Category Archives: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ-THESSALONIKI-SALONICA

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ» ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ

Θεσσαλονίκη, “Εναλλακτική Πρωτεύουσα” των Βαλκανίων

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Alternative Salonika greece-naked-bike-ride-2010
Έναν αιώνα μετά την απελευθέρωσή της από τα δεσμά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την ενσωμάτωση της στην Ελλάδα, η Θεσσαλονίκη πέρασε πολλές περιπέτειες, αλλά δεν απαλλάχθηκε ποτέ από τους μύθους, από τα συμπλέγματά και τις ψευδαισθήσεις της.
H Θεσσαλονίκη δεν είναι η “οικονομική πρωτεύουσα” των Βαλκανίων, που επί δύο δεκαετίες διατυμπάνιζαν για ψηφοθηρικούς λόγους οι Έλληνες πολιτικοί (ντόπιοι και του Κέντρου) των δύο κυβερνητικών κομμάτων, ώστε να κολακεύουν τον ευαίσθητο, ακόμη και στις ιδανικότερες συνθήκες, τοπικισμό των Θεσσαλονικέων. Δεν είναι πολιτικό κέντρο αποφάσεων ή ένα “Βαλκανικό City” του σύγχρονου τουρμποκαπιταλισμού με φιλοδοξίες γεωοικονομικής διείσδυσης στη βαλκανική της ενδοχώρα και στυγνής εκμετάλλευσής της. Και ασφαλώς δεν είναι πρωτεύουσα κανενός κράτους.
Η Θεσσαλονίκη θα μπορούσε ωστόσο να είναι η Εναλλακτική Πρωτεύουσα των Βαλκανίων”. Καταρχάς, λόγω γεωπολιτικής θέσης και ιστορίας, η Θεσσαλονίκη διαθέτει ένα τεράστιο φυσικό δυναμικό σε λανθάνουσα κατάσταση και μια διεθνή πολιτιστική ακτινοβολία που ξεπερνά τα σύνορα της Ελλάδας. Αυτή η δυναμική “συνωμοσία” της Γεωγραφίας με την Ιστορία έχουν καταστήσει τη Θεσσαλονίκη ανά τους αιώνες ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά, εμπορικά και πολιτιστικά κέντρα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Καθόλου τυχαίο λοιπόν που η Θεσσαλονίκη είναι η μοναδική πόλη μεταξύ Κωνσταντινούπολης (ιστορική πρωτεύουσα δύο αυτοκρατοριών) και Μονάχου (πρωτεύουσα της Βαυαρίας και ισχυρό οικονομικό και βιομηχανικό κέντρο της Γερμανίας), που έχει πληθυσμό πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκους ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΚΡΑΤΟΥΣ. Το γεγονός αυτό από μόνο του αναδεικνύει το τεράστιο φυσικό δυναμικό της, που παραμένει εν πολλοίς ανεκμετάλλευτο.
Τι σημαίνει ωστόσο “Εναλλακτική Πρωτεύουσα των Βαλκανίων”;

Salonica &  olympos

  • Σημαίνει να γίνει επιτέλους η Θεσσαλονίκη μια Ανοικτή και Φιλόξενη Μητρόπολη -αποβάλλοντας κάθε ξενοφοβικό και κλειστοφοβικό σύμπλεγμα καθώς και τη στείρα αντιπαράθεσή της με την υδροκέφαλη Αθήνα- που θα φιλοξενεί όλο τον χρόνο συνεχείς εκδηλώσεις (πολιτιστικές, καλλιτεχνικές, επιστημονικές κ.α.), διεθνείς “εναλλακτικές διασκέψεις” (π.χ. για το ζήτημα της αντιαπαγόρευσης, των διακρίσεων κατά των γυναικών, των δικαιωμάτων των πεζών, της ηλεκτρονικής παρακολούθησης και της καταπάτησης της ιδιωτικότητας κ.α.) καθώς και εναλλακτικά φεστιβάλ (π.χ.. εναλλακτικές μορφές τέχνης και υποκουλτούρας, αντιαπαγορευτικά φεστιβάλ, Gay Pride, Γυμνή Ποδηλασία κ.α.), που θα απευθύνονται κυρίως στους νέους της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου λειτουργώντας ως ένα “τεχνο-αλχημιστικό εργαστήρι” του 21ου αιώνα, ως ένας Κόμβος σύνθεσης και ανάπτυξης νέων ιδεών και καλλιτεχνικών τάσεων με διεθνή ακτινοβολία.
  • Σημαίνει να γίνει η Θεσσαλονίκη μια “θερμοκοιτίδα” νέων τεχνολογιών, φιλικών προς το περιβάλλον, έχοντας ως επίκεντρό τους τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την αειφόρο ανάπτυξη. Να βρεθεί στην πρωτοπορία ίδρυσης νέων μικρομεσαίων επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας και λογισμικού, που θα αξιοποιούν δημιουργικά το εξαίρετο και καλά εκπαιδευμένο νεανικό δυναμικό της, παράγοντας κυρίως υψηλής ποιότητας “πολιτιστικά προϊόντα” (ταινίες, ντοκιμαντέρ, εκπαιδευτικά Video Games, Animations, μουσικά βίντεο, hi tech παραστάσεις κ.α.) τα οποία θα απευθύνονται στην παγκόσμια αγορά.Kamara
  • Σημαίνει να γίνει η Θεσσαλονίκη ένα θεσμοθετημένο ή έστω άτυπο “Καλλιτεχνικό Άσυλο”, μια “εναλλακτική προσφυγούπολη”, που θα υποδέχεται και θα φιλοξενεί πρωτοποριακές τάσεις και προκλητικούς καλλιτέχνες, που σε άλλες χώρες (κυρίως Τριτοκοσμικές) είναι υπό δίωξη για τις πολιτικές και άλλες ιδέες και απόψεις τους, για το ίδιο τους το ανατρεπτικό έργο. Να τους παρέχει ένα “εναλλακτικό διαβατήριο”, ώστε να διαμένουν και να δημιουργούν στη Θεσσαλονίκη χωρίς να φοβούνται ότι θα υποστούν διώξεις, διακρίσεις ή λογοκρισία. Να ανακηρυχθεί έτσι η Θεσσαλονίκη “Πόλη του Ελεύθερου Πνεύματος”, πόλη των “Ελεύθερων Δημιουργών” και πόλη που βρίσκεται στην πολιτιστική πρωτοπορία της ανθρωπότητας.
  • Σημαίνει να γίνει η Θεσσαλονίκη πόλη των “Ελευθεριακών Χώρων”, των αυτοδιαχειριζόμενων πολιτιστικών και καλλιτεχνικών κέντρων, των “Ελεύθερων Ζωνών” κατοικίας και δράσης ιδιαίτερων καλλιτεχνικών ομάδων και δημιουργών (π.χ. στα πρότυπα της Κοπεγχάγης), αξιοποιώντας τους άφθονους εγκαταλελειμμένους και παρηκμασμένους βιομηχανικούς χώρους, τα παλιά εργοστάσια και αποθήκες στο λιμάνι, τα διάφορα νεοκλασικά κτίρια που φθείρονται άσκοπα από το χρόνο, γειτονιές που υποβαθμίζονται συνεχώς και να γίνουν όλοι αυτοί οι χώροι νέες “Κυψέλες Δημιουργίας” του 21ου αιώνα. Salonika karavaki
  • Σημαίνει να υιοθετήσει η Θεσσαλονίκη έναν πιο ανθρώπινο τρόπο ζωής, φιλικό προς το περιβάλλον, που θα ευνοεί τους πεζούς και τους ποδηλάτες -και άλλους εναλλακτικούς τρόπους μαζικής μεταφοράς- εις βάρος της κυριαρχίας των ρυπογόνων (ατμοσφαιρικά, ηχητικά και αισθητικά) αυτοκινήτων. Να δημιουργηθούν στο κέντρο της πόλης “Ζώνες Slow Motion”, με χαμηλή ηχορύπανση και ένταση, με καταστήματα Slow Food, που θα ευνοούν τις ανθρώπινες επαφές και συζητήσεις, τις ανταλλαγές απόψεων σε περιβάλλοντα “χαμηλής έντασης”, ιδανικά για την αφομοίωση νέων ιδεών, αλλά και ελκυστικά για την αγχολυτική περιήγηση των ξένων επισκεπτών της πόλης.
  • Σημαίνει να αποβάλλει επιτέλους η Θεσσαλονίκη τα όποια συντηρητικά, εθνικιστικά και ξεονοφοβικά αντανακλαστικά διαθέτει ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας της, έπειτα από δεκαετίες “πλύσης εγκεφάλου” ότι αποτελεί “Πόλη των Συνόρων” και βρίσκεται συνεχώς υπό ξένη απειλή. Ορισμένοι πρέπει επιτέλους να το χωνέψουν πως ο Ψυχρός Πόλεμος έχει τελειώσει εδώ και 25 χρόνια, πως οι Βαλκανικοί Πόλεμοι τέλειωσαν πριν από έναν αιώνα και η Θεσσαλονίκη δεν απειλείται πλέον από κανέναν και δεν είναι μαι “μεθοριακή πόλη” -αντίθετα είναι μια πόλη-λιμάνι, ένας πολύτιμος κόμβος στο κέντρο πλέον των Βαλκανίων.SaloniKA

Η Θεσσαλονίκη, Εναλλακτική Πρωτεύουσα των Βαλκανίων θα πρέπει να είναι ανοικτή προς το έξω κόσμο, μια ανοικτή μητρόπολη και όχι ένα κλειστοφοβικό “κεφαλοχώρι των Βαλκανίων”. Να μη φοβάται να ρισκάρει, να εξερευνά το νέο, το διαφορετικό και το άγνωστο και να καταστεί έτσι μια δυναμική εξέδρα εξακτίνωσης ιδεών, καλλιτεχνικών τάσεων και εναλλακτικού τρόπου ζωής προς Δύση και Ανατολή, Βορρά και Νότο. Μια πόλη-φάρος του Ελληνισμού του 21ου αιώνα, όπως ήταν και η Αλεξάνδρεια της Ελληνιστικής Εποχής.
Η Θεσσαλονίκη, Εναλλακτική Πρωτεύουσα των Βαλκανίων, θα μπορούσε να γίνει το νέο όραμα των Θεσσαλονικέων για τον 21ο αιώνα. Ένα όραμα που θα αξιοποιεί τα δυναμικά στοιχεία της παραδοσιακής κοσμοπολίτικης κουλτούρας της πόλης μας αλλά και θα δημιουργεί νέες τεχνο-πολιτιστικές συνθέσεις που θα εκτοξεύσουν και πάλι τη Θεσσαλονίκη στην τροχιά των πιο ζωντανών και δυναμικών πόλεων όχι μόνον της Ευρώπης αλλά και ολόκληρου του πλανήτη.

 

*Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας και δημιουργός του περιοδικού ΖΕΝΙΘ (www.zenithmag.wordpress.com). Ζει και δημιουργεί στη Θεσσαλονίκη και ταξιδεύει συχνά στη βαλκανική ενδοχώρα.

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ «ΕΡΩΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ «ΕΡΩΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

ΓΙΑΤΙ ΜΑΣ ΚΑΤΑΔΙΩΚΕΙ Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ «ΕΡΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ»;

Salonika 1

«Όταν σκέπτομαι την μοίρα των Εβραίων, η δήθεν ‘’ερωτική Θεσσαλονίκη’’ μου μοιάζει σκηνικό θανάτου. Γράφουν και λένε πολλά γι’ αυτή την πόλη –αλλά σπάνια μία λέξη για τους χαμένους».

Νίκος Δήμου, συγγραφέας

 

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

 Salonica

Ένας από τους μύθους που κατατρέχει τη σημερινή Θεσσαλονίκη είναι αυτός της «ερωτικής πόλης» Πρόκειται για μια πεποίθηση-ταμπού, που οι ρίζες της χάνονται στα βάθη των αιώνων. Η κοσμοπολίτικη Θεσσαλονίκη, με την πανσπερμία των φυλών της, τις πανέμορφες φορεσιές των γυναικών, τις περίφημες πιάτσες και τα ονομαστά μπορντέλα της, ασκούσε πάντοτε μιαν ακαταμάχητη γοητεία στους κατοίκους της επαρχίας, που κατέφευγαν συχνά σ’ αυτήν για να γευτούν τις απαγορευμένες ηδονές της. Δεν είναι παράξενο λοιπόν, που με την πάροδο του χρόνου, η Θεσσαλονίκη απέκτησε τη φήμη της «ερωτικής πόλης» με φαλλικό μάλιστα σύμβολο της τον… Λευκό Πύργο!

Σήμερα ο χαρακτηρισμός της Θεσσαλονίκης ως «ερωτική πόλη» προβάλλεται από ορισμένους ειρωνικά ακόμη και κοροϊδευτικά. Πρόκειται για ένα στερεότυπο που μάλλον δεν έχει αντίκρισμα στο παρόν της πόλης. Οι κυβερνώντες συνηθίζουν να χαϊδολογούν τον ευαίσθητο, ακόμη και στις ιδανικότερες συνθήκες, τοπικιστικό εγωισμό των Θεσσαλονικέων, με χαρακτηρισμούς περί δήθεν «ερωτικής πόλης», που είναι πιο «φιλική και αυθεντική», σε σχέση με την «ψυχρή και ψεύτικη» Αθήνα. Ορισμένοι προσπαθούν να βρουν την αιτιολογία της φήμης περί «ερωτικής πόλης» στα πάθη που εμπνέει ιστορικά η Θεσσαλονίκη: «Ζώντας στη σκιά της Βασιλεύουσας Κωνσταντινούπολης και εδώ και 90 χρόνια της Αθήνας, άναβε πάντα φωτιά για να ζεσταθεί…» Ανοησίες!

Αν και πλέον η Θεσσαλονίκη ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΗ, εντούτοις η φήμη της είναι απολύτως δικαιολογημένη διότι στο παρελθόν υπήρξε όντως η πλέον ερωτική πόλη των Βαλκανίων. Και θα δούμε αμέσως το γιατί.

 Salnika 4
Η «ΑΜΑΡΤΩΛΗ» ΜΠΑΡΑ ΚΑΙ Η ΣΤΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

Δεν γνωρίζουμε κατά πόσο «ερωτική πόλη» υπήρξε η Θεσσαλονίκη κατά την αρχαιότητα, αν και είναι γνωστό πως υπήρχαν στην πόλη αρκετά Ιερά της Αφροδίτης και άλλων οργιαστικών θεοτήτων της Ανατολής. Το σίγουρο πάντως είναι πως η Θεσσαλονίκη ήταν ένας φημισμένος προορισμός για «σεξουαλικό τουρισμό» από την εποχή ακόμη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Οθωμανική Θεσσαλονίκη προσέφερε κάθε είδους σεξουαλικές και άλλες απολαύσεις στους επισκέπτες της, και ήταν φημισμένη για τα λουτρά της, τα χανουμάκια της, τα χασισοποτεία της και τα πορνοστάσια της. Οι Οθωμανοί αξιωματούχοι είχαν τα μικρά ιδιωτικά τους χαρέμια, ενώ κάθε αξιοσέβαστος νεαρός Εβραίος της Σαλονίκης δεν μπορούσε να αρνηθεί την πρόσκληση κάποιου φίλου του να επισκεφθεί την «αδελφή» του. Όσο για τους Έλληνες της πόλης…

Στα τέλη του 19ου αιώνα η περιοχή του αγοραίου έρωτα της Θεσσαλονίκης άρχισε να εντοπίζεται στα δυτικά της πόλης και κοντά στο λιμάνι. Οι αφιερωμένες στη θεά του έρωτα περιοχές του Βαρδαρίου, όπως τα πολυτραγουδισμένα Λαδάδικα και η θρυλική Μπάρα, βρίσκονταν πάντα κοντά στο λιμάνι και στις δυτικές πύλες της Θεσσαλονίκης, για να εξυπηρετούν καλύτερα τους εισερχόμενους στην πόλη ταξιδιώτες. Στα «Σπίτια» του Κανάλ ντ’ Αμούρ έβρισκαν ως πρόσφατα καταφύγιο οι κουρασμένοι ταξιδιώτες, οι φαντάροι, οι ναυτικοί, οι έμποροι, οι βαριεστημένοι σύζυγοι και κάθε κατηγορίας εκπρόσωποι του αρσενικού φύλου. Με πρόσωπα φτιασιδωμένα από επιστρώματα φτηνών καλλυντικών, οι ιέρειες του έρωτα, γυμνές και με τα πόδια προκλητικά ανοιγμένα, καλούσαν τους βιαστικούς περαστικούς να γευτούν τον «αγοραίο έρωτα».

Η χρυσή εποχή της θρυλικής Μπάρας (από το Ισπανοεβραιϊκό Μπάριο) ή συνοικία των Ελών ήταν το 1916-1918, όταν η κοσμοπολίτικη Στρατιά της Ανατολής, που αριθμούσε 300.000 άνδρες, του Στρατηγού Σαράϊγ αποβιβάστηκε στην Θεσσαλονίκη. Με την παρουσία της τεράστιας στρατιάς του Σαράιγ η Θεσσαλονίκη μεταβλήθηκε σε μια κοσμοπολίτικη μυρμηγκοφωλιά: στο ήδη υπάρχον εθνολογικό μείγμα των κατοίκων της (Εβραίοι, Έλληνες, Τούρκοι, Σλάβοι, Αρβανίτες, Βλάχοι, Φραγκολεβαντίνοι κ.α.) προστέθηκε και το ετερόκλητο συνοθύλευμα του συμμαχικού εκστρατευτικού σώματος. Οι Γάλλοι μετέφεραν εκεί Αλγερινούς, Μαροκάνους, Σενεγαλέζους, μαύρους από το Σουδάν καθώς επίσης και κρεόλους από την Καραϊβική. Οι Άγγλοι αποβίβασαν στην πόλη και Σκωτσέζους, Αυστραλούς, Νεοζηλανδούς αλλά και διάφορες φυλές της Ινδίας. Υπήρχαν επίσης Ιταλοί και Ρώσοι στρατιώτες, ενώ τέλος προστέθηκαν οι πολυπληθείς Σέρβοι και Μαυροβούνιοι. Σε καμιά άλλη ευρωπαϊκή πόλη δεν είχαν συγκεντρωθεί έως τότε τόσες πολλές και διαφορετικές φυλές –μια πραγματική Βαβέλ εθνοτήτων, γλωσσών, θρησκειών και συνομωσιών! Η φανταχτερή Θεσσαλονίκη ζούσε εκείνη την εποχή ανεπανάληπτες στιγμές… Μαζί με τη Στρατιά της Ανατολής κατέφθασαν και καραβάνια από πόρνες, κάθε χρώματος, φυλής και γλώσσας που, μαζί με το ντόπιο δυναμικό, ανέλαβαν να ικανοποιήσουν τις σεξουαλικές ορμές της τεράστιας στρατιάς του Σαράιγ. Στην ακμή της η «συνοικία του αίσχους» είχε πάνω από 2.000 πόρνες!

Στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου η Μπάρα ήταν η μεγαλύτερη συνοικία με «κόκκινα φώτα» στην Ευρώπη. Ειδικά τη νύχτα ήταν μια πολυσύχναστη περιοχή. Για τους νεαρούς στρατιώτες η Μπάρα ήταν ο αγαπημένος τους τόπος για διασκέδαση και απόλαυση. Στη διάρκεια του πολέμου οι στρατιώτες ήταν οι περισσότεροι πελάτες της Μπάρας. Γι’ αυτό και ξένοι στρατιωτικοί γιατροί επισκέπτονταν συχνά τις πόρνες για να εξετάσουν την κατάσταση της υγείας τους, ώστε να προστατεύσουν τους στρατιώτες τους από αφροδίσια νοσήματα και ιδιαίτερα από τη σύφιλη, τη μάστιγα εκείνης της εποχής.

Ορισμένα «σπίτια» είχαν μια απλή και σχεδόν οικογενειακή ατμόσφαιρα, ενώ οι πόρνες προέρχονταν απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας και της Κύπρου, ανάμεσά τους και αρκετές ντόπιες Θεσσαλονικιές (Ελληνίδες, Εβραίες και Μουσουλμάνες). Μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου παρέμειναν στη Μπάρα γύρω στις 1.000 πόρνες, που εξυπηρετούσαν στα μικρά δωματιάκια τους φαντάρους, εμπόρους αλλά και αγρότες της Μακεδονίας. Όμως ο αριθμός τους έφθινε σταδιακά.

 Salonika 5
Ο ΣΟΥΡΕΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΠΑΡΑΣ

Το «γκέτο» της Μπάρας, ήταν ένας σουρεαλιστικός κόσμος φουκαράδων, τυχοδιωκτών και αγοραίου έρωτα, που λειτουργούσε με τους δικούς του κανόνες. Πολλοί συγγραφείς, που επισκέπτονταν τότε τη Θεσσαλονίκη, περιέγραφαν τη «γοητεία» και την «παραδοσιακή ερωτική αίσθηση της Ανατολής», που απέπνεε η πόλη και ιδιαίτερα η Μπάρα. Η ρωσική επανάσταση τον Οκτώβριο του 1917 καθώς και η Μικρασιατική καταστροφή έφεραν στην πόλη καταδιωγμένους Ρώσους αριστοκράτες και εξαθλιωμένους Μικρασιάτες πρόσφυγες. Ανάμεσα τους υπήρχαν και πολλά «απροστάτευτα και ορφανά κορίτσια», που η οικονομική ανάγκη τα καθιστούσε ευάλωτα και τα ωθούσε προς την πορνεία.

Οι πουτάνες ή πόρνες (στα τούρκικα ονομάζονταν και «μικρές κυρίες» ή χανουμάκια) ζούσαν κάτω από τη βία των νταβατζήδων τους και των πελατών τους. Κάποιες από αυτές τις «κοινές γυναίκες» κατέληγαν το πρωί μεθυσμένες, ημίγυμνες, με μαυρισμένα μάτια και με το αίμα να κυλά από τη μύτη και τα δόντια τους, αφού το προηγούμενο βράδυ είχαν υποστεί κακοποίηση από θυμωμένους και μεθυσμένους πελάτες. Σε μερικά ανωτέρου επιπέδου «σπίτια» η Πατρόνα ή «Μαμά» κανόνιζε τις τιμές και διαπραγματεύονταν το «εμπόρευμα» της. Συχνά μάλιστα έστελνε και κοπέλες σε ιδιωτικές επισκέψεις σε σπίτια αριστοκρατών. Πολλές ήταν οι «Μαντάμ» της εποχής που η φήμη τους απλώθηκε σε όλη την πόλη, όπως η Μαντάμ Κλεοπάτρα, η Μαντάμ Ζιζέλ (Εβραία) και η Μαντάμ Δεδέ. Η τελευταία, που ήταν και νονά του παιδιού του αρχηγού της αστυνομίας Νίκου Μουσχουντή, διατηρούσε το μπορντέλο της στην οδό Αγγελάκη, σχεδόν αποκλειστικά με κορίτσια-πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία. Η ίδια διατηρούσε ένα δίκτυο πληροφοριοδοτών κι έτσι πολύ γρήγορα μια πληροφορία για νέα πρόσωπα του υποκόσμου έφθανε στις Αρχές. Ήταν γνωστές άλλωστε οι σχέσεις μεταξύ των επικεφαλής της αστυνομίας της Θεσσαλονίκης και του υποκόσμου.

 SALONIKA ntaides

Ο ΑΡΧΙΝΤΑΗΔΕΣ ΚΑΙ ΜΑΧΑΙΡΟΒΓΑΛΤΕΣ

Από τις θρυλικές μορφές της Μπάρας εκείνης της εποχής ξεχωρίζει ο «ντυμένος πάντα στην τρίχα» Άλκης Πετσάς, ο επονομαζόμενος και «Βασιλιάς της Μπάρας». Ο Πετσάς, ο αρχινταής του Βαρδάρη, ήταν ο αρχηγός μιας συμμορίας, αποτελούμενη από νταήδες και μαχαιροβγάλτες, με προέλευση την Κωνσταντινούπολη και παραρτήματα σε Σμύρνη και Κρήτη.

Σύμφωνα με τον αείμνηστο θεσσαλονικιό συγγραφέα Μάριο Μαρίνο Χαραλάμπους (1937-2007): «Ο Άλκης Πετσάς ήταν τότε ο αναμφισβήτητος βασιλιάς του μικρόκοσμου και του υπόκοσμου της Θεσσαλονίκης. Των χασισέμπορων, των χασισοποτών, των νταβατζήδων, των μπουρδέλων, των μιζαδόρων, των χαρτοπαικτικών λεσχών. Είχε επιβληθεί με την παλικαριά του, το μυαλό του και την καλοσύνη του. Όλα εξαρτιόταν απ’ αυτόν. Ήταν ο αφέντης της περιοχής» (Η Χρυσή Πύλη της Δύσης, εκδ. Άγνωστο).

Ο Άλκης Πετσάς γεννήθηκε στο Βόλο, αλλά μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη, στη συνοικία Ταταύλα. Εκεί μπήκε στον κόσμο του χασίς και της σωματεμπορίας. Όταν ήρθε στη Θεσσαλονίκη επιβλήθηκε γρήγορα στο μικρόκοσμο της Μπάρας. Κάθε σύγκρουση μαζί του έβγαινε καταστροφική για τους αντιπάλους του. Δεν άργησε έτσι να εξελιχθεί στον «βασιλιά της Μπάρας».

Το στέκι και ορμητήριο του ήταν ένα καφενείο-χασισοποτείο στη Μπάρα, στην οδό Αφροδίτης 51, απέναντι από το μπορντέλο της Μαντάμ Ερασμίας. Ήταν ένα μικρό μαγαζί με καναπέδες στον τοίχο, λίγα τραπεζάκια, καρέκλες κι ένα μιντέρι για να ξαπλώνει. Σε γενικές γραμμές ο Άλκης Πέτσας είχε καλή φήμη στον υπόκοσμο της Θεσσαλονίκης. Θεωρούνταν άτομο «με μπέσα», αδιάφθορος, που βοηθούσε τους φτωχούς: Ο Πετσάς ήταν ο εγγυητής της ασφάλειας στη Μπάρα και κρατούσε την εγκληματικότητα σε χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο μέρα με τη μέρα μεγάλωνε ο αριθμός των δυσαρεστημένων, που ήθελαν να τον ξεφορτωθούν.

Το 1932 έφθασαν στην Μπάρα δύο νταήδες από την Αθήνα, Σμυρνιοί στην καταγωγή. Ήταν δύο αδέρφια, οι Αυγουλάδες, ο Παράσχος και ο Χατζής. Αυτοί ήρθαν σε επαφή με δυσαρεστημένους Σμυρνιούς της Θεσσαλονίκης κι άρχισαν να οργανώνουν δικές τους λέσχες, εκβιασμούς και πορνεία. Σύντομα ο υπόκοσμος της πόλης χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα: στους «Κωνσταντινοπολίτες» του Άλκη Πετσά και στους «Σμυρνιούς» των Αυγουλάδων. Οι μεταξύ τους συγκρούσεις άρχισαν να πυκνώνουν. Ένα βράδυ το πρωτοπαλίκαρο του Άλκης, ο Κέρκυρας, πυροβόλησε και τραυμάτισε τον μεγάλο αδελφό Αυγουλά. Αυτός ορκίστηκε εκδίκηση.

Οι Αυγουλάδες παρακολουθούσαν τις κινήσεις του Άλκη για να βρουν ευκαιρία να τον κτυπήσουν. Η ευκαιρία δόθηκε ένα βράδυ στο μαγαζί του στην οδό Αφροδίτης 51. Οι Αυγουλάδες, προφασιζόμενοι ότι ήθελαν να του μιλήσουν, τον πυροβόλησαν πολλές φορές με δύο πιστόλια και μετά άρχισαν να τον μαχαιρώνουν. «Μπαμπέσηδες!», ήταν η μόνη λέξη που πρόλαβε να ξεστομίσει. Ζούσε ακόμη όταν τον πήγαν στο νοσοκομείο. Είχε φάει επτά σφαίρες και 11 μαχαιριές. Στην κηδεία του, που έγινε την επόμενη μέρα, παραβρέθηκαν όλοι οι ντάηδες της Σαλονίκης, ενώ όλα τα «σπίτια» και όλες οι χαρτοπαικτικές λέσχες της Μπάρας παρέμειναν την ίδια μέρα κλειστά ως ένδειξη πένθους…

 Salonika -vardaris_2

«ΑΓΑΠΗΤΙΚΟΙ» ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΕΜΠΟΡΟΙ

Η πορνεία ήταν σημαντικό κομμάτι της οικονομίας της Θεσσαλονίκης του Μεσοπολέμου. To 1928 υπήρχαν τουλάχιστον 48 πορνεία με επίσημη άδεια, ενώ υπήρχαν και δεκάδες άλλα «σπίτια» που λειτουργούσαν παράνομα. Αλλά ήδη η καθωσπρέπει αστική κοινωνία της πόλης θεωρούσε καθήκον της την εξάλειψη του «αποστήματος» της Μπάρας.

Αφορμή για τις εκστρατείες «εξυγίανσης» της πόλης και εξουδετέρωσης της αμαρτωλής Μπάρας, υπήρξαν και διάφορα περιστατικά ορισμένων καλών και σεμνών κοριτσιών που εξωθήθηκαν από τους «αγαπητικούς» τους στην πορνεία. Είναι η γνωστή από τις εφημερίδες της εποχής η περίπτωση της Χρυσούλας Τ., που διατηρούσε «ερωτικές σχέσεις» με τον Παναγιώτη Πιερίδη, επειδή εκείνος της υποσχέθηκε ότι θα την παντρευτεί. Όμως η Χρυσούλα δεν στάθηκε τυχερή. Σύντομα βρέθηκε ξαπλωμένη σε κρεβάτι όχι στο νέο της σπίτι, όπως της είχε υποσχεθεί, αλλά στο μπορντέλο μιας παλιάς φίλης και συνεταίρου του Πιερίδη, της Αγγέλας Μαχαιρά, γνωστής και ως «Το Μαχαίρι». Η Χρυσούλα κατάλαβε τότε ότι ο «καλός» της την προόριζε για πόρνη, το έσκασε και κατήγγειλε το περιστατικό στην αστυνομία. Όπως έμαθε στη συνέχεια δεν ήταν η πρώτη φορά που συνέβαινε κάτι τέτοιο και ότι το σύστημα αυτό απέδιδε και εφοδίαζε τα μπορντέλα της πόλης με «φρέσκο κρέας».

Το 1934 η συντηρητική εφημερίδα Μακεδονία επιδόθηκε σε μια ηθικολογική αρθρογραφία σχετικά με την «εξυγίανση» της πόλης από την «άσεμνη και καταραμένη» πορνεία, λέγοντας πως «άλλες πόλεις κατάφεραν ήδη να καθαρίσουν από αυτή την κατάρα».

 solunpojar16

Η ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΗΣ «ΕΡΩΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

Την περίοδο του Β’ Παγκόσμιου Πόλεμου ο νέος αρχινταής της Μπάρας ήταν ο Κέρκυρας, το αλλοτινό πρωτοπαλίκαρο του Άλκη Πετσά. Αυτός την περίοδο της Κατοχής έγινε Ταγματασφαλίτης και συνεργάτης των Γερμανών. Άνοιξε μάλιστα και μπουζουκτσίδικο για τους μαυραγορίτρες –οι μόνοι που είχαν τότε λεφτά και καλοπερνούσαν–, όπου έπαιξε και ο Τσιτσάνης.

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης, η Εκκλησία, αλλά και ο νεοσύστατος ΟΗΕ, ζήτησαν και επεδίωξαν να κλείσει η Μπάρα –η «ντροπή της Θεσσαλονίκης». Έξω από την Μπάρα τα περισσότερα μπορντέλα έκλεισαν το 1949, εκτός από ορισμένα που παρέμειναν ανοικτά για να εξυπηρετούν τις σεξουαλικές ανάγκες των στρατιωτών και των επισκεπτών της πόλης. Το 1951 τα περισσότερα σπίτια μέσα στη Μπάρα κατέβασαν τις πόρτες τους και ορισμένα από αυτά μετακόμισαν κοντά στην περιοχή του νέου σιδηροδρομικού σταθμού. Παρά τις διώξεις των αρχών η πορνεία στη Θεσσαλονίκη συνέχιζε να υπάρχει underground και, όταν κάποιο αμερικανικό πολεμικό σκάφος προσέγγιζε το λιμάνι της όπως έγινε το 1952, «ξαφνικά» η παραλία και το κέντρο της πόλης γέμιζαν από γυναίκες «αμφιβόλου και υπόπτου ηθικής». Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1950 πάνω από εκατό «άσεμνες γυναίκες», σχεδόν όλες τους Ελληνίδες, ασχολούνταν επαγγελματικά με την πορνεία.

Η περιοχή γύρω από την πλατεία Βαρδαρίου συνέχισε να εμπνέει τους ποιητές και συγγραφείς της πόλης, που συνέβαλαν με τα γραπτά τους στη φήμη της Θεσσαλονίκης ως «ερωτικής πόλης». Βέβαια μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι συγγραφείς είχαν την τάση να βλέπουν το ζήτημα ρομαντικά και να υμνούν την προπολεμική Μπάρα, παραβλέποντας το γεγονός πως η άνθηση της πορνείας στην περίοδο του Μεσοπολέμου ήταν αποτέλεσμα της μεγάλης κοινωνικής κρίσης που προκάλεσε στην πόλη η Μικρασιατική Καταστροφή.

Σήμερα ωστόσο, όλες αυτές οι περιοχές δεν είναι παρά μια χλωμή σκιά του ένδοξου εαυτού τους των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα. Στις μέρες μας στις οδούς Βάκχου, Αφροδίτης, Οδυσσέως κ.α. τα «κόκκινα φωτάκια» σπανίζουν και οι επισκέπτες ολοένα και λιγοστεύουν –αν και τελευταία η ροή έχει κάπως αυξηθεί εξαιτίας των ανδρών μεταναστών που θέλουν να ικανοποιήσουν τις σεξουαλικές τους ορέξεις. Λίγους δρόμους πιο πέρα τα ονομαστά Λαδάδικα «αναβαθμίστηκαν» και μετατράπηκαν σε στέκια ενός αντισηπτικού τρόπου διασκέδασης της νεολαίας. Κι η θρυλική Μπάρα, βυθισμένη στο απόκοσμο μεγαλείο της παρακμής της ζει τους έσχατους καιρούς της. Άλλη μια παραδοσιακή γειτονιά, σήμα κατατεθέν της ερωτικής Θεσσαλονίκης, αργοσβήνει και ίσως κάποια στιγμή «αναβαθμιστεί» και αυτή και γίνει άλλη μια αντισηπτική ατραξιόν για ξεστρατισμένους τουρίστες…

  

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1912-2012

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1912-2012

EKATO ΧΡΟΝΙΑ ΜΟΝΑΞΙΑΣ;

 

«Μου αρέσει υπερβολικά αυτή η πόλις, ακόμη δεν μπορώ να πιστέψω ό,τι ανήκει σε μας!»

Αθηναίος πολιτικός όταν επισκέφτηκε για πρώτη φορά τη Θεσσαλονίκη το 1913

 

Εκατό χρόνια από την Απελευθέρωση…

Εκατό χρόνια Εξάρτησης από το Κέντρο…

Εκατό χρόνια από την Δημιουργία των Δυτικών Συνοικιών…

 

Του Γιώργου Στάμκου (stamkos@post.com)

 

 

To 2012 συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από τότε που η ασιατική ομίχλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αποσύρθηκε από το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι των Βαλκανίων και της Μεσογείου: τη Θεσσαλονίκη. Η πόλη συμπληρώνει έναν αιώνα απελευθέρωσης και ενσωμάτωσης στην Ελλάδα και ταυτόχρονα έναν αιώνα κοσμογονικών εθνολογικών ανακατατάξεων, απομόνωσης, περιφρόνησης και εξάρτησης από το Κέντρο: την Αθήνα. Συμπληρώνει παράλληλα κι έναν αιώνα από την ίδρυση των Δυτικών Συνοικιών, που ξεκίνησαν τη διαδρομή τους ως προσφυγικοί συνοικισμοί οι οποίοι φιλοξένησαν τους ξεριζωμένους Έλληνες της Μικρά Ασίας, του Πόντου και της ανατολικής Θράκης κ.α. –γειτονιές αρχικά της εργατικής τάξης– για να εξελιχθούν σε οργανικά τμήματα του σημερινού πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης, ο πληθυσμός του οποίου ξεπερνάει το ένα εκατομμύριο κατοίκους.

Λίγες Σταγόνες Ιστορίας…

Κτισμένη πριν από 2.327 χρόνια (το 315 π.Χ.), όταν ο βασιλιάς της Μακεδονίας Κάσσανδρος ένωσε τα 26 διάσπαρτα «πολίσματα» που υπήρχαν στην περιοχή του Θερμαϊκού Κόλπου, η πόλη της Θεσσαλονίκης έμελλε να διαδραματίσει σημαντικό ιστορικό, οικονομικό και πολιτιστικό ρόλο σε ολόκληρη την περιοχή. Μέχρι την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης το 330 μ.Χ. η Θεσσαλονίκη ήταν η μεγαλύτερη πόλη των Βαλκανίων, το σπουδαιότερο λιμάνι απ’ όπου διέρχονταν και η περίφημη Via Egnatia (Εγνατία Οδός). Μετά την κατάκτηση της από τους Ρωμαίους το 168 π.Χ. είχε κηρυχθεί «ελεύθερη πόλη» και γνώρισε μεγάλη ακμή, φιλοξενώντας ακόμη και τα ανάκτορα του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Γαλέριου. Κατά την περίοδο του Βυζαντίου η Θεσσαλονίκη –η πόλη του Κυρίλλου και Μεθοδίου, εκχριστιανιστών των Σλάβων– ήταν η δεύτερη πόλη της Αυτοκρατορίας, φτάνοντας σε μεγάλη ακμή στις αρχές του 14ου αιώνα με τον πληθυσμό της να ξεπερνά τις εκατό χιλιάδες κατοίκους, διπλάσιο από το Παρίσι εκείνης της εποχής.

Η κατάκτηση της πόλης απ’ τους Οθωμανούς, το 1430, δημιούργησε νέα δεδομένα. Με την εγκατάσταση μουσουλμάνων και με τον ερχομό των Ισπανοεβραίων το 1492 η Θεσσαλονίκη απέκτησε έντονο πολυπολιτισμικό χαρακτήρα, έγινε ένα οθωμανικό διοικητικό κέντρο, με πολλές κοινότητες (Χριστιανοί, Εβραίοι και Μουσουλμάνοι), έχοντας τα χαρακτηριστικά του αστικού τοπίου μιας οθωμανικής πόλης, με κατάλοιπα βυζαντινού, ρωμαϊκού και ελληνιστικού παρελθόντος. Η ακμή της συνεχίστηκε και τον 16ο κα 17ο αιώνα ήταν το μεγαλύτερο λιμάνι της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς βρισκόταν στο σημείο όπου διασταυρωνόταν τα δύο μεγαλύτερα δίκτυα κυκλοφορίας της περιοχής, το χερσαίο και το θαλάσσιο. Σ’ αυτό το συνετέλεσε και η ισχυρή παρουσία του –γνωστού για το «εμπορικό του δαιμόνιο»– εβραϊκού στοιχείου, που το 1914 αριθμούσε 90.000 σε μια πόλη 170.000 κατοίκων.

Από την Απελευθέρωση στην Εξάρτηση

Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον Ελληνικό Στρατό στις 26 Οκτωβρίου του 1912 και η ένταξή της στο ελληνικό κράτος, άνοιξαν μια νέα σελίδα στην ιστορία της πόλης. Η εγκατάσταση στην πόλη περισσότερων από 160.000 Ελλήνων προσφύγων από περιοχές της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (ανάμεσα στο 1912 και το 1922), ενίσχυσαν το ελληνικό στοιχείο καθιστώντας το και δημογραφικά κυρίαρχο στην πόλη. Η αποχώρηση των Μουσουλμάνων κατοίκων της, που ολοκληρώθηκε το 1924, και ο εκτοπισμός και η εξόντωση από τους Ναζί κατακτητές το 1943 της συντριπτικής πλειονότητας των Σαλονικιών Εβραίων, είχαν ως παράπλευρο αποτέλεσμα τον εξελληνισμό της πόλης –καθώς και πολλά τραύματα αλλά και «φαντάσματα» στο συλλογικό ασυνείδητο των Θεσσαλονικιών. Το οθωμανικό αστικό τοπίο της χάθηκε, ως συνέπεια και της Μεγάλης Πυρκαγιάς του 1917. Τα σχέδια του Γάλλου αρχιτέκτονα Ερνέστο Εμπράρ φιλοδοξούσαν να καταστήσουν τη Θεσσαλονίκη «μαργαριτάρι της Μεσογείου» και σύγχρονη μεγαλούπόλη. Δεν ευοδώθηκαν όμως κι έτσι επικράτησε η πολεοδομική αναρχία, που οδήγησε στο σημερινό τσιμεντομουσαμά. Οι προσφυγικές γειτονιές στα Δυτικά, που τη δεκαετία του 1920 αποκαλούνταν περιφρονητικά «τενεκέ μαχαλά» από τους ντόπιους, χρειάστηκε να περάσουν δεκαετίες για να μετατραπούν σε τακτοποιημένα προάστια και στη συνέχεια σε αστικές περιοχές, χωρίς ωστόσο τα προβλήματα τους να εκλείψουν.

Μετά την απελευθέρωσή της η Θεσσαλονίκη απώλεσε τη μεγάλη βαλκανική της ενδοχώρα και η επιρροή της περιορίστηκε στην παραλιακή ζώνη που αντιπροσώπευαν η ελληνική Μακεδονία και Θράκη. Μια ζώνη αρκετά μικρή για μια τόσο σπουδαία πόλη, αλλά αρκετή για να μην της επιτρέψει να παρακμάσει εντελώς. Η χαριστική βολή ωστόσο δόθηκε μετά το 1945, με την υπαγωγή των βόρειων Βαλκανίων στο λεγόμενο «Κομμουνιστικό Μπλοκ», πράγμα που οδήγησε επί 45 χρόνια στην αποκοπή της πόλης από τη φυσική και ζωτική βαλκανική της ενδοχώρα. Έτσι η Θεσσαλονίκη, αν και έζησε μια σημαντική βιομηχανική και αστική ανάπτυξη από τη δεκαετία του 1960, μετατράπηκε από κέντρο των Βαλκανίων σε μια «συνοριακή πόλη», 65 μάλιστα χιλιόμετρα κοντά στο Σιδηρούν Παραπέτασμα. Όλο αυτό το διάστημα η πόλη διήγε ένα βίο πολιτικών αναταραχών (π.χ. η δολοφονία του Γρ. Λαμπράκη), εξάρτησης και υποδούλωσης στην πρωτεύουσα. Όπως επισημαίνει εύστοχα και ο Έλληνας καθηγητής Γεωπολιτικής Γιώργος Πρεβελάκης: «Η συμπεριφορά του αθηναϊκού πολιτικού κατεστημένου έναντι της Θεσσαλονίκης, μετά το 1922, δίνει μια ιδέα του τραυματισμού που προκάλεσε η Μικρασιατική Καταστροφή και του αισθήματος αβεβαιότητας που επικράτησε στην Ελλάδα». Είναι αλήθεια πως τόσο ο Εμφύλιος Πόλεμος, όσο και ο Ψυχρός Πόλεμος επηρέασαν την πολιτική συμπεριφορά και την ψυχολογία κυρίως των κατοίκων της Θεσσαλονίκης και της βόρειας Ελλάδας γενικότερα, που είχαν ξεριζωθεί και τραυματιστεί κι αισθάνονταν μια ανασφάλεια σχετικά με την εγγύτητα της πόλης τους με τις κομμουνιστικές χώρες. Αυτή την ανασφάλεια και τους φόβους εκμεταλλεύτηκε η ντόπια συντηρητική ελίτ προκειμένου να επιβάλει την κυριαρχία της στην πόλη, καλλιεργώντας στους Θεσσαλονικείς μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα κάστρου υπό πολιορκία.

Το «Άνοιγμα» της Βαλκανικής Ενδοχώρας

Μετά το 1990 η διάλυση του «Κομμουνιστικού μπλοκ» και της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας και η σταδιακή επανένωση της Ευρώπης, δημιούργησαν στη Θεσσαλονίκη νέες ευκαιρίες να επανασυνδεθεί με την ενδοχώρα της και να ανακτήσει έτσι τον σπουδαίο γεωιστορικό της ρόλο. Ωστόσο οι πόλεμοι στην πρώην Γιουγκοσλαβία (1991-1995) και η διαμάχη με τα γειτονικά Σκόπια για το όνομα Μακεδονία, συντηρούσαν μια ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα και δεν επέτρεπαν τη Θεσσαλονίκη και την Ελλάδα κατ’ επέκταση να εκδιπλωθεί γεωοικονομικά στα Βαλκάνια. Τη νέα αυτή πολεμική ατμόσφαιρα εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο η ντόπια εθνολαϊκιστική ελίτ (πολιτικοί, ιεράρχες κ.α.) προκειμένου να επιβάλει εκ νέου μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα στην πόλη εμποδίζοντας την να επανακτήσει το φυσικό της ρόλο στα Βαλκάνια. Κυριάρχησαν έτσι εσωστρεφείς φωνές ενός ιδιότυπου εθνολαϊκισμού, που αντί να ανοίξει απομόνωσε, όχι μόνο τη Θεσσαλονίκη αλλά ολόκληρη τη βόρεια Ελλάδα. Χάθηκε πολύτιμος χρόνος και μαζί δυνάμεις και ευκαιρίες.

Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ασφυκτική εξάρτησή της από την Αθήνα, δεν επέτρεψαν στη Θεσσαλονίκη να ανοιχτεί άφοβα προς τα Βαλκάνια και να εκμεταλλευτεί ευκαιρίες που εμφανίζονται μια φορά στη διάρκεια του αιώνα. Το «άνοιγμα» της ενδοχώρας πραγματοποιήθηκε με δειλά βήματα, ενώ η πόλη είδε την ανεργία της να αυξάνει γεωμετρικά με τη φυγή ντόπιων επιχειρήσεων εντάσεως εργασίας προς τις γειτονικές της χώρες με φτηνά εργατικά χέρια και χαμηλή φορολογία. Από την άλλη ο λαός της Θεσσαλονίκης, όντας ένα βήμα πιο μπροστά από τις πολιτικές ελίτ της πόλης, δημιούργησε τις δικές του ανθρώπινες γέφυρες επικοινωνίας και διασύνδεσης με τα Βαλκάνια οι οποίες χρειάζονται βάθος χρόνου για να αποδώσουν.

Βρισκόμαστε πλέον στο 2012,  εν μέσω της χειρότερης οικονομικής κρίσης που έπληξε την Ελλάδα, που βρίσκεται στο χείλος της χρεοκοπίας. Η Θεσσαλονίκη υφίσταται από κάθε άποψη τις επιπτώσεις αυτής της κρίσης, με έντονη αποβιομηχάνιση, κλείσιμο και φυγή επιχειρήσεων και την ανεργία των κατοίκων της να έχει εκτοξευθεί σε στρατοσφαιρικά ύψη. Οι ευκαιρίες ωστόσο συνεχίζουν να υπάρχουν. Ζούμε, βλέπετε, σε μια γωνιά του κόσμου όπου οι ισχυρές αναπτυξιακές προοπτικές των γειτόνων μας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη προσφέρουν μοναδικές ευκαιρίες στις ελληνικές επιχειρήσεις και όχι μόνο. Χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις στον τομέα της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών, του λιανικού εμπορίου, των τροφίμων, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, της υγείας, της εκπαίδευσης κλπ. επεκτείνουν δυναμικά την παρουσία τους και τις δραστηριότητές τους στις χώρες αυτές. Οι γειτονικές μας χώρες έχουν κατά κεφαλήν εισόδημα πολύ χαμηλότερο σε σχέση με αυτό της Ελλάδος και, συνεπώς, θα αναπτυχθούν ταχύτατα τα επόμενα είκοσι χρόνια. Στα χρόνια που έρχονται η Θεσσαλονίκη και η περιφέρεια της θα αποκομίσει τεράστια οφέλη τόσο στον τομέα του τουρισμού, όσο και του εμπορίου, των υπηρεσιών και της ενέργειας. Η Θεσσαλονίκη, που είναι και η μεγαλύτερη πόλη των Βαλκανίων που δεν είναι πρωτεύουσα (άλλο ένα στοιχείο του φυσικού δυναμισμού της), είναι κομβική πόλη όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και ολόκληρων των Βαλκανίων. Είναι η πύλη των Βαλκανίων προς τη Μεσόγειο και οι Δυτικές Συνοικίες αποτελούν διαχρονικά την πύλη της Θεσσαλονίκης προς την ενδοχώρα της.

Μετά από «εκατό χρόνια μοναξιάς» αρχίζει ένας νέος αιώνας για τη Θεσσαλονίκη. Με αισιοδοξία κι ευελιξία, καινοτομίες κι εργατικότητα, οι Θεσσαλονικείς, θα πρέπει άφοβα να ξανοιχτούν για να κατακτήσουν το μέλλον. Άλλωστε η Ιστορία και η Γεωγραφία συνωμοτούν για να τα καταφέρουν…

ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

Eξερευνώντας τα Μυστικά της Βαλκανικής Ενδοχώρας

Συγγραφείς:  ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ & ΜΙΛΙΤΣΑ ΚΟΣΑΝΟΒΙΤΣ

 

 

 

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

1. ΜΥΣΤΙΚΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ: Μυστήρια στις Όχθες του Δούναβη

2. ΒΛΑΧΙΚΗ ΜΑΓΕΙΑ:  Ένα Μυστικό Ταξίδι στην Ανατολική Σερβία

3.ΟΡΟΣ ΡΑΝΤΑΝ ΚΑΙ ΤΟ «ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ»: Τα Μυστικά της Σέρβικης «Πεντέλης»

4. ΣΤΑ ΙΧΝΗ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ: Η Σκιά μιας Μεσαιωνικής Αίρεσης που Στοιχειώνει τα Βαλκάνια

5. Η  ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ  ΤΩΝ   ΠΑΛAΙΩΝ  ΘΕΩΝ: O Νεοπαγανισμός στις Σλαβικές Χώρες των Βαλκανίων

6. Η ΚΟΚΚΙΝΗ «ΘΡΗΣΚΕΙΑ» ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ: Οι Θεοί της Προηγούμενης Θρησκείας Γίνονται Πάντα οι «Διάβολοι» της Επόμενης!

 7. ΤΣΕΤΝΙΚΣ ΚΑΙ ΠΑΡΤΙΖΑΝΟΙ: Το  Αντάρτικο των Τσέτνικς στη Σερβία (1941-1945) και οι Παρτιζάνοι του Τίτο

8. ΣΙΩΠΗΡΗ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ: Το Ολοκαύτωμα των Σέρβων από τους Κροάτες Ούστασι (1941-1945)

9. Η ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ: Το «Ιδιωτικό Βασίλειο» του Μάρκο Μιλόσεβιτς στο Ποζάρεβατς

10: ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΩΝ

11.ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΒΑΡΔΑΡΗΣ: Tα Μυστικά της Άλλης «Μακεδονίας» και η Βυζαντινή Διαμάχη για το Όνομα Μακεδονία

12. ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ DNA ΤΟΥ ΜΕΓΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ; Η Διαμάχη για την Προέλευση των Αρχαίων Μακεδόνων και οι Ανορθόδοξες Έρευνες των Σκοπίων

 13. ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: Θρακικά Μυστήρια, Σλαβικός Μυστικισμός και Εξωγήινα Κρανία

14. VANGA: Η Τυφλή Προφήτισσα των Βαλκανίων

15 ΜΑΓΙΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ: Περιπλάνηση σε μια Αθάνατη Πόλη

16. ΒΟΥΚΟΝΤΛΑΚ ΚΑΙ ΒΑΜΠΙΡ: Οι Νυχτερινοί Δαίμονες των Βαλκανίων

17. ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΔΡΑΚΟΥΛΑ: Γιατί ο Βλαντ Τέπες Έγινε Βαμπίρ;

18. ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ: Βρυκολακιασμένοι και Νεραϊδοπαρμένοι Βαλκάνιοι

19. Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΖΟΥΓΚΟΡΙΕ: Ο Ισχυρότερος Θαυματουργός Τόπος των Καθολικών στα Βαλκάνια

20. ΙΕΡΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΡΟΑΤΙΑ: Κυνήγι Μαγισσών στα Δυτικά Βαλκάνια

21. ΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟ ΚΟΣΟΒΟ: H «Ιερή Γη» των Σέρβων στα Χέρια των Αλβανών

22. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ; Τα Νέα «Εθνικά Καθαρά» Βαλκάνια και Σενάρια Επαναχάραξης των Συνόρων

23. Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΜΥΣΤΗΡΙΩΝ: Οι «Αστικοί Θρύλοι» της Μυστικής Πρωτεύουσας των Βαλκανίων

 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Στοιχειωμένα Βαλκάνια Εξώφυλλο

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ AMEΣΑ ΤΑ «ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ»;
 

Το βιβλίο (400 σελίδες) κανονικά στοιχίζει 25 ευρώ, αλλά σας το προσφέρουμε με έκπτωση 25% (20 ευρώ).

Με ΔΩΡΕΑΝ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής (μέσω ΕΛΤΑ), θα σας έρθει άμεσα στο σπίτι σας Μόνον με 20 ευρώ!

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215

ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Στοιχειωμένα Βαλκάνια”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail:
stamkos@post.com

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

balkania

«Ένα φάντασμα στοιχειωνει τον Δυτικό Πολιτισμό.

Το Φάντασμα των Βαλκανίων»

Maria Todorova, Imagining the Balkans