Category Archives: ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ – BOOK REVIEWS

Ο ΑΝΥΠΟΨΙΑΣΤΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΟΣ του Nigel Barley

Ο ΑΝΥΠΟΨΙΑΣΤΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΟΣ

Nigel Barley

Εκδόσεις ΑΙΩΡΑ

Όλοι όσοι παρακολουθούμε ταξιδιωτικά ή ανθρωπολογικά ντοκιμαντέρ συχνά περνάμε από σκέψεις όπως: »Τι τυχερός αυτός ο παρουσιαστής! Ταξιδεύει τζάμπα και πληρώνεται… και είναι και διάσημος.» -εκτός αν είστε τόσο “strange” πια που δεν πέφτετε θύματα τέτοιου τύπου ματαιόδοξων προτύπων, τι να πω, συγνώμη αν σας προσέβαλα… Ή διαβάζετε μια ανθρωπολογική έρευνα και σκέφτεστε πόσο συναρπαστική μπορεί να είναι η ζωή ενός ανθρωπολόγου, που ταξιδεύει σε μέρη εντελώς incognito κατά τα φαινόμενα και έχει την ευκαιρία να γνωρίσει λαούς πολύ διαφορετικούς από τους Δυτικούς κι έτσι να ανοίξουν πνευματικά οι ορίζοντές του.

Προτού περάσω στη παρουσίαση του βιβλίου, όντας η ίδια φοιτήτρια Ανθρωπολογίας, θεωρώ πως είναι αναγκαίο να σας παραθέσω κάποια »tips του χώρου» για το τι σημαίνει, υποτίθεται, να είσαι ανθρωπολόγος, τουλάχιστον όπως εγώ το αντιλαμβάνομαι μέχρι στιγμής -ευελπιστώ λοιπόν αυτό να βοηθήσει τη κατάσταση και όχι να με κάνει ρεζίλι σε κάποιον καθηγητή μου. Στην ανθρωπολογία, ξέρουμε πως για να κατανοήσουμε όλα αυτά τα ξένα, σε εμάς τους Δυτικούς, συστήματα συγγένειας, θρησκείας, τελετουργικά κ.ό.κ., οφείλουμε πρώτα να κατανοήσουμε τα συστήματα σκέψης των ανθρώπων που μελετάμε. Να φτάσουμε όσο πιο κοντά μπορούμε στο να δούμε τον κόσμο από τα δικά τους μάτια δηλαδή. Επομένως, και η έρευνα που γράφουμε στη συνέχεια είναι σύνολο περιγραφών και επεξηγήσεων για το πως επιβιώνει και λειτουργεί η κοινωνική ομάδα που μελετήσαμε.

Πως όμως να νιώθει ένας ανθρωπολόγος σε μια τέτοια διαδικασία; Δεν φοβάται; Εγώ θα φοβόμουν. Στην Αφρική, επί παραδείγματι, κυκλοφορούν πολλές ασθένειες έως και θανατηφόρες για τις οποίες εμείς ενδεχομένως να μην έχουμε ιδέα, γιατί δεν χρειάστηκε ποτέ να αποκτήσουμε. Δεν του είναι ψυχοφθόρο; Να είσαι δύο και τρία χρόνια αποκομμένος, να μην έχεις έστω έναν άνθρωπο που να έχει την ίδια μητρική γλώσσα με σένα. Κι αν για κάποιο λόγο τα άτομα της φυλής τον δουν με “μισό μάτι”; Επειδή π.χ. έχουν μάθει να μην εμπιστεύονται τους λευκούς (ίσως δικαίως). Εκεί τι κάνει ακριβώς; Πως το διαχειρίζεται;

Σε μια επιστημονική ανθρωπολογική μελέτη καμία από αυτές τις παραπάνω απορίες δε θα απαντιόταν. Ευτυχώς όμως που Ο Ανυποψίαστος Ανθρωπολόγος δεν είναι μια τυπική ανθρωπολογική μελέτη. Πρόκειται στην ουσία για μια εξιστόρηση σε πρώτο πρόσωπο των περιπετειών του Άγγλου ανθρωπολόγου Igel Barley που πηγαίνει για έρευνα πεδίου στο βόρειο Καμερούν όπου, όπως ο ίδιος περιγράφει εύστοχα: »Η λειτουργία ενός γιγαντιαίου και απαρχαιωμένου γαλλικού διοικητικού συστήματος στο πλαίσιο ενός αφρικανικού πολιτισμικού κλίματος αποτελεί ένα συνδυασμό ικανό να πτοήσει ακόμα και τους πιο επίμονους». Είναι μια συναρπαστική εισαγωγή στην αληθινή ζωή ενός κοινωνικού ανθρωπολόγου και ταυτόχρονα μας προσφέρει μιαν αναπάντεχη γνωριμία με τα πολλά πρόσωπα της Αφρικής. Η αντισυμβατική αφήγησή του, στην οποία εξιστορεί με αφοπλιστική ειλικρίνεια τις περιπέτειές του στη χώρα της φυλής των Ντοουάγιο, θίγει εύστοχα και με χιούμορ πολλά καίρια ζητήματα της ανθρωπολογικής έρευνας.

Οπότε, αν μέσα σας έχετε “πήξει” στις κοινωνικές ανασφάλειες, είστε μίζεροι ή μίζερες και νιώθετε ότι δεν κάνετε συναρπαστικά πράγματα στη ζωή σας, είστε δηλαδή πολίτες της σύγχρονης Ελλάδας, διαβάστε αυτό το βιβλίο και θα νιώσετε ευγνώμονες για τις δουλειές σας, για το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο μεγαλώνετε, ακόμα και για την ελληνική γραφειοκρατία!. Προσωπικά χαίρομαι που δε θα χρειαστεί ποτέ να σκεφτώ έξοδα, άδειες, προκαταρκτικά εμβόλια και ποιος ξέρει τι άλλο για να ταξιδέψω σε κάποια χώρα της Αφρικής ή της Ασίας. Να ‘ναι καλά ο Barley…

ΡΕΑ ΣΤΑΜΚΟΥ ΚΟΣΑΝΟΒΙΤΣ

Advertisements

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΠΟΔΡΑΣΗΣ Από την Καθημερινή Πραγματικότητα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΠΟΔΡΑΣΗΣ 
Από την Καθημερινή Πραγματικότητα

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΚΗΣ


«Ο κόσμος δεν είναι μέτριος, εμείς είμαστε μέτριοι. Διαχωρείστε την θέση σας από τους μέτριους. Η συμβουλή μου είναι αυτή: Ταξιδέψτε προς το Άγνωστο, έτσι κι αλλιώς όλοι προς τα εκεί ταξιδεύουμε. Δεν έχετε να χάσετε τίποτε, αντιθέτως, έχετε να ανακαλύψετε τα πάντα…»
Σε μία σκοτεινή και δύσκολη εποχή για την ανθρώπινη συνείδηση: Αυτό είναι ένα βιβλίο έμπνευσης και αφύπνισης – ένας τολμηρός οδηγός σκέψης και τρόπων, για την απόδραση από την καθημερινή πραγματικότητα! 

Δεν είναι τυχαίο που βρέθηκε στα χέρια σου… 

Αντιστασιακά, στις σελίδες του εξερευνεί την ίδια την φύση της περιοριστικής και καταπιεστικής καθημερινής μας πραγματικότητας, της αντίληψης και του εαυτού μας μέσα σε αυτήν, και χαρτογραφεί συνειδησιακές διεξόδους και πρακτικές μεθοδολογίες για την δραπέτευσή μας έξω και πέρα από αυτήν. Χαρακτηρίζεται από μία διαφωτιστική –συχνά και διασκεδαστική– όσο και επαναστατική προσπάθεια κατανόησης και προέκτασης της πραγματικότητας. Ένα αιρετικό εγχείρημα απελευθέρωσης του ατόμου: Έξω από την ρουτίνα του και τις αυτοματικές συνήθειές του, από τον υπνωτισμό της καθημερινότητας, από την επιβαλλόμενη ομοιογένεια, από το απελπισμένο τέλμα της ζωής, ενάντια στο Σύστημα, έξω από τον Ιστό του Matrix… 

Ο συγγραφέας καταδύεται στην Ιδεαλιστική φιλοσοφία του Escapism, επιτίθεται στις ίδιες τις μεθοδολογίες του Κατεστημένου, προτείνει λεπτομερώς τρόπους για μια νέα αντιστασιακή πνευματικότητα, εκκεντρικά παιχνίδια με τον εαυτό και τον κόσμο, κόλπα μετάλλαξης της συνείδησης, λεξικά και χάρτες, αμφισβήτηση και πρωτοπορία, ενθαρρυντική ανάταση και ελπίδα. «Υπάρχει φως στην άκρη του Τούνελ μας!» 

Ακολουθήστε την παράξενη αυτή αναγνωστική διαδρομή με οδηγό τον Παντελή Γιαννουλάκη, σε μια περιπέτεια απόδρασης…

Τρόποι Παραγγελίας

—On Line άμεσα: από την ιστοσελίδα του περιοδικού Strange:

strange-egnarts.com

—Με email: InvisibleCollege.publ@gmail.com

—τηλεφωνικώς: 6946.825.126

Πολύ Περιορισμένα Αντίτυπα

ΓΚΑΣΜΕΝΤ ΚΑΠΛΑΝΙ: «Οι Αλβανοί ήταν και θα είναι οι λευκοί νέγροι της Ελλάδας»

ΓΚΑΣΜΕΝΤ ΚΑΠΛΑΝΙ: «Οι Αλβανοί ήταν και θα είναι οι λευκοί νέγροι της Ελλάδας»

Το νέο του βιβλίο του Γκαζμέντ Καπλάνι «Λάθος χώρα»,

Το νέο του βιβλίο του Γκαζμέντ Καπλάνι «Λάθος χώρα», ήταν μια ευκαιρία να μιλήσουμε με τον γνωστό συγγραφέα, που έπειτα από 25 χρόνια εγκατέλειψε τη χώρα μας, για να μην τον ταπεινώσουν και τον εξοντώσουν ηθικά και σωματικά, όπως λέει.

Το να βρίσκεις τον Γκαζμέντ Καπλάνι στην Αμερική δεν είναι κάτι που το συνειδητοποιειείς εύκολα. Κι ας ξέρεις καλά ότι ο πιο γνωστός Αλβανός της Ελλάδας, αρθρογράφος στα «ΝΕΑ» και συγγραφέας τριών βιβλίων –στη γλώσσα μας, μάλιστα–, αποφάσισε ύστερα από 25 χρόνια να μας εγκαταλείψει. Να ξαναπάρει τον δρόμο της μετανάστευσης για τις ΗΠΑ.

Το τέταρτο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Λάθος χώρα» (εκδόσεις Επίκεντρο), ήταν μια καλή αφορμή να ξανασυνδεθούμε μαζί του. Να ξαναδιαβάσουμε κείμενά του. Να μας εξηγήσει γιατί η «δεύτερη πατρίδα» του, όπως έλεγε κάποτε την Ελλάδα, σήμερα δεν είναι πια παρά «δυστυχώς, μια ενδιάμεση στάση» για τη ζωή και το έργο του.

Στο νέο του, άλλωστε, μυθιστόρημα ο κεντρικός ήρωας, ο Καρλ, του μοιάζει πολύ. Είναι κι αυτός Αλβανός που ύστερα από πολλές περιπέτειες καταλήγει από την Ελλάδα στην Αμερική. Και, ξαφνικά, ο θάνατος του πατέρα του, στυλοβάτη του κομμουνιστικού καθεστώτος, τον αναγκάζει να επιστρέψει στη γενέτειρά του, το Καρς, μια φανταστική αλβανική κωμόπολη.

Η συνάντησή του με τον αδελφό του Φρεντερίκ, πιστός αυτός στην πατρίδα και τις παραδόσεις που ο ανήσυχος και αντικαθεστωτικός Καρλ έχει αρνηθεί, είναι μια καλή αφορμή για να θίξει ξανά ο Καπλάνι τα σημαντικά θέματά του: ταυτότητα, πατρίδα, ελευθερία, μετανάστευση.

Ειδικά το τελευταίο κυριαρχεί στο έργο του. Μήπως η προσωπική εμπειρία του από τη μετανάστευση τείνει, τελικά, να εγκλωβίσει το ταλέντο του σε ένα κυρίως θέμα; Το αρνείται. «Δύσκολα εγκλωβίζεσαι σε ένα τόσο τεράστιο θέμα», λέει. «Αλλωστε ο ευρωπαϊκός εικοστός αιώνας ήταν αιώνας προσφυγιάς: πόλεμοι, μεταναστεύσεις, εθνοκαθάρσεις, ανταλλαγές πληθυσμών, γενοκτονίες, αποδράσεις από το Τείχος του Βερολίνου. Απλώς στην Ευρώπη έχουμε πρόβλημα με τη δική μας μετανάστευση, είναι ταμπού, δεν τη διδασκόμαστε στα σχολεία, δεν έχουμε καν μουσεία».

Πιστεύει, πάντως, ότι η μετανάστευση στο έργο του «λειτουργεί όλο και πιο πολύ ως φόντο, όπου προβάλλονται οι λογοτεχνικές εμμονές του: οι οικογενειακές σχέσεις, η ζωή στα ολοκληρωτικά καθεστώτα, οι εθνικές και προσωπικές ταυτότητες σε έναν κόσμο ρευστότητας, που τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα». Ενώ τον ιντριγκάρει ιδιαίτερα «η μετάβαση από τον 20ό “παγωμένο” αιώνα του Ψυχρού Πολέμου, στον 21ο, όπου όλοι είμαστε σε πραγματική ή εικονική κίνηση».

Οσο για τις ομοιότητες μεταξύ του ιδίου και του «περιπλανώμενου, φυγά, λιποτάκτη, χωρίς ρίζες» Καρλ, όπως τον κατηγορεί ο αδελφός του, ο Γκαζμέντ Καπλάνι δεν μας επιτρέπει να τις πάρουμε τοις μετρητοίς. «Σαφώς και χρησιμοποιώ τις διαδρομές της ζωής μου ως πρώτο υλικό με το οποίο χτίζω τον χώρο όπου κινούνται οι χαρακτήρες μου», λέει. «Αλλά, αν οι χαρακτήρες μου ήταν απλά προεκτάσεις ή μεταμφιέσεις του εαυτού μου, δεν θα χρειαζόταν να γράψω καν λογοτεχνία. Θα πήγαινα σε έναν ψυχίατρο και θα είχα ξεκαθαρίσει. Αν δεν ήμουν ικανός να πλάθω χαρακτήρες που με βγάζουν από τα στενά όρια του εαυτού μου, δεν θα έγραφα λογοτεχνία· μπορεί να έγραφα κάτι άλλο».

Η Ελλάδα, πάντως, και η Αλβανία εξακολουθούν, όπως και ο ίδιος παραδέχεται, «να αποτελούν κύριους σταθμούς» σε όλα τα βιβλία του. «Από αυτή την άποψη νομίζω ότι έχω εγκαινιάσει, άθελά μου, κάτι που δεν υπήρχε πιο πριν: μια υβριδική, διαβαλκανική, λογοτεχνία», λέει. Κανείς δεν μπορεί, βέβαια, να προβλέψει την επίδραση που θα έχει η Αμερική στο έργο του.

Αλλά είναι γεγονός ότι από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του μυθιστορήματος «Λάθος χώρα», για κάθε ξένο αναγνώστη, όχι μόνο Ελληνα, είναι οι καθαρά «αλβανικές» σελίδες του, οι γεμάτες Ιστορία, πρόσφατη και παλαιότερη, γραμμένες με εμφανή αγάπη και σεβασμό. «Τα τελευταία χρόνια ήρθα πιο κοντά στην Αλβανία», ομολογεί. «Με έχει αγγίξει ο τρόπος που αποδέχτηκαν τα δύο από τα τέσσερα βιβλία μου. Είχαν μεγάλη επιτυχία. Ετσι, αν με ρωτήσει κανείς σήμερα ποια είναι η πατρίδα μου, θα έλεγα ότι νιώθω ως πατρίδες την Αλβανία και την Αμερική».

Και να που φτάσαμε στο πιο ευαίσθητο και δυσάρεστο (για Ελληνα δημοσιογράφο) θέμα. Γιατί έφυγε από την Ελλάδα; Τι βρήκε στην Αμερική; Πιστεύει ότι έφτασε στο τέρμα του δρόμου του, που ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1991, όταν πέρασε τα σύνορά μας περπατώντας;

«Δεν ξέρω αν είναι το τέρμα του δρόμου. Νιώθω πάντως ότι και για λόγους βιολογικούς –πέρασα τα 50– δεν χωρούν πολλά άλλα σχέδια μετακίνησης», απαντά. «Στην Αμερική δεν ήρθα για να κάνω καριέρα ή χρήματα. Ηρθα επειδή έφυγα από την Ελλάδα για να μη με ταπεινώσουν, για να μη με εξοντώσουν, ηθικά και σωματικά. Ποιος εχέφρων άνθρωπος αφήνει με ελαφριά καρδιά ό,τι έχει χτίσει 25 χρόνια; Η Αμερική με αποδέχτηκε γι’ αυτό που ήμουν. Την ευγνωμονώ που έγινε το καταφύγιό μου, όταν ήμουν στενοχωρημένος, αναστατωμένος και μόνος».

Είναι πασίγνωστο ότι δεν πήρε ποτέ την ελληνική υπηκοότητα, ενώ πληρούσε όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Το θέμα ακόμα τον ταράζει, αλλά δεν το βλέπει προσωπικά.

«Η υπηκοότητά μου δεν είναι απλά θέμα κάποιου γραφειοκρατικού μπάχαλου ή προσωπικής εκδίκησης», ξεκαθαρίζει. «Είναι μια αρρωστημένη ιστορία δέκα χρόνων, που ξεκίνησε με την αυθαίρετη σύλληψή μου το 2003 και συνέχισε με εκβιασμούς και εκφοβισμούς από την ΚΥΠ μέχρι τη μέρα που έφυγα. Κράτος και παρακράτος στην Ελλάδα δεν θα ανεχθούν ποτέ την ύπαρξη μιας άξιας, σκεπτόμενης, κοσμοπολίτικης ελληνοαλβανικής ελίτ.

»Θα την εξουδετερώσουν με όλα τα μέσα, θεμιτά και αθέμιτα. Οι Αλβανοί ήταν, είναι και θα παραμείνουν οι λευκοί νέγροι της Ελλάδας. Το νιώθει ενστικτωδώς το πιο μορφωμένο κομμάτι των παιδιών των Αλβανών μεταναστών. Πολλά από αυτά, αν και παίρνουν ελληνικό διαβατήριο, φεύγουν με την πρώτη ευκαιρία από την Ελλάδα».

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών 13.1.2019

MEGAPOLISOMANSY: ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

MEGAPOLISOMANSY

ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΚΗΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΑΟΡΑΤΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ»

ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΗ

«Το μεγαλύτερο παιχνίδι ενός συγγραφέα είναι να περιγράψει το Απερίγραπτο και να εξερευνήσει του Άγνωστο. Αυτοί, οι λίγοι, που το πετυχαίνουν είναι τόσο πολύτιμοι για τους επαΐοντες, όσο κι ένα διαμάντι για τους αδαείς» Ηώ Αναγνώστου

Megapolisomancy: Μεγα-Πολις-Μαντεία: η Μαγεία των Μεγαλουπόλεων:
Όρος που επινοήθηκε τo 1890, από τον Thibault De Castries, στο «απαγορευμένο» βιβλίο: Megapolisomancy: A New Science of Cities

ΝΕΑ, ΕΙΔΙΚΗ, ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ, ΜΕ ΝΕΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ, ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ,
ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΤΟΝ ΑΞΙΟ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ-ΤΑΞΙΔΙΩΤΗ 

ΝΑ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΖΗΣΕΙ ΟΛΑ ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ MEGAPOLISOMANSY

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

Εξαντλημένο για δεκαπέντε χρόνια… σπάνιο, συλλεκτικό και θρυλικό πλέον, ένα από τα πιο αναζητημένα βιβλία της τελευταίας δεκαετίας, εμφανίζεται τώρα διαθέσιμο στην πολυαναμενόμενη ΝΕΑ αναθεωρημένη του συλλεκτική έκδοση.

Το βιβλίο των μεγάλων μυστικών για μια εναλλακτική πραγματικότητα μέσα στις μεγαλουπόλεις, από την πένα του γνωστού συγγραφέα (κι εκδότη) του Φανταστικού, του Παράξενου, του Ονειρικού, του Πέρα από αυτήν την Πραγματικότητα, του Ανεξερεύνητου ….κ. ΠΑΝΤΕΛΗ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΚΗ.

Μια ΝΕΑ αστική μεταφυσική για τον 21ο αιώνα.

Ταυτόχρονα ένα καινούργιο είδος μυθιστορήματος, Φανταστικής Λογοτεχνίας της Νέας Χιλιετίας.

ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΒΑΘΗ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ (Οδός Μαύρης Πέτρας)

Ειδική συλλεκτική έκδοση 500 σελίδων, διαστάσεων 24χ17

ΤΙΜΗ: 40€ /συν 4,50€ έξοδα αποστολής κι αντικαταβολής ΜΟΝΟ για την Ελλάδα.

ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ

On Line άμεσα: από την ιστοσελίδα του περιοδικού Strange: strange-egnarts.com


—Με email: InvisibleCollege.publ@gmail.com


—τηλεφωνικώς: 6946.825.126


Πολύ Περιορισμένα Αντίτυπα

Δεν είναι διαθέσιμο στα βιβλιοπωλεία.

MEGAPOLISOMANSY

ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΚΗΣ

Έπρεπε, με κάθε θυσία, να ανακαλύψω τι σήμαιναν όλα αυτά. Ήταν άραγε ένα παιχνίδι του μυαλού, που σ’ έκανε να βλέπεις τις πόλεις με διαφορετικό μάτι; Ή μήπως ήταν μια μυστική πραγματικότητα, κάτι απαγορευμένο, κάτι που κανείς δεν συζητά; Κανένας δεν γνώριζε τίποτε για όλα αυτά. Κανείς εκτός από ‘μένα…

Πάνω απ’ όλα ήταν μια εκκεντρική χίμαιρα. Ένα νέο πολύ μεγάλο μυστήριο, μία νέα τέχνη ή μια νέα επιστήμη. Δεν ξέρω αν ήθελα στ’ αλήθεια να γίνω ο προφήτης της, αλλά οι Αστυμάγοι και τα φαντάσματα μερικών αγαπημένων μου συγγραφέων με παγίδευσαν στα οράματά της.

Τα μυστήρια δεν φανερώνονται ποτέ στους αναζητητές, μέσα από τις σκιές τα μυστήρια, τους παρακολουθούν καθώς βαδίζουν μέσα στην πόλη, οι Παρανοητικές Οντότητες το ξέρουν ότι τις ψάχνεις, η μεγαλούπολη το ξέρει ότι είσαι χαμένος μέσα στο τιτάνιο κρυπτόγραμμά της. Σε βλέπει με μυριάδες αόρατα μάτια. Η μεγαλούπολη με παρακολουθεί, είναι ζωντανή, το ξέρει ότι την κατασκοπεύω, το ξέρει ότι βγήκα για την μεγάλη και μυστηριώδη περιπολία…

Θα εξερευνήσω όλα τα μυστικά του Megapolisomancy. Αν καταφέρω να βρω την έξοδο απ’ αυτόν τον λαβύρινθο, θα προδώσω σε όλους τον χάρτη του… Αν όχι, ελπίζω να μην χρειαστεί να ψάξετε τόσο πολύ για μένα, όσο έψαξα εγώ για τον Μαύρο Πυθαγόρα. Ίσως με δείτε να τριγυρνώ μέσα στην πόλη, άγνωστος ανάμεσα σε αγνώστους. Κανένας περαστικός δεν θα μπορεί να φανταστεί τί ετοιμάζω…

Μια νέα αστική μεταφυσική για τον 21 ο αιώνα.

Και, ταυτόχρονα, ένα καινούριο είδος μυθιστορήματος, η φανταστική λογοτεχνία της νέας χιλιετίας.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

@Παντελής Γιαννουλάκης / συγγραφέας και εκδότης του περιοδικού Strange

Συγγραφέας που ζει και γράφει στη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε πολλές εναλλακτικές πραγματικότητες που εξερευνεί με την ιδιαίτερη λογοτεχνία του και τις μελέτες του. Είναι ο δημιουργός, εκδότης και διευθυντής του περιοδικού Strange, δημιουργός των εκδόσεων «Άγνωστο» και πολλών ειδικών εντύπων και περιοδικών, με δεκάδες βιβλία και χιλιάδες άρθρα στο συγγραφικό ενεργητικό του. Ασχολείται ένθερμα με την Φανταστική Λογοτεχνία, την σημειολογία, την φιλοσοφία, την λογοτεχνία μυστηρίων, τις εναλλακτικές κοσμοθεωρίες και τα μυστήρια του ανθρώπου και των κόσμων του.

strange 172 -

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ


Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΗΘΙΚΗ

Αποτέλεσμα εικόνας για Κώστα Λάμπου «Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

Γράφει ο Φώτης Καγγελάρης[1]

Συμβολή στην παρουσίαση του βιβλίου του Κώστα Λάμπου «Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ» εκδ. Κουκκίδα, που έγινε στο «Ενναλακτικό Βιβλιοπωλείο», Θεμιστοκλέους 37, Αθήνα, την Παρασκευή 15/12/2017.

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

O Kώστας Λάμπος στο βιβλίο του αυτό καταπιάνεται μ’ ένα από τα πιο σημαντικά κεφάλαια στην ιστορία του ανθρώπου αυτό της «ατομικής ιδιοκτησίας», και μάλιστα, ανάμεσα σε δύο έννοιες με ιδιαίτερη συμβολική και σημασιολογική βαρύτητα, αυτές της «γέννησης» και του «θανάτου».

Ομολογώ την αμηχανία μου να παρουσιάσω ένα βιβλίο μ’ ένα τέτοιο θέμα, αφενός λόγω της τεράστιας σημασίας του αφετέρου λόγω του ότι δεν γράφω αμιγώς πολιτικά κείμενα, παρότι όλα μου σχεδόν τα κείμενα είναι πολιτικά. Επί πλέον συνέπεσε χρονικά μ’ ένα άλλο, δύσκολο για μένα, αυτής της περιόδου, κείμενο την « Έννοια της ανεξαρτησίας στο σύγχρονο κόσμο», που αποτελούσε συμμετοχή της Ελλάδας στο ανάλογο πρότζεκτ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πως να καταπιαστείς μ’ ένα τέτοιο θέμα και πως να το παρουσιάσεις όταν έχουν ασχοληθεί με αυτό πολιτικοί φιλόσοφοι, ενδεικτικά αναφέρω, σαν τον Marx, τον Engels, τον Bakounine, τον Blanqui, ή τον Proudhon ή στο πλαίσιο της κλασσικής φιλοσοφίας ο Locke, o Hobbes κ.α. Και βέβαια ο Hegel του οποίου το πρώτο κεφάλαιο της «Φιλοσοφίας Δικαίου» είναι αφιερωμένο στην ιδιοκτησία. ($$ 41-71).

Αλλά μήπως και η θρησκεία δεν είχε λόγο επ’ αυτού, συχνά με αντιφατικό τρόπο, όταν πχ. λέει «πιο εύκολα θα περάσει κάβος από μάτι καρφίτσας παρά πλούσιος στον Παράδεισο» ή «αφήστε τα όλα και ακολουθήστε με» ή «δώσε τον ένα σου χιτώνα» ενώ, από την άλλη μεριά, στο πλαίσιο πάντα της ίδιας θρησκείας, ο Προτεσταντισμός ισχυρίζεται ότι είναι καθήκον του ανθρώπου να πλουτίσει, δηλαδή να κατέχει. Γι’ αυτό και σήμερα οι πιο πλούσιες χώρες του κόσμου είναι αυτές με το αντίστοιχο δόγμα. Είναι σημειολογικά χαρακτηριστικό της αντίφασης αυτής, ότι το χρώμα των χαρτονομισμάτων στις προτεσταντικές χώρες, πριν το ευρώ, ήταν έντονο και ζωηρό σε αντίθεση με τις καθολικές χώρες όπου το χρώμα ήταν σβησμένο και υποτονικό, να περνά όσο γίνεται απαρατήρητο, μη ενοχικά για τον κάτοχο τους.

Αλλά και οι άλλες θρησκείες του πλανήτη ασχολήθηκαν επισταμένα με το θέμα μας, πχ η μόνη ιδιοκτησία που έχει ο βουδιστής μοναχός είναι το ράσο του και το πιάτο μέσα στο οποίο οι πιστοί του εναποθέτουν τη φτωχική, από το υστέρημα τους, τροφή.

Στον δε Ινδουϊσμό, ο μοναχός δεν κατέχει ούτε το ένδυμα του. Ολόγυμνους θα δείτε τους Αγίους, βόρεια του Varanasi.

Μα και στις κοινωνικές ομάδες της υποσαχάριας Αφρικής, του Ειρηνικού, της λεκάνης του Αμαζονίου και του Οrinoco δεν τίθεται άραγε το θέμα της ιδιοκτησίας, όπως αντίστοιχα ετέθη στα κοινόβια των ‘60ς ή στην «Ουτοπία» του φιλοσοφικού και πολιτειακού συστήματος του Th. More, 300 χρόνια νωρίτερα από τη σκέψη του Marx;

Τι είναι αυτή η ιδιοκτησία;

Ο Κώστας Λάμπος τόλμησε να διαπραγματευτεί το ερώτημα και τα κατάφερε. Έτσι, δέχτηκα μετά χαράς την πρόσκληση του, αφού προηγουμένως του είχα εκφράσει την πλήρη εκτίμηση μου, όταν είχα πρωτοδιαβάσει ένα απόσπασμα, σ’ ένα κοινό τόπο συνάντησης, στην ιστοσελίδα της εκπομπής «Ανιχνεύσεις» του Π. Σαββίδη.

Αποτέλεσμα εικόνας για Κώστα Λάμπου «Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ

Ο Κώστας Λάμπος, επιχειρώντας μια βύθιση στην ιστορία, μας λέει ότι ο τρόπος της ζωής μας, δηλαδή, ο τρόπος ζωής που επιβάλλεται ως κοινωνική συνθήκη και η ατομική ιδιοκτησία που υπαγορεύει αυτόν τον τρόπο, δεν είναι ούτε κάτι φυσικό, ούτε κάτι αναπόφευκτο. Η αναδίφηση του «πως» της ιστορίας μας δείχνει, ακριβώς, ότι η αίσθηση που έχουμε περί νοήματος, περί «είναι», περί χρόνου, περί θανάτου, περί εξουσίας, περί σχέσης με τον εαυτό και τον Άλλο είναι απόρροια του κοινωνικού πλαισίου που σφυρηλατεί τη συνείδηση κατά το δοκούν.

Θα πρόσθετα κάτι ακόμα. Ότι το χεγκελιανό «πράγμα» ή το λακανικό «πραγματικό» στην έκφραση τους επί του συμβολικού πεδίου θα εκφραστούν μέσω της γλώσσας, του σημαίνοντος, του κοινωνικού δεσμού από την εκάστοτε μορφή εξουσίας η οποία θα μορφοποιήσει το «πράγμα» κατά το συμφέρον της. Έτσι, η υποταγή, η κανονικοποίηση, η κατανάλωση, η εποπτεία γίνονται οι κατευθυντήριες οδηγίες για τη ζωή, μια ζωή που όχι μόνο δεν μετράει, αλλά που έχει χρέος να μην μετράει, να μην διαμαρτύρεται, να μην αντιστέκεται. Μια ζωή που οφείλει να κινείται στη βάση μιας «κατηγορικής προσταγής» του τύπου: «Κατανάλωσε ή  ενοχοποιήσου- αν δεν μπορείς να καταναλώσεις». Μια ζωή που οφείλει να τείνει στην ομοιομορφία, στην έλλειψη κριτικής, μια ζωή που οφείλει να αυτοευνουχίζεται, δηλαδή, να σημαίνει επιτυχής μέσα στο υπαγορευμένο πλαίσιο, έτσι, όπως προκύπτει, από την αόρατη φωνή του Κυρίου, του Ιδιοκτήτη, του Θεού, της Τηλεόρασης.

Θυμηθείτε εδώ την ανάλυση του Althusser στο «ε, εσύ». Αλλά, και  την Butler όταν εύστοχα υπογραμμίζει την επιθυμία του  «ανήκειν» έναντι του φόβου της αποξένωσης, με κόστος όμως το να μην είσαι αυτός που θέλεις να είσαι.

Όπως έλεγε ο Marx, αλλοτρίωση δεν είναι μόνο μια οικονομική αξία, αλλά και μια ηθική αξία που αφορά την ζωή. Δηλαδή, η έννοια της υπεραξίας δεν αφορά μόνο την σχέση εργασίας-προϊόντος, αλλά, επίσης, την επιπλέον απόλαυση που προκύπτει από την αλλοτρίωση και κυριαρχία. Ο κυρίαρχος ωστόσο, κυριαρχείται από την κυριαρχία του, δηλαδή, από το ότι δεν μπορεί παρά να αλλοτριώσει την ζωή του άλλου. Η «υπεραπόλαυση», επισημαίνει ο Lacan, είναι η εγγενής ιδιοκτησία του σώματος του Άλλου.

Αποτέλεσμα εικόνας για Κώστα Λάμπου «Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

Ο Κώστας Λάμπος μας φέρνει αντιμέτωπους με το τεράστιο πλέγμα της πολιτικό-στρατιωτικό-θρησκευτικής εξουσίας που αναδύεται ως νόμιμος φύλακας της ατομικής ιδιοκτησίας. Μας φέρνει αντιμέτωπους με αυτό που όλοι βιώνουμε, όλοι ζούμε καθημερινά, την διαπότιση της ζωής μας από τους μηχανισμούς εκείνους οι οποίοι δημιουργώντας κοινωνία-κράτος-εξουσία μας καθορίζουν ως κοινωνικά όντα έτσι ώστε να δεχόμαστε να αγωνιστούμε και να πεθάνουμε για μια ατομική ιδιοκτησία ή για το όνειρο της απόκτησής της.

Ο Κώστας Λάμπος βάζει τα πράγματα στη θέση τους. Με την εμβρίθεια ενός ιστορικού, ενός φιλοσόφου και ενός πολιτικού, πολιτικού με την αριστοτελική έννοια της πολιτικής ως ηθικής, μας αναπτύσσει το μόρφωμα της ιδιοκτησίας ως συνισταμένη του νοσούντος κοινωνικού σώματος, αφαιρώντας του τις μεταφυσικές φτερούγες, ότι πρόκειται τάχα για θεϊκή ή μεταφυσική κατάσταση που γειώνεται στο αντίστοιχο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Μην ξεχνάμε βέβαια, ότι ο πρώην ιδιοκτήτης της ιστορίας είναι ο Θεός, ο οποίος δεν φτιάχνει απλά τον κόσμο, αλλά, φτιάχνει τον κόσμο του, τον κήπο του, το περιβόλι του εντός του οποίου απαιτεί θεϊκή υπακοή και τάξη επί των  υπηκόων  του. Ο Θεός δεν φτιάχνει τον κόσμο για να τον χαρίσει, αλλά, φτιάχνει τον κόσμο για να τον κατέχει. Ο Παράδεισος είναι μια ιδιοκτησία η οποία, όμως, δεν θα είχε νόημα ως τέτοια αν δεν υπήρχε ο άλλος έναντι του οποίου η ιδιοκτησία αποκτά νόημα, παράλληλα με το ότι ο άλλος αυτός είναι, επίσης, κτήση του ίδιου  του κτήτορα. Αφού, λοιπόν, ο Θεός είναι κτήτορας του κόσμου του, που τυχαίνει να είναι όλος ο κόσμος, και ο άνθρωπος «κατ’ εικόνα του» οφείλει να κατέχει το μερίδιο που του αναλογεί επί του κόσμου τούτου.

Όμως, όπως έλεγε ο αείμνηστος Βασίλης Ραφαηλίδης «Η δυστυχία του ανθρώπου αρχίζει από την στιγμή που μπήγει τον πρώτο πάσσαλο στην γη για να ορίσει την γη ως δική του» και ταυτόχρονα, προσθέτω, να απαγορεύσει με θεϊκή εντολή την καταπάτηση της ιδιοκτησίας: «ουκ επιθυμήσεις όσα εν τω πλησίον σου εστί».

 Î‘ποτέλεσμα εικόνας για Κώστα Λάμπου «Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

Έλεγα, ότι ο Κώστας Λάμπος, τοποθετεί το φαινόμενο της ιδιοκτησίας στην κοινωνική και ιστορική του διάσταση ούτως ώστε το βιβλίο αυτό να είναι, αντίστοιχα, ένα χρηστικό εγχειρίδιο ερμηνείας, όχι μόνο του ίδιου του φαινομένου αλλά και των επιπτώσεων του επί της ιστορίας. Το βιβλίο αυτό ουσιαστικά είναι η μετάφραση του 1789, του 1848, του 1870, του 1917 για να αναφερθώ, μόνο, σε μερικούς σύγχρονους ιστορικούς σταθμούς ή στους αντίστοιχους ελληνικούς, όπως τους ερευνά ο Κώστας Λάμπος, την κομμούνα της Άνδρου ή την κομμούνα της Θεσσαλονίκης.

Θα τολμούσα ακόμα να παρομοιάσω το βιβλίο αυτό με την πρώτη καντιανή «Κριτική». Όπως ο Kant επιχειρεί να μας πει «πως» σκεφτόμαστε, τι είναι το «ορθώς σκέπτεσθαι», έτσι και ο Κώστας Λάμπος, μια για πάντα, μας δίνει τις συντεταγμένες του «σκέπτεσθαι» περί της ατομικής ιδιοκτησίας.

Είπα προηγουμένως, ότι, μεταξύ άλλων, επιχειρεί την ανάλυσή του φαινομένου και ως πολιτικός με την αριστοτελική  έννοια. Μην ξεχνάμε ότι ο Αριστοτέλης εντάσσει την Πολιτική στην Ηθική ως κλάδο της φιλοσοφίας. Η Πολιτική, στο βάθος, είναι Ηθική. Και μ’ αυτήν την έννοια, ο Κώστας Λάμπος, το βιβλίο του, είναι βαθύτατα ηθικό, τόσο τουλάχιστον, όσο και βαθύτατα ανθρώπινο. Αλληλέγγυο του συνανθρώπου, αλλά, άλλο τόσο  εξοργιστικό όταν βλέπεις μέσω της ανάλυσής του, ότι το ιδιοκτησιακό καθεστώς απαλλαγμένο από το θρησκευτικό και πολιτικό του ψεύδος αναδύεται ως μια αποκλίνουσα ανθρώπινη κατάσταση η οποία, ακριβώς, ως αποκλίνουσα έχει την ανάγκη μιας διαρκούς «κατάστασης ανάγκης» θα έλεγε ο Agaben, σαν κι’ αυτή που διανύουμε τώρα. Μιας διαρκούς «κατάστασης ανάγκης» που εξωραΐζεται με την υποτιθέμενη ασφάλεια.

Κώστα Λάμπε, εντάσσω το βιβλίο σου αυτό όχι μόνο στα κλασικά της πολιτικής φιλοσοφίας, αλλά, επίσης στα δοκίμια περί Ηθικής, όπως αυτό του Rawls ή του Dworkin, που, παρότι, άπτoνται της οικονομίας ή της δικαιοσύνης είναι βαθύτατα προτάσεις για μια κοινωνία δικαίου, εντός, βέβαια, για τον Rawls και τον Dworkin , του αστικού πλαισίου.

Ο Κώστας Λάμπος, λοιπόν, βαθύτατα ηθικός, ουμανιστής, τέκνο του Διαφωτισμού -θα του άξιζε ένα λήμμα με το όνομά του στην εγκυκλοπαίδεια του D’ Αlamber και του Diderot ή ένα εδάφιο στο λεξικό του Voltaire- ουσιαστικά, επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη σχέση με τον Άλλον στη βάση μιας ηθικής που επιτρέπει την συνύπαρξη όχι στη βάση του χεγκελιανού κράτους αλλά στη βάση της καντιανής «κατηγορικής προσταγής».

Και στο σημείο αυτό, θα ήθελα να πω, ότι, κατ’ ουσία, ο Κώστας Λάμπος επιχειρεί μια υπέρβαση της διάστασης φυσικό-ηθικό-κοινωνικό. Μας λέει, ότι, αυτό που θεωρούμε ως φυσική κατάσταση, η ιδιοκτησία, είναι η νοσούσα κοινωνική κατάσταση, είναι, για να θυμηθούμε τον Freud, μια διαστροφική συμπεριφορά η οποία έχει παρακάμψει την φυσική οδό του «ανήκειν» στην κοινωνία.

Ο Κώστας Λάμπος, με την ερμηνεία της ιστορίας, μας δείχνει ότι το φυσικό δίκαιο και το ηθικό δίκαιο είναι ταυτόσημα, δεν υπάρχει διάσταση εντός του βιώματος και του ψυχισμού του ανθρώπου παρά μόνο τεχνητά, για λόγους σκοπιμότητας. Ο άνθρωπος δεν είναι ένα κακό παιδί το οποίο χρειάζεται φυλακές και βασανιστήρια για να δει το λάθος του και την οδό που του προτείνει το σύστημα. Ο άνθρωπος έχει, εν τω γεννάσθαι, την δυνατότητα να είναι ηθικό ον, εάν δεν υποστεί την διαστροφή της άνωθεν επιβολής των νόμων, εκείνων που αποβλέπουν στο συμφέρον των ολίγων.

Και για να μην παρεξηγηθώ, δεν λέω ότι ο άνθρωπος γεννιέται ηθικός. Κάθε άλλο. Όπως έλεγε ο Freud, ο πολιτισμός είναι η μετουσίωση και οριοθέτηση των ορμεμφύτων σε κοινωνική επιθυμία, και που ο Marx, στα «Χειρόγραφα του ’44», αποκαλούσε «λοιμώδη ανάσα του πολιτισμού». Εννοώ ότι φέρει μέσα του την δυνατότητα μιας ηθικής τάξης, δηλαδή την δυνατότητα μιας σχέσης με τον Άλλον που προκύπτει από την είσοδό του στην γλώσσα, στο σημαίνον. Δεν πάει ο νόμος με όπλα να χτυπήσει την πόρτα του υποκειμένου ξημερώματα. Είναι το υποκείμενο του λόγου που πάει ξημερώματα να συναντήσει το νόμο-λόγο.

Θα μιλούσα, με άκρα προσοχή, για μια κοινωνική αυτορρύθμιση, και θα χρησιμοποιούσα, προς τούτο, την γνωστή παραβολή του Schopenhaouer για τους σκαντζόχοιρους. Και λέω με άκρα προσοχή, γιατί το θέμα της αυτορρύθμισης, αυτοδιαχείρησης, συλλογικότητας, αναρχικής διευθέτησης είναι, ακριβώς, αυτό που επικαλείται σήμερα ο πλέον ακραίος φιλελευθερισμός, βλέπε Greenspan, για την ασυδοσία του κεφαλαίου. Ο νεοφιλελευθερισμός νομιμοποιεί το «Alien» του κεφαλαίου βαφτίζοντας το αυτοδιαχείριση. Είναι αυτή τούτη η «υπεραπόλαυση» για την οποία μίλησε ο Lacan, η οποία απεμπολεί πάσα έννοια νόμου, ανθρώπου, ζωής, απεμπολεί ακόμα και την έννοια της ιδιοκτησίας αφού δεν υπάρχει κάτι το οποίο να του ανήκει, του ανήκουν τα πάντα, το «τέρας» ανήκει μόνο στον εαυτό του, είναι τα πάντα και εξ’ αυτού συνώνυμο του θανάτου.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να παραθέσω ως περίπτωση του αντίθετου της ιδιοκτησίας στον σύγχρονο κόσμο τον μετανάστη, τον πρόσφυγα, τον πολιτικά και οικονομικά διωγμένο, αυτόν που σήμερα συμβολίζει την αιώνια επιθυμία του ανθρώπου, εκείνη που τον έκανε να επιβιώσει μέσα στον χρόνο, την επιθυμία να διασχίσει, βουνά, θάλασσες, ερήμους, πάγους, ζούγκλες, στέπες για να ορίσει τον τόπο της κατοικίας του, δηλαδή, να οριστεί ο ίδιος και από «Ιπτάμενος Ολλανδός», από «ερριμμένο ον», να αναδυθεί ως κατοικ-όν.

Θυμίζω τη σκέψη του Hegel όταν έλεγε ότι στην ιδιοκτησία συμπεριλαμβάνεται ο εαυτός αφού ιδιοκτησία είναι το στάδιο αντικειμενοποίησης της βούλησης. Θεωρούσε δε ως πρώτη έκφραση του «κακού» την παραβίαση της ιδιοκτησίας. Και θυμίζω, παράλληλα, την θυελλώδη κριτική που εισέπραξε από τον Marx, ιδιαίτερα για την παράγραφο 260.

Ο πρόσφυγας, έλεγα, είναι εκείνος που δεν έχει τίποτα, κάποιες φορές ούτε τα ρούχα του, δεν του ανήκει ούτε καν το σώμα του το οποίο ανήκει στον διακινητή, στον βιαστή, στον συνοριοφύλακα. Το σώμα του είναι ο τρόπος να μεταφέρει την επιθυμία του, το σώμα του είναι μια αποσκευή που ωστόσο δεν του ανήκει, για την μεταφορά της επιθυμίας του. Του ανήκει μόνο εκείνη η άσβεστη επιθυμία που τον υποχρεώνει να κάνει χρήση του θανάτου για να νικήσει τον θάνατο σε μια λέμβο.

Αυτός, ο απολύτως χωρίς ιδιοκτησία άνθρωπος έρχεται να μας χτυπήσει την πόρτα, και θέλω να υπενθυμίσω εδώ, εν σχέση με την ταύτιση της φυσικής ηθικής με την κοινωνική ηθική που ανέφερα πριν, και που τόσο έξοχα αναδύεται ανάμεσα στις γραμμές του βιβλίου του Κώστα Λάμπου, ότι σύγχρονοι διανοητές όπως ο Derrida και ο Levinas, εννοούν τον ξένο ως δικαιούχο της φιλοξενίας μας άνευ όρων. Και θέλω να υπενθυμίσω, επίσης, την άποψη του Kant για το ίδιο θέμα, στο γνωστό βιβλίο του για την «Αιώνια ειρήνη», θέση η οποία θεσπίστηκε από τον ΟΗΕ στα δικαιώματα των προσφύγων, το 1951. Οι διατυπώσεις αυτές μας λένε, ότι, το δίκαιο, η ηθική δεν έρχονται από το μέρος του κατέχοντος, αλλά, παρά του μη έχοντος, ο οποίος δημιουργεί ηθική από το γεγονός και μόνο ότι μας χτυπά την πόρτα. Και ηθική δεν σημαίνει κάτι άλλο, παρά ζωή. Ας θυμηθούμε εδώ τον Foucault: «Ο ρατσισμός είναι η τομή ανάμεσα σε αυτόν που πρέπει να ζήσει και σε αυτόν που πρέπει να πεθάνει. Είναι η διπλή κίνηση μιας πολιτικής που αναλαμβάνει την ιδιοκτησία της ζωής και θεσπίζει τον θάνατο».

 Τελειώνοντας, να υπενθυμίσω τον λόγο του Husserl (1935) όταν ανυποψίαστος για τα δεινά που έρχονταν αποκαλούσε την Ευρώπη «συνείδηση της οικουμένης». Και, καλώς-κακώς, ήταν. Μην ξεχνάμε τα λόγια του Marx: «η αστική τάξη έπαιξε ένα σπουδαιότατο επαναστατικό ρόλο».

Σήμερα; Η ιδιοκτησία κινείται από μόνη της, χωρίς όνομα, χωρίς σύνορα, το χρηματοπιστωτικό σύστημα πλημμυρίζει ανεξέλεγκτα τις ηπείρους, δεν ελέγχεται από πουθενά, αδιάφορο παρασύρει ζωές, πληθυσμούς, το κλίμα, τον πλανήτη.

Το «πράγμα» δρα εκτός του συμβολικού πλαισίου, όπως δρούσε η παλίρροια του ναζισμού. Μόνο που σήμερα δρα «πολιτισμένα», δηλαδή σκοτώνει έμμεσα χαμογελώντας ευγενικά. Δεν έχετε παρά να δείτε τα πολιτικά πρόσωπα στην τηλεόραση.

Η ιδιοκτησία σήμερα δρα χωρίς λόγο, χωρίς σκοπό. «Χωρίς νόημα», θα έλεγε ο Attali, όπως χωρίς νόημα είναι η ανθρώπινη ζωή η οποία προσμετράται με σκορ κατανάλωσης.

Το βιβλίο του Κώστα Λάμπου δημιουργεί ηθική εισάγοντας το ατομικό υλικό «τίποτα» ως προϋπόθεση μιας έννομης κοινωνίας όπου ο «παράδεισος» δεν θα είναι ιδιοκτησία.

Σ’ αυτήν την εποχή, σ’ αυτόν τον αιώνα των εξεγέρσεων, της μετανάστευσης, της νέας τάξης ιδιοκτησίας και του μοιράσματος του κόσμου, το βιβλίο του Κώστα Λάμπου μας προσφέρει την δυνατότητα να αφουγκραστούμε τις κινητήριες δυνάμεις αυτού του κόσμου εάν εννοήσουμε το που οφείλεται η κακοδαιμονία του.

Το βιβλίου του Κώστα Λάμπου, σαν ένα κόκκινο διαβατήριο, από κείνα που κουνούσε στο υψωμένο χέρι του ο Μayakovski για να χαιρετήσει την επανάσταση, δεν θα ανατρέψει τον κόσμο. Όμως, είναι σίγουρο, ότι το φάντασμα που ο  Marx έλεγε ότι ίπταται πάνω από τον κόσμο έχει όνομα το βιβλίο του Κώστα Λάμπου.

Ο ίδιος λέει, κλείνοντας το βιβλίο του: «Κλείνοντας αυτή τη μελέτη θεωρώ πως έγινε κατανοητό ότι η ατομική ιδιοκτησία αποτελεί την κύρια αιτία ολόκληρης της ανθρώπινης τραγωδίας. Αυτή την αλήθεια προσπάθησα να αναδείξω και να την φέρω στο κέντρο του δημοσίου διαλόγου με τη βεβαιότητα πώς ο διάλογος δεν έβλαψε ποτέ και κανέναν εκτός από εκείνους που μας θέλουν βωβούς, κωφούς, τυφλούς και δούλους ανύπαρκτων και ψεύτικων θεών και υπαρκτών και πραγματικών, εξουσιών, εκμεταλλευτών».

Πράγματι, ο διάλογος κάποιους βλάπτει, φίλε Κώστα. Το σύστημα ετοιμάζει γενιές σε άγνοια, κατάλληλες για δουλειά και πόλεμο. Δεν επιτρέπεται πια η σκέψη, η οποία πάντα ήταν ύποπτη, αλλά τώρα αυτό είναι απροκάλυπτο και νόμιμο. Όπως στo «Μetropolis» του F. Lang, αγαπητοί φίλοι, οι λαοί οφείλουν να είναι πηγή εργατών και στρατιωτών. Γι’ αυτό, βυθιστείτε στα κινητά σας, αγαπητοί φίλοι, και στα video-games, νομίζοντας ότι έτσι σκέπτεστε.

Το βιβλίο του Κώστα Λάμπου, βαθύτατα συναισθηματικό, ένα ευαγγέλιο ουμανισμού θα το χαρακτήριζα, συναντά ευθέως την συναισθηματικότητα του Marx όταν έλεγε: «Η θεωρία είναι ικανή να κατακτήσει τις μάζες αφότου γίνει ριζοσπαστική. Ριζοσπαστική σημαίνει να πιάνει τα πράγματα από τη ρίζα. Η ρίζα όμως για τον άνθρωπο είναι ο ίδιος ο άνθρωπος».

 Ο Κώστας Λάμπος, αυτός ο έφηβος της επανάστασης, αυτός ο  άρχοντας επαναστάτης, άρχοντας συναισθημάτων στα οποία δεξιώνεται όλη την ανθρωπότητα, κατευθείαν ερχόμενος μέσα από τις πιο βίαιες και ταυτόχρονα πιο τρυφερές σελίδες του Ρομαντισμού, μου θυμίζει τον καταπόρφυρο Blanqui, όταν έλεγε: «Όποιος έχει τα όπλα έχει και το ψωμί». Αλλά, προσοχή, συμπλήρωνε ο Saint Juste: «Όσοι κάνουν μισή επανάσταση σκάβουν τον λάκκο τους μόνοι τους».

Αποτέλεσμα εικόνας για Κώστα Λάμπου «Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

ΥΓ.

Αν είχαμε χρόνο, θα επιχειρούσα να βλέπαμε το θέμα μας από την αρχή, λαμβάνοντας υπόψη την θεώρηση του όντος στις μελέτες του  20ου αιώνα. Δηλαδή, εκκινώντας από τη χουσσερλιανή φιλοσοφία και την ψυχανάλυση και θέτοντας το ερώτημα «τι είναι η ιδιοκτησία;».

To «proprieté» στα γαλλικά σημαίνει και «ιδιοκτησία» και «ιδιότητα» ενός πράγματος, όπως και στα ελληνικά εξάλλου, το πρώτο συνθετικό της λέξης.  Αλλά, το «ίδιον», το «propre»της ιδιοκτησίας, πως ορίζεται;

 Έχω το δικαίωμα να είμαι ιδιοκτήτης του χεριού μου; Του σώματος μου; Της σκέψης μου; Μην ξεχνάμε ότι, σε κάποια καθεστώτα η σκέψη μου δεν πρέπει να μου ανήκει, είναι παράνομη εάν δεν έχει ελεγχθεί ως συνάδουσα με το σύστημα. Θυμηθείτε την επιθεώρηση του πάστορα στην Ολλανδία-τα σπίτια στο Άμστερνταμ εξακολουθούν να μην έχουν κουρτίνες-όπως και τις σύγχρονες έρευνες σε σπίτια για κατοχή έντυπου υλικού, δηλαδή σκέψης.

Έχω δικαίωμα να πω οι αναμνήσεις «μου»; Ο ελεύθερος χρόνος «μου»; Η ζωή μου είναι δική «μου»; Οι κτητικές αντωνυμίες τι νόημα έχουν; Και κατ’ αρχήν έχουν δικαίωμα να υπάρχουν; Έχω δικαίωμα να πω «ο χώρος μου»αλλά όχι «η γη μου»;  Κι’ ακόμα περισσότερο, μπορώ άραγε να μιλώ για «αλήθεια»; Για ποια «αλήθεια» πρόκειται; Για την ύποπτη «Αλήθεια» με άλφα κεφαλαίο ή για την αλήθεια «μου» η οποία όμως πρέπει να τεθεί υπό κρίση όσον αφορά το «μου» και κατά συνέπεια τη δυνατότητα της να υπάρχει. Χωρίς «αλήθεια», λοιπόν; Υπενθυμίζω εδώ την άποψη του Rorty για το άχρηστο της αλήθειας και την συνάδουσα άποψη για τα «fake news» του Trump.

 Εάν έχω δικαίωμα επί της ιδιοκτησίας του σώματος μου, εάν το πόδι μου είναι δικό μου, εάν έχω την κυριότητα του βλέμματος μου Eίμαι ένα σώμα και έχω ένα σώμα» έλεγε ο M. Merleau-Ponty- τότε, μήπως ν’ αναρωτηθούμε επί της φράσης του Heidegger ότι, δεν είμαι μόνο εδώ που στέκομαι, αλλά μέχρι εκεί που φτάνει το βλέμμα μου, μέχρι εκεί που φτάνει η πέτρα που θα πετάξω. Κι αυτό το «είμαι μέχρι εκεί» δεν δηλώνει άραγε ιδιοκτησία, αφού το «είμαι μου», κατ’ αρχάς ως σώμα, μου ανήκει;

 Η «Λογική» της σχολής του «Port Royal» (16..) προτείνει να διαχωρίσουμε την «ιδιοκτησία» από την «κατοχή». Έτσι, είμαι ιδιοκτήτης των συναισθημάτων μου γι’ αυτή την γυναίκα- ακόμα κι αν πω: «δεν έχω συναισθήματα γι’ αυτή τη γυναίκα»– αλλά όχι κάτοχος της γυναίκας. Το ανήκειν των συναισθημάτων συνιστά την κατοχή μου από αυτά και επί αυτών, αλλά με κανένα τρόπο την κατοχή της πηγής.

Μην ξεχνάμε ότι φιλόσοφοι σαν τον Locke και τον Hobbes εντάσσουν στην έννοια της ιδιοκτησίας, εκτός των υλικών αντικειμένων και την ζωή, την ελευθερία, την ψυχή, την εργασία κλπ. Σήμερα, θα λέγαμε και την πνευματική ιδιοκτησία.

Μ’ άλλα λόγια, οφείλω να είμαι ιδιοκτήτης της ατομικής επιθυμίας «μου»,  ιδιοκτήτης του λόγου «μου», ιδιοκτήτης της ευθύνης «μου», αν θέλετε, της σαρτρικής ευθύνης «μου»; Θέτοντας το διαφορετικά, μέσω μιας λακανικής οπτικής: εάν είναι η επιθυμία εκείνη που με κατέχει κι όχι εγώ την επιθυμία, μπορούμε άραγε να κάνουμε μια επαναστατική απαλλοτρίωση της ιδιοκτησίας της επιθυμίας, αντικείμενο της οποίας είναι το υποκείμενο; Μ’ άλλα λόγια μπορούμε να καταργήσουμε την επιθυμία για ιδιοκτησία θέσης, εξουσίας, φύλου; Έχω το δικαίωμα να πω το φύλο «μου» μού ανήκει; Ότι μου ανήκει η αγάπη των γονιών «μου»;

Γιατί, εάν όχι, τότε είναι περιττό να μιλήσουμε απόψε για την ιδιοκτησία και γενικά να μιλάμε. Εξ’ ονόματος τίνος μιλώ εάν δεν μιλώ εξ’ ονόματος μου; Και με αυτή τη λογική, έχει δικαίωμα ο Κώστας Λάμπος να πει ότι αυτό το βιβλίο είναι δικό του;

 Και, εάν ναι, τι αναγνωρίζουμε ως ιδιοκτησία αν το πρώτο υλικό αγαθό είναι το σώμα μου; Η ασθένεια «μου» είναι δική «μου», η ηδονή του σώματος είναι η ηδονή «μου»; Μπορούμε να πούμε ότι ο θάνατος «μου» μού ανήκει πλήρως, ότι το θνήσκειν είναι η απόλυτη ιδιοκτησία, όπως έλεγε ο Heidegger, αφού κανείς δεν μπορεί να μου το πάρει και κανείς δεν μπορεί να πεθάνει στη θέση μου; Ή ακόμα, έχω το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης του θανάτου «μου» είτε σαν αυτοκτονία είτε σαν ευθανασία, εάν το «έχω ένα σώμα» γίνεται ευάλωτο όσον αφορά την κτητικότητα  του από εμένα, παρότι είμαι αυτό το σώμα;

Και όσον αφορά την τρέλα «μου», την κατάθλιψη «μου», τα όνειρα «μου» στον ύπνο μου», τις φαντασιώσεις «μου» (οι οποίες μπορεί να είναι εχθρικές ως προς εμένα τον ίδιο, ναι, μπορώ  ν’ αγαπώ και να μισώ ταυτόχρονα εκείνο που αγαπώ, καταδεικνύοντας έτσι τον βαθμό της αλλότητας που με κατέχει, της οποίας είμαι ιδιοκτησία) επιδέχονται, άραγε, κτητικό προσδιορισμό; Το μίσος; Το ασυνείδητο;

Και η Ετερότητα που υποβόσκει στο βάθος, αυτός ο Άλλος που είμαι εγώ, ο «ξένος», δεν είναι άραγε το πιο βαθύ κι ανομολόγητο κομμάτι μου, εκείνο που κατέχω και με κατέχει περισσότερο από κάθε τι; Δεν είμαι, άραγε, ιδιοκτησία της Ετερότητας μου η οποία μου προσδίδει ταυτότητα;

Όλα αυτά, ακόμα κι αν φαίνονται σχολαστικά, ωστόσο δημιουργούν προϋποθέσεις ή συνέπειες σχέσεων ικανές να διαλύσουν ομάδες, κοινότητες, συλλογικότητες, κοινωνίες. Το «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» της Luxenbourgεκκινεί από πολύ βαθιά μέσα μας. Η ιδιοκτησία της εξουσίας και της αλήθειας είναι τα όπλα του φασισμού μέσα μας.

Μην ξεχνάμε ότι, στα λατινικά η ιδιοκτησία αποδίδεται ως «dominium» και εξ’ αυτού «domaine» και «domicile» (κατοικία) δηλαδή «κυριαρχία», αλλά κυριαρχία επί τίνος; Κι αν υποθέσουμε ότι το σπίτι που μένω δεν είναι δικό μου ή δεν οφείλει να είναι δικό μου, το συναίσθημα που έχω γι’ αυτόν τον χώρο όταν βάζω το κλειδί στην πόρτα ή όταν ξυπνάω στο δωμάτιο (πως να το πω «μου» αφού δεν ξέρω αν μου ανήκει, αν πρέπει να «μου» ανήκει) μπορούν άραγε να είναι δικά «μου», να «μου» ανήκουν, να είναι ιδιοκτησία «μου»;  Και εξ’ αυτού, αυτόματα, να επιβάλλω ιδιοκτησιακό καθεστώς στον υλικό χώρο; Τι μας ανήκει, αν μας ανήκει, κοιτάζοντας το; Τι σημαίνει το «εγώ το είδα πρώτος»; Ή το «εγώ το είπα πρώτος»;

Και τι κάνουμε με τη ζήλεια; Τι κάνουμε μ’ εκείνο το «που κοιτάς;» ή το «τι σκέφτεσαι;» «γιατί του μίλησες;» ή«γιατί της χαμογέλασες;»;  Ή τι κάνουμε με την περίπτωση του «ανήκειν» σε κάποιον όπου, ακριβώς, το αίτημα είναι «θέλω να θέλεις να σου ανήκω», δηλαδή «η απόλαυση σου οφείλει να είναι εγώ»; Μ’  άλλα λόγια, το «θέλω ν’ ανήκω μόνο σ’ εσένα» ή «δεν ανήκα ποτέ σε κανένα, μόνο σ’ εσένα ανήκω», δεν σημαίνει, άραγε, «θέλω να είμαι η ιδιοκτησία σου» και ενδεχομένως, «να είσαι η ιδιοκτησία μου»; Η φράση, ωστόσο, θα μπορούσε να είναι άκυρη εάν εκείνο το «θέλω» δεν μου ανήκει. Τότε, όμως, ποιος μιλάει;

Την επόμενη φορά θα μιλήσουμε για τις κτητικές αντωνυμίες και την προέλευση τους.

[1] Ο Φώτης Καγγελάρης είναι Διδάκτωρ Ψυχοπαθολογίας. Σπούδασε στο Παρίσι (μαθητής των Tomkiewicz, Cooper και Lacan, παρακολούθησε επίσης Φιλοσοφία και Γλωσσολογία), όπου διετέλεσε Ερευνητής στο Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ιατρικής Έρευνας. Εργάζεται και ζει στην Αθήνα. Τα τελευταία χρόνια εντρυφεί επίσης στην ψυχαναλυτική ανθρωπολογία μελετώντας τις μάσκες των λαών του κόσμου και στη φιλοσοφία και την ψυχαναλυτική σημειολογία της φωτογραφικής εικόνας.

Αποτέλεσμα εικόνας για Κώστα Λάμπου «Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

Alexander Dugin

Εκδόσεις Έσοπτρον

Αποτέλεσμα εικόνας για Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

Γράφει ο  Γιώργος Στάμκος

Ο Alexander Dugin είναι ένας από τους πιο γνωστούς συγγραφείς και πολιτικούς στοχαστές της μετα-σοβιετικής Ρωσίας, μια “δεξαμενή σκέψη” από μόνος του, τόσο σε ζητήματα Γεωπολιτικής, όσο και πολιτικής φιλοσοφίας. Ανάμεσα στ’ άλλα είναι ο εγκέφαλος και ένα διανοητικό “πυρηνικό εργοστάσιο” πίσω από το κίνημα του Ευρασιατισμού, που προβάλλεται ως μια αυτόνομη πολιτική ιδεολογία και κοσμοθέαση ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή και ως μια σύνθεση ευρωπαϊκών και ασιατικών αξιών. Ο Dugin θεωρείται ως ένας κομβικός Ευρασιάτης Ρώσος διανοητής, που βρισκόταν επί πολλά χρόνια στον πυρήνα της ρώσικης “δεξαμενής σκέψης” για γεωπολιτικό-μυστικιστικά ζητήματα, που ονομάζονταν ARCTOGAIA (Άρκτος + Γαία). Ο ίδιος εγκατέλειψε το κίνημα του “Εθνομπολσεβικισμού”, του οποίου ήταν ένας από τους ηγέτες του, κι εξελίχθηκε σ’ έναν μετα-ιδεολόγο. O Dugin εκφράζει απόψεις που από τη μία συνοψίζουν τη “μυστική γεωπολιτική” της Ρωσίας και της Ευρασίας, κι από την άλλη ερμηνεύουν την ανθρώπινη ιστορία με βάση τη διαλεκτική στεριάς – θάλασσας ή ναυτικών – ηπειρωτικών δυνάμεων. Κατά τον Dugin οι έννοιες Στεριά, Ανατολή, Ευρασία και Εργασία είναι σχεδόν ταυτόσημες. Το ίδιο ισχύει και με τις έννοιες Θάλασσα, Δύση, Κεφάλαιο και Φιλελευθερισμός. Αυτές οι δύο δυνάμεις βρίσκονται σε μια μακραίωνη αντιπαράθεση, όποια σχήματα ή “κελύφοι” κι αν φορέσουν. Έχει πάντως ιδιαίτερο ενδιαφέρον το γεγονός πως ο 53χρονος Alexander Dugin είναι, επί μία και πλέον δεκαετία, σύμβουλος του Ρώσου “Τσάρου” Βλαντιμίρ Πούτιν σε θέματα Γεωπολιτικής, υποστηρίζοντας την επιστροφή της Ρωσίας ως μιας Παγκόσμιας Δύναμης, αντίβαρο των ΗΠΑ στο διεθνές σκηνικό.

Αποτέλεσμα εικόνας για Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

Στο βιβλίο του Η Τέταρτη Πολιτική Θεωρία ο Alexander Dugin συνοψίζει με τον καλύτερο, ξεκάθαρο και περιεκτικό τρόπο όλη την πολιτική του σκέψη και την ¨ευρασιατική ιδεολογία” που ο ίδιος είναι θιασώτης. Σύμφωνα με την ανάλυσή του οι τρεις κύριες ιδεολογίες του 20ου αιώνα ήταν 1) Ο Φιλελευθερισμός (Αριστερός και Δεξιός) 2. Ο Κομμουνισμός (Μαρξισμός, Σοσιαλισμός, μαζί με τη σοσιαλδημροκατία) και 3) ο Φασισμός (Ναζισμός και άλλες παραλλαγές, όπως ο Εθνικοσυνδικαλισμός του Φράνκο, ο Περονισμός κ.α.). Αυτές οι τρεις ιδεολογίες πολέμησαν μεταξύ τους μέχρι θανάτου, δημιουργώντας στην ουσία όλη την αιματηρή ιστορία του 20ου αιώνα.

Αποτέλεσμα εικόνας για Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

Για τον Dugin: “Η Τέταρτη Πολιτική Θεωρία προϋποθέτει για να εμφανιστεί την εναντίωσή μας στον κυρίαρχο Μετα-Φιλελευθερισμό, στην Παγκοσμιοποίηση, στον Μεταμοντερνισμό, στο Τέλος της Ιστορίας και στην αδράνεια των πολιτικών διαδικασιών στην αυγή του 21ου αιώνα”. Με άλλα λόγια η Τέταρτη Πολιτική Θεωρία του Dugin είναι μια “σταυροφορία” ενάντια στον Μεταμοντερνισμό, στη Μετα-βιομηχανική κοινωνία, στη φιλελεύθερη σκέψη και στην Παγκοσμιοποίηση. Το νέο θα προκύψει από τη ¨μεταφυσική των ερειπίων” και θα βασιστεί στον λίθο που εκείνοι απέρριψαν, αυτός θα γίνει ο “ακρογωνιαίος λίθος” του ευρασιατικού κόσμου”: “Το μέλλον της Ρωσίας βασίζεται στις προσπάθειες μας να αναπτύξουμε την Τέταρτη Πολιτική Θεωρία”, υποστηρίζει ο Dugin, που βλέπει την ιδεολογία του ως άρνηση, απόρριψη και σύνθεση ταυτόχρονα.

Αποτέλεσμα εικόνας για Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

Στο κεφάλαιο με τίτλο “Η Οντολογία του Μέλλοντος” ο Dugin αναρωτιέται: “Υπάρχει το μέλλον;”, συμπληρώνοντας πως “η ύπαρξη αυτού που δεν έχει έλθει, που δεν έχει συμβεί ακόμη, είναι πολύ αμφισβητήσιμη”. Για τον ίδιο: “Η Ιστορία είναι η συνειδητοποίηση του παρελθόντος μέσα στο παρόν. Τα εξαφανισμένα γεγονότα συνεχίζουν να ηχούν στην πράξη της υπενθύμισης τους. Η Κλειώ και η Πολύμνια, οι Μούσες αντίστοιχα της Ιστορίας και του Χρόνου είναι αδελφές στην Ελληνική Μυθολογία. Αυτή η υπενθύμιση είναι απαραίτητη για να μας δώσει την αίσθησή μας του παρόντος”. Έτσι “το μέλλον είναι συνεχές στο παρόν… Είναι η ανεσταλμένη στιγμή της ύπαρξης, χωρίς ιστορία και χωρίς μια αίσθηση επίγνωσης και συνείδησης” γράφει ο Alexander Dugin. Και για τον ίδιο υπάρχουν δύο δυνατά αποτελέσματα στο ορατό μέλλον: 1. Είτε η Δύση θα χάσει την ταυτότητά της και θα μετατραπεί σε ρομπότ 2. Είτε θα προσπαθήσει να επιβάλει την Ιστορία της, την οποία αντιλαμβάνεται ως καθολική, καταστρέφοντας έτσι άλλους πολιτισμούς και κουλτούρες. Μπορεί η Δύση να καταφέρει να κλείσει την Ιστορία της, αλλά δεν θα καταφέρει όμως να κλείσει και την Ιστορία των άλλων. Ένα βιβλίο που πρέπει να διαβαστεί ειδικά απ’ όσους αντιλαμβάνονται την “κρίση ταυτότητας” της Δύσης κι ανησυχούν βλέποντας μια Ρωσία που αναζητεί έναν μετα-αυτοκρατορικό ρόλο στο σύγχρονο κόσμο.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ.jpg

ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ

ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ

Ivanov Jordan

Εκδόσεις Κυβέλη

Image result for ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ Ivanov Jordan

Καταγγέλλουν τους πλουσίους, απεχθάνονται

 τον Τσάρο, γελοιοποιούν τους ανώτερους, καταδικάζουν τους ευγενείς κι απαγορεύουν τους ευγενείς να υπακούουν στους κυρίους τους”.

Κοσμάς ο Ιερέας, Κατά των Βογομίλων

Οι Βογόμιλοι υπήρξαν μια από τις μακροβιότερες (10ος-15ος μ.Χ. αιώνας) γνωστές αιρετικές ομάδες στον χριστιανικό κόσμο και ειδικά στα Βαλκάνια. Αν και αρχική τους κοιτίδα θεωρείται η βυζαντινή Θράκη ή -σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή- η Μακεδονία, οι Βογόμιλοι εξαπλώθηκαν γρήγορα σ’ ολόκληρη τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και ιδιαιτέρα στη Βουλγαρία, στη Σερβία και στη Βοσνία κι από εκεί, μέσω του κινήματος των Καθαρών, στη βόρεια Ιταλία και στη νότιο Γαλλία (Προβηγκία). Oι Βογόμιλοι ήταν οι οπαδοί μιας δυϊστικής θρησκευτικής αίρεσης και κατά πάσα πιθανότητα προήλθαν από μια σύνθεση Παυλικιανών και Μασσαλιανών και το κίνημα τους προσέλαβε αντιφεουδαρχική και αντιαυτοκρατορική χροιά με την διάδοση του, αρχικά, στους φτωχούς Θρακο-Ιλλύριους και Σλάβους αγρότες των κεντρικών Βαλκανίων. Υπάρχει βέβαια και η άποψη πως ο βογομιλισμός προέκυψε ως σύνθεση του Παυλικιανισμού μ’ ένα κίνημα αναμόρφωσης, που υπήρχε τον 10ο μ.Χ. αιώνα στους κόλπους της βουλγαρικής Ορθοδοξίας.

Με το πέρασμα του χρόνου και οι πολλαπλές διώξεις, που υπέστησαν οι Βογόμιλοι τόσο από την θρησκευτική όσο και από την πολιτική ηγεσία των τόπων στους οποίους έζησαν και έδρασαν, δεν κατάφεραν να εξαλείψουν την μνήμη και το έργο τους από τις μνήμες των λαών της Βαλκανικής, αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης, στην οποία μεταλαμπάδευσαν το μήνυμα τους κάτω από διάφορα ονόματα. Καταδιωγμένοι, κυνηγημένοι, δυσφημισμένοι, συκοφαντημένοι, βασανισμένοι, ανασταίνονται και πάλι από την ιστορία, ακτινοβολώντας τόσο πολύ με το φωτοστέφανο της αγνότητας και του ιδεαλισμού, με την αυθεντία των μεγάλων ιδιοφυϊών, που χαράζουν βαθιά αυλάκια στην παγκόσμια ιστορία.

Image result for Jordan Ivanov books

O Bούλγαρος ιστορικός, αρχαιολόγος, λαογράφος και φιλόλογος Jordan Ivanov (1872-1947), στο βιβλίο του Βιβλία και Μύθοι των Βογόμιλων (Bogomilski Knigi I Legendi), που πρωτοεκδόθηκε στη Σόφια το 1923, εισάγει τον αναγνώστη στην ιστορία, στην καθημερινότητα αλλά κυρίως στην κοσμοθέαση των μεσαιωνικών Βογόμιλων. Ξεκινά παραθέτοντας το δυϊστικό υπόβαθρο του βογομιλισμού, που προέρχεται από τον αρχαίο Ζωροαστρισμό, τον Γνωστικισμό, τον Μανιχαϊσμό και το μεσαιωνικό Παυλικιανισμό κ.α. για να αναλύσει στη συνέχεια τους λόγους που ο Βογομιλισμός εμφανίστηκε “ξαφνικά”| στα μεσαιωνικά Βαλκάνια, και κυρίως στη βυζαντινή Θράκη, τη Μακεδονία, αλλά και τη Βουλγαρία. Αν και το βιβλίο γράφτηκε σε με περίοδο (Μεσοπόλεμος) έντονου ανθελληνικού εθνικισμού εκ μέρους των Βουλγάρων, ο συγγραφέας αποφεύγει να προσδώσει στο Βογομιλισμό τα χαρακτηριστικά ενός εθνικού κινήματος, διατυπώνοντας αντίθετα την άποψη πως επρόκειτο για ένα κοινωνικό κίνημα, σαφέστατα ανθρωπιστικό και αντιφεουδαρχικό, που τα έβαζε με όσους είχαν την εξουσία, είτε ήταν ο κλήρος είτε οι Βυζαντινοί ή οι Βούλγαροι φεουδάρχες. Για τον Ivanov “Ο ιερέας Βογόμιλος είχε την τόλμη να κάνει λάβαρό του την επιθυμία που κρυβόταν στην ψυχή όλων των καταπιεσμένων, αλλά που κανείς δεν είχε τολμήσει να εκφράσει τόσο καθαρά. Απ’ αυτή την άποψη, ο ιερέας Βογόμιλος προηγήθηκε κάποιους αιώνες των ευγενών κηρύκων της κοινωνικής δικαιοσύνης στους νεώτερους χρόνους”.

Σ’ αυτό το βιβλίο ο Βούλγαρος ιστορικός παρουσιάζει και τα ελάχιστα σωζόμενα βιβλία των Βογόμιλων, όπως το θρυλικό “Μυστικό Βιβλίο” (Tajnata Kniga), αποσπάσματα από απόκρυφα Ευαγγέλια, έναν ελληνικό μύθο που συνδέεται με τους Βογόμιλους, ένα μεσαιωνικό τελετουργικό των Καθαρών της νοτίου Γαλλίας, καθώς και πολλά βουλγαρικά λαϊκά δυϊστικά παραμύθια, τα οποία συνέλεξε ο ίδιος στις έρευνες του στην βουλγαρική ύπαιθρο.

Το μεγαλείο του Βογομιλισμού συνίσταται στο ότι προηγήθηκε πολλούς αιώνες του επιπέδου των συγχρόνων του. Όπως λέει ο Δρ. Μιχαήλ Γκενόφσκι: «Είναι δυνατόν ένα κίνημα αδαών να διασχίσει τα σύνορα τόσων χωρών και να ωθήσει το ανθρώπινο πνεύμα, που ήταν σκλαβωμένο στην Ευρώπη, προς έναν αγώνα για την απελευθέρωση;». Τους είχε τόσο πολύ ξεπεράσει, ώστε ακόμα και τώρα απέχει πολύ από το να εφαρμοστεί στην ολότητα του, σχετικά με ό,τι είχαν αναγγείλει οι Βογόμιλοι κατά την πιο σκοτεινή εποχή της Ευρωπαϊκής ιστορίας, όταν όλη η Ευρώπη είχε πέσει μέσα στα μεγάλα σκοτάδια και την άγνοια! Αυτό, όμως, που είναι σημαντικό, είναι ότι, όσο ο καιρός περνά, τόσο η αφυπνισμένη συνειδητότητα του ανθρώπου αρχίζει να κατανοεί και να εκτιμά τις ιδέες των Βογόμιλων. (Περισσότερα για τους Βογόμιλους μπορείτε να βρείτε στο βιβλίο μου ”ΟΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ: Στη Σκιά του Άλλου Θεού, που κυκλοφόρησε πρόσφατα:

https://zenithmag.wordpress.com/%CE%BF%CE%B9-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B4%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CE%B9-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B2%CE%BF%CE%B3%CF%8C%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CF%89%CE%BD/ ).

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ

O ΜΑΥΡΟΣ ΚΥΚΝΟΣ: Ο Αντίκτυπος του ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΟΥ

O ΜΑΥΡΟΣ ΚΥΚΝΟΣ

Ο Αντίκτυπος του ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΟΥ

Nassim Nicholas Taleb

Εκδόσεις Φερενίκη

Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι παγιδευμένοι στην ψευδαίσθηση της ασφάλειας. Νομίζουν πως γνωρίζουν τάχα τι συμβαίνει σ’ έναν πολύπλοκο κόσμο, και πιστεύουν πως η Ιστορία είναι κάτι σαν τρένο που κινείται πάνω σε ράγες, ώστε να κοιμούνται ήσυχοι τα βράδια πιστεύοντας ότι ο κόσμος δεν θα αλλάξει και τίποτε το απρόβλεπτο δε θα συμβεί. Πιστεύουν δηλαδή πως όλοι οι κύκνοι είναι λευκοί και δεν υπάρχει μαύρος κύκνος. Όπως η ανακάλυψη ενός μαύρου κύκνου στην Αυστραλία έκανε τους Ευρωπαίους να αναθεωρήσουν ξαφνικά το δόγμα πως “όλοι οι κύκνοι είναι λευκοί”, έτσι και το απρόβλεπτο μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή και να ανατρέψει τα πάντα, κάνοντας την Ιστορία να κινηθεί όχι με βήματα αλλά με άλματα.

Το απροσδόκητο ανά πάσα στιγμή μπορεί να εισέλθει στην πραγματικότητα μας. Μάλιστα, όσο η (ψευδ)αίσθηση της ασφάλειας μας φτάνει στο μέγιστο σημείο, τόσο ο κίνδυνος της ανατροπής κορυφώνεται! Κλασικό παράδειγμα είναι η γαλοπούλα που επί χίλιες περίπου ημέρες πίστευε πως οι εκπρόσωποι του ανθρώπινου είδους μεριμνούσαν για το συμφέρον της, προσφέροντας της καθημερινά τροφή και ασφάλεια. Ωστόσο, το απόγευμα πριν από την Ημέρα των Ευχαριστιών, κάτι το Απροσδόκητο θα συμβεί στη γαλοπούλα, που θα την εξαναγκάσει σε αναθεώρηση όλων των προηγούμενων πεποιθήσεων της, αλλά θα είναι πολύ αργά. Το ίδιο χέρι που την έθρεφε όλες τις προηγούμενες χίλιες ημέρες είναι εκείνο που τελικά θα της στρίψει το λαρύγγι.

Την ίδια ψευδαίσθηση της ασφάλειας με τη καλοθρεμμένη γαλοπούλα είχαν και οι Ευρωπαίοι στις αρχές του 1914, όταν πίστευαν πως δεν θα ξανασυμβεί Μεγάλος Πόλεμος (ο τελευταίος ήταν στην εποχή Ναπολέοντα) και την ίδια έκπληξη ένιωσαν όταν στις αρχές του Αυγούστου του ίδιου έτους επιστρατεύτηκαν μαζικά για να ριχτούν στο τέλμα ενός νέου Μεγάλου Πολέμου, που στοίχισε δεκάδες εκατομμύρια νεκρούς. Την ίδια δυσάρεστη έκπληξη ένιωσαν και οι ενταγμένοι Γερμανοεβραίοι των αρχών της δεκαετίας του 1930, όταν είδαν πως για τους Ναζί έγιναν ξαφνικά παρείσακτοι. Παρόμοια έκπληξη ένιωσαν και οι Αμερικανοί τραπεζίτες και επιχειρηματίες, που ένιωθαν ασφαλείς, πριν το “Μεγάλο Κραχ” του 1929. Την ίδια έκπληξη ένιωσαν και οι Λιβανέζοι που ως τις αρχές της δεκαετίας του 1970, πίστευαν πως η χώρα τους, την οποία κι αποκαλούσαν “Ελβετία της Ανατολής”, και ήταν ένα παράδειγμα 2.000 ετών αρμονικής συμβίωσης πολιτισμών, λαών, εθνοτήτων και θρησκειών, δε θα γνώριζε ποτέ εμφύλιο πόλεμο. Την ίδια έκπληξη ένιωσαν και οι λαοί της Γιουγκοσλαβίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990, καθώς πίστευαν πως η χώρα τους, οικοδομημένη πάνω στο “αδελφότητα και ενότητα” του Τίτο, δεν θα κατρακυλούσε ποτέ σε εμφύλιο πόλεμο. Αντίστοιχη έκπληξη αισθάνθηκαν και δισεκατομμύρια άνθρωποι τον Σεπτέμβριο του 2008, όταν η κατάρρευση της Lehman Brothers, οδήγησε σε μια άνευ προηγουμένου παγκόσμια οικονομική κρίση και ύφεση. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις εμφανίστηκε ως “Μαύρος Κύκνος”, το απροσδόκητο, που ανέτρεψε τα πάντα και όχι μόνον τις ανθρώπινες ψευδαισθήσεις περί ασφάλειας.

Ο Νicholas Taleb είναι ένας αυθεντικός φιλόσοφος, λιβανικής καταγωγής Ελληνορθόδοξος, που έχει το χάρισμα με την πρωτοτυπία και την ειλικρίνεια των ιδεών του να αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο. Είναι ένας πολυσχιδής μελετητής του τυχαίου, της αβεβαιότητας, των πιθανοτήτων και της γνώσης, που πέρασε σημαντικό μέρος της ζωής τους ως flaneur (Περιπλανώμενος), αναστοχαζόμενος στα καφέ όλου του πλανήτη και σήμερα είναι γνωστός συγγραφέας και καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Στο πολυσυζητημένο βιβλίο του Μαύρος Κύκνος: Ο Αντίκτυπος του Εξαιρετικά Απρόβλεπτου επισημαίνει πως έχουμε την τάση να συγχέουμε τον Χάρτη με το Έδαφος, με μια Πλατωνικότητα που μας κάνει να νομίζουμε ότι κατανοούμε περισσότερα απ’ όσα όντως κατανοούμε. Μοντέλα, σχέδια και χάρτες, δεν είναι ρεαλιστικά εργαλεία, αλλά “Πλατωνικότητες” και διανοητικοί χάρτες της πραγματικότητας που ενίοτε σφάλλουν. Υποστηρίζει πως οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν το λάθος να αξιολογούν τα πράγματα εκ των υστέρων, σα να τα βλέπουμε από το καθρεπτάκι, ενώ οι πιο μορφωμένοι κάνουν το λάθος να υπερεκτιμούν την πληροφόρηση και να κτίζουν “κατηγορίες” και διανοητικά κλουβιά.

Η κατηγοριοποίηση είναι απαραίτητη στους ανθρώπους, υποστηρίζει ο συγγραφέας, αλλά λειτουργεί παθολογικά όταν οι κατηγορίες θεωρούνται απόλυτες και οριστικές, δηλαδή αποτρέπουν τους ανθρώπους να δοκιμάσουν τη διαπερατότητα των ορίων τους. Όποιος τολμάει να τα διαπερνάει θεωρείται επικίνδυνος και μολυσματικός. Κι αυτό είναι πολύ επικίνδυνο διότι στεγανοποιεί τις αντιλήψεις, τις περιορίζει και γενικώς περιορίζει τα ανθρώπινα εξελικτικά αντανακλαστικά.

Για τον ίδιο στην εποχή μας υπάρχει μία άνιση σύγκρουση μεταξύ της παραδοσιακής Μετριοχώρας και της σύγχρονης τεχνολογική Εξτρεμοχώρας. Η Παγκοσμιοποίηση είναι η επικράτηση της Εξτρεμοχώρας πάνω στη Μετριοχώρα. Στην εξτρεμοχώρα οι ανισότητες είναι τόσο μεγάλες ώστε και μόνη η παρατήρηση μπορεί να επηρεάζει δυσανάλογα το σύνολο ή το άθροισμα”, γράφει ο συγγραφέας, υποστηρίζοντας πως η εποχή μας είναι εξαιρετικά ευάλωτη στην εμφάνιση “Μαύρων Κύκνων”, δηλαδή εξαιρετικά απρόβλεπτων γεγονότων που ανατρέπουν τα πάντα.

Συμπέρασμα: Η αβεβαιότητα είναι η μόνη βεβαιότητα. Η Ιστορία δεν έρπει, αλλά προχωρά με άλματα, με ενδιάμεσους κραδασμούς. Ωστόσο τα απροσδόκητα γεγονότα, που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως “Μαύροι Κύκνοι” είναι οι γεννήτριες της Ιστορίας.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ

Αποτέλεσμα εικόνας για nassim nicholas taleb black swan

 Το Κλασσικό Χρέος (classical debt): Η ελληνική αρχαιότητα σε μια εποχή λιτότητας (Greek Antiquity in an Era of Austerirty)

Classical Debt

Τα δεσμά του φιλελληνισμού και το χρέος

Αποτέλεσμα εικόνας για johanna hanink classical debt

 

Στο νέο βιβλίο της η Αμερικανίδα ελληνίστρια Johanna Hanink υποστηρίζει ότι η Δύση οφείλει ένα κούρεμα του ελληνικού χρέους, επειδή τον 19ο αιώνα επέβαλε στους Νεοέλληνες την εξιδανίκευση της αρχαιότητας.

Η έντονη δημόσια συζήτηση τα τελευταία χρόνια για το δυσθεώρητο ελληνικό χρέος δεν περιορίστηκε μόνο στα δημοσιονομικά δεδομένα. Πότε ρητά και πότε άρρητα, στη Γερμανία αλλά και αλλού, ετίθετο παράλληλα και ένα πολιτισμικό ερώτημα;

Μήπως η Δύση, εκπροσωπούμενη σήμερα από τους πιστωτές της Αθήνας, έχει κι αυτή ένα υπέρογκο πολιτιστικό χρέος στην αρχαία Ελλάδα, μπροστά στο οποίο το νεοελληνικό χρέος ωχριά;

Απλά διατυπωμένο, πόσα δισεκατομμύρια αξίζει σήμερα η Αντιγόνη του Σοφοκλή; Μια Γερμανίδα ιστορικός μάλιστα, η Leonora Seeling, είχε προτείνει την επιβολή ενός μηδαμινού πολιτιστικού φόρου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο για τη χρήση ελληνικών λέξεων. Όπως για παράδειγμα η λέξη ιδέα.

Μόλις ο Γερμανός πει Idee, μόλις ο Γάλλος προφέρει idée, μόλις ο Άγγλος ξεστομίσει idea, να κατακυρώνονται αμέσως 5 σεντ στον ελληνικό δημόσιο κορβανά. Ο φιλελληνικός αυτός φόρος τελικά δεν επιβλήθηκε και η σύγχρονη σεισάχθεια μετατέθηκε στο μέλλον. 

Τα δεσμά του φιλελληνισμού και το χρέος

Οι Νεοέλληνες στο χρυσό κλουβί 

Η συζήτηση ωστόσο για τον συμψηφισμό πνευματικών και δημοσιονομικών χρεών συνεχίζεται. Η καθηγήτρια κλασσικών σπουδών στο γεραρό αμερικανικό πανεπιστήμιο Brown Johanna Hanink μόλις εξέδωσε την εργασία της με τίτλο Το κλασσικό χρέος. Η ελληνική αρχαιότητα σε μια εποχή λιτότητας.

Το βιβλίο αυτό κομίζει μια νέα προοπτική για το ζήτημα. Το ερώτημα δεν είναι για την Hanink αν οι Νεοέλληνες είναι σε τέτοιο βαθμό απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων, ώστε να δικαιούνται ή όχι αποζημιώσεις για την οικειοποίηση του αρχαίου πολιτισμού από Άγγλους, Γάλλους, Πορτογάλους. 

Για τη συγγραφέα η διαγραφή του σημερινού ελληνικού χρέους θα είχε το ιστορικό της έρεισμα στο ό, τι λίγο πριν και μετά την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους οι φιλέλληνες της Δύσης προέβησαν σε ένα αποικιοκρατικό πολιτιστικό έγκλημα, για το οποίο οι απόγονοί τους πρέπει να πληρώσουν.

Η γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung που παρουσίασε αυτές τις μέρες το βιβλίο της Hanink συνοψίζει το έγκλημα αυτό ως εξής:

«Οι Άγγλοι και οι Γερμανοί λάτρεις της αρχαιότητας δεν κατασκεύασαν μόνο για τον εαυτό τους το ιδεώδες της κλασσικής Ελλάδας. Η εικόνα αυτή διαμόρφωσε πνευματικά από τα τέλη του 18ου αιώνα και ευρέα τμήματα των κοινωνικών και πνευματικών ελίτ στις ελληνικές περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά και στην εξορία, όπως για παράδειγμα τον Αδαμάντιο Κοραή που δεν πάτησε ποτέ το πόδι του στην επαναστατημένη Ελλάδα. Αυτή η αποικιοκρατική διαδικασία επηρέασε τη γένεση του νεοελληνικού έθνους και την πορεία του στη συνέχεια και αποδείχθηκε κάτι σαν χρυσό κλουβί.»

Αποτέλεσμα εικόνας για johanna hanink classical debt

Ναι, το συμπέρασμα της Hanink είναι ότι η Δύση χρωστά στους σημερινούς Έλληνες, όχι τόσο λόγω της δημοκρατίας, του Παρθενώνα και της Αντιγόνης, όσο επειδή κράτησε τον ελληνικό λαό τόσον καιρό αιχμάλωτο μέσα σε ένα κατασκευασμένο παρελθόν και τώρα τον τιμωρεί, επειδή δεν ανταποκρίνεται στα στάνταρ.

Υποβολείς μεγαλομανίας 

Αποτέλεσμα εικόνας για johanna hanink classical debt

Αυτή είναι η άποψη της συγγραφέως και πίσω της αφουγκράζεται κανείς αναμφίβολα την ανάγκη των μεγάλων αποικιοκρατικών δυνάμεων να απαλλαγούν από το παρελθόν τους ή τουλάχιστον να το διορθώσουν.

Αλλά ανεξάρτητα από τη διασύνδεση πνευματικών και δημοσιονομικών χρεών, επί της ουσίας όλα αυτά δεν μας τα έχει πει ήδη ο ημέτερος Νίκος Δήμου, για παράδειγμα στο βιβλίο του Για όλα φταίνε οι Γερμανοί; 

Ας δώσει ο Δήμου τη σημερινή μας κατακλείδα λοιπόν: «Προτιμούμε να ξεχνάμε ότι οι αρχαίοι Έλληνες, έτσι όπως ζουν σήμερα στη σκέψη μας, είναι μια εφεύρεση των Γερμανών. Οι Γερμανοί εφηύραν την ιδανική αρχαία Ελλάδα και τη δώρισαν στον υπόλοιπο κόσμο. Ο Βύρων ήταν θαυμαστής του Γκαίτε και των Γερμανών ρομαντικών. Όλοι αυτοί οι Γερμανοί, Γάλλοι και Βρετανοί φιλέλληνες πήγαν στη συνέχεια στην Ελλάδα και έπεισαν τους ανθρώπους ότι ήταν το πιο τρανό έθνος του κόσμου, απόγονοι του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα. Έτσι το εγώ των Ελλήνων παραφούσκωσε για τα πραγματικά μέτρα της χώρας τους.»

Σπύρος Μοσκόβου / Deutsche Welle

Αποτέλεσμα εικόνας για johanna hanink classical debt

ΟΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ: Η άποψη ενός αναγνώστη που το διάβασε σε 40 βαθμούς υπό Σκιάν

ΟΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ

ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ

στη Σκιά του Άλλου Θεού

Γνωστικοί  Ζωροάστρες  Μιθραϊστές ● Μανιχαίοι Μεσσσαλιανοί Αλαουίτες 

 Γεζίντι ● Μπεκτασήδες ● Παυλικιανοί

 

Γράφει ο Δημήτρης Σκάλτσας Αργυρός

Τώρα που δίπλα στην θάλασσα τελείωσα το βιβλίο του Γιώργου Στάμκου θα γράψω δυο λόγια και ευελπιστώ να βρω χρόνο να γράψω στο sutired κάποια παραπάνω πράγματα:
Το βιβλίο το αγόρασα γιατι παντα με γοητεύει η ιστορία των αιρέσεων , αυτών των ηττημένων αλλά οχι χαμένων της ιστορίας. Και αυτο ειναι λογικό καθώς στρατεύτηκα και συνεχίζω να παραμενω στρατευμενος με τους ηττημένους αλλά οχι χαμένους του ταξικού αγώνα, ενώ παραμένω σε συτο το χώρο των αιρέσεων του κομμουνιστικού ρεύματος.

 Είχα και έχω την άποψη πως οι αιρέσεις με θρησκευτικό μανδύα- κατα την μετάβαση απο την αρχαιότητα στο μεσαίωνα, στο μεσαίωνα και στην μετάβαση απο το μεσαίωνα στην αναγέννηση – έκφρασαν ανατρεπτικές ρεύματα σε αντιεξουσιαστική κατεύθυνση. 
Και αυτήν την θέση μου την ενίσχυσε το εξαιρετικό αυτο βιβλίο.
Δεν θα βρω πολλές διαφωνίες μάλλον συμφωνίες , και θα περιμένω τους επόμενους τόμους της ιστορικής και θεολογικής πορείας των Βογομιλων. 


Σε αυτο το πρώτο τόμο ο συγγραφέας παρυσιάζει τους Γνωστικούς, Μανιχαϊστικους πρόδρομους τους, αυτούς τους υπόγειους μυστικούς που γεύτηκαν την χαρα της αναζητησης και της γεύση της γνώσης ενός κατα βάση ζωροαστρικου και νεοπλατωνικου θεού, που πολεμήθηκε απο την χριστιανική ορθοδοξία όταν αυτη τα βρήκε με την ρωμαϊκή κρατική εξουσία, που στην συνέχεια έγινε η βυζαντινή εξουσία με τα ελληνορωμαϊκα χαρακτηριστικά της απέναντι στην Ασία, τους Άραβες, τους Σλάβους και σκλαβουνους, τους Βούλγαρους και τους Τούρκους
Αυτη η υπόγεια ιστορία ανατροπής ίσως και να ζει και μάλλον δίχως τον εμφανή θρησκευτικό μανδύα, αν και αυτός νομίζω πως εχει πάρει υλιστικά θρησκευτικά χαρακτηριστικά.
Φυσικά παραμένει ιστορικά ανοικτό ζήτημα το ερώτημα τι θα γίνονταν αν οι ηττημένοι μετατρέπονταν σε νικητές: Μήπως τότε στην θέση των μανιχαιων, των βογομιλων και των παυλικιανων την έπαιρναν οι ελληνοορθόδοξοι ως οι αιρετικοί μιας άλλης μανιχαϊστικης δυιστικης ορθοδοξίας,
Βέβαια με τις αντιλήψεις που είχαν οι Μανιχαιοι και οι Γνωστικοί θα ήταν μάλλον αδύνατον να νικήσουν. Καθώς ήταν φύση και θέση αρνητές αυτού του κόσμου, μάλλον ανήκαν σε ενα άλλο κοσμο…

Περισσότερα για το βιβλίο «ΟΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ: Στη Σκιά του Άλλου Θεού», καθώς και το πως μπορείτε να το προμηθευτείτε ΕΔΩ:  https://zenithmag.wordpress.com/%CE%BF%CE%B9-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B4%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CE%B9-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B2%CE%BF%CE%B3%CF%8C%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CF%89%CE%BD/