Category Archives: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ – GEOPOLITICS

ΚΥΠΡΟΣ: Επανένωση ή Δύο Κράτη;

 

ΚΥΠΡΟΣ

Επανένωση ή Δύο Κράτη;

 

“Ένας κουζουλός ρίχνει έναν βράχο στη θάλασσα κι εκατό σοφοί δεν μπορούν να τον βγάλουν”!

Κυπριακή παροιμία

%ce%b1%ce%bc%ce%bc%ce%bf%cf%87%cf%89%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%82-famagusta-1

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Άλυτο εδώ και πάνω από εξήντα χρόνια το Κυπριακό παραμένει ένα περίπλοκο πρόβλημα, κάτι σαν Γόρδιος Δεσμός, που συναγωνίζεται σε παλαιότητα και πολυπλοκότητα το Παλαιστινιακό Πρόβλημα, με το οποίο άλλωστε και γειτνιάζει. Διασχίζοντας αμπελώνες κι ελαιώνες, αμμώδεις παραλίες και γραφικά χωριουδάκια, ανεβαίνοντας στο χιονοδρομικό κέντρο του όρος Τρόοδος ή πίνοντας καφέ στο κοσμοπολίτικο λιμάνι της Λεμεσού, οι πολυάριθμοι τουρίστες που επισκέπτονται το “νησί της Αφροδίτης” δεν καταλαβαίνουν εύκολα πως αυτός ο ευλογημένος από τη φύση τόπος, όπου “κάνουν διακοπές ακόμη και οι θεοί” και όπου μπορείς να κολυμπήσεις ακόμη και το Νοέμβριο, είναι στην ουσία ένα βάναυσα διχοτομημένο νησί, που κουβαλάει μια πρόσφατη τραγωδία.

Όσοι τουρίστες αφήνουν τις ζεστές παραλίες του νότου και προχωρούν προς το εσωτερικό του νησιού, δεν αργούν να το καταλάβουν. Δίπλα στα πολυτελή ξενοδοχεία και στα εμπορικά κέντρα της πρωτεύουσας Λευκωσίας υπάρχουν οδοφράγματα, συρματοπλέγματα, στρατιώτες του ΟΗΕ και τοίχοι που χωρίζουν ακόμη και αυλές σπιτιών σε Ελληνοκυπριακό και Τουρκοκυπριακό τομέα. Η μισή παραλιακή πόλη της Αμμόχωστου είναι κλειστή και εγκαταλειμμένη από τους κατοίκους της εδώ και 42 χρόνια, μια κανονική πόλη-φάντασμα. Στις πλαγιές του όρους Πενταδάκτυλος στο βορρά μια τεράστια κοκκινόλευκη σημαία, που θυμίζει την τουρκική και φαίνεται σχεδόν απ’ όλο το νησί, φιγουράρει στο βιβλίο με τα ρεκόρ Γκίνες ως η μεγαλύτερη σημαία στον κόσμο.

Related image

Από το 1974 μια “πράσινη γραμμή” χωρίζει το νότιο τμήμα του νησιού, όπου ζουν πλέον οι Ελληνοκύπριοι, από το βόρειο που κατέχεται παράνομα από τους Τούρκους μετά την αιφνιδιαστική απόβαση και εισβολή του τουρκικού στρατού, τον Ιούλιο του 1974, που ονομάστηκε “Επιχείρηση Αττίλας”. Καταλαμβάνοντας πάνω από το 1/3 της Κύπρου, κάνοντας την πρώτη εθνοκάθαρση στην Ευρώπη μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, εγκαθιστώντας μόνιμα 40.000 στρατιώτες και δεκάδες χιλιάδες εποίκους κι ανακηρύσσοντας ένα παράνομο κρατίδιο στο βορρά, η Τουρκία έδειξε με ωμό και βάρβαρο τρόπο πως ήρθε για να μείνει στην Κύπρο, όχι τόσο για να βοηθήσει την Τουρκοκυπριακή μειονότητα που απειλούνταν από την Ελληνοκυπριακή πλειονότητα, αλλά κυρίως για γεωστρατηγικούς λόγους.

aoz-1

Οι λόγοι είναι προφανείς. Η Κύπρος είναι ένα ΄”αβύθιστο αεροπλανοφόρο” αγκυροβολήμένο στην ανατολική Μεσόγειο, στο “μαλακό υπογάστριο” της Τουρκίας, που μπορεί να επιβλέπει αεροπορικά τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Περσικού Κόλπου, να συνδέει γεωστρατηγικά το Ισραήλ με το Δυτικό αμυντικό σύστημα και να ελέγχει από “απόσταση βολής” τη ναυτική κίνηση της διώρυγας του Σουέζ. Το νησί αυτό, που κατοικείται κατά 80% από ορθόδοξους Ελληνοκυπρίους και 20% από μουσουλμάνους Τουρκοκυπρίους, αποτελεί κλασική περίπτωση θύματος λόγω σημαντικής γεωστρατηγικής θέσης. Κατέχει μια μοναδική θέση παγκοσμίως, επειδή βρίσκεται σε ίση απόσταση μεταξύ Ευρώπης, Ασίας κι Αφρικής, πάνω στον άξονα υδάτινων αρτηριών και ακριβώς απέναντι από το κανάλι του Σουέζ. Γι’ αυτό και όλες οι μεγάλες δυνάμεις που έχουν φιλοδοξίες παγκόσμιας πολιτικής δεν αγνοούν τη σημασία της και θέλουν να έχουν επιρροή ή ακόμη και βάσεις στην Κύπρο. Στο βιβλίο του “Στρατηγικό Βάθος” ο ακαδημαϊκός και πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου επισημαίνει τη μεγάλη γεωστρατηγική σημασία της Κύπρου για την Τουρκία, λέγοντας πως “ακόμη κι αν δεν υπήρχε ούτε ένας Τούρκος μουσουλμάνος εκεί, η Τουρκία όφειλε να διατηρεί ένα Κυπριακό ζήτημα”.

cyprus-etnicity-map-1960-vs-today

Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί, όταν εκλέχτηκε τον Απρίλιο του 2015, είχε πει πως έχει έρθει ο καιρός για τους Τουρκοκυπρίους να απογαλακτιστούν από την αγκαλιά της “μητέρας Τουρκίας”, εννοώντας να διαπραγματευτεί ειλικρινά με τους Ελληνοκυπρίους για την επανένωση του νησιού. Όμως η Τουρκία δε φαίνεται να επιθυμεί κάτι τέτοιο, κυρίως για λόγους γεωστρατηγικούς, παρά το κόστος υποστήριξης των Τουρκοκυπρίων που εκτιμάται σε 400 εκατομμύρια Ευρώ το χρόνο. Υπολογίζεται μάλιστα πως από το 1974 μέχρι σήμερα η παρουσία της Τουρκίας στη βόρεια Κύπρο έχει στοιχίσει στην Άγκυρα περίπου 100 δισεκατομμύρια Ευρώ. Γι’ αυτό κι ο Ερντογάν επιμένει πως η Τουρκία ήρθε στην Κύπρο για να μείνει. Και όχι μόνον αυτό, αλλά και να επεκτείνει εμμέσως τον έλεγχο της και στο νότιο τμήμα του νησιού, μέσω μιας “λύσης” κομμένης και ραμμένης στα μέτρα της. Ωστόσο, όσο η Τουρκία θα βρίσκεται με στρατό και παράνομα στην Κύπρο, που από το 2004 είναι χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο θα απομακρύνεται το ενδεχόμενο να ενταχθεί κι αυτή μια μέρα στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Όχι μόνον επειδή η Κυπριακή Δημοκρατία, που ελέγχεται πλέον από τους Ελληνοκυπρίους, έχει το δικαίωμα του βέτο, αλλά επειδή η Τουρκία με την παράνομη κατοχή της βόρειας Κύπρου καταπατά κάθε έννοια διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου.

%ce%b1%ce%bc%ce%bc%cf%8c%cf%87%cf%89%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%b2%ce%b1%cf%81%cf%8c%cf%83%ce%b9%ce%b1

Ωστόσο η Κύπρος είναι πολύ μικρό μέρος για να κρύβει τόσο μίσος. Ένα διχοτομημένο νησί είναι κάτι το παράδοξο και σπάνιο. Η Λευκωσία είναι η τελευταία διχοτομημένη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, που χωρίζεται με τείχος και οδοφράγματα σε δύο τομείς, κάτι σαν ένα “ψυχροπολεμικό Βερολίνο” της Μεσογείου. Αναλογικά με την έκταση και τον πληθυσμό της η Κύπρος είναι ένα από τα πιο στρατιωτικοποιημένα σημεία του πλανήτη μας. Αυτό δεν μπορεί να συνεχίζεται για πολύ ακόμη. Ειδικά αφότου η Κυπριακή Δημοκρατία έγινε πλήρες μέλος της Ε.Ε. και το Κυπριακό πρόβλημα δεν είναι απλώς διαμάχη δύο κοινοτήτων, ούτε ένα ελληνο-τουρκικό πρόβλημα, αλλά πλέον ένα Ευρω-τουρκικό πρόβλημα, το οποίο η Άγκυρα συναντά συνεχώς μπροστά της στις σχέσεις της με την Ευρώπη.

Έχουν όμως τ’ αστέρια ευθυγραμμιστεί για μια λύση στο Κυπριακό; Σε μια περιοχή που φλέγεται κι ανακύπτουν συνεχώς νέες εστίες πολέμων και έντασης, χρειάζεται και μια “ιστορία επιτυχίας”, όπως η επίλυση του Κυπριακού, που θα σταθεροποιούσε για τα καλά την Κύπρο, την Ελλάδα, την Τουρκία αλλά και το Ισραήλ και θα αποτελούσε παράδειγμα προς μίμηση για παρόμοια προβλήματα. ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση πιέζουν επίσης για επίλυση και λόγω των υδρογονανθράκων που βρέθηκαν νοτίως της Κύπρου και θα ήθελαν όλοι τους να εκμεταλλευτούν.

Υπάρχει έτσι συγκρατημένη αισιοδοξία για επανένωση του νησιού και για συγκρότηση μιας ενιαίας δικοινοτικής διζωνικής ομοσπονδίας στους κόλπους της Ε.Ε. Για πρώτη φορά στη συνάντηση τους στη Γενεύη στις 11 Ιανουαρίου οι δύο πλευρές κατέθεσαν τους δικούς τους χάρτες για τη ρύθμιση του εδαφικού ζητήματος, που προβλέπουν 71,5% στην Ελληνιοκυπριακή διοίκηση και 28,5% στην Τουρκοκυπριακή. Για πρώτη φορά επίσης έγινε στο ίδιο μέρος διεθνής διάσκεψη με τη συμμετοχή και των τριών εγγυητριών δυνάμεων (Ελλάδα, Τουρκία, Μεγάλη Βρετανία). Όλοι τους επανέλαβαν τις θέσεις τους και συμφώνησαν να συνεχίσουν τις προσπάθειες με στόχο μια “δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική” λύση του Κυπριακού. Για να γίνει αυτό εφικτό όμως θα πρέπει να είναι μία λύση χωρίς νικητές και ηττημένους, όπου όλοι στο τέλος θα πρέπει να νιώθουν κερδισμένοι, διότι διαφορετικά η όποια συμφωνία δεν θα μπορέσει να εγκριθεί σε δημοψήφισμα από το λαό της Κύπρου.

%ce%bd%ce%ad%ce%bf%cf%82-%cf%87%ce%ac%cf%81%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%bf-%ce%ba%cf%85%cf%80%cf%81%ce%b9%ce%b1%ce%ba%cf%8c-2017

Οι Ελληνοκύπριοι θεωρούν πως έχουν κάνει ήδη πολλές υποχωρήσεις και δεν έχουν άλλα περιθώρια. Υπάρχει άλλωστε και κάτι που λέγεται Δημοκρατία, σύμφωνα με την οποία δεν μπορεί η πλειονότητα του 80% να εξισωθεί με τη μειονότητα του 20%. Δεν υπάρχει παγκόσμιο προηγούμενο σ’ αυτό. Άλλωστε κατοχική δύναμη στην Κύπρο είναι η Τουρκία και όχι η Ελλάδα. Αυτή ευθύνεται για την εισβολή, την παραβίαση της κυπριακής ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας, κατά παράβαση όλων των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου και του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Δεν μπορεί μια χώρα-μέλος της Ε.Ε. να εξαρτάται από μια τρίτη χώρα, όπως η Τουρκία του Ερντογάν, που είναι στον προθάλαμο της Ε.Ε. και δεν φαίνεται στον ορίζοντα η είσοδος της. Επίσης η Ελλάδα και ο Ελληνοκύπριος Πρόεδρος Αναστασιάδης υποστηρίζουν πως η συνθήκη των εγγυήσεων, που υπογράφηκε το 1959, είναι ένας αναχρονιστικός θεσμός, κατάλοιπο της εποχής της αποικιοκρατίας και πρέπει να καταργηθεί. Προτείνουν να αντικατασταθεί από ένα Τριμερές Σύμφωνο Φιλίας Τουρκίας, Ελλάδας, Κύπρου και προτείνουν μια μεταβατική περίοδο, κατά την οποία θα υπάρχει πολυεθνική αστυνομική δύναμη στην Κύπρο, με στόχο την αποτροπή και αντιμετώπιση απειλών στην ασφάλεια.

Image result for γεωπολιτική θεση Κύπρου

Η Τουρκία, που είναι δύναμη κατοχής στην Κύπρο, δεν έχει ακόμη ανοίξει όλα τα χαρτιά της. Ως γνωστόν η Άγκυρα είναι ένας σκληρός διαπραγματευτής και καταφεύγει συχνά σε “ανατολίτικα παζάρια” παίρνοντας συνήθως περισσότερα απ’ όσα δίνει. Αν η Τουρκία επιμείνει αδιάλλακτα σε δικαίωμα επέμβασης ή μόνιμης παρουσίας τουρκικού στρατού στο νησί, τότε θα υπάρξει και πάλι αδιέξοδο. Μέχρι τώρα η Τουρκία δεν έφερε τίποτε το νέο στις συνομιλίες στη Γενεύη, παρά μόνο τις γνωστές της θέσεις. Γι’ αυτό ίσως δεν πρέπει καλλιεργούνται υψηλές προσδοκίες.

Το επόμενο διάστημα θα ξεκαθαρίσει το τοπίο. Αν βρεθεί τελικά λύση θα πρέπει να οικοδομηθεί σε στέρεο έδαφος και όχι στην άμμο, καθώς θα μπορούσε να καταρρεύσει με την πρώτη κρίση. Γι’ αυτό υπάρχουν κάποιοι που θεωρούν τη “μη λύση” ως την καλύτερη λύση.

_cypriot-turkey-conflict-nationalturk-19876

Υπάρχει βέβαια και το Plan B, αν αποτύχουν όλες οι διαπραγματεύσεις για την επανένωση της Κύπρου, που δεν είναι άλλο από το “βελούδινο διαζύγιο”, με τη δημιουργία δύο ξεχωριστών κρατών στο νησί (Ελληνοκυπριακού και Τουρκοκυπριακού), με εδαφικές αναπροσαρμογές και αμοιβαίες παραχωρήσεις σε κάποια ζητήματα. Αυτή η λύση έχει κάποια θετικά για την ελληνική και ευρωπαϊκή πλευρά π.χ. τα κοιτάσματα υδρογοναθράκων στο νότο θα ήταν αποκλειστικά δικά της, η Τουρκία δεν θα μπορούσε να επεμβαίνει στα εσωτερικά της Ε.Ε. με Δούρειο Ίππο τους Τουρκοκυπρίους κ.α. αλλά θα είχε τουλάχιστον ένα πολύ σοβαρό μειονέκτημα: θα νομιμοποιούσε και θα μονιμοποιούσε την παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο, οδηγώντας σε μη αντιστρεπτή δημογραφική αλλοίωση του νησιού. Με άλλα λόγια η Κύπρος θα συνέχιζε να αποτελεί μια ακόμη εστία αστάθειας, έτοιμη πάντα να εκραγεί και το κυπριακό πρόβλημα θα διαιωνιζόταν. Όπως άλλωστε λέει και μια παλιά κυπριακή παροιμία: “Ένας κουζουλός ρίχνει έναν βράχο στη θάλασσα κι εκατό σοφοί δεν μπορούν να τον βγάλουν”!

%ce%b1%ce%bc%ce%bc%ce%bf%cf%87%cf%89%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%80%cf%8c%ce%bb%ce%b7-%cf%84%cf%89%ce%bd-%cf%86%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%83%ce%bc%ce%ac%cf%84%cf%89%ce%bd

ΚΥΠΡΟΣ: ΈΝΑ ΜΑΡΤΥΡΙΚΟ ΝΗΣΙ

Image result for γεωπολιτική θεση Κύπρου

Με έκταση 9.251 τετραγωνικά χιλιόμετρα η Κύπρος είναι το τρίτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου, σε απόσταση μόλις 69 χλμ. από τις τουρκικές ακτές, 103 χλμ. από τις ακτές της Συρίας, 350 χλμ. από το στενά του Σουέζ και 400 χλμ. από το το ανατολικό ελληνικό νησί της Ρόδου. H Κύπρος είναι ένας από τους παλιότερους νησιωτικούς πολιτισμούς στον κόσμο, με παρουσία ανθρώπινου πολιτισμού από τη 10η χιλιετία π.Χ. Αποικίστηκε από Μυκηναίους Έλληνες κατά τη 2η χιλιετία π.Χ σε δύο κύματα, ξεκινώντας από το 1400 π.Χ. Το νησί διεκδικήθηκε στην αρχαιότητα από Ασσύριους, Αιγύπτιους, Πέρσες, ώσπου το 333 π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος το απελευθέρωσε και το έθεσε ξανά υπό ελληνικό έλεγχο. Στη συνέχεια η Κύπρος πέρασε διαδοχικά στον έλεγχο των Ρωμαίων, των Βυζαντινών, των Αράβων, των Σταυροφόρων, των Βενετών, των Τούρκων και τελικά των Βρετανών, χωρίς ποτέ να χάσει τον κυρίαρχο ελληνικό και χριστιανικό του χαρακτήρα. Οι Τούρκοι κατέλαβαν το νησί το 1570 κι ακολούθησαν σφαγές και μαζικοί εξισλαμισμοί Κυπρίων, πολλοί εκ των οποίων παρέμειναν κρυπτο-χριστιανοί.

Image result for γεωπολιτική θεση Κύπρου

Το 1878 η Βρετανική Αυτοκρατορία αγόρασε από την παραπαίουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία την Κύπρο, θέλοντας να την καταστήσει εμπορική και ναυτική βάση απέναντι ακριβώς από το Κανάλι του Σουέζ. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 οι ορθόδοξοι Ελληνοκύπριοι, που αποτελούσαν το 78% των κατοίκων της νήσου, ξεκίνησαν έναν αντιαποικιακό αγώνα κατά της Βρετανικής κυριαρχίας με σύνθημα την “Ένωση” με την Ελλάδα. Η μουσουλμανική τουρκοκυπριακή μειονότητα (18%) πήρε τότε την πλευρά των Βρετανών κι άρχισε να δημιουργείται το πρώτο σχίσμα μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Το 1960 η Κύπρος έγινε τελικά ανεξάρτητη χώρα, με πρόεδρο Ελληνοκύπριο κι αντιπρόεδρο Τουρκοκύπριο, και με την εγγύηση της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία κράτησε και δύο βάσεις στις νότιες ακτές του νησιού.

Image result for τουρκικη εισβολη στην Κύπρο

Μετά την ανεξαρτησία ακολούθησαν συγκρούσεις ανάμεσα στις δύο κοινότητες και το 1974, με αφορμή ένα πραξικόπημα της Χούντας της Ελλάδας κατά του Προέδρου Μακαρίου, οι τούρκικες δυνάμεις εισέβαλαν στη βόρεια Κύπρο καταλαμβάνοντας πάνω από το 1/3 του νησιού. Χιλιάδες σκοτώθηκαν και 162.000 Ελληνοκύπριοι αναγκάστηκαν να αφήσουν τα σπίτια τους και να γίνουν πρόσφυγες στο νότο, ενώ 50.000 Τουρκοκύπριοι ακολούθησαν την αντίστροφη πορεία προς τον κατεχόμενο από τον τουρκικό στρατό βορρά, που το 1983 ανακηρύχθηκε παράνομα σε “Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου”, που αναγνωρίζεται μόνον από την Τουρκία, η οποία διατηρεί εκεί 40.000 στρατιώτες. Από τότε οι δύο κοινότητες ζουν η μία δίπλα στην άλλη, αλλά χωριστά.

Η μόνη διεθνώς αναγνωρισμένη κρατική οντότητα στο νησί είναι η Κυπριακή Δημοκρατία, που από το 1974 ελέγχεται αποκλειστικά από τους Ελληνοκυπρίους. Το 60% της Κύπρου είναι έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, που από το 2004 είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από το 2008 και της Ευρωζώνης. Τα κατεχόμενα από τα τουρκικά στρατεύματα εδάφη αποτελούν το 35% της έκτασης της Κύπρου και συνιστούν τη λεγόμενη “Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου”, χωρίς διεθνή αναγνώριση. Το 2,6% είναι η λεγόμενη “νεκρή ζώνη”, που χωρίζει τους Ελληνοκυπρίους από τους Τουρκοκυπρίους και διοικείται από τον ΟΗΕ΅, ενώ το 2,7% ανήκει στις δύο βρετανικές βάσεις στις νότιες ακτές του νησιού. Η σημερινή Κύπρος έχει πληθυσμό περίπου 1.200.000 κατοίκους, εκ των οποίων οι 900.000 είναι Ελληνοκύπριοι που κατοικούν στο νότο και οι 300.000 Τουρκοκύπριοι και Τούρκοι έποικοι που ζουν στο βορρά. Στο νότο το βιοτικό επίπεδο είναι ένα από τα υψηλότερα στον κόσμο και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ των Ελληνοκυπρίων, που μιλούν τα Αγγλικά εξίσου καλά με τα Ελληνικά, είναι 4πλάσιο από εκείνο των Τουρκοκυπρίων. Η οικονομία της Κύπρου βασίζεται στις υπηρεσίες, κυρίως χρηματοπιστωτικές και εμπορικές, με χαμηλή φορολογία και ελάχιστη γραφειοκρατία. Η Κύπρος δέχεται 4 εκατομμύρια τουρίστες το χρόνο, υπό τη σημαία της βρίσκονται σχεδόν χίλια μεγάλα πλοία, ενώ στη θάλασσα νοτίως των ακτών της έχουν ανακαλυφθεί τελευταία τεράστια κοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου.

cyprus-negotiations-progressing-well-un-1

Μετά το 1974 και υπό την παρότρυνση του ΟΗΕ, πού έβγαλε μια σειρά από καταδικαστικά ψηφίσματα εις βάρος της Τουρκίας, ξεκίνησαν συνομιλίες ανάμεσα στις δύο κοινότητες για την επανένωση του νησιού και τη συγκρότηση μιας δικοινοτικής διζωνικής ομοσπονδίας. Οι συνομιλίες αυτές είχαν φτάσει κατά καιρούς κοντά σε “λύση” με αποκορύφωμα το “Σχέδιο Ανάν” το 2004, που όμως απέρριψαν με δημοψήφισμα οι Ελληνοκύπριοι (74% κατά), ενώ το ενέκριναν οι Τουρκοκύπριοι (67% υπέρ). Δέκα χρόνια αργότερα οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν και πάλι, υπό το δεδομένο πλέον πως η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι στη θάλασσα στα νότια του νησιού ανακαλύφθηκαν τεράστια κοιτάσματα αερίου.

cyprus-map-morphou-karpasia

Οι Ελληνοκύπριοι επικεντρώνονται στην επιστροφή όσο το δυνατόν περισσότερων εδαφών και προσφύγων υπό τη διοίκηση τους, στη εφαρμογή όλων των νόμων και δικαιωμάτων της Ε.Ε., ενώ απορρίπτουν το καθεστώς των εγγυήσεων και την παρουσία τουρκικών στρατευμάτων στο νησί. Οι Τουρκοκύπριοι επικεντρώνονται στην επίτευξη ισοτιμίας ανάμεσα στα δύο κρατίδια, που θα αποτελούν τη μελλοντική Κυπριακή Ομοσπονδία, σε μεγαλύτερη συμμετοχή τους στην ομοσπονδιακή διοίκηση και στην εκ περιτροπής προεδρία (εναλλαγή Ελληνοκύπριου και Τουρκοκύπριου προέδρου) και φυσικά στη διατήρηση των επεμβατικών δικαιωμάτων της Τουρκίας και τμήματος του τουρκικού στρατού. Οι αποστάσεις των δύο πλευρών είναι μεγάλες, αλλά όχι αγεφύρωτες. Οι Κύπριοι θα πρέπει να παραδεχθούν πως υπάρχει περισσότερη ελπίδα σ’ ένα δύσκολο γάμο παρά σ’ ένα διαζύγιο με συρματοπλέγματα, οδοφράγματα και στρατιώτες. Το παράδειγμα άλλωστε των Ισραηλινών και των Παλαιστινίων, που απέτυχαν παταγωδώς να συμβιώσουν, είναι πολύ κοντά τους.

varosha-1

Ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com) είναι συγγραφέας και δημιουργός του Ζενίθ (www.zenithmag.wordpress.com). Στο βιβλίο του “Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους” αναλύει τις γεωπολιτικές και γεωφιλοσοφικές προεκτάσεις των ελληνο-τουρκικών σχέσεων.

geopolitiki-stamkos1

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ

Ελληνική Γεωφιλοσοφία και οι Προκλήσεις της Παγκομιοποίησης

geopolitiki-book



ΠΩΣ MΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ ΤΗ«
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ»;

 

To βιβλίο στοιχίζει 18 ευρώ και σας αποστέλλεται άμεσα (μέσω ΕΛΤΑ) στη διεύθυνσή σας με ΔΩΡΕΑΝ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής.

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215

ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: stamkos@post.com

geopolitiki-stamkos1

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΧΕΙ ΕΞΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΜΟΝΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

Η Συνθήκη της Λωζάνης και η αμφισβήτησή της

Η Συνθήκη της Λωζάνης (23.7.1923)

και η αμφισβήτησή της από την Τουρκία του Ερντογάν

Image result for Συνθηκη της λωζάννης

Γράφει ο Άγγελος Μπληζιώτης

Related image

Τον τελευταίο καιρό πολύς λόγος γίνεται για τη Συνθήκη της Λωζάνης που υπεγράφει στις 23/07/1923. Αφορμή έδωσε ο Πρόεδρος της Τουρκίας, ο οποίος αμφισβητεί ευθέως την ισχύ της και διατυμπανίζει την επαναδιαπραγμάτευσή της. Μαζί με την ισχύ της Συνθήκης ο Ταγίπ Ερντογάν στρέφεται και κατά του ιδρυτή της τουρκικής δημοκρατίας, Κεμάλ Ατατούρκ.

Image result for Συνθηκη της λωζάννηςΗ συγκεκριμένη συνθήκη, φαίνεται να περιορίζει την Τουρκία στα σημερινά της σύνορα. Συγκεκριμένα, αναφορικά με τα θαλάσσια σύνορα αναφέρει στην παρ. 2 του άρθρου 6: «Εκτός αντιθέτων διατάξεων της παρούσης Συνθήκης, τα θαλάσσια όρια περιλαμβάνουσι τας νήσους και νησίδια τας κειμένας εις απόστασιν μικροτέραν των τριών μιλλίων από της ακτής».(1)

Image result for Συνθηκη της λωζάννης

Πέραν αυτού, συγκεκριμένα για το Αιγαίο, στο άρθρο 12 μεταξύ άλλων αναφέρεται: «…….και αφορώσα εις την κυριαρχία της Ελλάδος επί των νήσων της Ανατολικής Μεσογείου, εκτός της Ίμβρου, Τενέδου και των Λαγουσών νήσων (Μαυρυών), ιδία των νήσων Λήμνου, Σαμοθράκης, Μυτιλήνης, Χίου, Σάμου και Ικαρίας, επικυρούνται υπό την επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσης Συνθήκης των συναφών προς τας υπό την κυριαρχίαν της Ιταλίας διατελούσας νήσους περί ων διαλαμβάνει το άρθρον 15. Εκτός αντιθέτου διατάξεως της παρούσης Συνθήκης, αι νήσοι, αι κείμεναι εις μικροτέραν απόστασιν των τριών μιλλίων της ασιατικής ακτής, παραμένουσιν υπό την τουρκικήν κυριαρχία».(1)

Image result for Συνθηκη της λωζάννης

Στο άρθρο 15 αναφέρεται: «Η Τουρκία παραιτείται υπέρ της Ιταλίας παντός δικαιώματος και τίτλου επί των κάτωθι απαριθμουμένων νήσων, τουτέστι της Αστυπάλαιας, Ρόδου, Χάλκης, Καρπάθου, Κάσσου, Τήλου, Νισύρου, Καλύμνου, Λέρου, Πάτμου, Λειψούς, Σύμης και Κω, των κατεχομένων νυν υπό της Ιταλίας και των νησίδων των εξ’ αυτών εξαρτωμένων, ως και της νήσου Καστελλορίζου (όρα χάρτην υπ’ αρ. 2)».(1)

Στη συνέχεια, και μετά τις συμβάσεις που υπεγράφησαν μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας το 1932, «στη συνδιάσκεψη ειρήνης των Παρισίων στην οποία συμμετείχαν οι νικήτριες Μεγάλες Δυνάμεις και τα υπόλοιπα κράτη που μετείχαν στον πόλεμο κατά των δυνάμεων του Άξονα, μεταξύ άλλων ρυθμίστηκε και το καθεστώς των Δωδεκανήσων. Σύμφωνα με το Άρθρο 14 της Συνθήκης ειρήνης των Παρισίων (10 Φεβρουάριου 1947), η Ιταλία παραχώρησε στην Ελλάδα την κυριαρχία των Νησιών Αστυπάλαια, Ρόδο, Χάλκη, Κάρπαθο, Κάσο, Τήλο, Νίσυρο, Κάλυμνο, Λέρο, Πάτμο, Λειψοί, Σύμη, Κώ και Καστελόριζο, καθώς και τις παρακείμενες σε αυτές νησίδες(2)

Τέλος, στο άρθρο 16 της Συνθήκης της Λωζάνης αναφέρεται ότι: «Η Τουρκία δηλοί ότι παραιτείται παντός τίτλου και δικαιώματος πάσης φύσεως επί των εδαφών ή εν σχέσει προς τα εδάφη άτινα κείνται πέραν των προβλεπομένων υπό της παρούσης Συνθήκης ορίων, ως και επί των νήσων, εκτός εκείνων ων η κυριαρχία έχει αναγνωρισθή αυτή διά της παρούσης Συνθήκης, της τύχης των εδαφών και των νήσων τούτων κανονισθείσης η κανονιθεισομένης μεταξύ των ενδιαφερομένων».(1Image result for Συνθηκη της λωζάννης

Άραγε, πράγματι ο Κεμάλ Ατατούρκ υπέστη διπλωματική ήττα υπογράφοντας τη Συνθήκη της Λωζάνης; Η απάντηση είναι πως όχι. Ο Κεμάλ Ατατούρκ ήθελε να δημιουργήσει ένα κράτος, από τα συντρίμμια μιας αυτοκρατορίας η οποία κινδύνεψε να διασπασθεί στα εξ’ ων συνετέθη. Προτεραιότητα για αυτό ήταν η αποκατάσταση εθνικής συνοχής και ομοιογένειας, παρά τα εκατομμύρια των μη Τούρκων κατοίκων στα εδάφη του. Έπρεπε λοιπόν καταρχήν να πετύχει την απομάκρυνση οποιουδήποτε επεμβατικού δικαιώματος από τρίτη χώρα στα εσωτερικά της Τουρκίας. Έπρεπε επίσης τα όρια του νέου κράτους να είναι τέτοια ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί το σύνθημα «η Τουρκία στους Τούρκους»(3). Επομένως, ήταν διατεθειμένος, προκειμένου να μην επεμβαίνουν τρίτοι στα εσωτερικά της χώρας του και προκειμένου να εξασφαλίσει τη μέγιστη έκταση στην οποία το παραπάνω σύνθημα μπορεί να εφαρμοστεί, να δεσμευθεί ότι και η Τουρκία υποχρεούται να μην ασκεί διεκδικήσεις πέραν των συνόρων που τις έχουν αποδοθεί. Παρόλα αυτά ο Κεμάλ Ατατούρκ ήταν ιδιαίτερα έξυπνος και διορατικός. Γνώριζε ότι εάν η Τουρκία αποκαταστήσει εσωτερική συνοχή και ειρήνευση και στη συνέχεια εκμεταλλευτεί τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, θα βρεθεί σε θέση ώστε να ορίζει τις διεθνείς εξελίξεις στην περιοχή της. Ταυτόχρονα, γνώριζε ότι οι διεθνείς συμβάσεις, αργά ή γρήγορα, επαναδιαπραγματεύονται και μεταβάλλονται ή αντικαθίστανται ως απότοκο της ιστορικής αλλαγής.

Image result for εισβολη στην Κυπρο χάρτης

Τρανό παράδειγμα η Κύπρος. Στο άρθρο 20 της Συνθήκης της Λωζάνης αναφέρεται: «Η Τουρκία δηλοί ότι αναγνωρίζει την προσάρτησιν της Κύπρου ανακυρειχθήσαν υπό της Βρετανικής Κυβερνήσεως την 5ην Νοεμβρίου 1914».(1) Με τις συμφωνίες όμως της Ζυρίχης στις 12/02/1959 και του Λονδίνου στις 19/02/1959 τερματίζεται η βρετανική κυριαρχία και ιδρύεται ανεξάρτητο κυπριακό κράτος. Στις συμφωνίες αυτές ενσωματώθηκαν η Συνθήκη Εγγυήσεως και η Συνθήκη Συμμαχίας. «Η Συνθήκη Εγγυήσεως προέβλεπε ότι η Ελλάδα, η Τουρκία και η Βρετανία εγγυώνται την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα, την ασφάλεια της Κύπρου «ως και την κατάστασιν πραγμάτων την καθιερωθείσαν υπό των θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματός της». Η Συνθήκη Συμμαχίας προέβλεπε την υποχρέωση των παραπάνω χωρών να συνεργάζονται σε θέματα άμυνας. Βάσει της τελευταίας αναπτύχθηκαν στη νησί η ΕΛΔΥΚ και η ΤΟΥΡΔΥΚ».(4) Έτσι, «οι συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου χρησιμοποιήθηκαν σαν δικαιολογία για την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974 μετά το υποκινηθέν από τη Χούντα των Συνταγματαρχών πραξικόπημα Σαμψών που επιχείρησε να ανατρέψει τον Μακάριο, παρά το γεγονός ότι η Συνθήκη Εγγυήσεων δεν της έδινε το δικαίωμα ούτε για στρατιωτική δράση χωρίς προηγούμενες διαβουλεύσεις, ούτε για παραμονή των στρατευμάτων της στο νησί μετά την αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης».(5)

Βλέπουμε δηλαδή ότι ενώ η Τουρκία αρχικά παραχωρεί την κυριότητα της Κύπρου, στη συνέχεια με τη σύμφωνη γνώμη του έως τότε κύριου, ήτοι της Μεγάλης Βρετανίας, αλλά και της Ελλάδας, η Τουρκία επιστρέφει αρχικά ως εγγυήτρια δύναμη και τελικά διαμορφώνοντας τις συνθήκες και παρακάμπτοντας όπου τη συμφέρει τις συμβάσεις να γίνεται εισβολέας και παράνομος κάτοχος του 37% του νησιού ξεριζώνοντας περίπου 200.000 ανθρώπους και σκοτώνοντας χιλιάδες. Και αντί η διεθνής κοινότητα να τιμωρήσει και να απομονώσει την Τουρκία για το έγκλημά της, έρχονται η διεθνής κοινότητα και το θύμα να διαπραγματευτούν με τον θύτη, προφανώς για παραχώρηση ακόμη περισσοτέρων δικαιωμάτων επί του νησιού.

Image result for turkey power

Την απόκτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, καθ’ υπέρβαση της Συνθήκης της Λωζάνης, και άλλων συνθηκών, φαίνεται να επιδιώκει και να μεθοδεύει σταδιακά η Τουρκία, μεταξύ άλλων και στο Αιγαίο. Και είναι τούτο εφικτό; Φυσικά και είναι. Από τη μία η Τουρκία διάγει μία περίοδο δημογραφικής έκρηξης, σε αντίθεση με την Ελλάδα της οποίας ο πληθυσμός γερνάει και σύμφωνα με τις προβλέψεις θα συρρικνωθεί. Ταυτόχρονα, η πρόσφατη οικονομική άνθηση της γείτονος ενίσχυσε τη στρατιωτική της ισχύ και την αμυντική της βιομηχανία, σε αντίθεση με την Ελλάδα πάλι, στην οποία η οικονομική κρίση απαξιώνει μέρος της μαχητικής ικανότητας των δικών της ενόπλων δυνάμεων.

Image result for turkey power

Από την άλλη, η επεκτατικότητα και η επιθετική εξωτερική πολιτική της Τουρκίας την καθιστά οδηγό και ρυθμιστή των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή και άρα και στο Αιγαίο, όταν την ίδια στιγμή η υποχωρητική και άσφαιρη πολλές φορές εξωτερική πολιτική της Ελλάδας την καθιστά ουραγό των εξελίξεων, ακόμη και όσων εξελίξεων την αφορούν. Τέλος, δε, οι εσωτερικές ασυνέχειες και ανωμαλίες της Τουρκίας, οι οποίες δεν διευθετήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια, καθιστούν επιτακτικότερη την ανάγκη εκτόνωσης των κρίσεων, όταν συμβαίνουν, στο εξωτερικό με επακόλουθο την καταστρατήγηση των διεθνών υποχρεώσεων και περιορισμών.

Image result for Συνθηκη της λωζάννης

Η Ελλάδα απαιτείται να χρησιμοποιήσει όλα τα όπλα που της παρέχει το διεθνές δίκαιο και η συμμετοχή της σε διεθνείς οργανισμούς. Πρέπει να καταδείξει το πόσο επικίνδυνο και εγκληματικό είναι το να επιτρέπεται στην Τουρκία να επεμβαίνει στρατιωτικά σε άλλες χώρες. Πρέπει στη συνέχεια να διεκδικεί και να πετυχαίνει κυρώσεις, όμοιες με αυτές που η Ε.Ε. επιβάλλει στη Ρωσία, κατά της Τουρκίας, όσο η τελευταία κατέχει παράνομα τμήματα γειτονικών κρατών, εισβάλει παράνομα σε γειτονικά κράτη, απειλεί γειτονικά κράτη (βλ. casus belli σε περίπτωση που η Ελλάδα αποφασίσει να επεκτείνει σε 12 ν.μ. τα χωρικά της ύδατα), αμφισβητεί και παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα. Πρέπει τέλος, η Ελλάδα να κατοχυρώσει νομικά τα κυριαρχικά της δικαιώματα και αυτά που η Συνθήκη της Λωζάνης και η Συνθήκη ειρήνης των Παρισίων αναφέρουν. Αυτό μπορεί να γίνει και με την άμεση ανακήρυξη Αυτοτελούς Οικονομικής Ζώνης (Α.Ο.Ζ.). Δεν υπάρχει λόγος να μην ανακηρύξουμε Α.Ο.Ζ.. Υπάρχουν δε πολλοί λόγοι να το κάνουμε και ένας εξ’ αυτών είναι η νομική και διεθνώς αναγνωρισμένη πλέον κατοχύρωση της κυριαρχίας μας στο Αιγαίο και σε μεγάλο μέρος της Ανατολικής Μεσογείου, μέσω του δικαιώματος που μας παρέχει το δίκαιο της θαλάσσης, μιας κατοχύρωσης που θα έρθει ως επίρρωση της Συνθήκης της Λωζάνης και της Συνθήκης ειρήνης των Παρισίων του 1947 και θα διώξει κάθε σύννεφο αμφισβήτησής των.

Οι Έλληνες πολιτικοί πολλές φορές αναφέρονται στην Ελλάδα ως έναν πόλο σταθερότητας και ειρήνης στην περιοχή. Όσο όμως η Ελλάδα αποφεύγει να κατοχυρώσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, όπως αυτά απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες και το διεθνές δίκαιο και τα θέτει σε διαβούλευση και διαπραγμάτευση, τόσο αυτό θα εκλαμβάνεται από την Τουρκία ως σημάδι αδυναμίας και υποχωρητικότητας και τόσο θα γιγαντώνει την πεποίθηση της γείτονος ότι η επιθετική της συμπεριφορά έχει αποτελέσματα. Έτσι, η συμπεριφορά της Ελλάδας, σε ένα μάλιστα ιδιαιτέρως εκρηκτικό και ρευστό περιβάλλον, φέρνει τα αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που κηρύσσει ότι θέλει να έχει. Η Ελλάδα γίνεται και αυτή πόλος αστάθειας, ακολουθώντας το παιχνίδι της Τουρκίας, καθιστώντας τον εαυτό της διαχρονικό θύμα. Η αμφισβήτηση των συνθηκών και του status quo από τους γείτονες πηγάζει από τη δική μας συμπεριφορά.

Αναφορές:

  1. http://news247.gr/eidiseis/kosmos/diethnis-politiki/oi-logoi-poy-o-erntogan-yponomeuei-th-synthhkh-ths-lwzanhs.4385549.html?utm_source=Contra&utm_medium=epiloges_home&utm_campaign=24MediaWidget

  2. http://www.blackmonday.gr/%CE%B7-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B7-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%AF%CF%89%CE%BD-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BD%CE%AF%CE%BA%CE%BF-%CE%BB%CF%85%CE%B3/

  3. Θέματα Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας Από τις Πηγές, Ο.Ε.Δ.Β., Γ’ Λυκείου, σελ. 304

  4. http://archive.in.gr/news/reviews/placeholder.asp?lngReviewID=528973&lngChapterID=-1&lngItemID=530166

  5. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%85%CE%BC%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B5%CF%82_%CE%96%CF%85%CF%81%CE%AF%CF%87%CE%B7%CF%82-%CE%9B%CE%BF%CE%BD%CE%B4%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85

To μέλλον του Ελληνισμού

 Ελληνισμός Vs Παγκοσμιοποίηση; 

 Ελληνική Γεωφιλοσοφία και οι προκλήσεις της Παγκοσμιοποίησης

Image result for ελληνικοτητα

«Η Δύση, ακολουθώντας την παράδοση της λογικής και της έρευνας, ορμάει να καταχτήσει τον κόσμο· κι η Ανατολή, σπρωγμένη από τρομακτικές υποσυνείδητες δυνάμεις, χιμάει κι αυτή να καταχτήσει τον κόσμο· κι η Ελλάδα, ανάμεσά τους, γεωγραφικό και ψυχικό σταυροδρόμι του κόσμου…»

Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο

Image result for ελληνικοτητα

«Μόλις αφήσουμε τους νόμους της παγκοσμιοποιημένης αγοράς να ρυθμίζουν και το νερό, οι πισίνες των πλουσίων θα αποκτήσουν μεγαλύτερη προτεραιότητα από το πόσιμο νερό των φτωχών».

Βαντάνα Σίβα, Ινδή πυρηνική φυσικός και ακτιβίστρια

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

 

Αν θέλουμε ο Ελληνισμός να πρωταγωνιστήσει στον 21ο αιώνα τότε θα πρέπει εγκαίρως να εγκαταλείψουμε την ξενόφοβη και κλειστοφοβική μας ταυτότητα. Μια ταυτότητα, που είναι αποτέλεσμα ανασφάλειας κι έλλειψης αυτοπεποίθησης, καθώς πρέπει να είναι  γραμμένη σε αστυνομικά έντυπα για να αισθανόμαστε σίγουροι. Κι όμως ο Ελληνισμός επιβίωσε για χιλιετηρίδες χωρίς πλαστικές κάρτες, χαρτιά κι αστυνομικές ταυτότητες. Και μπορούμε να συνεχίσουμε να επιβιώνουμε μόνο αν υιοθετήσουμε το ανοικτό, ανθρωπιστικό κι αθάνατο πνεύμα του Ελληνισμού, σύμφωνα με το οποίο Έλληνας είναι εκείνος που «μετέχει της ελληνικής παιδείας».

Η «ελληνικότητα» δεν κληρονομικό δικαίωμα που μεταβιβάζεται μέσω της «βιολογικής οδού» στους απογόνους,  αλλά ένα βίωμα και μια ιδιότητα που πρέπει κανείς ν’ αγωνίζεται εφ’ όρου ζωής για να τη διατηρήσει. Για μια ακόμη φορά η Ελλάδα δεν απειλείται από τους εισαγόμενους «βαρβάρους», αλλά από τους εγχώριους, που έχουν απομακρυνθεί «έτη φωτός» από το πνεύμα του Ελληνισμού, αν και προβάλλονται ως αυτόκλητοι υπερασπιστές του και αναλώνονται με την πρώτη ευκαιρία σε μια μίζερη και αδιέξοδη ελλαδοκεντρική αυτολαγνεία…

Related image

Παρά την αντίθετη πεποίθηση το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Έλληνες δεν είναι ούτε γεωπολιτικό, ούτε οικονομικό. Είναι στη βάση του πνευματικό κι έχει να κάνει κυρίως με την αδυναμία κατανόησης της ουσίας της «ελληνικότητας», όπως επίσης και με την έλλειψη κατανόησης της θέσης της χώρας τους στον κόσμο.

Οι περισσότεροι Έλληνες αγνοούν βασικά στοιχεία για την αληθινή τους ταυτότητα. Θεωρούν την ελληνικότητα κληρονομικό δικαίωμα και όχι βίωμα και καθημερινή κατάκτηση. Αδυνατούν να κατανοήσουν την πραγματική γεωγραφική και ιστορική θέση της πατρίδας τους. Είναι αγεωγράφητοι και δεν μπορούν ν’ αντιληφθούν τη σημασία των γεωγραφικών δεδομένων, που αποτελούν αμετάβλητες σταθερές στα πλαίσια ενός αδιάκοπα εξελισσόμενου πολιτικού γίγνεσθαι. Είναι ανιστόρητοι και αγνοούν ότι η ιστορία δεν είναι απλά η «προϊστορία του παρόντος» αλλά κι ένα «ανοικτό» μέλλον, που πρέπει όμως κάθε στιγμή να νοηματοδοτείται. Αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους επιλεκτικά: «Κάνουμε ένα πήδημα στην αρχαιότητα, προς τον Περικλή, και μένουμε με όλον αυτόν τον ψυχαναλυτικό τραυματισμό, παραλείποντας το Βυζάντιο» (Ελένη Αρβελέρ-Γλύκατζη). Βλέπουν τον περιορισμένο γεωπολιτικό τους χώρο στατικά: τον αντιλαμβάνονται περισσότερο ως ένα «μεθοριακό κάστρο» που πρέπει ν’ αντέξει στις επιθέσεις των «βαρβάρων», και λιγότερο ως μια «γέφυρα» μεταξύ πολιτισμών ή μια «εξέδρα» που επιτρέπει το άνοιγμα προς τον κόσμο.

Image result for ελληνικοτητα

Αντιλαμβανόμενοι τον γεωπολιτικό τους χώρο ως «πολιορκούμενο κάστρο» και τους εαυτούς τους ως απομεινάρια «σφαγμένου λαού», οι Έλληνες υιοθέτησαν μια κλειστοφοβική ταυτότητα, υπερτονίζοντας την  «ελληνικότητα» κι επενδύοντας την με εθνικιστικά αυτοπροσδιοριστικά στερεότυπα. Έτσι, η επίκληση των ενδόξων προγόνων και οι συχνοί «πόλεμοι μνήμης», στους οποίους π.χ. οι σημερινοί Τούρκοι ταυτίζονται πάντα με τις αιμοσταγείς ορδές που ερήμωσαν τη Μικρά Ασία και άλωσαν την Κωνσταντινούπολη και οι Βούλγαροι με τους «προαιώνιους εχθρούς» και διεκδικητές της Μακεδονίας, συνέδραμαν στη δημιουργία της ξενόφοβης και τραυματικής νεοελληνικής ταυτότητας, απομακρυσμένης ακόμη και από την παραδοσιακή οικουμενικότητα της Ρωμιοσύνης, πόσο μάλιστα από το ανοικτό πνεύμα του Ελληνισμού.

Image result for ελληνικοτητα

Μια ψυχοτραυματική ταυτότητα

Το ραντεβού του Ελληνισμού με τον 20ο αιώνα βάφτηκε με αίμα και πολέμους. Υπολογίζεται ότι κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα περίπου δύο εκατομμύρια Έλληνες χάθηκαν στα πεδία των μαχών, στις σφαγές και στις εκτοπίσεις που ακολούθησαν. Ένας βαρύς φόρος αίματος, που γίνεται ακόμη βαρύτερος αν υπολογίσει κανείς και τα εκατομμύρια που αναγκάστηκαν να φύγουν από τις ιδιαίτερες πατρίδες τους εξ αιτίας των εθνικιστικών συγκρούσεων και να καταλήξουν μετανάστες σε υπερπόντιες χώρες. Με τη Μικρασιατική Καταστροφή εξοντώθηκε κι εκτοπίστηκε ο Ελληνισμός από την Μικρά Ασία, έπειτα από 3000 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας: ένα σοκ που οδήγησε στην υιοθέτηση μιας αμυντικής, ξενόφοβης και στείρας νεοελληνικής ταυτότητας, που δεν προσέφερε πλέον κανένα όραμα, αλλά αντίθετα αναζητούσε αποδιοπομπαίους τράγους για να τους χρεώσει την ευθύνη για τα απραγματοποίητα όνειρα του Ελληνισμού. Στο εξής ο Ελληνισμός ήταν στριμωγμένος στο νότιο άκρο της βαλκανικής και περιτριγυρισμένος από αδίστακτους εχθρούς. Τι κατάντια για μια εθνοπολιτιστική οντότητα που ζωοποίησε και κυβέρνησε άμεσα ή έμμεσα τρεις αυτοκρατορίες!

Μετά την καταστροφή του 1922 και το «τέλος των συνόρων», δηλαδή της φάσης της εδαφικής επέκτασης του, το ελλαδικό κράτος αναγκάστηκε να ενσωματώσει τον προσφυγικό Ελληνισμό της «καθ’ ημάς Ανατολής» και να ομογενοποιήσει το εσωτερικό του, εκδιώκοντας ή αφομοιώνοντας βιαστικά τα «ξένα» πληθυσμιακά στοιχεία και περιθωριοποιώντας τις τοπικές, γλωσσικές και πολιτισμικές ιδιαιτερότητες. Έτσι η Ελλάδα, όπως άλλωστε και τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη, οικοδομήθηκε πάνω στο ιδεολογικό μοντέλο του εθνικισμού. Ο στόχος ήταν προφανής: Ένα κράτος – ένα έθνος – μια θρησκεία. Κάθε «ξένο» στοιχείο έπρεπε ν’ αφομοιωθεί ή να εκδιωχθεί, επειδή αποτελούσε εν δυνάμει κίνδυνο για την πρόχειρα ομογενοποιημένη ελληνική εθνική ταυτότητα, που βασιζόταν περισσότερο σε νεοκλασικούς μύθους παρά σε κοινή εμπειρία συμβίωσης των διαφορετικών εθνοτικών και πολιτισμικών ομάδων στα πλαίσια ενός δημοκρατικού κράτους αρχών.

Από τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922) ως την Κυπριακή Τραγωδία (1974) το ηττημένο και απομονωμένο ελλαδικό κράτος υιοθέτησε έναν ξενόφοβο εθνικισμό, φορτωμένο με διάφορες «θεωρίες συνωμοσίας», σύμφωνα με τις οποίες ο «φωτοδότης Έλληνας» ήταν ένα μόνιμο θύμα διάφορων σκοτεινών κέντρων εξουσίας. Η θυματοποίηση του Ελληνισμού, αποτέλεσμα της διάψευσης των ιστορικών του προσδοκιών, έγινε έτσι το επίκεντρο της νεοελληνικής ταυτότητας. Σύμφωνα μ’ αυτή την αντίληψη ο Έλληνας, που «έδωσε τα φώτα και τη δάδα του πολιτισμού», ήταν ένας κατατρεγμένος, ένας αδικημένος που δεν τολμούσε να κοντοσταθεί από τα αλλεπάλληλα χαστούκια της ιστορίας. Η απραγματοποίητη ταυτότητα γέννησε μια μόνιμη ανασφάλεια, ενώ η λατρεία του «ένδοξου» παρελθόντος οδήγησε στην απαξίωση του παρόντος και στο φόβο του μέλλοντος…

%ce%b1%ce%b9%ce%b3%cf%85%cf%80%cf%84%ce%b9%ce%b1-%cf%83%ce%b7%ce%bc%ce%b1%ce%b9%ce%bf%cf%86%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%82

Δεν είμαστε εθνική μονοκαλλιέργια

Μετά την ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (1981) και, ακόμη περισσότερο, μετά την κατάρρευση του Ανατολικού Μπλοκ, η Ελλάδα βρέθηκε εκτεθειμένη απέναντι σε «ξένες» επιρροές και σε πολυδιάστατες προκλήσεις, που ξαφνικά καθιστούσαν την εθνοκεντρική της ταυτότητα απαρχαιωμένη, αν όχι επικίνδυνη.

Κατά τη δεκαετία του 1990 η Ελλάδα δέχτηκε απροετοίμαστη περίπου ένα εκατομμύριο μετανάστες. Η ελληνική κοινωνία αιφνιδιάστηκε. Μέσα στην αρχική σύγχυση έχασε την επαφή της με την πραγματικότητα κι εθελοτυφλούσε υποστηρίζοντας ότι οι ξένοι επειδή είναι παράνομοι, δεν υπάρχουν! Χρειάστηκαν χρόνια για να συνέλθει από το ξαφνικό σοκ και να αποδεχτεί την πραγματικότητα. Να αποδεχτεί δηλαδή ότι οι ξένοι υπάρχουν και δεν είναι προσωρινοί, δεν αποτελούν μια σύντομη επωφελής παρένθεση, αλλά ένα μόνιμο δυναμικό στοιχείο που ενδέχεται να μεταβάλλει μακροπρόθεσμα τη σύνθεση της ελληνικής κοινωνίας…

Όπως ήταν αναμενόμενο, ορισμένα συντηρητικά και ξενόφοβα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας άρχισαν ν’ αντιδρούν στην «παρακμή» και στην «εξαφάνιση» του ελληνικού έθνους και στο φόβο ότι αυτό θα χαθεί μέσα σε μια πλημμυρίδα «κατώτερων» ανθρώπων. Άρχισαν να εκφράζουν ρατσιστικούς φόβους ότι η «καθαρότητα» της ελληνικής «φυλής» θα αλλοιωθεί από την αύξηση των μεικτών γάμων κι από τον ξένο τρόπο ζωής. Γι’ αυτούς οι ξένοι καταστρέφουν το «ιδανικό» της εθνικής ομοιογένειας, καθώς και την ελληνική παράδοση και καθημερινότητα, επειδή «μυρίζουν» και κάνουν «θόρυβο», μαγειρεύοντας εξωτικά φαγητά και μιλώντας ακατανόητες γλώσσες…

Η συνειδητοποίηση ότι η Ελλάδα οδεύει ολοταχώς προς την πολυπολιτισμικότητα και ότι οι μελλοντικές γενιές της δεν θα είναι αποτέλεσμα «εθνικής μονοκαλλιέργειας», ξαναέφεραν το ζήτημα της «ταυτότητας» στο προσκήνιο. Ρατσιστικές αντιδράσεις σε συνδυασμό με την ξενόφοβη κι εθνικιστική στάση που υιοθέτησε η Εκκλησία της Ελλάδας, με μπροστάρη τον «εθνάρχη» Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, κατέστησαν επιτακτική ανάγκη την κάθε συζήτηση περί «ταυτότητας» και «ελληνικότητας».

Image result for ελληνικοτητα

Παραδοσιακοί και εκσυγχρονιστές

Επειδή όμως οι Έλληνες είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στη διχόνοια, ένας νέος διχασμός απειλεί να δηλητηριάσει στις αρχές του 21ου αιώνα τις πνευματικές αρτηρίες που αρδεύουν την ελληνική κοινωνία και να τινάξει στον αέρα την ενότητα που οικοδομήθηκε με τόσες δυσκολίες μετά το 1974. Από τη μια είναι το «παραδοσιακό» στρατόπεδο, που εμφορείται από εθνικισμό, μισαλλοδοξία, συντηρητισμό και θρησκευτικό φανατισμό και το οποίο αντιλαμβάνεται την έννοια της «ελληνικότητας», περιορισμένη αποκλειστικά στα στοιχεία που κατέγραψε πρώτος ο Ηρόδοτος ως θεμέλια συγκρότησης του ελληνικού έθνους: «Το όμαιμο, το ομόγλωσσο, τα κοινά ιερά και οι θυσίες». Οι παραδοσιακοί θεωρούν την ελληνικότητα κάτι σαν κληρονομικό δικαίωμα που μεταβιβάζεται μέσω της «βιολογικής οδού» στους απογόνους, παρά ως μια ιδιότητα που πρέπει κανείς ν’ αγωνίζεται εφ’ όρου ζωής για να τη διατηρήσει. Οι ίδιοι προβάλλουν τη γλώσσα και τη θρησκεία ως θεμελιώδη στοιχεία της εθνικής ταυτότητας, στο σκληρό πυρήνα της οποίας θεωρούν ότι πρέπει να βρίσκεται η «ελληνορθοδοξία», μια έννοια που για πολλούς αποτελεί οξύμωρο σχήμα.

Image result for ελληνικοτητα

Από την άλλη βρίσκεται το προοδευτικό ή «εκσυγχρονιστικό» στρατόπεδο, που προωθεί την έννοια του πολίτη και του ευνομούμενου κράτους, βασιζόμενου στην ανεκτική δημοκρατία, στις φιλελεύθερες αξίες και στα ανθρώπινα δικαιώματα, αρχές που ανάγονται αφετηριακά στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Οι εκσυγχρονιστές απορρίπτουν τους εθνικιστικούς «μύθους» και τη θρησκευτικότητα ως ανορθολογικές εκφάνσεις του θυμικού. Δεν θεωρούν τον Ελληνισμό ομοιογενή οντότητα με ιστορική και «βιολογική» συνέχεια, αλλά αποτέλεσμα μιας διαχρονικής υπερφυλετικής ενοποίησης, πάνω σε μια ορθολογική βάση οικονομικών και κυρίως πολιτιστικών σχέσεων. Για τους προοδευτικούς η Ισοκράτειος ρήση «Έλληνες είναι όσοι μετέχουν της ημετέρας παιδείας», περικλείει και την ουσία της ελληνικότητας. Έτσι, το να χρησιμοποιεί κάνεις την ελληνική γλώσσα και να ασπάζεται το ορθόδοξο δόγμα, δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι κατέχει και την ελληνικότητα…

Image result for ελληνικοτητα

Έθνος: αυθύπαρκτη οντότητα ή φαντασιακή κοινότητα;

Η ουσία της διαμάχης των δύο παραπάνω τάσεων, που διαπερνά τα σωθικά της ελληνικής κοινωνίας, έγκειται στο γεγονός ότι πολλοί σημερινοί Έλληνες αντιλαμβάνονται το έθνος ως μια διαχρονική και αυθύπαρκτη «βιολογική» οντότητα, χωρίς να υποψιάζονται καν ότι ίσως πρόκειται απλά για μια τεχνητή πολιτισμική και πολιτική κατασκευή, αποτέλεσμα σχετικά πρόσφατων ιστορικών διαδικασιών. Αγνοούν το ενδεχόμενο τα έθνη ν’ αποτελούν απλώς «φαντασιακές κοινότητες», θεωρώντας ότι η έννοια του έθνους, για την οποία χύθηκαν ποταμοί αίματος τους τελευταίους αιώνες, βασίζεται σε «αρχέγονα αισθήματα». Στην πραγματικότητα συμβαίνουν ως ένα βαθμό και τα δύο. Μια πιθανή εξήγηση της έννοιας έθνος μας δίνει ο Γερμανός φιλόσοφος Max Weber: «…Τι σημαίνει άραγε έθνος και εθνικό συναίσθημα; Μια έννοια έθνους θα μπορούσε να οριστεί κάπως έτσι: πρόκειται για μια αισθηματική κοινότητα, της οποίας η κατάλληλη έκφραση θα ήταν ένα δικό της κράτος και η οποία, ως εκ τούτου, κατά κανόνα έχει την τάση να προωθήσει εκ των έσω κάτι τέτοιο».

Από την οπτική γωνία του εθνικισμού τα έθνη θεωρούνται σχεδόν αυθύπαρκτα, πανάρχαια φυσικά φαινόμενα, που συχνά εκλαμβάνονται ως «θεόσταλτοι τρόποι ταξινόμησης των ανθρώπων». Από την άποψη όμως της ανθρωπολογίας τα έθνη είναι τεχνητά. Σύμφωνα με την οπτική της ανθρωπολογίας τα έθνη δεν είναι παρά ανθρώπινες επινοήσεις, που είναι όμως εξαιρετικά γοητευτικές εφόσον «η μαγεία του εθνικισμού είναι ότι μετατρέπει το τυχαίο σε πεπρωμένο» (Anderson). Ενώ οι εθνικιστές παρουσιάζουν τα έθνη ως βρισκόμενα σε «λήθαργο» και κάποια στιγμή «αφυπνίζονται», οι ανθρωπολόγοι επιμένουν ότι αυτό δεν είναι παρά ένας ακόμη εθνικιστικός μύθος, εφόσον ένα έθνος «είτε υπάρχει είτε δεν υπάρχει. Δεν μπορεί να βρίσκεται σε νάρκη και κατόπιν ν’ αφυπνιστεί» (Greenfeld).

Το εθνικό κράτος ή το έθνος-κράτος εμφανίστηκε ως πολιτική οντότητα στο προσκήνιο της ιστορίας μόλις στα τέλη του 18ου αιώνα, όταν η ελίτ κάθε «έθνους» αποφάσισε ότι η ομογενοποίηση στα πλαίσια μιας ενιαίας αγοράς, προστατευμένης από κρατικά σύνορα, ήταν η καλύτερη λύση για τα συμφέροντα και τις φιλοδοξίες της. Πρόκειται δηλαδή για ένα σχετικά πρόσφατο ιστορικό φαινόμενο, που αναμφίβολα σχετίζεται με την εκβιομηχάνιση, την αστυφιλία και κυρίως την άνοδο της φιλελεύθερης αστικής τάξης στην Ευρώπη. Δεν είναι σύμπτωση λοιπόν που η συγκρότηση των περισσοτέρων εθνικών κρατών στην Ευρώπη έλαβε χώρα τον 19ο αιώνα.

Ο εθνικισμός, ένα κατά βάση αστικό ιδεολογικό προϊόν, προώθησε με πάθος την αρχή ότι «τα πολιτικά και τα εθνικά σύνορα πρέπει να συμπίπτουν», αρχή που οδήγησε σε κατάρρευση τις προγενέστερες πολιτικές οντότητες που κυριαρχούσαν ως τότε στην Ευρώπη (αυτοκρατορίες, φέουδα, πόλεις-κράτη κ.α.). Συνήθως τα κράτη κατασκεύαζαν έθνη (π.χ. Γαλλία), συχνά όμως συνέβαινε και το αντίθετο, όπως για παράδειγμα στα Βαλκάνια, όπου η «εθνική αφύπνιση» των υπόδουλων λαών διέλυσε δύο πολυεθνικές αυτοκρατορίες και οδήγησε στη δημιουργία μιας σειράς εθνικών κρατών.

Όπως και να ‘χει πάντως κατά τη διαδικασία συγκρότησης των εθνικών κρατών στην Ευρώπη, η συναισθηματική δύναμη του έθνους, ενσωματωνόταν και υποτασσόταν στην πολιτική ισχύ ενός απρόσωπου κράτους, που το χρησιμοποιούσε για την επίτευξη των δικών του στόχων. Στο τέλος το κράτος ταυτιζόταν πάντα με το έθνος. Έτσι, το να είναι κανείς πολίτης ενός κράτους ισοδυναμούσε με το να ανήκει στο έθνος, το οποίο δημιούργησε το κράτος αυτό.

Ωστόσο η Ελληνικότητα είναι και πρέπει να είναι πέρα από κράτη, στείρους εθνικισμούς, ρατσισμούς και ελλαδοκεντρική αυτολαγνεία. Είναι ζήτημα παιδείας, βιώματος, κατάστασης του νου και των συναισθημάτων, αλλά και διαρκούς εξέγερσης απέναντι στη τυραννία, στη μισαλλοδοξία και στην αδικία. 

Image result for ελληνικοτητα

*Ο Γιώργος Στάμκος είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος., δημιουργός του περιοδικού ΖΕΝΙΘ (www.zenithmag.wordpress.com). Από το 1988 έχει συγγράψει περίπου 2.000 ειδικά άρθρα και αναλύσεις, 14 βιβλία, κυρίως έρευνες, σενάρια και κείμενα για ντοκιμαντέρ (Balkan Express), ενώ υπήρξε κατά διαστήματα και εκδότης ειδικών περιοδικών. Το τελευταίο του βιβλίο έχει τίτλο Η Σκιά των Βογόμιλων: Γνωστικισμός, Μανιχαϊκές Αιρέσεις των Βαλκανίων, Καθαροί και η Επίδρασή τους στο Δυτικό Πολιτισμό.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ

Ελληνική Γεωφιλοσοφία και οι Προκλήσεις της Παγκομιοποίησης

geopolitiki-book



ΠΩΣ MΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ ΤΗ«
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ»;

 

To βιβλίο στοιχίζει 18 ευρώ και σας αποστέλλεται άμεσα (μέσω ΕΛΤΑ) στη διεύθυνσή σας με ΔΩΡΕΑΝ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής.

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215

ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: stamkos@post.com

geopolitiki-stamkos1

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΧΕΙ ΕΞΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΜΟΝΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

2017: Γεωπολιτική του χάους και Ελληνισμός

2017

Γεωπολιτική του χάους

και Ελληνισμός

Related image

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Σε μια εποχή που η αβεβαιότητα έχει γίνει η μόνη βεβαιότητα και η γεωπολιτική του χάους κυριαρχεί, τα έθνη-κράτη εμφανίζονται ευάλωτα όσο ποτέ άλλοτε. Ενώ κάποτε τα σύνορα ενός κράτους αποτελούσαν την πεμπτουσία της εθνικής κυριαρχίας, σήμερα είναι διάτρητα και ανίκανα να συγκρατήσουν όλη αυτήν την ανεξέλεγκτη ροή κεφαλαίων, ιδεών, γνώσεων, εμπορευμάτων, ανθρώπων, καθώς και τις απειλές της λαθρομετανάστευσης, της εγκληματικότητας, της τρομοκρατίας και των οικολογικών καταστροφών.

Image result for geopolitics of chaos

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης  (Globalisation) τα έθνη-κράτη αποτελούν τη λεία και όχι τους κυνηγούς. Μοιάζουν με ακίνητους στόχους, αδύναμους κι ανυπεράσπιστους μέσα στο σύγχρονο διεθνές γεωπολιτικό περιβάλλον. Είναι εξαιρετικά εκτεθειμένα στις μεταβολές της οικονομίας, υπάκουα στις ανάγκες των αγορών κι ανίκανα να επιβάλουν τις θελήσεις τους, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος σ’ αυτή την περίπτωση κεφάλαια και άνθρωποι να εξαφανιστούν κυριολεκτικά μέσα σε μια νύχτα! Αν ένα κράτος αρνηθεί να συμμορφωθεί με τους κανόνες και τις επιταγές της παγκοσμιοποίησης, η χρεοκοπία και η περιθωριοποίηση το περιμένει στη γωνία.

Image result for geopolitics of chaos

Από μια άποψη στις αρχές του 21ου αιώνα ο πλανήτης μας εμφανίζεται διαθέσιμος για μια νέα εποχή κατακτήσεων, όπως και τον 15ο αιώνα. Τότε οι πρωταγωνιστές των κατακτήσεων ήταν τα κράτη. Σήμερα είναι οι πολυεθνικές: ένας γαλαξίας επιχειρήσεων υψηλού επιπέδου οργάνωσης και διοίκησης, που συγκεντρώνουν στα χέρια τους τεράστια οικονομική και πολιτική δύναμη. Τα έθνη-κράτη, που ούτως ή άλλως διαχειρίζονται προσωρινά τη Γη, έχουν ήδη διαβρωθεί από την επέλαση των πολυεθνικών επιχειρήσεων, ο αριθμός των οποίων έφτασε το έτος 2000 τις 65.000 (700.000 οι θυγατρικές τους, περίπου ένα εκατομμύριο σήμερα). Οι επιχειρήσεις αυτές, τα έσοδα των οποίων ξεπερνούν το ΑΕΠ πολλών χωρών,  υπακούουν μονάχα στους κανόνες της Αγοράς, η εμπορευματική λογική της οποίας αποθεώνει το κέρδος. Μπορεί η αγορά να είναι ικανή να αυξάνει τον πλούτο μιας χώρας, ωστόσο «δεν έχει ούτε εγκέφαλο, ούτε καρδιά», σύμφωνα με τη έκφραση του Νομπελίστα οικονομολόγου Πολ Σάμιουελσον. Είναι ένας μηχανισμός παραγωγής πλούτου, και τίποτε περισσότερο.

Image result for geopolitics of Greece

Μέχρι πρόσφατα ένα κράτος ήταν ισχυρό αν διέθετε μεγάλη εδαφική έκταση, άφθονες πηγές φυσικού πλούτου, και , το σημαντικότερο, έναν πολυάριθμο εργατικό πληθυσμό εθισμένο στις «αρετές» της πειθαρχίας, της υπομονής, της ακρίβειας, της αντοχής σε επαναληπτικές εργασίες και της υποταγής του ατόμου στη μάζα.

Ωστόσο σήμερα τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά. Η τεχνολογική επανάσταση βασίζεται λιγότερο στην ύλη και περισσότερο σε μια σειρά από άυλα στοιχεία. Βάση της νέας οικονομίας δεν είναι ο άνθρακας αλλά η σιλικόνη (μικροεπεξεργαστές).Οι γνώσεις, οι ιδέες, η τεχνογνωσία (Know how), το λογισμικό (Software) και το κεφάλαιο, αποτελούν τις σύγχρονες πηγές πλούτου και δύναμης.

Image result for Greeks and Globalisation

Στα πλαίσια λοιπόν του νέου (παγκοσμιοποιημένου) κόσμου που ανατέλλει, η φαντασία, η περιέργεια, η ευελιξία, η πρωτοβουλία, οι συνδυαστικές ικανότητες ακόμη και ο τυχοδιωκτισμός, που παραδοσιακά χαρακτήριζαν τον Ελληνισμό, θεωρούνται σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως αντίστοιχα θεωρούνται μειονεκτήματα όλες οι «αρετές» των βιομηχανικών εθνών που προαναφέραμε. Η άναρχη φύση του Ελληνισμού, ο κοινοτισμός, η δικτυακή του οργάνωση, η ευελιξία και η προσαρμοστικότητά του που θεωρούνταν μειονεκτήματα την εποχή της νεωτερικότητας. αναμφισβήτητα αποτελούν πλεονεκτήματα σε έναν κόσμο χαοτικό που μεταβάλλεται σταδιακά σε «πλανητικό χωριό».

Image result for geopolitics of Greece maps

Έτσι, η χρόνια αποτυχία του Ελληνισμού να εκσυγχρονιστεί με βάση τα βιομηχανικά, εκσυγχρονιστικά πρότυπα μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί πλέον ως ανέλπιστη τύχη: οι Έλληνες θεωρούνται οι καταλληλότεροι παίκτες στο περιβάλλον της νέας οικονομίας, επειδή απλά απέτυχαν να αφομοιώσουν τους τρόπους οικονομικής και κοινωνικής συμπεριφοράς των βιομηχανικών λαών!

Εξάλλου, ο μεταμοντέρνος κόσμος των δικτύων και της νέας οικονομίας που ήδη ανατέλλει προσιδιάζει στον παραδοσιακό προ-βιομηχανικό κόσμο και ιδιαίτερα σ’ εκείνο της ελληνιστικής εποχής, στο περιβάλλον του οποίου άκμασε ο Ελληνισμός. Καθώς μάλιστα ο νέος κόσμος οικοδομείται με βάση το αρχιπελαγικό μοντέλο, που όπως έχουμε προαναφέρει μας «ταιριάζει γάντι», προσφέρεται μια μοναδική ευκαιρία στον Ελληνισμό  να ευημερήσει σ’ ένα περιβάλλον που θυμίζει αρκετά τον αρχαιοελληνικό κόσμο. Image result for geopolitics of chaos

Είναι γεγονός ότι ο Ελληνισμός, ως μια γλωσσική και πολιτιστική οντότητα με ιστορική εμπειρία 4.000 ετών, λειτουργούσε καλύτερα στις  χαοτικές συνθήκες του παραδοσιακού υπερεθνικού κόσμου, παρά στο σύγχρονο κόσμο των εθνικών κρατών και των κλειστών οικονομιών. Image result for Greek Diaspora

Κατά τη διάρκεια του 19ου και 20ού αιώνα, ο Ελληνισμός, περνώντας από την «προκρούστεια κλίνη» του νεωτερικού εθνικισμού, βγήκε συρρικνωμένος και αναδιπλωμένος. Η ανορθολογική ιδεολογία του «αίματος και του εδάφους» στοίχισε στον Ελληνισμό πολύ ακριβά. Παρ’ όλα αυτά σώθηκε χάρη στην εγγενή του προσαρμοστικότητα και κατόρθωσε να επιβιώσει, έστω και συρρικνωμένος στα πλαίσια ενός ομογενοποιημένου εθνικιστικού κράτους, της Ελλάδας. Δεν μπόρεσε όμως να μη θρηνήσει τη συρρίκνωση της πολιτιστικής του ακτινοβολίας και της οικουμενικότητάς του, που επιβλήθηκε σταδιακά από την δυναμική αφύπνιση των άλλων βαλκανικών εθνικισμών. Βέβαια, πρέπει να σημειωθεί ότι εκείνοι που «μόλυναν»  πρώτοι και καλύτεροι τα Βαλκάνια με τον εθνικισμό ήταν οι Έλληνες, ο ελλαδοκεντρικός εθνικισμός των οποίων αποτέλεσε και την πρώτη διείσδυση των δυτικών «αξιών» και προτύπων στο βαλκανικό χώρο. Βλέπετε, η «ασθένεια» του εθνικισμού είναι εξαιρετικά μολυσματική και επιρρεπής σε «μεταστάσεις». Ακόμη και σήμερα η Ελλάδα εισπράττει τα αρνητικά ιστορικά αντανακλαστικά των άλλων βαλκανικών λαών, απόρροια του επιθετικού εθνικισμού της στη διάρκεια του 19ο και των αρχών του 20ου αιώνα.

Όσο το ελλαδικό εθνικό κράτος επεκτεινόταν εδαφικά, τόσο ο Ελληνισμός της «καθ’ ημάς Ανατολής» συρρικνωνόταν. Οι Έλληνες και ο Ελληνισμός γενικότερα υπέφεραν κατά τη διάρκεια του σχηματισμού και της γεωγραφικής επέκτασης του ελλαδικού κρατικού μορφώματος (1821-1947). Όσο ο ελλαδισμός, αυτό το σύνολο πολιτικών, θεσμικών, κοινωνικών και οικονομικών πραγματικοτήτων που συνδέεται με το κράτος των Αθηνών, ενισχυόταν, παράλληλα με την εδαφική του επέκταση, τόσο η εθνοπολιτιστική οντότητα που λέγεται Ελληνισμός, αποδυναμωνόταν.

Image result for geopolitics of Greece maps

Ο δυτικόφερτος εθνικισμός, όπως συμπυκνώθηκε στο ρομαντικό όραμα της Μεγάλης Ιδέας, μια νεκρανάσταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας σε εθνικιστικό όμως ελλαδοκεντρικό πλαίσιο, υπερεκτίμησε τη σημασία του ελληνικού εθνικού κράτους, υποτιμώντας ταυτόχρονα την ιστορική, πολιτιστική και γεωπολιτική πραγματικότητα του Ελληνισμού, καθώς και τη δυναμική των άλλων ανερχόμενων βαλκανικών εθνικισμών.

Image result for geopolitics of Greece

Ο Ελληνισμός είναι μια εθνοπολιτιστική οντότητα με ιστορική συνέχεια χιλιάδων ετών και ευρύτατη γεωγραφική διασπορά στο χώρο των Βαλκανίων, της Μικρά Ασίας, της Μαύρης Θάλασσας και της ανατολικής Μεσογείου. Ο Ελλαδισμός από την άλλη είναι μια πολύ νεότερη έκφανση του Ελληνισμού και πιο συγκεκριμένα μια σύνθεσή του με τις δυτικές ιδέες και κυρίως με τον εθνικισμό.

Related image

Αν και οι γεωπολιτικές και ιδεολογικές συνθήκες ευνόησαν αρχικά τον ελλαδισμό, εντούτοις τελευταία παρατηρείται μια ανάκαμψη του Ελληνισμού και μια αμφισβήτηση της ηγεμονίας του δενδρικού (μονοκεντρικού) προτύπου του κράτους των Αθηνών. Από κάθε άποψη ο Ελληνισμός των 18 εκατομμυρίων ανθρώπων (στην Ελλάδα, στην Κύπρο και στη διασπορά), διαθέτει καλύτερα εφόδια για την εποχή της παγκοσμιοποίησης, των υπερεθνικών οργανώσεων και των δικτύων, που ήδη ανατέλλει. Μπροστά στη συνθετότητα του σύγχρονου χαοτικού κόσμου, απέναντι στην οποία τα μονολιθικά έθνη-κράτη στέκουν αμήχανα, μονάχα ευέλικτες πολιτιστικές οντότητες, όπως ο Ελληνισμός, διαθέτουν ισχυρό και δοκιμασμένο «ανοσοποιητικό σύστημα» και μπορούν όχι μόνο να επιβιώσουν, αλλά και να αναπτυχθούν.

Image result for Greek Diaspora

Στον 21ο αιώνα θα έχει μεγαλύτερη αξία να ανήκει κανείς στην παγκοσμιοποιημένη πολιτιστική οντότητα του Ελληνισμού, παρά να είναι εξαρτημένος από ένα γεωγραφικά περιορισμένο ελλαδικό κράτος, που θα βασίζεται σε απαρχαιωμένες δομές,θεσμούς και πραγματικότητες. Όταν μάλιστα αυτό το κράτος θα έχει υιοθετήσει ενδεχομένως μια αμυντική και ξενόφοβη ιδεολογία, ο διασπορικός Ελληνισμός θα αποτελεί την μόνη επιλογή για την επιστροφή στην οικουμενική αποστολή του ελληνικού πνεύματος.Related image

Καθώς, λοιπόν, η διαδικασία της διάβρωσης των εθνικών κρατών συνεχίζεται και ο εθνικός άνθρωπος υποσκελίζεται από τον οικουμενικό άνθρωπο, ο Ελληνισμός θα πρέπει να αρχίσει σταδιακά να αποεδαφοποιείται, να αποϋλοποιείται, εξαπολύοντας ταυτόχρονα τον αυτοπροσδιορισμό του ως τα πέρατα της Γης. Οι προϋποθέσεις για μια τέτοια φυγόκεντρη δυναμική υπάρχουν, αν σκεφτεί κανείς τις εστίες του Ελληνισμού που εδώ και πολλά χρόνια αυξάνονται και ακμάζουν σ’ ολόκληρο τον κόσμο, κυρίως στις αγγλοσαξονικές χώρες (ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία, Μ. Βρετανία). Αυτές οι πολυάριθμες ελληνο-αγγλοσαξονικές κοινότητες είναι αποτέλεσμα των διωγμών και του εκτοπισμού του ελληνικού στοιχείου από τη Μικρά Ασία, τη Μαύρη Θάλασσα και τα βόρεια Βαλκάνια, που έλαβε χώρα κυρίως στις αρχές του 20ού αιώνα. Αυτή η ακμάζουσα διασπορά των εκατομμυρίων Ελλήνων σήμερα, είναι ακριβώς η ζωντανή απόδειξη ότι ο Ελληνισμός λειτουργεί καλύτερα στο χαοτικό περιβάλλον του «πλανητικού χωριού».

Image result for geopolitics of Greece

Υπολογίζεται ότι πάνω από 7.000.000 Έλληνες ζουν σήμερα εκτός Ελλάδας και Κύπρου. Απ’ αυτούς σχεδόν το 75% ζει σε αγγλόφωνες χώρες. Από τις ελληνικές κοινότητες της διασποράς σημαντικότερη είναι η ελληνοαμερικανική κοινότητα (3.500.000 ή το 50% της ελληνικής διασποράς), που αποτελεί ένα από τα πλέον δυναμικά κομμάτια της αμερικανικής κοινωνίας και τμήμα της νέας ελίτ της χώρας. Οι ελληνοαμερικανοί έχουν τεράστια (γεω)πολιτική αξία για την Ελλάδα καθώς επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τη διαμόρφωση της πολιτικής της σημερινής πλανητικής υπερδύναμης, προωθώντας παράλληλα ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος (Κυπριακό, Ελληνοτουρκικά, Μακεδονικό, Βαλκάνια).

Image result for Greeks and Globalisation

Το ακόμη πιο ενθαρρυντικό όμως είναι -μάλιστα μετά τις τελευταίες φανατικές κορώνες των ελλαδιτών Ιεραρχών- ότι σε θρησκευτικό επίπεδο η διασπορά αυτή δεν ανήκει στην εθνικιστική Εκκλησία της Ελλάδας αλλά τελεί κάτω από την εποπτεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης που, έχοντας σχεδόν 5.000.000 πιστούς σε αγγλόφωνες χώρες, μεταμορφώθηκε σ’ ένα «ελληνο-αγγλοσαξωνικό» Πατριαρχείο, σύμφωνα με την έκφραση του Γάλλου γεωπολιτικού Φρανσουά Τουάλ.

Image result for geopolitics of Greece

Από την άλλη, η ίδρυση του ΣΑΕ (Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού), αν και ξεκίνησε ως μια προσπάθεια του κράτους των Αθηνών να θεσμοθετήσει ένα «βελούδινο» μηχανισμό παρέμβασης κι ελέγχου πάνω στην ανεξέλεγκτη «γαλαξιακή» ελληνική διασπορά, αναπόφευκτα στο άμεσο μέλλον θα οδηγηθεί σε αυτονόμηση και θα καταστεί ένα ανεξάρτητο όργανο συνεργασίας και συσπείρωσης του απανταχού Ελληνισμού, πράγμα που είναι το καλύτερο από κάθε άποψη. Κι αυτό γιατί το κράτος των Αθηνών εκφράζει τον ελλαδισμό και τον εθνικισμό, ενώ η ελληνική διασπορά τον Ελληνισμό και τον οικουμενισμό.

Related image

Από γεωπολιτική άποψη η σημερινή ελληνική διασπορά, αγγλόφωνη στην πλειοψηφία της, καθώς και το εμπορικό ναυτικό και το εφοπλιστικό κεφάλαιο που το στηρίζει -άλλο ένα φαινόμενο της διασποράς του Ελληνισμού- είναι μια ζωντανή αλυσίδα που προσδένει σταθερά την Ελλάδα στα συμφέροντα των ναυτικών δυνάμεων της Δύσης.

Image result for Greek Diaspora

Η Ελλάδα χωρίς τη διασπορά της, όχι μόνον θα ήταν μια χώρα περιθωριακή και επαρχιακή, αλλά και θα αντιμετώπιζε πρόβλημα επιβίωσης. Οι Έλληνες της διασποράς της προσφέρουν το απαραίτητο «οξυγόνο» και της μεταδίδουν τις εμπειρίες τους ώστε να αντιμετωπίσει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Related image

«Δεν ζει ο κορμός χωρίς τα φυλλώματα. Δεν ζει η Ελλάδα χωρίς τους απόδημους Έλληνες», εκθείασε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος, το ρόλο της ελληνικής διασποράς. Και δεν είχε άδικο. Η διασπορά εξαπέλυσε τον ελληνικό αυτοπροσδιορισμό σ’ ολόκληρο τον πλανήτη μας. Δεν είναι καθόλου υπερβολικό να πούμε ότι χωρίς αυτή το μονοκεντρικό και εθνικιστικό  ελλαδικό κράτος θα είχε εξαφανίσει κάθε οικουμενική αξία του ελληνικού πολιτισμού μέσα σ’ ένα ιδεολόγημα φανατισμού και μισαλλοδοξίας!

Image result for geopolitics of Greece

Στην εποχή μας είναι πολλοί εκείνοι που τρέμουν ακόμη και στο άκουσμα της λέξης παγκοσμιοποίηση, την οποία και τείνουν να δαιμονοποιούν. Αισθανόμενοι τον παραδοσιακό τους ρόλο και τα προνόμια τους να απειλούνται, έχουν την τάση να βλέπουν στην παγκόσμια επικράτηση της δημοκρατίας, της οικονομίας της αγοράς και των οικουμενικών αξιών, την αιτία όλων των δεινών για την ανθρωπότητα, άσχετα αν αυτό που ουσιαστικά τους ενοχλεί είναι μονάχα ο παραγκωνισμός τους, το γεγονός ότι χάνουν τον έλεγχο του «παιχνιδιού». Οι πολέμιοι της Παγκοσμιοποίησης είναι συνήθως είτε οι μάζες, που είναι βυθισμένες στην άγνοια και χειραγωγούνται εύκολα με τη έντεχνη αξιοποίηση του φόβου και της ανασφάλειας που προκαλεί το άγνωστο μέλλον, είτε κάποιες παραδοσιακές ελίτ, που βλέπουν το ρόλο και την οικονομική τους επιρροή να περιορίζεται. Η ουσία όμως είναι ότι οι εχθροί της Παγκοσμιοποίησης μεγεθύνουν τα αρνητικά της και αγνοούν σκόπιμα τα πολλά θετικά της, το σημαντικότερο εκ των οποίων είναι η διάχυση του πλούτου,  της οικονομικής ανάπτυξης και των γνώσεων σε πλανητικό επίπεδο. Το διαδίκτυο είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα πλανητικής διάχυσης πληροφοριών και γνώσεων. Θα αναπτυσσόταν άραγε το διαδίκτυο αν ο κόσμος μας δεν κινούνταν στο ρυθμό της παγκοσμιοποίησης; Μήπως θα ήμασταν όλοι φτωχότεροι, χωρίς την ανεμπόδιστη ροή των κεφαλαίων και των επενδύσεων; «Ο μόνος στόχος των πολέμιων της παγκοσμιοποίησης είναι να διατηρήσουν τους φτωχούς στη φτώχεια τους», έγραψε ο Τόμας Φρίντμαν, γνωστός αρθρογράφος των New York Times, συνοψίζοντας τα ανέντιμα κίνητρα των παραδοσιακών ελίτ που αντιστρατεύονται στην παγκοσμιοποίηση.

Related image

Αλλά η παγκοσμιοποίηση ενέχει έναν πολύ σοβαρό κίνδυνο για τον παραδοσιακό κόσμο, που κυριαρχείται από τα έθνη-κράτη. Αποτελεί ενδεχομένως τον προάγγελο όχι μόνον του τέλους των εθνών-κρατών, αλλά και του τέλους της μόνιμης εγκατάστασης των ανθρώπων, δηλαδή της «πατρίδας»! Και πράγματι η προσκόλληση στην πατρίδα (Motherland), με τη γεωγραφική έννοια του όρου, μοιάζει κάπως αναχρονιστική στην εποχή που τα δίκτυα έχουν τυλίξει με έναν πυκνό ιστό τον πλανήτη μας, εκμηδενίζοντας τις γεωγραφικές αποστάσεις.

Η πατρίδα, η «γενέθλια γη», που είναι απόρροια ενός «γεωργικού πατριωτισμού» που ανάγεται στη νεολιθική εποχή των πρώτων μόνιμων εγκαταστάσεων, θα αμφισβητηθεί έντονα από ένα κύμα παγκόσμιου νομαδισμού ή «κυβερνονομαδισμού» που θα ξεσπάσει τις επόμενες δεκαετίες ως αποτέλεσμα της τεχνολογικής επανάστασης και της νέας οικονομίας, που θα κάνει τον πλανήτη μας ολοένα και πιο μικρό.

Image result for Greeks and Globalisation

Σύμφωνα με τον Ζακ Αταλί, πρώην διευθυντή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας για την Ανάπτυξη και πρώην συμβούλου του Φρανσουά Μιτεράν, στα επόμενα 20-30 χρόνια ο παγκόσμιος πληθυσμός θα χωριστεί σε τρεις κατηγορίες, που θα έχουν τη μορφή πυραμίδας: «Στην κορυφή της πυραμίδας θα βρίσκονται οι υπερνομάδες, οι οποίοι θα χρησιμοποιούν ελεύθερα και χωρίς κρατική παρέμβαση τις τεχνολογίες για να δημιουργούν και να χειραγωγούν την πληροφορία. Θα είναι οι μόνοι που θα ταξιδεύουν πραγματικά, όχι εικονικά, και ασταμάτητα από τη μια ήπειρο στην άλλη. Θα είναι 200 με 300 εκατομμύρια οι άνθρωποι αυτοί. Στο κάτω μέρος της πυραμίδας θα είναι οι αποκλεισμένοι της κοινωνίας και των τεχνολογιών, οι υπονομάδες, που δεν θα ταξιδεύουν παρά σε αποστάσεις μερικών χιλιομέτρων για να βρουν την τροφή τους. Σε 30 χρόνια σ’ αυτήν την κατηγορία θα ανήκουν περίπου τα 4 από τα 9 δισεκατομμύρια των ανθρώπων. Ανάμεσα στις δυο αυτές κατηγορίες θα βρίσκεται μια μεσαία τάξη που θα ζει «με πληρεξούσιο» μέσα στο εικονικό τοπίο, με ακραίες διασκεδάσεις που θα προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες, για να μη σκέφτεται και να μην εξεγείρεται. Αυτοί θα είναι οι εικονικοί νομάδες. Το εικονικό θα αποτελεί πλέον την κανονικότητα, το φυσιολογικό, για τη μεσαία τάξη».

Σε μια παγκόσμια κοινωνία όπου οι «υπερνομάδες» και οι «κυβερνονομάδες» (Cybernomads) θα αποτελούν την υπερκινητική και ευέλικτη άρχουσα τάξη το «σόφισμα της εδαφικότητας», δηλαδή η εσφαλμένη σύνδεση της γης με τον ιδιοκτήτη της, θα αφορά μονάχα τους αποκλεισμένους, τους «υπονομάδες», τους φτωχούς του μέλλοντος, που αυξήθηκαν στα χρόνια της οικονομικής Κρίσης και έχουν κάθε λόγο να είναι δυσαρεστημένοι και να επαναστατούν. Image result for geopolitics of Greece

Θα είναι αυτοί μόνο που θα χρησιμοποιούν τη λέξη πατρίδα, επειδή θα συνεχίσουν να έχουν μόνιμη εγκατάσταση. Όμως, σύμφωνα με το Γερμανό στοχαστή Πέτερ Σλόντερντικ, «όποιος χρησιμοποιεί τη λέξη πατρίδα διεκδικεί το δικαίωμα να μπορεί να ανθίζει σαν φυτό, με ρίζες που θα μεγαλώνουν μέσα στη γη όπου κατοικεί. Φυσικά αυτό το «ζώο με ρίζες» είναι ένα φανταστικό υβρίδιο». Με λίγα λόγια ο Σλόντερντικ υποστηρίζει ότι ένας «άνθρωπος με ρίζες» είναι αδύναμος βιολογικά και εκτεθειμένος στα διάφορα έκτροπα της ιστορίας (εθνοκαθάρσεις κ.ά.). Αν για παράδειγμα οι Έλληνες δεν φημίζονταν για την παραδοσιακή τους κινητικότητα και «ρίζωναν» στις ιδιαίτερες πατρίδες τους, τότε οι αντίπαλοι εθνικισμοί θα τους εξολόθρευαν ή θα τους αφομοίωναν. Το συμπέρασμα είναι απλό: καλύτερα πρόσφυγες παρά νεκροί!

Image result for Greek Diaspora

Οι υπερκινητικοί «υπερνομάδες» θα είναι αποδεσμευμένοι από το «σόφισμα της εδαφικότητας», επειδή πατρίδα τους θα είναι όλος ο κόσμος. Θα έχουν ανοσία στον τοπικιστικό εθνικισμό, και θα διαθέτουν πολλαπλά είδη ταυτότητας. Στόχος τους θα είναι η ατομική ολοκλήρωση και ικανοποίηση και το «κυνήγι της ευτυχίας», ακολουθώντας πάντα τη σοφή ρήση των αρχαίων Ελλήνων αποίκων: «Όπου γης και πατρίς».

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο ο Ελληνισμός, ως μια ευέλικτη ιστορική πολιτιστική οντότητα που κουβαλάει ένα αρκετά ισχυρό «ανοσοποιητικό» σύστημα, όντας σε μεγάλο βαθμό ήδη αποεδαφοποιημένος, θα προσχωρήσει σταδιακά στην τάξη των «υπερνομάδων», στους οποίους και παραδοσιακά ανήκε. Το τμήμα που θα προσχωρήσει πρώτο θα είναι η πλειονότητα της ελληνικής διασποράς στις αγγλόφωνες χώρες, που αποτελεί και το πιο εξελιγμένο και παγκοσμιοποιημένο τμήμα του Ελληνισμού. Σε λίγες δεκαετίες πάνω από τρία εκατομμύρια αγγλόφωνοι Έλληνες θα ανήκουν στην τάξη των «υπερνομάδων».

Αυτοί οι «υπερνομάδες» αγγλόφωνοι Έλληνες, θα συντελέσουν ώστε να δημιουργηθεί το πρώτο Virtual έθνος στον πλανήτη Γη! Σύμφωνα με τον αείμνηστο ελληνοαμερικανό Μιχάλη Δερτούζο, τον «γκουρού» των νέων μέσων επικοινωνίας, οι απανταχού Έλληνες με την καθημερινή επικοινωνία μέσω του διαδικτύου θα διαμορφώσουν σύντομα ένα «εικονικό έθνος», απλωμένο σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης.

Image result for Greeks and Globalisation

Σύμφωνα με τον πρωτοπόρο ελληνοαμερικάνο καθηγητή του ΜΙΤ η αποτυχία πειθαρχημένων λαών π.χ. οι Ιάπωνες, που με τεράστιες επενδύσεις και ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα,  προσπάθησαν να  διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο λογισμικό (software),  όπως και η επίσης αποτυχία των κεντροευρωπαίων που, αν και έχουν κάνει αξιόλογες εφευρέσεις, όπως το World Wide Web, έχουν δυσκολία να τις εκμεταλλευτούν και να πλησιάσουν τους Αμερικανούς στη δημιουργία πλούσιου φάσματος προγραμμάτων και συστημάτων πληροφορικής, καταδεικνύει ότι οι «αρετές» των βιομηχανικών λαών, μπορούν κάλλιστα να θεωρηθούν μειονεκτήματα στην πληροφορική εποχή.

Ας δούμε την εξήγηση που δίνει γι’ αυτό ο Μιχάλης Δερτούζος στον πρόλογο της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου του Τι Μέλλει Γενέσθαι:

«Νομίζω ότι οι Ιάπωνες δεν τα κατάφεραν, επειδή πιστεύουν ότι το καρφί που εξέχει πρέπει να χτυπηθεί, ώστε να έρθει στην ίδια περασιά με όλα τα άλλα. Το λογισμικό, όμως, και οι πετυχημένες χρήσεις της πληροφορικής θέλουν τρέλες, ιδιορρυθμίες και εφευρετικότητα, που δε φυτρώνουν εύκολα στον κήπο της ομοιομορφίας. Οι Κεντροευρωπαίοι, που όπως οι Ιάπωνες πέρασαν από τη φεουδαρχική πειθαρχία στο βασιλιά, διακρίνονται κι αυτοί από την αγάπη της ομοιομορφίας, μαζί με κάτι άλλο: τη λατρεία της ακρίβειας και την πίστη ότι, πριν κατασκευαστεί κάτι, πρέπει πρώτα να μελετηθούν όλα τα πιθανά προβλήματα, να ιεραρχηθούν και να διορθωθούν. Τέτοιο σκεπτικό φτιάχνει τέλεια ρολόγια και υλικά προϊόντα ακριβείας. Αλλά δε συμβάλλει στη δημιουργία των άυλων προϊόντων της πληροφορικής, ίσως επειδή αυτά είναι πιο πολύπλοκα και αντιπροσωπεύουν ένα περίεργο μείγμα επιστήμης και τέχνης. Αντί για σχολαστική ακρίβεια, θέλουν γρηγοράδα… και λίγο μπουρδούκλωμα! Ας τελειώσει το πρόγραμμα τώρα, κι ας έχει λίγα σφάλματα (bugs). Χρησιμοποιώντας το θα τα βρούμε, μαζί με άλλα σφάλματα που δεν προβλέψαμε και αλλαγές οι οποίες τώρα που το χρησιμοποιούμε είναι προφανείς, ενώ χθες που το σχεδιάζαμε ήταν αόρατες.

Νομίζω ότι εμείς οι Έλληνες έχουμε κάποια ανάλογη τάση στην αντιμετώπιση προβλημάτων με ταχύτητα, μπουρδούκλωμα και διόρθωση, που δε συντελεί, βέβαια, στην ικανότητά μας να συναγωνιζόμαστε τους Ελβετούς στην κατασκευή ρολογιών. Αποτελεί πλεονέκτημα, όμως, στην πληροφορική. Προσθέστε σ’ αυτό την κληρονομιά και την αγάπη που έχουμε στη δόμηση λόγων, στις φιλοσοφικές συζητήσεις, στη λογική, στις σκέψεις και στα σχήματα φαντασίας (αν ήταν έτσι… θα γινόταν έτσι…) και η πανοπλία εργαλείων μας για την πληροφορική γίνεται ακόμα πιο τρανή. Νομίζω ότι έχουμε μια έμφυτη κλίση προς την άυλη πληροφορική, που ξεπερνάει την τάση μας προς την υλική βιομηχανία. Ιδού το εθνικό μας πλεονέκτημα στην Πληροφοριακή Εποχή!»

Ο ρομαντικός ελληνοαμερικανός «γκουρού» του ηλεκτρονικού εμπορίου, ονειρεύονταν ομάδες Ελλήνων νέων, χειριστών της πληροφοριακής αγοράς, που θα ζουν στα νησιά, στην ύπαιθρο, με τις οικογένειές τους και θα προσφέρουν από αυτό το ευχάριστο και υγιεινό περιβάλλον τις πληροφοριακές υπηρεσίες τους στις διεθνείς αγορές. Ενώ οι ίδιοι θα βρίσκονται σε κάποιο όμορφο σημείο της Ελλάδας, θα παράγουν και θα συντηρούν λογισμικό για πελάτες τους στο Λος Άντζελες ή στο Τόκιο. Ορισμένοι από αυτούς θα προσφέρουν τηλε-εργασία (γιατροί, λογιστές, συγγραφείς, καλλιτέχνες κ.α.), ενώ άλλοι θα εργάζονται ως τηλε-πωλητές ή θα ασχολούνται με τις εφευρέσεις και το σχεδιασμό νέων προϊόντων.

Related image

Το αισιόδοξο όραμα του Μιχάλη Δερτούζου αγγίζει και τους απανταχού Έλληνες και τους θέλει συνδεδεμένους σ’ ένα «εικονικό έθνος» πλανητικών διαστάσεων: «Ονειρεύομαι ακόμα τον Ελληνισμό σε όλη την οικουμένη να χρησιμοποιεί τη νέα τεχνολογία της πληροφορικής για να δενόμαστε σφιχτά, ο ένας με τον άλλο, οι Έλληνες της διασποράς συνάμα με τους Έλληνες της Μεσογείου, δημιουργώντας έτσι μια νέα Ελλάδα. Ίσως, με τα χρόνια, αυτή η γεωγραφικά διασπαρμένη αλλά ηλεκτρονικά συνδεδεμένη Ελλάδα μπορεί να πλησιάσει την έννοια «ελληνικό έθνος» πιο πιστά από τη σημερινή ελληνική χώρα με τους αναπόφευκτους περιορισμούς γης και πληθυσμού».

Το διαδίκτυο  λοιπόν θα διασυνδέσει το αρχιπέλαγος των ελληνικών κοινοτήτων και θα βοηθήσει στη διατήρηση των οικουμενικών στοιχείων της ταυτότητας των Ελλήνων. Οι συχνές επισκέψεις στους ελληνικούς διαδικτυακούς τόπους (Sites) θα τονώνουν και θα κρατούν σε εγρήγορση το ενδιαφέρον των απανταχού Ελλήνων για ζητήματα που αφορούν τον Ελληνισμό. Καθημερινά θα ενημερώνονται για ζητήματα, κυρίως πολιτιστικής και πνευματικής φύσης, που τους ενδιαφέρουν, θα μαθαίνουν νέα από το εθνικό-κράτος (Ελλάδα), θα μοιράζονται τις απόψεις τους και, το σημαντικότερο, θα έρχονται σε επαφή με τη γλώσσα, που είναι και η μόνη πραγματική πατρίδα των ανθρώπων. Όπως έγραψε στην εφημερίδαΤο Βήμα (10/01/1993) ο ανοιχτόμυαλος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός: «Πατρίδα δεν είναι μόνο τα ούτως ή άλλως ρευστά γεωπολιτικά δεδομένα και όρια. Πατρίδα είναι η γλώσσα και τα όσια και ιερά του Γένους, δηλαδή το γενικότερο πολιτισμικό και πνευματικό ήθος, που σε κάνουν ικανό, και υπό πρόσκαιρη εξωτερική δουλεία, να μείνεις κατ’ ουσίαν άρχοντας».

Image result for Greeks and Globalisation

Μέσα από αυτές τις «δικτυακές ζυμώσεις» θα διαμορφωθεί μια νέα ταυτότητα, αυτή του «παγκόσμιου Έλληνα», που θα έχει πατρίδα όλο τον πλανήτη. Για τον Δερτούζο, Έλληνας δεν θα είναι μόνον αυτός του «μετέχει της ημετέρας παιδείας», αλλά κι αυτός που θα επισκέπτεται συχνά τους διαδικτυακούς τόπους του Ελληνισμού και θα συμμετέχει ενεργά σε ζωντανούς «πλανητικούς διαλόγους» με αντικείμενο ζητήματα της πνευματικής ταυτότητας του Έλληνα ως πολίτη πλέον του κόσμου.

Τι θα συμβεί όμως με τους Έλληνες που κατοικούν σήμερα στο έθνος-κράτος που λέγεται Ελλάδα; Σε λίγα μόλις χρόνια σχεδόν κάθε Έλληνας θα έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο και σχεδόν όλοι θα έχουν τη δυνατότητα να μεταναστεύσουν, αν το επιθυμούν, σε διάφορα ελκυστικά σημεία του πλανήτη μας. Υπολογίζω ότι περίπου ένα με δύο εκατομμύρια Ελλαδίτες, χειριστές των πληροφοριών, της τεχνολογίας, της επιστήμης και γενικώς της νέας οικονομίας, θα προσχωρήσουν στην τάξη των «υπερνομάδων» το «τζετ-σετ» του μέλλοντος(!) μέσα στην επόμενη δεκαετία. Αυτό σημαίνει ότι θα έχουν τη δυνατότητα της ασταμάτητης μετακίνησης και της επιλογής ενός καλύτερου τόπου εγκατάστασης, αν και οι περισσότεροι από αυτούς θα επιλέξουν να έχουν ως βάση τους την Ελλάδα. Δύο εκατομμύρια Ελλαδίτες και διπλάσιος σχεδόν αριθμός Ελλήνων της αγγλόφωνης διασποράς θα προσχωρήσουν στην ελίτ των «υπερνομάδων», που θα κινούνται ασταμάτητα, καθιστώντας τον πλανήτη μας ένα μεγάλο «χωριό».

Image result for Greeks and Globalisation

Η συντριπτική πλειοψηφία πάντως των Ελλαδιτών, δηλαδή περίπου επτά εκατομμύρια, εκτός από τα τρία εκατομμύρια αποκλεισμένων «υπονομάδων» (οι φτωχοί του 21ου αιώνα), θα αποτελούν τη μεσαία τάξη των «εικονικών νομάδων», που θα είναι εγκλωβισμένοι στον «τεχνητό παράδεισο» των μήντια και της εικονικής ψυχαγωγίας. Γι’ αυτούς πραγματικό θα είναι μόνον το εικονικό: βγήκε στον «αέρα», στο «ηλεκτρομαγνητικό νέφος», άρα υπάρχει! Και η ίδια η πραγματικότητα θα έχει υποστεί μια τέτοια συρρίκνωση, ώστε θα έχει καταντήσει ασήμαντη…

Παρ’ όλα αυτά όλοι οι Ελλαδίτες (υπερνομάδες, υπονομάδες και εικονικοί νομάδες) θα έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν με τον απανταχού Ελληνισμό μέσω του διαδικτύου και να συμμετέχουν με τον τρόπο τους στον «πλανητικό διάλογο» των Ελλήνων.

Image result for geopolitics of Greece

Όσον αφορά τέλος την ίδια την Ελλάδα, ως εδαφικός χώρος, αναμένεται κατά τις επόμενες δεκαετίες να σαρωθεί από μεταναστευτικά κύματα προερχόμενα όχι μόνον από τις φτωχές, μουσουλμανικές κυρίως, χώρες του Νότου, αλλά κι από τις πλούσιες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης! Μεταναστευτικά κύματα νεαρών σε ηλικία πληθυσμών από το Νότο και «γκρίζα» κύματα από το Βορρά, θα κατακλύσουν την ελληνική «ζώνη του Ήλιου», προσβλέποντας να καρπωθούν κάποια ψήγματα ευημερίας από τον ελληνικό «παράδεισο» της νέας οικονομίας ή απλά να αράξουν και να περάσουν τα τελευταία χρόνια της ζωής τους «κάτω από τον Ήλιο». Το γεγονός αυτό θα έχει κοσμογονικές επιπτώσεις στη δομή της ελληνικής κοινωνίας που για να επιβιώσει θα αναδιαρθρωθεί προς την κατεύθυνση της πολυπολιτισμικότητας.

Related image

Η Ελλάδα του 21ου αιώνα θα αποτελεί ένα πολύχρωμο, πολυπολιτισμικό λιβάδι, όπου θα ανθίζουν πολύ ενδιαφέροντα πολιτιστικά ρεύματα τα οποία και θα ασκούν επίδραση σε πλανητικό επίπεδο. Θα είναι ένας χώρος όπου τα επιτεύγματα της τεχνολογίας θα συνδυάζονται με τα ανθρωπιστικά ιδεώδη, όπου οι τεχνοκράτες θα είναι ταυτόχρονα κι ανθρωπιστές. Άλλωστε η αρχαία (αρχιπελαγική) Ελλάδα υπήρξε η κοιτίδα του ανθρωπισμού, αλλά και του ορθολογισμού. Και ο Ελληνισμός, με την προσαρμοστικότητα, την ευελιξία, τη φαντασία και την άναρχη μορφή του, καθώς ταιριάζει πιο πολύ στο «γαλαξιακό» μοντέλο και στη χαοτική και πολυσύνθετη φύση του υπερεθνικού κόσμου που ήδη ανατέλλει, θα γνωρίσει μια νέα εποχή αναγέννησης συμβάλλοντας σε μεγάλο βαθμό στην διαμόρφωση του κυρίαρχου πολιτισμικού ρεύματος του 21ου αιώνα.

Image result for Greeks and Globalisation

Αυτό έχει μεγάλες πιθανότητες να συμβεί εφόσον, σύμφωνα με τον γνωστό μελλοντολόγο Αλβιν Τόφλερ, στον αιώνα που ήδη διανύουμε «δε θα υπάρχουν υπερδυνάμεις, αυτοκρατορίες ή μεγάλα κράτη-έθνη αλλά θα κυριαρχούν τα «αρχιπέλαγα» των τεχνολογικά ανεπτυγμένων «κρατών-πόλεων», που θα συνδέονται με πολύπλευρα και πολύπλοκα δίκτυα». Ο κόσμος του 21ου αιώνα θα είναι άραγε μια πλανητική έκδοση του αρχαιοελληνικού κόσμου της κλασικής περιόδου;

Related image

*Ο Γιώργος Στάμκος είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος., δημιουργός του περιοδικού ΖΕΝΙΘ (www.zenithmag.wordpress.com). Από το 1988 έχει συγγράψει περίπου 2.000 ειδικά άρθρα και αναλύσεις, 14 βιβλία, κυρίως έρευνες, σενάρια και κείμενα για ντοκιμαντέρ (Balkan Express), ενώ υπήρξε κατά διαστήματα και εκδότης ειδικών περιοδικών. Το τελευταίο του βιβλίο έχει τίτλο Η Σκιά των Βογόμιλων: Γνωστικισμός, Μανιχαϊκές Αιρέσεις των Βαλκανίων, Καθαροί και η Επίδρασή τους στο Δυτικό Πολιτισμό.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ

Ελληνική Γεωφιλοσοφία και οι Προκλήσεις της Παγκομιοποίησης

geopolitiki-book



ΠΩΣ MΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ ΤΗ«
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ»;

 

To βιβλίο στοιχίζει 18 ευρώ και σας αποστέλλεται άμεσα (μέσω ΕΛΤΑ) στη διεύθυνσή σας με ΔΩΡΕΑΝ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής.

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215

ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: stamkos@post.com

geopolitiki-stamkos1

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΧΕΙ ΕΞΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΜΟΝΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

Έρχεται Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος;

Έρχεται Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος (WWIII);

o-1024x576

ΕΤΟΙΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ;


hqdefault

Πως θα μπορούσε να ξεκινήσει σήμερα ένας ακόμη “αδιανόητος” Παγκόσμιος Πόλεμος, όπως έγινε και το 1914; Ποιες δυνάμεις σπρώχνουν την ανθρωπότητα προς αυτή την κατεύθυνση και ποια είναι τα θερμότερα σημεία έκρηξης ενός Τρίτου Παγκόσμιου Πολέμου; Ποια είναι τα δυο πιθανά αντίπαλα στρατόπεδα και πως θα συγκρουστούν; Μήπως τελικά οδεύουμε προς έναν Απο-αμερικανοποιημένο κόσμο;

20150102_wwiii3

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

«Τίποτε δεν θα μπορούσε να είναι πιο φανερό στους ανθρώπους των αρχών του 20ού αιώνα, πέρα από την ταχύτητα με την οποία ο πόλεμος γινόταν απαράδεκτος. Αλλά δεν το είδαν. Δεν το είδαν, μέχρι που οι ατομικές βόμβες έσκασαν στα αδέξιά τους χέρια…»
The World Set free, Χ. Τζ. Γουέλς, 1914
αρχείο λήψης (2)

Η «Μεγάλη Ψευδαίσθηση»

Φέτος (2016) συμπληρώθηκαν 102 χρόνια από την έναρξη του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου και 71 χρόνια από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, του τελευταίου Μεγάλου Πολέμου που συγκλόνισε την ανθρωπότητα. Σχεδόν τρεις γενιές ανθρώπων μεγάλωσαν σ’ έναν ειρηνικό σε γενικές γραμμές κόσμο, που γνώρισε μόνον κάποιες τοπικές ή περιφερειακές συγκρούσεις, αλλά όχι έναν Μεγάλο Πόλεμο. Ειδικά η τελευταία γενιά, που μεγάλωσε σ’ έναν κόσμο χωρίς Ψυχρό Πόλεμο, χωρίς αντίπαλο δέος, και με την Παγκοσμιοποίηση να έχει εξαπλωθεί παντού, άρχισε να θεωρεί αδιανόητη την έκρηξη ενός Μεγάλου Πολέμου και να καλλιεργεί την ψευδαίσθηση πως οι οικονομικές σχέσεις, το παγκόσμιο εμπόριο και η ευημερία έχει καταστήσει αδύνατη μια παγκόσμια σύγκρουση. Ωστόσο παρόμοια “Μεγάλη Ψευδαίσθηση” έτρεφαν και οι άνθρωποι στις παραμονές του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου. Το Νέο Έτος ξεκινά με ελπίδα, με ευκαιρίες, με τη βεβαιότητα για όμορφα πράγματα, καλές επιχειρηματικές εξελίξεις και μυαλά δίχως σκοτούρες, αν αξιοποιηθεί η ευκαιρία”, έγραφαν οι New York Times, στις 1 Ιανουαρίου 1914.

_72107363_boillot_afp624

Από την “Μεγάλη Ψευδαίσθηση” στο Μεγάλο Πόλεμο

Στις αρχές του 1914 οι Ευρωπαίοι, που είχαν σχεδόν έναν αιώνα να ζήσουν ένα Μεγάλο Πόλεμο στο έδαφός τους (οι πολυαίμακτοι Ναπολεόντειοι Πόλεμοι είχαν, βλέπετε, τελειώσει το 1815), είχαν αρχίσει να θεωρούν την ειρήνη ως κάτι το δεδομένο, αν και “βαρετό” -ευτυχώς πάντως που υπήρχαν και οι αποικίες όπου εκτονώνονταν σε “εκπολιτιστικές” πολεμικές περιπέτειες. Θεωρούσαν πως η πρώιμη παγκοσμιοποίηση της οικονομίας τους, η εξάπλωση του εμπορίου και της ευημερίας, οι συγγενικές και φιλικές σχέσεις μεταξύ των γαλαζοαίματων που τους κυβερνούσαν, αλλά και η αύξηση του κόστους και της καταστροφικότητας -εξαιτίας της βιομηχανοποίησης και της μαζικής στράτευσης- ενός ενδεχόμενου πολέμου, θα απέτρεπε το ξέσπασμα ενός Μεγάλου Πολέμου. Είχαν έτσι όλοι πέσει στη λεγόμενη παγίδα της “Μεγάλης Ψευδαίσθησης”….

Κι όμως, μετά τη δολοφονία του Αρχιδούκα της Αυστρίας Φραγκίσκου Φερδινάρδου στο Σεράγεβο στις 28 Ιουνίου του 1914, από τις σφαίρες του νεαρού Σερβοβόσνιου εθνικιστή Γκαβρίλο Πρίντσιπ, ο ο «αδύνατος» πόλεμος έγινε αναπόφευκτος. Τέσσερα χρόνια αργότερα, περίπου 10 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν σκοτωθεί στα πεδία των μαχών, σ’ έναν εξοντωτικό πόλεμο φθοράς, που έμοιαζε περισσότερο με βιομηχανοποιημένη πολιορκία. Ούτε η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, ούτε το εμπόριο, ούτε και οι στενές σχέσεις της αριστοκρατικής ελίτ της Ευρώπης, απέτρεψαν το ξέσπασμα του “αδιανόητου” πολέμου, καθώς επικράτησε τελικά ο εθνικισμός και η πολεμική προπαγάνδα των λαϊκιστών πολιτικών και των φτηνών εφημερίδων που ήθελαν να πουλήσουν ξεσηκώνοντας τα πλήθη.

Μήπως η ίδια «Μεγάλη Ψευδαίσθηση», η ιδέα πως η οικονομική ιδιοτέλεια θα έκανε παρωχημένους τους πολέμους -βλέπε “Το Τέλος της Ιστορίας” του Φρ. Φουκουγιάμα- , επικρατεί ακόμη και σήμερα; Είναι γνωστός άλλωστε ο σύγχρονος μύθος ότι δεν υπήρξε ποτέ πόλεμος μεταξύ δύο χωρών που έχουν ΜacDonalds! Παρόμοιες πεποιθήσεις είχαν και οι άνθρωποι στις αρχές του 20ου αιώνα: Ο οικονομολόγος και αρθρογράφος με επιρροή στη Βρετανία, ο Ανατόλι Καλέτσκι γράφει χαρακτηριστικά: «Η αλήθεια, όπως ανακάλυψε ο κόσμος το 1914 και ανακαλύπτει πάλι σήμερα στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και στις θάλασσες της Κίνας, είναι ότι τα οικονομικά συμφέροντα παραμερίζονται μπροστά στον εθνικιστικό ή τον θρησκευτικό μιλιταρισμό”.

151206 Moscow, May 2015 - The guard of honor of the three services of the Chinese People

Σύμφωνα με τον Καλέτσκι μπορεί σήμερα να φαίνεται σχεδόν αδύνατο ότι οι ΗΠΑ θα κάνουν κανονικό πόλεμο στην Κίνα για να υπερασπιστούν κάποιες ακατοίκητες ιαπωνικές βραχονησίδες, που διεκδικούνται από το Πεκίνο. Ή ότι θα επιτεθεί στη Ρωσία για κάποιο διεκδικούμενο ρωσόφωνο χωριό στο Ντονμπάς της ανατολικής Ουκρανία, αν βέβαια ποτέ η Ουκρανία ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.  Ή ότι η Ρωσία θα ξεκινήσει πόλεμο με την Τουρκία λόγω της Συρίας. Ωστόσο στις αρχές του 1914 φάνταζε εξίσου αδιανόητο η Βρετανία και η Γαλλία ότι θα έκαναν πόλεμο στη Γερμανία για να υπερασπιστούν της Ρωσία, κατά της Αυστρο-Ουγγαρίας, εξαιτίας μιας διαμάχης με την Σερβία, που ξεκίνησε από μια δολοφονία στο Σεράγεβο…

maxresdefault (1)

Η νέα “Ισορροπία του Τρόμου”

Υπήρχαν όμως δύο βασικά στοιχεία αποσταθεροποίησης τόσο το 1914, όσο και το 2016, που ήταν και είναι σε θέση να οδηγήσουν σε παγκόσμια σύγκρουση:

  1. Πρώτον ήταν άνοδος ορισμένων Μεγάλων Δυνάμεων και η παρακμή ορισμένων άλλων.
  2. Δεύτερον ήταν η εμμονή και ο υπερβολικός ζήλος για την τήρηση των συμφωνιών αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής.

Για παράδειγμα το 1914 η Αυστρο-Ουγγρική Αυτοκρατορία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν δυνάμεις σε παρακμή. Ανερχόμενη δύναμη ήταν όμως η Γερμανία του Κάιζερ. Στο μεταξύ η Βρετανία, με μικρότερους εταίρους την Γαλλία και την Ρωσία, προσπαθούσε να διατηρήσει την κυριαρχία και το Status Quo στην Ευρώπη. H Γερμανία επέλεξε να συμμαχήσει με δύο δευτερεύουσες δυνάμεις σε παρακμή, προκειμένου να ανατρέψει ένα Status Quo που δεν την ικανοποιούσε. Ταυτόχρονα υπήρχε κι ένα ολέθριο πλέγμα των αμυντικών συνθηκών και συμμαχιών που δεσμεύουν τις Μεγάλες Δυνάμεις να πολεμήσουν για λογαριασμό άλλων χωρών…

Σήμερα υπάρχει ένα αντίστοιχο περιβάλλον με συμμαχίες (ΝΑΤΟ) και αμυντικές συμφωνίες, που δεσμεύουν κυρίως τις ΗΠΑ, ενώ η ισορροπία δυνάμεων δέχεται πιέσεις. «Σήμερα, η Ρωσία είναι μια δύναμη σε παρακμή. Η Κίνα βρίσκεται σε άνοδο, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να διατηρήσει την ισορροπία ισχύος του 20ου αιώνα, με την Ευρώπη και την Ιαπωνία ως μικρότερους εταίρους”, υποστηρίζει ο Καλέτσκι. maxresdefault

Από αυτή την άποψη είναι λογικό σήμερα για την Κίνα και την Ρωσία να συνεργαστούν μεταξύ τους εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ιαπωνίας. Έτσι η κρίση στην ανατολική Ουκρανία, στη ανατολική κινεζική θάλασσα, στη χερσόνησο της Κορέας, αλλά και στη Συρία, μπορούν να ειδωθούν ως σημεία θερμής επαφής ανάμεσα στα δύο γιγαντιαία αντικρουόμενα μπλοκ που μπορούν να οδηγήσουν σε γενικευμένη ανάφλεξη, αν δεν δε σβήσουν εγκαίρως.

world_war_3-us_nato_ukraine_russia_bear_putin_obama

Η Ρωσία, που προσπαθεί να ανακτήσει την επιρροή της στο πρώην σοβιετικό χώρο, αισθάνεται όλο και πιο περικυκλωμένη από τις στρατιωτικές βάσεις και τους πυραύλους του ΝΑΤΟ και της Αμερικής. Η Κίνα, που είναι ανερχόμενη υπερδύναμη, ανησυχεί μήπως δημιουργηθεί κάποιος αντικινεζικός συνασπισμός με πυρήνα τις ΗΠΑ κι επιδιώκει μεγαλύτερη υπερπόντια παρουσία και θαλάσσια προβολή της ισχύος της. Από την πλευρά τους οι ΗΠΑ, που θεωρούν φυσιολογικό να συμπεριφέρονται ως η ηγέτιδα δύναμη του κόσμου, να κάνουν ό,τι θέλουν και να μη δίνουν λογαριασμό σε κανέναν, δεν επιθυμούν να ξαναμοιραστεί η τράπουλα, αλλά αντίθετα να διατηρηθεί η υπάρχουσα ισορροπία ισχύος που τους ευνοεί. Και φαίνονται αποφασισμένες να αναλάβουν επιθετικές πρωτοβουλίες, ώστε να αποτρέψουν την ανατροπή του Status Quo που τους ευνοεί ακόμη και καταφεύγοντας σε “προληπτικούς” πολέμους.

china-parade1

Το κλειδί βρίσκεται στην Ασία

Το κλειδί πάντως για έναν πιθανό νέο Παγκόσμιο Πόλεμο δεν βρίσκεται πλέον στην Ευρώπη αλλά στην ανατολική Ασία. Από μερικές απόψεις η σημερινή Ασία θυμίζει με τρομακτικό τρόπο την Ευρώπη πριν το 1914. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι καταδικασμένη να υποστεί μια τραγική επανάληψη της ευρωπαϊκής αυτοκαταστροφής, αλλά θα πρέπει να επισημάνουμε ότι ως περιοχή είναι εύθραυστη -πρόκειται για μια συμπαγή μάζα που περιμένει να δεχτεί τον απρόσμενο αντίκτυπο μιας ενέργειας που θα πυροδοτήσει μια καταστροφική αλυσιδωτή αντίδραση.

Naval honour guards stand as they wait for a review on China's aircraft carrier "Liaoning" in Dalian, Liaoning province, September 25, 2012. China's first aircraft carrier was delivered and commissioned to the Navy of the Chinese People's Liberation Army on Tuesday after years of refitting and sea trials. REUTERS/Xinhua/Zha Chunming (CHINA - Tags: MILITARY POLITICS) NO SALES. NO ARCHIVES. FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS. CHINA OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN CHINA. YES

Naval honour guards stand as they wait for a review on China’s aircraft carrier «Liaoning» in Dalian, Liaoning province, September 25, 2012. China’s first aircraft carrier was delivered and commissioned to the Navy of the Chinese People’s Liberation Army on Tuesday after years of refitting and sea trials. 

Η σημερινή Ασία προσιδιάζει την Ευρώπη του 1914, αλλά μια Ευρώπη γεμάτη με πυρηνικά όπλα, με ανερχόμενες υπερδυνάμεις και με τέσσερα δισεκατομμύρια κατοίκους!

20120407_FBM933_0

Ως ανερχόμενη δύναμη, η Κίνα θυμίζει την αυτοκρατορική Γερμανία, η οποία φθονούσε τη Μεγάλη Βρετανία, εχθρεύονταν τη Γαλλία και περιφρονούσε τη Ρωσία. Σήμερα η Κίνα, φθονεί τον παγκόσμιο ρόλο των ΗΠΑ και τις παρεμβάσεις της στην περιοχή του Pacific Rim, εκνευρίζεται με την Ιαπωνία, συμπεριφέρεται με συγκαταβατικότητα στην Ινδία και απορρίπτει τη Ρωσία.

china_central_asia_infrastructure_large

Αυτό δε σημαίνει όμως πως η Κίνα βιάζεται να ξεκινήσει έναν παγκόσμιο πόλεμο, με αφορμή κάποιες βραχονησίδες ή για τα “ευρασιατικά Βαλκάνια” (τις χώρες της κεντρικής Ασίας). Είναι πολύ μεγάλη και πολύ πυκνοκατοικημένη για να ρισκάρει τα πάντα μ’ έναν επιθετικό πόλεμο. Αντίθετα γνωρίζει πως ο χρόνος εργάζεται γι’ αυτήν. Με την αυτοπεποίθηση ενός αργόσυρτου παγετώνα η Κίνα γίνεται κάθε χρόνο όλο και ισχυρότερη, σε λίγα χρόνια θα είναι η ισχυρότερη οικονομία στον κόσμο, ενώ είναι ήδη δεύτερη σε αμυντικές δαπάνες παγκοσμίως. Αυτό που επιθυμεί η Κίνα είναι η ειρηνική διείσδυση και η τελική επικράτησή της, κυρίως στο πεδίο της οικονομίας, εξαιτίας του μεγέθους της -κάτι το φυσιολογικό δηλαδή. Με άλλα λόγια το σενάριο της “Κόκκινης Αυγής” (Red Down), δηλαδή μιας κινεζικής εισβολής στην Αμερική, που λανσάρουν τελευταία και οι ταινίες του Χόλιγουντ, δεν είναι και το πιο επιθυμητό σενάριο για την Κίνα.

paul-craig-roberts-ww3-650x350

Ούτε φυσικά και η Ρωσία επιθυμεί να προκαλέσει μια μετωπική σύγκρουση με τη Δύση και τις ΗΠΑ με αφορμή την ανατολική Ουκρανία. Αυτό που επιθυμεί η Ρωσία είναι να επανακτήσει κάποιον έλεγχο και μια “ζώνη ασφαλείας” στο λεγόμενο εγγύς εξωτερικό της, δηλαδή στις χώρες που κάποτε άνηκαν στη Σοβιετική Ένωση, ώστε να μην αισθάνεται περικυκλωμένη. Δεν επιθυμεί να απολέσει την αγορά της Ευρώπης, όπου κατευθύνεται και το 70% των εξαγωγών της. Επιθυμεί αντίθετα να την σέβονται ως ισότιμο εταίρο, αναγνωρίζοντας την πολύτιμη συνεισφορά της στη νίκη κατά του φασισμού. Γι’ αυτό κι εκνευρίζεται όταν οι ΗΠΑ την αντιμετωπίζουν περιφρονητικά ως δύναμη “δεύτερης κατηγορίας”. Αλλά αυτός δεν είναι ο λόγος η Ρωσία, με το τεράστιο πυρηνικό της οπλοστάσιο, να ξεκινήσει έναν παγκόσμιο πόλεμο.

r071720

Το φιλοπόλεμο Νεο-συντηρηρικό λόμπι των ΗΠΑ

Έτσι οι περισσότερες υποψίες για την έναρξη ενός νέου παγκόσμιου πολέμου πέφτουν αναπόφευκτα, στη σημερινή πλανητική υπερδύναμη: την Αμερική. Άλλωστε η ιδέα του μονοπολικού κόσμου, με την Αμερική μοναδική υπερδύναμη, ταιριάζει γάντι στα χρηματοπιστωτικά συμφέροντα, που αλωνίζουν τον πλανήτη μας.

3653678-1990621829-US_tro

Η αμερικανική εξωτερική πολιτική, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, είχε μια συμπεριφορά μεταξύ αυτοκρατορικής αλαζονείας και ιεραποστολικής προσήλωσης στην παγκόσμια διάδοση της Δημοκρατίας. Και τα δύο αυτά χαρακτηριστικά δημιούργησαν περισσότερα προβλήματα απ’ όσα υποτίθεται θα έλυναν. Δημιούργησαν μια σειρά από αχρείαστους πολέμους (π.χ. οι βομβαρδισμοί της Σερβίας το 1999 και η επέμβαση στο   Αφγανιστάν το 2001 και στο Ιράκ το 2003) και μια σειρά από αμερικανοκίνητες κρίσεις (Λιβύη, Συρία, Ουκρανία κ.α.), που οδήγησαν σε αποσταθεροποίηση τεράστιες περιοχές και σε ένταση των σχέσεων με τη Ρωσία και την Κίνα. Αυτή η πολιτική οδήγησε και σε τερατογεννέσεις, όπως οι Μουντζαχεντίν του Αφγανιστάν και οι Τζιχαντιστές του ISIS του Ιράκ, που είναι έμμεσα δημιουργήματα της Ουάσιγκτον.

war_us_china

Σύμφωνα με τον Paul Craig Roberts, πρώην υφυπουργό Οικονομικών επί προεδρίας Ρόναλντ Ρέιγκαν: «Ισχυρά κέντρα των ΗΠΑ πιέζουν για ταυτόχρονη επίθεση κατά της Ρωσίας και της Κίνας!» Νεο-συντηρητικά λόμπι, τα οποία προηγουμένως είχαν ωθήσει τον πρόεδρο Τζορτζ Μπους, σε αυτοκρατορική προβολή της αμερικανικής ισχύος πιστεύουν πως η ιστορία έχει διαλέξει τις ΗΠΑ ως το κράτος που θα κυριαρχήσει σε ολόκληρο τον κόσμο, πως δεν υπάρχει εναλλακτικό πολιτικό ή οικονομικό σύστημα στο Αμερικανικό, και πως αυτή η επιλογή της ιστορίας δίνει στις ΗΠΑ την ευθύνη να ασκεί την ηγεμονία της σε ολόκληρο τον κόσμο. “Η Ιστορία διάλεξε τις ΗΠΑ. Ξέρετε, στον μαρξισμό, η Ιστορία επιλέγει το προλεταριάτο. Στη νεο-συντηρητική ιδεολογία, την Ουάσιγκτον”, υποστηρίζει ο Paul Craig Roberts.

maxresdefault (2)

Κι αυτή η ηγεμονία μπορεί να εξασφαλιστεί κυρίως με δύο τρόπους: Ο ένας είναι η απεριόριστη ισχύ που δίνει στις ΗΠΑ το ανεξέλεγκτο τύπωμα δολαρίων που τους επιτρέπει να εξοπλίζουν τις ένοπλες δυνάμεις τους με ταχύτατους ρυθμούς, και ο άλλος είναι η δυνατότητα να προβάλουν τη στρατιωτική τους ισχύ σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη και η αποφασιστικότητά τους να διεξαγάγουν νικηφόρους πολέμους, ακόμη και με πυρηνικά αν χρειαστεί! Ναι, αυτό πιστεύουν οι Αμερικανοί νεο-συντηρητικοί, που διατηρούν στενές σχέσεις και με το εβραϊκό λόμπι των ΗΠΑ, ενώ αρκετοί από αυτούς είναι και Εβραίοι στην καταγωγή ή έχουν διπλή υπηκοότητα (Ισραηλινή-Αμερικανική) και στενούς δεσμούς με το Ισραήλ. Γι’ αυτούς οποιαδήποτε άμεση επίθεση στο Ισραήλ ισοδυναμεί με επίθεση στο ίδιο το αμερικανικό έδαφος και άρα αιτία πολέμου, ακόμη και με πυρηνικά αν χρειαστεί!

hq

Πρέπει να σημειωθεί επίσης πως για πρώτη φορά από την λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου η ιαπωνική κυβέρνηση του Shinzo Abe, ενέκρινε την κατάργηση νομικού άρθρου που απαγόρευε στις στρατιωτικές δυνάμεις της Ιαπωνίας να πολεμήσουν έξω από τα σύνορα της χώρας. Πλέον η χώρα μπορεί να συμμετάσχει στρατιωτικά σε δραστηριότητες του ΟΗΕ, των ΗΠΑ, κυρίως στις επιχειρήσεις ειρήνης αλλά και στην ανάμειξη στις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» της κινεζικής θάλασσας -κάτι που ανησυχεί ιδιαίτερα το Πεκίνο. Σύμφωνα με τους Κινέζους η Ιαπωνία έχει βεβαρυμένο παρελθόν ύπουλων επιθέσεων, όπως έχει πράξει τα τελευταία εκατό χρόνια κατά της Κίνας, της Ρωσίας και των ΗΠΑ. Ωστόσο, σύμφωνα με την China Daily: «Οι ΗΠΑ ελπίζουν ότι η κλιμάκωση των εντάσεων στην Ασία θα φρενάρει την άνοδο της ισχύος της Κίνας, αναφέρει η εφημερίδα ζητώντας «την αποκάλυψη των διαβολικών προθέσεων των ιαπώνων συντηρητικών».

images (2)

Προς Απο-αμερικανοποίηση και νέα ισορροπία δυνάμεων;

Για την ώρα ο πρόεδρος Ομπάμα δεν υιοθετεί τέτοιες επικίνδυνες απόψεις, αλλά αντίθετα μια πολιτική χαμηλών τόνων, προωθώντας την σταδιακή απεμπλοκή των στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ από τα διάφορα μέτωπα που άνοιξε η διακυβέρνηση Μπους την προηγούμενη δεκαετία και στοίχισαν στους Αμερικανούς φορολογούμενους περισσότερα από 5 τρισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο το νεο-συντηρητικό λόμπι στις ΗΠΑ είναι πολύ ισχυρό, έχει διεισδύσει παντού και ειδικά στο Πεντάγωνο, προωθώντας την άποψη πως η Αμερική μπορεί να επικρατήσει σε μία στρατιωτική σύγκρουση με την Ρωσία και την Κίνα ακόμη και με πυρηνικά!

images (1)

Σύμφωνα με τον Paul Craig Roberts ετοιμάζουν με μεθοδικότητα και υπομονή το όλο σενάριο και προετοιμάζουν μία σύγκρουση η οποία από την στιγμή που θα είναι νικηφόρα αυτομάτως «σβήνει» και το χρέος των ΗΠΑ προς την Κίνα και άλλες χώρες, όπως η Ρωσία κλπ, το οποίο πλησιάζει τα τρία τρισεκατομμύρια δολάρια σε ένα σύνολο 16 τρισεκατομμύρια χρέους!

αρχείο λήψης (1)

Δεν είναι όμως σίγουρο πως οι Κινέζοι, οι Ρώσοι και οι άλλοι ανταγωνιστές των ΗΠΑ θα πέσουν στην παγίδα που τους ετοιμάζουν. Αντίθετα προσπαθούν να αξιοποιήσουν τα όποια οφέλη έχουν ακόμη από την αμερικανική παγκοσμιοποίηση, με την εκμετάλλευση των Δυτικών κεφαλαίων, της τεχνολογίας και της τεχνογνωσίας ώστε να δημιουργήσουν τη δική τους αυτοδύναμη βιομηχανική παραγωγή. Και ειδικά οι Κινέζοι το έχουν πλέον κατορθώσει σε μεγάλο βαθμό. Γι’ αυτό και το Πεκίνο έχει δηλώσει πως είναι πλέον καιρός να “απο-αμερικανοποιηθεί” ο κόσμος. Και η Μόσχα δήλωσε πρόσφατα πως πρέπει να “απο-δολλαροποιήσουμε” το σύστημα πληρωμών. Έτσι προέκυψε κι αυτή τη μεγάλη ενεργειακή συμφωνία μεταξύ Ρωσίας και Κίνας που θα είναι εκτός του δολαριακού συστήματος πληρωμών. Παρατηρούμε επίσης τις BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Νότιο Αφρική) να συζητούν πως θα τακτοποιούν το μεταξύ τους άνοιγμα του εμπορικού ισοζυγίου στα δικά τους νομίσματα και να ιδρύουν δική τους Αναπτυξιακή Τράπεζα, πέρα από το ΔΝΤ ή την Παγκόσμια Τράπεζα. Όλες αυτές είναι κινήσεις που αποκαθηλώνουν μακροπρόθεσμα την Αμερική από τον αυτοκρατορικό της θρόνο. Είναι ωστόσο διατεθειμένες οι ΗΠΑ να παραμείνουν αδρανείς ή θα φθάσουν ως τα άκρα προκειμένου να προστατέψουν το δολάριο; Ή μήπως τελικά δεν ενδιαφέρονται πλέον να προστατέψουν με οποιοδήποτε κόστος το δολάριο και έχουν αποδειχθεί σιωπηρά ένα νέο ανακάτεμα της τράπουλας;

αρχείο λήψης

Όλα αυτά θα κρίνουν αν ο κόσμος μας κινηθεί και πάλι στη τροχιά ενός νέου Μεγάλου Πολέμου ή απλά θα περάσει σε μια παροδική “ζώνη αναταράξεων” ώσπου να βρεθεί μια νέα ισορροπία δυνάμεων. Ένα πάντως είναι σίγουρο: Ο κόσμος δεν είναι περισσότερο ασφαλής σήμερα απ’ ότι ήταν για τους Ευρωπαίους το 1914. Γι’ αυτό και απαιτείται συνεχή επαγρύπνηση και δράση ώστε οι δυνάμεις που επιθυμούν να ξανασπρώξουν την ανθρωπότητα στην κόλαση ενός Τρίτου Παγκόσμιου Πολέμου, να αφοπλιστούν άμεσα και να τεθούν στο περιθώριο. Να θυμόμαστε πάντα αυτό που είχε πει κάποτε ο Άλμπερτ Άινσταϊν: “Δεν ξέρω με τι όπλα θα διεξαχθεί ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος, πάντως ο Τέταρτος θα διεξαχθεί με πέτρες και ξύλα”…

images

Για επικοινωνία με τον Γ. Στάμκο: stamkos@post.com

Γεωπολιτική της Ουκρανίας: Η.Π.Α και ΝΑΤΟ- Ουκρανία- Ρωσική Ομοσπονδία

Γεωπολιτική της Ουκρανίας 

Η.Π.Α και ΝΑΤΟ- Ουκρανία- Ρωσική Ομοσπονδία

«Το πρόβλημα στην Ουκρανία είναι ότι την κυβερνούν εκείνοι, οι οποίοι δεν την χρειάζονται.»

Mykhailo Serhiyovych Hrushevsky (Πρώτος Πρόεδρος της Ουκρανίας)

Anoigma ukraine-crimea-russia-usaΓράφει η Βικτώρια Σολονίσιν*

Στο άρθρο 18 του Συντάγματος της Ουκρανίας σημειώνεται: «Η εξωτερική πολιτική της Ουκρανίας αποσκοπεί στη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων και της ασφάλειάς της, με τη διατήρηση της ειρηνικής και αμοιβαίας επωφελής συνεργασίας με τη διεθνή κοινότητα, σύμφωνα με τις γενικά αποδεκτές αρχές και τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.» Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δέκα ετών επιβεβαιωνόταν η Ουκρανία, ως αντικείμενο των διεθνών σχέσεων και αποκτούσε όλο και μια πιο συγκεκριμένη εικόνα.
Μετά την ανακήρυξη της Ουκρανίας ως ανεξάρτητο κράτος, πολλά στάθηκαν ως εμπόδιο στο σχηματισμό μιας θετικής εικόνας προς τα έξω, δεδομένου ακόμη και του γεγονότος ότι άνηκε στη Σοβιετική Ένωση, κάτι το οποίο συνέβαλε στην «επιφυλακτική» στάση απέναντι της. Επιπλέον, τα οικονομικά προβλήματα, όπως ο πληθωρισμός, τα κλεισίματα εγκαταστάσεων, ο ρυθμός ανάπτυξης, κ.λπ., δημιούργησαν μια εικόνα αστάθειας. Τώρα, η Ουκρανία ελπίζει για μια συγκεκριμένη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσον αφορά τη μελλοντική ένταξή της σε αυτήν και όσον αφορά την εξωτερική της πολιτική, η οποία καθοδηγείται όχι απο το νόμο, όπως ορίζεται από το Σύνταγμα (άρθρο 92, σ.9) ,αλλά απο τις «βασικές κατευθυντήριες γραμμές της εξωτερικής πολιτικής της Ουκρανίας », οι οποίες εγκρίθηκαν από το Ανώτατο Συμβούλιο το 1993. Η Ουκρανία κατέχει μια ισορροπημένη, συνεκτική και αποφασιστική εξωτερική πολιτική, ενώ αντίστοιχα, οι κύριες κατευθύνσεις της σε γενικές γραμμές παραμένουν αμετάβλητες από την ανεξαρτησία της το 1991.

Ukrain

Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, το οποίο ήταν και το τελικό στάδιο στον προοδευτικό κατακερματισμό του μεγάλου σινοσοβιετικού κομμουνιστικού συνασπισμού, δημιουργήθηκε μια μνημειώδη γεωπολιτική σύγχυση, με κυρίαρχο την Ουκρανία και την προσπάθεια της να βρει την γεωγραφική της ταυτότητα στο νέο πολυπολικό σύστημα ισορροπίας δυνάμεων. Η Ουκρανία είναι ευρωπαικό κράτος και αυτό έχει καθοριστεί από το ιστορικό της παρελθόν, τη γεωγραφική της θέση, την ανεξαρτησία της προς τις πολιτιστικές παραδόσεις του ευρωπαικού πολιτισμού, τη δημογραφική σύνθεση του πληθυσμού της και τις δυνατότητες των οικονομικών σχέσεων με την Ευρώπη. Όσον αφορά το ευρωπαικό καθεστώς της Ουκρανίας είναι ακόμη συζητήσιμο, διότι δεν είναι πάντα καθοριστικός παράγοντας η γεωγραφία, ενώ ο μακροπρόθεσμος προσανατολισμός προς τη Μόσχα και το μακροχρόνιο χάσμα μεταξύ των δεσμών με την Ευρώπη φαίνεται να δείχνουν το αντίθετο. Αλλά είναι δύσκολο να αρνηθεί κανείς και τα ιστορικά γεγονότα. Ο Ελληνορωμαϊκός πολιτισμός, με τη μορφή του Χριστιανισμού, ήρθε στην Ουκρανία από το Νότο, από το Βυζάντιο – το πολιτιστικό κέντρο βάρους των μεσογειακών χωρών, περίπου την ίδια εποχή, όταν μετακόμιζε και στη Βόρεια Ευρώπη. Αργότερα οι δεσμοί με την Κωνσταντινούπολη παραβιάστηκαν.

DSC01519Μετά την εισβολή των Μογγόλων-Τατάρων (Γάλιτσκα Ρους), η Ουκρανία προσανατολίστηκε περισσότερο προς τη Δύση και τελικά έγινε μέρος του Πολωνο-Λιθουανικού κράτους. Η απειλή απο τους Πολωνούς ευγενείς ώθησε τον ουκρανικό λαό, ο οποίος δημιούργησε τις δικές του αυτόνομες κρατικές-δομές, προς την άλλη κατεύθυνση στην οποία βρισκόταν η ορθόδοξη Μοσχοβία. Στη σύνθεση της Ρωσικής και Αυστρο-Ουγγρικής αυτοκρατορίας, η Ουκρανία παρήκμασε ως ανεξάρτητο έθνος αλλά διατήρησε έμμεση, μέσω της Μόσχας ή της Βιέννης, την επικοινωνία με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Έτσι, η Ουκρανία ήταν πάντα συγκεντρωμένη στην Ευρώπη, όχι μόνο γεωγραφικά, αλλά και πολιτισμικά, όμως δεν μπορούμε να αρνηθούμε και τις σημαντικές επιπτώσεις του τουρκικού-ισλαμικού Νότου και της Ανατολής που υπέστει.

14720730705_534472b94f_k1-700x394Με την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας (24 Αυγούστου 1991) , η ενσωμάτωση της Ουκρανίας στις ευρωπαϊκές δομές αυξήθηκε σημαντικά, αλλά αν την αφήσουμε να ακολουθήσει την πορεία της ελεύθερη, μπορούμε να αναμένουμε την υπερβολική επέκταση της Δύσης, η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως δυσμενή εξέλιξη για το έθνος. Μπορεί να υπάρξει απειλή να μετατραπεί η Ουκρανία σε εξάρτημα πρώτων υλών της Ευρώπης, σε προμηθευτή φθηνού εργατικού δυναμικού και πνευματικών πόρων. Ως αποτέλεσμα θα αλλάξει η κατεύθυνση της χώρας από τα βορειοανατολικά προς τα νοτιοδυτικά. Η διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρώπη και στον κόσμο του πολιτισμού, πρέπει να ελέγχεται και να βασίζεται σε ορθή και συνεπή έννοια της γεωστρατηγικής. Η σημασία του δυτικού προσανατολισμού των συμφερόντων της εξωτερικής πολιτικής της Ουκρανίας προκαλείται από την επιθυμία της ουκρανικής πολιτικής ελίτ να βρει μια ισορροπία της ρωσικής ηγεμονίας στον χώρο της πρώην ΕΣΣΔ και να αναζητήσει τις δυνατότητες εισαγωγής της χώρας στο σύστημα της διεθνούς επικοινωνίας μέσω των κατάλληλων ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Από τη Δύση περίμεναν ουσιαστική βοήθεια στον οικονομικό τομέα και πολιτική υποστήριξη στη διεθνή σκηνή, ιδίως όσον αφορά στις σχέσεις με τη Ρωσία. Αλλά γενικά η Δύση έχει δείξει αρκετό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη των σχέσεων με τη Ρωσία ως «διάδοχο» της ΕΣΣΔ, ενώ τα νέα ανεξάρτητα κράτη θεωρήθηκαν, ως κάτι δευτερεύον και ακατανόητο.2014_pro-Russian_unrest_in_UkraineΈχοντας κατακτήσει κάποιο επίπεδο διεθνούς αναγνώρισης, η Ουκρανία εξακολουθεί να στερείται την εγγύηση διατήρησης της ασφάλειάς της, τους αξιόπιστους στρατηγικούς εταίρους και τους συμμάχους της. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες επικεντρώνονται στη Ρωσία, την φοβούνται και προσπαθούν να την πείσουν και να την πάρουν με το μέρος τους. Οι δυνατότητες της Ουκρανίας είναι λιγότερο ελκυστικές γι ‘αυτούς, γνωρίζουν ελάχιστα γι’ αυτήν. Επικίνδυνη τάση ήταν η απώλεια του ενδιαφέροντος προς την Ουκρανία από τις δυτικές χώρες, μετά την διευθέτηση των ανησυχιών τους για την ασφάλεια σχετικά με το ζήτημα του πυρηνικού αφοπλισμού στην Ουκρανία. Δεδομένης της πολυπλοκότητας των διαδικασιών της Ουκρανίας ως ισότιμο εταίρο στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας γύρω της ενός πολιτικού και οικονομικού κενού. Ωστόσο, η Δύση ανησυχεί για την αναβίωση της πολιτικής και στρατιωτικής δύναμης της Ρωσίας και, ως εκ τούτου, υπο τη συνειδητοποίηση του κινδύνου αυτού είναι διατεθειμένη να παρέχει κάποια υποστήριξη στην Ουκρανία. Η Δύση προσελκύει στις δομές της την Ουκρανία με στόχο να εμποδίσει τη στρατιωτική και πολιτική προσέγγιση με τη Ρωσία, έστω και αν δεν είναι σε θέση να παράσχει αληθινές εγγυήσεις για την ασφάλεια της, δεν ενδιαφέρεται να δουλεύει το στρατιωτικό δυναμικό της Ουκρανίας για τη Ρωσία, και οι πιθανότητες της Ουκρανίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ στο προσεχές μέλλον είναι προβληματικές. Δεν αποκλείεται να υπάρξει μια απειλητική κατάσταση, όταν, σε περίπτωση σοβαρής σύγκρουσης μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, η Δύση θα περιορίζεται με ηχηρές δηλώσεις και δηλώσεις που θα καταδικάζουν τις τελευταίες, ή ακόμη και κρυφές συμφωνίες με την Ρωσία πίσω από την πλάτη της Ουκρανίας.14611080745_1f51fee788_k-700x394Η γεωπολιτική επιρροή των ΗΠΑ στο μετα-κομμουνιστικό κράτος αποτελεί συνέχεια της γενικής πολιτικής τους στην Κεντρική Ευρώπη, η οποία είναι βασισμένη στην ελκυστικότητα της περιοχής στις ευρωατλαντικές δομές. Αυτό οφείλεται στο Ευρω-Ατλαντικό Συμβούλιο Σύμπραξης, στο πρόγραμμα «Σύμπραξη για την Ειρήνη», έναν μηχανισμό συνεργασίας και την πλήρη ένταξη στη Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις ευρωατλαντικές δομές. Μετά την επίσημη δήλωση αποδοχής τριών κρατών της Κεντρικής Ευρώπης – την Πολωνία, την Ουγγαρία και την Τσεχική Δημοκρατία, εντείνεται η προσοχή στο ΝΑΤΟ, όσον αφορά τα μετα-κομμουνιστικά κράτη της Νότιας και Κεντρικής Ευρώπης. Μια πρωτοβουλία των ΗΠΑ και της Ιταλίας, στις 3 Οκτωβρίου του 1997 στη Σόφια, συνάντηση των Υπουργών Άμυνας της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης που επιθυμούσαν να ενταχθούν στη Συμμαχία και τα αποτελέσματα της 43ης Γενικής Συνέλευσης της Ένωσης του Ατλαντικού Συμφώνου (ΑΤΑ) στη Σόφια, δείχνουν ότι το ενδιαφέρον για την Αλβανία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία έχει αυξηθεί και υπάρχουν λόγοι να περιμένουν την εισαγωγή τους στο ΝΑΤΟ κατά το δεύτερο κύμα. Εξετάζεται η δυνατότητα της οικονομικής ολοκλήρωσης στην περιοχή υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών. Έχει ήδη καθιερωθεί η οικονομική υπο-περιφερειακή οργάνωση που ονομάζεται η «Πρωτοβουλία για τη συνεργασία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη» (SECI).


Ukraine-pipelines-map

Η Πολιτική «να είσαι ο εαυτός σου» – δεν είναι μια πολιτική της αυτο-απομόνωσης, αντιθέτως, είναι η ισχυρότερη πολιτική, μια πολιτική που έχει ως στόχο να αποκτήσει πραγματικό αυτο-σεβασμό στην παγκόσμια κοινότητα. Αυτή η προσέγγιση θα πρέπει να γίνει κυρίαρχη στις σχέσεις της Ουκρανίας με τη Ρωσία. Θα πρέπει να είναι πολιτική σχέσης των δύο ισότιμων κυρίαρχων κρατών και με βάση το διεθνές δίκαιο να προσπαθούν να επεκτείνουν το πεδίο εφαρμογής μιας ενδεχόμενης συνεργασίας και να περιορίσουν το πεδίο της συνεργασίας και ανταγωνισμού και της αντιπαράθεσης, γνωρίζοντας καλά ότι τα δυο τελευταία θα είναι πάντα σε μια συγκεκριμένη μορφή ύπαρξης. Αυτά τα κυρίαρχα ανεξάρτητα κράτη θα πρέπει να διεξάγουν τη δική τους εσωτερική και εξωτερική πολιτική, να διακυρήσσουν την ουδετερότητα ή τη μη ευθυγράμμιση, να δημιουργούν οικονομικές, πολιτικές και στρατιωτικές συμμαχίες, να οργανώνουν συμμαχίες και συνασπισμούς, αλλά να το πράττουν με βάση τα εθνικά συμφέροντα και την εθνική ασφάλεια. Μόνο μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να διασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή της εξωτερικής πολιτικής στρατηγικής της Ουκρανίας στην πρώην Σοβιετική Ένωση και στην Ευρώπη ως σύνολο.

αρχείο λήψης* Η Βικτώρια Σολονίσιν είναι μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαικών Σπουδών. Η διπλωματική της εργασία έχει τίτλο «Η θέση της Ουκρανίας στο σύστημα ισορροπίας δυνάμεων».

H ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ: Mπορεί η Γαλλία να γίνει η Νέα “Ατμομηχανή της Ευρώπης”;

H ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ

Mπορεί η Γαλλία να γίνει η Νέα “Ατμομηχανή της Ευρώπης”;

france-europe_2562801b

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΛΛΗΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ

Αποτελεί κοινό μυστικό πως η Γαλλία επιδιώκει να επανενσαρκωθεί ως Ευρώπη, ενώ η Γερμανία ελπίζει να επανορθώσει ή και να εκδικηθεί μέσω της Ευρώπης. Για τη Γαλλία η Ευρώπη ήταν πάντα το μέσο για να ανακτήσει το παλιό της μεγαλείο. Ο Ντε Γκολ οραματίζονταν μια γνήσια Ευρώπη, από τον Ατλαντικό ως τα Ουράλια, και σε μια τέτοια Ευρώπη θα ηγούνταν το Παρίσι, η Γαλλία θα ανακτούσε το χαμένο μεγαλείο της, που νιώθει πως είναι και το πεπρωμένο της. Το μεγαλείο της Ευρώπης υπό την ηγεσία της Γαλλίας θα ήταν επίσης και το μεγαλείο της Γαλλίας…Eurozone-growth-this-year-revi

Η προσκόλληση της γαλλικής πολιτικής ελίτ στην αντίληψη πως η Γαλλία είναι ακόμα μια παγκόσμια δύναμη, μπορεί να εμπεριέχει το στοιχείο της ψευδαίσθησης και της έμμονης ιδέας, αλλά δεν είναι εντελώς μακριά από την πραγματικότητα. Θυμόμαστε όλοι τα λόγια του Γάλλου πρωθυπουργού Αλέν Ζιπέ, τον Μάιο του 1995, που δήλωσε πως “η Γαλλία μπορεί και πρέπει να επιβεβαιώσει τον προορισμό της ως παγκόσμιας δύναμης”. Σ’ αυτό εντάσσεται και η επιμονή της Γαλλίας να αναπτύξει την δική της αυτόνομη πυρηνική αποτρεπτική δύναμη, που θα της έδινε ελευθερία δράσης αλλά και μεγαλύτερη επιρροή στις αποφάσεις των ΗΠΑ πάνω στα ευρωπαϊκά και όχι μόνον θέματα. Για το Παρίσι τα πυρηνικά όπλα του δίνουν τη δυνατότητα να παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο σε παγκόσμιο πεδίο, ενισχύοντας τον ισχυρισμό του πως είναι “παγκόσμια δύναμη”. Ενίσχυε επίσης την άποψη ότι ήταν ηγετική ηπειρωτική δύναμη στην Ευρώπη, σε σύγκριση με τη Γερμανία που δεν διέθετε ούτε πυρηνικά όπλα, ούτε ισχυρές ένοπλες δυνάμεις.188061-hollandekentriki

Εκτός από την επιρροή της στην ίδια την Ευρώπη και ειδικά στη νότια, η Γαλλία προσπαθεί να διατηρήσει ειδικό ρόλο ασφαλείας στις περισσότερες γαλλόφωνες αφρικανικές χώρες, καθώς και στις χώρες του Μαγκρέμπ. Αν και χαρακτηρίζεται μεσαίου μεγέθους μετα-αυτοκρατορική ευρωπαϊκή δύναμη, ωστόσο δεν αρνείται κι έναν παγκόσμιο ρόλο βασισμένο τόσο στο αυτοκρατορικό/αποικιοκρατικό της παρελθόν, όσο και στη δύναμη του γαλλικού πολιτισμού και των αξιών του Διαφωτισμού. Εντός της Γηραιάς Ηπείρου ο βασικός γεωπολιτικός χώρος που επιθυμεί να διατηρήσει η Γαλλία είναι μια σφαίρα επιρροής στη δυτική Ευρώπη, στην Ιβηρική χερσόνησο και στη δυτική Μεσόγειο. Με τη εξασφαλισμένη επιρροή και υποστήριξη των νοτιευρωπαϊκών μεσογειακών χωρών (και της Ελλάδας) και με τη συνεργασία της Γερμανίας, η Γαλλία θα μπορούσε να οικοδομήσει μια ενωμένη και ανεξάρτητη Ευρώπη υπό την ηγεσία της. Το πιο δύσκολο εγχείρημα είναι όμως πως η Γαλλία θα μπορέσει να διαχειριστεί την όλο και πιο ισχυρή Γερμανία. Για να διαμορφώσει το μέλλον της Ευρώπης θα έπρεπε να δεσμεύσει και να αλυσοδέσει τη Γερμανία, ώστε να μην είναι “κανόνι ελεύθερο στο κατάστρωμα” και ταυτόχρονα να αφαιρέσει σταδιακά από τις ΗΠΑ τον πρωταγωνιστικό ρόλο στις ευρωπαϊκές υποθέσεις. Να στηρίξει την γαλλογερμανική συνεργασία, τον γαλλογερμανικό άξονα, που είναι και η πολιτική-οικονομική ατμομηχανή της ευρωπαϊκής ενοποίησης, αλλά ταυτόχρονα να αποκλείσει τη Γερμανία από την ηγεσία της Ευρώπης. Δύσκολο εγχείρημα, αλλά όχι ακατόρθωτο.

french_president_german_chancellor

Η Γερμανία θα μπορούσε να αποδεχθεί την γαλλική ηγεσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μόνον όταν βεβαιωθεί πως είναι όντως παγκόσμια δύναμη και πως μπορεί να παράσχει στην Ευρώπη την ασφάλεια και άμυνα που χρειάζεται, την οποία και παρέχει ως τώρα η Αμερική. Ωστόσο η Γαλλία είναι οικονομικά πιο αδύναμη από τη Γερμανία, πληθυσμιακά μικρότερη, και η στρατιωτική της δύναμη δεν είναι και τόσο επαρκής για έναν τέτοιο ρόλο, παρά μόνο για να συντρίβει εσωτερικά πραξικοπήματα στα δορυφορικά της αφρικανικά κράτη π.χ. γαλλική επέμβαση στο Μαλί κ.α. Παρά τις φιλοδοξίες της η Γαλλία είναι μια μεσαίου μεγέθους ευρωπαϊκή δύναμη, απαραίτητη ωστόσο για την ασφάλεια της Ευρώπης και για τη σταθερότητα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος και γι’ αυτό επιβάλλεται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Russia_France

ΓΑΛΛΙΑ-ΡΩΣΙΑ-ΣΥΜΜΑΧΙΑ;

Για να επιβάλει την ηγεμονία της στην Ευρώπη η γαλλική πολιτική ηγεσία πρέπει να ιππεύσει τον γερμανικό οικονομικό δυναμισμό. Η ρήξη της γαλλο-γερμανικής συνεργασίας θα ήταν μοιραία υποχώρηση για την Ευρώπη και θα επηρέαζε αρνητικά τη θέση της Αμερικής στην Ευρώπη, γι’ αυτό και το Παρίσι δεν επιθυμεί για την ώρα να ρισκάρει κάτι τέτοιο. Η Βρετανία έχει ουσιαστικά αυτοπεριθωριοποιηθεί στα ευρωπαϊκά ζητήματα, ενώ η οικονομικά ισχυρή, αλλά χωρίς ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, Γερμανία, σπατάλησε το δυναμισμό της στο να δημιουργήσει μια ζώνη επιρροή πάνω στις μικρές χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης.

France-Russia-Mistral-warship

Η επανένωση της Γερμανίας που ήταν ταυτόχρονα μια γεωπολιτική ήττα τόσο για τη Γαλλία, όσο και για τη Ρωσία, ενίσχυσε τα κίνητρα της Γαλλίας να περιορίσουν τη Γερμανία σ’ ένα δεσμευτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο. Το Παρίσι προσπάθησε επίσης να εκμεταλλευτεί τους παραδοσιακούς δεσμούς του με τη Μόσχα και να οικοδομήσει μια προνομιούχα σχέση με τη μετα-σοβιετική Ρωσία του Πούτιν. Η Γαλλία ποτέ δεν ξέχασε πως σώθηκε σε δύο παγκοσμίους πολέμους χάρη στη συμμαχία της με τη Ρωσία. Μέχρι την ουκρανική κρίση κράτησε μια εποικοδομητική στάση στις σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση, γνωρίζοντας καλά πως για να διαδραματίσει η Γαλλία διεθνή ρόλο χρειάζεται την ύπαρξη μιας ισχυρής Ρωσίας, ως μεγάλη ιστορικά χρήσιμη “πλευρική δύναμη”, που θα μπορούσε να πιέζει εξ ανατολών τη Γερμανία, περιορίζοντας τη σφαίρα της επιρροής της στην κεντροανατολική Ευρώπη. Το “ρωσικό χαρτί” μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τη Γαλλία όχι μόνον για να εξισορροπήσει την Αμερική, αλλά κι ως ένα έμμεσο μήνυμα προς τη Γερμανία να εγκαταλείψει τις τυχόν αυτοκρατορικές της φιλοδοξίες. Η Γερμανία θα ήθελε από την πλευρά της να ακολουθήσει το “δόγμα του Μπίσμαρκ”, δηλαδή την επιλογή των προνομιούχων διπλωματικών, πολιτικών, οικονομικών και ενεργειακών σχέσεων με τη Ρωσία, αλλά μετά την αντιρωσική εμπλοκή της στην ουκρανική κρίση, αυτή η πολιτική οδηγήθηκε σε τέλμα.

635745410094734208-DFN-France-Russia-Mistral

Η Γαλλία απαιτεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση να μην κοιτάει μόνον ανατολικά, προς την Ουκρανία και τα ευαίσθητα σύνορα με τη Ρωσία, αλλά να στρέψει το ενδιαφέρον της στην εκτεθειμένη νότια μεσογειακή πλευρά της Ευρώπης που εκτείνεται από τον πορθμό του Γιβραλτάρ μέχρι την Κύπρο, κι αντιμετωπίζει συνεχόμενες προκλήσεις. Η Γαλλία επιδιώκει τόσο τη διεύρυνση της Ευρώπης, όσο και την ενδυνάμωση της και λιγότερο ίσως την “εμβάθυνσή” της, που είναι στην ουσία τεχνοκρατικός ρόλος. Θα καλοέβλεπε μια μελλοντική ομοσπονδιακή Ευρώπη, αρκεί η ίδια να είχε τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Από την άλλη δεν θα είχε και αντίρρηση για μια “Ευρώπη πολλών ταχυτήτων”, αρκεί η ίδια να μην βρισκόταν απλά στον “σκληρό πυρήνα” της, αλλά να ήταν και ο γεωπολιτικός πυρήνας της -έναν ρόλο που διεκδικεί φυσικά για τον εαυτό της και η Γερμανία. Η άλλη επιλογή θα ήταν τα μέλη μιας ομοσπονδιακής Ευρώπης να είναι ελεύθερα να συγκροτούν στο εσωτερικό της διάφορες περισσότερο ενοποιημένες ομάδες με τη Γερμανία να ηγείται της κεντροανατολικής Ευρώπης και τη Γαλλία να έχει ηγετικό ρόλο στη νότια και μεσογειακή Ευρώπη. Αλλά αυτό θα ήταν επικίνδυνο διότι θα αποτελούσε ένα de facto εσωτερικό ρήγμα στην Ευρώπη, ενώ χώρες μεσαίου μεγέθους, όπως η Πολωνία, θα προτιμούσαν για ευνόητους λόγους να ανήκουν στην “ομάδας της Γαλλίας”, παρά σ’ εκείνη της Γερμανίας.

Οι Γάλλοι κομπάζουν για την ανεξαρτησία τους, ενώ υπάρχουν και ισχυρές φωνές στο εσωτερικό της, που προέρχονται κυρίως από το Εθνικό Μέτωπο της Μαρί Λεπέν που επιθυμούν πλήρη απαγκίστρωση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και σε πλήρη επανεθνικοποίηση της γαλλικής εξωτερικής πολιτικής. Ωστόσο η Γαλλία, που αποδείχθηκε αξιόπιστος σύμμαχος των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, δεν έχει αυταπάτες για τη σχετική της δύναμη και αποδέχονται το ρόλο της Αμερικής ως εγγυητή της ασφάλειας της Ευρώπης. Προσπαθεί παρόλα αυτά να προωθήσει τα συμφέροντά της καθιστώντας πολύ επώδυνη την την εκδήλωση αδιαφορίας γι’ αυτά, όπως τόλμησε να κάνει με την ελληνική κρίση το Βερολίνο. Ουσιαστικά υπάρχει χάσμα ανάμεσα στο γεωπολιτικό όραμα της Γαλλίας και της Γερμανίας για την Ευρώπη. Η Γερμανία θέλει να επιβάλει μια “γερμανική Ευρώπη”, με ηπειρωτικό γεωπολιτικό προσανατολισμό, στραμμένη κυρίως προς την κεντρικονανατολική Ευρώπη, ενώ η Γαλλία επιθυμεί μια ισχυρή -ακόμη και ομοσπονδιακή- Ευρώπη, με θαλάσσιο όμως γεωπολιτικό προσανατολισμό, στραμμένη προς τη Δύση και το Νότο, προς τη Μεσόγειο, που θα αποκτά όλο και μεγαλύτερη κατά τις επόμενες δεκαετίες. Πρόκειται για δύο διαφορετικές πολιτικές και αντιλήψεις, που είναι πολύ δύσκολο αλλά όχι ακατόρθωτο να συνδυαστούν, ώστε να δημιουργηθεί μια σταθερότητα και ισορροπία στην Ευρώπη.

Charles_De_Gaulle_(R91)_underway_2009ΓΑΛΛΙΑ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ Ή ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΥΝΑΜΗ;

Η Γαλλία πάντως, προκειμένου να τιθασεύσει τις ηγεμονικές φιλοδοξίες της Γερμανίας, θα πρέπει να της υπενθυμίσει πως δεν είναι δύναμη “Β’ Κατηγορίας” στην Ευρώπη, αλλά μια παγκόσμια δύναμη, που εδράζεται στην Ευρώπη. Καταρχάς η Γαλλία έχει σημαντική και πολυεπίπεδη παρουσία σε πολλές περιοχές του πλανήτη μας. Η ιστορική κληρονομιά της Γαλλίας είναι τεράστια παγκοσμίως, και ο απόηχος από το Διαφωτισμό, τη Γαλλική Επανάσταση και τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου είναι ακόμη ζωντανός.

maxresdefault

Η γεωπολιτική της θέση ανάμεσα στον Ατλαντικό και τη Μεσόγειο, τη Δυτική και
Κεντρική Ευρώπη, τη βόρεια και νότια Ευρώπη, κάνει τη Γαλλία των 640.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων (σχεδόν διπλάσια από τη Γερμανία), να έχει τεράστια στρατηγική σημασία για την ασφάλεια αλλά και την ύπαρξη της ίδιας της Ευρώπης. Στον οικονομικό τομέα η Γαλλία είναι σήμερα η 6η σε μέγεθος οικονομία στον κόσμο, η 2η μεγαλύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η 4η παγκοσμίως σε αποθέματα χρυσού.

Είναι η 6η μεγαλύτερη εξαγωγική δύναμη στον κόσμο και ο 2ος μεγαλύτερος επενδυτής (πίσω από τις ΗΠΑ) ανάμεσα στις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ, με 220 δισ. δολάρια επενδύσεις στο εξωτερικό (συγκριτικά η Γερμανία επένδυσε στο εξωτερικό μόλις 160 δισ. Δολάρια). Αξίζει να σημειωθεί επίσης πως είναι ο πρώτος τουριστικός προορισμός παγκοσμίως (83 εκατομμύρια τουρίστες), ενώ η πυρηνική της βιομηχανία θεωρείται από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, καθώς παράγει το 75% της ενέργειας που χρειάζεται η χώρα.a-broad-range-of-industry-applications-000079842-4

Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Γαλλίας είναι οι μεγαλύτερες στην Ευρώπη μετά από τη Ρωσία, τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό, όσο και σε μέγεθος εξοπλισμού, μαχητική ισχύ και δύναμη κρούσης, και φυσικά διαθέτουν κι ένα πλήρες πυρηνικό οπλοστάσιο, με βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύονται από υποβρύχια, επίγειους πυραύλους και αερομεταφερόμενους πυρηνικούς πυραύλους.

rafale-fab

Είναι επίσης και μια υπολογίσιμη διαστημική δύναμη καθώς όλες οι εκτοξεύσεις πυραύλων της ESA γίνονται από τη βάση της γαλλικής Ισημερινής Γουϊάνας.p007816 France Space

Επίσης, χάρη στις υπερπόντιες κτήσεις της στον Ατλαντικό, στον Ειρηνικό αλλά και στον Ινδικό ωκεανό, η Γαλλία διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη Αποκλειστική Οικονομική Ζώνης (ΑΟΖ) στον κόσμο με έκταση 11.035.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων! Επίσης η Γαλλία είναι μία από τις πέντε χώρες στον κόσμο που διαθέτει Μόνιμη Έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ με δικαίωμα αρνησικυρίας (βέτο).



4530694942_5b11626d5f_b

ΤΟ ΔΥΣΟΙΩΝΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ

Με 67 εκατομμύρια κατοίκους το 2015 η Γαλλία έχει τα τελευταία χρόνια τον μεγαλύτερο ρυθμό δημογραφικής αύξησης στην Ευρώπη με τις γεννήσεις να υπερέχουν των θανάτων κατά 300.000 ετησίως. Με τέτοιους ρυθμούς φυσικής αύξησης, αλλά και με τη μικρή αλλά σταθερή συμβολή της μετανάστευσης, η Γαλλία προβλέπεται να “συναντήσει” πληθυσμιακά την επανενωμένη Γερμανία γύρω στο 2050 και ως το 2060 να ξεπεράσει πληθυσμιακά τη δημογραφικά φθίνουσα και γηράσκουσα Γερμανία και να γίνει έτσι η πολυπληθέστερη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η δεύτερη στην Ευρώπη μετά τη Ρωσία. Συγκεκριμένα το 2060 η Γαλλία θα έχει 75 εκατομμύρια σχετικά νεανικό πληθυσμό, ενώ η Γερμανία, που σήμερα αριθμεί 82 εκ. κατοίκους, θα έχει συρρικνωθεί στα 72 εκατομμύρια, με το 40% να είναι άνω των 60 ετών και σχεδόν ο ένας στους τρεις Γερμανούς να είναι απόγονος μεταναστών.αρχείο λήψης (1)

Το 2080 η Γαλλία θα έχει 80,3 εκ. κατοίκους, το Ηνωμένο Βασίλειο 76,7 εκ. κατοίκους, ενώ η Γερμανία θα έχει συρρικνωθεί στα 61,9 εκ. κατοίκους. Γι’ αυτό και η Γερμανία χρειάζεται επειγόντως “νέο αίμα”, έστω κι αν αυτό προέρχεται από πρόσφυγες και μετανάστες, προκειμένου να ισορροπήσει δημογραφικά και να αποφύγει την πληθυσμιακή της συρρίκνωσή που θα έχει αναπόφευκτα πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις.france_3064022bΤο γεγονός αυτό θα έχει καταλυτικές συνέπειες, τόσο στο πολιτικό, όσο και στο οικονομικό επίπεδο. Όχι μόνον η Γαλλία θα δικαιούται τους περισσότερους Ευρωβουλευτές (άρα και φυσική πρωτοκαθεδρία στις πολιτικές αποφάσεις), αλλά και η οικονομία της θα είναι πιο εύρωστη και θα αναπτύσσεται με μεγαλύτερη ταχύτητα από τη γερμανική, η οποία θα έχει γονατίσει υπό το βάρος της συντήρησης ενός τόσο μεγάλου ποσοστού συνταξιούχων και θα έχει την ανάγκη να εισάγει συνεχώς ξένους μετανάστες για να διατηρήσει το εργατικό δυναμικό, αλλά και το βιωτικό της επίπεδο, σταθερό. Για όλους αυτούς τους λόγους η Γερμανία αισθάνεται ανασφαλής και προσπαθεί, όσο είναι ακόμη ισχυρή, να επιβάλλει το δικό της σχέδιο για την Ευρώπη. Αντίθετα η Γαλλία, έχοντας μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία για το μέλλον, επιθυμεί όχι μόνον να εμποδίσει την παγίωση της γερμανικής ηγεμονίας, αλλά να την αποδομήσει και να θέσει τα θεμέλια μιας νέας ισχυρής και ομοσπονδιακής Ευρώπης της οποίας θα είναι και η φυσική, αλλά όχι αυταρχική, ηγέτιδα δύναμη. Το δυσοίωνο μέλλον της Γερμανίας περιγράφει και το αμερικανικό ινστιτούτο Stratfor κάνοντας προβολή του κόσμου μας ως το 2025: “Αναμένουμε ότι η Γερμανία θα αντιμετωπίσει σοβαρές οικονομικές αναταράξεις και ανατροπές μέσα στην επόμενη δεκαετία», σημειώνοντας πως η εξαρτώμενη από τις εξαγωγές οικονομία της είναι η περισσότερο ωφελημένη από την ενιαία αγορά της Ευρώπης, όμως θα είναι και ο μεγάλος χαμένος από την επιδείνωση της κρίσης στην Ευρωζώνη και το εντεινόμενο ρεύμα του Ευρωσκεπτικισμού…

parisΔΙΑΒΑΣΤΕ 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ

Ελληνική Γεωφιλοσοφία και οι Προκλήσεις της Παγκομιοποίησης

geopolitiki-book



ΠΩΣ MΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ ΤΗ «
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ»;

 

To βιβλίο στοιχίζει 18 ευρώ και σας αποστέλλεται άμεσα (μέσω ΕΛΤΑ) στη διεύθυνσή σας με ΔΩΡΕΑΝ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής.

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215

ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: stamkos@post.com

geopolitiki-stamkos1

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΧΕΙ ΕΞΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΜΟΝΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

TOYΡΚΙΑ, ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

TOYΡΚΙΑ, ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

turkey-syria-refugees

Σημείωμα εξωτερικής πολιτικής

 

Με αφορμή την πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για κοινές περιπολίες με την τουρκική ακτοφυλακή…

 

Γράφει ο Άγγελος Μπληζιώτης

173E5DA1-D1AA-491D-85E0-7D5C856CD048_w640_s
Κάποτε ένιωθα ασφάλεια και σιγουριά σκεπτόμενος ότι είμαστε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Κάποτε, προέκρινα τα θετικά της εισόδου μας στην Ο.Ν.Ε., παρά το ότι δεν πληρούσαμε τις προϋποθέσεις των συνθηκών, παρά τη δημιουργική λογιστική και τις παθογένειες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Σιγά σιγά όμως αντιλαμβάνομαι ότι η Ε.Ε. είναι ένα πεδίο σύγκρουσης συμφερόντων…  Τα συμφέροντα που επικρατούν τείνουν να κατισχύσουν πάνω στα δικαιώματα των ευρωπαϊκών λαών (δημοκρατικά, εργατικά, κυριαρχικά κ.α.). Ένα τελευταίο εύγλωττο παράδειγμα της προσπάθειας υπερφαλαγγισμύ των δικαιωμάτων των λαών από τα κυρίαρχα συμφέροντα είναι και η πρόταση για κοινές περιπολίες της ελληνικής με την τουρκική ακτοφυλακή.

αρχείο λήψης (1)

Η Τουρκία δέχεται καθημερινά χιλιάδες μετανάστες από τις γειτονικές χειμαζόμενες χώρες. Οι μετανάστες αυτοί κατά ένα μεγάλο ποσοστό φτάνουν στα δυτικά της σύνορα και περνούν στην Ελλάδα. Επομένως, η Τουρκία φαίνεται να είναι ανίκανη να φυλάξει τα σύνορα της. Επίσης, η Τουρκία φαίνεται να είναι ανίκανη να ελέγξει τις ροές των λαθρομεταναστών και των προσφύγων που μετακινούνται μέσα στην επικράτειά της. Άρα, η πρόταση των κοινών περιπολιών είναι παράλογη καθώς θέτει το ρόλο του φύλακα των συνόρων ενός τρίτου κράτους σε κάποιον ο οποίος δεν μπορεί να φυλάξει αποτελεσματικά τα δικά του σύνορα και τη δική του επικράτεια. Έτσι, αφού η πρόταση αυτή δεν θα οδηγήσει σε λύση του προβλήματος, διότι αν η λύση ήταν εφικτή από τις τουρκικές αρχές θα είχε ήδη δοθεί, σημαίνει ότι εξυπηρετεί συμφέροντα που παίζονται στην πλάτη των ελληνικών δικαιωμάτων και των λαών (του ελληνικού και των μεταναστών).

314641-Syrian Refugees in the Region March 18th 2015

Επειδή δε, η Τουρκία δεν νομίζω να στερείται αποτελεσματικότητας στη φύλαξη συνόρων και στον έλεγχο της επικράτειάς της με τη στρατιωτική και αστυνομική δομή που διαθέτει, ο «συνωστισμός», όπως μας διδάξανε να λέμε, των λαθρομεταναστών και προσφύγων στα σύνορα με την Ελλάδα θα συνεχίσει να υπάρχει, παρά τις κοινές περιπολίες, αφού οφείλεται κυρίως στην εξυπηρέτηση των τουρκικών συμφερόντων. Καταρχάς, η προώθηση των μεταναστευτικών ροών από τα ανατολικά στα δυτικά σύνορα της Τουρκίας γίνεται από λαθρεμπόρους με σκοπό το κέρδος. Το κέρδος όπως μας διδάσκει και η νεοφιλελεύθερη οικονομική θεωρία είναι ένα ισχυρό κίνητρο ανάληψης δράσης και όπως συνήθως συμβαίνει σε ανάλογες περιπτώσεις δεν αποδίδεται μόνο σε ιδιώτες αλλά πιθανότατα και σε επίσημες αρχές. Έτσι, η τουρκική
οικονομία έχει να λαμβάνει από τη μετακίνηση των μεταναστών. Επίσης, η Τουρκία μέσα από συμφωνίες που έχει συνάψει με την Ε.Ε, ανεξάρτητα από το πόσο τις τηρεί, λαμβάνει πρόσθετη ενίσχυση για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού.
Άρα, τη συμφέρει να υπάρχει πρόβλημα για την Ε.Ε., ώστε η τελευταία να την έχει ανάγκη και άρα η πρώτη συνεχώς να διεκδικεί ολοένα και περισσότερα. Τέλος, εκτός των συμφωνημένων ωφελημάτων που μπορεί να πετύχει ως μέρος της επίλυσης η τουρκική πολιτική έχει ισχυρό κίνητρο να προωθεί μουσουλμάνους και Κούρδους στην Ευρώπη. Προφανώς, έχει κίνητρο να θέλει να εξοβελίσει τους Κούρδους που συρρέουν στην επικράτειά της, ώστε να μην συγχρωτίζονται με τους ντόπιους κουρδικούς πληθυσμούς. Ταυτόχρονα, γνωρίζουμε ότι η Τουρκία προσπαθεί και πετυχαίνει να πατρονάρει τις μουσουλμανικές κοινότητες. Το έχει καταφέρει στα Βαλκάνια, στην Ελλάδα, το διεκδικεί με επιτυχίες στην Ευρώπη, στην Κεντρική Ασία, ακόμη και στην Κίνα. Μέσα από τον έλεγχο μουσουλμανικών κοινοτήτων σε άλλες χώρες η Τουρκία βρίσκει έρεισμα να επεμβαίνει και να προωθεί τα συμφέροντά της.

syrian-turkey-school_custom-f9e15d4d4b7513aff6ae75799a03b2d56b4c14a8-s900-c85

Έτσι, η πρόταση για κοινές περιπολίες είναι εκτός από φαινομενικά παράλογη, αν εμβαθύνουμε, ολοφάνερα αναποτελεσματική καθώς δεν πλήττει τα κίνητρα που έχει η Τουρκία και οι λαθρέμποροι και τα οποία βοηθούν τις ροές των μεταναστών να φτάσουν από τα ανατολικά στα δυτικά της σύνορα και στη συνέχεια στην Ελλάδα. Η Τουρκία θα συνεχίσει να σπρώχνει αυτούς τους απελπισμένους ανθρώπους μακρυά της καθώς αυτό είναι το συμφέρον της. Απορώ πώς έμπειροι πολιτικοί, όπως αυτοί της Γερμανικής ηγεσίας και του Ευρωκοινοβουλίου προπαγανδίζουν αυτήν την πρόταση η οποία είναι πασίδηλα ανορθολογική ή/και παράλογη. Μήπως, άλλα είναι τα συμφέροντα που θέλουν να εξυπηρετήσουν και όχι το σκοπό που δηλώνει η πρόταση; Μήπως, το τουρκικό λόμπι και η ψηφοθηρική δύναμη της τουρκικής μειονότητας έχουν στην Γερμανία περισσότερη δύναμη από την κοινή λογική και το συμφέρον Ευρωπαίων πολιτών;

SYRIA-CRISIS/TURKEY

SYRIA-CRISIS/TURKEY

Και επειδή τα παραπάνω ερωτήματα είναι ρητορικά, περισσότερο από όλα απορώ με την εξωτερική πολιτική της Ελλάδος η οποία δεν καταδεικνύει με ενάργεια και σαφήνεια τόσο την αναποτελεσματικότητα και ανορθολογικότητα της πρότασης, όσο και τον παραλογισμό της. Ο Έλληνας υπουργός εξωτερικών απάντησε ότι κοινές περιπολίες σημαίνουν είσοδο στα ελληνικά χωρικά ύδατα κάτι που θα έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες(1). Μα αυτή είναι η ουσία; Εφόσον η Τουρκία αποδεχόταν τις διεθνείς συνθήκες που ισχύουν και διέπουν το καθεστώς στο Αιγαίο, το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, την αρμοδιότητα του Διεθνούς Δικαστηρίου για αυτά τα θέματα, τα ελληνικά χωρικά ύδατα, τον ελληνικό εναέριο χώρο και τους διεθνείς κανόνες ναυσιπλοϊας και αεροπλοϊας, τότε να κάνουμε κοινές περιπολίες. Αλλά η Τουρκία δεν δέχεται το νόμιμο. Πέραν αυτών κανείς από την Ευρώπη δεν ενδιαφέρεται για τη νομιμότητα της ελληνικής κυριαρχίας και έτσι η πληρωμένη απάντηση στην ελληνική άρνηση δεν ήταν άλλη από αυτό που είπε ο Ζαν – Κλοντ Γιουνκέρ μέσα στην Ευρωβουλή, ότι το θέμα είναι ευρωπαϊκό και όχι ελληνουτουρκικών σχέσεων, και ότι: θα απευθυνθώ στην ελληνική κυβέρνηση και θα ζητήσω να αναθεωρήσει τη θέση της(2). Μα ακριβώς επειδή είναι ευρωπαϊκό θα πρέπει σε όλα τα ευρωπαϊκά φόρα να καταδειχτεί η παράνομη συμπεριφορά της Τουρκίας και ότι αυτή είναι υπεύθυνη για την άρνησή μας. Ακριβώς επειδή το θέμα είναι ευρωπαϊκό πρέπει να καταδειχτεί η αναποτελεσματικότητα και ο παραλογισμός της πρότασης καθώς και ο παραλογισμός και η δόλια συμπεριφορά έναντι των ευρωπαϊκών δικαίων και συμφερόντων όλων όσων κάνουν τέτοιες προτάσεις. Ακριβώς επειδή το θέμα είναι ευρωπαϊκό θα πρέπει οι ευρωπαίοι εταίροι να αναρωτηθούν πώς είναι δυνατόν αυτός που έχει συμφέρον να σπρώχνει τους μετανάστες στην Ευρώπη, θα αναλάβει τη φύλαξη των συνόρων της Ευρώπης. Είναι σαν να λες στον λαθρέμπορο να ενεργήσει μέσα στην Ευρώπη. Από τη στιγμή που ο λαθρέμπορος έχει βρει τον τρόπο να ξεφεύγει από τις δαγκάνες των τουρκικών αρχών μέσα στην Τουρκία τον καλείς να βρει τον τρόπο να ξεφεύγει από τις δαγκάνες των διωκτικών αρχών και μέσα στο Αιγαίο, αν τη φύλαξη του Αιγαίου το αναλάβουν οι τουρκικές αρχές. Η πρόταση θυμίζει τη συμφωνία της διάσκεψης του Μονάχου στις 29 Σεπτεμβρίου 1938, σύμφωνα με την οποία η Τσεχοσλοβακία υποχρεώθηκε να παραχωρήσει τη Σουδητία στη Ναζιστική Γερμανία και στη συνέχεια να ικανοποιήσει τις εδαφικές βλέψεις της Πολωνίας και της Ουγγαρίας εις βάρος της. Η συμφωνία αυτή δεν απέτρεψε το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, ως οι συνυπογράφοντες φωστήρες της Άγγλοι και Γάλλοι θεώρησαν ότι θα συνέβαινε, αλλά αντιθέτως οδήγησε στο να ανοίξουν οι ορέξεις της Ναζιστικής Γερμανίας και πιθανώς να επιταχυνθεί η έναρξή του.

1411896306489_wps_8_SANLIURFA_TURKEY_SEPTEMBE

Και επειδή φαντάζομαι ότι οι πιέσεις προς την ελληνική πλευρά θα συνεχιστούν, χρέος μας είναι, πέρα από την κατάδειξη του ατελέσφορου και παράλογου της πρότασης για κοινές περιπολίες με την Τουρκία, να προτείνουμε λύσεις που θα είναι ορθολογικές και θα προάγουν βιώσιμες λύσεις για την Ευρώπη, την Ελλάδα, την Τουρκία και φυσικά τους μετανάστες που είναι τα πρώτα θύματα. Παρότι μη ειδικός θεωρώ ως λογικό η Ε.Ε. να αναλάβει όχι μόνο τη χρηματοδότηση, αλλά εξ’ ολοκλήρου τη λειτουργία και διαχείριση προσφυγικών καταυλισμών μέσα στην Τουρκία και κοντά στα σύνορα με τους τόπους από τους οποίους οι μετανάστες φεύγουν. Στους καταυλισμούς αυτούς θα γίνεται άμεση απογραφή των μεταναστών, της κατάστασής τους και των αναγκών τους. Η απογραφή αυτή θα είναι πιο έγκυρη καθώς οι μετανάστες θα συλλαμβάνονται με την είσοδό τους στη γειτονική χώρα και κατά πάσα πιθανότητα θα διαθέτουν περισσότερα ταξιδιωτικά έγγραφα από όσα έχουν όταν φτάνουν στην Ελλάδα, αφού μετά από υποδείξεις των Τούρκων λαθρεμπόρων τα πετάνε. Από εκεί και πέρα θα πρέπει σε εύλογο χρονικό διάστημα να δίνεται πολιτικό άσυλο όπου δικαιολογείται. Οι υπόλοιποι, για να μην βαρύνεται η Τουρκία θα πρέπει σταδιακά και με μέθοδο να προωθούνται σε όλες τις χώρες τις Ε.Ε., σε χώρους οργανωμένους και κατάλληλα διαμορφωμένους για παραμονή επί μακρόν μέχρι την ένταξή τους στις ευρωπαϊκές κοινωνίες ή την επαναπροώθησή τους στις πατρίδες τους.

635490606619230024-day101614x007

Ταυτόχρονα, θα πρέπει στους χώρους εγκατάστασής τους εντός της Ε.Ε. να παρέχονται προγράμματα κατάρτισης και εκπαίδευσης τόσο στους ανθρώπους που θα ενταχθούν στις ευρωπαϊκές κοινωνίες όσο και σε αυτούς που θα επιστρέψουν στις χώρες τους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εργαστεί έντιμα και με δικαιοσύνη για την επίλυση των προβλημάτων και των πολέμων που ανάγκασαν τους ανθρώπους να μεταναστεύσουν, ώστε και οι ροές να μειωθούν αλλά και η επαναπροώθηση να μην είναι εγκληματική ενέργεια. Το κακό βέβαια από την άλλη είναι ότι πολλά από τα δεινά που αναγκάζουν τους ανθρώπους να μεταναστεύουν οφείλονται στις πολιτικές των δυτικών και άρα και των ευρωπαϊκών χωρών. Φυσικά, αφού η Τουρκία συμπεριφέρεται ως να μην μπορεί να φυλάξει τα σύνορά της, θα πρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει τη φύλαξή των τουρκικών από την είσοδο των μεταναστών, ώστε αυτοί να εντοπίζονται άμεσα και να συλλαμβάνονται αντί να προωθούνται δυτικά. Επίσης, η Ε.Ε. θα πρέπει να αναλάβει σε συνεργασία με τις τουρκικές αρχές την εξάρθρωση των δικτύων μεταφοράς των μεταναστών στο Αιγαίο.

bf82a0ccd0d14262a3246406da61cc2e_18

Με τα παραπάνω τα ωφελήματα είναι πολλά. Πρώτον, θα σώζονται ζωές εκατοντάδων ανθρώπων που στον αγώνα τους να διασχίσουν την Τουρκία και το Αιγαίο χάνονται (εάν κάποιος πολιτικός στην «πολιτισμένη» Ευρώπη ή/και στην «απολίτιστη» Τουρκία νοιάζεται). Δεύτερον, η σύλληψη με την είσοδο στην Τουρκία μπορεί να επιφέρει ταχύτερη και εγκυρότερη ταυτοποίηση του μετανάστη αλλά και ταχύτερη καταγραφή των αναγκών του. Τρίτον, και βασικότερο στον αγώνα κατά του λαθρεμπορίου ψυχών, καταστέλλεται το κίνητρο που συντηρεί τους λαθρέμπορους, δηλαδή το κέρδος. Από τη στιγμή που η Τουρκία φαίνεται να μην τηρεί τα ήδη συμφωνημένα για επανεισδοχή των λαθρομεταναστών που εισέρχονται από το έδαφός της στην Ε.Ε. η μόνη λύση για να αρθεί το κίνητρο του κέρδους των εμπόρων είναι η Ε.Ε. να συλλαμβάνει τους μετανάστες εντός της Τουρκίας. Άνευ κέρδους οι ροές θα κοπάσουν και μόνο μικρά κύματα θα καταφθάνουν στην Ελλάδα. Άνευ κέρδους για τους λαθρεμπόρους τα χρήματα θα μένουν στους μετανάστες και θα αποτελούν ίσως τη μαγιά για τη νέα τους ζωή σε μια νέα χώρα ή για μια νέα ζωή στη χώρα τους, εφόσον βέβαια αυτό είναι εφικτό και ανθρώπινο να συμβεί. Τέλος, κερδίζεται πολύτιμος χρόνος από τις χώρες τις Ε.Ε. ώστε να οργανώσουν τις υποδομές τους και να δεχτούν με καλύτερους όρους τους μετανάστες η καθεμία σύμφωνα με τις δυνατότητές της, αλλά και σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες των μεταναστών.

syria_refugee_camps_turkey_reuters_650x400_big_story

Είναι χρέος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής να δείξει έμπρακτο και αποτελεσματικό ενδιαφέρον για τους μετανάστες, να απορρίπτει με σαφήνεια κάθε πρόταση παράλογη και ανορθολογική, καταδεικνύοντας με επιχειρήματα τον παραλογισμό και τον ανορθολογισμό της και να προτείνει και να διεκδικεί λύσεις που πραγματικά λύνουν το πρόβλημα σε πείσμα των μεγάλων συμφερόντων. Η ταύτιση με τα μεγάλα συμφέροντα μας κατατάσσει σε αυτούς που αδικούν, αν δεν είμαστε σε αυτούς που αδικούνται. Για αυτό πρέπει να λάβουμε θέση δίπλα στα μεγάλα δίκαια.

refugee-map-1

Πηγές:

(1) http://www.naftemporiki.gr/story/1016680/nai-kotzia-se-sunergasia-me-tourkia-oxi-se-koines-peripolies

(2) http://www.onalert.gr/stories/tagip-perna-sto-aigaio-o-juncker-mas-apeilei-gia-tin-arnisi-koinon-peripolion/45521

refugee-map-6

 

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΔΥΣΗ: Ο ΝΕΟΣ «ΙΕΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ»;

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΔΥΣΗ

Ο ΝΕΟΣ «ΙΕΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ»;

Tzixad hqdefault

«Ω Θεέ μου, δείξε μου τον εχθρό. Όταν ξέρει κανείς ποιος είναι ο εχθρός του μπορεί να τον σκοτώσει. Όμως αυτοί οι άνθρωποι με μπερδεύουν. Ποιος με πληγώνει; Ποιος καταστρέφει τη ζωή μου; Πες μου σε ποιόν ν’ ανταποδώσω τα χτυπήματα;»  Β.Σ. Νάιπουλ, In a Free State, 1971

«Αν θέλεις να πάρεις κάτι από την ψυχή της Ανατολής μην την πλησιάζεις σαν ξένη χώρα, μα σαν να επιστρέφεις στον τόπο σου –στον εαυτό σου… Μην πηγαίνεις συγκαταβατικά, ως φορέας του πολιτισμού, αλλά ως μαθητής, ταπεινός και δεκτικός».

Marcus Ehrenpreis, The Soul of East, 1927

Anoigma West

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Από την αυγή της ιστορίας η ανθρωπότητα δεν έζησε πάνω από έναν μήνα δίχως πόλεμο. Οι περισσότεροι πόλεμοι δεν ήταν απλοϊκές μανιχαϊστικές συγκρούσεις ανάμεσα σε «καλούς» και «κακούς», αλλά αποτελέσματα έντονων γεωπολιτικών, οικονομικών και πολιτιστικών ανταγωνισμών με στόχο την κυριαρχία. Πριν από δύο αιώνες ο Καρλ φον Κλαούσεβιτς, στο περίφημο σύγγραμμά του Περί του Πολέμου, είχε αποφανθεί πως «ο πόλεμος είναι μια απλή συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα». Δύο αιώνες αργότερα ο άνθρωπος συνεχίζει να πολεμά με πολιτικούς όρους, επιδιώκοντας να επιβάλει με τη βία τη θέληση και την κυριαρχία του πάνω στον αντίπαλο του.

islamophobia-640x480

Το Δώρο του Εχθρού

Στη διάρκεια του 20ου αιώνα η Δύση, που αντιπροσώπευε τις φιλελεύθερες δημοκρατίες της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, έδωσε σκληρές μάχες ενάντια στον ολοκληρωτισμό, ο οποίος εμφανίστηκε με τη μορφή της Ναζιστικής Γερμανίας και της Σοβιετικής «Αυτοκρατορίας». Τελικά νίκησε, τοποθετώντας την ελευθερία, τη δημοκρατία, αλλά κυρίως την ανθρώπινη αξιοπρέπεια στο επίκεντρο του σύγχρονου πολιτισμού. Μετά το «τρομοκρατικό Περλ Χάρμπορ» της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001 αυτό που υπήρξε ο φασισμός, ο ναζισμός και ο σταλινισμός για τον Δυτικό κόσμο του 20ου αιώνα κατέστη πλέον ο θεοκρατικός φονταμενταλισμός του Ισλάμ. Ο ισλαμικός φονταμενταλισμός κατέλαβε τη θέση που προηγουμένως κατείχε η «κόκκινη απειλή», δηλαδή ως ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός της Δύσης. Αυτή η «αλλαγή φρουράς» δεν συνέβη σε μια μέρα. Υπήρξε αποτέλεσμα ορατών και αόρατων διεργασιών που κυοφορούνταν εδώ και αρκετά χρόνια.

images

Μέχρι τη δεκαετία του 1980 η ύπαρξη της «Αυτοκρατορίας του Κακού», δηλαδή της Σοβιετικής Ένωσης και του κομμουνιστικού μπλοκ γενικότερα, συσπείρωνε τις χώρες της Δύσης και τις ωθούσε σε εξοπλιστικό αμόκ αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο «κομμουνιστικός κίνδυνος» εξαλείφθηκε και η Δύση βρέθηκε ξαφνικά στην άχαρη θέση του αμήχανου νικητή. Η «νίκη» στον Ψυχρό Πόλεμο τοποθέτησε τη Δύση κυριολεκτικά πάνω σε «αναμμένα κάρβουνα», καθώς εναπόθεσε στους ώμους της την υποχρέωση, εκτός από το να βοηθήσει τον Τρίτο Κόσμο, να συνδράμει και την πρώην κομμουνιστική Ανατολική Ευρώπη. Οι πολίτες των Δυτικών χωρών άρχισαν τότε να αναρωτιούνται για τη σκοπιμότητα διατήρησης των υπέρογκων αμυντικών δαπανών, εφόσον οι νέες συνθήκες μετακυλούσαν τους διεθνείς ανταγωνισμούς από το στρατιωτικό στο οικονομικό πεδίο. Εφόσον ο αγώνας γινόταν πλέον για τον έλεγχο των αγορών και για τη διαμόρφωση των καταναλωτικών προτιμήσεων, ποιος ο λόγος να ξοδεύονται δισεκατομμύρια, προερχόμενα από τη φορολογία απρόθυμων πολιτών, πάνω σε πανάκριβα και αντιπαραγωγικά οπλικά συστήματα τη στιγμή που δεν υπήρχε κανένας ορατός εχθρός;

Το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα της Δύσης βρέθηκε σε δύσκολη θέση κι έπρεπε να δράσει ώστε να εξασφαλίσει τα συμφέροντά του. Έπρεπε να εφεύρει γρήγορα ένα νέο εχθρό για να αισθάνονται οι πολίτες της ανεπτυγμένης Δύσης διαρκώς «υπό απειλή», έτσι ώστε να μην δυσανασχετούν για τη διατήρηση των υπέρογκων αμυντικών δαπανών. Και ο νέος αυτός εχθρός δεν ήταν άλλος από τους «κακούς» ισλαμιστές, που μέχρι τη δεκαετία του 1980 ενισχύονταν και χρησιμοποιούνταν από τη Δύση στον αγώνα της κατά των επίσης «κακών» κομμουνιστών.

Είναι ολοφάνερο πως η ύπαρξη εχθρών θεωρείται ζωτικής σημασίας για την επιβίωση του Δυτικού πολιτικοστρατιωτικού συστήματος και κυρίως για την επιβίωση των αμυντικών βιομηχανιών, που αποτελούν ένα σημαντικό τμήμα της οικονομίας πολλών χωρών του Δυτικού κόσμου. Εξάλλου, χωρίς την ύπαρξη εχθρού, ακόμη και το ΝΑΤΟ, το σημαντικότερο εργαλείο προώθησης της αμερικανικής ηγεμονίας, δεν θα είχε λόγο ύπαρξης. Για τις ΗΠΑ, μια υπερδύναμη με φιλοδοξίες και δυνατότητες παγκόσμιας εμβέλειας, ένας εχθρός αποτελεί πάντα ένα ευπρόσδεκτο δώρο, ένα άλλοθι για την επέκταση της κυριαρχίας της…

West

Η κατασκευή του «ισλαμιστή εχθρού» δεν πραγματοποιήθηκε μέσα σε μια νύχτα, αλλά σταδιακά, με την προσεκτική αξιοποίηση τραγικών γεγονότων όπως η ιρανική ισλαμική επανάσταση (1979), ο πόλεμος στον Κόλπο (1990-1991), αλλά κυρίως με την αξιοποίηση του ισλαμικού φονταμενταλισμού, η ρητορική του οποίου αποτελεί ως ένα βαθμό αντίδραση στην αποικιακή και μετα-αποικιακή «κατάκτηση» του ισλαμικού κόσμου από τη Δύση. Αυτή η νέα απειλή, εμποτισμένη στη θρησκευτική μισαλλοδοξία και γαρνιραρισμένη με θεωρίες περί «σύγκρουσης των πολιτισμών», παρουσιάστηκε ως εναλλακτική λύση στην απώλεια της «κομμουνιστικής απειλής». Οι πόλεμοι πλέον του «ελεύθερου κόσμου» αναβαπτίστηκαν σε «σταυροφορίες». Και οι στρατιωτικές επιτυχίες της Δύσης παρουσιάστηκαν ως τιμωρίες των «κακών» και «σατανικών» δυνάμεων και όχι ως ωμή επιβολή της θέλησης του ισχυρού προς τον αδύναμο.

Το 1991 ο πόλεμος κατά του Ιράκ, με πρόσχημα την απελευθέρωση του Κουβέιτ από τον «Σατανά» Σαντάμ Χουσέιν, μέθυσε το Δυτικό κόσμο, που δεν επιζητεί πλέον να κατανοήσει και να επιλύσει τα περιφερειακά προβλήματα, αλλά απλώς να καταδικάσει και να τιμωρήσει τους «κακούς», όπως έκανε και στην περίπτωση της Γιουγκοσλαβίας. Η δυτική κοινή γνώμη θέλει τους υπαίτιους και την τιμωρία τους, και όχι τις εξηγήσεις ή τη λύση των προβλημάτων. Ο τηλεθεατής αισθάνεται πλέον δικαστής σ’ ένα στημένο «δικαστήριο της ιστορίας», κρίνοντας συχνά με πλασματικές εικόνες και όχι με πραγματικές καταστάσεις. Μπορεί έτσι να προωθηθεί εύκολα η δαιμονοποίηση του «Άλλου» και η ενίσχυση της διχοτομίας Ανατολής-Δύσης.

IslamWillDominateWhiteHouse

Η κόλαση είναι οι Άλλοι!

Πριν από δύο αιώνες η Δύση, έχοντας ισχυροποιηθεί χάρη στη Βιομηχανική Επανάσταση, τον εκσυγχρονισμό και την πολιτιστική της ανάπτυξη, επιχείρησε να θέσει όλο σχεδόν τον πλανήτη υπό από τον έλεγχο της. Αυτή η προσπάθεια, που επενδύθηκε δεόντως με έναν «εκπολιτιστικό μανδύα» –αποτέλεσμα μιας αυθαίρετης θεώρησης του Δυτικού ως του μόνου «ανώτερου» πολιτισμού στη Γη–, οδήγησε στην κατασκευή της διχοτομίας Ανατολή-Δύση, όπου η Ανατολή θα έπαιζε το ρόλο του «Άλλου», όχι του απολίτιστου αλλά του διαφορετικού πολιτισμού, το «αντίπαλο δέος» της Δύσης, η οποία και αποτελούσε το ηγεμονικό σκέλος της διχοτομίας.

Για να νομιμοποιηθεί αυτή η διχοτομία επιστρατεύτηκαν ερμηνευτικά μοντέλα (γεωπολιτικά, γεωφιλοσοφικά, κοινωνικοπολιτικά, πολιτιστικά, ψυχολογικά κ.α.), που εξηγούσαν τη διαφορετική εξέλιξη της Ανατολής και της Δύσης. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το γεωφιλοσοφικό μοντέλο η Δύση αντιπροσωπεύει τη θάλασσα, ενώ η Ανατολή την ξηρά. Έτσι η πρώτη ενσαρκώνει την κινητικότητα, τη ροή, το χάος, τον φιλελευθερισμό, τον εκσυγχρονισμό και τον ορθολογισμό, ενώ η δεύτερη τη στατικότητα, την απολυτότητα, την τάξη, τη συντήρηση, το μυστικισμό και την παράδοση. Σύμφωνα με ένα άλλο «politically correct» ερμηνευτικό μοντέλο, η Δύση βασίζεται στην ετερογνωσία, ενώ η Ανατολή στην αυτογνωσία. Η ετερογνωσία οδηγεί στην επιστήμη, ενώ η αυτογνωσία στον εσωτερισμό. Η Δύση βασίζεται στη δύναμη της θέλησης, ενώ η Ανατολή στη δύναμη της σοφίας. Συνεπώς η Δύση κλίνει προς τον ορθολογισμό και τον ανθρωπισμό, ενώ η Ανατολή προς τη μεταφυσική και τη θεοκρατία.

the-west-vs-islam

Η Επινόηση του Οριενταλισμού 

Στα πλαίσια της διχοτομίας Ανατολή-Δύση επινοήθηκε και ο Ανατολισμός ή Οριενταλισμός (Orientalism), ως ένας Δυτικός τρόπος κυριαρχίας, αναδόμησης κι επιβολής της εξουσίας πάνω στην Ανατολή. Σύμφωνα με τον Edward Said ο Ανατολισμός επινοήθηκε για να υποδουλώσει πολυεπίπεδα την Ανατολή στη Δύση. Οι φορείς του στόχευαν στην εμπέδωση και διάδοση του Δυτικού τεχνολογικού και νεωτερικού τρόπου ζωής και την αλλοτρίωση των παραδοσιακών πολιτιστικών και κοινωνικών μορφωμάτων, ιδιαίτερα στην Ανατολή, όπου κυριαρχούσε ακόμη ένας πολιτισμός θεοκρατικού τύπου.

Η αντίδραση δεν άργησε να φανεί. Εμφανίστηκε κάπως όψιμα τη δεκαετία του 1970 με τη μορφή της λεγόμενης «ισλαμικής αναβίωσης», η οποία σηματοδότησε τη μαζική στροφή των μουσουλμάνων προς το Ισλάμ ως πηγή ταυτότητας, νοήματος, δύναμης και ελπίδας. Το Ισλάμ, που δεν είναι απλώς θρησκεία αλλά και τρόπος ζωής, προσέφερε «μια αξιοπρεπή ταυτότητα στις πρόσφατα ξεριζωμένες μάζες της υπαίθρου» ( Έρνεστ Γκέλνερ). Ο πυρήνας της «ισλαμικής αναβίωσης» ήταν οι μουσουλμάνοι φοιτητές και οι διανοούμενοι, που αν και αποδέχονταν τον εκσυγχρονισμό απέρριπταν ωστόσο τις αξίες και την κουλτούρα της Δύσης.

Η «ισλαμική αναβίωση» ευνοήθηκε πολύ από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου τη δεκαετία του 1970, που αύξησε τον πλούτο, την αυτοπεποίθηση και την ανεξαρτησία των μουσουλμανικών κρατών έναντι της Δύσης. Οι Άραβες του Κόλπου χρησιμοποίησαν το όπλο του πετρελαίου, που ερμηνεύτηκε μεταφυσικά ως «δώρο του Αλλάχ» στους πιστούς του, για να επιβάλουν ταπεινωτικές κυρώσεις (πετρελαϊκό εμπάργκο του 1973) στους Δυτικούς και να αποδείξουν την περιφρόνησή τους για τον χριστιανισμό. Από την άλλη οι ισλαμιστές έδρεψαν και τους καρπούς της αντικομμουνιστικής εκστρατείας της Δύσης, εισπράττοντας οικονομική, στρατιωτική και ηθική βοήθεια, εμφανιζόμενοι μάλιστα συχνά στα Δυτικά ΜΜΕ ως «μαχητές της ελευθερίας», όπως για παράδειγμα στην περίπτωση των Μουτζαχεντίν του Αφγανιστάν που μάχονταν κατά της σοβιετικής εισβολής.

Egyptian beheadings_2

Οι ακραίοι οπαδοί της «ισλαμικής αναβίωσης» είναι γνωστοί κι ως φονταμενταλιστές ή ισλαμιστές, που πιστεύουν στο θεοκρατικό έλεγχο της σκέψης και της συμπεριφοράς του ατόμου. Με τον όρο φονταμενταλισμός περιγράφεται η ιδεολογία του αντινεωτερισμού (antimodernism), που διάκειται εχθρικά απέναντι στην εκκοσμίκευση (secularism), τον «υλισμό» (materialism) και κατ’ επέκταση απέναντι στη «διεφθαρμένη Δύση». Αντιτίθεται στις πολιτικές κοινωνίες που απορρέουν από το Διαφωτισμό. Οι θεοκρατικοί φονταμενταλιστές διακατέχονται από μεταφυσικό πάθος για το θάνατο, ενώ αρνούνται απόλυτα τον «Άλλο»: δύο στοιχεία που συνιστούν μια νέα μορφή μηδενιστικού μίσους, ενός αδιέξοδου τυφλού μίσους που απεχθάνεται την ελευθερία –και συνεπώς τη δημοκρατία– και αρνείται ακόμη και την ίδια τη ζωή.

Islam No Democracy

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειώσουμε πως η θρησκεία, στο βαθμό που δεν διεκδικεί το μονοπώλιο του πνεύματος και της εξουσίας από τα λαϊκά κράτη, δεν είναι εχθρός της δημοκρατίας. Αντίθετα σε πολυθρησκευτικές κοινωνίες με ξεκάθαρο διαχωρισμό εκκλησίας-κράτους, ο θρησκευτικός πλουραλισμός ενισχύει την ζωτικότητα της δημοκρατίας. Ούτε και ο φανατισμός είναι αναγκαστικά απειλή, αλλά μόνον οι φανατικοί που πιστεύουν, όπως προαναφέραμε, στο θεοκρατικό έλεγχο της σκέψης και της συμπεριφοράς του ατόμου. Οι θρησκείες ωστόσο όπως το σκληροπυρηνικό Ισλάμ τύπου ISIS, που συνδυάζουν ολοκληρωτισμό και «παγκόσμια αποστολή», δεν μπορούν να συμβαδίσουν με τη δημοκρατία. Αυτός ο ανίερος συνδυασμός είναι εχθρός της δημοκρατίας και των ελευθεριών που παρέχει στους πολίτες της. Και είναι λογικό να βρίσκεται μονίμως σε εμπόλεμη κατάσταση μαζί της.

453288-003

Τζιχάντ και Σταυροφορίες

Είναι γεγονός πως η εχθρότητα του Ισλάμ δεν εστιάζεται αποκλειστικά απέναντι στη Δύση. Ολόκληρη η ζώνη επαφής των μουσουλμανικών χωρών με εκείνες που ανήκουν σε άλλους πολιτισμούς (Ορθόδοξο, Ινδουϊστικό, Κινέζικο και Αφρικανικό) χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα θερμή και εγγενώς συγκρουσιακή. Από την εμφάνισή του ωστόσο τον 7ο μ.Χ. αιώνα το Ισλάμ πολέμησε θανάσιμα το χριστιανικό κόσμο για εξουσία, εδάφη και ψυχές και πρέπει να σημειωθεί πως η μισή σχεδόν έκταση που καταλαμβάνει σήμερα ο ισλαμικός κόσμος άνηκε προηγουμένως στους Χριστιανούς (βόρεια Αφρική, Συρία, Μεσοποταμία, Μικρά Ασία κ.α.). Η Ευρώπη βρισκόταν κάτω από τη συνεχή απειλή του Ισλάμ σχεδόν για μια χιλιετία, από την πρώτη απόβαση των Μαυριτανών στην Ισπανία ως τη δεύτερη πολιορκία της Βιέννης (1683) από τους Οθωμανούς. Κατάφερε όμως να αποκρούσει τις εισβολές και στη συνέχεια να αντεπιτεθεί, θέτοντας το μεγαλύτερο τμήμα του μουσουλμανικού κόσμου κάτω από την κυριαρχία της.

«Η Ρώμη (σ.σ. Δύση) είναι ο εχθρός μας ως την Ημέρα της Κρίσεως», υποστηρίζουν οι φανατικοί ισλαμιστές, που ερμηνεύουν το Κοράνι αποσπασματικά επιδιώκοντας τη δαιμονοποίηση της Δύσης. Χρησιμοποιώντας φράσεις του Κορανίου όπως «…για τους απίστους έχουμε ετοιμάσει οδυνηρή τιμωρία», οι φονταμενταλιστές επιδιώκουν να νομιμοποιήσουν την επιθετική αντίδρασή τους βαπτίζοντας την «ιερό πόλεμο» (Τζιχάντ).

isis-brand-goes-global-marketing-jihad-allah-islam-terrorists-muslims-death-toll-01

Η σύγκρουση ανάμεσα στο χριστιανικό και στο μουσουλμανικό κόσμο εντείνεται, παραδόξως, κι από τα κοινά τους στοιχεία. Και οι δύο θρησκείες (Χριστιανισμός και Ισλάμ) είναι μονοθεϊστικές, εμπορευόμενες μάλιστα από το ίδιο ιερό κείμενο, τη Βίβλο, όμως στην κοσμοθέαση τους υπάρχει πάντα το «Εμείς» και οι «Άλλοι». Και οι δύο θρησκείες είναι οικουμενικές, ισχυριζόμενες ότι κατέχουν τη «μόνη εξ αποκαλύψεως αλήθεια», και διεκδικούν για λογαριασμό τους το μεταφυσικό μονοπώλιο των πιστών τους. Και οι δύο θρησκείες έχουν εσχατολογικές αντιλήψεις για την ιστορία, αντίθετα με τις κυκλικές ή στατικές αντιλήψεις των άλλων πολιτισμών. Και οι δύο θρησκείες μόλις τους δινόταν η ευκαιρία επεκτείνονταν μέσω των κατακτήσεων και γι’ αυτό διαθέτουν τις ταυτόσημες έννοιες του «Τζιχάντ» και της «Σταυροφορίας»…

Η βασικότερη διαφορά μεταξύ τους απορρέει από το γεγονός ότι το Ισλάμ αποτελεί τρόπο ζωής, που ενώνει τη θρησκεία με την πολιτική, ενώ στη Δύση ο διαχωρισμός Θεού και Καίσαρος ισχύει εδώ και αιώνες. Το Ισλάμ δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στα δεδομένα και στις αξίες του σύγχρονου δημοκρατικού κόσμου και των ανοικτών, ορθολογικών κοινωνιών, επειδή βρίσκεται κατά μία έννοια στο δικό του «Μεσαίωνα», καθώς έχουν περάσει μόνον 14 αιώνες από την εμφάνιση του στο προσκήνιο της ιστορίας. Έτσι ο ισλαμικός φονταμενταλισμός του 20ου αιώνα, θα μπορούσε να συγκριθεί με το χριστιανικό σταυροφορικό πάθος του 12ου μ.Χ. αιώνα. Όπως είπε χαρακτηριστικά σε συνέντευξη του στην εφημερίδα Μακεδονία ο Έλληνας μουσουλμάνος Ιμπραήμ Ονσούνογλου, ψυχίατρος και πρώην βουλευτή: «Η διαφορά του Ισλάμ με τις άλλες θρησκείες είναι ότι δεν έζησε Διαφωτισμό, όπως ο Χριστιανισμός, κι έτσι οι αξίες που κρατούν το Ισλάμ ακόμη ζωντανό δεν έχουν ξεπεραστεί». Καθόλου παράξενο που οι φιλελεύθερες αξίες δεν μπορούν ακόμη να ριζώσουν στο αφιλόξενο περιβάλλον της ισλαμικής κουλτούρας, που βιώνει ακόμη ένα είδος «Μεσαίωνα»…

IslamWillDominateWhiteHouse

Ο ακήρυχτος πόλεμος Ισλάμ-Δύσης

Η αντιπαλότητα Δύσης-Ισλάμ πηγάζει κι από το γεγονός πως οι μουσουλμάνοι πιστεύουν ακράδαντα για την ανωτερότητα της κουλτούρας τους, ενώ ταυτόχρονα βασανίζονται από έμμονες ιδέες για την κατωτερότητα της δύναμής του. Μισούν, αλλά ταυτόχρονα φοβούνται τη Δύση, που τη βλέπουν ως την πηγή του υλισμού, της διαφθοράς και της ανηθικότητας. Από την άλλη η Δύση πιστεύει όχι μόνον στην ανωτερότητα του πολιτισμού της αλλά και στην παγκοσμιότητα του και γι’ αυτό χρησιμοποιεί τη δύναμή της για την εξάπλωση αυτού πολιτισμού σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Παρά την αναμφισβήτητη προς το παρόν πρωτοκαθεδρία της Δύσης υπάρχει ένας σημαντικός παράγοντας που γέρνει αποφασιστικά υπέρ του Ισλάμ: η δημογραφία. Ενώ ο αριθμός των χριστιανών συνεχίζει να αυξάνεται πληθυσμιακά λόγω του προσηλυτισμού (κυρίως στην υποσαχάρια Αφρική και στην ανατολική Ασία), ο μουσουλμανικός πληθυσμός μεγευνθύνεται εξ αιτίας της ταχείας δημογραφικής του αύξησης. Έτσι, ενώ σήμερα αποτελούν το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού το 2025 οι μουσουλμάνοι θα αποτελούν σχεδόν το 30% του πληθυσμού της Γης. Ο ισλαμικός κόσμος γνωρίζει μια πρωτοφανή δημογραφική έκρηξη. Για παράδειγμα το Πακιστάν από τα σημερινά 141 εκατομμύρια κατοίκους θα φθάσει τα 267 εκατομμύρια το έτος 2050 μ.Χ., η Αίγυπτος από 83 εκ. θα γίνει 120 εκ. , το Αφγανιστάν από 24 εκ. θα γίνει 67 εκ., και η Σαουδική Αραβία από 22 εκ. θα εκτιναχθεί στα 91 εκ. το έτος 2050! Αυτή η αλματώδης δημογραφική αύξηση δεν μπορεί ωστόσο να συνεχίζεται για πολύ ακόμη. Οι δημογραφικές δεξαμενές του ισλαμικού κόσμου προβλέπεται να εξαντληθούν γύρω στο 2030 μ.Χ, και τότε η «ισλαμική αναβίωση» θα χαθεί στην ιστορία, επειδή δεν θα μπορεί πλέον να στηριχτεί στις μάζες των γεμάτων αδρεναλίνη αλλά χωρίς προοπτικές νέων των ισλαμικών χωρών.

islam_decline 

EURABIA

Ωστόσο, κατά την περίοδο της δημογραφικής έκρηξης του μουσουλμανικού κόσμου, υπάρχει ένας ορατός κίνδυνος για τη Δύση και ιδιαίτερα για την Ευρώπη: η ισλαμοποίηση μέσω της μετανάστευσης. Ανέκαθεν οι «πιστοί» μετακινούνταν και εγκαθίσταντο σε περιοχές των «απίστων», ακολουθώντας τα λόγια του Μωάμεθ: «Όπου εγκατασταθούν ο Μουσουλμάνοι, εκεί είναι και η πατρίδα τους». Ήδη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες ζουν εκατομμύρια μουσουλμάνοι (στη Γαλλία αποτελούν το 9% του πληθυσμού). Υπάρχουν αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις που διαθέτουν ήδη «μουσουλμανικά γκέτο» (π.χ. Βερολίνο), όπου απαγορεύεται η είσοδος στους μη μουσουλμάνους.

Προς το παρόν στην Ευρώπη δεν μπορούν να «λάμψουν» τα σπαθιά του Ισλάμ, με εξαίρεση βέβαια τις σποραδικές τρομοκρατικές επιθέσεις. Αυτό όμως θα συμβεί όταν ο αριθμός των «πιστών» φθάσει σ’ έναν εύλογο ποσοστό π.χ. στο 30% του πληθυσμού τα των χωρών που τους φιλοξενούν. Τότε ενδέχεται να ζητήσουν κι άλλα δικαιώματα και κυρίως να «διορθώσουν» την συμπεριφορά του περιγύρου τους, ώστε οι «άπιστοι» να μην «μολύνουν» το ισλαμικό περιβάλλον με τη συμπεριφορά τους. Έτσι θα αναγκάσουν π.χ. τις «ανήθικες» Ευρωπαίες να μην προκαλούν τις «ηθικές» μουσουλμάνες με το προκλητικό ντύσιμο και τη συμπεριφορά τους…

Islam Woman tumblr_lfai3eqBwp1qzo0vqo1_500

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΑ

Από την άλλη είναι ξεκάθαρο πως ο «Δούρειος Ίππος» για την ουδετεροποίηση του ισλαμικού κόσμου είναι τα δικαιώματα της γυναίκας. Η μαζική και «νόμιμη» καταπίεση του γυναικείου φύλου τροφοδοτεί την επιθετική και μισαλλόδοξη συμπεριφορά των αρσενικών μουσουλμάνων. Αν επικρατήσει η άποψη ότι η γυναίκα δεν είναι ιδιοκτησία του άνδρα κι αν απαγορευτεί η ισλαμική «ενηλικίωση» της στην ηλικία των εννέα ετών, η γυναικεία «περιτομή» ή κλειτοριδεκτομή (αφαίρεση κλειτορίδας), το «δικαίωμα» του άνδρα να χειροδικεί πάνω της, η πολυγαμία κ.α. τότε ο ισλαμικός κόσμος δεν θα είναι πια ο ίδιος. Η συνειδητοποίηση των γυναικών του ισλαμικού κόσμου ότι πρέπει να έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους άνδρες, θα ανατρέψει πολλές από τις αρνητικές κι επιθετικές συμπεριφορές αυτού του πολιτισμικού χώρου.

isis-women-terrorists-3

Στα μάτια των μουσουλμάνων η Δύση είναι «άθεη», καθώς η εκκοσμίκευση επιτρέπει στους πολίτες των Δυτικών χωρών να μην ασπάζονται, αν το επιθυμούν, καμία θρησκεία και στα κράτη τους να μην «θρησκεύονται» (εξαίρεση αποτελεί βέβαια η Ελλάδα). Η ειρωνεία είναι ότι κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου η Δύση κατηγορούσε το αντίπαλο της κομμουνιστικό μπλοκ ως «αθεϊστικό», ενώ σήμερα οι μουσουλμάνοι χαρακτηρίζουν τη Δύση ως «άθεη»…

Τόσο το Ισλάμ, όσο και η Δύση εκμεταλλεύονται το ένα τις αδυναμίες και τα μειονεκτήματα του άλλου. Οι ισλαμιστές τρομοκράτες εκμεταλλεύονται τις ανοικτές κοινωνίες της Δύσης για να τοποθετούν βόμβες, να κάνουν αεροπειρατείες και να πραγματοποιούν τυφλά χτυπήματα με αθώα θύματα. Από την άλλη οι στρατιωτικοί μηχανισμοί της Δύσης εκμεταλλεύονται τους απροστάτευτους εναέριους χώρους των ισλαμικών χωρών για να βομβαρδίζουν ανενόχλητοι τους στόχους τους. Ένας ακήρυχτος πόλεμος βρίσκεται εδώ και χρόνια σε εξέλιξη και αναμένεται να ενταθεί εξ αιτίας της εκστρατείας αντιποίνων που ξεκίνησαν μετά την 11η Σεπτεμβρίου του 2001 οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι τους. Από το μέγεθος και το μήνυμα των αμερικανικών αντιποίνων και από την αντιδυτική κινητοποίηση και συσπείρωση των μαζών των ισλαμικών χωρών, θα εξαρτηθεί αν αυτός ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας εκφυλιστεί σε νέο «ιερό πόλεμο» ανάμεσα στη Δύση και στο Ισλάμ…

three-faiths-one-god

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Arsham Momeni, Ισλάμ, Επεκτατισμός και Βία, Αφοί Κυριακίδη 1997

Σάμιουελ Π. Χάντινγκτον, Η Σύγκρουση των Πολιτισμών και ο Ανασχηματισμός της Νέας Παγκόσμιας Τάξης, TERZOBOOKS 1998

Γιώργος Στάμκος, Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους: Ο Ελληνισμός την Εποχή της Παγκοσμιοποίησης, ΑΡΧΕΤΥΠΟ 2000

Άλβιν Τόφλερ, Νέες Δυνάμεις, Κάκτος 1991

Carl W. Ernst, Σουφισμός: Η Φιλοσοφία και η Πρακτική της Μυστικής Παράδοσης του Ισλάμ, ΑΡΧΕΤΥΠΟ 2001

east-west-bridge

ΔΙΑΒΑΣΤΕ 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ

Ελληνική Γεωφιλοσοφία και οι Προκλήσεις της Παγκομιοποίησης

geopolitiki-book

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ»;

 

To βιβλίο στοιχίζει 18 ευρώ και σας αποστέλλεται άμεσα (μέσω ΕΛΤΑ) στη διεύθυνσή σας με ΔΩΡΕΑΝ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής.

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215

ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: stamkos@post.com

geopolitiki-stamkos1

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΧΕΙ ΕΞΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΜΟΝΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

Πιόνια στη μεγάλη γεωπολιτική σκακιέρα;

Πιόνια στη μεγάλη γεωπολιτική σκακιέρα;

 

Κρίσιμες οι στιγμές για την Ελλάδα και τον Ελληνισμό. Κρίσιμες οι στιγμές για την Ευρώπη και τον κόσμο. Κρίσιμη στιγμή και για την αριστερά της κοινωνικής ισότητας και της άμεσης κοινωνικής δημοκρατίας. Καμιά δικαιολογία για σιωπή, γιατί υπάρχουν στιγμές που η σιωπή δεν είναι χρυσός, αλλά συνενοχή.

 Γράφει ο Κώστας Λάμπος

Ο συγγραφέας Κώστας Λάμπος

Η καλπάζουσα καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση με πρωτεργάτη τον αμερικανισμό[1] οικοδομεί ‘δια πυρός και σιδήρου’ τη Νέα Τάξη Πραγμάτων της ‘μιάς παγκόσμιας κυβέρνησης’ και της μιας και μοναδικής αλήθειας, με στόχο έναν μονοπολικό καπιταλιστικό κόσμο, στον οποίο το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού θα ελέγχει, με τη βοήθεια τω σκοταδιστικών μύθων και των εξουσιαστικών ιδεολογιών, την παγκόσμια οικονομία και θα ασκεί απόλυτη εξουσία πάνω στο υπόλοιπο 99% της ανθρωπότητας.

Για την επιτυχία αυτού του σχεδίου ο αμερικανισμός  έπρεπε να βγάλει από τη μέση τον
βασικό ανταγωνιστή του, την Σοβιετική Ένωση, πράγμα που το κατάφερε οικοδομώντας την αμερικανοκινεζική προσέγγιση και συνεργασία με πρωτεργάτες τον Κίσινγκερ και τον Μπρεζίνσκι[2] που όξυναν τις σινοσοβιετικές σχέσεις, διέφθειραν και αποδυνάμωσαν την αστική κρατικοκαπιταλιστική άρχουσα τάξη και τη σοβιετική νομενκλατούρα, με αποτέλεσμα αντί αυτή να κάνει από τον λεγόμενο ‘υπαρκτό σοσιαλισμό’ ένα βήμα μπροστά προς τον σοσιαλισμό της άμεσης κοινωνικής δημοκρατίας, έκανε ένα βήμα πίσω προς τον υπαρκτό καπιταλισμό. Αυτές οι εξελίξεις γιορτάστηκαν ως ο θρίαμβος της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας και του αμερικανισμού και ως θάνατος του σοσιαλιστικού οράματος με την έννοια ενός αντικαπιταλιστικού κόσμου της κοινωνικής ισότητας και της αταξικής κοινωνίας. Πολλοί πίστεψαν πως μετά την κατάρρευση του σοβιετικού πόλου του διπολισμού, ο επόμενος, ο 21ος, αιώνας θα ήταν ο αιώνας του αμερικανισμού και της οικοδόμησης ενός μονοπολικού κόσμου, αλλά τα γεγονότα τους διέψευσαν, γιατί:

  • η ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας χρησιμοποίησε την αμερικανική οικονομική συνεργασία για την οικοδόμηση μιας ραγδαία αναπτυσσόμενης και αυτόνομης καπιταλιστικής Κίνας[3] το μέγεθος της οποίας σταδιακά την αναδείχνει σε μεγάλη παγκόσμια οικονομική και στρατιωτική δύναμη, διεκδικητή της παγκόσμιας ηγεμονίας,
  • η Ρωσία, διατηρώντας το πυρηνικό της οπλοστάσιο σχεδόν άθικτο, κατάφερε, χάρη στις άφθονες πλουτοπαραγωγικές πηγές της και στο πείσμα του ρώσικου λαού να ανασυγκροτηθεί γρήγορα από κρατικοκαπιταλιστική σε ιδιωτικοκαπιταλιστική οικονομία και να ξαναδιεκδικήσει ρόλο μεγάλης δύναμης και τρίτον,
  • η Ευρωπαϊκή Κοινότητα μετεξελίχθηκε σε Ευρωπαϊκή Ένωση με στόχο τις Ενωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, το ειδικό βάρος της οποίας την καθιστούσε παράγοντα ειρήνης, προόδου και ρυθμιστή των παγκόσμιων εξελίξεων.

Αυτές οι εξελίξεις ανάγκασαν τον αμερικανισμό να επανασχεδιάσει την στρατηγική του για την παγκόσμια ηγεμονία του. Βασικός αντίπαλός του παραμένει, μέχρι την τελευταία δεκαετία του 20 αιώνα, η Ρωσία η οποία θα μπορούσε χάρη στο μεγάλο μέγεθός της, στον τεράστιο φυσικό και ορυκτό πλούτο της με κορυφαίο τον τομέα των ορυκτών καυσίμων να εξελιχθεί σε στρατηγικό σύμμαχο της, κατά μεγάλο ποσοστό ενεργειακά εξαρτημένης από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, Ευρωπαϊκής Ένωσης, οπότε η απειλή της οριστικής ματαίωσης της ηγεμονίας του αμερικανισμού γινόταν ορατότερη. Συνεπώς ο αμερικανισμός έπρεπε να ματαιώσει αυτή ην πιθανότητα και γι’ αυτό ήταν αναγκαίο να εκτραπεί η Ευρωπαϊκή Ένωση από τον αρχικό στρατηγικό προσανατολισμό της, πράγμα που μπόρεσε να το επιτύχει με την ενίσχυση του ρόλου της Γερμανίας στα πλαίσια της ΕΕ, τόσο με την επανένωσή της, όσο και με την τεχνητά εσπευσμένη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε βάρος της εμβάθυνσής της, με τις πρώην ‘Σοβιετικές Δημοκρατίες’ και τις άλλες ‘σοσιαλιστικές’ χώρες της Ανατολική Ευρώπης που με τις λεγόμενες δολαριοκινούμενες ‘πορτοκαλί επαναστάσεις’ εξελίχτηκαν σε δορυφόρους και δούρειους ίππους του αμερικανισμού. Σε όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε και τη βάρβαρη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας από το ΝΑΤΟ με την υπογραφή «των προθύμων συμμάχων» και την παραχώρηση των χωρών των βοριοδυτικών Βαλκανίων στη γερμανική επιρροή, με προφανή συμφωνία τα νοτιοανατολικά Βαλκάνια να μείνουν υπό αμερικανικό έλεγχο με σκοπό την αποκοπή της Ρωσίας από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο. Έτσι γεννήθηκε ο νεογερμανισμός[4] ως εταίρος/σύμμαχος του αμερικανισμού και ως δύναμη γερμανοποίησης και στην ανάγκη ακόμα διάλυσης της ΕΕ και επιστροφής της Ευρώπης στον καταστροφικό γερμανικό εθνικισμό του 19ου και του 20ου αιώνα, για να μην μπορέσουν ποτέ οι λαοί της Ευρώπης να πραγματοποιήσουν το κοινό τους όραμα για μια ανεξάρτητη, προοδευτική, αντικαπιταλιστική Ευρώπη των Λαών και όχι των κεφαλαίων.

Γεωπολιτική Ελλάδας

Σε αυτόν το σχεδιασμό έπρεπε να υπονομευτεί ο σκληρός πυρήνας της ΕΕ, οι χώρες της Ευρωζώνης και ιδιαίτερα το στοιχείο που παρά τις όποιες αδυναμίες και αντιφάσεις τις ένωνε, δηλαδή του κοινό νόμισμα, το Ευρώ (€), που άρχισε να απειλεί δυναμικά τη θέση του δολάριου ($), ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Αποτέλεσμα ήταν ο πόλεμος δολαρίου ενάντια στο Ευρώ. Όπως είναι γνωστό σε κάθε πόλεμο τα πρώτα χτυπήματα γίνονται σε βάρος των πιο αδύναμων σημείων του αντιπάλου. Εσωτερικοί και εξωτερικοί παράγοντες φρόντισαν αυτός ο αδύναμος κρίκος της ΕΕ και της Ευρωζώνης να είναι η Ελλάδα, το διαχρονικό μήλο της έριδας’, εξαιτίας της εξαιρετικής γεωστρατηγικής σημασίας θέσης της, μεταξύ των εκάστοτε μεγάλων δυνάμεων που διεκδικούν τον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής. Φαίνεται πως η Γερμανία, ιδιαίτερα μετά την επιστημονική επιβεβαίωση ύπαρξης αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων ορυκτών καυσίμων[5] στην ηπειρωτική χώρα, στα ελληνικά χωρικά ύδατα και στην ευρύτερη περιοχή, φρόντισε να εντάξει την Ελλάδα στη σφαίρα επιρροής της και προφανώς παρά την αντίθετη συμφωνία της με τις Ενωμένες Πολιτείες Αμερικής. Με τις αθρόες γερμανικές επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς της Ελληνικής οικονομίας και τις προνομιακές εμπορικές σχέσεις στη βάση καταχρηστικών δανείων, της οικονομικής και πολιτικής διαπλοκής, ο νεογερμανισμός οδήγησε τη χώρα στην υπερχρέωση και στα γνωστά προγράμματα λιτότητας και τελικά στην πραγματική χρεοκοπία[6]. Φαίνεται πως οι Ενωμένες Πολιτείες Αμερικής προσπάθησαν να αναπροσανατολίσουν την Ελλάδα με την προώθηση του Γεωργίου Α. Παπανδρέου στην κυβέρνηση, ο οποίος ματαίωσε την κατασκευή του βουλγαροελληνικού τμήματος του ρωσοευρωπαϊκού αγωγού φυσικού αερίου (south stream) και προσανατόλισε την εκμετάλλευση των ελληνικών κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου από αμερικανικές εταιρείες στον άξονα Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ. Παράλληλα και με το πρόσχημα της έλλειψης της αναγκαίας τεχνογνωσίας για την, στα πλαίσια της ΕΕ, αντιμετώπιση του ελληνικού δημοσιονομικού προβλήματος και την ρύθμιση του εξωτερικού χρέους της Ελλάδας άνοιγε την πόρτα για να εγκατασταθεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ως διαχειριστής ευρωπαϊκών οικονομικών θεμάτων, πράγμα που καθιστούσε το ΔΝΤ και κατά συνέπεια τις ΕΠΑ ρυθμιστή των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Η αποδοχή της πρότασης Παπανδρέου για τη συμμετοχή του ΔΝΤ στις ευρωπαϊκές υποθέσεις και στη ρύθμιση του ελληνικού χρέους από τη Γερμανία θα μπορούσε να κατανοηθεί μόνο σαν ένας αντιευρωπαϊκός αμερικανογερμανικός συμβιβασμός για συνεργασία και συνδιαχείριση της περιοχής.

Η στάση της γερμανοκρατούμενης ΕΕ στα διεθνή θέματα, όπως αυτά της Βόρειας Αφρικής, της Μέσης Ανατολής, της Ασίας, της Ανατολικής Ευρώπης με επίκεντρο την Ουκρανία με προφανή στόχο τη διεθνή απομόνωση της Ρωσίας αποκαλύπτει το ρόλο της Γερμανίας να σύρει ολόκληρη την ΕΕ πίσω από το σχέδιο του αμερικανισμού να επιβάλλει με την οικονομική και την πολεμική βία την παγκόσμια ηγεμονία του με γκάουλάϊτερ τη Γερμανία στην Ευρώπη.

Δυστυχώς οι ευρωπαϊκοί λαοί δεν μπόρεσαν ακόμα να συνειδητοποιήσουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ότι καλύτερο κατάφεραν στην ιστορία τους και στην ιστορία της ανθρωπότητας και γι’ αυτό την άφησαν και συνεχίζουν να την εμπιστεύονται στα ματωμένα χέρια των κεφαλαιοκρατών και στα βρώμικα μυαλά των πολιτικών υπαλλήλων τους, αντί να επεξεργαστούν ένα κοινό όραμα για μια ανεξάρτητη ΕΕ από τον αμερικανισμό με αντικαπιταλιστικό προσανατολισμό στην προοπτική της κοινωνικής ισότητας, της άμεσης δημοκρατίας με περιεχόμενο την αταξική κοινωνία. Αντί γι’ αυτό και παρά την μεγάλες αγωνιστικές ουμανιστικές ευρωπαϊκές παραδόσεις ακολουθούμε θρησκευτικούς μύθους, ιδεαλιστικές φιλοσοφίες και εξουσιαστικές ιδεολογίες που μας στοιχίζουν πίσω από τις εφιαλτικότερες εμπειρίες του μεσαίωνα, του εθνικοσοσιαλισμού του φασισμού και του κρατικοκαπιταλισμού.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες ο Ελληνικός λαός, αγανακτισμένος από την ανικανότητα του καπιταλισμού να δίνει λύσεις στα κοινωνικά προβλήματα και από τη σκληρότητα του νεογερμανισμού που φέρει την κύρια ευθύνη για τη σημερινή οικονομική και κοινωνική εξαθλίωσή του, αλλά και παραπλανημένος από συστημικές πολιτικές κομματικές γραφειοκρατίες και ψευδοαριστερές εξουσιαστικές πρωτοπορίες που συνειδητά ψευδόμενοι του υπόσχονται καλύτερες μέρες σε συνθήκες καπιταλισμού, οδηγείται σε πορεία εξόδου από την ΕΕ, στον ‘παράδεισο της Δραχμής’, στη βοήθεια από το Μόσκοβο, τον κίτρινο δράκο, ή ακόμα και από την ‘πέραν του Ατλαντικού μεγάλη δημοκρατία’ που ως αμερικανισμός μακελεύει την ανθρωπότητα επιβάλλοντας την καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Οι πολιτικές δυνάμεις που συγκροτούν τη σημερινή κυβέρνηση αντί να αριστεροποιήσουν την ελληνική, και σε συνεργασία με άλλες προοδευτικές δυνάμεις της ΕΕ, και την ευρωπαϊκή κοινωνία και να την καταστήσουν ικανή να αυτοκυβερνιέται, προτίμησαν από ιδιοτέλεια ή από νοσηρή ιδεοληψία να λαϊκίσουν σε τέτοιο βαθμό υποσχόμενοι πράγματα που σε συνθήκες καπιταλισμού και στα πλαίσια της άκρως συντηρητικής φιλοσοφίας και δομής της σημερινής ΕΕ δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν, χωρίς τη συστράτευση της αποφασιστικής πλειονότητας των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού της Ενωμένης Ευρώπης που σταθερά αγωνίζονται με το ρεαλισμό των σύγχρονων κοινωνικών κινημάτων, για την κοινωνική ισότητα έξω και πέρα από τον καπιταλισμό. Οι επαναστατημένες και όχι επαναστατικές, με την έννοια της ωριμότητας της κοινωνίας να πραγματοποιήσει βαθιές οικονομικές και κοινωνικές τομές, ‘πρωτοπορίες’ αντιμετωπίζουν τώρα την αδυναμία τους όχι να κάνουν τον καπιταλισμό καλύτερο με ‘αριστερή διαχείριση’, αλλά να υπερασπιστούν αποτελεσματικά τη θέση της Ελλάδας μέσα στην ΕΕ και στη Ευρωζώνη για την ενίσχυση του κοινού αγώνα δίπλα στους άλλους λαούς της ΕΕ για την μετεξέλιξή της σε προοδευτική δύναμη απαλλαγμένεη από τον θανάσιμο αμερικανικό εναγκαλισμό, σε δύναμη αντιπαγκοσμιοποίησης, αντιηγεμονισμού, αντικαπιταλιστικής αλλαγής στην προοπτική της άμεσης δημοκρατίας σε τοπικό, εθνικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο, που θα ανοίξει το δρόμο για μια Παγκόσμια Αμεσοδημοκρατική Συνομοσπονδία στα πλαίσια ενός Οικουμενικού Ουμανιστικού Πολιτισμού.

Αμεση δημοκρατία λαμπος

Μπροστά σ’ αυτή την αδυναμία της η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ προσπαθεί να μετακυλήσει την αδυναμία της να κυβερνήσει στις πλάτες του ελληνικού λαού με ένα δημοψήφισμα οπερέτα, που κάτω από τις σημερινές συνθήκες όχι μόνο δεν έχει καμιά σχέση με δημοκρατία, αλλά ανοίγει δρόμους για νέο εθνικό διχασμό, για την ενοχοποίηση κάθε προοδευτικής και αριστερής πολιτικής πρότασης και για αυταρχικές, αντιλαϊκές εξελίξεις που θα έχουν ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση της Ελλάδας από τη φυσική της οικογένεια που είναι οι άλλοι ευρωπαϊκοί λαοί.

Το χειρότερο από όλα τα λάθη της αφύσικης κυβερνητικής συνύπαρξης σοσιαλδημοκρατών και δογματικών ακρο‘αριστερών’ με ακροδεξιούς είναι το γεγονός πως στη μανία τους να τους παραχωρηθεί η κυβερνητική εξουσία αγνόησαν ή αδιαφόρησαν για τους γεωπολιτικούς κινδύνους που καραδοκούν να κατασπαράξουν μια αποδυναμωμένη και ξεκομμένη από τους λαούς της υπόλοιπης Ευρώπης Ελλάδα. Η γειτονική Τουρκία παρά την διεθνή απομόνωσή της υποσχέθηκε χθες υποκριτικά υποστήριξη στην Ελλάδα εκτός του Ευρώ για μια «δίκαιη μοιρασιά του Αιγαίου», αργότερα και της Θράκης και τα αμερικανοφασιστικά τσακάλια στα βόρεια σύνορα της χώρας καραδοκούν και περιμένουν το σύνθημα του αμερικανισμού για να ξανακάνουν τα Βαλκάνια, την πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης, πολεμικό θέατρο του κόσμου και αφορμή για μια παγκόσμια σύρραξη με στόχο τη διάλυση της ΕΕ, την καταστροφή Ρωσίας και στο βάθος ακόμα και της Κίνας, που στέκονται για τους δικούς τους λόγους η κάθε μια εμπόδιο στην παγκόσμια ηγεμονία του αμερικανισμού με τη βοήθεια του νεογερμανισμού.

Οι πλάτες της Ελλάδας μπορεί να είναι πολύ μικρές, αλλά η ιστορία της και η συμβολή της στην ανάπτυξη του ανθρώπινου πολιτισμού είναι πολύ μεγάλη για να παίξει ένα τέτοιο ρόλο και κανένας δεν έχει το δικαίωμα να την σπρώξει σε ένα τέτοιο έγκλημα που θέλει μέτρο όλων των πραγμάτων τα κέρδη και την εξουσία του κεφαλαίου, γιατί η Ελλάδα δίδαξε την ανθρωπότητα να παλεύει για έναν καλύτερο κόσμο όπου μέτρο όλων των πραγμάτων δεν είναι ούτε ένας κάλπικος θεός, ούτε μια μαφιόζικη εξουσία και ένας αιματοβαμμένος πλούτος, αλλά ό άνθρωπος. Όσοι ξεκινήσανε αυτή την περιπέτεια από καλή πρόθεση και συνειδητοποιούν ότι κάνανε λάθος ή τους εκμεταλλεύτηκαν κάποιοι που θέλανε να εκθέσουν την Ελλάδα και την Ευρώπη στα επικίνδυνα σχέδιά τους, ας σταματήσουν έστω την τελευταία στιγμή αυτή την τραγική εξέλιξη και ας προσπαθήσουν με δική τους πρωτοβουλία να χτίσουν μια γνήσια εθνική ενότητα που θα επαναδιαπραγματευθεί μια καλύτερη λύση, όπως έκαναν και άλλοι λαοί, που βρέθηκαν σε κάποια αντίστοιχη θέση, με καλύτερα αποτελέσματα. Χωρίς να ξεχάσουμε ποτέ ότι όσο θα υπάρχει καπιταλισμός, ευρωπαϊκού, αμερικανικού, ρωσικού ή κινεζικού τύπου και πολύ περισσότερο παγκοσμιοποιημένου τύπου, τόσο θα υπάρχουν μνημόνια, ρεμούλες, ανεργίες, φτώχια, εκμετάλλευση, πόλεμοι και βαρβαρότητα, από τα οποία οι κοινωνίες και η εργαζόμενη ανθρωπότητα πρέπει να μάθουν ότι το έργο της απελευθέρωσής τους δεν ανήκει σε κανέναν θεό, βασιλιά, προφήτη, ηγέτη και αρχηγό και δεν μεταβιβάζεται σε πρόθυμους επαγγελματίες πολιτικούς και εξουσιαστικές πρωτοπορίες, γιατί ήταν και παραμένει αποκλειστικά δική της υπόθεση και δικό της έργο. Ας απαλλάξει η κυβέρνηση τους Έλληνες που θεωρούν το ΟΧΙ ως έξοδο της Ελλάδας από το Ευρώ από τη βαριά κατηγορία ότι με το ΝΑΙ επιλέγουν σοκαριστικά μνημόνια, περικοπές συντάξεων και άλλα ανατριχιαστικά πράγματα, γιατί αυτοί με το ΝΑΙ επιλέγουν παραμονή εντός της ΕΖ και της ΕΕ, αλλά και εκείνους που επιλέγουν το ΌΧΙ ότι είναι οι ολετήρες της Ελλάδας στην περίπτωση που αυτή η επιλογή οδηγήσει την Ελλάδα εκτός Ευρωζώνης και ΕΕ. Το μόνο που δεν χρειάζεται σήμερα ο Ελληνικός λαός είναι ένας νέος διχασμός, που όπως κάθε προηγούμενος θα οδηγήσει τη χώρα 50 χρόνια πίσω σε πατριδοκάπηλους και σε ‘μιάσματα’. Ας απαλλαγούμε από τον μηδενισμό του ‘εδώ και τώρα’, ‘όλα ή τίποτα’, γιατί τίποτα δεν χαρίζεται, αλλά όλα κατακτώνται με αγώνες και ας οργανώσουμε κοινωνικούς αγώνες για έναν καλύτερο κόσμο, για μια καλύτερη Ευρώπη για μια καλύτερη Ελλάδα, για μια καλύτερη, σύγχρονη Ουμανιστική Αριστερά της Άμεσης Δημοκρατίας.

Αυτή η πραγματικότητα ορίζει τη μορφή, το περιεχόμενο και το ρόλο κάθε αριστερού και κάθε αριστεράς στον 21ο αιώνα. Ας προλάβουμε μια νέα ήττα του προοδευτικού, του αριστερού λαϊκού κινήματος και ένα νέο ανάθεμα σε βάρος της αριστεράς και ας περισώσουμε το όραμα για ένα καλύτερο κόσμο, τον κόσμο της κοινωνικής ισότητας, της άμεσης δημοκρατίας και της αταξικής κοινωνίας. Περιθώρια για άλλες ψευδαισθήσεις δεν υπάρχουν και η ιστορία διδάσκει πως ένας ρεαλιστικός τακτικός ελιγμός που θα οδηγήσει σε καλύτερους όρους αγώνα είναι προτιμότερος από μια βέβαιη ή πολύ πιθανή στρατηγική ήττα και  καταστροφή.

Πηγή: http://epithesh.blogspot.gr/2015/07/blog-post.html,

υδρογονο

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Βλέπε σχετικά, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[2] Βλέπε σχετικά, Brzezinski Zbignew, Η Μεγάλη Σκακιέρα, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 1998 και Brzezinski Zbignew, Η Επιλογή, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 2005.

[3] Λάμπος Κώστας, Κιναζισμός. Το ανώτατο στάδιο του πλιάτσικοκαπιταλισμού ή το πισωγύρισμα στο κατώτατο στάδιο του πολιτισμού; Πολίτες, τεύχος 21/Δεκέμβρης 2010.

[4] Βλέπε Λάμπος Κώστας, Νεογερμανισμός. Ο νέος εφιάλτης της Ευρώπης; Πολίτες, τεύχος 35/Φεβρουάριος 2012 και 36/Μάρτιος 2012.

[5] Για μια αναλυτική παρουσίαση του σύγχρονου ενεργειακού προβλήματος, βλέπε, Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το υδρογόνο;  Η επανάσταση του υδρογόνου, η ελεύθερη ενέργεια και η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την καπιταλιστική βαρβαρότητα, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013.

[6] Κώστας Λάμπος, Ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ και τί πρέπει να κάνουμε; http://tvxs.gr/news/ti-na-kanoyme/ti-prepei-na-kanoyme-apanta-o-kostas-lampos