΧΝΟ-ΝΟΜΑΔΙΣΜΟΣ ΚΑΙ CYBER BARBARIANS

Κάθε εποχή παράγει τους βαρβάρους της. Έτσι και ο 21ος αιώνας έχει δημιουργήσει ένα νέο είδος βαρβάρου, τον τεχνοβάρβαρο. Οι τεχνοβάρβαροι του 21ου αιώνα είναι οπαδοί της αναδυόμενης τεχνοκουλτούρας του διαδικτύου. Χειρίζονται ανορθόδοξα την υψηλή τεχνολογία. Δεν έχουν συμβατικό τρόπο σκέψης. Είναι κυβερνο-μυστικιστές κι έχουν κάψει εκατομμύρια εγκεφαλικά κύτταρα στα ψυχεδελικά από τη νεαρή τους ηλικία. Είναι ανορθόδοξοι χειριστές χάι-τεκ συστημάτων, με αντισυμβατικό τρόπο ζωής κι ανατρεπτικό τρόπο σκέψης. Έχουν βαρεθεί να περιμένουν το μέλλον και γι’ αυτό το ανακαλύπτουν την κάθε στιγμή. Φιλοδοξούν να μεταμορφωθούν σε νομάδες της πληροφορικής εποχής. Θεωρούν τον εαυτό τους πολίτη του κόσμου, συνειδητοποιημένο κάτοικο του πλανητικού χωριού που λέγεται Γη. Ας τους ονομάσουμε Cybernomads (Κυβερ-νομάδες).

Η χωροταξική σταθερότητα έρχεται σε αντίθεση με τις νομαδικές αντιλήψεις των Cybernomads. Μια σειρά από εξατομικευμένα νομαδικά προϊόντα υψηλής τεχνολογίας τους δίνουν ελευθερία κινήσεων και τους μετατρέπουν σε πραγματικούς Κυβερ-Νομάδες. Αποδεσμευμένοι πλέον από τη στατικότητα μπορούν να αναπτύσσονται και να δημιουργούν σε όλες τις περιοχές της υφηλίου. Οι χωροταξικοί περιορισμοί δεν αποτελούν πλέον εμπόδιο στην προσπάθεια των συγχρόνων βαρβάρων για να κατακτήσουν τις νέες τεχνολογικές ηπείρους. Για έναν Cybernomad η ακατάπαυστη κίνηση είναι κύριο συστατικό της ζωής του: αν σταματά να κινείται κινδυνεύει να βουλιάξει στο απόλυτο μηδέν, στον αποκρουστικό κόσμο της συμβατικότητας. Κάτι τέτοιο είναι όμως ανυπόφορο για κάποιον που θεωρεί τον εαυτό του προωθημένο. Για κάποιον που θέλει να βρίσκεται πάντα στην «κόψη του κύματος».

10943721_622681901220402_5336500150155268170_n

Το πρώτο κύμα κυβερνομετανάστευσης έχει ξεκινήσει ήδη από τη δεκαετία του 1990. Οι νομάδες της πληροφορικής εποχής με τα υψηλής τεχνολογίας φορητά τους συστήματα, την ικανότητα άμεσης πρόσβασης και την προωθημένη, αντι-εξουσιαστική τους κοσμοθέαση, γίνονται πρωταγωνιστές μιας εκπληκτικής μεταστροφής της δύναμης.

Ο αιώνας της μεγάλης κυβερνομετανάστευσης έχει φθάσει. Χαρακτηρίζεται από υπερταχύτητα. Οι γρήγορες κοινωνίες εξελίσσονται κι επιβιώνουν. Οι αργές βυθίζονται στην παρακμή.

Οι Cybernomads βρίσκονται πάντα στην πρώτη γραμμή: διαμορφώνουν το αύριο –τώρα! Ένας κυβερνομαδικός τρόπος ζωής αρχίζει να σχηματοποιείται μέσα από τις στάχτες του παλιού κόσμου. Ο παραδοσιακός κόσμος, που κυριαρχείται από τα έθνη-κράτη, έχει κάνει τον κύκλο του. Το τέλος του είναι ήδη ορατό. Καθώς η παντοδυναμία της «καμινάδας», δηλαδή του βιομηχανικού πολιτισμού, συνεχώς φθίνει, οι Cybernomads καταλαμβάνουν θέσεις μάχης. Η ώρα τους πλησιάζει.

10801659_622681824553743_1652982902304537972_n

Η παγκοσμιοποίηση θα σημάνει αργά ή γρήγορα το τέλος όχι μόνον των εθνών-κρατών, αλλά και του τέλους της μόνιμης εγκατάστασης των ανθρώπων, δηλαδή της «πατρίδας»! Η πατρίδα, η «γενέθλια γη», που είναι απόρροια ενός «γεωργικού πατριωτισμού» –τον οποίο και σιχαίνονται οι βάρβαροι όλων των εποχών– θα αμφισβητηθεί έντονα από το κύμα κυβερνομαδισμού που θα ξεσπάσει τις επόμενες δεκαετίες ως αποτέλεσμα της τεχνολογικής επανάστασης και της νέας οικονομίας, που θα μετατρέψει τη Γη σ’ ένα πλανητικών διαστάσεων χωριό. Σύμφωνα με τον Ζακ Αταλί σε λίγα χρόνια θα υπάρχουν στον πλανήτη μας υπερνομάδες, οι υπονομάδες και οι εικονικοί νομάδες. Οι πρώτοι θα έχουν χρήμα και τεχνολογίες για να ταξιδεύουν ασταμάτητα από τη μια ήπειρο στην άλλη. Οι δεύτεροι θα σέρνονται σε ακτίνα μερικών χιλιομέτρων γύρω από τα εμπορικά κέντρα, επιβιώνοντας με τα απόβλητα της ανάπτυξης, ενώ οι τρίτοι θα ζουν στην εικονικότητα την οποία θα έχουν εκλάβει ως πραγματικότητα.

Οι υπερκινητικοί κυβερνομάδες θα είναι αποδεσμευμένοι από το «σόφισμα της εδαφικότητας», επειδή πατρίδα τους θα είναι όλος ο κόσμος. Θα έχουν ανοσία στον τοπικιστικό εθνικισμό, και θα διαθέτουν πολλαπλά είδη ταυτότητας. Γι ΄αυτούς αξία θα έχουν όχι τα στατικά υλικά αγαθά, αλλά ότι μπορεί να μεταφερθεί. Στόχος τους θα είναι η αυτό-πραγμάτωση, η πνευματική ικανοποίηση και το «κυνήγι της ευτυχίας», ακολουθώντας πάντα τη σοφή ρήση των αρχαίων Ελλήνων αποίκων: «Όπου γης και πατρίς». Στον 21ο αιώνα, χάρη στην κυβερνομετανάστευση, ο άνθρωπος θα συνειδητοποιήσει ότι ο πλανήτης Γη δεν είναι πάρα μια τεράστια «στέπα» για την οποία θα πρέπει ξαναπολεμήσουν οι βάρβαροι με την Αυτοκρατορία.

FreeENERGY cover3

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΒΛΑΠΤΕΙ ΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ;

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΒΛΑΠΤΕΙ ΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ;

«H πίστη στην πρόοδο είναι ένα δόγμα των αργόσχολών και των Βέλγων».

Σαρλ Μπωντλαίρ

 

Tech 1

Όσο ο ανθρώπινος πολιτισμός και η τεχνολογία εξελίσσονται, τόσο η ανθρώπινη νοημοσύνη πέφτει! Σύμφωνα μεσχετική δημοσίευση στο περιοδικό γενετικής Trends in Genetics, που έκανε πρόσφατα ο Τζέραλντ Κράμπτρι, καθηγητής αναπτυξιακής βιολογίας του Πανεπιστημίου Στάνφορντ (ΗΠΑ), η ανθρώπινη νοημοσύνη αναπτύχθηκε στους προϊστορικούς προγόνους μας στην Αφρική, πριν από 50.000 έως 500.000 χρόνια, λόγω εξελικτικής πίεσης και ανάγκης διαρκής μεταβολής σε φυσικά περιβάλλοντα και καιρικές συνθήκες που άλλαζαν.

Ο ίδιος υποστηρίζει πως οι άνθρωποι έφθασαν στο διανοητικό αποκορύφωμά τους πριν από περίπου 2.000 έως 6.000 χρόνια και από τότε υπάρχει μια αργή πτωτική τάση στις νοητικές μας ικανότητες και γι’ αυτό ευθύνεται κυρίως η τεχνολογία και οι ανέσεις της ζωής. «Θα στοιχημάτιζα πως αν ένας μέσος πολίτης της αρχαίας Αθήνας εμφανιζόταν ξαφνικά ανάμεσά μας, τότε θα ήταν σήμερα ανάμεσα στα πιο έξυπνα μυαλά, έχοντας πολύ καλή μνήμη, μια ευρεία γκάμα ιδεών και μια ξεκάθαρη άποψη για τα σημαντικά ζητήματα», υποστηρίζει ο αναπτυξιακός βιολόγος.

Ο ίδιος υποθέτει πως σε 3.000 χρόνια από σήμερα (περίπου σε 120 γενιές), είναι πιθανό ότι όλοι οι άνθρωποι θα έχουν υποστεί τουλάχιστον άλλες δύο γενετικές μεταλλάξεις, και να είναι περιορισμένης νοημοσύνης. Μήπως τελικά χαζεύουμε και δεν έχουμε τη νοημοσύνη να το συνειδητοποιήσουμε;

Tech 2

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ (Μετά το Πυρηνικό Ατύχημα στη Φουκουσίμα)

 

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ 

Μετά το Πυρηνικό Ατύχημα στη Φουκουσίμα

ΤΟ ΞΥΠΝΗΜΑ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΙΚΟΥ ΥΠΕΡ-ΤΕΡΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ SUPERROBOTS

Future japan

 

«Στο παιχνίδι της ζωής και της εξέλιξης υπάρχουν τρεις παίκτες στο τραπέζι: τα ανθρώπινα όντα, η Φύση και οι μηχανές. Είμαι σταθερά με το μέρος της Φύσης. Αλλά υποψιάζομαι ότι η Φύση είναι με το μέρος των μηχανών…»

Τζορτζ Ντάισον, Ο Δαρβίνος Ανάμεσα στις Μηχανές

 

Γράφει ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ

fukushima-explosion-2

 

Φουκουσιμα Ώρα Μηδέν

Την Παρασκευή 11 Μαρτίου του 2011 ένας πανίσχυρος σεισμός ισχύος 9 Ρίχτερ κτύπησε τη βορειοανατολική Ιαπωνία. Έχοντας επίκεντρο 70 χιλιόμετρα ανατολικά της χερσονήσου Οσίκα, στο βυθό του Ειρηνικού Ωκεανού, ο σεισμός αυτός ήταν ένας από τους πέντε ισχυρότερους που κτύπησαν την επιφάνεια του πλανήτη Γη μετά το 1900. Οι ζημιές ήταν ανυπολόγιστες και τα θύματα ξεπέρασαν τις 25.000, ειδικά από το καταστροφικό τσουνάμι που έφτασε σε κάποια σημεία τα 39 μέτρα και διείσδυσε μέχρι δέκα χιλιόμετρα στο εσωτερικό της ενδοχώρας. Το πλήγμα σε μια οικονομικά και τεχνολογικά ανεπτυγμένη χώρα, όπως η Ιαπωνία, που έχει μάθει να ζει με τους σεισμούς, ήταν συντριπτικό, θυμίζοντας πως εμείς οι άνθρωποι παραμένουμε ακόμη εξαιρετικά αδύναμοι απέναντι στις δυνάμεις της φυσικής καταστροφής. Αρκεί μια απλή μετακίνηση των τεκτονικών πλακών για να μας εξολοθρεύσει και να εξαφανίσει τις εφήμερες κατασκευές μας από την επιφάνεια του πλανήτη. Το «μεγαλείο» της ανθρωπότητας, ολόκληρος ο ανθρώπινος πολιτισμός, δεν είναι παρά μια «επιδερμική νόσος» στο σώμα του Πλανήτη Γη….

Fukushima-workers_1861569b

Ο σεισμός στην βορειοανατολική Ιαπωνία θα περνούσε στην Ιστορία απλά ως ένας από τους πιο καταστροφικούς σεισμούς που κτύπησαν τις τελευταίες δεκαετίες τη Γη αν δεν συνοδεύονταν από μια ακόμη, μεγαλύτερη κατά κοινή ομολογία καταστροφή: το πυρηνικό ατύχημα της Φουκουσίμα. Έπειτα από το σεισμό και το τσουνάμι τα συστήματα ψύξης στους τέσσερις πυρηνικούς αντιδραστήρες της Φουκουσίμα, που άνηκαν στην ιδιωτική εταιρεία TEPCO, τέθηκαν εκτός λειτουργίες και οι αντιδραστήρες 1,2 και 3 οδηγήθηκαν σε τήξη του πυρήνα τους και σε καταστροφική έκλυση ραδιενέργειας. Παρά τις προσπάθειες των Ιαπώνων εργαζομένων οι διαρροές ραδιενεργών υλικών έλαβαν ανεξέλεγκτες διαστάσεις, εκκενώθηκε περιοχή ακτίνας 30 χιλιομέτρων γύρω από τους αντιδραστήρες και μολύνθηκαν τα νερά του Ειρηνικού Ωκεανού. Διέρρευσαν όχι μόνον ραδιενεργό Ιώδιο, Καίσιο και Στρόντιο, αλλά και το πολύ τοξικό Πλουτώνιο 238, το οποίο έχει χρόνο ημιζωής 25.000 χρόνια και διάρκεια υποχρεωτικής απομόνωσης από το περιβάλλον 500.000 χρόνια! Σύντομα το πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα χαρακτηρίστηκε επιπέδου 7 στην κλίμακα IΝES, δηλαδή αντίστοιχο με εκείνο στο Τσερνομπίλ της Ουκρανίας πριν από 25 χρόνια. Ο νέος πυρηνικός Γκοτζίλα είχε μόλις ξυπνήσει…

Fukushima 2

Το Δόγμα του Πυρηνικού Σοκ

Hiroshima 1 Atomic_bombing_of_Japan

Στις 6 Αυγούστου του 1945 το αμερικανικό βομβαρδιστικό ENOLAGAY τύπου Β-29 φιλοδώρησε με μια πρωτόγονη πυρηνική βόμβα την ιαπωνική πόλη της Χιροσίμα. Τρεις μέρες αργότερα, στις 9 Αυγούστου του 1945, μια άλλη ατομική βόμβα έπεφτε πάνω από την πόλη του Ναγκασάκι. Άμεσος απολογισμός: 166.000 νεκροί στη Χιροσίμα και 80.000 στο Ναγκασάκι. Δεκάδες χιλιάδες Ιάπωνες θα υπέκυπταν τα επόμενα χρόνια στις θανατηφόρες επιπτώσεις(το 46% από λευχαιμία) της ραδιενέργειας…

nag2

Μ’ αυτό τον πλέον μακάβριο και καταστροφικό τρόπο η «Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου» εισήλθε στην πυρηνική εποχή. Το σοκ και η λάμψη των πυρηνικών καταστροφών ήταν τόσο μεγάλες, ώστε διέγραψαν με μιας το ιαπωνικό παρελθόν! Η Ιαπωνία όχι μόνον συνθηκολόγησε άνευ όρων και παραδόθηκε στους Αμερικανούς, αλλά και αποφάσισε να γυρίσει την πλάτη της στο κλειστοφοβικό και φεουδαρχικό της παρελθόν, να αποδεχθεί –κάτι αδιανόητο ως χθες– πως ο Αυτοκράτορας Χιροχίτο ήταν κοινός θνητός και να μετατραπεί σε δημοκρατία και σύγχρονη βιομηχανική δύναμη. Έτσι, αντί να κατακτήσει την Ασία και τον Ειρηνικό, η Ιαπωνία ρίχτηκε από το 1950 και μετά στην κατάκτηση των παγκόσμιων αγορών, με τα φτηνά βιομηχανικά προϊόντα και τα έξυπνα τεχνολογικά εξαρτήματα που παρήγαγε μαζικά. Σύντομα το MadeinJapan έγινε συνώνυμο του κύρους και της επιτυχίας. Το 1986 η Ιαπωνία έγινε ο μεγαλύτερος πιστωτής παγκοσμίως (υποσκελίστηκε μόνο το 2006 από την Κίνα) και το χρηματιστήριο του Τόκιο απέκτησε μεγαλύτερη αξία από εκείνο της Νέας Υόρκης. Πολλές αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες εξαγοράστηκαν από Ιαπωνικούς κολοσσούς, που συνεχίζουν να κρατούν τα σκήπτρα στην αυτοκινητοβιομηχανία και στην κατασκευή τηλεοράσεων, computers και ηλεκτρονικών gadgets. Αν και κατά τη δεκαετία του 1990 η ιαπωνική οικονομία άρχισε να παρουσιάζει σημάδια κόπωσης και αναιμικής ανάπτυξης, και το κρατικό της χρέος εκτοξεύτηκε στα 200% του ΑΕΠ, εντούτοις η χώρα συνέχισε να είναι η 2η οικονομική δύναμη παγκοσμίως, ώσπου το 2010 την ξεπέρασε σε όγκο η αναδυόμενη Κίνα με τον δεκαπλάσιο πληθυσμό της. Σε κάθε περίπτωση η Ιαπωνία, η ηττημένη χώρα που αναδύθηκε από τα ραδιενεργά ερείπια της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι, αποτελεί το παράδειγμα μιας οικονομίας και κοινωνίας, που είναι στραμμένη στο μέλλον.

Πως όμως η πειθαρχημένη ιαπωνική κοινωνία βίωσε αυτές τις κοσμογονικές αλλαγές που τη μεταμόρφωσαν μέσα σε μια γενιά από κλειστή φεουδαρχική κοινωνία σε σύγχρονη βιομηχανική και τεχνολογική; Πως η πυρηνική καταστροφή και η ραδιενεργή μόλυνση στοίχειωσαν το φαντασιακό του ιαπωνικού λαού κι μεταστοιχειώθηκαν στο σύγχρονο ιαπωνικό θαύμα; Η απάντηση ονομάζεται Γκοτζίλα.

godzilla-eating-japan-again-japan-japan+1152_12942803881-tpfil02aw-10674

Godzilla!

Το 1954 έκανε την εμφάνισή της στις κινηματογραφικές αίθουσες του Τόκιο μια ταινία του Ιάπωνα σκηνοθέτη Ishiro Honda, το Γκοτζίλα (Godzilla), που σύντομα έγινε παγκόσμια επιτυχία, προβλήθηκε σε Αμερική και Ευρώπη, έγινε κόμικς, τηλεοπτική σειρά, βιβλία και παιχνίδια. Η υπόθεση ξεκινούσε από τις πυρηνικές δοκιμές, που έκαναν εκείνη την περίοδο οι Αμερικανοί στις ατόλες του Ειρηνικού Ωκεανού, και οι οποίες υποτίθεται πως «διατάραξαν τη Φύση» δημιουργώντας ένα μεταλλαγμένο τέρας, ένα χιμαιρικό νέο είδος που γεννήθηκε στο βυθό του ωκεανού και αναδύθηκε οργισμένο σαρώνοντας τα πάντα στο διάβα του. Το όνομα ήταν Γκοτζίλα, που σημαίνει στα ιαπωνικά «διασταύρωση μεταξύ γορίλα και φάλαινας», και σύντομα έγινε το συνώνυμο του χιμαιρικού υπερ-τέρατος, που καταστρέφει τα πάντα και τίποτε δεν μπορεί να του αντισταθεί. Τα πυροβόλα όπλα απλώς του «ξύνουν» τη φυσικά θωρακισμένη του επιδερμίδα (λόγω ραδιενέργειας) και όταν το τέρας βγαίνει στις ακτές τσαλαπατά αυτοκίνητα και γκρεμίζει πολυκατοικίες σαν να ήταν σπιρτόκουτα. Η καυτή ραδιενεργή του αναπνοή είναι αρκετή για να προκαλέσει πυρκαγιά και να «τηγανίσει» το οποιοδήποτε τεθωρακισμένο όχημα του κλείνει το δρόμο. Το βλέμμα του έχει επίσης ραδιενεργές ακτίνες που διαπερνούν το καθετί. Οι Ιάπωνες, που είχαν παραδοθεί αμαχητί στο σύγχρονο Δυτικό βιομηχανικό πολιτισμό, προκάλεσαν τη Νέμεση τους, μια αντάξια εκδίκηση της Φύσης…

Το Γκοτζίλα ήταν μια πρώιμη ταινία καταστροφής, η πρώτη της λεγόμενης Πυρηνικής Εποχής. Μια B’ Movie που συμβόλιζε τους φόβους και τα άγχη των Ιαπώνων για τους πυρηνικούς βομβαρδισμούς της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι, τις συνεχιζόμενες πυρηνικές δοκιμές των Αμερικανών και Σοβιετικών, τα πυρηνικά οπλοστάσια και τις ανεξέλεγκτες επιπτώσεις της ραδιενεργούς μόλυνσης. Υποδορίως η ταινία αυτή συμβόλιζε και το «ξύπνημα της Ιαπωνίας», που έπειτα από «αιώνες ύπνου» ξύπνησε εξαιτίας των αμερικανικών πυρηνικών βομβαρδισμών και τώρα, πανίσχυρη και οργισμένη, θα σάρωνε τον κόσμο (κάτι που πράγματι έκανε στον οικονομικό τομέα) και θα εκδικούνταν τους αλαζονικούς Αμερικανούς. Συμβόλιζε τέλος την εκδίκηση της Φύσης για τον βιασμό που υφίσταται, στέλνοντας ένα σαφέστατο μήνυμα: η έκλυση ραδιενέργειας στο περιβάλλον στρέφεται ως μπούμερανγκ κατά των ανθρώπων. Άσχετα αν δούμε παρόμοιους συμβολισμούς στο ριμέικ της ταινίας που ετοιμάζεται το σίγουρο είναι πως ο πρόσφατος σεισμός και το τσουνάμι και ειδικά το πολλαπλό πυρηνικό ατύχημα της Φουκουσίμα, θα δημιουργήσει όχι μόνον στους Ιάπωνες, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο το ξύπνημα ενός νέου φαντασιακού Γκοτζίλα που θα σαρώσει τα πάντα στο δρόμο του…

 Robot article-2220035-158F00CD000005DC-670_634x496
Παντρεμένοι με την Τεχνολογία

Μπορεί ο Γκοτζίλα να μας τρομάζει αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε χωρίς αυτόν. Παρά τις παρενέργειές της η τεχνολογία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της εποχής μας, ένα συστατικό στοιχείο του πολιτισμού μας, και δεν μπορούμε να κάνουμε χωρίς αυτή. Όσοι είστε κάτω των τριάντα ετών ίσως να μη θυμόσαστε πως υπήρχε κάποτε μια «μυθική εποχή» κατά την οποία οι άνθρωποι τα κατάφερναν πολύ καλά χωρίς τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, internet, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, facebook, YouTube, google, κινητά τηλέφωνα και επίσης χωρίς spam, internetικη πορνογραφία, ηλεκτρονικές απάτες και ιούς των υπολογιστών. Ναι η ανθρωπότητα τα κατάφερε πολύ καλά όλα τα προηγούμενα 5.000 χρόνια της ιστορίας της χωρίς τη «ζωτική συνεισφορά» όλων των προηγούμενων και άλλων σύγχρονων τεχνολογιών. Δεν είναι σίγουρο όμως αν θα μπορούσε πλέον να τα καταφέρει χωρίς την τεχνολογία. Ειδικά και τα επτά δισεκατομμύρια των ανθρώπων που ζουν σήμερα στην επιφάνεια του πλανήτη μας.

Ο τεχνοφοβικος Unabomber Τεντ Κατζίνσκι μέσα στο ευφυέστατο πλην όμως παραληρηματικό του «Μανιφέστο», που στρεφόταν κατά της Βιομηχανικής Κοινωνίας, υποστήριζε διακαώς την καταστροφή του βιομηχανικού πολιτισμού και την επιστροφή της ανθρωπότητας στην προγενέστερη εποχή, όταν οι άνθρωποι κέρδιζαν με τον ιδρώτα κα τη μυϊκή τους δύναμη τα προς το ζειν, αλλά δεν είχαν όμως και τα σημερινά ψυχολογικά προβλήματα και υπαρξιακά αδιέξοδα. Λεπτομέρεια: αυτός ο «ιδανικός» κόσμος μπορούσε να θρέψει το πολύ 500 εκατομμύρια ανθρώπους, και γι’ αυτό τα υπόλοιπα 6,5 δισεκατομμύρια περίσσευαν και θα έπρεπε αναγκαστικά να εκλείψουν. Ο πλανήτης μας δεν μπορεί να θρέψει πάνω από μισό δισεκατομμύριο ανθρώπους χωρίς τη συνδρομή της τεχνολογίας. Τόσο απλό…

Περισσότερο απ’ όλους τους λαούς οι Ιάπωνες ήταν εκείνοι που, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, επένδυσαν πολλά στην τεχνολογία, δημιουργώντας μια οικονομία στραμμένη στο μέλλον. Το σύγχρονο οικονομικό τους θαύμα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην εκπαίδευση πάνω στη χρήση και ανάπτυξη καινοτομιών και νέων τεχνολογιών. Οι βιομηχανίες τους στηρίζονται στην παραγωγή ηλεκτρονικών συσκευών και συστημάτων υψηλής τεχνολογίας, που αποτελούν και την αιχμή του δόρατος των ιαπωνικών εξαγωγών. Τελευταίο ιαπωνικό επίτευγμα είναι η ανάπτυξη της Ρομποτικής. Οι Ιάπωνες φαίνεται να έχουν πάθος με τα ρομπότ, τόσο με τα βιομηχανικά όσο και με τα οικιακά. Ήδη τα χρησιμοποιούν στις βιομηχανίες, αλλά και στην ψυχαγωγία. Γι΄ αυτό και έχουν την πρωτοπορία σ’ αυτό τον τομέα. Θεωρούν μεταξύ άλλων πως τα Ρομπότ θα σώσουν την οικονομία τους από τη ραγδαία δημογραφική γήρανση του πληθυσμού τους. Ίσως βαθιά μέσα τους θεωρούν πως τα ρομπότ θα τους σώσουν από τον φαντασιακό Γκοτζίλα που τους στοιχειώνει…

 RobotKuratas_6479326
Το Skynet κοιμάται ακόμη…

Οι Ιάπωνες έχουν δίκιο. Τα ρομπότ είναι το μέλλον. Γι’ αυτό και δεν μπορούμε να φανταστούμε το μέλλον χωρίς αυτά. Δεν θα είναι απλά υπηρέτες μας, σύντροφοί και φίλοι μας, αλλά θα συμμετέχουν σχεδόν σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα και σε κάθε κομμάτι της παραγωγής. Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων του μέλλοντος θα συντηρείται χάρη στα ρομπότ και τις σχετικές μ’ αυτά τεχνολογίες, δηλαδή με τις Τεχνητές Νοημοσύνες (Α.Ι.).

Έχουν δίκιο λοιπόν οι συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας που έχουν εμμονή με τα ρομπότ. Έχουν όμως δίκιο και οι τεχνοφοβικοί, τύπου Κατζίνσκι, που πιστεύουν πως στο μέλλον τα ρομπότ θα κυριαρχήσουν πάνω στους ανθρώπους; Κι εδώ ο κινηματογράφος μας δίνει τροφή για σκέψη.

Σύμφωνα με το σενάριο της ταινίας TERMINATOR 3 στις 19 Απριλίου του 2011 (ενώ δηλαδή το πυρηνικό ατύχημα της Φουκουσίμα βρισκόταν σε εξέλιξη) το δίκτυο Skynet αποκτά «αυτό-συνείδηση». Αφυπνίζεται και, δύο μέρες αργότερα, αναλαμβάνει δράση για να εξολοθρεύσει και να υποδουλώσει το ανθρώπινο είδος. (Σύμφωνα με το σενάριο των δύο προηγούμενων ταινιών του Εξολοθρευτή Ι και ΙΙ, η χρονιά της αφύπνισης του Skynet ήταν το 1997). Όταν το 1984 ο James Cameron γύρισε τον πρώτο Εξολοθρευτή, με τον Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ στο ρόλο του παγερού ρομπότ που στάλθηκε από το μέλλον για να εξολοθρεύσει τη μητέρα του μελλοντικού ηγέτη των ανθρώπων, η διείσδυση της τεχνολογίας στις ανθρώπινες κοινωνίες δεν ήταν ακόμη μεγάλη. Γι’ αυτό και η ταινία θεωρούνταν καθαρή επιστημονική φαντασία. Όμως σήμερα που οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και τα ευφυή προγράμματα έχουν αντικαταστήσει τους ανθρώπους σε πολλούς τομείς, από το χρηματιστήριο ως τα ιατρικά εργαστήρια, πολλοί άνθρωποι αρχίζουν να ανησυχούν για το μέλλον. Έχουν δίκιο όμως;

 japan11

«i’ll be back!»

Η Ιαπωνία, που είναι μία από τις τεχνολογικά πιο προηγμένες χώρες του πλανήτη μας, είδε τις προηγούμενες μέρες πάνω από 500 εργαζομένους της ΤEPCO να δηλητηριάζονται αργά από τη ραδιενέργεια δουλεύοντας στον καθαρισμό και στην αποκατάσταση της ζημιάς από το πυρηνικό ατύχημα της Φουκουσίμα. Και αυτό γιατί δεν διέθεταν αρκετά ικανά ρομπότ για να κάνουν ένα βασικό καθαρισμό του μολυσμένου τομέα. Το καλύτερο που μπορούσαν να κάνουν ήταν να στείλουν ένα αμερικανικό και όχι ιαπωνικό iRobot για να βιντεοσκοπήσει το εσωτερικό του πιο ραδιενεργού τμήματος του αντιδραστήρα. Μεγάλη απογοήτευση από μια χώρα που υποτίθεται βρίσκεται στην πρωτοπορία των ρομπότ. Μήπως τελικά το μέλλον δεν είναι τα ρομπότ, αλλά μια συμβίωση ανθρώπων και ρομπότ, πράγμα όχι και τόσο απίθανο;

Το σίγουρο πάντως είναι πως μετά το σοκ της καταστροφής η Ιαπωνία ξύπνησε. Συνειδητοποίησε ξαφνικά πως είχε υπερεκτιμήσει τις τεχνολογικές της δυνατότητες και είχε υποτιμήσει τις καταστροφικές δυνάμεις της Φύσης. Κατάλαβε πως έχει ανάγκη τα ρομπότ, αλλά ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς ωσότου αυτά γίνουν επαρκώς αποτελεσματικά, ώστε να αντικαταστήσουν τους ανθρώπους. Το πιο πιθανό είναι το πυρηνικό ατύχημα της Φουκουσίμα θα λειτουργήσει ως εξελικτικός επιταχυντής. Θα σπρώξει τις ιαπωνικές εταιρείες να δημιουργήσουν ένα νέο Γκοτζίλα, μια νέα επανάσταση στη Ρομποτική. Έτσι τα Super-Robots είναι στα σκαριά. Όπως λέει άλλωστε και ο Terminator: «I’ll be back!»

 

Για επικοινωνία με τον Γ. Στάμκο: stamkos@post.com

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΒΛΕΦΘΕΙ ΤΟ ΑΥΡΙΟ;

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ

 

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΒΛΕΦΘΕΙ ΤΟ ΑΥΡΙΟ;

 Future anoigma

Το μόνο σίγουρο με το Αύριο είναι ότι έρχεται πάντα στην ώρα του! Είναι το μέλλον απρόβλεπτο ή μήπως με κάποια επιστημονική μέθοδο μπορούμε να συλλάβουμε τα προμηνύματα του; Είναι άραγε η επιστήμη της μελλοντολογίας αρκετά χαοτική ώστε να μπορεί να συλλάβει τις άπειρες εναλλακτικές όψεις του Αύριο; Υπάρχει σε τελική ανάλυση μέλλον ή μήπως το ανακαλύπτουμε την κάθε στιγμή;

 Το μέλλον είναι ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια, που επικρέμεται στο χρονικό ορίζοντα του ανθρώπου. Ένα μυστήριο που αναμφίβολα ασκεί ακαταμάχητη γοητεία. Και ποιος δε θα ήθελε να είχε την ικανότητα —ή την ατυχία…— να προβλέπει το μέλλον; Αν σας έλεγαν να διαλέξετε ανάμεσα σε χρήμα, δύναμη, ευτυχία και ικανότητα πρόγνωσης, θα ήσασταν ηλίθιοι αν δεν διαλέγατε το τελευταίο: προβλέποντας το μέλλον μπορείτε να γίνετε πλούσιοι, τα πλούτη θα σας φέρουν δύναμη και τότε θα έχετε περισσότερες πιθανότητες να είστε ευτυχισμένοι! Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Μάλλον όχι, αν κρίνουμε από το γεγονός ότι ιστορικά οι προφήτες και οι προγνώστες δεν έδιναν την εντύπωση και ιδιαίτερα ευτυχισμένων ανθρώπων…

Future 5 

«Σε τι μπορείς να ορκιστείς τώρα;», ρώτησε η βασίλισσα Ελισάβετ το βασιλιά Ριχάρδο.

«Στο μέλλον!»

«Το πρόσβαλες στο παρελθόν.

Μην ορκίζεσαι στο μέλλον, γιατί το

καταχράστηκες, πριν το χρησιμοποιήσεις

μ’ ένα κακοχρησιμοποιημένο παρελθόν»

 

Γουίλιαμ Σαίξπηρ, Ριχάρδος Γ’, 4η Πράξη

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΤΑΜΚΟΥ

Future 4

Το μέλλον είναι ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια, που επικρέμεται στο χρονικό ορίζοντα του ανθρώπου. Ένα μυστήριο που αναμφίβολα ασκεί ακαταμάχητη γοητεία. Και ποιος δε θα ήθελε να είχε την ικανότητα —ή την ατυχία…— να προβλέπει το μέλλον; Αν σας έλεγαν να διαλέξετε ανάμεσα σε χρήμα, δύναμη, ευτυχία και ικανότητα πρόγνωσης, θα ήσασταν ηλίθιοι αν δεν διαλέγατε το τελευταίο: προβλέποντας το μέλλον μπορείτε να γίνετε πλούσιοι, τα πλούτη θα σας φέρουν δύναμη και τότε θα έχετε περισσότερες πιθανότητες να είστε ευτυχισμένοι! Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Μάλλον όχι, αν κρίνουμε από το γεγονός ότι ιστορικά οι προφήτες και οι προγνώστες δεν έδιναν την εντύπωση και ιδιαίτερα ευτυχισμένων ανθρώπων…

Σε παλιότερες εποχές οι μάντεις, οι προφήτες και οι οιωνοσκόποι έχαιραν σεβασμού από το κοινωνικό τους περίγυρο.  Και αυτό γιατί η ικανότητα πρόγνωσης του μέλλοντος προκαλούσε φόβο και δέος στους ανθρώπους, εφόσον συνδέονταν με την ιδέα του αναπόφευκτου, του πεπρωμένου και κατεπέκταση με την ιδέα του θανάτου. Αλήθεια, ποιος άνθρωπος μπορεί ν’ αντέξει το βάρος της γνώσης του πως και πότε θα πεθάνει; Σ’ ένα πολιτισμό, που στηρίζεται στην διάρκεια της στιγμής, στην απόλαυση της εφήμερης πραγματικότητας, η ιδέα και μόνον του αναπόφευκτου τέλους φαντάζει αδιανόητη.

Το παραδοσιακό ρόλο των προφητών έχουν αναλάβει τον τελευταίο αιώνα οι επιστήμονες, καθώς και οι συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας. Και μόλις τελευταία άρχισε να εμφανίζεται ο όρος μελλοντολογία, που ασχολείται με τις μεθοδολογίες πρόγνωσης του μέλλοντος. Η φιλοδοξία της μελλοντολογίας δεν είναι να προβλέπει τα ακριβή γεγονότα του μέλλοντος, αλλά να ανιχνεύει τις τάσεις που συμβάλουν στη διαμόρφωση του αυριανού κόσμου.  Η μελλοντολογία μπορεί να «οσμιστεί», όχι όμως και να αποκαλύψει το μέλλον.

 

    Future 2Future 4

Προσεγγίζοντας Επιστημονικά τα Προμηνύματα του Αύριο

Ο πειρασμός να χρησιμοποιηθούν επιστημονικές μέθοδοι πάνω στην ανίχνευση της μορφής των πραγμάτων που θα έρθουν είναι οπωσδήποτε μεγάλος. Μπορεί ωστόσο η σημερινή επιστήμη να συλλάβει τα προμηνύματα του αύριο; Ο Έλληνας φυσικός Θεόδωρος Μόδης, που εργάστηκε για δεκαπέντε χρόνια ως ερευνητής στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών (CERN) στη Γενεύη, έχει ασχοληθεί με ποσοτικές μεθοδολογίες προβλέψεων κοινωνικού ενδιαφέροντος. Στο βιβλίο του Προβλέψεις ο Μόδης προσπαθεί να προσεγγίσει επιστημονικά τα προμηνύματα του αύριο, παρουσιάζοντας την ενδιαφέρουσα θεωρία της καμπύλης S.  Σύμφωνα με αυτή, η κωδωνοειδής καμπύλη εκφράζει τον κύκλο της ζωής ενός βιολογικού όντος ή ακόμη κι ενός προϊόντος και η σιγμοειδής καμπύλη S εκφράζει οπτικά την αθροιστική ανάπτυξη των μονάδων που αντιπροσωπεύονται από την κωδωνοειδή καμπύλη.  Πίσω από το κομψό σχήμα της καμπύλης S κρύβεται το γεγονός ότι η φυσιολογική ανάπτυξη υπακούει σε ανώτατα όρια, που δεν μπορεί να ξεπεράσει. Έτσι, αν γνωρίζουμε με ακριβείς μετρήσεις τα πρώτα στάδια ανάπτυξης ενός π.χ. προϊόντος, είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ποσοτικά το τελικό της μέγεθος.

Η ίδια η φύση φαίνεται να υπακούει σε αναπτυξιακούς περιορισμούς. Για παράδειγμα ο πληθυσμός των κουνελιών, που όσο έχουν τροφή πολλαπλασιάζονται ασταμάτητα, αρχίζει να επιβραδύνεται μόλις πλησιάσει ένα οριακό σημείο, που ορίζεται από τις δυνατότητες του οικολογικού χώρου. Μόλις λοιπόν ο πληθυσμός των κουνελιών πλησιάσει αυτό το οριακό σημείο, τότε αρχίζει να μειώνεται από διάφορες αρρώστιες κλπ. Μήπως το ίδιο δεν συμβαίνει και στην περίπτωση της αύξησης του ανθρώπινου πληθυσμού; Τον 18ο αιώνα ο βρετανός Μάλθους είχε διατυπώσει την άποψη ότι ο ανθρώπινος πληθυσμός αυξάνεται κατά γεωμετρική πρόοδο, ενώ οι δυνατότητες παραγωγής τροφής κατά αριθμητική πρόοδο. Το συμπέρασμα ακολουθούσε αμείλικτο: η ανθρωπότητα σύντομα θα αντιμετώπιζε το φάσμα ενός παγκόσμιου λιμού. Εχουν περάσει ωστόσο δύο αιώνες από τότε που ο Μάλθους δημοσίευσε την καταστροφολογική του μελέτη, ο ανθρώπινος πληθυσμός τετραπλασιάστηκε, αλλά καμιά παγκόσμια πείνα δεν απείλησε το ανθρώπινο είδος με εξαφάνιση. Ο Μάλθους απλά δεν υπολόγισε την τεράστια οικονομική και τεχνολογική εξέλιξη που ακολούθησε. Δεν είχε εκτιμήσει σωστά τον παράγοντα νοημοσύνη…

Αλλά ας επιστρέψουμε στην καμπύλη S. Σύμφωνα μ’ αυτή τη θεωρία μπορεί υπολογιστεί ο μέσος όρος «ζωής» ενός νέου μοντέλου ηλεκτρονικού υπολογιστή, εφόσον είναι γνωστό ότι οι υπολογιστές, όπως και τα έμβια όντα, ανταγωνίζονται μεταξύ τους για να καλύψουν την αγορά (περιβάλλον). Ένα πετυχημένο μοντέλο υπολογιστή μπορεί να καταλάβει την αγορά του, όπως ένα ζωντανό είδος καταλαμβάνει την οικολογική του θέση. Από την άλλη ένας καλλιτέχνης, αφού φθάσει στο αποκορύφωμα της δημιουργικότητας του και βγάλει τα «έργα της ζωής» του, εξαντλείται, φθίνει και στο τέλος πεθαίνει. Δεν είναι περίεργο λοιπόν που ο Μότσαρτ δεν πέθανε από γηρατειά, εφόσον σε ηλικία 35 χρονών είχε εξαντλήσει το 90% της δημιουργικότητας του. Η ακμή και η παρακμή της δημιουργικότητας ακολουθεί τον κύκλο της φυσικής ανάπτυξης και αυτό γιατί η μεγάλη παραγωγικότητα σχετίζεται με την καλή σωματική και διανοητική υγεία. Μήπως τελικά, με βάση την καμπύλη S, μπορούμε να προβλέψουμε (χονδρικά) το θάνατο μας;

Ο Μόδης ισχυρίζεται ότι σε γενικές γραμμές μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο, εφόσον και η δημιουργικότητα και η σωματική κατάσταση του ανθρώπου ακολουθεί κατά κανόνα μια κωδωνοειδή καμπύλη (ακμή-ωριμότητα-παρακμή). Αλλά, όπως ξέρουμε όλοι, στη ζωή υπάρχουν κι απρόβλεπτα ενδεχόμενα. Συχνά το τυχαίο εκτροχιάζει φυσικές διαδικασίες και οδηγεί σε αποτελέσματα που είναι αδύνατον να προβλεφθούν.

Παρ’ όλα αυτά η επιστήμη φιλοδοξεί να προβλέψει, όσο γίνεται καλύτερα, τις καιρικές συνθήκες, τις οικονομικές προοπτικές, να προδιαγράψει την εξέλιξη της κοινωνίας και, εν τέλει, το μέλλον της ανθρωπότητας. Κατά πόσο όμως είναι δυνατόν κάτι τέτοιο;

«Τυπικά όλοι μπορούμε να προβλέψουμε το μέλλον», υποστήριξαν πρόσφατα επιστήμονες από το Χάρβαρντ. Πειράματα έχουν αποδείξει ότι τα μάτια μας, μέσω ειδικών κυττάρων, μπορούν να υπολογίσουν τη μελλοντική θέση ενός αντικειμένου. Η ικανότητα πρόβλεψης είναι πολύ σημαντική για ένα ζωντανό ον, όπως είναι ο άνθρωπος: η πρόβλεψη μας οδηγεί στην εγρήγορση και η εγρήγορση αυξάνει την επιβιωσιμότητα μας. Αν ο άνθρωπος είναι όντως προικισμένος με προβλεπτική ικανότητα, που κατά καιρούς κάνει «μυστηριωδώς» την εμφάνιση της, αυτό συμβαίνει μόνο και μόνο για την προφύλαξη από μελλοντικούς κινδύνους. Όπως και να ‘χει «είναι δουλειά του μέλλοντος να είναι επικίνδυνο»…

Future 3

Είναι Το Μέλλον Χαοτικό;

Οι προσπάθειες ωστόσο της επιστήμης για πρόβλεψη του μέλλοντος γοητεύουν λιγότερο από την αστρολογία, που εκμεταλλεύεται την ανθρώπινη ματαιοδοξία για γνώση των μελλούμενων, καθώς και από τις θρησκείες, που αντλούν τη δύναμη τους από το φόβο που τρέφει κάθε ανθρώπινο πλάσμα για το θάνατο και κατεπέκταση για το άγνωστο. Πολλοί δίνουν μάλιστα μεγάλη σημασία στα «ιερά» και μη κείμενα των αρχαίων, πιστεύοντας ότι περιέχουν κωδικοποιημένα μηνύματα του μέλλοντος. Ειδικότερα θεωρείται ότι η Βίβλος είναι ένα μελλοντολογικό κείμενο, επειδή -δήθεν- περιέχει έναν μυστικό κώδικα που μπορεί ν’ ανακαλύψει το μέλλον!  Ωστόσο η μελλοντολογία δεν είναι ακριβώς επιστήμη, αλλά ένα είδος «ολιστικής» επιστήμης. Λένε ότι για να κάνεις «σωστή» μελλοντολογία χρειάζεσαι έναν αστρονόμο, έναν ποιητή κι έναν συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας! Κατά μια έννοια λοιπόν η μελλοντολογία βασίζεται στην «επιστήμη του χάους», υπόκειται δηλαδή στη μη-κανονικότητα. Όμως λένε κι ότι «εκεί που αρχίζει το χάος, σταματούν οι κλασσικές επιστήμες;».  Είναι άραγε το μέλλον χαοτικό; Είναι ένας απίθανος συνδυασμός απείρων πιθανοτήτων κι εναλλακτικών δρόμων; Για τη νεότευκτη επιστήμη της «χαολογίας» το χάος βρίσκεται παντού, άρα λοιπόν και στο μέλλον! Υπάρχουν άπειρες εναλλακτικές όψεις του μέλλοντος, ένα πλήθος από αλληλένδετες δυνατότητες, που καθιστούν κάθε προσπάθεια πρόβλεψης σχετική και περιορισμένη.  Είναι τελικά το μέλλον εντελώς απρόβλεπτο; Όπως υποστηρίζει μάλιστα κι ένας αμερικανός φυσικός: «η σχετικότητα κατέρριψε τη νευτώνεια ψευδαίσθηση για τον απόλυτο χώρο και χρόνο. Η κβαντική θεωρία κατέρριψε το νευτώνειο όνειρο μιας ελεγχόμενης διαδικασίας μέτρησης.  Και το χάος καταρρίπτει τη Λαπλασιανή φαντασία της ντετερμινιστικής δυνατότητας για πρόβλεψη».

Μήπως σε τελική ανάλυση είναι ανόητο να θέλουμε να προβλέπουμε το μέλλον; Μήπως δεν πρέπει να ζούμε στο παρελθόν ή στο μέλλον, αλλά στο παρόν, στο τώρα; Κάτι τέτοιο θα έδινε στο τώρα τη γεύση της αιωνιότητας…

Όπως άλλωστε λέει και ο αμερικανός γιατρός και συγγραφέας Deepak Chopra: «Κανείς δεν ανακάλυψε έναν καινούργιο κόσμο με το να ανησυχεί γι’ αυτόν».

 Future 1

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Θεόδωρος Μόδης, Προβλέψεις: Προσεγγίζοντας τα Προμηνύματα του Αύριο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1995.

James Gleick, Χάος: Μια Νέα Επιστήμη, Κάτοπτρο, 1990.

Michael Drosnin, Ο Κώδικας της Βίβλου, ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, 1998.

Alastair Rac, Κβαντομηχανική: Πλάνη ή Πραγματικότητα, Κάτοπτρο.

MICROTRENDS: Οι Μικρές Δυνάμεις που Αλλάζουν τον Κόσμο μας

MICROTRENDS

Οι Μικρές Δυνάμεις που Αλλάζουν τον Κόσμο μας

Ο κόσμος μας αλλάζει συνεχώς και αυτή η διαδικασία αλλαγής δεν ενεργοποιείται από κάποιες «μεγάλες ιστορικές δυνάμεις», αλλά από μικρές, ανεπαίσθητες δυνάμεις, που δημιουργούν σιγά-σιγά μεγάλες αλλαγές στις ανθρώπινες κοινωνίες. Αυτές τις «μικρές δυνάμεις» ή μικροτάσεις, που κρύβονται πίσω από τις αλλαγές που συμβαίνουν σήμερα στον κόσμο, χαρτογράφησε ο Mark J. Penn στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Microtrends: The Small Forces Behind Todays Big Changes, που αποτελεί ένα εγχειρίδιο ανίχνευσης της μορφής των πραγμάτων που έρχονται. Αλλά ας δούμε κάποιες από τις –πιο ενδιαφέρουσες κατά τη γνώμη μας– μικροτάσεις της εποχής μας, τις οποίες περιγράφει στο βιβλίο του ο Mark J. Penn. Έχουμε λοιπόν και λέμε:

  • Οι καιροί ευνοούν την πολυσυλεκτικότητα.
  • Αυξάνονται οι μεσοαστοί και οι χρεοκοπημένοι.
  • Οι μη νόμιμοι μετανάστες αυξάνονται παγκοσμίως.
  • Οι άνδρες γίνονται μπαμπάδες σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία.
  • Αυξάνονται οι γυναίκες που παντρεύονται νεότερους άνδρες.
  • Τα οικόσιτα ζώα (pet) γίνονται απαραίτητα.
  • Αυξάνονται οι ηλικιωμένοι γονείς που φορούν Pampers για την ακράτεια.
  • Αυξάνονται οι κουφοί.
  • Αυξάνονται οι φυλακισμένοι κατ’ οίκον.
  • Μειώνονται οι δημόσιοι υπάλληλοι με μόνιμη εργασία.

  • Οι γάμοι μεταξύ των gay αυξάνονται.
  • Οι καταναλωτές βιολογικών τροφίμων γίνονται όλο και πιο πολλοί…
  • Έφηβοι βγάζουν χρήματα μέσα από το Internet.
  • Αυξάνονται οι θάνατοι ανδρών από ατυχήματα και φόνους.
  • Όλο και περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο κάνουν τατουάζ.
  • Αυξάνονται οι Νεολουδίτες, που μισούν τις νέες τεχνολογίες.
  • Αυξάνονται οι Κινέζοι καλλιτέχνες.
  • Οι τρομοκράτες είναι όλο και πιο μορφωμένοι.
  • Η ξενοφοβία και ο φασισμός επεκτείνεται σε άτομα χαμηλής μόρφωσης και νοημοσύνης.
  • Όλο και πιο πολλοί δηλώνουν εραστές της πλαστικής χειρουργικής.
  • Αυξάνονται αυτοί που μισούν τον Ήλιο (Sun-Haters).
  • Απενοχοποιούνται οι Αριστερόχειρες.

Τελικά ο κόσμος που έρχεται φαίνεται όντως πολύ ενδιαφέρων…

 

FreeENERGY cover4

 

ΤΑ 20 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΑ 20 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Αυτοί δεν θα Μείνουν Άνεργοι!

1. ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕΣ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Η τεχνολογία θα καταστήσει σύντομα δυνατή τη δημιουργία οργανικών ανθρώπινων μελών. Ανάλογα θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας για καταστήματα που πουλούν ανθρώπινα μέλη και καταστήματα που τα επισκευάζουν.

2. ΝΑΝΟ-ΓΙΑΤΡΟΙ. Πρόοδοι στον τομέα της νανοτεχνολογίας για τη δημιουργία υπο-ατομικών συσκευών και θεραπειών ενδέχεται να φέρουν αλλαγές στην προσωπική περίθαλψη και έτσι θα χρειαστεί μια νέα γενιά νανο-ειδικών ιατρικής που θα διαχειρίζονται τις νέες θεραπείες.

3. ΑΓΡΟΤΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Οι αγρότες νέας γενιάς θα καλλιεργούν φυτά και θα εκτρέφουν ζώα που θα είναι γενετικά τροποποιημένα έτσι ώστε να παράγουν περισσότερη τροφή και να περιέχουν θρεπτικές πρωτεΐνες.

4. ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ. Θα χρειαζόμαστε ειδικούς που θα βοηθούν στη διαχείριση της υγείας και των αναγκών, του πληθυσμού ηλικιωμένων. Θα μπορούν να χρησιμοποιούν μια σειρά από νέες θεραπείες φαρμάκων, ψυχικής υγείας και εκγύμνασης.

5. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΙ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ. Χειρουργοί θα μπορούν να προσθέσουν επιπλέον μνήμη σε ανθρώπους και να βοηθήσουν αυτούς που είναι υπερβολικά εκτεθειμένοι σε πληροφορίες και να χρειάζονται περισσότερη μνήμη για να αποθηκεύουν την ενέργεια.

6. ΗΘΙΚΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ. Καθώς η επιστημονική πρόοδος επιταχύνεται σε τομείς όπως η κλωνοποίηση, ενδέχεται να χρειαστεί μια νέα γενιά ανθρώπων που θα καταλαβαίνουν την επιστήμη και θα βοηθούν την κοινωνία να κάνει ηθικές επιλογές εξέλιξης.

7. ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟΙ ΠΙΛΟΤΟΙ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΞΕΝΑΓΟΙ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ. Σε λίγες δεκαετίες θα χρειαστούμε πιλότους και ξεναγούς του διαστήματος καθώς και αρχιτέκτονες που θα σχεδιάζουν που θα ζούμε και θα εργαζόμαστε. Τρέχοντα έργα στο SICSA (Πανεπιστήμιο του Χιούστον) περιλαμβάνουν ένα θερμοκήπιο στον Άρη, σεληνιακά φυλάκια και οχήματα εξερεύνησης του διαστήματος.

8. ΚΑΘΕΤΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ. Τα κάθετα αγροκτήματα, σε ουρανοξύστες στο κέντρο των πόλεων θα αυξηθούν εντυπωσιακά μέχρι το 2020.

9. ΕΙΔΙΚΟΙ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ. Όσο οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής αυξάνονται, θα χρειαστούν μηχανικοί-επιστήμονες για να συμβάλουν στη μείωση ή ανατροπή των αποτελεσμάτων. Το φάσμα των επιστημών και τεχνολογιών που χρησιμοποιούν θα περιλαμβάνει, ενδεχομένως, τη συμπλήρωση των ωκεανών με ρινίσματα σιδήρου και την τοποθέτηση γιγαντιαίων ομπρελών που θα εκτρέπουν τις ακτίνες του ήλιου.

10. ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΣ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΣ.
Αν ένας θανατηφόρος ιός αρχίσει να εξαπλώνεται ταχέως, λίγες χώρες, και λίγοι άνθρωποι, θα είναι έτοιμοι. Γι’ αυτό χρειάζονται ομάδες ειδικών για να εφαρμόσουν άμεσα καραντίνα και να σώσουν εκατομμύρια ανθρώπους από τον κίνδυνο μόλυνσης.

11. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΚΑΙΡΙΚΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΩΝ. Η κλοπή σύννεφων για να δημιουργηθεί βροχή, είναι κάτι που ήδη συμβαίνει σε κάποιες γωνιές του πλανήτη και στο μέλλον θα χρειάζονται ειδικά σώματα που θα προστατεύουν στα σύννεφα και θα ελέγχουν ποιος έχει δικαίωμα να ψεκάσει με ιωδίδια αργύρου για να προκαλέσει βροχή από τα περαστικά σύννεφα…
12. ΕΙΚΟΝΙΚΟΙ ΔΙΚΗΓΟΡΟΙ. Όσο περισσότερο βγαίνουμε online, τόσο θα αυξάνεται η ανάγκη για ειδικούς δικηγόρους που θα επιλύουν νομικές διαφορές μεταξύ ατόμων που ζουν σε διαφορετικές χώρες με διαφορετικά νομικά συστήματα.

13. ΕΙΚΟΝΙΚΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΕΣ / ΨΗΦΙΑΚΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ. Ευφυή είδωλα ή χαρακτήρες υπολογιστών (avatar) ενδέχεται να βοηθούν ή ακόμα και να αντικαταστήσουν τους εκπαιδευτικούς στις τάξεις.
14. ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ. Θα χρειαστούμε σχεδιαστές και κατασκευαστές της επόμενης γενιάς μέσων μεταφοράς, χρησιμοποιώντας εναλλακτικά υλικά και καύσιμα..


15. ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΕΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝ. Καθώς το τηλεοπτικό, ραδιοφωνικό και διαδικτυακό περιεχόμενο γίνεται όλο και περισσότερο εξατομικευμένο, θα υπάρχουν θέσεις εργασίας για ανθρώπους που θα εργάζονται με παραγωγούς και διαφημιστές ώστε να δημιουργούν ειδήσεις και θέματα ανάλογα με τα προσωπικά ενδιαφέροντα του καθενός. Οι εξατομίκευση θα γίνεται από ηλεκτρονικούς υπολογιστές ενώ η παρουσίαση των ειδήσεων θα γίνεται από ανθρώπους.

16. ΚΑΘΑΡΙΣΤΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Καθώς αυξάνονται τα ηλεκτρονικά δεδομένα και οι πληροφορίες για τον καθένα μας, θα χρειαζόμαστε οπωσδήποτε μια ειδική «καθαρίστρια» που θα ξεφορτώνεται με ασφάλεια ό,τι δεν χρειαζόμαστε.

17. ΟΙΚΙΑΚΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΒΟΗΘΟΣ. Οι ηλεκτρονικές βοηθοί θα μας βοηθούν να οργανώνουμε την ηλεκτρονική ζωή μας, θα κοιτάζουν και θα καθαρίζουν τα email μας, θα εξασφαλίζουν την σωστή αποθήκευση των προφίλ, των δεδομένων και των password μας.

18. ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΧΡΟΝΟΥ.
Ο χρόνος πάντα ήταν χρήμα και υπάρχουν ήδη άνθρωποι που αναλαμβάνουν διαχείριση χρόνου. Στο μέλλον, ενδεχομένως να προκύψουν και αγορές όπου ο χρόνος θα διαπραγματεύεται ως εναλλακτική νομισματική μονάδα.

19. ΕΡΓΑΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ. Πιθανόν να χρειαστούμε εργαζόμενους που θα αναλάβουν ανθρώπους που έχουν υποστεί τραύματα ή έχουν μπει στο περιθώριο της κοινωνικής δικτύωσης.

20. ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΙ ΜΑΝΑΤΖΕΡ. Αυτή η δουλειά θα είναι προέκταση του ρόλου που σήμερα παίζουν οι στυλίστες και οι μάνατζερς των διασημοτήτων. Θα είναι ο υπεύθυνος για την δημιουργία της προσωπικής μας «μάρκας» χρησιμοποιώντας κοινωνική δικτύωση και άλλα μέσα.

Πηγή: Fast Future Research

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΕΝΙΣΧΥΣΗ

ΜΕ ΤΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΛΑΚΕΤΑ ΤΕΣΛΑ