Category Archives: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ – CREATIVE RESISTANCE

Η Τέχνη της Ζωής: Ξυπνήστε στο Τώρα!

Η Τέχνη της Ζωής

Ξυπνήστε στο Τώρα! 

Related image

Η Συνείδηση δημιουργεί τον κόσμο αυτό και χάνεται στην δημιουργία της.

Eckhart Tolle

Image result for The art of life

Γράφει η Μίλιτσα Κοσάνοβιτς

Εμείς οι άνθρωποι φτιάξαμε έναν κόσμο με τον όποιον καταδικάσαμε τον εαυτό μας στην ουσιαστική μοναξιά και απομόνωση. Νομίζουμε ότι ακούμε, αλλά δεν ακούμε, νομίζουμε ότι βλέπουμε αλλά δεν βλέπουμε, νομίζουμε ότι αγαπάμε, αλλά δεν αγαπάμε, νομίζουμε ότι υπάρχουμε αλλά δεν υπάρχουμε. Δεν επικοινωνούμε πραγματικά με τους άλλους αλλά με τις ίδιες μας τις σκέψεις. Όταν συζητούμε συνήθως δεν ακούμε τους άλλους τι λένε αλλά σκεφτόμαστε τι θα πούμε εμείς, για να κερδίσουμε τον αγώνα του διαλόγου ή να κερδίσουμε το παιχνίδι που παίζει το Εγώ μας με το Εγώ του άλλου, του συνομιλητή. Αυτή είναι η μεγαλύτερη αποτυχία μας, και η κύρια αιτία της όλο και μεγαλύτερης απομόνωσης που υπάρχει στο σύγχρονο κόσμο μας.

the-art-of-life

Εμείς δημιουργούμε τον κόσμο μας την κάθε στιγμή που περνά με την παρουσία μας και μόνο. Για να το κατανοήσουμε αυτό πρέπει να είμαστε παρόντες, να είμαστε ένα με το πραγματικό μας εαυτό και όχι με το εικονικό «Εγώ» με το οποίο ταυτιζόμαστε. Την παρουσία μας μπορούμε να την αισθανθούμε μερικώς στην περιοχή του Hλιακού Συμπλέγματος (plexus solaris) και μερικώς εξωτερικά στο χώρο που βρισκόμαστε. Η εμβέλεια της παρουσίας μας είναι περίπου ένα τετραγωνικό μέτρο, μέχρι εκεί που εκτείνεται και η αύρα μας. Εκτός της παρουσίας μας είμαστε συνειδητοί των πραγμάτων γύρω μας, της μουσικής που ακούμε, των λέξεών που εκστομίζει κάποιος δικός μας άνθρωπος, της κίνησης αυτοκινήτων και ανθρώπων, αν είμαστε στο δρόμο, των πουλιών κλπ. Όμως τις περισσότερες φορές δεν είμαστε συνειδητοί της ίδιας της παρουσίας μας, του ατόμου μας χωρίς το οποίο θα είμαστε μόρια και στοιχεία σκορπισμένα στο χώρο. Και αυτό συμβαίνει επειδή τις περισσότερες φορές είμαστε ταυτισμένοι με κάποιες σκέψεις που μας πολιορκούν και μας βασανίζουν γιατί νομίζουμε ότι αυτό που σκεφτόμαστε είμαστε εμείς, η ζωή μας. Δεν έχουμε καν τη δυνατότητα να δούμε από άλλη γωνία τα πράγματα. Μόνο όταν είμαστε χαλαροί και ήρεμοι, όταν δεν μας απασχολεί τίποτα συγκεκριμένο και δεν είμαστε αιχμάλωτοι των συναισθημάτων μας, αλλά αφήνουμε τις περιπλανώμενες σκέψεις όπως έρχονται να φεύγουν, να περνάνε μπροστά από το παρατηρητικό μάτι της συνείδησής μας, χωρίς να προσκολλούμαστε σ’ αυτές, τότε μπορούμε να πούμε πως είμαστε παρόντες. Είμαστε λοιπόν εν δυνάμει συνειδητές προσωπικότητες που δημιουργούν και αλλάζουν αυτόν τον κόσμο καθημερινά, αλλά πολλές φορές χανόμαστε στη δημιουργία μας. Και όπως λέει ένας σύγχρονος δάσκαλος της Δύναμης του Τώρα (αυτός είναι και ο τίτλος και πολύ γνωστού βιβλίου του), ο Εκάρτ Τόλλε: «Ο θεός πρέπει να έχει χαθεί μέσα στην δημιουργία και μετά ξύπνησε και κοίταξε γύρω του με έκπληξη».

Related image

Όταν μιλάμε για ύπαρξη συνήθως μιλάμε για τη μορφή με την οποία ταυτίζεται. Η ύπαρξη έρχεται από το αόρατο και φανερώνεται, είναι το ηλιακό μας σύστημα, το σώμα μας, τα ζώα, τα δέντρα, τα λουλούδια… άρα η ύπαρξη είναι οτιδήποτε μπορούμε να καταλάβουμε με τις πέντε αισθήσεις μας. Εδώ θα έπρεπε, αν όχι να συμφωνήσουμε, τουλάχιστόν να φανταστούμε πως υπάρχουν και υπάρξεις τις οποίες εμείς, ή τουλάχιστόν οι περισσότεροι από εμάς, δεν μπορούμε να τις αντιληφθούμε με τις πέντε αισθήσεις μας, όχι τουλάχιστον στις συνηθισμένες συνθήκες που ζούμε. Όμως το σύμπαν μας, η φύση μας είναι βαθιά ριζωμένη σε κάθε ον, σε κάθε ύπαρξη γύρω μας, και εκδηλώνεται με πολλούς τρόπους και με άπειρες όψεις της –ορατές και αόρατες. Για την ολιστική εξέλιξη της ανθρωπότητας, των θνητών θεών εν δυνάμει και αυτό είμαστε εξαιτίας της μοναδικής ικανότητας να κατανοούμε και να δημιουργούμε τα πράγματα, είναι πάρα πολύ σημαντική η επαφή με το δικό μας αόρατο σώμα, αυτό που δεν εκδηλώνεται, που είναι μέσα και έξω, που είναι γύρω μας, που δεν ονομάζεται και δεν έχει μορφή.

Το σώμα μας αυτό είναι ενεργειακό και δεν πεθαίνει ποτέ, όπως καμία ενέργεια δεν πεθαίνει απλά μετατρέπεται, υποβαθμίζεται ή αναβαθμίζεται και εκδηλώνεται με μια άλλη μορφή. Όταν για κάποιο λόγο, είτε εσκεμμένα είτε αυθόρμητα ανοίγει ο νους μας –άρα γινόμαστε «open minded»!–, ο εγκέφαλος αρχίζει και λειτουργεί με μεγαλύτερη αντιληπτότητα, μπορεί και αντιλαμβάνεται την αστρική φύση του. Αλλά όταν «βγαίνουμε» από αυτή την βαθιά αντίληψη και αφηνόμαστε πάλι στις «γήινες» σκέψεις-πολιορκητές του τύπου: «Εγώ έχω…, εκείνο δεν έχω, θέλω εκείνο το αυτοκίνητο…, την θέεελω…, δεν έχω λεφτά…, δεν με αγαπάει…», αρχίζουμε πάλι και σκεφτόμαστε σαν σκεπτόμενες μηχανές πιστεύοντας ότι υπάρχουμε με αυτό τον υποκειμενικό τρόπο.

Δεν χρειαζόμαστε αυτόν τον αλλόκοτο ανταγωνισμό, γιατί όλοι είμαστε Ένα, και κανείς δεν μπορεί μόνος του. Είμαστε ένα και με το πιο μακρινό άτομο του πλανήτη, πόσο μάλιστα με τους δικούς μας διπλανούς συνανθρώπους, γείτονες, συγγενείς και φίλους, αδέλφια και παιδιά. 

Image result for The art of life

Η Αίσθηση της Παρουσίας

Ας φανταστούμε ότι είμαστε σε μια άγνωστη πόλη και αναζητούμε κάποια οδό. Συναντάμε στο δρόμο έναν τυχαίο άνθρωπο, κάποιον που δεν έχουμε ξαναδεί, και τον ρωτάμε αν ξέρει που είναι… Εκεί θα υπάρχει μια στιγμή της επικοινωνίας. Εκείνα τα τρία δευτερόλεπτα που περιμένουμε την απάντηση, εκεί υπάρχει μια σιωπή, αταραξία, ηρεμία… χωρίς την συνηθισμένη κρίση. Εκεί υπάρχει η αίσθηση της παρουσίας, εκεί καταλαβαίνουμε ότι έχουμε πραγματικά συναντήσει ένα άλλο ανθρώπινο ον, έγινε η επικοινωνία σε ένα βαθύτερο επίπεδο. Και αυτό είναι μόνο δυνατόν αν δεν είμαστε αντιδραστικοί στη μορφή, αν δεν ασχολούμαστε με το πώς είναι αυτό το άτομο, μαύρο, λευκό, καλοντυμένο, κακοντυμένο κλπ…

Κανονικά θα έπρεπε να επικοινωνούμε κάνοντας ορθή χρήση του εγκεφάλου μας γιατί εκεί βρίσκεται το κέντρο των επικοινωνιακών διαύλων μας. Δυστυχώς οι περισσότεροι από μας τους ανθρώπους ακόμη επικοινωνούμε σε ένα άλλο επίπεδο, σε ένα επίπεδο των συναισθημάτων. Δεν καταφέρνουμε να δούμε συνήθως την αληθινή κατάσταση στην οποία βρίσκεται το άλλο άτομο, επίσης δεν καταφέρνουμε να ακούσουμε το περιεχόμενο του εγκεφάλου του, τι είναι αυτό που έχει στο νου του, την ώρα που προσπαθεί να μας πει κάτι. Δεν ακούμε αυτό που θέλει να μας πει ο άνθρωπος, αλλά ακούμε εκείνο που έχουμε εμείς στο μυαλό μας, βλέπουμε αυτό που θέλουμε να δούμε …

Ο καθαρός νους, η καθαρή συνείδηση δεν επηρεάζεται από τα συναισθήματα και γι’ αυτό επικοινωνεί ήρεμα. Σ’ αυτή την επικοινωνία δεν υπάρχει πάθος γιατί δεν υπάρχει το Εγώ. Σε μία σωστή επικοινωνία αναζητείται μια αντικειμενική άποψη, και μπορούμε να την αποκτήσουμε μόνο αν ξεχάσουμε το Εγώ μας και τα «συμφέροντά» μας. Και να δώσουμε το κυρίαρχο λόγο στο νου αντί στα συναισθήματα που κυριαρχούνται από το πάθος και τον εγωκεντρισμό –χρειάζονται μόνο μερικά δευτερόλεπτα πριν την αντίδραση. Μόνο μερικά δευτερόλεπτα χρειάζεται ο νους για να αποτρέψει το κακό, την κακή και υποκειμενική αντίδραση που μπορεί να προκαλέσει ένας θολός και μπερδεμένος από τα συναισθήματα νους. Όταν εκείνα τα τρία δευτερόλεπτα επικοινωνούμε με τον άλλον, με τον ορθό και αληθινό τρόπο αισθανόμαστε ότι πραγματικά υπάρχουμε εδώ και τώρα και αυτό μας γεμίζει χαρά και υγεία.

Οι σκέψεις που μας πολιορκούν όλη την ώρα, εκτός που μας δημιουργούν άγχος, μας κλέβουν τις πραγματικές, ανεπανάληπτες στιγμές από τη ζωή μας.

Οι σκέψεις φόβου και άγχους είναι σαν φαντάσματα που μας στοιχειώνουν.

Image result for The art of life

Η Σιωπηλή «Ζώνη» του Νου

Η φυσική κατάσταση του νου είναι χωρίς σκέψεις. Μερικοί την ονομάζουν «Ζώνη». Η ονομασία αυτή έρχεται από τους μεγάλους αθλητές που ξέρουν ότι όταν βρίσκονται στην κατάσταση χωρίς σκέψεις, στη «Ζώνη» δηλαδή, η ενέργεια ελεύθερα ρέει μέσα από αυτούς και τότε βρίσκονται στο αποκορύφωμα των δυνάμεών τους.

Αν θέλουμε να εξελιχθούμε ως ανθρώπινα όντα, για να μπορούμε να ακούσουμε τις πληροφορίες που μας προσφέρονται απλόχερα από το Σύμπαν, πρέπει να μάθουμε απλά να υπάρχουμε, να βιώνουμε τα πράγματα χωρίς σκέψεις. Αυτός είναι και ο βασικός σκοπός του κάθε διαλογισμού. Όχι ότι πρέπει να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε, αυτό δεν είναι δυνατόν και να το θέλουμε, άλλωστε ο νους είναι σαν μια μαϊμού που πηδάει όλη την ώρα από ‘δω κι απ’ εκεί, αλλά μπορούμε να μάθουμε να ασκούμαστε και να χαλαρώνουμε ταυτόχρονα στην πιο φυσική και ορθή κατάσταση του νου: χωρίς σκέψεις. Μόνο σ’ αυτή την κατάσταση μπορούμε να δούμε τα πράγματα όπως πραγματικά είναι. Μόνο σ’ αυτή τη φυσική κατάσταση του νου μπορούμε να βρούμε τη σωστή λύση σε κάποιο πρόβλημα. Μόνο σε αυτή τη κατάσταση του νου μπορούμε να πάρουμε πληροφορίες από άλλα επίπεδα, από το «συλλογικό ασυνείδητο», όπως το ονομάζει ο C.G.Jung. Με τις σκέψεις επιχειρούμε και διευθύνουμε τα πράγματα και συνήθως τα κάνουμε θάλασσα…

Image result for The art of life

Εγώ, Ένας Άλλος…

Όταν λοιπόν ταυτιζόμαστε με τις σκέψεις που είναι γεμάτες από «εγώ, εμένα, μου» κλπ, νομίζουμε ότι αυτές οι σκέψεις είμαστε εμείς. Έτσι, όταν επικοινωνούμε με κάποιον που δεν συμφωνεί με τις σκέψεις μας, εμείς αισθανόμαστε κάτι σαν προσωπική επίθεση! Κάποιος μπορεί να αμφισβητεί τη δική σας γνώμη (γιατί όχι;) για κάτι, και να πει ότι «το πράγμα δεν είναι ακριβώς έτσι» και εσείς ξαφνικά ακούτε τον εαυτό σας να απαντάει αγριεμένα: «Τι θες να πεις, ότι ΕΓΩ λέω ψέματα;» Αυτός που μιλάει ταυτίζεται με μια νοητική του θέση, με μία άποψη, με μια σκέψη που μπορεί σε τελική να είναι εντελώς ασήμαντη. Όμως γι’ αυτή την άποψη είναι έτοιμος να χαλάσει τα πάντα, τη σχέση, το μέλλον, τα συμφέροντά του. Μπορεί να μαλώσετε με κάποιον, να τον προσβάλετε, να πείτε πράγματα για τα οποία θα μετανιώσετε αργότερα και μπορεί να είναι αργά, ειδικά αν και ο άλλος δεν καταλαβαίνει αυτό το παιχνίδι του Εγώ. Ο κάθε παίχτης είναι ολοκληρωτικά ταυτισμένος με την δική του εξήγηση («μετάφραση»). Ο κάθε συμμετέχων αυτού του παιχνιδιού (δηλαδή της ζωής) νομίζει ότι αυτός κατέχει την απόλυτη αλήθεια. «Θέλεις να ακούσεις την αλήθεια;» Ρωτάει νομίζοντας ότι υπάρχει μόνο μια αλήθεια και φυσικά μόνον αυτός την ξέρει. Το παιχνίδι αυτό είναι φαινομενικό και είναι το πιο σημαντικό-ασήμαντο παιχνίδι που παίζουμε στη ζωή μας. Αν το γνωρίζουμε μπορούμε στην πραγματική πραγματικότητα να προστατέψουμε τα πραγματικά μας συμφέροντα. Είτε πρόκειται για το σύνολο είτε για το άτομο. Όταν υπάρχουμε ριζωμένοι στο παρόν, παρόντες στο Τώρα, η σκέψη χάνει την σοβαρότητά της και το τρομερό βάρος της. Οι άνθρωποι δεν θα έπρεπε να εκμεταλλεύονται τη δύναμη της σκέψης τους για να φουσκώνουν το «Εγώ» τους.

Ζούμε σε μια πολλαπλή ψευδαίσθηση γιατί αν το κάθε Εγώ θα μπορούσε να δημιουργεί αυτά που λέει και φαντάζεται, θα έμοιαζε αυτός ο κόσμος ολόκληρος, και όχι μόνο κάποια μέρη του, με μια αληθινή κόλαση. Ευτυχώς που η πραγματική δημιουργία βρίσκεται πάντα εκτός του κάθε Εγώ κι έτσι, σύμφωνα με τη παλιά παροιμία «τα πολλά λόγια είναι φτώχια», τα λόγια δεν έχουν μεγάλη δύναμη γιατί και η σκέψη με το που χάνει τη σοβαρότητά της χάνει ταυτόχρονα και τη δυνατότητα να σας κάνει δυστυχισμένους. Όταν πλέον δεν είστε εκεί μέσα, δεν ενδιαφέρεστε για το παιχνίδι του Εγώ, ξέρετε ότι δεν είναι σημαντικό το αποτέλεσμα. Ξέρετε ότι τα πραγματικά αποτελέσματα έρχονται από τις πραγματικές καταστάσεις. Και οι σκέψεις είναι ψευδαισθήσεις και μάλιστα οι σκέψεις που τις λέμε στους άλλους με τις οποίες οι άλλοι ενδεχομένως δεν συμφωνούνε και γίνονται οι αντίπαλοί μας και οι εχθροί μας…

Συχνά οι άνθρωποι ρωτάνε πράγματα όπως «υπάρχει μετενσάρκωση;» Η απάντηση είναι: ναι, καθημερινά! Κάθε φορά που ταυτίζεσαι με οποιαδήποτε μορφή, συμπεριλαμβανομένων των σκέψεων και των συναισθημάτων, έχεις ενσαρκωθεί σε μια καινούργια μορφή που γίνεται Εγώ, και μετά έρχεται η επόμενη ενσάρκωση με την οποία ταυτίζεσαι και γίνεσαι άλλο Εγώ, ενσαρκώνεσαι στα συναισθήματα που ανέρχονται, και όταν σε κυριαρχούνε εντελώς κάποιες σκέψεις έρχεται μια καινούργια ενσάρκωση… Οπότε το ερώτημα είναι πόσες φορές καθημερινά ενσαρκωνόμαστε; Και το τέλος των ενσαρκώσεων μπορεί να συμβεί μόνο αυτή την ίδια στιγμή, τη στιγμή που δεν ταυτίζομαι με την μορφή, απλά αφήνω τα πράγματα να είναι όπως είναι χωρίς την ταύτιση μου χωρίς την παρέμβασή μου.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν πως και πότε πέρασε η ζωή του τόσο γρήγορα, για τον απλό λόγο που ποτέ δεν ήταν παρόντες στη ζωή τους!

Image result for The art of life

Οι Ασυνείδητοι Άνθρωποι

Όταν λέμε ασυνείδητοι άνθρωποι εννοούμε εκείνους που ταυτίζονται εντελώς με τις σκέψεις τους. Το αν είναι κάποιος ασυνείδητος ή όχι δεν έχει να κάνει κατά πόσο μορφωμένος είναι. Οι μορφωμένοι άνθρωποι συνήθως είναι και εκείνοι που θεωρούν τον εαυτό τους «ανώτερο», ταυτίζονται με τις σκέψεις τους και με το Εγώ τους. Ακόμη παραπάνω ταυτίζονται με τις γνώσεις τους, στις οποίες άλλωστε έχουν επενδύσει τόσο πολύ… Αν γύρω σας έχετε μερικούς ανθρώπους που είναι ασυνείδητοι θα νιώσετε τότε το ενεργειακό πεδίο της ασυνειδητότητας. Θα νιώσετε ότι απειλήστε ανά πάσα στιγμή, θα πρέπει να απολογείστε για αυτά που πιστεύετε ή γι’ αυτά που λέτε, όσο και ασήμαντο να είναι αυτό. Οι ασυνείδητοι άνθρωποι δίνουν συνήθως μεγάλη σημασία στα λόγια τους, άσχετα που δεν τα τηρούν καμία φορά. Θα αρχίσουν να σας προκαλούν με τον τρόπο τους για να μπείτε και πάλι στο παιχνίδι της απολογίας, αναμετρήσεις, ανταγωνισμούς ή ό,τι άλλο φέρνει η προσκόλληση στο Εγώ τέλος πάντων. Εσείς ή θα ξεκινήσετε να υποκρίνεστε ή θα μείνετε παρόντες. Η αλλαγή θα συμβεί μόνον όταν είστε παρόντες! Αν μείνετε συνειδητοί, δηλαδή παρόντες και μέσα στο σώμα σας, σε ένα περιβάλλον που δεν είναι παρόν, η αλλαγή θα έρθει αργά ή γρήγορα. Ή θα αλλάξει το ενεργειακό πεδίο και θα αλλάξει και η αλληλεπίδραση και οι άλλοι θα νιώσουν τη διαφορετική ενέργεια και θα κάνουν λίγο πίσω, θα σωπάσουν, θα σκεφτούν. Ή θα αλλάξει επειδή οι άνθρωποι αυτοί ή ο άνθρωπος αυτός θα νιώσει ενοχλημένος ενεργειακά και θα φύγει από ‘κει γιατί δεν του αρέσει να είναι παρόν στο παρόν, και προτιμάει να είναι ασυνείδητος. Αλλά κι εσείς μπορεί να βρεθείτε στην κίνηση της αποχώρησης και θα ακούσετε τον εαυτό σας που λέει «αντίο».

Ίσως έχετε νιώσει να είναι οι άλλοι στραμμένοι εναντίον σας γιατί δεν υποφέρετε από την «ασθένεια του στρες», όπως εκείνοι. Πρέπει να είμαστε παρόντες όταν βλέπουμε την τρέλα στη τηλεόραση και στις ειδήσεις. Αυτά που συμβαίνουν είναι φυσιολογικά γιατί η ίδια τρέλα συμβαίνει εδώ και χιλιάδες χρόνια, μόνο που τώρα λόγω της τεχνολογίας όλοι μπορούμε να την παρακολουθούμε όπου και να συμβαίνει στον κόσμο, μέσα από την τηλεόρασή μας. Ο Πόλεμος του Βιετνάμ ήταν ο πρώτος πόλεμος που μπορούσαμε να «απολαύσουμε» άνετα ξαπλωμένοι στο καναπέ μας. Τότε για πρώτη φορά ο πόλεμος εισήλθε στο σαλόνι του καθενός. Αλλά τότε ήταν ταυτόχρονα και η περίοδος της πνευματικής αφύπνισης στην Αμερική και στην Ευρώπη.

Πολλές φορές δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε την αυξανόμενη τρέλα από την αφύπνιση: έρχονται μαζί και είναι όλο και πιο πολύ ορατά και τα δύο. Η αφύπνιση στο ατομικό και συλλογικό επίπεδο ξεκινάει όταν αναγνωρίσουμε την τρέλα ως τρέλα. Βλέποντας γεγονότα γύρω μας στον κόσμο μας, πρέπει να τολμήσουμε, χωρίς να αμφισβητούμε τα λόγια μας, να πούμε πως «αυτό είναι τρέλα». Όταν συμμετέχουμε και εμείς σε μία συλλογική τρέλα όπως είναι ο πόλεμος, η αφύπνιση γίνεται αν παρατηρούμε ότι κι εμείς είμαστε τρελοί. Την αλήθεια πρέπει να την αντιμετωπίζουμε χωρίς φόβο, όποια κι αν είναι αυτή, είτε μας συμφέρει είτε όχι. Και όταν πέφτουμε το βράδυ για ύπνο είναι πολύ σημαντικό να είμαστε μέσα στο σώμα μας, να χαλαρώνουμε και αφήνουμε τις σκέψεις όπως έρχονται να φεύγουν χωρίς καμία προσκόλληση…

Όσοι έχουν θεραπευτεί από κάποια ανίατη αρρώστια είναι εκείνοι που βρήκανε την γαλήνη τους. Η γαλήνη είναι ο θεραπευτής μας, γιατί ο ήρεμος νους θεραπεύει…

Image result for The art of life

Το Φάντασμα του Στρες

Αν θέλουμε να ζούμε χωρίς το στρες πρέπει να μάθουμε να μην κολλάμε με την δική μας κατάσταση της ζωής. Αντί να σκεφτόμαστε τη ζωή μας, καλά θα είναι να τη ζούμε, να κάνουμε τα πράγματα που μας αρέσουν και μας κάνουν ευτυχισμένους, εμάς και τους άλλους γύρω μας. Τη ζωή μας όλοι την έχουμε από μια (δεν ξέρουμε όμως για πόσο). Είναι βλαβερή η αναβίωση με το μυαλό μας των στιγμών που συνήθως πέρασαν ή των υποτιθέμενων καταστάσεων που θα έρθουν και οι οποίες συνήθως μας προκαλούν ή το άγχος ή το φόβο. Η ζωή μας, όπως τη σκεφτόμαστε, είναι οι μορφές των σκέψεων, ή το παρελθόν ή το μέλλον, ποτέ το παρόν. Είμαστε συνήθως χαμένοι στις ιστορίες διάφορων καταστάσεων που νομίζουμε ότι είναι η ζωή μας, ενώ η πραγματική ζωή συμβαίνει τώρα, αυτή τη στιγμή χωρίς εμάς να την παρατηρήσουμε. Οι καταστάσεις που τις σκεφτόμαστε και μας κλέβουν τις πραγματικές στιγμές πρέπει να τις δουλέψουμε όταν έρθει η ώρα τους.

Οι σκέψεις φόβου και άγχους είναι σαν φαντάσματα που μας στοιχειώνουν. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν πως και πότε πέρασε η ζωή τους τόσο γρήγορα, αφού ποτέ δεν είναι καν παρόντες στη ζωή τους! Για να αποφύγουμε αυτά τα λάθη καλά είναι πάντα να ελέγχουμε και να αναρωτιόμαστε «ποια είναι η πραγματικότητα εδώ και τώρα;» και να ξεχωρίζουμε την πραγματικότητα από τις σκέψεις μας, γιατί οι σκέψεις μας είναι συνήθως υποκειμενικές και δεν είναι απαραίτητο να είναι και αληθινές. Πρέπει να δούμε ποιο είναι το πρόβλημα εδώ και τώρα. Τι μπορώ να κάνω τώρα που θα με οδηγήσει στο καλύτερο αύριο… Για παράδειγμα κάποιος είναι άρρωστος. Ακόμη και η συμβατική ιατρική έχει παραδεχτεί ότι υπάρχουν περιπτώσεις της ίασης με «θαυματουργό τρόπο». Κανένας δεν έχει θεραπευτεί από καμία βαριά αρρώστια ενώ βίωνε έντονα το στρες. Όσοι έχουν θεραπευτεί είναι εκείνοι που βρήκανε την γαλήνη τους, γιατί μόνο ο ήρεμος νους θεραπεύει…

Η δυστυχία πάντα έρχεται από τις σκέψεις, η δυστυχία είναι δημιούργημα των σκέψεων. Υπάρχει και φυσικός πόνος φυσικά, όμως η δυστυχία μπορεί να τελειώσει πριν τελειώσει ο φυσικός πόνος. Η δυστυχία μπορεί να τελειώσει πριν έρθει ο θάνατος. Μπορεί να φτάσετε στο τέλος του πόνου και να νιώσετε την ολοκλήρωση και το σκοπό της ζωής σας να απλώνεται μπροστά σας. Η απελευθέρωση έχει γίνει όταν είστε εκτός της ταύτισης με τις σκέψεις σας, όταν βρίσκεστε ΕΔΩ και ΤΩΡΑ βαθιά μέσα στο είναι σας και είστε έτοιμοι να συνεχίσετε το ταξίδι σας, χωρίς φόβο, για να εξερευνήσετε το Σύμπαν.

Η ΜΙΛΙΤΣΑ ΚΟΣΑΝΟΒΙΤΣ (kosanovic@mail.com) είναι συγγραφέας και αρχισυντάκτρια του περιοδικού ΖΕΝΙΘ.

teslaplate-advertising16

Advertisements

ΑΕΡΓΙΤΕΣ: “Μια Χούντα μας χρειάζεται. Ή μήπως όχι;»

ΑΕΡΓΙΤΕΣ

“Μια Χούντα μας χρειάζεται. Ή μήπως όχι;»

ΑΕΡΓΙΤΕΣ 1

Η μαθητική εφημερίδα-ΑΕΡΓΙΤΕΣ ξεκίνησε από μια παρέα παιδιών του 1ου ΓΕΛ Πολίχνης αλλά σύντομα για διάφορους λόγους αποποιήθηκε το όνομα σχολική εφημερίδα και εξελίχτηκε σε αυτό που είναι και θα συνεχίσει να είναι Μαθητική.  Έξω από τα στενά όρια ενός σχολικού περιβάλλοντος, δραστηριοποιώντας περισσότερο σε ένα πιο ευρύ σχολικό, οι ΑΕΡΓΙΤΕΣ  προσπαθούν να αγωνιστούν, να εκφράσουν να προκαλέσουν και να προβληματίσουν, μαθητές, γονείς και όλους όσους συναντάνε.
Δεν θέλουν να αναπαράγουν ειδήσεις ούτε να δημιουργούν φανταστικές. Στέκονται και θα συνεχίσουν να στέκονται δίπλα στο μαθητή σε όποια μεριά και αν βρίσκεται αυτός, σε όποιο μακρινό και κρύο θρανίο και αν κάθετε. Η Εφημερίδα ΑΕΡΓΙΤΕΣ θέλει να ενώσει και όχι να διχάσει. Η ενωτική της διάθεση έγκειται στο γεγονός της πεποίθησης ότι ενωμένοι μπορούμε να καταφέρουμε πολλά σε ένα ευρύ μαθητικό περιβάλλον και όχι μόνο, εκεί που άλλοι απέτυχαν. Το μαθητικό αυτό έντυπο αριθμεί στο δυναμικό του είδη δύο εκδόσεις. Η πρώτη έκδοση και αρχή του όλου εγχειρήματος, με τίτλο Μια χούντα μας χρειάζεται. ή μήπως όχι;» εκδόθηκε τον περασμένο Νοέμβριο με επετειακό περειεχόμενο-αφιέρωμα στους αγωνιστές κατά της Δικτατορίας της 21ης Απριλίου και στις αυτές πτυχές που παραμένουν άγνωστες στους μαθητές, έξω από τα σχολικά βιβλία. Η ανταπόκριση ήταν μεγάλη και ευχάριστη, από μαθητές από όλη την Ελλάδα μέχρι και ακαδημαϊκούς καθηγητές, δίνοντας κουράγιο παρά την όλη κούραση, η εφημερίδα να συνεχίσει το ταξίδι της.

adbusters_121_kiss_S

«Άσε λίγο την παραλία. Take a walk in the wild side»


Η δεύτερη έκδοση με τίτλο «Άσε λίγο την παραλία. Take a walk in the wild side», που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Μάρτιο, η θεματολογία της αφορούσε την Θεσσαλονίκη, αλλά όχι αυτήν που τόσο καλά γνωρίζουμε. Μακριά από την παραλιακή βιτρίνα, από τις καφετέριες της φασαρίας και της ανέχειας, του ατομικισμού και των βεβιασμένων ρυθμών, κάπου ανάμεσα σε Καμάρα με Ναβαρίνου. Την Θεσσαλονίκη των αγώνων και των  κινημάτων που ύψωσε την φωνή της απέναντι στην αδικία και στο σύστημα πολλές φορές, την Θεσσαλονίκη της πλάνης και του υγρού θανάτου, της Θεσσαλονίκης του διαφορετικού και της εναλλακτικής φλόγας.  Μιας Θεσσαλονίκης που μεγαλώνει μαζί μας, για άλλους είναι οικία και γνωστή, για άλλους απρόσιτή και μακρινή, παραμένει όμως η άγρια πλευρά της πόλης…
Το τρίτο έντυπο αναμένεται να κυκλοφορήσει και να προκαλέσει αρκετά, τον ερχόμενο Σεπτέμβριο με ένα βαθύ και μεγάλο αφιέρωμα στην ομοφυλοφιλία και την LGTB κοινότητα της Θεσσαλονίκης, με σοκαριστικές συνεντεύξεις, καυστικά άρθρα, αντίθετες απόψεις, κατευθείαν από μαθητές αλλά και επιστήμονες.
Η συντακτική ομάδα καλεί τους απανταχού μαθητές, την Θεσσαλονίκης, αλλά και όλης της Ελλάδας να συσπειρωθούν και να ενωθούν μαζί της στον αγώνα και στο ταξίδι της έρευνας, της αυτοργάνωσης και της αυτομόρφωσης για έναν χώρο παιδείας στα μέτρα μας..
Όπως κάθε καινούριο εγχείρημα της εποχής μας έτσι και η Μαθητική εφημερίδα ΑΕΡΓΙΤΕΣ αντιμετωπίζεις δυστυχώς  δυσκολίες. Αφορά περισσότερο την διακίνηση των τευχών αφού μέχρι στιγμής πραγματοποιείται χέρι-χέρι περπατώντας πάνω κάτω στην Θεσσαλονίκη. Κάνουμε έκκληση σε όποιο αυτόνομο και μη βιβλιοπωλείο, μαγαζί και περίπτερο, ενδιαφέρεται να προμηθευτεί έντυπα με σκοπό την ανιδιοτελή προώθηση τους.

Καλεί και εσένα λέγοντάς σου πως αν διαβάζεις για πράγμα που «ξενίζουν» και ασχόλησε με θέματα που δεν μιλάει κανείς δεν έχεις παρά να επικοινωνήσεις μαζί μας για παραπάνω πληροφορίες, συμμετοχή στην προσπάθεια μας και ότι άλλο χρειάζεσαι. Σκοπός μας όλοι οι αναγνώστες μας να γίνουν συνταξιδιώτες σε ένα αέναο ταξίδι έρευνας και μελέτης του μαθητικού περιβάλλοντος με στόχο την εξέλιξη και πρόοδο του.

Πληροφορίες παραπάνω εδώ: aergites@gmail.com /

facebook page: Μαθητική εφημερίδα-ΑΕΡΓΙΤΕΣ.

ΑΕΡΓΙΤΕΣ 2

«THE TRUTH IS OUT THERE»

ANTIΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΦΟΒΟΣ

ANTIΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΦΟΒΟΣ

Άλλο είναι να μελετάς τον πόλεμο

κι άλλο να ζεις τη ζωή ενός πολεμιστή”

Τελαμών της Αρκαδίας

(μισθοφόρος του 5ου αι. π.Χ.)

adbusters_120_compliance_S

Γράφει ο Στίβεν Πρέσσφιλντ

Μήπως παραλύετε από φόβο; Καλό σημάδι.

Ο φόβος είναι κάτι καλό. Όπως η έλλειψη αυτοπεποίθησης, έτσι και ο φόβος λειτουργεί ως δείκτης.

Ο φόβος μας λέει τι πρέπει να κάνουμε.

Μην ξεχνάτε τον πρακτικό κανόνα: όσο περισσότερο τρομάζουμε από μια δουλειά ή ένα κάλεσμα, τόσο πιο σίγουροι μπορούμε να είμαστε ότι πρέπει να προχωρήσουμε.

Η Αντίσταση βιώνεται ως φόβος. Η ένταση του φόβου ισούται με τη δύναμη της Αντίστασης. Άρα, όσο περισσότερο φοβόμαστε μένα συγκεκριμένο εγχείρημα, τόσο πιο σίγουροι είμαστε ότι το εγχείρημα είναι σημαντικό για μας και για την ανάπτυξη της ψυχής μας. Γι’ αυτό νιώθουμε τέτοια Αντίσταση. Αν μας ήταν αδιάφορο δεν θα υπήρχε Αντίσταση.

adbusters_120_soldier_S

Η Αντίσταση τρέφεται από τον φόβο. Βιώνουμε την Αντίσταση ως φόβο. Τι είδους φόβος είναι αυτός;

Ο φόβος για τις συνέπειες έτσι κι ακολουθήσουμε το κάλεσμα της καρδιάς μας. Ο φόβος της πτώχευσης, ο φόβος της φτώχειας, ο φόβος της χρεοκοπίας. Ο φόβος ότι θα συντριβούμε αν προσπαθήσουμε κάτι μόνοι μας, κι ότι θα συντριβούμε αν τα παρατήσουμε και συρθούμε πίσω στο σημείο απ’ όπου ξεκινήσαμε. Ο φόβος ότι είμαστε εγωιστές… Ο φόβος μήπως αποτύχουμε να συντηρήσουμε την οικογένεια μας, μήπως θυσιάζουμε τα όνειρα τους για τα δικά μας… Ο φόβος της αποτυχίας. Ο φόβος μη γελοιοποιηθούμε. Ο φόβος μήπως πετάξουμε στα σκουπίδια την εκπαίδευση, τη μαθητεία, την προετοιμασία εξαιτίας των οποίων όσοι αγαπάμε θυσίασαν τόσα και που εμείς φτύσαμε αίμα για ν’ αποκτήσουμε. Ο φόβος για το άλμα στο κενό, μήπως βρεθούμε πολύ μακριά εκεί έξω. Ο φόβος μήπως περάσουμε ένα σημείο χωρίς επιστροφή, πέρα από το οποίο δεν μπορούμε να αναιρέσουμε ό,τι κάναμε, δεν μπορέσουμε να υπαναχωρήσουμε… Ο φόβος της τρέλας. Ο φόβος της παράνοιας. Ο φόβος του θανάτου.

Πρόκειται για σοβαρούς λόγους. Αλλά δεν αποτελούν τον πραγματικό φόβο. Τον Άρχοντα των Φόβων, τον Πατέρα όλων των Φόβων, που βρίσκεται τόσο κοντά μας ώστε, ακόμα και όταν τον διατυπώνουμε φραστικά, δεν τον πιστεύουμε.

Ο Φόβος Ό,τι Θα Πετύχουμε.

adbusters_120_vandal_S

Ότι θα μπορέσουμε να έχουμε πρόσβαση στις δυνάμεις που ξέρουμε μυστικά ότι κατέχουμε.

Ότι θα γίνουμε το άτομο που βαθιά μέσα μας διαισθανόμαστε ότι είμαστε πραγματικά.

Είναι η πιο τρομακτική προοπτική που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας άνθρωπος, επειδή τον αποβάλλει με μια κίνηση (όπως φαντάζεται) από κάθε βιολογική δραστηριότητα για την οποία ο ψυχισμός του έχει προγραμματιστεί εδώ και πενήντα εκατομμύρια χρόνια…

Φοβόμαστε ν’ ανακαλύψουμε πως είμαστε κάτι περισσότερο απ’ ότι είμαστε…

Αν λοιπόν παραλύετε από φόβο, αυτό αποτελεί καλό σημάδι. Σας δείχνει τι πρέπει να κάνετε.

Πηγή: Στίβεν Πρέσσφιλντ, Ο Πόλεμος της Τέχνης, εκδ. Πατάκης

ΕΠΑΝΑΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ!

Ο θαυμαστός κόσμος του ΤΕΣΛΑ

TeslaADwallpaper

Έπειτα από την εξάντλησή του από όλα τα βιβλιοπωλεία της Ελλάδας και μετά από απαίτηση πολλών αναγνωστών επανακυκλοφορεί σε περιορισμένα αντίτυπα η 5η έκδοση του βιβλίου «Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΤΕΣΛΑ»

ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΤΟ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΕΔΩ!

To βιβλίο στοιχίζει 18 ευρώ και σας αποστέλλεται άμεσα (μέσω ΕΛΤΑ) στη διεύθυνσή σας μεΔΩΡΕΑΝ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής.

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο 2392.110215

ή στο 6945522050
ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Θαυμαστός Κόσμος Τέσλα”.

Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail:tesla.plate.gr@gmail.com

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΧΕΙ ΕΞΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ

ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΜΟΝΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

tesla01

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ TAMERA

 

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ TAMERA

 

 «Η βιομηχανία του πολέμου είναι μία σταθερή υπόσταση της κοινωνίας μας. Εάν θέλουμε ένα μέλλον χωρίς πόλεμο, χρειαζόμαστε έναν καινούργιο πολιτισμό, έναν καινούργιο τρόπο να κατοικήσουμε τη γη. Η πραγματική ειρήνη δεν είναι ένα σύνθημα, αλλά μία νέα μορφή ζωής. Αυτή μπορεί να δημιουργηθεί από κοινωνικές δομές, όπου, ανθρώπινες αξίες όπως συμμετοχή, εμπιστοσύνη, αλληλοϋποστήριξη και αλληλεγγύη δεν καταστρέφονται, αλλά τις παράγονται και τις προστατεύονται. Χρειαζόμαστε μία παγκόσμια συνεργασία δημιουργικών ανθρώπων, που είναι αποφασισμένοι να χτίσουν αυτές τις καινούργιες κοινότητες».

 Ντίτερ Ντουμ (Dieter Duhm) συνιδρυτής της Ταμέρα 

 

Γράφει η Σόνια Χάιδα

DCF 1.0

 

Νοτιοδυτικά της Ευρώπης, μακριά από τις θορυβώδεις μεγαλουπόλεις, στο Αλεντέχο της Πορτογαλίας, βρίσκεται ένα μέρος, ένα ερευνητικό κέντρο για την ειρήνη, ένας καταλύτης για τη γνώση του μέλλοντος για μία ελεύθερη γη. Οι συνεργάτες και φίλοι το ονομάζουν απλά Ταμέρα. Εδώ και χιλιάδες χρόνια ζούσαν σε αυτόν τον τόπο πολιτισμοί που ήταν συνδεδεμένοι με τα κοσμικά πρότυπα της ζωής που τα έχουν απεικονίσει με τη δημιουργία των κύκλων των μεγαλίθων. Το μητριαρχικό παρελθόν της Πορτογαλίας είναι ακόμα αισθητά παρόν και συναντάται κυρίως ως σεβασμός σε θηλυκές ιερές μορφές.

Η Ταμέρα είναι ένα πειραματικό σχέδιο, ένας χώρος 134 εκταρίων,  30 χιλιόμετρα από την ακτή του Ατλαντικού. Βρίσκεται σε ανοικοδόμηση από το 1995, αλλά η έρευνα για αυτό το σχέδιο ξεκίνησε από το 1978 σε διάφορους χώρους της Γερμανίας και Ελβετίας. Ιδρυτές αυτού του σχεδίου είναι η Σαμπίνε Λίχτενφελς (Sabine Lichtenfels), ελεύθερη θεολόγος, συγγραφέας ακτιβίστρια της ειρήνης και ο Ντίτερ Ντουμ (Dieter Duhm), κοινωνιολόγος, ψυχολόγος και ψυχαναλυτής, ένας από τους ενεργά σκεπτόμενους στο φοιτητικό κίνημα του 1968. Σήμερα ζουν  στην Ταμέρα 200 περίπου συνεργάτες και σπουδαστές από διάφορες χώρες.

montecerroneu

Η Ταμέρα είναι ένα σημείο στήριξης και ένας χώρος εκπαίδευσης για τη δημιουργία μίας παγκόσμιας δύναμης για την ειρήνη. Με το ερευνητικό κέντρο για εναλλακτικές τεχνολογίες, (το ηλιακό χωρίο), με τις φυσικές καλλιέργειες, με το πειραματικό χτίσιμο των  σπιτιών με πηλό και υλικών φιλικών προς το περιβάλλον, είναι ένας πειραματικός και  εκπαιδευτικός χώρος για τη δημιουργία χωριών ειρήνης σε διάφορα μέρη του κόσμου. Αυτό σε συνεργασία με τους συνεργάτες της από την Ινδία, την Κολομβία και τη μέση Ανατολή. Αν δημιουργηθούν 10 με 15 τέτοια χωριά ειρήνης, θα μπορέσουν να δημιουργήσουν μία θεραπευτική πληροφορία πάνω στον συνολικό οργανισμό Γη, όπως ακριβώς δρα ο βελονισμός πάνω στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η Ταμέρα προσπαθεί να βρει παραδειγματικά απαντήσεις στα παγκόσμια θέματα του καιρού μας:

  • Τι θα συμβεί μετά την κατάρρευση των μεγάλων συστημάτων;
  • Ποιες μέθοδοι υπάρχουν για μια φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή ενέργειας και διατροφής;
  • Πως μπορούν να ζήσουν μαζί οι άνθρωποι ώστε να δημιουργείται εμπιστοσύνη;

Στο κέντρο αυτής της ερευνητικής δουλειάς βρίσκονται τα κύρια θέματα της ανθρωπότητας: Αγάπη, σεξουαλικότητα, συντροφικότητα και κοινότητα.  Αυτή είναι μία δουλειά περισσότερων από 30 χρόνια.

 8

Το Ηλιακό Χωριό

Η Ταμέρα, σε συνεργασία με τον φυσικό και ερευνητή Γιούργκεν Κλάινβεχτερ (Jürgen Kleinwächter), αποφάσισε να δημιουργήσει το ηλιακό χωριό (Solar Village). Το ηλιακό χωριό είναι ένα παραδειγματικά αυτάρκες λειτουργικό μοντέλο στα βασικά θέματα της οικολογίας, τεχνολογίας, αρχιτεκτονικής και κοινότητας.

Ο Γιούργκεν Κλάινβεχτερ είναι ένας ασυνήθιστος οραματιστής για την «εποχή του Ήλιου». Στα πολλά ταξίδια που έχει κάνει σε χώρες του Τρίτου Κόσμου, αγγίχτηκε από την ανάγκη των ανθρώπων και αποφάσισε να θέσει τις εφευρέσεις του στην υπηρεσία αυτών που τις έχουν περισσότερη ανάγκη. Στην Αφρική, για παράδειγμα, έβλεπε πως οι γυναίκες χρειαζόταν να περπατούν καθημερινά για ώρες, ώστε να βρουν λίγα ξύλα για να ανάψουν φωτιά για το μαγείρεμα. Ανακάλυψε ένα σύστημα του οποίου η τεχνολογία μπορεί να δημιουργηθεί σε ένα απλό εργαστήρι, χωρίς τη βοήθεια των μεγαλοβιομηχανιών. Αυτή η τεχνολογία θα μπορέσει να προσφέρει τα απαραίτητα σε ένα χωριό. Ενέργεια για μαγείρεμα, για μια αντλία νερού, και κάποιο λίγο ρεύμα. Αυτό είναι ένα «εργοστάσιο» μέσα σε ένα θερμοκήπιο, το οποίο έχει στην οροφή του ένα τεχνολογικό σύστημα. Αυτό αποτελείται από φακούς οι οποίοι συγκεντρώνουν την ηλιακή ενέργεια και η θερμότητα που παράγεται συσσωρεύεται σε ένα διαφανές λάστιχο που κυλά μέσα του φυτικό λάδι. Αυτό στη συνέχεια συσσωρεύεται σε ένα ειδικό βυτίο και μπορεί να προσφέρει μέρα και νύχτα ενέργεια. Η εδώ για πρώτη φορά σε χρήση επερχόμενη ενεργειακή τεχνολογία, ξεπερνάει τα έως τώρα γνωστά ηλιακά συστήματα.

Αυτή είναι φυσικά μια απλοϊκή περιγραφή της λειτουργίας της τεχνολογίας. Για περισσότερες πληροφορίες διατίθεται ένα βίντεο για το Solar Village στην ιστοσελίδα της Ταμερα (www.tamera.org).

Dieter_Duhm

Πέρα από αυτό ο Γιούργκεν Κλάινβεχτερ έχει εξελίξει συνθετότερα συστήματα για παραγωγή της ενέργειας στο μέλλον της «ηλιακής εποχής». Το φάσμα των περαιτέρω δυνατοτήτων είναι τόσο μεγάλο, ώστε έχει σχεδιαστεί το χτίσιμο ενός ειδικά για αυτό προγραμματισμένου τεχνικού σχολείου ή ενός κέντρου ΤΤΤ (Technologie, Training, Transfer). Εδώ θα μπορούσαν να εκπαιδευτούν άνθρωποι από όλο τον κόσμο. Το ηλιακό χωριό, το αρχικό μοντέλο του οποίου θα δημιουργηθεί στην Ταμέρα, θα συνδυάσει τρία βασικά μοντέλα της μελλοντικής ύπαρξης : το τεχνολογικό, το οικολογικό και το κοινωνικό.

Σε συνεργασία με τον αυστριακό ειδικό στις πολυκαλλιέργειες Σεπ Χόλτσερ (Sepp Holzer), έχει ξεκινήσει στην Ταμέρα ένα οικολογικό μοντέλο για την επαναφορά της υγιούς κατάστασης της γης. Αυτό δίνει απάντηση στο θέμα του νερού σε μία οικολογικά κατεστραμμένη φύση της μεσογειακής Ευρώπης και σε μία μη κεντρική, αυτάρκη και αειφόρα παραγωγή υγιεινής τροφής για μερικές εκατοντάδες ανθρώπων.
Δημιουργείται ένα τοπίο από λίμνες και καλλιεργούμενες εκτάσεις πλούσιες σε λαχανικά. Η πρώτη λίμνη  σε αυτό το σχέδιο της πολυκαλλιέργειας έχει ήδη φτιαχτεί. Έχει έκταση 300 εκτάρια περίπου και η όχθη της έχει φυτευτεί με «φαγώσιμη Φύση», όπως την ονομάζουν οι οικολόγοι της Ταμέρα. Αυτή είναι ένας γόνιμος βιότοπος με λαχανικά, φρουτόδεντρα και δημητριακά.

forum1

 Η γνώση για την ειρήνη δεν θα προκύψει μέσα στα γραφεία αλλά θα πρέπει να εξελιχθεί μέσα από τη βιωματική εμπειρία.

Το τρίτο και κύριο μέρος της  έρευνας του ηλιακού χωριού είναι η δημιουργία νέων κοινωνικών δομών. Μία σταθερή κοινότητα αποτελείται από αυτοδύναμα άτομα που λένε τι σκέφτονται και δείχνουν τι νιώθουν. Ατομικότητα και κοινότητα αλληλοσυμπληρώνονται. Μια ιδανική κοινότητα λειτουργεί όπως ένας οργανισμός στον οποίο τα διάφορα όργανά του, όσο διαφορετικά κι’ αν είναι, συμπληρώνουν το ένα το άλλο και συνεργάζονται μεταξύ τους.

Στις ανθρώπινες σχέσεις υποστηρίζεται η αγάπη στον συνάνθρωπο, η αλήθεια στις σχέσεις αγάπης  και η διαφάνεια στην κοινότητα. Πολλοί κοινοτικοί πειραματισμοί έχουν αποτύχει λόγω των συγκρούσεων στα θέματα της εξουσίας, του ανταγωνισμού, της ζήλιας, των χρημάτων, του σεξ και της αγάπης. Σε αυτά τα σημεία βρίσκεται η σημαντικότερη δουλειά για την θεραπεία. Εάν πραγματικά θέλουμε να δημιουργήσουμε ειρήνη  στον κόσμο χρειάζεται να βρούμε απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα. Η εσωτερική και η εξωτερική ειρήνη είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Μονάχα η κοινή αντιμετώπισή τους μπορεί να φέρει μια δομική αλλαγή. Όταν μπορέσουμε να αλλάξουμε τις δομές του ψέματος, του φόβου και της βίας μέσα μας σε αυτές της αλήθειας, της εμπιστοσύνης και της συνεργασίας τότε αυτό έχει μία επιρροή στη δομή του πολέμου μεταξύ των λαών.

 gel-solar
Οι Ηθικές Βάσεις της Ταμέρα

Στην Ταμέρα δεν υπάρχει κάποια θρησκευτική ή κοσμοθεωρητική δέσμευση, αλλά η κοινή κατεύθυνση η οποία διαμορφώνει τον πνευματικό χαρακτήρα του χώρου είναι η όρεξη για το χτίσιμο ενός νέου τρόπου ζωής και η όρεξη για ένα νέο τρόπο σκέψης, ο σεβασμός για τη ζωή και συμμετοχή στη δημιουργία, η υποστήριξη προς όλες τις υπάρξεις και η φιλικότητα προς τα ζώα.

Οι ηθικές βάσεις της κοινότητας συνίστανται στα εξής πέντε σημεία:

  • Αλήθεια ανάμεσα στους ανθρώπους
  • Αλληλοϋποστήριξη
  • Υπεύθυνη συμμετοχή στην κοινότητα
  • Βοήθεια σε όλα τα συνδημιουργήματα
  • Υπεύθυνη συμμετοχή στα θέματα του κόσμου

Από τον Μάιο του 2006 έχει ξεκινήσει στην Ταμέρα το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Μόντε Σέρρο. Αυτό είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα κύρια για νέους ανθρώπους που θέλουν να εξασκήσουν το επάγγελμα τους στα πλαίσια του θεραπευτικού βιοτόπου ή να βοηθήσουν στη δημιουργία επόμενων θεραπευτικών βιοτόπων σε άλλες περιοχές της γης.  Με αυτό τον τρόπο μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα πεδίο ειρήνης πάνω στη γη.

Σε μια πολύχρονη επιστημονική και εμπειρική εργασία ο Ντίτερ Ντουμ, συνιδρυτής της Ταμέρα έχει εργαστεί πάνω στο «σχέδιο των χωριών ειρήνης». Αυτό είναι αποτέλεσμα από διάφορους τομείς της επιστήμης: Ολογραφία, θεωρία του Χάους, μορφογενετικά πεδία, κυβερνητική  κ.α.

Ο κόσμος είναι μία ολότητα. Όπως μπορεί να θεραπευτεί ο οργανισμός του ανθρώπου, έτσι μπορεί να θεραπευτεί και ο οργανισμός της γης. Όπως στο βελονισμό, μερικές βελόνες αρκούν για να δώσουμε την πληροφορία της θεραπείας στο ανθρώπινο σώμα, έτσι και τα χωριά ειρήνης σε διάφορους τόπους πάνω στη γη θα δημιουργήσουν ένα πεδίο θεραπείας για όλο τον πλανήτη μας. Πρόκειται για τη δημιουργία ενός δικτύου από χωριά ειρήνης, δραστικών ομάδων, όπως επίσης μεμονωμένων ανθρώπων –ένα καινούργιο κίνημα όλων των ανθρώπων που αγαπούν τη ζωή και θέλουν να την προστατεύσουν, την κίνηση για μια ελεύθερη γη.

Υπάρχουν στο πολλαπλό σύμπαν πολλές δυνατότητες της ύπαρξης. Ποιες απ’ αυτές θα καλέσουμε και θα πραγματοποιήσουμε εξαρτάται από το ποιες αποφάσεις θα πάρουμε και από το ποιες συνθήκες ζωής θα δημιουργήσουμε.

Το πρώτο επόμενο χωριό ειρήνης προετοιμάζεται στη μέση Ανατολή. Ένα μέρος αυτής της προετοιμασίας ήταν οι δύο μεγάλες οδοιπορίες που έχουν γίνει το 2005 και 2007 στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη κάτω από το όνομα GRACE (ΧΑΡΗ). Σε αυτές πήραν μέρος Ισραηλινοί, Παλαιστίνιοι και άτομα από το διεθνή χώρο.

Η Σαμπίνε Λίχτενφελς, που διηύθυνε την οδοιπορία GRACE, έχει γράψει: «Ο πόλεμος προέρχεται από μακροχρόνια ‘’εγκλωβισμένη’’ ενέργεια. Ο πόλεμος προέρχεται από τη λανθασμένη σου σκέψη, ότι ένα κομμάτι της ψυχής σου είναι κακό. Καταδικάζεις αυτό το κομμάτι και δεν το δείχνεις ποτέ προς τα έξω, μέχρι που αυτή η δύναμη που είναι   εγκλωβισμένη,  δρα  αυτόνομα και ξεσπά  καταστροφικά».

   gel-stein

Γίνε Εσύ η Αλλαγή που Θέλεις να Δεις στους Άλλους

Στο τέλος θα ήθελα να κλείσω με ένα απόσπασμα από τον Ντίτερ Ντούμ, που γράφει για το θέμα της εμπιστοσύνης: «Η βαθύτερη –βιολογική και πνευματική– θεραπευτική δύναμη, είναι η εμπιστοσύνη. Το ολόγραμμα του φόβου πρέπει να αντικατασταθεί από το ολόγραμμα της εμπιστοσύνης που θα φτάνει μέχρι το επίπεδο των κυτταρικών διεργασιών. Όπου υπάρχει εμπιστοσύνη δεν υπάρχει ο φόβος του χωρισμού και της ζήλιας και αυτό το διδαχτήκαμε από την εμπειρία. Δεν δημιουργούνται σκέψεις μίσους και βίας. Η εμπιστοσύνη είναι η κινητική ενέργεια της ειρήνης: εμπιστοσύνη μεταξύ παιδιών και ηλικιωμένων, μεταξύ ανδρών και γυναικών, μεταξύ διαφορετικών κοινοτήτων και λαών, μεταξύ της κοινότητας των ανθρώπων και των ζώων, μεταξύ του ανθρώπου και του σύμπαντος.

Η εμπιστοσύνη είναι πάνω απ’ όλα ένα ερώτημα της αλήθειας. Πόση αλήθεια αντέχουν δύο άνθρωποι που αγαπιούνται, πόση αλήθεια αντέχει μία κοινότητα και πώς χειριζόμαστε τα θέματα της αλήθειας; Όποιος δεν χρειάζεται πλέον να κρύβεται από τους άλλους, δεν χρειάζεται να έχει και το φόβο ότι δεν θα αγαπηθεί. Και όποιος δεν έχει πλέον αυτό το φόβο, μπορεί να εξελίξει ένα γνήσιο ανθρωπισμό. Για να δομήσουμε σταθερές κοινότητες πρέπει να δουλέψουμε με τον ίδιο μας τον εαυτό. Για να αφήσουμε να δράσουν οι δυνάμεις της ειρήνης ευεργετικά και προς τα έξω, πρέπει οι ειρηνιστικές δυνάμεις, να είναι γερά αγκυροβολημένες στη συνείδηση των ανθρώπων που εργάζονται για την ειρήνη. Οι προσωπικές μας ατέλειες δεν είναι ιδιωτικές υποθέσεις, είναι απεικονίσεις των παγκόσμιων ατελειών και όσο περισσότερο μπορούμε να τις λύσουμε μέσα μας, τόσο περισσότερο μπορούμε να τις λύσουμε και προς τα έξω».

Μπορείτε να επισκεφτείτε την Ταμέρα στην καλοκαιρινή Ακαδημία 21-30 Ιουλίου. Αυτή έχει το όνομα «Γίνε εσύ η αλλαγή» (Be the change). Είναι ένα κάλεσμα για ακτιβιστές της ειρήνης, δημοσιογράφους, εφευρέτες, καλλιτέχνες και για όσους αγαπούν τη ζωή. Για όλους όσους είναι ρεαλιστές και προσπαθούν το αδύνατο.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να δείτε στην ιστοσελίδα  www.tamera.org

getattch

 

«Εάν θέλουμε να ξεπεράσουμε τις οικολογικές καταστροφές, που έχουμε εμείς οι ίδιοι δημιουργήσει, είμαστε αναγκασμένοι να δημιουργήσουμε τελείως νέες, δραματικές μορφές κοινότητας»

Lynn Margulis, αγγλίδα βιολόγος

 

TeslaPlate Advertising

Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ «ΧΗΜΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ»

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

 Πώς να αντικαταστήσετε τα επικίνδυνα χημικά προϊόντα του σπιτιού σας με φυσικά και υγιεινά

 

 

Βλέπετε τις ειδήσεις κάθε βράδυ και μαυρίζει η ψυχή σας. Κλείνετε την τηλεόραση σας ενοχλημένοι και αναρωτιέστε αν μπορείτε να κάνετε κάτι για να αλλάξουν τα πράγματα. Είστε έτοιμοι να δράσετε; Αλλάξτε τον κόσμο αλλάζοντας τις καταναλωτικές συνήθειες, αλλάξτε επικίνδυνες συνήθειες και προϊόντα ξεκινώντας από το ίδιο σας το σπίτι. Πριν από την οικονομική κρίση ο υπερκαταναλωτισμός μας έκανε να αγοράζουμε ένα σωρό άχρηστα, αλλά κι επικίνδυνα προϊόντα. Πλέον, καθώς η αγοραστική μας ικανότητα έπεσε, είναι σκόπιμο να αγοράζουμε αυτά που μας είναι απαραίτητα και όχι προϊόντα επικίνδυνα για την υγεία μας…

 

Γράφει η Μίλιτσα Κοσάνοβιτς

 

Η ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΙΣΗ ΑΡΧΟΝΤΙΑ

«Σπίτι χωρίς Χλωρίνη δεν γίνεται», λέει η πεθερά μου, η Χρυσάνθη, κάθε φορά που μάταια ψάχνει το αγαπημένο της καθαριστικό υγρό «πολλαπλών χρήσεων», η σημαντικότερη αποστολή του οποίου είναι να σκοτώνει όλων των ειδών τους μικροοργανισμούς που βρίσκει μπροστά του. Δεν αρκεί που τα  δάχτυλά της είναι φαγωμένα από τη χλωρίνη, δεν αρκούν οι επιστημονικές αποδείξεις… Η συνήθεια είναι πιο δυνατή απ’ όλα! Δεν πάει η χλωρίνη να είναι η πιο επικίνδυνη ουσία που σε κάποιες χώρες της Ευρώπης απαγορεύεται προς ελεύθερη χρήση, στην Ελλάδα μπορείς να την αγοράσεις όπου θέλεις και όσες ποσότητες θέλεις. Και παρόλο που οι περισσότερες νοικοκυρές έχουν πολλές θεωρητικές γνώσεις πάνω στο αντικείμενο, όπως και γενικώς στο θέμα του πόσο βλάπτουν τα απορρυπαντικά, παρά την οικονομική κρίση η κάθε μία έχει δεκάδες μπουκάλια και μπουκαλάκια διαφορετικών απορρυπαντικών, όλων των ειδών, για όλες τις χρήσεις. Ένα για το μπάνιο, άλλο για τα πλακάκια, τρίτο για WC, άλλο ένα ειδικό για μαρμάρινα πατώματα, άλλο ένα για ξύλινα πατώματα, ένα ειδικό για τζάμια και άλλο ένα για μεταλλικές επιφάνειες. Κι αν πάμε στην κουζίνα, έχει άλλα τόσα διαφορετικά για πλυντήριο πιάτων και ρούχων, άλλα για πλύση στο χέρι, άλλα για καθαρισμό κουζίνας κλπ. Το ερώτημα είναι: μήπως ξέρουν όλες αυτές οι γυναίκες κατά πόσο οι συνδυασμοί όλων αυτών των χημικών είναι επικίνδυνοι για την υγεία τους και των παιδιών τους; Και η αλήθεια είναι ότι πολλά χημικά  απ’ αυτά που χρησιμοποιούμε στο σπίτι, σταδιακά εισχωρούν μέσα στο δέρμα μας ή τα εισπνέουμε. Και σχεδόν όλα είναι καρκινογόνα και ιδιαίτερα βλαβερά για το αναπνευστικό σύστημα στο οποίο είναι συνήθως ευαίσθητα τα παιδιά μας.

Από όλα αυτά τα χημικά που χρησιμοποιούμε στο σπίτι, ιδιαίτερα επικίνδυνα είναι τα απορρυπαντικά πιάτων με τα οποία κυριολεκτικά αλείφουμε τα πιάτα μας κι έτσι τα εισάγουμε μέσα στο στόμα μας, γιατί όσο και να τα ξεπλένουμε, αυτές οι ουσίες δεν διαλύονται εύκολα ούτε γρήγορα. Υπάρχουν τόσες ποσότητες καρκινογόνων χημικών ουσιών που μπαίνουν καθημερινά ύπουλα στον οργανισμό μας και μάλιστα στο όνομα της υγείας και της καθαριότητας! Εκτός από τα απορρυπαντικά υπάρχουν και άλλα πολλά τοξικά υλικά και υφάσματα που είναι παντού γύρω μας. Μας απειλούν καθημερινά διάφορα σύνθετα υφάσματα που φοράμε πάνω μας, πλαστικά αντικείμενα που χρησιμοποιούμε, μπιμπερό, μπογιές και τοίχοι που προκαλούν αλλεργίες, αλλά και προβλήματα στειρότητας μέχρι και καρκίνο. Και κανείς δεν ξέρει ακόμη ποιες θα είναι οι επιπτώσεις αυτού του μεγαλύτερου πειράματος που έχει γίνει ποτέ στην ανθρωπότητα και εφαρμόζεται –άθελα ή όχι;– εδώ και δεκαετίες στην Ελλάδα.

Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ «ΧΗΜΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ»

Σύμφωνα με το ΕΚΕΦΕ (Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστήμων) «Δημόκριτος», οι κίνδυνοι πίσω από τα προϊόντα της καθημερινής χρήσης είναι οι εξής: τα εντομοκτόνα, κόλλες, διαλυτικά και βερνίκια, περιέχουν επικίνδυνες ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν, με πολύ επαφή και χρήση, ακόμη και καρκίνο. Καθαριστικά, απορρυπαντικά και αποσμητικά χώρου περιέχουν κάποιες επικίνδυνες ενώσεις, όπως οι φαινόλες που βλάπτουν αυτό αναπαραγωγικό σύστημα  και των δύο φύλων –Για αυτό το λόγο, άραγε, η  υπογεννητικότητα στην Ελλάδα έχει φτάσει τόσο ψηλά; Η χλωρίνη και τα άλλα καθαριστικά προκαλούν αναπνευστικά προβλήματα και με πολύχρονη χρήση και πολλά άλλα. Αρωματικά τουαλέτας και σκοροκτόνα προκαλούν βλάβες στο συκώτι. Οι ρύποι που προκύπτουν από το κάπνισμα, μαγείρεμα και θέρμανση (οξείδια του αζώτου, μονοξείδιο του άνθρακα) μπορεί να προξενήσουν αναπνευστικά προβλήματα και πνευμονικό οίδημα, ακόμη και καρκίνο!

Το σύγχρονο νοικοκυριό δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από ένα εργαστήριο χημείας. Μετρήσατε ποτέ πόσα διαφορετικά χημικά προϊόντα χρησιμοποιείτε στο σπίτι σας; Χρειάζονται άραγε όλα αυτά τα διαφορετικά προϊόντα ή έχουμε πέσει όλοι θύματα της επιθετικής διαφήμισης; Πέρα από τη βλάβη που προκαλούν στον εαυτό μας τα απορρυπαντικά προκαλούν και τεράστια οικολογική ρύπανση. Όταν μαζί με τα άλλα απόβλητα καταλήξουν στη θάλασσα, έχουμε την εμφάνιση του ευτροφισμού. Αυτό πολύ απλά σημαίνει ότι τα νερά γίνονται πιο πλούσια σε ανόργανα άλατα αλλά πιο φτωχά σε οξυγόνο με αποτέλεσμα να πεθαίνουν ζωντανοί οργανισμοί, προπαντός ψάρια. Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν, για να βοηθήσουμε τον εαυτό σας και το περιβάλλον μας; Να προτιμάτε προϊόντα που παρασκευάζονται από φυσικές πρώτες ύλες. Τέτοια  προϊόντα υπάρχουν όλο και περισσότερα σε καταστήματα βιολογικών προϊόντων.

Μπορούμε επίσης να αποφεύγουμε τα απορρυπαντικά που περιέχουν φωσφορικά άλατα. Η πλειοψηφία των απορρυπαντικών που κυκλοφορούν πλέον στην ελληνική αγορά χρησιμοποιούν ζεόλιθους, αντί των φωσφορικών. Να προτιμήσουμε τα λευκαντικά που έχουν ως βάση οξυγονούχες ενώσεις. Να αποφύγουμε προϊόντα που περιέχουν χλώριο ή ενώσεις του χλωρίου (άρα και τη χλωρίνη). Να αποφύγουμε προϊόντα με «αντιβακτηριακή» δράση. Δεν προσφέρουν τίποτε το ουσιαστικό, αντίθετα μπορεί να δημιουργήσουν ένα επικίνδυνα «αποστειρωμένο» περιβάλλον στο χώρο μας. Επίσης πρέπει να αποφεύγουμε όλα τα προϊόντα που έχουν συνθετικά πρόσθετα για ενίσχυση της λαμπρότητας των ρούχων. Να μην χρησιμοποιούμε ναφθαλίνη για τη φύλαξη των ρούχων. Για πολλούς λόγους θα έπρεπε να καταργηθεί η χρήση εντομοκτόνων, αν όχι να αερίζεται συχνά καλά ο χώρος όπου χρησιμοποιείται. Να προτιμάμε πάντα έπιπλα από ξύλο και χωρίς τοξικά βερνίκια. Οι επιστήμονες ανακάλυψαν τελευταία ότι δεν παίζει τόσο σημαντικό ρόλο η ποσότητα των χημικών ουσιών στα οποία εκτίθεται ο άνθρωπος όσο ο χρόνος της έκθεσης του…

Δεν είναι επακριβώς γνωστό ποιες επιπτώσεις έχει στον ανθρώπινο οργανισμό η χρόνια έκθεση σ’ αυτό το κοκτέιλ διαφορετικών χημικών, αλλά το σίγουρο είναι ότι όσο περισσότερο προσπαθούμε να κρατήσουμε το σπίτι μας καθαρό και απαλλαγμένο από τα βακτήρια και μικρόβια –φύσει αδύνατον!– τόσο αυξάνεται ο αριθμός των χημικών από τα οποία κινδυνεύουμε.

Ακολουθεί ένας εναλλακτικός-αντικαταναλωτικός κατάλογος προϊόντων για το κάθε νοικοκυριό, που δεν βασίζεται σε επικίνδυνες χημικές ουσίες.

 
ΕΝΑΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ-ΑΝΤΙΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΑ ΧΗΜΙΚΑ

 

Αποσμητικό ψυγείου: Τοποθετήστε στο ψυγείο ένα ανοιχτό κουτί σόδας μαγειρικής.

Απόφραξη αποχετεύσεων: Ξεβουλώστε με μία βεντούζα, κατόπιν ρίξτε ½ φλιτζάνι μαγειρική σόδα + ½ φλιτζάνι ξύδι + 2 λίτρα βραστό νερό και το αφήνετε σκεπασμένο επί ένα λεπτό, …ή εναλλακτικά: ρίξτε αρκετό αλάτι με βραστό νερό και αφήστε το για ένα βράδυ

Απωθητικό για κατσαρίδες: Τριμμένα φύλλα δάφνης και φλούδες αγγουριού

Απωθητικό για κουνούπια: Αρωματικά κεριά κίτρου ή έλαια κίτρου (μελισσόχορτου) ή ξύδι

Απωθητικό για νηματώδεις: Φυτέψτε κατιφέδες

Απωθητικό για σαλιγκάρια (γυμνοσάλιαγκες): Κρεμμύδια και κατιφέδες

Απωθητικό για σκώρο: Ξυλάκια κέδρου σε βαμβακερά ξυλάκια

Αφαίρεση λεκέδων γενικά: σόδα, χυμός λεμονιού ή αλάτι

Βερνίκι παπουτσιών: Εσωτερικό από φλούδες μπανάνας

Γενικός καθαρισμός σπιτιού: Μαγειρική σόδα ή ξύδι

Γυάλισμα ανοξείδωτων: Ορυκτά έλαια ή ελαιόλαδο

Γυάλισμα ασημικών: 1 λίτρο ζεστό νερό + μια κουταλιά της σούπας μαγειρική σόδα + 1 κομμάτι αλουμινόχαρτο + 1 κουταλιά της σούπας αλάτι … ή εναλλακτικά: στάχτη και νερό ή σάλτσα τομάτας!

Γυάλισμα επίπλων: 1 κουταλιά σούπας λάδι λεμονιού σε ½ λίτρο ορυκτών ελαίων

Γυάλισμα ξύλου: 2 μέρη ελαιόλαδο + 1 μέρος λευκό ξύδι … ή εναλλακτικά: αναμείξτε ½ φλιτζάνι χυμό λεμονιού σε 1 φλιτζάνι ξύδι ή ελαιόλαδο

Γυάλισμα χρωμίου: Τρίψιμο με ξύδι μύλου, γυάλισμα με baby oil.

 Διάβρωση πόλων μπαταρίας αυτοκινήτου: Μαγειρική σόδα και νερό

Έντομα σε φυτά: Σαπουνόνερο από φυσικό σαπούνι στα φύλλα και μετά ξεβγάλετε

Καθαρισμός αλάτων: Μουλιάστε σε άσπρο ξύδι

Καθαρισμός καμένου λίπους: Μαγειρική σόδα

Καθαρισμός λεκάνης τουαλέτας: Πολτός βόρακα + χυμός λεμονιού …ή εναλλακτικά: ρίξτε οινόπνευμα στη τουαλέτα + απολυμάνετε ρίχνοντας  προσεκτικά ένα σπίρτο

Καθαρισμός λιπών: Βόρακας σε υγρό, καθαρό πανί

Καθαρισμός μούχλας: Ίσα μέρη ξύδι και αλάτι

Καθαρισμός μπανιέρας και πλακιδίων: ¼ φλιτζανιού μαγειρική σόδα + ½ φλιτζάνι λευκό ξύδι + ζεστό νερό

Καθαρισμός τζαμιών: 2 κουταλιές της σούπας ξύδι σε 1 λίτρο νερό

Καθαρισμός φούρνου: 2 κουταλιές της σούπας υγρό σαπούνι, 2 κουταλάκια του γλυκού βόρακας + ζεστό νερό

Καθαρισμός χαλιών: Ψέκασμα με σόδα φαγητού ή σιτάλευρο ή βόρακα και σκούπισμα με ηλεκτρική σκούπα

Καθαρισμός χαλκού: Χυμός λεμονιού + αλάτι

Κρέμα ξυρίσματος: Πινέλο ξυρίσματος + φυσικό σαπούνι

Απορρυπαντικό πλυντηρίου: Αλκαλικό σαπούνι

Αποσκλήρυνση νερού: ¼  φλιτζανιού ξύδι

Αποσμητικό δοχείων απορριμμάτων: Χρησιμοποιημένες λεμονόκουπες

Αποσμητικό κατοικίδιων ζώων: ξύδι από μηλίτη

Αποσμητικό χώρου: Σιγοβράστε ξύλο κανέλας και γαρύφαλλα ή τρυπήστε ένα πορτοκάλι με γαρύφαλλα

Λεκέδες από μελάνι: Κρύο νερό + 1 κουταλιά σούπας τρυγικό κάλιο + 1 κουταλιά σούπας χυμός λεμονιού

Λεκέδες ιδρώτα: Μαγειρική σόδα

Λεκέδες καφέ σε κούπες: Χοντρό αλάτι

Λεκέδες καφέ στην καφετιέρα: Ξύδι

Λεκέδες κρασιού: Αλάτι ή ούζο

Λεκέδες λαδιού: Τρίψτε το λεκέ με λευκή κιμωλία πριν πλύνετε το ρούχο

Λεκέδες σε fiberglass: πολτός μαγειρικής σόδας

Λεκέδες σε πορσελάνη: Μαγειρική σόδα

Λεκέδες σκουριάς σε ρούχα: Χυμός λεμονιού + αλάτι + Ήλιος

Λίπασμα: Φυτόχωμα + Καστανόχωμα + Κομπόστ

Μαλακτικό πινέλων: Ζεστό ξύδι

Μύγες: Γλάστρα με βασιλικό (συχνό πότισμα)

Μυρμήγκια: Καυτερό κόκκινο πιπέρι στην είσοδο της φωλιάς

Σκουριασμένες βίδες ή παξιμάδια: Αναψυκτικό με ανθρακικό

Χλωρίνη-λευκαντικό: Βόρακας

Χρώματα – ελαιοδιαλυτά, σπρέι: αντικαταστήστε με υδατοδιαλυτά χρώματα, όχι σε σπρέι
Ψύλλοι σε κατοικίδια ζώα: Προσθέστε σταδιακά στη διαιτά τους μαγιά μπύρας

Οδοντόκρεμα: Σόδα φαγητού και λεμόνι, προαιρετικά και αλάτι

Καθαρισμός πατωμάτων: Σε κουβά με ζεστό νερό ρίχνετε ½ φλιτζάνι ξύδι

Απωθητικό παρασίτων: Αναμίξτε ½ φλιτζάνι ξύδι, ½ φλιτζάνι βόρακα και ζεστό νερό

Κόλλα για κολλάρισμα: Σε φιάλη ψεκασμού αναμίξτε 1 κουταλάκι σιτάλευρο σε ένα ποτήρι νερό

Μαλακτικό ρούχων: Προσθέστε 1 φλιτζάνι ζεστό ξύδι ή ¼ φλιτζανιού σόδα φαγητού στο τελευταίο τρίψιμο.

Η Μίλιτσα Κοσάνοβιτς (kosanovic@mail.com) είναι συγγραφέας, που ζει κι εργάζεται στη Θεσσαλονίκη.

 

 

 

 

 

 

 

99% ΕΜΠΝΕΥΣΗ!

ΖΗΣΤΕ ΜΕ ΕΜΠΝΕΥΣΗ!

Επτά Δρόμοι για να Φωτίσετε τη Ζωή σας

 

 

 

Θα ανιχνεύσουμε κάποια στοιχεία που αναδεικνύουν τη προσωπική μας γεωγραφία, προσθέτοντας βαθιά φαράγγια και ψηλές βουνοκορφές στην πεζή καθημερινότητα. Ποια είναι τα πράγματα, τα συναισθήματα, οι συνθήκες, τα ερεθίσματα που δίνουν χρώμα στη ζωή μας; Πού βρίσκεται η πηγή αυτής της «πνοής» μέσα μας που μας «εμπνέει»; Είναι αυτή η πνοή που τελικά μας διαφοροποιεί από τα καταναλωτικά προβλέψιμα ανθρωποειδή, στα οποία προσπαθεί επιμελώς το Σύστημα να μας μετατρέψει; Μήπως η Έμπνευση είναι η μόνη μας αντίσταση στην επερχόμενη μαζική πολτοποίηση των συνειδήσεων;

 

 

Γράφει η Αριάδνη Γερούκη

 

Τελευταία είχα την τύχη να γνωρίσω έναν πολύ ιδιαίτερο και εμπνευσμένο άνθρωπο. Είχε πριν μερικούς μήνες βγει από μακρόχρονη πνευματική απομόνωση, με ελάχιστη επαφή με τους άλλους και τα κοινωνικά και πολιτικά τεκταινόμενα. Δεν έχει σημασία πώς και γιατί. Γεγονός είναι ότι αυτός ο άνθρωπος κατάφερε να σφυρηλατήσει ελεύθερα τη συνείδησή του έξω από κοινωνικές νόρμες και να αναπτύξει βαθιά διαύγεια και σοφία.

Όταν τον ρώτησα πώς βλέπει τους ανθρώπους μετά από δεκαπέντε χρόνια «απουσίας», απάντησε: «Βλέπω τα μάτια τους σβησμένα, σαν να λείπει η εσωτερική τους φλόγα…». Συνειδητοποίησα ότι αυτό το «σβήσιμο» που εμείς μπορεί να μην αντιλαμβανόμαστε, γιατί το υφιστάμεθα σταδιακά και ύπουλα, μέσα από το τρίπτυχο κατανάλωση-τεχνολογία-αυτοματισμός είναι ακριβώς το σβήσιμο της έμπνευσης στη καθημερινή μας ζωή.

Είναι η αίσθηση όταν ξυπνάς το πρωί κι όλα σου φαίνονται βαρετά και γκρίζα. Που ξέχασες πότε γέλασες τελευταία φορά με τη καρδιά σου. Που σπάνια πια βρίσκονται πράγματα που σε εκπλήττουν. Είναι που έχασες μια για πάντα τον «εφηβικό ενθουσιασμό», που είχες κάποτε υποσχεθεί στον εαυτό σου και στην κοινωνία ότι θα τον κρατήσεις ζωντανό για το καλό των άλλων. Η πίκρα, η απογοήτευση, η πλήξη, το «μια από τα ίδια», που συναντούμε στον καθένα μας. Ξεχάσαμε να ξανα-ανακαλύπτουμε τον κόσμο την κάθε στιγμή!

Ο αληθινός κόσμος μας διαφεύγει, γιατί ζούμε παρασιτικά και λάθρα, επαναλαμβάνοντας εσαεί προκατασκευασμένα μοντέλα σκέψης και συμπεριφοράς –τα οποία παρεμπιπτόντως, είναι συνήθως αρνητικά… Ξεδιπλώνουμε συνεχώς το πιο μικρό και μίζερο κομμάτι του εαυτού μας, αναμασώντας τον πόνο, τα παράπονα, τις απογοητεύσεις που μας κρατούν δέσμιους σε μια υποβαθμισμένη εικόνα, καρικατούρα του εαυτού μας, της αληθινής ζωής, που παραμένει λαμπερή και εμπνευσμένη, μακριά μας… ή κάπου θαμμένη βαθιά μέσα μας. Αναπαράγουμε προκάτ συνταγές ευτυχίας και επιτυχίας, χωρίς να αναρωτιόμαστε: τι είναι αυτό που διψά πραγματικά η ψυχή μας; Μπορεί το επώνυμο ρούχο, το ακριβό αυτοκίνητο να μας το δώσει; Τι είναι αυτό που όλοι ψάχνουμε όλοι, αν όχι η ολόκληρη, η αψεγάδιαστη, η τέλεια ευτυχία;

Με μια προσεκτική, τίμια έρευνα μέσα μας, θα βρούμε ότι υπάρχουν εκείνες οι στιγμές, έστω οι φευγαλέες αναμνήσεις των στιγμών που έχουμε όλοι ανεξαιρέτως νοιώσει να μετέχουμε στο θαύμα της ζωής… Στιγμές πολλές φορές ανεξήγητες, όταν νοιώθουμε την ομορφιά γύρω να μας πνίγει, την ομορφιά που κρύβεται στα πιο ασήμαντα μικρά πράγματα, όταν ξαφνικά πλημμυρίζουμε από αγάπη γι’ αυτόν τον τυχαίο άγνωστο που βρίσκεται μπροστά μας, όταν όλο το ψεύτικο οικοδόμημα του κοινωνικού εαυτού μας γκρεμίζεται μονομιάς και μένει η γυμνότητα, η τραγικότητα, η έσχατη ομορφιά μας…

Στην πραγματικότητα δεν χάσαμε αυτή τη βαθιά ομορφιά ούτε στιγμή, παρόλη τη μικρότητα, την εγωιστική συμπεριφορά. Δεν χάσαμε ποτέ τη βαθιά ανθρωπιά, το μεγαλείο, την τραγικότητά μας. Η αληθινή μας φύση παραμένει πάντα υπέροχη και χωράει στην αγκαλιά της όλο τον κόσμο… Όλη η γνώση, η σοφία, η αγάπη, η συμπόνια, όλα τα ταλέντα, όλες οι ικανότητες, όλη η δημιουργικότητα και η φαντασία είναι μέσα μας, περιμένουν και επιμένουν.

Είναι μια τεράστια αποθήκη του «συλλογικού υποσυνείδητου», στην οποία έχουμε άμεση πρόσβαση ανά πάσα στιγμή. Και δεν είναι «μεγάλα λόγια». Πάρτε το απόφαση! Είμαστε οι δημιουργικοί καλλιτέχνες του έργου που ονομάζουμε «ζωή μας». Είμαστε, είτε το θέλουμε, είτε όχι, όλοι εμπνευσμένοι… κατά βάθος!

Υπάρχουν κάποιες πύλες εισόδου σε αυτή την αποθήκη έμπνευσης. Κι επειδή δεν είμαστε και τόσο διαφορετικοί όσο θέλουμε να νομίζουμε, πρόκειται για πύλες κοινές για τους περισσότερους, χωρίς να είναι αποκλειστικές ή περιοριστικές, μιας κι ο καθένας μας δίνει το δικό του τόνο παραλλαγής στο ανθρώπινο τοπίο.

 

Πρώτη Πύλη: η Φύση

Είναι μια από τις πιο δυνατές πηγές –ίσως η πιο δυνατή– από τις οποίες πηγάζουν εκείνα τα θετικά συναισθήματα που μας πείθουν ότι αυτή τη ζωή αξίζει να την ζούμε. Σε πρωταρχικό επίπεδο αυτό θεωρείται αυταπόδεικτο: ο ήλιος, το φεγγάρι, τα αστέρια, τα δάση, τα βουνά, τα νερά έφερναν τους προβιομηχανικούς ανθρώπους κοντά στο εξαίσιο. Γι αυτούς, για πάνω από 300.000 χρόνια ιστορίας, η Φύση αντιπροσώπευε , σύμφωνα με τον μεγάλο θρησκειολόγο Mircea Eliade, την «αληθινή ύπαρξη», που ήταν θαυματουργή, αναγεννώμενη και πέρα από διανοητική κατανόηση. Η αντίληψη της θεϊκής σχεδίασης της Φύσης έκανε τους ανθρώπους να βρίσκουν στη φύση τον «Θεό».

Το 1897, στην αυτοβιογραφία του, ο συγγραφέας J. Trevor (My Quest of God), περιγράφει πώς ένα πρωί μετά από περίοδο βαριάς κατάθλιψης, περπατώντας στους λόφους της βόρειας Αγγλίας, την ώρα της ανατολής του ήλιου, άρχισε να νοιώθει ότι: «βρίσκεται στον παράδεισο –μια εσωτερική κατάσταση ειρήνης και χαράς και σιγουριάς, απερίγραπτα έντονη, συνοδευόμενη από μια αίσθηση ότι λούζεται σε ένα ζεστό και λαμπερό φως… μια αίσθηση ότι έχει περάσει πέρα από το σώμα του… την παρουσία του Θεού».

Τη δεκαετία του 1980, ο Ιάπωνας μύστης της φυσικής καλλιέργειας Masanobu Fukuoka, γράφοντας το βιβλίο που θα σηματοδοτήσει μια νέα εποχή στη σχέση του ανθρώπου με τη γεωργία (την εποχή της πνευματικής γεωργίας), περιγράφει τη στιγμή της αιφνίδιας φώτισής του (σατόρι) με τα παρακάτω λόγια: «Μετά από μια νύχτα περιπλάνησης ακούμπησα εξαντλημένος στη ρίζα ενός δέντρου… Καθώς πλησίαζε η αυγή, η διαπεραστική κραυγή ενός νυχτερινού ερωδιού με ξύπνησε απότομα. Στη στιγμή έγινα διαφορετικός άνθρωπος. Ο Θεός με είχε κτυπήσει σαν κεραυνός εν αιθρία… μου φανερώθηκε ολοζώντανα η αληθινή φύση αυτού του κόσμου. Ισχυρή συγκίνηση με είχε κυριεύσει, ώστε έτρεμα στο σώμα και στη ψυχή. Φώναξα από χαρά, με λόγια που θα πρέπει να ήταν ακατάληπτα… Η λάμψη της πρωινής δροσιάς στη χλόη, το πράσινο των δέντρων τα οποία ήταν λουσμένα στο πρωινό φως και τρεμούλιαζαν από χαρά…». Από τότε και μέχρι σήμερα στα προχωρημένα ενενήντα του, συνεχίζει με ακούραστη επιμονή να γυρίζει σε όλο τον κόσμο διδάσκοντας και σπέρνοντας τους περίφημους σπόρους του για την απο-ερημοποίηση του πλανήτη.

Ο συγγραφέας Πάολο Κοέλο, υποστηρίζει ότι είτε πρόκειται για τη λογοτεχνία, είτε για τη μηχανική, είτε για την τεχνολογία της πληροφορικής, είτε για τον ίδιο τον έρωτα, «η δημιουργική διαδικασία ακολουθεί ένα και μοναδικό μοντέλο: τον κύκλο της Φύσης».

Εμείς όμως, οι κοινοί άνθρωποι, πώς μπορούμε να επανασυνδεθούμε με τη Φύση, δημιουργώντας μια αληθινή σχέση μαζί της, πέρα από πικνίκ στα λιβάδια και μπάνια στις παραλίες;

Από προσωπική εμπειρία, θα έλεγα ότι κάποιες καθημερινές στιγμές μοναξιάς μέσα στη Φύση είναι απαραίτητες για την ψυχική και συναισθηματική μας ισορροπία. Κάποιοι τις συνδυάζουν με το αγαπημένο τους σπορ ή με τη βόλτα του σκύλου. Όπως και να έχει, βρείτε δέκα-είκοσι λεπτά καθημερινά και περπατήστε στο δάσος, στη παραλία, ή έστω στο γειτονικό πάρκο, χωρίς να «κάνετε» τίποτα. Κλείστε το κινητό, ανοίξτε τα αυτιά και τη καρδιά σας: ακούστε τα πουλιά, τον ήχο των φύλλων στα δέντρα, τον ήχο του νερού, μυρίστε το χώμα, παρατηρήστε τα σύννεφα να αλλάζουν και καθίστε έτσι για λίγο, αφήνοντας τον εαυτό σας να εναρμονιστεί με το φυσικό περιβάλλον, που τόσο το έχει στερηθεί.

Δεν χρειάζεται να πάμε κάπου μακριά. Αν δεν υπάρχει χρόνος, αρκεί απλά να αφουγκραστείτε το αγαπημένο σας φυτό στο σαλόνι ή στο μπαλκόνι σας, να το ποτίσετε ακούγοντας το χώμα να «πίνει» το νερό, να του ψιθυρίσετε τα παράπονά σας, να του εμπιστευτείτε τα μυστικά μέσα από τη καρδιά σας, να χαϊδέψετε τα κλαδιά και τα φύλλα του. Ή να σταθείτε για λίγο με το κεφάλι ψηλά να κοιτάξετε το πέταγμα των πουλιών. Η εσωτερική επανασύνδεση και η εναρμόνιση είναι θέμα δευτερολέπτων. Οι αποδράσεις αυτές πρέπει να είναι καθημερινές, όχι για να φορτώσουμε ακόμη περισσότερο ένα βαρύ πρόγραμμα, αλλά για να πλουτίσουμε τη ζωή μας με αυτά τα πολύ απλά, αλλά πολύ σημαντικά πράγματα που δίνουν την αίσθηση της φρεσκάδας και της έμπνευσης.

Δεύτερη Πύλη: η Απλότητα

Η ζωή μας γίνεται ολοένα και πιο περίπλοκη. Φροντίζει γι’ αυτό το πολιτικοοικονομικό σύστημα, τα ΜΜΕ, φροντίζουμε κι εμείς να δημιουργούμε όλο και περισσότερες καταναλωτικές «ανάγκες» που φέρνουν όλο και μεγαλύτερο αίσθημα ανικανοποίητου.

Έχουμε ξεχάσει τα αυτονόητα: δεν χρειαζόμαστε τίποτα από όλα αυτά. Η αληθινή έμπνευση και η ικανοποίηση δεν έρχεται ποτέ μέσα από την υιοθέτηση καταναλωτικών προτύπων και μοντέλων συμπεριφοράς. Το μόνο που κάνουν όλα αυτά, είναι να μας αποξενώνουν από τον αληθινό μας εαυτό, να ξεχνάμε τις αληθινές μας ανάγκες.

Ξαναγυρίστε στην απλότητα και ανακαλύψετε τον τεράστιο πλούτο της φλόγας του κεριού, της ησυχίας, τον ήχο του φαγητού που βράζει, την αγκαλιά, το σκοτάδι… Δοκιμάστε ένα μόνο βράδυ να μην ανάψετε τα φώτα, ούτε την τηλεόραση και να αφήσετε τη νύχτα να μπει απαλά μέσα στο σπίτι –δοκιμάστε να μένετε περισσότερη ώρα σιωπηλοί… Να ξυπνήσετε το πρωί νωρίς, να ανοίξετε την μπαλκονόπορτα για να ακούσετε το πρώτο τιτίβισμα των πουλιών…

Δοκιμάστε να βγείτε έξω χωρίς make-up και ψηλά τακούνια. Να μιλήσετε στους άλλους για τα πραγματικά συναισθήματά σας. Να είστε απλά ο εαυτός σας χωρίς επιτήδευση. Η απλότητα μας φέρνει πιο κοντά στον εαυτό μας, πιο κοντά στους άλλους και πιο κοντά στη πηγή της έμπνευσής μας. Τόσο απλά!

Τρίτη Πύλη: η Στιγμή

Η παρούσα στιγμή είναι μια προνομιακή πύλη της έμπνευσης. Αν ο νους είναι συνέχεια παγιδευμένος ανάμεσα στην αναπόληση και το αναμάσημα του παρελθόντος και τον σχεδιασμό, την ονειροπόληση και το άγχος του μέλλοντος, δεν υπάρχει χώρος για την παρούσα στιγμή. Ζούμε μετέωροι ανάμεσα στην ιστορία και τη φαντασία, χωρίς ανοιχτό διάστημα στο παρόν. Δεν είμαστε ποτέ εδώ. Ξεχνάμε το μεγάλο Τώρα, όπου γίνονται όλα τα θαύματα, της έμπνευσης, της κατανόησης, της επινόησης, της σύνθεσης, της ανακάλυψης και το μεγαλύτερο απ’ όλα: το θαύμα της αγάπης…

Δεν υπάρχει ανθρώπινη δημιουργία που να μην αγκυροβόλησε σε ένα δυναμικό Τώρα. Όλοι οι επιστήμονες, οι συγγραφείς, οι μουσικοί, οι ζωγράφοι, οι τεχνίτες, οι εραστές το επιβεβαιώνουν: η δημιουργία συμβαίνει όταν χάνουμε την αίσθηση του γραμμικού χρόνου, όταν μπαίνουμε στο απέραντο διάστημα του Τώρα, της παρούσας στιγμής, όταν κάνουμε την κάθετη βουτιά στην ύπαρξή μας και ανασύρουμε το πολύτιμο πετράδι της έμπνευσης…

Πώς να εξασκηθούμε να ζούμε στο Τώρα; Υπάρχουν άπειρες μέθοδοι και πνευματικά μονοπάτια, αλλά ο δρόμος είναι ένας: η επίγνωση, η προσοχή, η συνειδητότητα.

Αναρωτιέστε αν έχετε επίγνωση; Απλά, κάντε το εξής τεστ στον εαυτό σας: Θυμηθείτε να ρωτάτε κάθε τρεις και λίγο τον εαυτό σας πού βρίσκεται, πού τριγυρνάει ο νους σας, ό, τι κι αν κάνετε. Στο 99,9% των περιπτώσεων θα δείτε ότι ο νους σας θα παγιδευμένος ανάμεσα στα αγχώδη αόριστα σχέδια για το μέλλον και στο άχρηστο επαναλαμβανόμενο βίντεο του παρελθόντος, κατασκευάζοντας συνέχεια ανούσια σενάρια, απασχολούμενος είτε με ενοχές, είτε με φόβους. Αυτό απλά σημαίνει ότι δεν έχουμε επίγνωση, δεν ζούμε στο παρόν, στην παρούσα στιγμή.

Με αγάπη και υπομονή, φέρτε πίσω τον νου σας εδώ και τώρα. Ξανά και ξανά.

Τέταρτη Πύλη: η Αγάπη

Η αγάπη είναι η αληθινή φύση μας. Είναι η βασική ποιότητα που έχουμε, όταν απομακρύνουμε τους φόβους, τις ανασφάλειες, τις προσκολλήσεις και τις εγωιστικές μας τάσεις. Το φως πίσω από όλα τα συναισθήματα. Η μια και μοναδική ενέργεια που κινεί τον κόσμο, τους πλανήτες, το κάθε τι. Είναι μια κατάσταση χωρίς σημείο αναφοράς, χωρίς προσκόλληση, χωρίς προτίμηση, χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Η αγάπη είναι ευδαιμονία, ισοψυχία, αταραξία, μια γεύση. Δεν σ’ αγαπώ γιατί με συμφέρει, γιατί με βολεύει. Σ’ αγαπώ γιατί υπάρχεις, γιατί υπάρχω. Η υπερ-προσωπική αγάπη είναι η μεγαλύτερη έμπνευση που μπορεί να υπάρξει.

Συνήθως η αγάπη που βιώνουμε είναι μικρή μόνο σπίθα, αναλαμπή της αληθινής αγάπης. Ωστόσο, μπορούμε να την επεκτείνουμε, να εξασκηθούμε σε αυτό. Ένα καλό πεδίο είναι, για τους γονείς, η αγάπη για τα παιδιά τους και για τους εραστές, η αγάπη για τον σύντροφό τους. Νοιώστε την προσωπική αυτή αγάπη να σας γεμίζει ολόκληρους. Μετά, φέρτε στον νου σας έναν άνθρωπο που σας είναι «αδιάφορος». Αφήστε την ίδια ζεστή ενέργεια να τον τυλίξει. Και άλλον, και άλλον. Αρχίστε να εκπαιδεύετε τον εαυτό σας να νοιώθει αγάπη για όλους τους ανθρώπους που γνωρίζετε, που δεν γνωρίζετε, που «συμπαθείτε», που «αντιπαθείτε», χωρίς εξαίρεση… Δεν είναι κάτι εύκολο, αλλά με το χρόνο, θα δείτε τη καρδιά σας να μαλακώνει και να ανοίγει απέναντι στον κάθε «άγνωστο» και συνάμα τόσο οικείο συνάνθρωπο…

Δεν υπάρχει πιο μεγαλειώδες συναίσθημα! Αν θέλετε να κάνετε κάτι καλά, βάλτε λίγη υπερ-προσωπική αγάπη στην συνταγή και θα μεγαλουργήσετε! Ο κανόνας ισχύει για όλα: από το φαγητό μέχρι τη συγγραφή ενός βιβλίου. Θυμάμαι όποτε έβγαινα να μιλήσω σε ακροατήριο και είχα το σχετικό τρακ, η μόνη λύση ήταν να θυμηθώ πόση αγάπη ένοιωθα γι’ αυτό το γνωστικό αντικείμενο, γι’ αυτή την επιστήμη, για την ιστορία, για τους ανθρώπους… Αυτό και μόνο «έλυνε» τη γλώσσα και μου έδινε έμπνευση.

 

Πέμπτη Πύλη: η Ελευθερία

Ο κοινωνικός προγραμματισμός αποτελεί βασικό περιοριστικό όρο της ελευθερίας. Μας δεσμεύει σε ένα γενικά «αποδεκτό» μίζερο, δραματικά προβλέψιμο πλαίσιο επιλογών, αξιολογήσεων και προτεραιοτήτων.

Η αποδέσμευση από τις κοινωνικά προδιαγεγραμμένες αξίες και απαξίες, ανοίγει μπροστά μας την απεραντοσύνη της ελεύθερης βούλησης. Η ελευθερία είναι ένα sine qua non συστατικό της έμπνευσης. Μόνο σε κατάσταση ελευθερίας αναδύονται οι εσωτερικές ανάγκες, οι δημιουργικές εκφράσεις και οι πρωτότυπες εκφάνσεις του βαθύτερου είναι. Αυτού του είδους η προσωπική ελευθερία κατακτάται βήμα-βήμα: πρώτα αναγνωρίζουμε τι είναι αυτό που πραγματικά μας εμπνέει. Κατόπιν αντλούμε το θάρρος να το δημιουργήσουμε. Δεν είναι πάντα κάτι εύκολο, γιατί, ακολουθώντας την έμπνευσή μας συχνά αντιμετωπίζουμε την δυσπιστία και την ενδεχόμενη εχθρότητα των άλλων –οικείων, συναδέλφων κλπ. Το να πηγαίνεις κόντρα στο κατεστημένο πνεύμα των ανθρώπων, ακολουθώντας την εσωτερική σου φωνή, δεν είναι κάτι που εύκολα εγκρίνουν ή σέβονται οι διάφοροι μικροί και μεγάλοι κοινωνικοί μηχανισμοί ελέγχου: η οικογένεια, το εργασιακό περιβάλλον, η γειτονιά… Σε αυτή τη περίπτωση, εξηγούμε με αυτοπεποίθηση και υπομονή ότι πρόκειται για δική μας ελεύθερη επιλογή να ακολουθήσουμε αυτό που μας «γεμίζει». Συνήθως, η αντίδραση των άλλων είναι αντιστρόφως ανάλογη με τη δική μας σιγουριά: όσο περισσότερο ανασφαλείς και αβέβαιοι νοιώθουμε σε σχέση με αυτό που θέλουμε, τόσο λιγότερη αποδοχή συναντούμε. Όταν εμείς τα έχουμε «βρει με τον εαυτό μας», συνήθως και οι άλλοι το παίρνουν απόφαση και μας αφήνουν στην ησυχία μας…

 

Έκτη Πύλη: η Ικανοποίηση

Η έμπνευση ανθίζει πάντα μέσα σε κλίμα αισιοδοξίας και ικανοποίησης. Η ικανοποίηση δεν είναι κάτι δεδομένο –είναι κάτι που καλλιεργείται, όπως και το αντίθετό της, που είναι η βάση του καταναλωτισμού: το ανικανοποίητο, η διαρκής δίψα για όλο και περισσότερα αγαθά, ανθρώπους, σχέσεις, σπίτια, ρούχα, αυτοκίνητα, κανάλια, ταξίδια, χρήματα… Μπορούμε να αναπτύξουμε και να καλλιεργήσουμε την αίσθηση της ικανοποίησης αρχίζοντας απλά να αποδεχόμαστε αυτό που υπάρχει στη ζωή μας. Αυτά που δεν μπορούμε να αλλάξουμε. Σταματάμε να γκρινιάζουμε συνεχώς περιφέροντας τη μιζέρια μας στις παρέες, στα μπαράκια και στα πάρτι. Σταματάμε να αντλούμε αυτή την ύποπτη ηδονή από το ρόλο του θύματος και του «καημένου» και παίρνουμε την ευθύνη για τη ζωή μας. Από τη στιγμή που παίρνουμε την ευθύνη, είμαστε ακέραιοι και αξιοπρεπείς. Δεν έχει σημασία η ηλικία. Έχω δει πολλά κακομαθημένα παιδιά ογδόντα χρονών και πολλά αξιοπρεπή και ακέραια δέκα χρονών…

Μια μικρή συνταγή ικανοποίησης σας διαβάζω και από το «ψαγμένο» αμερικάνικο περιοδικό Balanced Living:

Αυτό που έχω, μου αρκεί

Αυτό που είμαι μου αρκεί.

Αυτό που κάνω, μου αρκεί.

Αυτό που έχω πετύχει, είναι αρκετό.

Αν ανήκετε στη πολυπληθή ομάδα των γκρινιάρηδων ανικανοποίητων, δοκιμάστε να το επαναλαμβάνετε αυτό συχνά στον εαυτό σας και δείτε πώς λειτουργεί. Αφήστε την έμπνευση να ανθίσει μέσα στην αισιοδοξία και στην ικανοποίηση. Έχετε την επιλογή.

 

Έβδομη Πύλη: Ο Διαλογισμός

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι ανακαλύπτουν τα τεράστια αποθέματα δύναμης και έμπνευσης που μπορούν να αντλήσουν μέσω απλών διαλογιστικών τεχνικών. Τεχνικές διαλογισμού διδάσκονται παντού, σε όλες τις μεγάλες εταιρίες, για την αύξηση της παραγωγικότητας και την προώθηση αρμονικών εργασιακών σχέσεων. Οι μεγάλοι δημιουργοί αντλούν έμπνευση μέσα από στιγμές διαλογισμού –ιδιαίτερες και διαφορετικές για τον καθένα. Όλο και περισσότεροι ψάχνουν για αυτή τη βαθύτερη έμπνευση, συνειδητοποιώντας ότι η ζωή είναι κάτι παραπάνω από «δουλειά, λεφτά και πράγματα». Με τον διαλογισμό αρχίζει να φεύγει ένα «βάρος» από πάνω μας, αυτό της διαρκούς ανησυχίας, του συναισθηματικού πόνου, της κούρασης, της απογοήτευσης και γινόμαστε πιο ανάλαφροι. Ξαναβρίσκουμε τη πηγή της παιδικής χαράς μέσα μας, ξανα- ανακαλύπτουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο.

 
Όχι στη Νοητική Τεμπελιά

Τελειώνοντας, σκέφτομαι ότι το αντίθετο της έμπνευσης είναι η κατάσταση της «νοητικής τεμπελιάς», κατάσταση που προωθεί ιδιαίτερα η τηλεόραση, το εκπαιδευτικό και το πολιτικό σύστημα, καθώς και οι οργανωμένες εκκλησίες στους οπαδούς τους: «μην κουράζεσαι να σκέφτεσαι τέκνο μου, θα το κάνω εγώ για σένα, ξέρω τι χρειάζεσαι…». Το αντίδοτο είναι στο χέρι μας: να μένουμε «ζωντανοί στο κύτταρο», να έχουμε επίγνωση και προσοχή, όλες τις αισθήσεις σε χαλαρή εγρήγορση, χωρίς άγχος, να κοιτάμε και να εξετάζουμε πραγματικά μέσα και γύρω μας.

Αλλάζοντας τον τρόπο που σκεφτόμαστε, αλλάζουμε τον κόσμο.

Η Δρ. ΑΡΙΑΔΝΗ ΓΕΡΟΥΚΗ (ariadni_g@hotmail.com) είναι ιστορικός και ανθρωπολόγος του δικαίου, σύμβουλος-καθηγήτρια στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο και παράλληλα διδάσκει Γιόγκα και Διαλογισμό.

 

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΛΑΚΕΤΑ ΤΕΣΛΑ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΤΗΝ «ΠΟΡΦΥΡΗ ΠΛΑΚΕΤΑ» ΤΟΥ ΤΕΣΛΑ

ΑΠΑΛΛΑΓΕΙΤΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ

ΘΩΡΑΚΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΣΑΣ

 

ΜΕ ΤΗΝ ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΗ

ΠΛΑΚΕΤΑ ΤΕΣΛΑ

ANTAΛΛΑΚΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Μια Εναλλακτική Πρόταση για την Κρίση

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αντιμετωπίστε την Κρίση με την Ανταλλακτική Οικονομία!

 

Fair Trade, LETS (Local Exchange Trading Systems), Clubes de Trueque (Λέσχες Ανταλλαγών), «Τοπικά Νομίσματα», «Τράπεζες Χρόνου»  (Time banks), Fureai Kippu, Κοινωνικές Ηθικές και Οικολογικές Τράπεζες… Εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον πλανήτη αντιστέκονται στην επέλαση του Τουρμποκαπιταλισμού και στην παγκόσμια οικονομική κρίση με εναλλακτικές μορφές οικονομικών σχέσεων που έχουν τον άνθρωπο και τη Φύση στο επίκεντρό τους!

 

Γράφει η Σάση Χότζογλου

Στο σύγχρονο κόσμο, όπου το χρήμα κυριαρχεί και καθορίζει τις περισσότερες από τις πτυχές της κοινωνικής ζωής, το ενδιαφέρον όλων κατευθύνεται, καθημερινά, στην περιβόητη οικονομική κρίση. Βέβαια, οι περισσότεροι βλέπουν την κρίση μόνο ως οικονομική. Ίσως γιατί αυτό είναι το εξωτερικότερο επένδυμά της. Η κρίση του σύγχρονου κόσμου  από μια πλευρά φαίνεται να είναι οικονομική, από την άλλη, όμως, μοιάζει να είναι οικολογική, ενώ όλοι μπορεί μύχια να υποπτευόμαστε ότι στην ουσία της μπορεί και να είναι υπαρξιακή ή κρίση ταυτότητας του σύγχρονου ανθρώπου και του πολιτισμού, η οποία δεν απέχει πολύ από το να εξελιχθεί σε θρίλερ…

Θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι η κοινωνική υπευθυνότητα σταματάει στις πόρτες της οικονομίας. Υποτίθεται ότι το να μπεις σε μια τράπεζα για να καταθέσεις τα χρήματά σου ή σε ένα μαγαζί για να κάνεις τα ψώνια σου, ισοδυναμεί με την είσοδο σε έναν κόσμο που διέπεται από μια λογική που δεν επιδέχεται καμία συζήτηση. Κι επειδή η οικονομική κρίση συνεχίζεται και από ό,τι φαίνεται θα συνεχίζεται για καιρό, μας δίνει τη δυνατότητα να συλλογιστούμε και να αναλογιστούμε την σχέση μας με την οικονομία και το χρήμα.

Σε μια σχέση, όπως όλοι ξέρουμε, τίποτε δεν είναι δεδομένο και σίγουρο, τα πάντα μπορεί να αλλάξουν κάποια στιγμή. Έτσι, και οι λαμπεροί ευρω-ορίζοντες του χθες δεν υφίσταται πλέον. Η Ανατολική Ευρώπη κινδυνεύει να φαγωθεί ζωντανή από τις Δυτικές τράπεζες και στην Δυτική Ευρώπη αναβιώνει το φάντασμα της πείνας, της ακροδεξιάς και της διαρκούς πολιτικής αναταραχής. Τα πράγματα, επίσης, δεν είναι καθόλου καλύτερα και στην ευρωχώρα. Όσο δε για την χώρα μας, αυτή θεωρείται ήδη ένα «αποτυχημένο κράτος» (failed state), και για ό,τι αφορά το σύστημα στο οποίο δεσπόζει το δολάριο, αυτό θεωρείται πλέον «απαρχαιωμένο» από τους ίδιους τους οικονομολόγους.

Έτσι, αρκετές αναδυόμενες χώρες έχουν ανακοινώσει ότι θέλουν να επανεξεταστεί ο ρόλος του δολαρίου, ζητώντας ένα περισσότερο διαφοροποιημένο διεθνές νομισματικό σύστημα, αφού, όλοι οι δείκτες συνηγορούν στο ότι πρόκειται για αδιέξοδο και ότι ο μόνος δρόμος που οδηγεί προς τα εμπρός είναι να παύσει ο έλεγχος που ασκεί το οικονομικό σύστημα. Γιατί, είναι τόσο μεγάλη η πλάνη που συνδέεται με την τωρινή χρήση του χρήματος, που έχει καταλήξει σε απληστία. Και στο βωμό του χρήματος τα πιο αυτονόητα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν ήδη κατασταλεί. Η δουλεία π.χ. έχει πάρει νέες μορφές και κρύβεται πίσω από την «εργασία». Επιπλέον, η θεσμοθετημένη νομική κατοχή ανθρώπων από άλλους ανθρώπους που ίσχυε παλαιότερα, έχει πλέον αντικατασταθεί από την οικονομική εξάρτηση και εκμετάλλευση μέσα από τον διαστρεβλωμένο, σε πολλές περιπτώσεις θεσμό της εργασίας-δουλειάς.

Ακόμη πιο αφόρητη είναι η ένδεια στην οποία βρίσκεται ο Τρίτος Κόσμος. Τη μεγαλύτερη αντίθεση την παρατηρεί κανείς όταν συγκρίνει το βιοτικό επίπεδο μεταξύ ανεπτυγμένης Δύσης και Τρίτου Κόσμου. Και δυστυχώς, η διαστρεβλωμένη χρήση του χρήματος έχει προκαλέσει πολλά δεινά. Συνέπειές της είναι η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, αλλά και της Φύσης από τον άνθρωπο με αποτέλεσμα την οικολογική καταστροφή και τις κλιματικές αλλαγές που όλοι, πλούσιοι και φτωχοί, ζούμε.

Οι κρίσεις δεν είναι «τυχαίες» διαδικασίες. Είναι «δοκιμές» εξέλιξης. Κάποια σάπια πράγματα γκρεμίζονται. Κάποια υγιή στοιχεία που κοιμούνται προκαλούνται να «ξυπνήσουν». Και όσα υγιή είναι ξύπνια θα δράσουν. Και ήδη, στο συγκεκριμένο μας θέμα, αρκετοί πολίτες πολλών κρατών αρνούνται να θεωρήσουν την οικονομία σαν ένα χωριστό κόσμο, στον οποίο οι κανόνες του παιχνιδιού θα έπρεπε να είναι αμετάβλητοι και οι συμπεριφορές υποχρεωτικές. Επιθυμούν να εκφράσουν την κοινωνική τους υπευθυνότητα μέσα από τις οικονομικές πράξεις τους, που σχετίζονται με την παραγωγή, την κατανάλωση, την αποταμίευση και την επένδυση. Οι δε πιο στρατευμένοι από αυτούς εκφράζουν ήδη αυτές τις απόψεις μέσα από την οικονομική συμπεριφορά τους.

 
Από το Ατομικό Προς το Συλλογικό και «Αλληλέγγυο Εμπόριο» 

Σε αντίθεση με την πιεστική πραγματικότητα που όλοι μας βιώνουμε, η διαχείριση του χρήματος θα μπορούσε να γίνεται με τρόπο που να εξυπηρετεί της ανάγκες όλων των κοινωνικών στρωμάτων και η ενέργεια που είναι συσσωρευμένη στο χρήμα να αποδίδεται για έργα κοινής ωφέλειας, που να δίνουν ανάσα στα χαμηλά στρώματα αλλά και λειτουργία κοινωφελή στα δυνατά βαλάντια. Επιπλέον θα μπορούσε να λειτουργεί θεραπευτικά προς τη Γη, προωθώντας μια αρμονική ύπαρξη του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Ατομικά αλλά και συλλογικά, δράσεις και οικονομικά σχήματα μπορούν να πραγματοποιηθούν με στόχο, αφενός ν’ ανακουφίζουν ανθρώπους και περιβάλλον, να δίνουν ξανά το δικαίωμα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και να λειτουργούν σαν κοινωνικά πειράματα που πιθανόν να κυοφορήσουν ιδέες για έναν νέο πιο ανθρώπινο κόσμο. Η δημιουργία καινοτόμων οικονομικά σχημάτων και η συμμετοχή σε τέτοιες δράσεις συνεπάγεται αυτονόητα και μια αλλαγή του τρόπου σκέψης και της ηθικής στάσης. Διάφορες ομάδες, πυρήνες κοινωνικής ευθύνης έχουν εργασθεί με υπευθυνότητα πολλά χρόνια προς αυτή την κατεύθυνση, προτείνοντας νέα οικονομικά σχήματα που ενίοτε χρησιμοποιούν τις ήδη γνωστές δομές, όπως το «δίκαιο και αλληλέγγυο εμπόριο» με μια διαφορετική όμως ηθική στάση.

Οι ρίζες του «δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου» μπορούν να αναζητηθούν σε εγχειρήματα και προσπάθειες που ξεκίνησαν από εκκλησίες στη Νότιο Αμερική και στην Ευρώπη στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Επίσης, η Μη Κυβερνητική Οργάνωση SERRV ασχολήθηκε με το δίκαιο και αλληλέγγυο εμπόριο, ξεκινώντας τις συναλλαγές με φτωχές κοινότητες του Νότου στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Το δε πρώτο επίσημο κατάστημα «δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου» που πουλούσε διάφορα είδη, άνοιξε το 1958 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στόχος τους ήταν να προσφέρουν ανακούφιση σε πρόσφυγες και σε άλλες κοινότητες ανθρώπων χτυπημένες από τη φτώχεια, πουλώντας αρχικά τις χειροτεχνίες τους στις Βόρειες αγορές. Η δε πιστοποίηση των αγαθών του δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου ξεκίνησε στην Ολλανδία το 1988, σαν απάντηση στην κατακόρυφη πτώση των τιμών στην παγκόσμια αγορά του καφέ. Η υπέρ-δίκαια σφραγίδα ξεκίνησε αργότερα στη Γερμανία. Σήμερα, 19 χώρες έχουν τις δικές τους πρωτοβουλίες ετικετοποίησης, οι οποίες λειτουργούν με τα ίδια κριτήρια υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ετικετοποίησης Δίκαιου και Αλληλέγγυου Εμπορίου (FLO).

Το ίδιο χρονικό διάστημα ομάδες για τον Τρίτο Κόσμο, από τη Δανία άρχισαν να πουλάνε ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο με το μήνυμα: «Αγοράζοντας ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο προσφέρετε στους ανθρώπους φτωχών χωρών μια θέση στον ήλιο της ευημερίας». Αυτές οι ομάδες συνέχισαν να πουλούν και χειροτεχνίες από το Νότο, και το 1969 το πρώτο «Κατάστημα του Τρίτου Κόσμου» άρχισε να λειτουργεί. Τα «Καταστήματα του Κόσμου» (ή καταστήματα δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου όπως αποκαλούνται σε άλλα μέρη του κόσμου) έχουν παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στο κίνημα του «δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου». Μέχρι σήμερα, όχι μόνο αποτελούν σημεία πώλησης, αλλά συγχρόνως είναι πολύ ενεργά στην ενημέρωση του κοινού και την αφύπνιση των συνειδήσεων.

 

Δίκτυα Συναλλαγών και Ανταλλαγών

Αφού οι άνθρωποι δεν είναι αυτάρκεις και έχουν διάφορες ανάγκες, τις οποίες δεν μπορεί να καλύψει ο καθένας μόνος του, θα πρέπει να βρεθεί τρόπος ούτως ώστε όλοι να καλύπτουν τις ανάγκες τους χωρίς να αδικούν ο ένας τον άλλον. Και αναρωτιέται κανείς: Τι πιο απλό από την ανταλλαγή προϊόντων ή και υπηρεσιών; Μπορούν, δηλαδή, να συνεννοηθούν άνθρωποι μεταξύ τους, ώστε η ανταλλαγή των προϊόντων και των υπηρεσιών να γίνεται πολυμερώς και ο κύκλος των συναλλαγών να κλείνει με μηδενικές οφειλές για όλους. Μπορεί να φαίνεται πολύ απλό και ουτοπικό, μα πιστέψτε με, γίνεται και λειτουργεί!

Ήδη, στις Αγγλοσαξονικές χώρες (και όχι μόνο), εδώ κα αρκετά χρόνια χρησιμοποιούν τα «Τοπικά Συστήματα Ανταλλακτικού Εμπορίου» (Local Exchange Trading SystemsLETS), τα οποία είναι δίκτυα πολυμερών ανταλλαγών. Κατά βάση έχουν τοπικό χαρακτήρα, λειτουργούν σε επίπεδο γειτονιάς, συνοικίας, χωριού ή πόλης, σε κάποιες περιπτώσεις όμως, πολλά δίκτυα ανήκουν σε ένα άλλο μεγαλύτερο δίκτυο, το οποίο επιτρέπει σε μέλη από διαφορετικά δίκτυα να συναλλάσσονται μεταξύ τους. Για να συμμετέχει κανείς πρέπει να είναι μέλος, δηλαδή χρειάζεται να εγγραφεί στον κατάλογο των συναλλασσόμενων, να δηλώσει τι προϊόντα και υπηρεσίες προσφέρει και τι χρειάζεται και να ανοίξει λογαριασμό στο Σύστημα. Τα δε μέλη έχουν πρόσβαση στον κατάλογο με τα προσφερόμενα προϊόντα και υπηρεσίες και επιλέγουν από εκεί με ποια μέλη θα συναλλαγούν. Βιολογικά προϊόντα από τις αυλές των σπιτιών, μαθήματα ξένων γλωσσών ή μουσικής, συνεργεία αυτοκινήτων ή επιδιορθώσεις ηλεκτρικών συσκευών, μεταποιήσεις ρούχων, ιατρικές ή οδοντιατρικές υπηρεσίες, οικιακές εργασίες, φροντίδα παιδιών αλλά και ερμηνεία αστρολογικού χάρτη ή μαθήματα γιόγκα, είναι κάποιες από τις προσφορές που μπορεί να συναντήσει κανείς σε καταλόγους προσφοράς των Συστημάτων αυτών.

Στην Αργεντινή υπήρχε το μεγαλύτερο δίκτυο (το 2003 είχε 6 εκατομμύρια μέλη) ανταλλαγής προϊόντων  και υπηρεσιών και μολονότι κατέρρευσε το 2003 (δηλαδή, κυκλοφόρησαν πλαστά χαρτονομίσματα και πολλοί αποσύρθηκαν από μέλη ή τουλάχιστον σταμάτησαν να συμμετέχουν στις υπαίθριες αγορές που διοργάνωνε το δίκτυο), εξακολουθεί να παραμένει αν όχι το μεγαλύτερο, ένα από τα μεγαλύτερα και ίσως μακροβιότερα δίκτυα στον κόσμο (ξεκίνησε το 1995). Ονομάζεται «Γενικό Δίκτυο Ανταλλαγής» (Red Global de Trueque) και ουσιαστικά είναι δίκτυο που συνδέει άλλα μικρότερα δίκτυα ανταλλαγής που υπάρχουν διάσπαρτα στο Μπουένος Άιρες αλλά και σε άλλες πόλεις και περιοχές της Αργεντινής.

«Τοπικό Νόμισμα»: Το Όπλο των Κοινωνιών            

Μολονότι οι «Λέσχες Ανταλλαγής» (Clubes de Trueque) έχουν όνομα που παραπέμπει στην ανταλλαγή, χρησιμοποιούνται χαρτονομίσματα ή ιδεατά νομίσματα για τη διενέργεια συναλλαγών. Η έκδοση και χρήση ενός άλλου, τοπικού, νομίσματος, παράλληλα με το επίσημο νόμισμα, είναι μια άλλη λύση που την προτιμούν κυρίως σε διάφορες περιοχές στις Ηνωμένες Πολιτείες (αλλά και σε άλλα μέρη του κόσμου). Το τοπικό νόμισμα εκδίδεται μόνο σε χαρτονομίσματα, τα οποία υποχρεωτικά πρέπει να διαφέρουν πολύ από το επίσημο νόμισμα, και έχουν υποδιαιρέσεις.  Κυκλοφορεί τοπικά, πράγμα που σημαίνει ότι ο επισκέπτης στην πόλη ή περιοχή πρέπει να αγοράσει τοπικό νόμισμα πληρώνοντας με επίσημο νόμισμα.

Το νόμισμα λέγεται «μονάδα» (crédito) ή «δέντρο» ή «δεντράκι» (árbol, arbolito) και ονομάζεται έτσι από το δέντρο που υπάρχει πάνω στα χαρτονομίσματα ως εικόνα. Τα χαρτονομίσματα τα εκδίδει κάθε τοπικό δίκτυο (Λέσχη) χωριστά, αλλά γενικά γίνονται δεκτά από το ένα δίκτυο στο άλλο, οπότε τα μέλη μιας Λέσχης μπορούν να συναλλάσσονται στις αγορές και των άλλων Λεσχών, χωρίς να υπάρχει κάποιο πρόβλημα μετατροπής, αφού κάθε «δεντράκι» έχει αξία ενός δολαρίου ΗΠΑ.

Με «δεντράκια» μπορεί κανείς να αγοράσει σχεδόν τα πάντα: αγροτικά προϊόντα, όλων των ειδών τα τρόφιμα (και μάλιστα σπιτικά), ρούχα, καθαριστικά, αναλώσιμα για το σχολείο, και διάφορες υπηρεσίες, όπως καθαριότητα, φροντίδα παιδιών, ιατρικές ή νομικές υπηρεσίες, μαθήματα ξένων γλωσσών, κλπ.

Οι τοπικές αρχές στήριξαν από την αρχή τα τοπικά δίκτυα συναλλαγών και όταν μάλιστα από το 2000 και μετά η οικονομική κατάσταση στην Αργεντινή και ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα επιδεινώθηκε, το Υπουργείο Οικονομίας της Αργεντινής συμφώνησε να στηρίξει το Γενικό Δίκτυο στα θέματα διαδικτυακής τεχνολογίας. Όπως και στα Τοπικά Συστήματα Ανταλλακτικού Εμπορίου, τα προϊόντα και οι υπηρεσίες ποικίλλουν.

Ενδεικτικά, επίσης  μπορούμε να αναφέρουμε και άλλα ιδεατά νομίσματα που κυκλοφορούν σήμερα, όπως το νόμισμα «Ώρες της Ίθακα» (ΗΠΑ), το Iou (I owe you, «σου οφείλω») της Καλιφόρνια του Κάλγκαρυ (Καναδάς), του Κορβάλλις (ΗΠΑ), του Μάντισον (ΗΠΑ), τα Ισο-δολάρια της Φιλαδέλφεια (ΗΠΑ), τα Νομίσματα Συναλλαγών του Χούμπολτ(ΗΠΑ, τα δολάρια του Τορόντο (Καναδάς), το Πλέντυ (Άφθονο) στη Β. Καρολίνα (ΗΠΑ) που είναι περιφερειακό νόμισμα και δεν περιορίζεται μόνο σε μια πόλη,  τα νομίσματα Chiemgauer και Regio στη Γερμανία, τα οποία επίσης είναι περιφερειακά νομίσματα, δηλαδή αφορούν σε ολόκληρες επαρχίες και όχι μόνο σε κάποια πόλη.

Στο δε Ντακάρ της Σενεγάλης κυκλοφορεί το τοπικό νόμισμα Μπον (Bon, Bon d’ Échange), σε πέντε τοπικά συστήματα συναλλαγών αντίστοιχης δομής με τα ευρωπαϊκά Τοπικά Συστήματα Ανταλλακτικού Εμπορίου. Τα πέντε αυτά τοπικά συστήματα υπάγονται στο δίκτυο Ντουλ (Doole, που σημαίνει Ισχύς εν τη Ενώσει στην τοπική γλώσσα), που είναι δίκτυο συναλλαγών που καλύπτει όλη την πόλη του Ντακάρ. Μέλος μπορεί να γίνει όποιος μπορεί να πληρώσει μισό Μπον σε επίσημο νόμισμα και ως νέο μέλος λαμβάνει 5 (παλαιότερα 3) Μπον για να αρχίσει τις συναλλαγές. Στις αγορές, όμως, και στα καταστήματα μπορεί κανείς να συναλλαγεί με Μπον και χωρίς να είναι μέλος του δικτύου. Τα δε προϊόντα που αγοράζει κανείς είναι κυρίως βασικά είδη, δηλαδή τρόφιμα (κυρίως αγροτικά προϊόντα) και είδη ρουχισμού τα οποία μπορεί να τα βρει είτε στις υπαίθριες αγορές που οργανώνονται τακτικά, είτε στο κατάστημα του «δικτύου Ντουλ».

Ένα αγαθό, που επίσης αγοράζει κανείς με Μπον, και το οποίο ήταν αρχικά η βασική αφορμή για τη δημιουργία του δικτύου, είναι η εκπαίδευση. Με το Μπον χρηματοδοτείται η εκπαίδευση στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο του Ντακάρ, όπου έμφαση έχει δοθεί σε 5 τομείς: ξένες γλώσσες, χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, γνώσεις εμπορικών συναλλαγών, γνώσεις για παραγωγή σε τοπικό επίπεδο διαφόρων προϊόντων  και ιδίων δημητριακών. Η χρηματοδότηση δεν περιορίζεται μόνο στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο, αλλά και σε άλλα δημόσια έργα, που χρειάζονται οι κάτοικοι του Ντακάρ.

Επίσης, στο Νότιο Μπερκσάιρ(Southern Berkshire) της Μασσαχουσέττης των ΗΠΑ, κυκλοφορεί το τοπικό νόμισμα «Μπερκσέαρ» (Berkshare), το οποίο υιοθετήθηκε στην περιοχή προκειμένου να ενισχυθεί η τοπική οικονομία. Τα Berkshares τίθενται σε κυκλοφορία από τους κατοίκους της περιοχής ή όποιον είναι διατεθειμένος να αγοράσει 100 Berkshares για 90 δολάρια ΗΠΑ. Όταν όμως τα Berkshares κυκλοφορούν στην αγορά η αξία τους είναι ίση με αυτή του δολαρίου, επομένως, όποιος αγοράζει Berkshares κερδίζει 10% της αξίας τους σε δολάρια. Τα Berkshares τα αγοράζει κανείς από όποιο τραπεζικό κατάστημα βρίσκεται στην περιοχή του Μπερκσάιρ και κυκλοφορούν σε τρία χαρτονομίσματα διαφορετικής αξίας.

Οι επιχειρήσεις της περιοχής δέχονται τα Berkshares γιατί με αυτόν τον τρόπο κερδίζουν πελάτες. Επιπλέον, επειδή για να τα καταθέσουν στην Τράπεζα, θα τους κοστίσει περίπου 10% της αξίας τους (δηλαδή, εάν πουλήσουν στην Τράπεζα 100 Berkshares, θα πάρουν στα χέρια τους 90 δολάρια ΗΠΑ) είναι προτιμότερο να φροντίσουν να αγοράσουν κάτι με αυτά από τη διπλανή επιχείρηση ή υπηρεσίες από κάποιον επαγγελματία της περιοχής που δέχεται Berkshares.

Στην Ελβετία υπάρχει το Wirtschaftsring (Επιχειρηματικός κύκλος) το οποίο είναι στην ουσία ένα πιστωτικό ίδρυμα μέσω του οποίου οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες της χώρας προβαίνουν σε πολυμερές ανταλλακτικό εμπόριο. Το Wirtschaftsring χρησιμοποιεί ένα ιδεατό νόμισμα, το WIR, ίσης αξίας με το Ελβετικό φράγκο. Έχει πολύ αυστηρούς κανόνες για τα μέλη του (για παράδειγμα, παρέχουν οικονομικές εγγυήσεις προκειμένου να γίνουν δεκτά ως μέλη), ακριβώς επειδή οι συναλλαγές μπορεί να είναι μεγάλου ύψους και οι συναλλασσόμενοι επιδιώκουν εμπορικούς σκοπούς, και δραστηριοποιούνται σε όλη την επικράτεια και όχι μόνο στα πλαίσια μιας συνοικίας ή πόλης. Η εν λόγω αυστηρότητα, βέβαια επέτρεψε, σύμφωνα με κάποιες απόψεις, στο Wirtschaftsring να επιβιώσει από το 1934 μέχρι σήμερα.

Στη Βραζιλία,  ανάμεσα στα άλλα, υπάρχει και η Τράπεζα Πάλμας (Banco Palmas), και μάλιστα είναι μια Τράπεζα που λειτουργεί στη συνοικία (φαβέλα) Παλμέιρας, στην πόλη Φορταλέζα. Η Τράπεζα Πάλμας παρέχει στους κατοίκους της συνοικίας ένα ιδεατό νόμισμα Πάλμα ή Παλμάρες, το οποίο τίθεται σε κυκλοφορία με τη χορήγηση μικροδανείων σε αυτούς χωρίς τόκο. Με τη χρήση των Πάλμας, οι κάτοικοι της συνοικίας μπορούν να συναλλάσσονται μεταξύ τους ανεξάρτητα εάν έχουν ή όχι επίσημο νόμισμα (ρεάλ) στις τσέπες τους ή τους λογαριασμούς τους και κυρίως μπορούν να παράγουν προϊόντα και υπηρεσίες μέσω μικρών επιχειρήσεων που μπορούν να δημιουργήσουν με τα χορηγούμενα δάνεια.

                                            

Τράπεζες Χρόνου

Μια άλλη μορφή δικτύων συναλλαγών είναι και οι Χρονοτράπεζες (Timebanks). Η Χρονοτράπεζα είναι ένα δίκτυο για την ανταλλαγή κατά βάση υπηρεσιών. Αυτό συμβαίνει γιατί βασική αρχή της Χρονοτράπεζας είναι η ισότητα του χρόνου όλων των ανθρώπων, επομένως είναι υποχρεωτικό να χρησιμοποιείται ως μονάδα μέτρησης αξίας η ώρα εργασίας. Κάθε, δηλαδή, υπηρεσία ή κάθε προϊόν αξίζει όσες ώρες χρειάστηκε ο παραγωγός για να το παραγάγει. Κατά συνέπεια, δεν είναι εύκολο να ενσωματωθούν στην «τιμή» πρώτες ύλες που αγοράστηκαν σε επίσημο νόμισμα.

Στην Tράπεζα Χρόνου το νόμισμα είναι ο χρόνος-εργασία. Είναι ένα δίκτυο ανταλλαγής υπηρεσιών. Κάθε μέλος περιγράφει τι θα μπορούσε να προσφέρει και τι υπηρεσίες είναι πιθανό να χρειαστεί και έχει έναν λογαριασμό χρόνου που πιστώνεται ή χρεώνεται ανάλογα με την υπηρεσία που προσφέρει ή δέχεται. Δεν υποχρεώνεται να κάνει τίποτα για το οποίο δεν έχει προσφερθεί εθελοντικά.
Η τράπεζα εθελοντικού χρόνου έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για να στηριχθούν οικογένειες και άτομα με οικονομικές δυσκολίες, αλλά και για να αξιοποιήσουν την διάθεση προσφοράς τους οι εθελοντές.

Σε μια τράπεζα χρόνου, ένας γιατρός ή δικηγόρος που προσφέρει μια ώρα επαγγελματικών υπηρεσιών, δικαιούται μια ώρα άλλων υπηρεσιών, όπως βάψιμο, μαγείρεμα, φύλαξη ηλικιωμένου, πράγματα δηλαδή που μπορεί να προσφέρει κι ένα όχι ειδικευμένο άτομο. Έτσι και τα άτομα που βοηθούνται νοιώθουν καλύτερα αφού έχουν κάτι ανταλλάξιμο με αξία, τον χρόνο και τις δεξιότητές τους και παράλληλα βοηθούνται να επανενταχτούν σε κοινωνικές δραστηριότητες. Είναι, επίσης, θεμελιώδες, κάθε μέλος να νοιώθει εμπιστοσύνη στα άλλα μέλη και παράλληλα πρέπει να προσπαθεί να αποδώσει το καλύτερο που μπορεί. Έτσι, με την τράπεζα χρόνου δημιουργούνται σχέσεις αμοιβαιότητας που ενδυναμώνουν τα μέλη και σε αντίθεση με τη μισθωτή εργασία, κάθε προσφορά βιώνεται ως ελεύθερη και όχι ως αλλοτριωμένη δραστηριότητα.

Στην Ελλάδα λειτουργεί η «Χρονοτράπεζα του Ελληνικού Δικτύου Γυναικών Ευρώπης» καθώς και το «Πανελλαδικό Δίκτυο Ανταλλαγής Αγαθών και Υπηρεσιών χωρίς χρήματα, του Πελίτι».  Η εναλλακτική κοινότητα Πελίτι  ιδρύθηκε το 1995 και οι κύριες δραστηριότητές του είναι κατ’ αρχάς η συλλογή, διατήρηση και διάδοση των ντόπιων ποικιλιών σπόρων, ανταλλαγή, επίσης, πληροφοριών και εμπειριών καθώς και η ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών(όπου όλες οι ανταλλαγές γίνονται ελεύθερα, χωρίς την μεσολάβηση χρήματος).  Και στα δυο, συμμετέχει όποιος θέλει, συμπληρώνοντας μια απλή αίτηση. Και οι δυο αυτές «χρονοτράπεζες» λειτουργούν σήμερα με πολύ καλή ανάπτυξη και αποτελέσματα.

Στην Ιαπωνία, τέλος, υπάρχει το δίκτυο Φουρεάι Κίππου (Fureai Kippu), μέσω του οποίου παρέχονται υπηρεσίες φροντίδας σε ηλικιωμένους και σε άτομα με ειδικές ανάγκες. Το δίκτυο είναι ουσιαστικά σύνδεσμος τοπικών δικτύων (περίπου 400 τον αριθμό) που υπάρχουν σε όλη την Ιαπωνία και επιτρέπει σε άτομα που δεν έχουν συγγενείς στο άμεσο περιβάλλον τους για να τα φροντίσουν, να έχουν υψηλό επίπεδο διαβίωσης και να αποφύγουν τον εγκλεισμό σε γηροκομεία και κλινικές ή άλλα ιδρύματα. Την ίδια στιγμή, επιτρέπει σε ανθρώπους που είναι μακριά από τους ηλικιωμένους συγγενείς τους να κερδίσουν μονάδες φροντίζοντας κάποιον γείτονα και να μεταφέρουν τις μονάδες αυτές στους συγγενείς τους που κατοικούν μακριά, ώστε να μπορούν να τους φροντίσουν άλλα άτομα εκεί που μένουν. Έχει γίνει μάλιστα ειδική ρύθμιση, ώστε όσοι νέοι συμμετέχουν στο Φουρεάι Κίππου, να μπορούν με τις μονάδες που κερδίζουν, να πληρώνουν τα κατά τα άλλα πανάκριβα πανεπιστημιακά δίδακτρα για τις σπουδές τους.

Κοινωνικές Τράπεζες

Οι τράπεζες έτσι όπως λειτουργούν στην σημερινή εποχή είναι ένα από τα πιο ισχυρά κάστρα του συστήματος. Καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την οικονομία κρατών αλλά και διεθνώς. Ο δε τρόπος με τον οποίο δανείζουν χρήμα είναι πλέον μια πρόδηλη θεσμοθετημένη τοκογλυφία που χρησιμοποιώντας τον δούρειο ίππο της καταναλωτικής μας μανίας και των επίπλαστων καταναλωτικών μας αναγκών μας υποδουλώνουν σε έναν ατέρμονο κύκλο οικονομικής εξάρτησης. Αλλά είναι όλες οι τράπεζες ίδιες; Όχι! Υπάρχουν, ελάχιστες μεν, πραγματικά φωτεινές εξαιρέσεις δε, που λειτουργούν τελείως διαφορετικά. Οι λεγόμενες κοινωνικές ή ηθικές τράπεζες. Είναι τράπεζες που ενδιαφέρονται για την προέλευση του χρήματος των επενδυτών και των πελατών. Που επενδύουν με όρους κοινωνικής ευθύνης, δεν έχουν στόχο την κερδοσκοπία αλλά την κοινωνική υπηρεσία. Μπορεί και αυτό να ακούγεται ουτοπικό αλλά υπάρχει! Τέτοιες τράπεζες είναι για παράδειγμα η Τriodos και η GLS.

Η τράπεζα GLS  ιδρύθηκε το 1974 είναι η πρώτη «ηθική» και «οικολογική» τράπεζα στην Γερμανία. GLS «Gemeinschaftsbank für Leihen und Schenken» που σημαίνει «τράπεζα κοινότητας για δανεισμό και δωρεές» και υποστηρίζεται από 14.000 μέλη. Η τράπεζα υποστηρίζει πολιτισμικές, κοινωνικές και οικολογικές δημιουργικές πρωτοβουλίες. Δάνεια παραχωρούνται σε δράσεις όπως ανεξάρτητα – αυτοδιοικούμενα σχολεία και παιδικοί σταθμοί, βιολογικές καλλιέργειες, οργανισμούς θεραπευτικής παιδαγωγικής, θεραπευτήρια, δράσεις για άνεργους, καταστήματα υγιεινών τροφών, κοινοβιακές πρωτοβουλίες και βιώσιμες επιχειρήσεις και αυτή την στιγμή χρηματοδοτεί πάνω από 5.000 δράσεις.

Η τράπεζα Triodos στηρίζεται στους πελάτες της που είτε καταθέτουν είτε επενδύουν για να ενθαρρύνουν την συνεργατική κοινωνική ευθύνη για μια καλύτερη κοινωνία. Χρηματοδοτεί επιχειρήσεις, οργανισμούς και ιδιωτικές πρωτοβουλίες που αναπτύσσουν τις πολιτισμικές αξίες, ωφελούν ανθρώπους και περιβάλλον.

Η αποστολή της είναι να βοηθήσει να δημιουργηθεί μια κοινωνία που να μπορεί να διασφαλίσει την καλή ποιότητα ζωής των ανθρώπων και να έχει ως πυρήνα της την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Χρηματοδοτεί για να δώσει την δυνατότητα σε ιδιώτες, οργανισμούς και επιχειρήσεις να χρησιμοποιήσουν το χρήμα συνειδητά με προσανατολισμό την θεραπεία και προστασία του περιβάλλοντος και την υπηρεσία στον άνθρωπο. Παραδείγματα τομέων που επενδύει η τράπεζα σε όλη την υφήλιο είναι «η αμνηστία για τα ανθρώπινα δικαιώματα», οι «υποστηρικτές του Δυτικού Βουδιστικού Τάγματος», το «περιβάλλον και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», το «αλληλέγγυο εμπόριο», δράσεις υποστήριξης θυμάτων βασανιστηρίων, βιολογικές καλλιέργειες, καινοτόμες κοινοβιακές δράσεις, υποστήριξη δραστηριοτήτων Κουακέρων, δράσεις καταπολέμησης της αδικίας και της φτώχειας, δράσεις για την προστασία της άγριας ζωής. Όλοι αυτοί οι τομείς συνδέονται με επενδυτικά πακέτα που προσφέρει η τράπεζα ως προϊόντα στους πελάτες της.

Τέλος, η Charity Bank είναι τράπεζα που χρηματοδοτεί εκεί που οι «συμβατικές» τράπεζες δεν χορηγούν λόγω υψηλού ρίσκου κυρίως εξαιτίας κοινωνικών συνθηκών. Πιστεύει σε μια διαφορετική προσέγγιση της οικονομικής ανάπτυξης και της οικονομικής ευημερίας. Χρησιμοποιεί τα χρήματα για μια γέφυρα ανάμεσα στους κεφαλαιούχους που επιθυμούν το κεφάλαιό τους να επενδυθεί βιώσιμα παραγωγικά και για το κοινό καλό, και σε επιχειρηματίες χαμηλών τάξεων που έχουν κοινωνικό όραμα, θέλουν να διευρύνουν τους ορίζοντες και να ενισχύσουν οικονομικά τις επιχειρηματικές πρωτοβουλίες τους. Η ανακαίνιση του Crosby Cinema, η στέγαση σε νέο χώρο του Trestle Theatre στο St Albans, η χρηματοδότηση του British Allergy Foundation η οικονομική και ψυχολογική υποστήριξη αστέγων και εθισμένων στα ναρκωτικά, είναι κάποια από τα πεδία που η Charity Bank δραστηριοποιείται.

Παρατηρώντας όλα τα προαναφερόμενα βλέπουμε ότι, οι προσπάθειες είναι τόσες όσες και οι τοπικές κοινωνίες, δηλαδή ότι κάθε χώρα, περιοχή, κάθε κοινότητα ή κάθε ομάδα ανθρώπων προσαρμόζει τις λύσεις και τις πληροφορίες που υπάρχουν στις συγκεκριμένες ανάγκες και ότι δεν υπάρχουν έτοιμες λύσεις.

Μάλλον έχει έρθει η εποχή που το χρήμα καλείται να επανεκτιμηθεί και η χρησιμότητά του να διοχετευτεί μέσα σε νέες κατευθύνσεις. Σε καιρούς κρίσης και δοκιμασίας των πάντων, όπως αυτή που περνάμε σήμερα, οι αξίες και οι αρχές αναπροσδιορίζονται και τα νέα θετικά που προκύπτουν ανοίγουν νέους δρόμους. Γίνονται, όπως είδαμε, κοινωνικές αντιπροτάσεις που να μπορούν να λειτουργήσουν και να απελευθερώσουν δημιουργικές δυνάμεις προς την υλοποίηση μιας νέας κοινωνίας, πιο δίκαιης και πιο ελπιδοφόρας. Δεν χάθηκε, λοιπόν, τίποτα! Πάντα υπάρχουν επαναστατικές λύσεις που κρύβουν μέσα τους το σπόρο του μέλλοντος και που ήδη άρχισαν να εφαρμόζονται σε διάφορα μέρη του κόσμου μα και στην χώρα μας. Όλα αυτά όμως, προϋποθέτουν συνειδησιακές αλλαγές από όλους μας. Γιατί, για έναν καλύτερο κόσμο υπάρχει η ανάγκη της συμμετοχής όλων με μια πρόθεση αγάπης και συνειδησιακής εξέλιξης.

Η ΣΑΣΗ ΧΟΤΖΟΓΛΟΥ είναι ψυχολόγος και ερευνήτρια εναλλακτικών μεθόδων θεραπείας.

ΑΠΑΛΛΑΓΕΙΤΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ

ΘΩΡΑΚΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΣΑΣ

 

ΜΕ ΤΗΝ  ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ

ΠΛΑΚΕΤΑ ΤΕΣΛΑ


ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ ΤΗΝ ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΗ ΠΛΑΚΕΤΑ ΤΟΥ ΤΕΣΛΑ;

 

Η Πλακέτα Τέσλα σας αποστέλλεται με Αντικαταβολή στη διεύθυνσή σας.

Τηλεφωνείστε τώρα στο

2311.270832
ή στο 6945354443
ή στείλτε στον ίδιο αριθμό SMS με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο).
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: tesla.plate.gr@gmail.com

● Η κάθε Πλακέτα του Τέσλα κοστίζει 22 ευρώ (συν έξοδα αποστολής 3,8 ευρώ).  Για κάθε επιπλέον Πλακέτα Τέσλα παραγγείλετε, ισχύει έκπτωση 10%.

 
ΚΑΝΤΕ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΤΕ. ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΑΣ.

 

ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΔΙΚΗΓΟΡΙΑ

ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΔΙΚΗΓΟΡΙΑ

Μπορεί  ο Δικηγόρος να Γίνει «Ιατρός Πνεύματος και Ψυχής»;

 

 

Γράφει η Σάση Χότζογλου

 

 

 

«Δικαιοσύνη υπάρχει μόνο όταν υπάρχει Αγάπη! Αν μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας με τις ατέλειές του και προσπαθούμε για το καλύτερο, τότε θα είμαστε σε θέση να εκδηλώνουμε την αγάπη μας προς τους άλλους χωρίς όρους. Είναι απαραίτητο, λοιπόν, και ο δικηγόρος να έχει μέσα του πάντα αυτή την σκέψη!» λέει ο William Van Zyverden, ο εμπνευστής της Ολιστικής Δικηγορίας και ιδρυτής της Διεθνούς Ένωσης Ολιστικών Δικηγόρων.

Πάντοτε υπήρχε και θα υπάρχει μια μικρή ομάδα ανθρώπων, το ανήσυχο πνεύμα των οποίων ερευνά και ανακαλύπτει, βιώνει και εκφράζει τη βαθύτερη όψη των πραγμάτων. Δεν έχει σημασία αν είναι επώνυμοι ή ανώνυμοι. Σημασία έχει ότι αυτοί αποτελούν, εν δυνάμει, μια ομάδα ανθρώπων που ψάχνουν τις αληθινές αιτίες πίσω από τα φαινόμενα και τα συμβάντα σε ένα κόσμο που ακόμη αρνείται να ενηλικιωθεί και ζει σαν να μην έφυγε ποτέ από τη ζούγκλα. Οι άνθρωποι αυτοί δεν σταματούν μόνο εκεί. Δίνουν λύσεις και νέους τρόπους θεώρησης ακόμη και αυτής της ίδιας της Δικαιοσύνης!

Έτσι, το 1991, σε μια μικρή πόλη του Βερμόντ, το Μίντλμπερι, μόλις 8.500 κατοίκων, ο William Van Zyverden εισήγαγε για πρώτη φορά τον όρο Ολιστικός Δικηγόρος και Ολιστική Δικηγορία, ταράσσοντας τα νερά της παραδοσιακής άσκησης του επαγγέλματος και ξεκινώντας ένα νέο κεφάλαιο στο χώρο της απονομής δικαιοσύνης όπου ο διάδικος αντιμετωπίζεται πλέον ως «ασθενής» και ο δικηγόρος είναι ο βοηθός, που θα τον οδηγήσει να ανακαλύψει την ρίζα και τις αιτίες της «ασθένειάς» του για να τις θεραπεύσει. Δικηγόρος και πελάτης προσπαθούν μαζί να κατανοήσουν την πηγή της σύγκρουσης με τον οποιοδήποτε ή με οτιδήποτε, χωρίς να κρίνουν και χωρίς να ρίχνουν την ευθύνη στον άλλο διάδικο. Λειτουργούν μέσα σ’ ένα κλίμα συναίσθησης του δικαίου και αδίκου, ούτως ώστε να καταλήξουν στον κατάλληλο δρόμο που θα οδηγήσει στην «ίαση» του προβλήματος και στην προσωπική ανάπτυξη του ανθρώπου, χωρίς καμία προσκόλληση στο αποτέλεσμα.

Με γνώμονα τη θεωρία της «μη βίας» του Γκάντι –και ειδικά στο σημείο όπου μέσα στην αυτοβιογραφία του ο Γκάντι αναφέρει ότι «…ο αληθινός ρόλος ενός δικηγόρου είναι να ενώσει τα αντίπαλα μέρη….», τονίζοντας έτσι την αξία της επαναφοράς της ενότητας εκεί που εισχώρησε η χωριστικότητα και η αντιπαλότητα– ο Ολιστικός Δικηγόρος δίνει έμφαση στην πορεία της επίλυσης της σύγκρουσης και δεν εξαρτά την πορεία αυτή από οποιοδήποτε εξωτερικό αποτέλεσμα, δηλωτικό της επίλυσης ή μη, της συγκεκριμένης υπόθεσης που φέρεται στο δικαστήριο.

Θα μου πείτε τώρα, πως αυτά τα πράγματα δεν είναι για την κοινωνία μας, η οποία συνεχώς αμφιταλαντεύεται μεταξύ του δικαίου και του συμφέροντος! Όταν, μάλιστα, γίνεται όλο και πιο φανερό ότι στον κόσμο μας δίκαιο είναι αυτό του ισχυρότερου! Σε μια κοινωνία ανταγωνιστική, γρήγορη και υπάκουη στον δυαδισμό –των μισών εναντίων των άλλων μισών, του εγώ και του εσύ, του πνεύματος και της ύλης– όλα αυτά είναι ουτοπία. Κι όμως, επειδή τα βλέπουμε όλα αυτά, βλέπουμε το παράδοξο του δυαδισμού να μπαίνει μέσα σε κάθε έργο και σε κάθε σκέψη, γι’ αυτό αποφάσισα να παρουσιάσω την Ολιστική Δικηγορία ως μοντέλο ζωής, ένα μοντέλο δυναμικής κοινωνίας ανθρώπων και Ολιστικής θεώρησης του Δικαίου.

Ακριβώς, επειδή βλέπω τον άνθρωπο μέσα στο αδιέξοδο της μηχανοκρατίας και του αβέβαιου, να κομματιάζει συνεχώς τα πράγματα, να δημιουργεί αντιθέσεις και διαφορές, να στροβιλίζεται στη δίνη των αντιφάσεων και στην α-τοπία του Είναι και Μη Είναι, να μπαίνει σ’ έναν κόσμο σπασμένο και ασυνάρτητο που τον χρησιμοποιεί σαν έσχατη καταφυγή και κλείνεται μέσα του άβουλος και επαίτης, γεμάτος από λύπη και ασθενής σαν τους ίσκιους, γι’ αυτό το λόγο θέλησα να κοινωνήσουμε μαζί σε μια νέα θεώρηση πραγμάτων. Μιας και, όπως όλοι ξέρετε ότι η ιστορία των ανθρώπων είναι επαναλαμβανόμενη στον πόνο, στην λύπη και στο μίσος, ίσως ήρθε η ώρα να κάνουμε χώρο στις καινούργιες ιδέες για να πάψει αυτό το κομμάτιασμα του ωραίου.

 

Αρχές της Ολιστικής Δικηγορίας

Ο Ολιστικός Δικηγόρος βλέπει το νομικό πρόβλημα σαν «σύμπτωμα» ή αποτέλεσμα, και όχι ως αιτία της διένεξης. Θεωρεί ότι κάθε σύγκρουση έχει τη ρίζα της στο πιστεύω ότι όλοι μας είμαστε χωρισμένοι ο ένας από τον άλλο. Έτσι βλέπει κάθε διένεξη σαν μια εξωτερική εκδήλωση της εσωτερικής μας σύγκρουσης όσον αφορά τις σχέσεις μας με τον εαυτό μας και τους άλλους.

Ο Ολιστικός Δικηγόρος ψάχνει πέρα από τη ψευδαίσθηση των χωριστών ενδιαφερόντων για να βρει το κοινό συμφέρον που είναι η βάση της επίλυσης και επιλύει τις συγκρούσεις σε συνεργασία με τον πελάτη του. Με αυτό τον τρόπο βοηθά, επίσης, τον πελάτη του να κοιτάξει κάτω από την επιφάνεια της διένεξης και να κατανοήσει την αιτία.

Ο Ολιστικός Δικηγόρος αναγνωρίζει ότι κάθε πρόβλημα που οποιοσδήποτε  πελάτης φέρνει στο γραφείο του είναι μια ευκαιρία και για τον ίδιο τον δικηγόρο να ξεπεράσει την επίκριση, τον θυμό, την προκατάληψη και κάθε εκδήλωση φόβου.

Ο Ολιστικός Δικηγόρος ακούει και παρακολουθεί προσεκτικά οτιδήποτε λέει και κάνει ο πελάτης του, και ποτέ δεν επιλέγει την πελατεία του –φτάνει αυτή να είναι αντίστοιχη στον τομέα του δικαίου που αυτός εκπροσωπεί. Συμπεριφέρεται, επίσης, στους πελάτες του μα και στους αντιδίκους με σεβασμό, επειδή αναγνωρίζει ότι κάθε παίκτης –στο θέατρο που εκτυλίσσεται– έχει ένα νομικό πρόβλημα και ένα ρόλο να παίξει στην επίλυση της υποκείμενης αιτίας.

Ο Ολιστικός Δικηγόρος ασκεί μη επιθετική δικηγορία και εκθέτει τις απόψεις του χωρίς να επιτίθεται στον αντίδικο.

Ο Ολιστικός Δικηγόρος δεν βλέπει χωριστά την προσωπική και την επαγγελματική του ζωή. Η άσκηση ολιστικής δικηγορίας είναι το ίδιο σαν να ζεις ολιστικά.

Ο Ολιστικός Δικηγόρος επιζητά την εξισορρόπηση του πνευματικού, νοητικού, συναισθηματικού και φυσικού σώματός του και απολαμβάνει την ζωή με πληρότητα και χαρά.

 

 

Φυτεύεται Ένας Νέος Σπόρος

«Η άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος», κατά τον  Zyverden, «είναι απλά ο χώρος που εκδηλώνονται διάφορες καταστάσεις που άλλοτε χαροποιούν και άλλοτε εξαγριώνουν τον δικηγόρο. Τα πάντα εμπίπτουν στο ίδιο μοτίβο: «Γιατί σε μένα;», «Γιατί να μου τύχει αυτός ο πελάτης;», Γιατί τώρα;». Έτσι στην ουσία, ενώ εξυπηρετείς τον πελάτη σου, ταυτόχρονα προσφέρεις υπηρεσία και στον εαυτό σου, ή μάλλον θα ήταν πιο σωστό να πούμε πως ο πελάτης εξυπηρετεί εσένα τον δικηγόρο. Όλες οι σχέσεις είναι ευκαιρίες που δίνονται σε όλα τα συμμετέχοντα μέρη να μάθουν και να προσφέρουν υπηρεσία ή να διδάξουν. Έτσι, το ερώτημα «Πως μπορώ να σας βοηθήσω;» αλλάζει και γίνεται «Γιατί είμαστε μαζί; Ποιος είναι ο χορός που καλούμαστε να χορέψουμε μαζί»;».

Με βάση τον παραπάνω συλλογισμό, αναλογιζόμαστε το βάθος των αλλαγών που επιφέρει στην όλη θεώρηση της ζωής μας η ιερότητα της Δικαιοσύνης. Δεν είναι τυχαίο που ο Zyverden και η Διεθνής Ένωση Ολιστικών Δικηγόρων επέλεξαν στο σήμα τους να εμφανίσουν την Δικαιοσύνη να βγάζει από τα μάτια της το μαντήλι. «Δεν νομίζω ότι η Δικαιοσύνη πρέπει να είναι τυφλή, Δεν μπορείς να κρίνεις έναν άνθρωπο γι’ αυτό που έκανε, αλλά γι’ αυτό που είναι και γιατί το έκανε! Βλέπω, λοιπόν σήμερα, τη νομική διαδικασία σαν βρέφος που έχει πολλά να μάθει. Ακόμη δεν μπορεί να επιλύσει τις διενέξεις, αλλά απλά κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί. Ο ρόλος μου είναι να ρίχνω φως. Αν το φως είναι ορατό, υπάρχει πρόοδος. Αν δεν είναι, απλά έχει φυτευτεί ένας σπόρος», λέει ο ίδιος σε μια συνέντευξή του στις 10 Απριλίου του 1992 στην εφημερίδα The New York Times.

Είναι αλήθεια πως ο χώρος της Δικαιοσύνης είναι επιβαρημένος με πολλά άλυτα προβλήματα και συναισθήματα. Αρκεί ένας περίπατος στα Δικαστήρια για να βιώσουμε τον πόνο, τον θυμό, την ντροπή, τις ενοχές, την καχυποψία, το μίσος, το άγχος και τόσα άλλα συναισθήματα για τα οποία, όταν μιλάμε με φίλους, τα κατακρίνουμε και βάζουμε τον εαυτό μας σε μια θέση τέτοια που καμία σχέση δεν έχει μ’ αυτά. Τι υποκρισία!!! Η ατμόσφαιρα μέσα στις αίθουσες των Δικαστηρίων είναι βαριά και άρρωστη, αντίστοιχη αυτής των νοσοκομείων, και όλα τα παραπάνω συναισθήματα είναι έκδηλα στα πρόσωπα όλων, είτε είναι δικηγόροι και δικαστές, είτε είναι διάδικοι ή μάρτυρες.

«Βέβαια, η άσκηση της δικηγορίας μέσα από την καρδιά δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση,» λέει ο Zyverden και συνεχίζει: «Ο Νόμος έχει καταντήσει μια καθαρά νοητική άσκηση στην οποία λείπει κάθε συναίσθημα. Σε κάθε υπόθεση, πελάτης και δικηγόρος καλούνται να θεραπεύσουν τα κομμάτια τους. Κάθε υπόθεση ξεκινά με την παρουσίαση του συναισθηματικού πόνου του πελάτη. Στο τέρμα του ταξιδιού οφείλει να δει την απελευθέρωση της εσωτερικής αναταραχής ή τουλάχιστον την έναρξη της διαδικασίας της απελευθέρωσης αυτής. Ταυτόχρονα, όμως, παρατηρείται το φαινόμενο  ότι ο δικηγόρος που έχει τον συγκεκριμένο πελάτη, να αντιμετωπίζει ένα αντίστοιχο ή παραπλήσιο πρόβλημα εκείνη την συγκεκριμένη στιγμή, το οποίο πρόβλημα καλό είναι να μοιραστεί με τον πελάτη του ή αν η επαγγελματική σχέση δεν το επιτρέπει, να ασχοληθεί μ’ αυτό, απουσία του πελάτη του. Έτσι, όταν ο δικηγόρος πιστεύει ότι η θεραπεία είναι προς το αμοιβαίο όφελος, η αλαζονεία αντικαθίσταται από ένα πνεύμα ενθουσιώδους αναζήτησης».

 

Συμμετοχή του Διάδικου και Σεβασμός στον Αντίδικο

Σ’ αυτή την «ενθουσιώδη αναζήτηση για θεραπεία», ο πελάτης καλείται να κάνει ο ίδιος τη συλλογή στοιχείων, να συγκεντρώσει το φωτογραφικό ή άλλο υλικό που κρίνεται απαραίτητο, να συναντήσει και να συζητήσει με τους πιθανούς μάρτυρες και γενικά να συμμετέχει σ’ όλα εκτός από την νομική έρευνα.

«Η θεραπεία», διδάσκει με τον τρόπο του αυτός ο πρωτοποριακός δικηγόρος, «επέρχεται όταν ο άνθρωπος κατανοήσει τα κίνητρα του άλλου και περιέλθει σε μια κατάσταση συμπόνιας. Η συμμετοχή του πελάτη σε κάθε βήμα διαδικασίας τον βοηθά να θεραπεύσει την εσωτερική του σύγκρουση. Όταν πας πίσω στο παρελθόν και δουλεύεις το πρόβλημα, ένα μεγάλο μέρος της συναισθηματικής φόρτισης εξανεμίζεται». Και χαρακτηριστικό είναι ότι ένας Ολιστικός Δικηγόρος δεν καταφεύγει σε τεχνάσματα με σκοπό να αποφύγει την ποινή. Μπορεί να υπάρχουν παραθυράκια τα οποία θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε ή θα μπορούσαμε να αποκρύψουμε στοιχεία. Όμως αυτό δεν θα ήταν Δικαιοσύνη!

Με τον ίδιο σεβασμό, επίσης, που ο Ολιστικός Δικηγόρος βλέπει τον πελάτη του, βλέπει και τον αντίδικο. Γιατί, ο πελάτης λέει το πρόβλημα από την δική του σκοπιά. Υπάρχει, όμως, και ή άλλη πλευρά, αυτή του αντιδίκου, που πιθανόν να είναι εξίσου αληθινή. Και με βάση την ολιστική θεώρηση της Δικηγορίας οι αντίδικοι αρχίζουν να λειτουργούν καταλυτικά ο ένας για τον άλλο –με προτροπή πάντα του δικηγόρου. Αυτό που εκδηλώθηκε σαν αντιπαράθεση μπορεί να μετατραπεί σε «χορό» που δίνει την ευκαιρία στον καθένα τους «να χορέψει τον χορό της απελευθέρωσης» από το βάρος που κουβαλούν μέσα τους και γύρω τους.

Η νομική πλευρά της οποιασδήποτε διένεξης είναι το ένα μόνο κομμάτι του θέματος. Αν θέλουμε να ανυψωθεί το σώμα της απονομής δικαιοσύνης σ’ ένα νέο επίπεδο υπηρεσίας στην ανθρώπινη κοινωνία, τότε χρειάζεται να προχωρήσουμε πέρα από το ιστορικό, να δούμε τα εσωτερικά εκείνα γεγονότα τα οποία οδήγησαν στην διένεξη και τον αντίκτυπο που έχουν στην ζωή του ανθρώπου και την δημιουργία της εσωτερικής σύγκρουσης. Έτσι, ο δικηγόρος γίνεται «ιατρός πνεύματος και ψυχής». Βοηθά τον πελάτη του να εντοπίσει την ρήξη που έχει επέλθει στο μυαλό του καθώς προσπαθεί να απελευθερώσει την συναισθηματική φόρτιση και να αποκτήσει αυτογνωσία για να μπορέσει να αναλάβει ο τελευταίος τις ευθύνες του συμβάλλοντας στην ειρήνη και την αρμονία τόσο μέσα του, όσο και στον χώρο της κοινότητας μέσα στην οποία ζει.

Όλα τα προαναφερόμενα μας δίνουν και το σύνθημα της Διεθνούς Ένωσης Ολιστικών Δικηγόρων: «Ενέργησε έχοντας στο μυαλό σου το καλό όλων». Το σύνθημα αυτό γίνεται η αφορμή για να αντιληφθούμε πια πως η ολιστική θεώρηση κάθε τρόπου ζωής θα ενηλικιώσει τον άνθρωπο, καθώς θα τον βγάλει από τους φόβους του, τις ενοχές και την άκομψη δειλία, που του υπέβαλλαν τόσους αιώνες οι τιμωροί θεοί καθώς και οι πάσης φύσεως «πατέρες» της ηθικής, και θα συμμετέχει από δω και πέρα σε μια κοινωνία σεβασμού και αλληλοπαραδοχής.

 

Δικαιοσύνη και Ολιστική Δικηγορία

Κατά τον Αριστοτέλη, «Δικαιοσύνη είναι η αρετή της ψυχής, η οποία απονέμει στον καθένα ό,τι του αξίζει. Δεν είναι μόνο διανεμητική σε σχέση με την κατανομή των αγαθών, αλλά και διορθωτική, επίσης, καθώς ρυθμίζει τις ιδιωτικές σχέσεις των πολιτών». Τα  ανωτέρω μπορούν να γίνουν ευχή η οποία θα συνοδεύει τον σύγχρονο δικηγόρο να αναθεωρήσει τον κυρίαρχο σήμερα υλιστικό προσανατολισμό και να αφουγκραστεί τη δικαιοσύνη πέραν της νομικής μάθησης και της δικηγορικής δεοντολογίας. Γιατί, δράση σύμφωνα με τους κανόνες δεοντολογίας μόνο, σημαίνει δράση κατά το δοκούν, δηλαδή δράση σύμφωνα με το εκάστοτε συμφέρον, άρα δράση αντικοινωνική.

Σκέτη μάθηση των νόμων και δράση σύμφωνα –πάλι μόνο– με κανόνες δεοντολογίας είναι σύμπτωμα ηθικής και κοινωνικής κατάπτωσης. Και δεν είναι τυχαίο ότι ετυμολογικά η λέξη δεοντολογία συγγενεύει με το δέον, την ένδεια, τα δεινά την δειλία και το δεύτερο, συνδέεται δε εννοιολογικά με τον φόβο, τον τρόμο την ανάγκη και το αίσθημα κατωτερότητας! Αν συμβάλλουν μόνο αυτά στην απονομή της δικαιοσύνης, γίνονται μέσον επιβολής και καταπίεσης όσων θεωρούνται από άλλους ως δευτερεύοντες.

Η Ολιστική Δικηγορία στέλνει σήμερα το δικό της κάλεσμα προς όλους εκείνους που είναι έτοιμοι και πρόθυμοι να ανταποκριθούν στην επιθυμία να ζήσουμε ελεύθεροι. Όταν το 1991 πρωτοεμφανίστηκε αυτός ο όρος, λίγοι ήταν αυτοί που κατάλαβαν το μήνυμα που έφερνε αυτή η ολιστική θεώρηση. Οι περισσότεροι έβλεπαν το όλο θέμα με σκεπτικισμό. Στα χρόνια που μεσολάβησαν όλο και περισσότεροι δικηγόροι άρχισαν να αντιλαμβάνονται την αξία άσκησης της δικηγορίας σύμφωνα με τους νόμους της Φύσης.  Σήμερα αριθμούν αρκετές εκατοντάδες μέλη σ’ όλο τον κόσμο, οργανώνουν συνέδρια και καταβάλλουν προσπάθειες να ενταχθεί το μάθημα της Ολιστικής Δικηγορίας στις Νομικές Σχολές των Κρατών.

Όπως εξηγεί ο ιδρυτής της, «ένας δικηγόρος για να μεταβεί από το κλασικό μοντέλο στο ολιστικό χρειάζεται να κατανοήσει ότι υπάρχει πάντα η άλλη όψη του νομίσματος και αυτή η άλλη όψη έχει την ίδια αξία με αυτή που ο ίδιος έχει ακούσει, καθώς πολύ πιθανόν να είχε τον αντίδικο πελάτη του. Η συνεργασία, λοιπόν, ανάμεσα στους αντιδίκους για την επίλυση της διένεξης και η συνεργασία του δικηγόρου με άλλους επαγγελματίες με σκοπό την βελτίωση της υγείας των πελατών του, καθώς και η εκπαίδευση του ιδίου σε σχετικούς τομείς, κρίνεται απαραίτητη για την αλλαγή του μοντέλου».

Η Αρχή μιας Νέας Πραγματικότητας

Η πραγμάτωση του οράματος της Ολιστικής Δικηγορίας θα αποτελέσει και την απαρχή της κοινωνικής αρμονίας. Εξ άλλου όλα παραδείγματα της Φύσης, η οποία παντοιοτρόπως αναγνωρίζει τα δικαιώματα όλων ανεξαιρέτως, εκδηλώνει ολιστικά και χωρίς διάκριση την αμέριστη αγάπη προς όλα τα έμβια όντα.

Η Δικαιοσύνη, λοιπόν, ασκούμενη όχι μόνο σαν ηθική αρχή αλλά και σαν μέσον αυτογνωσίας –μέσω της Ολιστικής Δικηγορίας– μπορεί να αποτελέσει το ισχυρό και το ωραίο οικοδόμημα, το οποίο θα στεγάσει τις ατομικές μα και κοινωνικές ελευθερίες σ’ ένα υψηλότερο επίπεδο. Γιατί, όταν οι αρχές της Ελευθερίας και της Δικαιοσύνης εφαρμόζονται από κάθε άνθρωπο, τότε αποβαίνουν ιδιότητες της ανθρώπινης συνείδησης και εκδηλώνονται ως συναίσθημα του ανθρώπου, ο οποίος δεν περιορίζεται πλέον στην απλή εκπλήρωση του καθήκοντος, αλλά καλείται ο ίδιος, να εφαρμόσει αυτός, κατ’ απομίμηση της φύσης, τις ιδανικές πλέον αρχές της Ανθρώπινης Ύπαρξης.

Μέσα από τέτοια πορεία, ο δρόμος του κάθε δικηγόρου που γίνεται αναζητητής της αλήθειας γίνεται λιγότερο μοναχικός και παύει να είναι ανταγωνιστικός. Συναισθάνεται, κατ’ αρχάς, την κοινή μοίρα που τον συνδέει με κάθε πελάτη του και επιπλέον αντιλαμβάνεται πως κοντά του, γύρω του, μα και σε όλο τον κόσμο υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι που ενώνουν τις δυνάμεις τους για έναν ουσιαστικά καλύτερο κόσμο δίχως ανταγωνισμό, ξεσπάσματα επιθετικότητας και ανισότητες, δίχως εγωισμό και εκμετάλλευση, για έναν κόσμο αληθινά ισορροπημένο και όμορφο!

 

 Πηγές:

Όλγα Γκουνή, Γνωρίστε την Ολιστική Δικηγορία, Ατραπός

 

 

Η Σάση Χότζογλου είναι ψυχολόγος και ερευνήτρια εναλλακτικών μεθόδων θεραπείας.

 

 

ΕΙΚΟΣΙ+ΤΡΕΙΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΑΣ

Μέσα σ’ έναν κόσμο που τρέχει ιλιγγιωδώς προς την αυτοκαταστροφή του, στερημένος από ηθικές αξίες και ιδεώδη, άμοιρος ελπίδας για ένα βιώσιμο μέλλον, υπάρχουν πολλές πρωτοβουλίες που κάνουν τη διαφορά και προσπαθούν να τον αλλάξουν, προάγοντας την συνειδητοποίηση και την συλλογική ευθύνη όλων μας…

Γράφει η Αριάδνη Γερούκη

Διαδίκτυο

ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ

Ένας ιστοχώρος που προβάλλει ελεύθερα βίντεο ηγετών από όλο τον πλανήτη, σχετικά με ζητήματα βιωσιμότητας.

Η «Τηλεόραση Μεγάλης Εικόνας» γεννήθηκε μέσα από τις τέφρες της 11 Σεπτεμβρίου. Ο ιδρυτής της, Marcus Morrell περιγράφει τη συντριπτική αίσθηση του θυμού και της άγνοιας που ακολούθησε αυτό το γεγονός, και λέει ότι τα ΜΜΕ ουσιαστικά «πιάστηκαν έξω» από την καταστροφή. Ακούγοντας μια ομιλία του William McDonough, ο Morrell συνειδητοποίησε ότι υπάρχει μια εναλλακτική στάση απέναντι στις παγκόσμιες μεταβαλλόμενες περιστάσεις –η επιλογή να βλέπουμε τον εαυτό μας ως ένα καινοτόμο είδος, ικανό να επιφέρει θετικές αλλαγές.

Περιγράφοντας αυτήν την αποκάλυψη ως «πνοή φρέσκου αέρα», ρίχτηκε στην έρευνα της βιωσιμότητας και είδε τον τεράστιο όγκο των ιδεών που ήταν ήδη «εκεί έξω». Κατάλαβε ότι ένα φόρουμ είναι απαραίτητο για να φτάνουν αυτές οι φωνές στον απλό λαό.

Ο Morrell ισχυρίζεται ότι υπάρχει ένα χάσμα πληροφοριών στα ΜΜΕ, τα οποία έχουν ένα πολύ καθημερινό επίπεδο αναφοράς – μια καταστροφή γίνεται ώθηση στη δημόσια συνείδηση, μόνο για να ξεχαστεί γρήγορα για κάτι άλλο νεότερο. Συνειδητοποίησε ότι το θέμα της βιωσιμότητας χρήζει μακροπρόθεσμης προσοχής και ενημέρωσης, με κυρίαρχο το ζήτημα της αλλαγής του κλίματος. Αυτό ακολουθείται στενά από το ζήτημα του πετρελαίου και των επικείμενων οικονομικών επιπτώσεων –την ανάγκη να γίνει ο άνθρακας μια βιώσιμη οικονομία.

Η ευρεία ποικιλία των βίντεο-κλιπ του, μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τα ΜΜΕ και από την εκπαίδευση.
www. big– picture.tv

ΑΝΤΙ-ΑΠΑΘΕΙΑ

Αυτοαποκαλούνται « Κατάστημα Μιας Στάσης για Θετική Αλλαγή». Η Αντι-Απάθεια είναι μια πρωτοβουλία που αντιμετωπίζει ζητήματα, όπως η κατανάλωση και η ηθική, με την προώθηση της συνειδητοποίησης, την ενθάρρυνση της δράσης για την κοινωνική αλλαγή, και την υποκίνηση της δέσμευσης στα κοινωνικά, πολιτικά και περιβαλλοντικά ζητήματα.
www.antiapathy.org

Ο ΙΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ

Ένα εκπαιδευτικό δίκτυο, που προτείνει επιτεύξιμες λύσεις στα παγκόσμια προβλήματα και συνδέσεις επικοινωνίας μεταξύ ατόμων ή/και επιχειρήσεων, που διαθέτουν ένα κοινό αισιόδοξο όραμα για το μέλλον.

Ενδεχομένως μια από τις μέγιστες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε αυτή τη στιγμή, είναι η ίδια η αίσθηση της απάθειας και της αρνητικότητας που αποτρέπει τους ανθρώπους από την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προβλημάτων κατά μέτωπο. Ο «Ιστοχώρος της Ελπίδας» είναι φρέσκος, θετικός και απλός. Παρουσιάζει τις παγκόσμιες «φρίκες», όπως είναι η καταστροφή των δασών και η κατάρρευση της παγκόσμιας αλιείας, δίνοντας παράλληλα μια αντίστοιχη ελπίδα, μια εναλλακτική λύση. Ενθαρρύνει επίσης τις πρωτοβουλίες εθελοντών, δωρητών και συνεργατών.

Οργανώσεις όπως αυτή, καθιστούν ουσιαστικά αδύνατο να μην κάνει κανείς τίποτα – βλέπουμε ότι οι εναλλακτικές λύσεις δεν είναι δύσκολες και η παραφροσύνη της τρέχουσας συμπεριφοράς μας και της αδράνειάς μας φαίνεται συγκριτικά γελοία.

Ο «Ιστός της Ελπίδας» ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την εκπαίδευση των νέων, ως διαμορφωτών του μέλλοντος. Συνδυάζει τη θετική δράση με τις πραγματικές, προσιτές πληροφορίες, που κάνουν τις οικολογικές λύσεις περισσότερο επικρατούσες, απ’ότι υπερβολικά ακριβές ή εξεζητημένες. Μέσω της μοναδικής βάσης δεδομένων του, παρέχει δεδομένα για τη διασταύρωση των προτύπων βιωσιμότητας, αναγνωρίζοντας ότι οι άνθρωποι χρειάζονται μια κοινή βάση για τις ιδέες τους και μια κοινή αίσθηση του σκοπού, προκειμένου να επιτευχθεί μια αληθινή, μόνιμη αλλαγή.
www.thewebofhope.com

Οικονομικά

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΡΙΟΔΟΣ (Triodos)
Μια πρωτοπόρα τράπεζα που ακολουθεί ηθικές αξίες και χρηματοδοτεί οργανισμούς και επιχειρήσεις που ωφελούν τους ανθρώπους και το περιβάλλον.

Η τράπεζα Triodos προσφέρει μια ευκαιρία για τα «άτομα να κάνουν την διαφορά», μέσω της ηθικής διαχείρισης των πόρων τους. Επιλέγονται επενδυτικά προγράμματα που ασκούν θετική επίδραση, μέσα σε τρεις ίσους και αλληλεξαρτούμενους τομείς –περιβαλλοντικούς, πολιτιστικούς και κοινωνικούς. Ιδρύθηκε το 1980 στις Κάτω Χώρες, και έχει υποκαταστήματα στο Βέλγιο, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Μόνο μέσα στο Ηνωμένο Βασίλειο ,η τράπεζα δανείζει ετησίως 122 εκατομμύρια λίρες, σε πάνω από 550 οργανώσεις.

Η Τρίοδος δεσμεύεται να φροντίζει τους πελάτες της και να τους υποστηρίζει σε ηθικά έργα Τα χρήματα που κατατίθενται στους λογαριασμούς αποταμίευσης, επενδύονται σε τέτοια προγράμματα, δίνοντας παράλληλα έμφαση στη διαφάνεια της διαδικασίας δανεισμού, από τη πλευρά του πελάτη. Οι πελάτες είναι ακόμα ικανοί να πάρουν έναν πιο ενεργό ρόλο στο πώς τα χρήματά τους χρησιμοποιούνται, μέσω παροχής συνεργατικών λογαριασμών, όπου τα κεφάλαια παραχωρούνται μόνο στο πλαίσιο ενός ιδιαίτερου τομέα, όπως για παράδειγμα η οργανική καλλιέργεια.
www.triodos.co

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ

Μια εταιρία που στοχεύει να μειώσει το επίπεδο του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, μέσω «αντιστάθμισης».

Η «αντιστάθμιση» είναι μια διαδικασία, μέσα από την οποία μπορείτε να πληρώσετε κάποιον να μειώσει το CO2 στην ατμόσφαιρα, στον ίδιο βαθμό που οι προσωπικές δραστηριότητές σας το προσθέτουν. Δηλαδή, με την αντιστάθμιση, καθιστούμε την εκπομπή του διοξειδίου του άνθρακα εκ μέρους μας, «ουδέτερη». Η «Φροντίδα του Κλίματος» το επιτυγχάνει αυτό με τη χρηματοδότηση παγκόσμιων προγραμμάτων, που αντικαθιστούν τη χρήση των ορυκτών καυσίμων, μέσω της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Μειώνουν τις εκπομπές άνθρακα, μέσω της βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας και απορροφούν τον άνθρακα στην ατμόσφαιρα, μέσω της αποκατάστασης των δασών.

Μέσα από το διαδίκτυο, είστε σε θέση να υπολογίσετε πόσο διοξείδιο του άνθρακα θα πρέπει να αντισταθμίσετε, για να γίνετε «ουδέτερος άνθρακα». Το προσωπικό κόστος αυτής της διαδικασίας, δεν είναι τόσο επίφοβο, όσο μερικοί άνθρωποι θεωρούν. Παραδείγματος χάριν, εάν οι ετήσιοι ενεργειακοί λογαριασμοί της κατοικίας μου ανήλθαν σε 1.100 Ευρώ, θα πρέπει να πληρώσω συνολικά 59,49 Ευρώ για αντιστάθμιση.

Μεγάλοι οργανισμοί υιοθετούν πλέον την πρακτική να προσφέρουν στους πελάτες τους την ευκαιρία να αντισταθμίσουν τις εκπομπές τους. Η όλη ιδέα αρχίζει να παγιώνεται στη δημόσια συνείδηση, καθώς επίσης και να γίνεται ευκολότερα εφαρμόσιμη.
www.climatecare.org

Γεωργία

ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ & ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ (ISEC)
Μια πρωτοβουλία σχετικά με τον αντίκτυπο της παγκοσμιοποίησης στις τοπικές κοινότητες και την παραγωγή στρατηγικών για αποτελεσματική τοπική δράση.

Η Helena Norberg-Hodge οργάνωσε το «Πρόγραμμα Ladakh», ενώ ζούσε και εργαζόταν σε αυτήν την μακρινή περιοχή της βορειότατης Ινδίας. Κατά τη διάρκεια της παραμονής της εκεί, η Ινδική Κυβέρνηση άρχισε να εισάγει τα μη βιώσιμα δυτικά γεωργικά συστήματα στην περιοχή, στις πλατιά ανενημέρωτες τοπικές κοινότητες. Με την άπταιστη γνώση της γλώσσας, κατάλαβε ότι υπήρχε ένα τεράστιο χάσμα πληροφοριών, μεταξύ των κατοίκων και της βιομηχανίας. Αισθάνθηκε υποχρεωμένη να καλύψει αυτό το κενό, ενημερώνοντας τους απλούς ανθρώπους για τις βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις, όπως τη χρήση της ηλιακής δύναμης για να αντικατασταθούν οι γεννήτριες diesel, και τα οφέλη μιας οικονομίας με ένα ισχυρό οργανικό γεωργικό σύστημα, παρά τη στήριξη στα φυτοφάρμακα. Μεταξύ 1984 και 1989 η εργασία της άρχισε να διαδίδεται πέρα από Ladakh, για να κερδίσει τη διεθνή αναγνώριση.

Η Norberg- Hodge έχει ένα «βλέμμα γερακιού» πάνω στα παγκόσμια οικονομικά προβλήματα και αντιλαμβάνεται τη βαθιά σύνδεση μεταξύ της γεωργίας και του πολιτισμού: το πώς η κουλτούρα μιας κοινότητας διαμορφώνει πολιτιστικά τη μέθοδο παραγωγής και εμπορίας των τροφίμων. Το ISEC έχει συμβάλει στην καθιέρωση των τοπικών γεωργικών προϊόντων και την ενίσχυση του τοπικού πολιτισμού, της ταυτότητας και της υπερηφάνειας των αγροτών. Για την Norberg- Hodge, είναι σαφές ότι μια πλατειά λαϊκή εκπαίδευση είναι ουσιαστική για την αντιμετώπιση της παγκοσμιοποίησης και των συνεπειών της στην αλλαγή του κλίματος και στην κοινότητα.
www.isec.org

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΠΟΡΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

Τμήμα του «Οργανικού Kήπου» (HDRA), της μεγαλύτερης οργανικής συμμετοχικής οργάνωσης της Ευρώπης.

Κατά τη διάρκεια των χιλιετιών, τα φρούτα και τα λαχανικά έχουν εξελιχθεί και έχουν προσαρμοστεί στο περιβάλλον τους, με συνέπεια μια αφθονία τοπικά συμβατών ποικιλιών των ίδιων, βασικών ειδών. Παραδείγματος χάριν, εκατό έτη πριν, υπήρχαν πάνω από 120 ποικιλίες μπιζελιού. Μετά τη γέννηση της βιομηχανικής επεξεργασίας των τροφίμων, οι ποικιλίες έχουν ελαττωθεί. Αντίθετα, το βιομηχανικό σύστημα παραγωγής τροφών στηρίζεται στην οικονομία μεγάλης κλίμακας, χρησιμοποιώντας μόνο τις ποικιλίες που ωριμάζουν και μπορούν να υποβληθούν σε επεξεργασία, ταυτόχρονα.

Παρά την φαινομενική αφθονία τροφίμων που διατίθεται στην αγορά, η HDRA προειδοποιεί ότι το να βασιζόμαστε σε μονοκαλλιέργειες μπορεί να είναι καταστρεπτικό, όταν αποτυγχάνουν οι συγκομιδές και ότι – μπροστά στην αλλαγή του κλίματος –, οι τοπικές, προσαρμόσιμες προμήθειες τροφίμων, θα γίνονται όλο και περισσότερο σημαντικές.

Οι αρχές της Βιβλιοθήκης Σπόρου Κληρονομιάς εμπνεύστηκαν από τους νέους κανονισμούς της ΕΕ , που ορίζουν ότι οι σπόροι που δεν εγκρίθηκαν από την ΕΕ, δεν επιτρέπεται να πωληθούν. Αυτό οδήγησε σε μια σοβαρή ανησυχία ότι πολλές, λιγότερο εμπορικά βιώσιμες ποικιλίες, θα χάνονταν.

Σήμερα, περίπου 700 ποικιλίες συντηρούνται σε αυτή τη ζωντανή βιβλιοθήκη διαβίωσης. Οι σπόροι μπορούν να αποκτηθούν, μέσω της απόκτησης ιδιότητας μέλους, αλλά μόνο όταν η βιβλιοθήκη έχει λάβει αρκετά δείγματα σπόρου. Η πρωτοβουλία καταμετρά αυτήν την περίοδο, περισσότερα από 10.500 ενεργά μέλη.

http://www.gardenorganic.org

Εκπαίδευση/Κοινότητα

ΚΟΙΝΟ ΕΔΑΦΟΣ
Επαν-υφαίνοντας τον τοπικό κόσμο με την έμπνευση και την ενεργοποίηση των ανθρώπων να φροντίζουν τον καθημερινό περίγυρό τους.

Το «Κοινό Έδαφος» έχει αρχίσει πολλά προγράμματα στο Ηνωμένο Βασίλειο, κατά τη διάρκεια των τελευταίων είκοσι ετών, συμπεριλαμβανομένης της «Ημέρας των Μήλων» , των « Δέντρων, Δασών και Πράσινου Ατόμου»…Η πρωτοβουλία αυτή ενδιαφέρεται για την εμβάθυνση της σύνδεσης μεταξύ της Φύσης και του τοπικού πολιτισμού και την καλλιέργεια της επιθυμίας των ανθρώπων να επανα-συνδεθούν με το ίδιο το περιβάλλον τους.

Κατανοώντας τη διαφορετικότητα της περιοχής μας, τις συσσωρεύσεις της ιστορίας επάνω στη φυσική ιστορία του τόπου, που προσδίδουν στην μοναδικότητά του, ξυπνά το ενδιαφέρον μας να διατηρήσουμε τη σχέση με το φυσικό και ανθρώπινο περιβάλλον μας, γεγονός που είναι πιθανό να μας οδηγήσει στην φροντίδα του.

Τα διάφορα τοπικιστικά προγράμματα του Κοινού Εδάφους μπορούν να εμπνεύσουν θετικές πρωτοβουλίες σε πολλά άλλα μέρη, δεδομένου ότι οι ιδέες αυτές έχουν μια καθολική απήχηση.
www.commonground org

ΤΟ ΊΔΡΥΜΑ ΤΗΣ JANE GOODALL (JGI)

Μια παγκόσμια περιβαλλοντική πρωτοβουλία, που ιδρύθηκε και διευθύνεται από μια μεγάλη γυναίκα-επιστήμονα.

Το JGI εργάζεται ακούραστα για να προωθήσει την κατανόηση των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντός μας. Το εκπαιδευτικό του πρόγραμμα «Ρίζες και Βλαστοί» ασκεί τεράστια διεθνή επίδραση και εμπνέει τους νέους να υιοθετήσουν την προσοχή και την συμπόνια για το περιβάλλον. Η Jane Goodall μας προσφέρει τέσσερις λόγους να ελπίζουμε και να ενεργούμε θετικά: α) ο ανθρώπινος εγκέφαλος που διαθέτει ικανότητα για κατανόηση, β) η αποφασιστικότητα των νέων (και επομένως η ικανότητα για την αλλαγή), γ) το αδάμαστο ανθρώπινο πνεύμα και δ) η ανθεκτικότητα της φύσης.
www.janegoodall.org

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΔΕΜ (EDEN)

Ένα πρόγραμμα που εστιάζει στον φυσικό κόσμο και ερευνά τις διαθέσιμες επιλογές και πώς αυτές οι επιλογές διαμορφώνουν το μέλλον μας.

Το πρόγραμμα Eden είναι ένας μικρόκοσμος του πλανήτη μας και περιγράφεται ως «θέατρο διαβίωσης», περιλαμβάνοντας δύο ογκώδη θερμοκήπια (biomes), που στεγάζουν τους υγρούς τροπικούς κύκλους , και ένα « υπαίθριο biome» περιβάλλον. Μέσω της διαβίωσης, της τέχνης, της ανάπτυξης, της αλλαγής της φύσης και της απόδοσης, οι επισκέπτες είναι σε θέση να εξερευνήσουν και να χαρούν τη Φύση, πράγμα που ενθαρρύνει τον σεβασμό των πραγμάτων που μας στηρίζουν.

Η εκπαίδευση είναι το κρίσιμο στοιχείο του προγράμματος Eden , με τη διενέργεια σεμιναρίων, εργαστηρίων και συνεδρίων. Το επισκέπτεται ένας αριθμός τουλάχιστον 250 μαθητών κάθε ημέρα. Εκεί, τα παιδιά και οι δάσκαλοι μπορούν να ερευνήσουν και να μοιραστούν τις ιδέες για τα σύνθετα ζητήματα που αντιμετωπίζουμε, μέσα σε μια δραστηριοποίηση και ένα περιβάλλον διαλόγου. Μπορούν έτσι να κατανοήσουν ότι κρατάμε στα χέρια μας τις αποφάσεις που διαμορφώνουν το μέλλον του πλανήτη μας.
www.edenproject.com

Οικολογία

ΚΟΛΕΓΙΟ SCHUMACHER

Ένα από τα κύρια παγκόσμια κέντρα οικολογικών μελετών. Οι συμμετέχοντες που είναι αρκετά τυχεροί να παρευρεθούν σε μια σειρά μαθημάτων Schumacher, είναι πιθανό να δουν τις ζωές και τις πεποιθήσεις τους αλλαγμένες αμετάκλητα! Η εμπειρία είναι μοναδική και συνδυάζει τις ευκαιρίες για την ανταλλαγή των ιδεών, με τη βύθιση σε έναν βιώσιμο τρόπο ζωής, με τον οποίο τα άτομα μοιράζονται σε ουσιαστικές δραστηριότητες, όπως το μαγείρεμα και η κηπουρική. Είναι μια αναζωογονητική ολιστική προσέγγιση στην εκμάθηση. Οι κοινοί στόχοι φέρνουν μια αίσθηση συνοχής και οι συλλογικές δονήσεις της ομάδας δημιουργούν ένα τέλειο περιβάλλον για την πραγματική εκμάθηση και την αυτό-βελτίωση.

Οι σειρές μαθημάτων δίνονται, γενικά, από επισκέπτες – δασκάλους. Αυτοί είναι άνθρωποι που εργάζονται στην αιχμή των τομέων τους και συμβάλλουν στη δημιουργία των βιώσιμων τρόπων ζωής. Ως αποτέλεσμα αυτού, καθώς επίσης και του μετασχηματιστικού ήθους του Κολεγίου, οι συμμετέχοντες αφήνουν το Schumacher έτοιμοι να κάνουν τις μεγάλες προσωπικές αλλαγές που διαμορφώνουν το μέλλον μας. Μερικοί έχουν οργανώσει πρωτοποριακές πρωτοβουλίες μόνοι τους. Άλλοι έχουν κάνει εκστρατεία για τις αλλαγές προς την βιωσιμότητα, μέσα στις επιχειρήσεις που έχουν ή προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Τέλος, άλλοι προσφέρουν τις δεξιότητές τους στις υπάρχουσες οικολογικές πρωτοβουλίες. Όσοι παρευρίσκονται στο Schumacher, έχοντας από πριν μια προσωπική δέσμευση για τα οικολογικά ζητήματα, φεύγουν με μια ανανεωμένη αίσθηση του κοινού σκοπού και εφοδιασμένοι με νέα γνώση.
www.schumachercollege.org

ΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΗΣ ΓΑΙΑΣ (GAIA FOUNDATION)
Ένας διεθνής μη κυβερνητικός οργανισμός και μια φιλανθρωπική πρωτοβουλία, αφιερωμένη στην προστασία της βιολογικής και πολιτιστικής ποικιλομορφίας.

Η Gaia Foundation συν-ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’80 από την Liz Hosken, τον Ed Posey και μια ομάδα κοινωνικών και περιβαλλοντικών πρωτοπόρων από τις νότιες χώρες του ημισφαιρίου, συμπεριλαμβανομένου του Wangari Maathai (Κένυα), της Vandana Shiva (Ινδία) και του Jose Lutzenberger (Βραζιλία). Αναγνωρίζοντας ότι, στη Δύση, το υλικό κέρδος, μέσω ενός εκτεταμένου διεθνοποιημένου συστήματος εμπορικών συναλλαγών, επιτυγχανόταν σε βάρος των ειδών, των οικοσυστημάτων και των μελλοντικών γενεών, πρότειναν έναν νέο καθορισμό της ευημερίας, βασισμένο στην υγεία και την κατανόηση του πλανήτη μας, παρά στην κατοχή των υλικών αγαθών ή του οικονομικού κέρδους.

Ειδικότερα, η Gaia Foundation εργάζεται για να ενημερώσει τις τοπικές και γηγενείς κοινότητες, ειδικά στα «κρίσιμα» οικοσυστήματα, ώστε να αντισταθούν στις απειλές κατά της πολιτιστικής και βιολογικής ταυτότητάς τους, μέσω π.χ. της ιδιωτικοποίησης των δικαιωμάτων και των φυσικών πόρων. Μέσω της παροχής υποστήριξης για τις πρωτοβουλίες σε επίπεδο βάσης, τη συλλογή κεφαλαίων και το στρατηγικό προγραμματισμό, τις ανταλλαγές εκμάθησης, τις πληροφορίες και την έρευνα, τη συνειδητοποίηση, την πίεση και την υπεράσπιση, η Gaia Foundation βοηθά να ενισχυθούν οι κοινοτικές διαδικασίες. Οι τοπικοί συνεργάτες μπορούν έτσι να συμμετέχουν στον σχηματισμό των βασικών πολιτικών που έχουν επιπτώσεις στο μέλλον τους.
www.gaiafoundation.org

Επιστημονικές Θεωρίες

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΑΙΑΣ (GAIA)

Επιστημονική αιτιολόγηση της αρχαίας έννοιας της Μητέρας Γης.

Από το 1979 ο James Lovelock έχει γράψει πέντε βιβλία για τη Gaia Theory, με πιο πρόσφατο την «Εκδίκηση της Γαίας» (2006). Η θεωρία είναι βασισμένη στην ιδέα ότι η Γη είναι ένας ζωντανός οργανισμός, ένα αυτορυθμιζόμενο σύστημα, μια συνεπής συνάθροιση φυσικών, χημικών, γεωλογικών και βιολογικών δυνάμεων, με τον ενιαίο στόχο την «κατοικισιμότητα» (habitability). Περιγράφει τη Γη ως ενιαίο οργανισμό διαβίωσης, που παλεύει για να καθιερώσει μια σταθερότητα. Αυτή η ισορροπία επηρεάζεται από την ανθρώπινη δράση, ιδιαίτερα από το κάψιμο των απολιθωμένων καυσίμων. Το ποσοστό κατανάλωσης των γήινων πόρων, εκ μέρους των ανθρώπων, είναι μη αποδεκτό και σχεδόν πλέον αμετάκλητο. Η Γη τώρα κινείται από μόνη της προς μια νέα , θερμότερη κατάσταση.

ΘΕΩΡΙΑ ΣΥΣΤΟΛΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ (C&C)

Ένα πλαίσιο παγκόσμιας πολιτικής ως προς το κλίμα, βασισμένο στις αρχές της προφύλαξης και της δικαιοσύνης.

Η αρχή της συστολής και της σύγκλισης (C&C), που δημιουργήθηκε από Aubrey Meyer, μπορεί να χωριστεί απλά σε τρία μέρη: κατ’ αρχάς, η Γη μπορεί να αντέξει μόνο ένα περιορισμένο ποσό εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και αυτό το ποσό μπορεί και πρέπει να κριθεί επιστημονικά μέσα, σε ένα καθορισμένο χρονικό όριο. Κατά δεύτερο λόγο, κάθε μεμονωμένος κάτοικος αυτής της Γης έχει το δικαίωμα σε ένα ίσο μερίδιο του αέρα. Τρίτον, αυτές οι ίσες, βιώσιμες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, μπορούν να επιτευχθούν μόνο σε βάθος χρόνου.

Υπάρχει μια τεράστια απόκλιση μεταξύ των ετήσιων εκπομπών άνθρακα του μέσου βορειοαμερικανικού (20 τόνοι) και, για παράδειγμα, του μέσου Αφρικανού της νότιας Σαχάρας (λιγότερο από μισός τόνος). Στο παρελθόν, έχουν διατυπωθεί προτάσεις ότι οι πιο «πεινασμένες» ενεργειακά χώρες, όπως οι ΗΠΑ, θα πρέπει να έχουν δικαίωμα υψηλότερων εκπομπών, από τα λιγότερο αρπακτικά αντίστοιχά τους, ανάλογα με τα τρέχοντα στοιχεία. Σύμφωνα με τις αρχές C&C, κάτι τέτοιο είναι άδικο. Όταν ένας στόχος τεθεί για τις εκπομπές, και ένα βιώσιμο επίπεδο εκπομπών παγκόσμιων έχει υπολογιστεί, αυτό πρέπει να διαιρεθεί με τον αριθμό των ανθρώπων στον πλανήτη, ισότιμα.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μερικοί άνθρωποι στις μη-βιομηχανοποιημένες χώρες μπορούν να αυξήσουν τις εκπομπές τους για να φθάσουν στο στόχο τους, ενώ εκείνοι στη Δύση θα έπρεπε να τις μειώσουν, για να δημιουργήσουν μια σύγκλιση.

Για να φανταστούμε πώς θα το επιτύχουμε αυτό μέσα στο χρόνο, είναι καλύτερο να φανταστούμε μια σκάλα στην οποία, κάθε έτος, φτάνουμε πιο κοντά στο στόχο μας – μια βιώσιμη, δίκαιη κοινωνία και έναν υγιή πλανήτη στον οποίο να συνυπάρχουμε.
http://www.gci.org

ΕΜΠΟΡΕΥΣΙΜΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΠΟΣΟΣΤΩΣΕΙΣ (TEQs)
Μια επαναστατική θεωρία βασισμένη στην έννοια του άνθρακα ως νόμισμα, που μπορεί να αγοραστεί και να πωληθεί μέσα στη διεθνή αγορά.

Ο David Fleming δημοσίευσε αρχικά το σύστημα TEQs, προκειμένου να απαντήσει σε δύο προβλήματα σχετικά με την ενέργεια: την αλλαγή του κλίματος (τον αντίκτυπο των εκπομπών άνθρακα στον πλανήτη μας) και τον ενεργειακός ανεφοδιασμό (τους ελαττωμένους φυσικούς πόρους που οδηγούν σε οικονομικές και κοινωνικές/πολιτικές επιπτώσεις). Όπου υπάρχει μια αρχή, όπως αυτή της συστολής και της σύγκλισης, πρέπει επίσης να υπάρξει και μια διαδικασία, με την οποία αυτή η αρχή μπορεί να εφαρμοστεί. Τα TEQs παρέχουν ακριβώς μια τέτοια διαδικασία.

Με απλά λόγια, στον καθένα δίνεται μια δίκαιη, βιώσιμη ποσόστωση της ενέργειας ετησίως. Εάν κάποιος κάνει οικονομία στην ενέργεια, μπορεί να αφεθεί με πίστωση άνθρακα, που μπορεί έπειτα να πωλήσει. Εάν είναι άνω του μετρίου ενεργειακός καταναλωτής, πρέπει να αγοράσει πρόσθετη πίστωση. Αυτή η διαδικασία θα μπορούσε, υποστηρίζει ο Antony Turner, να ανακουφίσει την φτώχια στον πλανήτη, καθώς επίσης και να μειώσει τις εκπομπές του άνθρακα.

Η Φύση μπορεί να απορροφήσει περίπου δύο τόνους διοξειδίου του άνθρακα, ανά άτομο, ετησίως. Λόγω των τεράστιων αποκλίσεων στις εκπομπές, θα υπάρχει μια ευκαιρία για τους ανθρώπους που ζουν στις μη-βιομηχανοποιημένες χώρες, να πουλήσουν την πίστωση άνθρακα και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους.
www.teqs.net
www.carbonsense.org

ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΕΙΝΑΙ ΟΜΟΡΦΟ

Η πιο κλασσική «μικρή» μεγάλη επανάσταση, που προήλθε από την ριζική επανεξέταση που έκανε ο Ε. Φ. Schumacher στο δυτικό οικονομικό σύστημα, κατά τη δεκαετία του 70. Με το πρωτοποριακό του βιβλίο «Το Μικρό είναι Όμορφο», ο Σουμάχερ προσανατολίζεται σε στρατηγικές περιφερειακής ανάπτυξης και στην τοπική παραγωγή για τοπική χρήση, για να ανακουφίσει την ένδεια του πλανήτη. Προωθεί την έννοια ενός μεγαλύτερου, σφαιρικού οικονομικού συστήματος, που στηρίζεται σε πολλαπλάσιες μικρές, τοπικές οικονομίες («η μικρότητα μέσα στη μεγαλοσύνη»).

Εκδόσεις

Ο ΟΙΚΟΛΟΓΟΣ
Ένα σημαντικό περιβαλλοντικό περιοδικό που ιδρύθηκε από τον Edward Goldsmith.

Ίσως ένα από τα πιο «κακόφημα» έργα του Edward Goldsmith ήταν το «Σχεδιάγραμμα για Επιβίωση», το οποίο δημοσιεύθηκε, ως ειδική έκδοση του περιοδικού «Οικολόγος» τον Ιανουάριο του 1972. Εκεί περιγράφει μια πορεία προς μια σταθερή και βιώσιμη κοινωνία, και προειδοποιεί για την ακραία σοβαρότητα της παγκόσμιας κατάστασης.

Η επιτυχία του Οικολόγου οφείλεται στην ποιότητα των δημοσιεύσεων και της δημοσιογραφίας του. Ως μη κερδοσκοπική οργάνωση, δεν διαθέτει καμία δαπάνη στη διαδικασία έκδοσης και αρνείται να συμβιβαστεί με τη διαφήμιση, δεχόμενος μόνο τους ηθικούς πράσινους «διαφημιστές». Όπως πολλές μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, στηρίζεται επάνω στην αφοσίωση και την κοινή ηθική των συμμετεχόντων. Το αποτέλεσμα είναι άκρως επαγγελματικό και αξιόπιστο.

Ο Οικολόγος βοηθά να μειωθεί η σύγχυση ως προς το πώς μπορεί ο καθένας μας να είναι ηθικός καταναλωτής. Συνδέοντας θέματα ενός ευρέος φάσματος, από τα φαρμακευτικά είδη μέχρι την αγορά του πολέμου, ενθαρρύνει την κριτική σκέψη και παρέχει στον αναγνώστη τις απαραίτητες πληροφορίες που χρειάζεται, για να λάβει τις υπεύθυνες ενημερωμένες προσωπικές του αποφάσεις που μπορούν, στη συνέχεια, να έχουν παγκόσμιες επιπτώσεις.
www.theecologist.org

ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΜΕ
Μοίρασμα ιδεών και επιτεύξιμων στόχων, για να μπορέσουν οι άνθρωποι να αντιμετωπίσουν τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα στη καθημερινή ζωή τους.

Η ομάδα «Είμαστε Αυτό που Κάνουμε» περιβάλλεται από εθελοντές, και σύμβουλους, προκειμένου να δημιουργηθούν ιδέες-«προϊόντα» που είναι φρέσκα, καθαρά και εμπνευσμένα. Η επιτυχία του πρώτου από αυτά, του βιβλίου «Αλλάξτε τον Κόσμο για μια Πεντάρα» και τα σχετικά προγράμματα, όπως είναι ο ιστοχώρος για τους δασκάλους, μιλούν από μόνα τους. Η ομάδα βομβαρδίζεται από ηλεκτρονικά ταχυδρομεία και επιστολές, που διηγούνται πώς το έργο τους έχει επηρεάσει τις ζωές των ανθρώπων. Δημιουργείται έτσι ένας πολλαπλασιαστικός αντίκτυπος για την αλλαγή, απλά κάνοντας τους ανθρώπους να καταλαβαίνουν και να μεταχειρίζονται συνειδητά το περιβάλλον τους, και τους άλλους.

Σήμερα, με την εκτύπωση του νέου βιβλίου, « Αλλάξτε τον Κόσμο από τις 9 ως τις 5», η ομάδα «Είμαστε Αυτό που Κάνουμε» ανοίγει πραγματικά τα φτερά της. Μέσω της ανάπτυξης μιας φαινομενικά απλής ιδέας, χτίζει μια γέφυρα μεταξύ του επιστημονικού και περιβαλλοντικού κόσμου, και τις κοινότητες σε διεθνές επίπεδο.

www wearewhatwedo.org

Τεχνολογία

ΚΕΝΤΡΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (CAT)
Το κορυφαίο οικολογικό κέντρο της Ευρώπης αφιερωμένο στην έρευνα, την ανάπτυξη και την προώθηση πρακτικών λύσεων για τα περιβαλλοντικά προβλήματα.

Οι πρώτοι εθελοντές, που άρχισαν το CAT σε ένα μη χρησιμοποιούμενο λατομείο της Ουαλίας, πέρασαν πολλές δύσκολες εποχές μέχρι το 1975, όταν άνοιξε το πρώτο κέντρο επισκεπτών. Από τότε, το πρόγραμμα κατόρθωσε να επιτύχει ένα επίπεδο αναγνώρισης από τον έξω κόσμο. Οι εθελοντές παρέχουν στο CAT μια τεράστια γκάμα δεξιοτήτων και εμπειρίας και, μένοντας εκεί από μια εβδομάδα μέχρι έξι μήνες, κερδίζουν γενικά τόσες δεξιότητες, όσες φέρνουν όταν έρχονται. Εργαζόμενοι μέσα σε οποιοδήποτε τομέα του προγράμματος, από την έκδοση, έως την εφαρμοσμένη μηχανική, οι εθελοντές αποκτούν εμπειρία στις βιώσιμες τεχνολογίες.

www.cat.org

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ
Ιδρυμένη από το ριζοσπάστη οικονομολόγο Ε. Φ. Schumacher, αυτή η φιλανθρωπική οργάνωση λειτουργεί με τις φτωχές κοινότητες, για να αναπτύξει βιώσιμες τεχνολογίες και να δώσει πρακτικές απαντήσεις στην φτώχια.

Η μοναδικότητα των εθελοντών της Πρακτικής Δράσης είναι ότι ξεκινούν με την εξέταση των ανθρώπων, παρά των προβλημάτων. Κατά συνέπεια, αναπτύσσουν τις πρακτικές λύσεις, που βασίζονται στις συγκεκριμένες ανάγκες και τις δεξιότητες της κάθε μιας κοινότητας, τα μέλη της οποίας θα πρέπει, εν τέλει, να είναι οι ίδιοι σε θέση να διαμορφώσουν και να ελέγξουν αυτές τις τεχνολογίες.

Με την επιλογή της κατάλληλης τεχνολογίας, που στηρίζεται στις υπάρχουσες δεξιότητες, τη γνώση και τους πολιτιστικούς κανόνες, η Πρακτική Δράση στοχεύει να επιτύχει τη θετική αλλαγή σε βάθος χρόνου. Η κατάλληλη τεχνολογία είναι, σύμφωνα με την Πρακτική Δράση, αυτό που «επιτρέπει στους ανθρώπους να ικανοποιήσουν τις πρώτες ανάγκες τους, εκμεταλλευόμενοι πλήρως από το χρόνο, τις ικανότητες, το περιβάλλον και τους πόρους τους».

www.itdg.org

Ακτιβισμός

GREENPEACE
Μια από τις κύριες μη κερδοσκοπικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, με μια παρουσία σε σαράντα χώρες και με 2,8 εκατομμύρια υποστηρικτές παγκοσμίως.

Η GREENPEACE άρχισε το 1971, με μια ομάδα αφιερωμένων ενεργών στελεχών που αντιμετώπιζαν μια υπερδύναμη. Ο κόσμος έκπληκτος παρακολουθούσε την μικρή ομάδα των ιδρυτών της που έπλεαν σε ένα αλιευτικό σκάφος, στη περιοχή Amchitka, βόρεια από την Αλάσκα, εκεί όπου η αμερικανική κυβέρνηση πραγματοποιούσε τις πυρηνικές δοκιμές. Η ομάδα υιοθέτησε τη μέθοδο της επιτόπου παρουσίας-διαμαρτυρίας και της μη βίαιης δράσης. Στην Amchitka οι ενέργειές τους έστειλαν ένα ηχηρό μήνυμα στην αμερικανική κυβέρνηση – «σας βλέπουμε…»–, ενισχύοντας την υπευθυνότητα και την ενοχή της ενώπιον της κοινής γνώμης. Αυτό δημιούργησε ένα παλιρροιακό κύμα δημόσιας διαμαρτυρίας, που είχε σαν αποτέλεσμα να πραγματοποιηθούν τελικά μόνο τρεις από τις επτά προγραμματισμένες πυρηνικές δοκιμές και να καθιερωθεί η Amchitka ως φυσικό πάρκο.

Από τότε, η GREENPEACE έχει γίνει διεθνής οργανισμός και έχει εμπνεύσει εκατομμύρια ανθρώπων από όλο τον κόσμο, να αναλάβουν δράση στα ζητήματα που απασχολούν τον πλανήτη μας, από το κυνήγι της φάλαινας μέχρι το βιώσιμο εμπόριο.

www.greenpeace.org

ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΓΗΣ

Το μεγαλύτερο διεθνές δίκτυο περιβαλλοντικών ομάδων στον κόσμο, που καλύπτει περισσότερες από 54 χώρες με πάνω από 226.000 μέλη.

Η πρώτη διαμαρτυρία των «Φίλων της Γης» ήταν το 1972, ενάντια στα μη ανακυκλώσιμα μπουκάλια Schweppes – μια πρωτοποριακή αντίδραση ενάντια στην πρακτική των μη επαναχρησιμοποιήσιμων αποβλήτων. Ένα πλατύ δίκτυο εκστρατείας των «Φίλων της Γης» παρέχει πληροφορίες, για να έχουμε πρόσβαση στα τοπικά περιβαλλοντικά θέματα και τις πιθανές λύσεις, καθώς επίσης και ένα φόρουμ, μέσω του οποίου μπορούμε να ακουστούμε από τους υπεύθυνους για τη λήψη αποφάσεων. «Η ισχύς εν τη ενώσει»: τα άτομα μπορούν μερικές φορές να κάνουν μια διαφορά, αλλά οι ομάδες ατόμων είναι αδύνατον να αγνοηθούν. Η αλήθεια πίσω από αυτό φαίνεται από τις πολλές επιτυχίες των «Φίλων της Γης», πχ. η εισαγωγή του ευρωπαϊκού νόμου μείωσης οδικής κυκλοφορίας, ο οποίος απαιτεί από τις τοπικές αρχές να θέσουν στόχους για τη μείωση των επιπέδων κυκλοφορίας. Οι «Φίλοι της Γης» έχουν διαδραματίσει επίσης έναν κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της πίεσης προς τις κυβερνήσεις να κρατήσουν την υποχρέωσή τους να περικόψουν τις εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα κατά 20% μέχρι το 2010. Αυτές οι επιτυχίες καταδεικνύουν πως η τοπική δράση μπορεί να οδηγήσει σε πραγματικές αλλαγές σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. www.foe.co

Πηγή: www.resurgence.org

Η Αριάδνη Γερούκη είναι νομικός και διδάκτωρ Ιστορίας, διδάσκει στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, ενώ παράλληλα ασχολείται με τη Γιόγκα και τον Βουδισμό. Σύντομα, από τις εκδόσεις Άγνωστο, θα κυκλοφορήσει το νέο της βιβλίο, με τίτλο : «ΣΟΣ-Διαλογισμός. Πρακτικές Συμβουλές για Δύσκολους Καιρούς».

SLOW FOOD

ΑΡΓΟΦΑΓΙΑ
Η Δημιουργική Αντίσταση Περνά Από το Τραπέζι Μας!

Αφιερωμένο στην Ελλάδα της ταβέρνας, της καλής παρέας, του κρασιού και του τσίπουρου που αντιστέκεται… και στην Sophie, την Sylvie και τον Marc…

Η άμυνά μας απέναντι στα Fast Food αρχίζει και τελειώνει στο ίδιο μας το τραπέζι. Φτάνει να ξανα-ανακαλύψουμε τις γεύσεις της τοπικής κουζίνας της περιοχής μας και αυτόματα καταδικάζεται η παρακμιακή επίδραση των μαζικοποιημένων ταχυφαγίων…

Γράφει η Αριάδνη Γερούκη

Μαραθώνιες Τελετουργίες Φαγητού

Μια από τις πιο «βασανιστικές» εμπειρίες της φοιτητικής μου ζωής στο Παρίσι, ήταν όταν οι Γάλλοι φίλοι μας μάς καλούσαν για φαγητό στο σπίτι τους. Αρχίζαμε να τρώμε κατά τις έξι το απόγευμα και συνεχίζαμε τον μαραθώνιο μέχρι τα περασμένα μεσάνυχτα, χωρίς απαρεγκλίτως να σηκωθούμε από τη καρέκλα μας, παρά μόνο για κατούρημα! Πρώτο πιάτο, δεύτερο πιάτο, το καθένα με το δικό του κρασί, απελπιστικά αργό μάσημα και διεξοδικός σχολιασμός του κάθε εδέσματος, μέχρι να φτάσουμε στην κορύφωση του δείπνου, που ήταν πάντα τα τυριά, μια ποικιλία από τέσσερα-πέντε τυριά σε κάθε περίπτωση, τα οποία γευόμασταν παρέα με ψωμί μπαγκέτα και κρασί Μπωζολέ επί ώρες ατελείωτες…

Περιττό να σας πω, ότι παρόλο που ήμουν ήδη εκπαιδευμένη στο μακρόχρονο φαγοπότι στις ελληνικές ταβέρνες, στη Γαλλία τα είχα βρει αληθινά σκούρα τα πράγματα. Διότι η κύρια διαφορά με τα αντίστοιχα ελληνικά τραπεζώματα, ήταν η θεματολογία της κουβέντας: στη Θεσσαλονίκη συζητούσαμε για πολιτικά, για προσωπικά κλπ, ενώ στο Παρίσι, η κουβέντα περιστρεφόταν αποκλειστικά και μόνο γύρω από το φαγητό: από ποια περιοχή της Γαλλίας προέρχεται το ένα και το άλλο, πώς παρασκευάζεται, σε ποια εποχή του χρόνου, ποιες είναι οι διαφορές του από αντίστοιχα προϊόντα άλλης περιοχής, και τα λοιπά και τα λοιπά.

Από απλοί φοιτητές μεταμορφωνόταν εν μια νυκτί σε γευσιγνώστες πολυτελείας, έτοιμοι να υποστηρίξουν, όχι μία, αλλά δέκα διδακτορικές διατριβές για το κάθε ένα πιάτο πάνω στο υπομονετικό τραπέζι που μας φιλοξενούσε! Προς το τέλος της βραδιάς και παρά τις καλές μου προθέσεις, έβγαινα πραγματικά νοκ-άουτ και σερνόμουν διακριτικά σαν αδαής λιποτάκτης προς τον πλησιέστερο καναπέ. Εκείνη την εποχή, απορούσα πραγματικά τι νόημα έχουν όλα αυτά και τι ενδιαφέρον βρίσκουν επιτέλους σε αυτή την εξαντλητική συζήτηση περί φαγητού.

Τώρα, είκοσι χρόνια μετά, νιώθω τυχερή και ευγνώμων που μοιράστηκαν μαζί μου αυτές τις στιγμές. Οι Γάλλοι είναι εξάλλου αυτοί που έχουν εφεύρει και ειδική λέξη για να περιγράψουν την κοινωνικότητα του κοινού τραπεζιού: «convivialité», που σημαίνει «να ζούμε μαζί».

Στα γεύματα αυτά δεν τρώγαμε απλά, αποτίναμε φόρο τιμής στο φαγητό μας. Επρόκειτο για μια πραγματική τελετουργία.

Η Αγοραία Ηδονή του Φαστφουντάδικου

Γυρνώντας στην Ελλάδα, άρχισα να ξαναβλέπω κάποιες από τις παλιές μου φίλες, δίνοντας ραντεβού συχνά στο κέντρο της πόλης, σε κάποιο φαστφουντάδικο. Η κατάσταση ήταν ασθματικά περιεκτική: έπρεπε να καταπιούμε τα χάμπουργκερ στα γρήγορα, να τα πούμε στα γρήγορα, να καπνίσουμε ένα τσιγάρο στα γρήγορα, πριν μας κλωτσήσουν έξω, για να κάτσουν οι επόμενοι πεινασμένοι λύκοι της αγοράς. Κανείς φυσικά δεν πρόσεχε τι έτρωγε, αυτό που είχε σημασία, ήταν να ικανοποιηθεί στα γρήγορα το αίσθημα της πείνας με μια ηδονή γαργαλητού στον ουρανίσκο, που θύμιζε κάτι από αγοραίο έρωτα… Άρχισα τότε να νοσταλγώ εκείνες τις ώρες της ατελείωτης βαρεμάρας με τους Γάλλους φίλους μου, πάνω από τα μισοτελειωμένα καμαμπέρ…

Οι Τοματούλες της Αγάπης

Στις εύφορες πλαγίες του Βεζούβιου στην νότια Ιταλία, αναπτύσσεται μια ποικιλία μεγάλης γαστρονομικής ιδιαιτερότητας, οι μικρές Πομοντορίνο Αλ Πιέννολο. Είναι οι λιλιπούτειες και σκληρόφλουδες τοματούλες που μεγαλώνουν σε μεγάλα τσαμπιά σαν σταφύλια, κάτω από τον σκληρό ναπολιτάνικο ήλιο. Η γεύση και το άρωμά τους είναι υπέροχο και οι χωρικοί τις στοιβάζουν κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, για να τις χρησιμοποιήσουν αργότερα για τη παρασκευή της υπέροχης σάλτσας τους και ειδικά του παραδοσιακού ραγού. Όπως συμβαίνει με όλα τα τοπικά προϊόντα που έχουν γαστρονομική αξία, αυτό που κάνει τις τοματούλες αυτές ξεχωριστές, είναι ο συνδυασμός του ιδιαίτερου μικροκλίματος της περιοχής, μαζί με την υπομονετική τεχνογνωσία της καλλιέργειας, φύλαξης και επεξεργασίας τους από τους έμπειρους Ναπολιτάνους αγρότες. Όλες αυτές οι συνθήκες μαζί, είναι που κάνουν τις Πομοντορίνο Αλ Πιέννολο τόσο εύγεστες, τόσο τυπικές και τόσο πολύτιμες, σαν ένα μικρό διαιτητικό θησαυρό. Αυτές λοιπόν οι τομάτες, μεγαλώνουν μέσα στο σκούρο ηφαιστειογενές έδαφος , που έχει δημιουργηθεί από την αποσύνθεση της ηφαιστειακής λάβας και είναι πλούσιο σε μέταλλα. Αυτή η διαδικασία είναι πολύ αργή και έχει εξελιχθεί κατά τη διάρκεια χιλιετηρίδων. Το έδαφος έχει γίνει τόσο εύφορο, που μπορεί να τις θρέψει από μόνο του, χωρίς κανένα πρόσθετο λίπασμα. Οι τοματούλες μεγαλώνουν χωρίς πότισμα μέσα στη ξηρασία του ιταλικού καλοκαιριού κι έτσι, το περιεχόμενό τους έχει μικρή υγρασία και η φλούδα τους σκληραίνει για να τη διατηρήσει. Αυτό επιτρέπει στο να μπορούν να αποθηκευτούν για πολλούς μήνες. Μέσα σε αυτό το διάστημα, η γεύση και το άρωμά τους αυξάνεται, όπως και η θρεπτική τους αξία.

Λίγο πιο πέρα, στη περιοχή της λουτρόπολης Καστελμάρε ντι Στάμπια, καλλιεργείται ένα άλλο είδος τομάτας, το ίδιο ιδιαίτερη και χαρακτηριστική. Ονομάζεται Πομοντόρο Σαν Μαρτσάνο και το αρωματικό της φρούτο διαθέτει μια πολύ ευαίσθητη, λεπτή φλούδα. Είναι αποκλειστική καλλιέργεια των χωριών Σαν Αντόνιο Αμπάτε και Σάντα Μαρία Ντελ Καριτά κι έχει δανείσει το όνομά της στην εντατικά καλλιεργούμενη ναπολιτάνικη τομάτα που άρχισε τη δεκαετία του 1960 να καλύπτει τις ανάγκες μιας μαζικής παραγωγής σάλτσας. Αυτή η διαφοροποιημένη ποικιλία, κατάλληλη για μαζική παραγωγή, έχει διατηρήσει μεν το όνομα, πλην όμως έχει χάσει εντελώς την γεύση και το άρωμά της, καθώς ξεκόπηκε από το έδαφός καταγωγής της.

Σήμερα, μια μαζική παραγωγή της αυθεντικής ποικιλίας της Σαν Μαρτσάνο, λόγω ακριβώς της λεπτής φλούδας, είναι αδύνατη και ασύμφορη. Η τομάτα λοιπόν παράγεται μόνο σε περιορισμένη κλίμακα, από τους αγρότες της περιοχής, σε μικρές ποσότητες. Οι αγρότες αυτοί στην κυριολεξία «έσωσαν» την ποικιλία από τον αφανισμό, με την υπομονή και την αγάπη τους.

Η Οργάνωση Slow Food

Και αυτό έγινε δυνατό, όπως και στην περίπτωση της Πομοντορίνο Αλ Πιέννολο, μέσω της οργάνωσης ομάδων αποφασισμένων παραγωγών, αγροτών, μαγείρων και καταναλωτών στη «Slow Food Convivia». Ενώθηκαν για να υποστηρίξουν αποτελεσματικά την τοπική πολιτιστική και διατροφική τους κληρονομιά, με σεβασμό στους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους της περιοχής τους.

Αυτός ο σεβασμός στη Φύση, στην αγροτική βιοποικιλότητα, στις τοπικές τέχνες και τεχνικές, στη παραδοσιακή γνώση και την χειρονακτική εργασία είναι τα βασικά στοιχεία που εμπνέουν το παγκόσμιο κίνημα του Slow Food. Το κίνημα αυτό, που ξεκίνησε από την Ιταλία, είναι ενεργό σε χώρες και πολιτισμούς πολύ διαφορετικούς, από τη Βενεζουέλα μέχρι την Ισλανδία και τη Βρετανία. Αριθμεί πάνω από 80.000 μέλη και γύρω στις 750 τοπικές οργανώσεις. Το Slow Food έχει γίνει ένας δυναμικός φορέας που αναγνωρίζεται τόσο από τους μεμονωμένους αγρότες, όσο και από παγκόσμιους φορείς, όπως ο FAO (Food and Agricultural Organization – Oργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας).

Το κίνημα του Slow Food γεννήθηκε στην Ιταλία στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν μια παρέα ευαίσθητων πολιτών που αγαπούσαν τη ζωή και την πατρίδα τους, αντέδρασαν έντονα στην εξάπλωση της ισοπεδωτικής κυριαρχίας των αμερικάνικων ΜακΝτόναλντ στη πόλη Μπρα του Πιεμόντε. Αντέδρασαν στην ανερχόμενη μαζικοποίηση της παραγωγής και της κατανάλωσης των τροφίμων και τον κίνδυνο της εξαφάνισης της παραδοσιακής τοπικής ιταλικής κουζίνας και των ιδιαίτερων προϊόντων της. Καταλύτης για την δημιουργία της οργάνωσης, υπήρξε το άνοιγμα ενός ΜακΝτόναλντ σε μια ιστορική γωνιά της Ρώμης. Ο αισθητικός βιασμός του αρμονικού αρχιτεκτονικού τοπίου με τις γνωστές κίτρινες κακόγουστες αψίδες του σαρκοβόρου ΜακΝτόναλντ, συνδυάστηκε με την ανησυχία για την διατροφική παρακμή των μαζικά παραγόμενων τροφίμων. Το κίνημα διαδόθηκε στη Δύση σαν αναμμένο φυτίλι.

Το 1989, ο Κάρλο Πετρίνι, ιδρυτής του κινήματος Slow Food, και αντιπρόσωποι από είκοσι διαφορετικές χώρες, συναντήθηκαν στο Παρίσι, κατά την επέτειο της εξέγερσης της Βαστίλης, στις 14 Ιουλίου.

Η επιλογή της ημέρας δεν έγινε τυχαία, καθώς σηματοδοτούσε μια προηγούμενη «πολιτιστική επανάσταση», ελάσσονα της πολιτικής, αλλά κατά βάθος εξίσου σημαντική, όταν οι Γάλλοι μάγειροι εγκατέλειψαν τα μαγειριά της Αριστοκρατίας για να ανοίξουν τα πρώτα παρισινά εστιατόρια και να εγκαινιάσουν έτσι τις απαρχές της γαλλικής γαστρονομίας…

Ο Χρόνος της Τροφής

Το «Αργό Φαγητό» δεν αναφέρεται μόνο στη διαδικασία κατανάλωσής του όταν φτάσει στο τραπέζι μας. Περιλαμβάνει όλη την αργή διαδικασία για τη παραγωγή του, την επεξεργασία του με συνείδηση σεβασμού και αγάπης για το προϊόν και για τον «καταναλωτή», μέχρι την προετοιμασία και το μαγείρεμά του με συναίσθηση προσφοράς και αγάπης γι’ αυτούς που θα το φάνε. Το «Αργό Φαγητό» επιστρέφει έτσι στην πρωταρχική ιερότητα της τροφής, που υπήρξε μια από τις βάσεις της πνευματικότητας του ανθρώπου.

Η ζωτική δύναμη του Slow Food βρίσκεται στην ανοικτή νοοτροπία του, που χαρακτηρίζεται από την ισότητα και τον σεβασμό ανάμεσα στις διάφορες διατροφικές και καλλιεργητικές παραδόσεις από όλο τον κόσμο. Η φιλοσοφία της Οργάνωσης πριμοδοτεί την ιδιαιτερότητα, την ποικιλία και το αναφαίρετο δικαίωμα του κάθε πολίτη της κάθε κουλτούρας, να κάθεται στο τραπέζι και να απολαμβάνει το φαγητό του!

Το Slow Food δεν ενδιαφέρεται να προστατέψει τα διάφορα πανάκριβα ελιτίστικα προϊόντα γκουρμέ-σπεσιαλιτέ, αλλά τις τοπικές γεύσεις και ποικιλίες που αποτελούσαν ανέκαθεν τη τροφή του λαού, σαν τις τοματούλες Αλ Πιέννολο. Μιλάμε για ευαίσθητα και αγαπημένα τρόφιμα, που παράγονται μόνο μια συγκεκριμένη εποχή του χρόνου, σε περιορισμένη κλίμακα. Προϊόντα που θέλουν τον χρόνο τους για να μεγαλώσουν, το χρόνο τους για να ωριμάσουν, το χρόνο τους για να συλλεχθούν, το χρόνο τους για να επεξεργαστούν, το χρόνο τους για να ετοιμαστούν, το χρόνο τους για να φαγωθούν…

Αυτός ο σεβασμός και η αγάπη στο χρόνο της απόλαυσης, αυτή η επίγνωση ότι η προσοχή και η φροντίδα του ανθρώπου κάνει τα φυτά νοστιμότερα και θρεπτικότερα, είναι αποτέλεσμα μιας ευρύτερης πνευματικής αφύπνισης και ευαισθητοποίησης του πληθυσμού που μαθαίνει να εκτιμάει τα «παλιά καλά πράγματα» και να μην εντυπωσιάζεται από την αμερικάνικη ευκολία και την επικίνδυνη για την υγεία μόδα του πλαστικού φαγητού.

Τροφή Πνευματική – Τροφή Κοινωνική

Στην πραγματικότητα, η αργή απόλαυση του φαγητού περιλαμβάνει εκτός από την τελετή προετοιμασίας του, και να το μοιραζόμαστε με φίλους και συγγενείς –πρόκειται για μια βαθιά κοινωνική ανάγκη, που ικανοποιείται μέσω της κοινής απόλαυσης του φαγητού πάνω στο τραπέζι.

Υπάρχει όμως και μια άλλη μικρή, πλην όμως σημαντική λεπτομέρεια. Παίρνοντας χρόνο να γευτούμε και να εκτιμήσουμε τα διάφορα τρόφιμα, μπορούμε να σκεφτούμε για ένα λεπτό: πώς παρήχθη το τρόφιμο αυτό, από ποιον, πού; Μπορούμε να αρχίσουμε να ενοποιούμε την εμπειρία μας ως αγοραστές και ως καταναλωτές και αυτό θα αυξήσει την επίγνωση και την απόλαυση γενικά στη ζωή μας. Παύουμε να τρώμε ασυνείδητα ό,τι μας πλασάρουν με ευκολία, και αρχίζουμε να εκτιμούμε το μικρό καρότο για τη γεύση και το άρωμά του, γνωρίζοντας τον τόπο παραγωγής του και ακόμη καλύτερα, γνωρίζοντας τον ίδιο τον παραγωγό. Παύουμε να είμαστε «κομπάρσοι» σε έναν τόσο καίριο τομέα της ζωής μας και αρχίζουμε να γινόμαστε πρωταγωνιστές που αποφασίζουν από πού και από ποιόν θα αγοράσουν τα λαχανικά και τα φρούτα τους. Και ακόμη παραπέρα, κατανοούμε ότι δεν φτάνει να μην χρησιμοποιούνται χημικά λιπάσματα και τροποποιημένοι σπόροι για να έχουμε υγιή φυτά. Χρειάζεται πρώτα και κύρια να υπάρχει τόσο στον παραγωγό, όσο και στον καταναλωτή, η συνείδηση της ευθύνης, του σεβασμού και της αγάπης. Το χωράφι και το τραπέζι της κουζίνας συνδέονται τότε αρμονικά σε μια ενιαία πρόταση ζωής και υγείας.

Ο χρόνος που αφιερώνεται γενικά στην παραγωγή, στη ζύμωση και την ωρίμανση των προϊόντων, δίνει βάθος στο άρωμα και τη γεύση τους. Αντίθετα από το καπιταλιστικό δόγμα «ο χρόνος είναι χρήμα», στα πλαίσια του Slow Food, ο χρόνος θεωρείται από μόνος του ένας φυσικός πόρος και χρησιμοποιείται συνειδητά στη διαδικασία της τροφής, σαν εργαλείο που μας επιτρέπει να ζούμε γιορτινά και φωτισμένα.

Το κίνημα του Slow Food είναι λοιπόν ένα «οικο-γαστρονομικό κίνημα» που μας υποδεικνύει έναν ολόκληρο τρόπο ζωής και σκέψης: την πνευματική γεωργία και την πνευματική (=συνειδητή) κατανάλωση.

Παράλληλα όμως με την παραπάνω συνειδητοποίηση, η αλήθεια είναι ότι η ταχύτητα με την οποία οι απαιτήσεις της μαζικής κατανάλωσης «απογυμνώνουν» το τραπέζι μας, γευστικά και θρεπτικά, καταστρέφοντας ταυτόχρονα τη γεύση, την παράδοση και τη ποικιλότητα και καταστρέφοντας ασυνείδητα το περιβάλλον, συνεχίζει αυξάνουσα.

Διατροφική Αντίσταση!

Πρόκειται λοιπόν για ένα αγώνα που μας αφορά όλους. Το τι τρώμε και το πώς τρώμε δεν περιορίζεται μόνο στα πορτοφόλια και στα στομάχια του καθενός μας. Είμαστε όλοι συνδεδεμένοι και η συμπεριφορά του καθενός επηρεάζει άμεσα το σύνολο. Οι διατροφικές μας συνήθειες δεν είναι μόνο αυστηρά προσωπική υπόθεση, είναι ταυτόχρονα και βαθιά οικουμενική. Μόνο αλλάζοντας στάση εμείς οι ίδιοι, ο καθένας στον πάγκο της κουζίνας του, μπορούμε να συνεισφέρουμε στον αγώνα που κάνει σήμερα η ανθρωπότητα να γλιτώσει από τη δυσαρμονία και να κινηθεί προς ένα μέλλον πιο φωτεινό. Είναι στο χέρι μας να ακολουθήσουμε τη γυαλιστερή πεπατημένη οδό των μεγάλων σούπερ μάρκετ ή την λασπωμένη των ελάχιστων βιολογικών λαϊκών αγορών που υπάρχουν στη πόλη μας. Μόνο να ξέρουμε ότι με κάθε μας κίνηση, με κάθε μας απόφαση, με κάθε μας επιλογή, επηρεάζουμε συνειδητά την μελλοντική πορεία που μπορεί να πάρει η γεωργία, προς μια βιώσιμη κατεύθυνση που να εστιάζεται στην ποιότητα του κάθε προϊόντος, συνεισφέροντας στην ευημερία τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο.

Είναι στο χέρι μας η τροφή να είναι μια ζωντανή περιβαλλοντική, θρεπτική, πολιτισμική και τοπική οικονομική αξία, και όχι μια υποβαθμισμένη εξωτερική και εσωτερική μόλυνση. Είναι στο χέρι μας ο αγρότης να είναι ένας τεχνίτης της γης, και όχι ένας περιθωριοποιημένος και ασυνείδητος εργάτης. Είναι στο χέρι μας ο καταναλωτής να είναι ένας σκεπτόμενος πολίτης που έχει εκ γενετής το δικαίωμα να ζει ανθρώπινα και να χαίρεται τις μικρές και μεγάλες χαρές της ζωής, και όχι ένα τροποποιημένο καταναλωτικό ζόμπι.

Επιστήμες του Ανθρώπου ή Επιστήμες της Τροφής;

Η τροφή είναι ένα από τα πράγματα που δεν μπορούμε να κάνουμε χωρίς. Παρόλα αυτά, η τροφή παρέμεινε επί πολλούς αιώνες στη «σκιά» της ακαδημαϊκής σκέψης και έρευνας. Οι επιστήμες του ανθρώπου μόλις πρόσφατα, τις τελευταίες δεκαετίες έχουν αρχίσει να περιλαμβάνουν τη θεματική της διατροφής μέσα στα αντικείμενα του προβληματισμού τους, με προεξάρχουσα την κοινωνική ανθρωπολογία και την ιστορία.

Για καιρό τα τρόφιμα, ως επιστημονικό αντικείμενο, παρέμεναν υποτιμημένα μόνο μέσα στα εργαστήρια των χημικών και των τεχνικών τροφίμων. Σαν αντίδραση σε αυτό το κατεστημένο που απομονώνει την καθημερινή εμπειρία μας από την ακαδημαϊκή έρευνα, το Slow Food ίδρυσε πριν μερικά χρόνια το πρώτο Πανεπιστήμιο Γαστρονομικών Σπουδών, με δύο τμήματα: Γαστρονομίας και Αγρο-οικολογίας, θέλοντας να συνδυάσει τη γαστρονομία με την παραγωγή τροφίμων και τη γεωργία.

Μέσα από το παράδειγμα του Slow Food, βλέπουμε ακριβώς τι επίδραση μπορεί να έχει στη μεγάλη κλίμακα, μια μεμονωμένη αλλά πρωτοποριακή οικολογική δραστηριότητα. Αυτό που ξεκίνησε σαν αυθόρμητη αντίδραση ενός Ιταλού πολίτη κατά της αισθητικής και πολιτισμικής παραβίασης του χώρου του από τον αμερικανικό όμιλο ΜακΝτόναλντ, κατέληξε, μέσα σε ελάχιστα χρόνια, να γίνει ένα παγκόσμιο κίνημα που μας καλεί σε αυτοσυνείδηση, υπευθυνότητα και επιστροφή στην απόλαυση των γαστρονομικών μας παραδόσεων…

Στην Ελλάδα –ευτυχώς– εξακολουθούμε να τιμούμε τη πρωταρχική διαδικασία κοινωνικοποίησης του φαγητού, παρόλο που τα φαστφουντάδικα και τα ετοιματζίδικα κατεψυγμένα φαγητά του στυλ TV dinner, έχουν διεισδύσει για τα καλά στη ζωή μας. Στην Ελλάδα της ταβέρνας, της καλής παρέας, του κρασιού και του τσίπουρου που αντιστέκεται, η νοοτροπία του Slow Food φαίνεται να ενυπάρχει φυσικά και αυθόρμητα!…

Περισσότερα για το Slow Food International, βλέπε: www.slowfood.com

Η ΑΡΙΑΔΝΗ ΓΕΡΟΥΚΗ (agiadni_g@hotmail.com) είναι ιστορικός, ανθρωπολόγος του δικαίου και σύμβουλος-καθηγήτρια στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο και παράλληλα διδάσκει γιόγκα και διαλογισμό. Από τις εκδόσεις Άγνωστο θα κυκλοφορήσει σύντομα το νέο της βιβλίο SOS Διαλογισμός: Συμβουλές για Δύσκολους Καιρούς.

Το «Αργό Φαγητό» επιστρέφει έτσι στην πρωταρχική ιερότητα της τροφής, που υπήρξε μια από τις βάσεις της πνευματικότητας του ανθρώπου.

Καταλύτης για την δημιουργία της οργάνωσης Slow Food, υπήρξε το άνοιγμα ενός Μακ Ντόναλντ σε μια ιστορική γωνιά της Ρώμης.

Το Slow Food δεν ενδιαφέρεται να προστατέψει τα διάφορα πανάκριβα ελιτίστικα προϊόντα γκουρμέ-σπεσιαλιτέ, αλλά τις τοπικές γεύσεις και ποικιλίες που αποτελούσαν ανέκαθεν τη τροφή του λαού.

Η αργή απόλαυση του φαγητού περιλαμβάνει εκτός από την τελετή προετοιμασίας του, και να το μοιραζόμαστε με φίλους και συγγενείς –πρόκειται για μια βαθιά κοινωνική ανάγκη, που ικανοποιείται μέσω της κοινής απόλαυσης του φαγητού πάνω στο τραπέζι.

Είναι στο χέρι μας ο αγρότης να είναι ένας τεχνίτης της γης, και όχι ένας περιθωριοποιημένος και ασυνείδητος εργάτης.

Είναι στο χέρι μας να ακολουθήσουμε τη γυαλιστερή πεπατημένη οδό των μεγάλων σούπερ μάρκετ ή την λασπωμένη των ελάχιστων βιολογικών λαϊκών αγορών που υπάρχουν στη πόλη μας.