Category Archives: ΑAΓΝΩΣΤΗ ΕΛΛΑΔΑ – UNKNOW GREECE

ΦΑΡΟΙ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ

ΦΑΡΟΙ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ

30 ελληνικοί φάροι ρίχνουν φως στην… ιστορία τους

«Ψηλοί ξωμάχοι, στους γκρεμούς τραβερσωμένα κάστρα», όπως τους αποκάλεσε ο Οδυσσέας Ελύτης, οι φάροι της Ελλάδας γοήτευαν διαχρονικά τους περαστικούς. Χτισμένοι ακόμη και 500 χρόνια πριν, δεσπόζουν σε άγρια βράχια και ακριτικές πλαγιές ατενίζοντας την ιστορία να προσπερνά με θέα τη θάλασσα.

ΤΑΙΝΑΡΟ ΛΑΚΩΝΙΑΣ
ΤΑΙΝΑΡΟ ΛΑΚΩΝΙΑΣ

Το μυστήριο που εκπέμπει η λευκή αναλαμπή τους στη νύχτα θα λυθεί αύριο Κυριακή, αφού 30 φάροι της χώρας θα παραμείνουν ανοικτοί για το κοινό. Την απόφαση έλαβε το Πολεμικό Ναυτικό στο πλαίσιο εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Φάρων. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, από τις 10 το πρωί ως τις 7 το απόγευμα, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν για τη σημασία των φάρων και των υπόλοιπων ναυτιλιακών βοηθημάτων στη ναυσιπλοΐα, καθώς και για την προσφορά των φαροφυλάκων.

Κάποιοι από αυτούς εγκαταλελειμμένοι, άλλοι ακόμη σε λειτουργία, ελκύουν πάντα το ενδιαφέρον. Τα τελευταία χρόνια, άλλωστε, οι άλλοτε κατοικίες των φαροφυλάκων, κυκλικές ή τετράγωνες, πέτρινες, ισόγειες ή διώροφες νοικιάζονται ως παραθεριστικά καταλύματα, λιτά εξοπλισμένα, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία. Και η ζήτηση είναι μεγάλη.

Ποιοι είναι

Οι 30 φάροι που θα υποδεχτούν αύριο το κοινό είναι οι: Αγίου Νικολάου Κέας, Ακρωτηρίου Σαντορίνης, Αρκίτσας Φθιώτιδας, Αυλίδας Βοιωτίας, Βασιλίνας Ευβοίας, ο φάρος στο Βρυσάκι Λαυρίου, στο Γερογόμπο Κεφαλονιάς, στο Γουρούνι Σκοπέλου, στο Δρέπανο Αχαΐας, στο Δρέπανο Χανίων, στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής, στο Κατάκολο Ηλείας, στο Κερί και στο Σκινάρι Ζακύνθου, στην Κρανάη Γυθείου, στη Λάκκα Παξών, στο Μεγάλο Εμβολο της Θεσσαλονίκης, στο Μελαγκάβι Λουτρακίου, στην Πλάκα Λήμνου, στο Σουσάκι Κορινθίας, στο Σπαθί Σερίφου, στην Ψαρομύτα Φωκίδας, στο Κοκκινόπουλο Ψαρών, στην Αλεξανδρούπολη, στη Θεσσαλονίκη, στο Ταίναρο, στα Κόπραινα Αρτας, στην Κακή Κεφαλή Χαλκίδας, στη Μονεμβασιά και στην Ντάνα Πόρου.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ
Ανεβαίνεις 98 σκαλοπάτια έως την κορυφή

Η Γαλλική Εταιρεία Φάρων και Φανών της Μεσογείου ήταν εκείνη που ανέλαβε ύστερα από συμφωνία με την τότε τουρκική κυβέρνηση την κατασκευή ενός φάρου στο νεοσύστατο λιμάνι της πόλης. Ο φάρος εγκαινιάστηκε το 1880 λειτουργώντας με ασετιλίνη. Εχει φωτιστική φωτοβολία 24 ναυτικών μιλίων και λειτουργεί ακόμη έχοντας υποστεί πολλές μετατροπές. Για να φτάσει κάποιος στην κορυφή του θα πρέπει να ανέβει 98 σκαλοπάτια.

ΚΡΑΝΑΗ ΓΥΘΕΙΟΥ
Πέτρινος γίγαντας 157 ετών

Είναι ένας οκταγωνικός πέτρινος πύργος που στολίζει την περιοχή επί 157 ολόκληρα χρόνια. Αυτός ο φάρος, ύψους 16 μέτρων, βρίσκεται σε απόσταση 500 μέτρων από το λιμάνι του Γυθείου και έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Λειτουργούσε μέχρι το 2002 με ασετιλίνη. Τη χρονιά εκείνη αυτοματοποιήθηκε με ηλιακή ενέργεια ενώ το 2004 ηλεκτροδοτήθηκε και λειτουργεί ως επιτηρούμενος.

ΜΕΛΑΓΚΑΒΙ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ
Ο «οδηγός» της διώρυγας της Κορίνθου

Ονομάζεται και Φάρος Ηραίον λόγω του αρχαίου ναού της Ηρας που βρίσκεται κοντά του. Κατασκευάστηκε το 1897 και κατευθύνει τα πλοία που κινούνται προς το λιμάνι και τη διώρυγα της Κορίνθου. Η συνολική καλυπτόμενη επιφάνειά του αγγίζει τα 140 τ.μ. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου παρέμεινε σβηστός, ενώ το 1982 ηλεκτροδοτήθηκε και λειτούργησε ως επιτηρούμενος ηλεκτρικός.

ΒΑΣΙΛΙΝΑ ΕΥΒΟΙΑΣ
Με αποθήκη, φούρνο και τρία δωμάτια

Απέχει 15 χιλιόμετρα από το κοντινότερο χωριό που είναι ο Αγιος Γεώργιος. Κατασκευάστηκε το 1892 και αποτελείται από τρία δωμάτια. Διαθέτει φούρνο και αποθήκη. Εκλεισε κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και επαναλειτούργησε το 1945 με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο. Το 1982 ηλεκτροδοτήθηκε, το 1991 έγινε πλήρης αυτοματοποίησή του και το 2004 υπέστη γενική επισκευή. Είναι χαρακτηρισμένος νεότερο μνημείο.

ΚΡΑΝΑΗ ΓΥΘΕΙΟΥ
ΚΡΑΝΑΗ ΓΥΘΕΙΟΥ

ΣΚΙΝΑΡΙ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Οταν οι ναζί τον άφησαν τυφλό…

Ετοιμάζεται να συμπληρώσει 120 χρόνια ζωής. Ο λιθόκτιστος φάρος στο Σκινάρι της Ζακύνθου δεσπόζει σε έναν έρημο βράχο με άγρια βλάστηση και την πιο κοντινή παραλία να βρίσκεται σε απόσταση 5 χιλιομέτρων. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου εκλάπησαν τα φωτιστικά μηχανήματα και ο φάρος παρέμεινε σβηστός. Το 1945 επαναλειτούργησε με πετρέλαιο μέχρι το 1980 που ηλεκτροδοτήθηκε και λειτούργησε ως επιτηρούμενος ηλεκτρικός.

ΤΑΙΝΑΡΟ ΛΑΚΩΝΙΑΣ
Προστάτης πλοίων από το 1887

Ο φάρος στο Ακρωτήρι Ταίναρο, φρουρός του νοτιότερου άκρου της ηπειρωτικής Ελλάδας, χτίστηκε από Γάλλους το 1882 και λειτούργησε για πρώτη φορά το 1887. Ο τετράγωνος πύργος του, ύψους 16 μέτρων, στέφεται από διώροφο μεταλλικό κλωβό που περιλαμβάνει τον φωτιστικό μηχανισμό και το περιστροφικό διοπτρικό. Ανακαινίστηκε το 1930, έπαψε να λειτουργεί κατά τη διάρκεια της Κατοχής και το 1950, ύστερα από νέα ανακαίνιση, φιλοξενούσε τρεις φαροφύλακες.

ΜΕΛΑΓΚΑΒΙ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ
ΜΕΛΑΓΚΑΒΙ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ

ΣΠΑΘΙ ΣΕΡΙΦΟΥ
Σε μια δύσβατη περιοχή, προσπελάσιμη μόνο με τζιπ 4×4, υψώνεται επιβλητικός ο φάρος της Σερίφου. Υπάγεται στην κατηγορία περί προστασίας Αρχαιοτήτων και πρωτολειτούργησε το 1901 με τη χρήση πετρελαίου. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ο φάρος παρέμεινε σβηστός και επαναλειτούργησε το 1945. Το 1988 ηλεκτροδοτήθηκε.

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΕΑΣ
Ενοικιάζεται ως παραθεριστική κατοικία

Σε μια περιοχή δύσβατη και βραχώδη βρίσκεται ο περίφημος Φάρος του Αγίου Νικολάου στην Τζιά. Για να τον προσεγγίσει κάποιος χρειάζεται να διανύσει άσφαλτο 3,5 χιλιομέτρων από το λιμάνι, έπειτα χωματόδρομο 100 μέτρων και στη συνέχεια να κάνει πεζοπορία 500 μέτρων σε βατό μονοπάτι. Πρωτολειτούργησε το 1860 με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου παρέμεινε σβηστός, ενώ επαναλειτούργησε το 1945. Το 1986 ο φάρος ηλεκτροδοτήθηκε και σήμερα ενοικιάζεται ως εξοχική κατοικία.

ΑΚΡΩΤΗΡΙ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ
Με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας

ΒΑΣΙΛΙΝΑ ΕΥΒΟΙΑΣ
ΒΑΣΙΛΙΝΑ ΕΥΒΟΙΑΣ

Στο ισόγειό του βρίσκεται η οικία των φαροφυλάκων που χτίστηκε το 1892. Επάνω της στέκεται ένας πέτρινος πύργος ύψους 10 μέτρων που ατενίζει μερικά από τα ωραιότερα ηλιοβασιλέματα του νησιού. Χαρακτηρισμένος ως νεότερο μνημείο προστατεύεται από την υπηρεσία Αρχαιολογίας παρότι είναι ακόμη εν λειτουργία. Το 1983 εγκαταλείφθηκε το πετρέλαιο και ο φάρος ηλεκτροδοτήθηκε. Λειτούργησε ως επιτηρούμενος ηλεκτρικός μέχρι το 1988, οπότε και έγινε πλήρης αυτοματοποίησή του με νέο σύγχρονο μηχάνημα που λειτουργεί μέχρι σήμερα.

ΚΟΚΚΙΝΟΠΟΥΛΟ ΨΑΡΩΝ
«Ανυπότακτος» και στον τουρκικό ζυγό

Λειτούργησε για πρώτη φορά το 1909, όταν η περιοχή ήταν υπό την κατοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Εντάχθηκε στο Ελληνικό Φαρικό Δίκτυο το 1913. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου παρέμεινε σβηστός και στο πλαίσιο ανασυγκρότησης του Δικτύου επαναλειτούργησε το 1945 με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο. Το 1984 τα μηχανήματα πετρελαίου αντικαταστάθηκαν, ο φάρος ηλεκτροδοτήθηκε και λειτούργησε ως αυτόματος ηλεκτρικός. Το κτίριο αποκαταστάθηκε πλήρως το 2014.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΡΟΒΒΑ

 

Ο ΦΑΡΟΣ ΔΟΥΚΑΤΟ ΤΗΣ ΛΕΥΚΑΔΑΣ
Ο λαβωμένος φρουρός του Ιονίου

ΣΚΙΝΑΡΙ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
ΣΚΙΝΑΡΙ ΖΑΚΥΝΘΟΥ

Ο «λαβωμένος» από τα 6,1 Ρίχτερ του περασμένου Νοεμβρίου φάρος Δουκάτο στη Λευκάδα, με τις εξαιρετικές τοιχογραφίες στο εσωτερικό του, αποκαλύπτεται. Στη νοτιοδυτική άκρη της εσχατιάς του νησιού, ο φάρος Δουκάτο στέκει ακοίμητος φρουρός του Ιονίου πελάγους, για να οδηγεί τα πλοία και να θυμίζει ιστορίες από την προϊστορία και τη μυθολογία.

Στο εσωτερικό του υπάρχουν εντυπωσιακές τοιχογραφίες ανώνυμων δημιουργών, που ξεδιπλώνουν αυτούς τους μύθους και δείχνουν πώς ήταν η μοναχική, αλλά ενδιαφέρουσα, ζωή των κατά καιρούς φαροφυλάκων. Είναι αυτές οι «λαβωματιές» που του άφησε ο περσινός σεισμός που δεν επιτρέπουν τον φάρο Δουκάτο να είναι μεταξύ των 30 φάρων σε όλη τη χώρα που ανοίγει αύριο το Πολεμικό Ναυτικό, με την ευκαιρία του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Φάρων.

Ωστόσο, είναι από τους πιο όμορφους φάρους, τόσο ως κτίσμα όσο κυρίως ως προς τη θέα, που κόβει την ανάσα με τις απόκρημνες πλαγιές της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης απέναντι, τον αναπάντεχα καταπράσινο κόλπο της Βασιλικής, αλλά και τα ονειρικά ηλιοβασιλέματα, όταν ο ήλιος «βουτά» στη φουρτουνιασμένη θάλασσα του Ιονίου.

Ο φάρος Δουκάτο κατασκευάστηκε το 1890, το ύψος του πύργου του είναι 14 μέτρα και το εστιακό του ύψος 70 μέτρα. Είναι χτισμένος πάνω σε ιερό του Απόλλωνα -από το οποίο ωστόσο δεν σώζεται τίποτα- και το ακρωτήρι της Λευκάτας (από το οποίο λέγεται ότι πήρε το όνομά της η Λευκάδα), είναι ένας από τους πιο γνωστούς βράχους της αρχαιότητας, πιθανότατα η ομηρική «Λευκάς Πέτρη» με τα άσπρα βράχια.

ΣΠΑΘΙ ΣΕΡΙΦΟΥ
ΣΠΑΘΙ ΣΕΡΙΦΟΥ

Κατά την αρχαιότητα (γύρω στο 1200 π.Χ.) γίνονταν στο σημείο ανθρωποθυσίες για να εξευμενίσουν τους θεούς και το πνεύμα της Τρικυμίας και αργότερα (στο 400 π.Χ.) τα θύματα ήταν κατάδικοι, που πριν πέσουν στη θάλασσα έδεναν στο σώμα τους φτερά για να είναι ομαλή η προσγείωση και, αν σωζόνταν, κέρδιζαν την ελευθερία τους.

Η Σαπφώ και η Αφροδίτη
Ο μύθος ωστόσο που συνδέεται με τον φάρο Δουκάτο είναι αυτός της Σαπφούς, που απελπισμένη για τον δίχως ανταπόκριση έρωτα του γέρου και κακομούτσουνου λεμβούχου Φάωνα, τον οποίο η Αφροδίτη μεταμόρφωσε σε έναν πανέμορφο εραστή, έπεσε από τον βράχο στη θάλασσα. Ο μύθος, με πρωταγωνίστρια τη μεγάλη λυρική ποιήτρια του 6ου π.Χ. Σαπφώ, αναφέρεται στο θεατρικό έργο του Μένανδρου «Λευκαδία», το οποίο διάσωσε ο Στράβωνας, έφτασε έως τις μέρες μας, γι’ αυτό και οι ντόπιοι ονομάζουν το ακρωτήριο Κάβο της Κυράς.

Ολόκληρη η ιστορία των φάρων χάνεται στα βάθη των αιώνων. Ο πρώτος γνωστός φάρος είναι αυτός της Αλεξάνδρειας, που κατασκευάστηκε το 280 π.Χ., επί εποχής Πτολεμαίου του Φιλάδελφου από τον αρχιτέκτονα Σώστρατο του Δεξιφάνους, με καταγωγή από την Κνίδο της Καρίας. Είχε ύψους 157 μέτρα και σταμάτησε να λειτουργεί το 1303 μ.Χ. όταν ένας ισχυρός σεισμός -μεγέθους 8 Ρίχτερ, σύμφωνα με τις πηγές- έπληξε την περιοχή. Σταδιακά άρχισε η κατάρρευσή του και το 1349 ισοπεδώθηκε.

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΕΑΣ
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΕΑΣ

Στο ελληνικό Αρχιπέλαγος φάροι ανάβουν από τον 15ο αιώνα, με παλαιότερους αυτούς της Χίου (1420), του Ρεθύμνου (1651), της Μυτιλήνης (1782), ενώ το οργανωμένο φαρικό σύστημα του Ιονίου ξεκίνησε τον 19ο αιώνα, όταν τα νησιά τελούσαν υπό αγγλική διοίκηση.

Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Χιώτη, μηχανολόγο μηχανικό, προϊστάμενο Ναυτικών Δημοσίων Εργων των Φάρων της Υπηρεσίας Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού, σήμερα βρίσκονται σε λειτουργία 1.535 πυρσοί στο ελληνικό φαρικό δίκτυο και υπάρχουν 141 πέτρινοι φάροι, καθένας από τους οποίους έχει τη δική του ομορφιά και κουβαλά τους δικούς του μύθους. Οι 58 παραδοσιακοί φάροι και φανοί είναι επανδρωμένοι ή επιτηρούμενοι από φαροφύλακες, που υπηρετούν στο Πολεμικό Ναυτικό, ενώ οι υπόλοιποι βρίσκονται σε κακή κατάσταση.

Το Εργαστήριο Δομικών Υλικών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, με διευθύντρια την καθηγήτρια, Ιωάννα Παπαγιάννη, έχει αναλάβει τη συντήρηση και την αποκατάσταση πέτρινων φάρων και οι επιστήμονες έχουν κάνει σημαντική δουλειά προς αυτή την κατεύθυνση. «Οι φάροι είναι σηματοδότες της πλωτής πολιτείας. Κουβαλούν πολλά μηνύματα και μεταφέρουν άλλα τόσα, στέλνοντας φως στον σκοτεινό κόσμο της θάλασσας», δηλώνει  η κ. Παπαγιάννη.

ΜΑΡΙΑ ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ

ΣΑΜΟΣ ΚΑΙ ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΟΡΥΓΜΑ

ΣΑΜΟΣ

Η «ΝΗΣΟΣ ΤΩΝ ΜΑΚΑΡΩΝ»

Με τα χίλια πρόσωπα…

Σεϊτάνι

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Ο καθένας έχει τις αδυναμίες του. Δε λέω, όλα τα νησιά του Αιγαίου είναι όμορφα, γοητευτικά και παράξενα. Το καθένα τους είναι ένας μικρόκοσμος. Το παράξενο και το μυστήριο κρύβονται παντού….

Αν όμως κάποιος μου έλεγε να διαλέξω σε ποιο νησί θα ήθελα να ζήσω, σε πιο αιγαιοπελαγίτικο μικρόκοσμο θα ήθελα να γυροφέρνω το «άθλιο» αστικό —και ηπειρωτικό— μου κορμί, χωρίς δεύτερη σκέψη θα διάλεγα τη Σάμο. Δεν μπορώ να εξηγήσω ακριβώς τους λόγους αυτής της επιλογής. Αυτό το νησί —και έχω επισκεφθεί αρκετά, πιστέψτε με, για ένα διάστημα υπήρξα «νομάδας του Αιγαίου»…— με κατέκτησε με την πρώτη. Να οφείλεται αυτό άραγε στο γεγονός ότι η Σάμος είναι καταπράσινη, γεμάτη δάση και βλάστηση;Ανοιξιάτικα χρώματα

Να οφείλεται στο πολύ ιδιαίτερο κλίμα του νησιού, που θεωρείται από τα πιο υγιεινά του αρχιπελάγους μας; Μήπως στην καλοσύνη και στη ζεστασιά των ανθρώπων της; Μήπως τέλος μ’ επηρέασαν οι αμέτρητες ώρες που πέρασα στις υπόγειες στοές του νησιού και στα χωριά της ενδοχώρας του; Δεν ξέρω…

Όρος Θειος - Πέρασμα μετώπου

Η Σάμος, πατρίδα του Πυθαγόρα, θεωρούνταν από τους αρχαίους Έλληνες ιδιαίτερα ευνοημένο και ευλογημένο νησί. Ο Πυθαγόρας γεννήθηκε στη Σάμο γύρω στο 580 π.Χ. Εγκατέλειψε την πατρίδα του λόγω της αντίθεσης του με την τυραννία του Πολυκράτη, και μετέβη στην Κάτω Ιταλία γύρω στο 535 π.Χ. Εκεί έζησε σε διάφορες πόλεις της περιοχής και τελικά, γύρω στο 525 π.Χ., εγκαταστάθηκε στον Κρότωνα όπου ίδρυσε φιλοσοφική σχολή και θρησκευτική κοινότητα γνωστή με το όνομα Πυθαγορισμός. Από τον Κρότωνα εκδιώχθηκε μαζί με τους μαθητές του για πολιτικούς λόγους, και εγκαταστάθηκε στο Μεταπόντιο όπου και πέθανε λίγο αργότερα, γύρω στο 500 π.Χ. Οι μαθητές του Πυθαγόρα, γνωστοί ως Πυθαγοριστές, συνέχισαν το έργο και εμπλούτισαν τις θεωρίες του δασκάλου τους κληροδοτώντας στον μεταγενέστερο στοχασμό ορισμένες πολύ γόνιμες έννοιες. Η ζωή του Πυθαγόρα και οι απαρχές του Πυθαγορισμού περιβάλλονται από έναν πυκνό πέπλο θρύλων και ιστορικών εν μέρει παραδόσεων. Ο Πυθαγόρας απελευθέρωσε τα μαθηματικά από τις πρακτικές εφαρμογές με τις οποίες τις συσχέτιζαν οι Ίωνες μαθηματικοί και τα μεταμόρφωσε δίδοντας τους τη μορφή ελεύθερης παιδείας. Εξέτασε τις αρχές της γεωμετρίας εκ των άνω και διερεύνησε τα θεωρήματα της κατά τρόπο αυλό και νοερό. Οι Πυθαγόρειοι επεδίωκαν με τα μαθηματικά ένα είδος θρησκευτικής ενατένισης, μια οδό για να πλησιάσουν την αιώνια αλήθεια. Ενδιαφέρονταν για κάποιες θεωρίες ως προς τα γεωμετρικά σχήματα, όπως στην περίπτωση του Πυθαγορείου θεωρήματος, και για έννοιες σχετικές με το σημείο, τη γραμμή, το τρίγωνο και το τετράεδρο.

Η εκκλησία της Παναγίας Σαραντασκαλιώτισσας  είναι αφιερωμένη στα Γενέθλια της Θεοτόκου. Σύμφωνα με την παράδοση, η σπηλιά στην οποία είναι χτισμένη είναι η Σπηλιά του Πυθαγόρα, στην οποία κρυβόταν ο αρχαίος Έλληνας μαθηματικός τον οποίο καταδίωκε ο τύραννος Πολυκράτης κατηγορώντας τον ότι προσπαθούσε να διαφθείρει τους νέους της Σάμου.
Μία άλλη εκδοχή της ιστορίας είναι ότι τη σπηλιά αυτή χρησιμοποιούσε ο Πυθαγόρας όποτε ήθελε να μείνει μόνος για να συλλογιστεί πάνω στα θέματα που τον απασχολούσαν, πριν φύγει για τον Κρότωνα της Σικελίας…

Η Παναγία Σαραντασκαλιώτισσα στη σπηλιά του Πυθαγόρα - The Church of Panagia Saradaskaliotissa is built in the Cave of Pythagoras

Την ονόμαζαν Ανθεμούσα, Δρυούσα, Μελάμφυλλος και κάποιοι την αποκαλούσαν και «Νήσο των Μακάρων». Όλα τα παραπάνω ονόματα έχουν να κάνουν με τη πυκνή και πλούσια βλάστηση της, τη σημαντική πανίδα της και το εξαίρετο μικροκλίμα της.

Ζωοδόχος Πηγή

Στο κλίμα της Σάμου, που βοηθάει την καλή κυκλοφορία του αίματος και προσφέρει ευεξία, λένε ότι οφείλεται και η μακροβιότητα των κατοίκων της. Αυτό δεν είναι υπερβολή. Βέβαια, σημαντικό ρόλο παίζει και η σαμιώτικη διατροφή, πλούσια σε λάδι, λαχανικά, φρούτα και ψάρια. Να μην μιλήσουμε και για τον «σαμιώτικο οίνο», που προκαλεί την πιο γλυκιά μέθη (μιλάω εκ πείρας…).

Κέρασμα από Σάμο

Στο κλίμα της Σάμου, που βοηθάει την καλή κυκλοφορία του αίματος και προσφέρει ευεξία, λένε ότι οφείλεται και η μακροβιότητα των κατοίκων της. Αυτό δεν είναι υπερβολή. Ιστορικοί αναφέρουν πολλές περιπτώσεις Σαμιωτών, που πέθαναν σε ηλικία 130 ακόμη και 150 ετών! Βέβαια, σημαντικό ρόλο παίζει και η σαμιώτικη διατροφή, πλούσια σε λάδι, λαχανικά, φρούτα και ψάρια. Να μην μιλήσουμε και για τον «σαμιώτικο οίνο», που προκαλεί την πιο γλυκιά μέθη (μιλάω εκ πείρας).

Καταρράκτες Αμπέλου - The Waterfalls of Ampelos

Στους Μυτιληνιούς, ένα από τα μεγαλύτερα χωριά της Σάμου, στην περιοχή Κουτσοδόντη βρίσκονται 45 σπηλιές γύρω από το λόφο και είναι είσοδοι αρχαίου ορυχείου που η ζωή του χρονολογείται στα 3000 χρόνια…

Αρχαία Ορυχεία Μυτιληνιών - Ancient Mine

Τι να πει κανείς και για το μυστηριώδες και αινιγματικό μνημείο «Δωδεκάπορτο»; Ένα μνημείο αθέατο, παμπάλαιο και πολύ αινιγματικό, το περίφημο «Δωδεκάπορτο»… Οι πέτρες ασκάλιστες, σχηματίζουν κάποιο πρόσωπο…

Δωδεκάπορτο

Ευπαλίνειο Ορυγμα: ΤΟ «ΟΓΔΟΟ ΘΑΥΜΑ» ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

Ευπαλίνειο Όρυγμα

Αν και δεν ανήκει στα επτά θαύματα της αρχαιότητας το Ευπαλίνειο Ορυγμα είναι από μόνο του ένα θαύμα αρχαίας τεχνικής. Πρόκειται για την παλαιότερη και τη μεγαλύτερη σήραγγα που κατασκευάστηκε ποτέ στον ελληνικό χώρο. Βρίσκεται στη Σάμο κοντά στο χωριό Πυθαγόρειο, όπου και σώζονται τα επιβλητικά ερείπια της αρχαίας Σάμου. Αποκαλύφθηκε τυχαία το 1881 από έναν γεωργό που πήγε να σκάψει το χωράφι του.

Eypalinio Tunel

Ο Ηρόδοτος μας πληροφορεί ότι η σήραγγα αυτή κατασκευάστηκε με εντολή του Πολυκράτη, του περήφανου τύρρανου που κυβέρνησε τη Σάμο γύρω στα 600 π.χ. Για την κατασκευή της προσέλαβε έναν ικανότατο μηχανικό από τα Μέγαρα, τον Ευπάλινο. Σκοπός της σήραγγας ήταν να τροφοδοτεί, απρόσκοπτα και μυστικά, με νερό την αρχαία πόλη της Σάμου.Eypalinio 2

Η σήραγγα αυτή έχει μήκος 1038 μέτρα και τρυπά το σημερινό βουνό της Σπηλιανής. Μετέφερε νερό από μια πηγή στο πίσω μέρος του βουνού μέσα στα τείχη της πόλης μ’ έναν τρόπο που δεν είχε σε τίποτε να ζηλέψει από τις σύγχρονες μορφές υδροδότησης. Σ’ ολόκληρη τη διαδρομή το νερό κυλούσε ασταμάτητα, χωρίς να λιμνάζει, χάρη στην ανεπαίσθητη κλίση του 5%., που έδωσε αρχικά στο όρυγμα ο Ευπάλινος. Το νερό έρεε μέσα από πήλινες σωλήνες σχήματος U, που έχουν την ιδιότητα να κατακρατούν τα άλατα. Μ’ αυτόν τον εκπληκτικό τρόπο τροφοδοτούνταν η Σάμος με καθαρό νερό για μια περίπου χιλιετία!Samos_Eupalinio_orygma

Σύμφωνα με τον Γερμανό αρχαιολόγο Herman J. Kienast, που μελέτησε για δέκα χρόνια το όρυγμα, το βραχώδες όρος σκάφτηκε με σφυρί και καλέμι. Οι σκαπανείς ξεκίνησαν κι άπο τις δύο μεριές του βουνού και με ρυθμό 15 εκατοστά την ημέρα, ενώθηκαν στη μέση, κάπου στα 500 μέτρα, όπως φανερώνει και η ελαφριά στροφή στο μέσον της διαδρομής.tounel-1-660x398

Το Ευπαλίνειο Ορυγμα λειτούργησε ασταμάτητα για 1000 περίπου χρόνια κι εγκαταλήφθηκε ταυτόχρονα με την παρακμή της αρχαίας Σάμου. Κατά τους πρωτοχριστιανικούς χρόνους χρησιμοποιήθηκε κι ως κατακόμβη, όπως μαρτυρούν οι κωλώνες και οι χριστιανικοί τάφοι, που βρίσκονται στα 250 μέτρα από τη νότια είσοδο. Βρίσκονται σ’ ένα σημείο, όπου στάζει νερό από την οροφή, πράγμα που οι χριστιανοί το εκλάμβαναν ως αγίασμα.Ευπαλίνειο Όρυγμα

Οι πρόγονοι μας άφησαν στο διάβα τους επιτεύγματα κάθε μορφής: από καλλιτεχνήματα υψηλής αισθητικής ως έργα καθημερινής πρακτικής. Το Ευπαλίνειο Ορυγμα είναι ένα αρχαίο τεχνικό «θαύμα», που έχει να κάνει με μια καθημερινή ανθρώπινη ανάγκη: το νερό. Η μελέτη του, καθώς και η έρευνα της αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας θα μας βοηθήσει να συμπληρώσουμε κομμάτια από το παζλ της αρχαιοελληνικής καθημερινότητας.Samos_Eupalinio_orygma

 

Y.Γ. Το κείμενο αυτό γράφτηκε προτού γνωρίζω και μυηθώ στις ομορφιές και στα μυστικά της Σαμοθράκης. Έτσι από τη Σάμο μετακινήθηκα πιο βόρεια κι επιλέγω, εδώ και 17 χρόνια ως πιο αγαπημένο μου Αιγαιοπελαγίτικο νησί τη Σαμοθράκη. Όπως λέει και ο Αρκάς: «Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, πρόσεξε μη βρεθείς στη Σαμοθράκη».

Ηλιοβασίλεμα στο Βαθύ

ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ: Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΝΗΣΟΣ

ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ

Η Μυστηριώδης Νήσος

Αμύητον μη εισιένα…

Samothraki 3

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Απέναντι ακριβώς από τη θρακική παραλία του Έβρου, στο βορειοανατολικό άκρο του Αιγαίου, βρίσκεται το παράξενο νησί της Σαμοθράκης. Αυτό το πανέμορφο και μυστηριακό νησί είναι στην ουσία ένα βραχώδες όρος που ξεπροβάλλει μεγαλόπρεπα μέσα από το πέλαγος. Μοιάζει περισσότερο με πυραμίδα, που η κορυφή της (1.664 μέτρα) είναι συνήθως νεφοσκεπής. Σ’ αυτήν την κορυφή η φαντασία του Όμηρου τοποθέτησε το θεό Ποσειδώνα. Από εκεί ο θεός της θάλασσας παρακολουθούσε καθισμένος τις διάφορες φάσεις του Τρωικού Πολέμου, υποστηρίζοντας το «λαό της θάλασσας», τους Έλληνες. Πολλοί έχουν χαρακτηρίσει τη Σαμοθράκη ως «πλεούμενο» ή «πλωτό» νησί, καθώς το ωοειδές του σχήμα δίνει την εντύπωση μιας χερσαίας μάζας που «πλέει» στο πέλαγος. Πάνω απ’ όλα όμως, η Σαμοθράκη είναι το «νησί των μυστηρίων», συνδυάζοντας το μυστηριακό με τις ομορφιές της φύσης, τη γνώση με την απόλαυση.

300658_2164271459129_7714819_n

Η αρχαιολογική σκαπάνη μας πληροφορεί ότι η Σαμοθράκη κατοικήθηκε από τους πανάρχαιους χρόνους. Ο Όμηρος τη χαρακτηρίζει ως «υλήεσσαν», που σημαίνει δασωμένη. Και πράγματι, το νησί, εξ αιτίας των συχνών βροχοπτώσεων και των άφθονων υδάτων του, ήταν πάντοτε καλυμμένο από πυκνά και δύσβατα δάση, που συχνά υλοτομούνταν για τη ναυπήγηση πλοίων. Οι πρώτοι κάτοικοι του νησιού ήταν οι Πελασγοί  και οι Θράκες (ορισμένοι υποστηρίζουν ότι το νησί κατοικήθηκε από την 6η χιλιετία π.Χ.). Οι Έλληνες από την Αιολία (ΒΔ. Μικρά Ασία) που εγκαταστάθηκαν εκεί γύρω στο 700 π.Χ. θαύμασαν το μεγαλείο κι αισθάνθηκαν τη μοναδική ιερότητα του χώρου του, κληρονομώντας ταυτόχρονα τις λατρευτικές τελετές των πρώτων κατοίκων του νησιού, που ήσαν Θράκες.. Κατά την αρχαιότητα η Σαμοθράκη υπήρξε ένα πολύ σημαντικό θρησκευτικό κέντρο: εκεί τελούνταν προς τιμήν των Μεγάλων Θεών τα περίφημα μυστήρια που ανέδειξαν το νησί σε πανελλήνιο θρησκευτικό κέντρο, ισάξιο με το ιερό της Δήμητρας και της Περσεφόνης στην Ελευσίνα. Στο ιερό των Μεγάλων Θεών μυήθηκαν αρκετοί σημαντικοί Έλληνες της αρχαιότητας, όπως ο Ηρόδοτος, ο βασιλιάς της Σπάρτης Λύσανδρος, Ο Φίλιππος ο Μακεδών κ.α. Η φήμη των χθόνιων θεοτήτων και το γόητρο των μυστηριακών τελετών, τα περίφημα καβείρια μυστήρια, προσέδωσαν στο νησί έναν πολύ ειδικό χαρακτήρα: έγινε «άσυλο ιερό» (Διόδωρος), το οποίο κατά την ελληνιστική περίοδο προσείλκυε πιστούς απ’ όλο τον τότε γνωστό κόσμο. Η λατρεία των Μεγάλων Θεών της Σαμοθράκης ήταν επικεντρωμένη γύρω από μια κεντρική μορφή, τη «Μεγάλη Μητέρα», σύμβολο της γονιμότητας συγγενές με τη Φρυγική Κυβέλη. Η λατρεία της τελούνταν πάνω σε ιερούς βράχους, όπου της προσφέρονταν θυσίες. Στη γλώσσα των προελλήνων κατοίκων του νησιού ονομάζονταν Αξίερος, ενώ οι Έλληνες την ταύτισαν με τη Δήμητρα, τη θεότητα της γης. Με τη Μεγάλη Θεότητα συνδέονταν και ο Κάδμηλος, ένας ιθυφαλλικός θεός της γονιμότητας. Σ’ αυτή την ομάδα των θεοτήτων ανήκαν και οι Κάβειροι, που οι Έλληνες τους ταύτιζαν με τους Διόσκουρους. Αυτή η προελληνικής καταγωγής «θεϊκή ενότητα» περιλάμβανε τέλος τον Αξιόκερσο και την Αξιόκερσα, που οι Έλληνες τους ταύτιζαν με τον Άδη και την Περσεφόνη.

Samothraki 5

Οι δημόσιες τελετές που γίνονταν κατά τη διάρκεια των μυστηρίων ήταν παρόμοιες μ’ εκείνες των άλλων ιερών χώρων της Ελλάδας. Περιλάμβαναν δηλαδή θυσίες ζώων, σπονδές, ευχές και προσευχές. Για τις μυητικές τελετές όμως, που πραγματοποιούνταν στο ιερό των Μεγάλων Θεών, πολύ λίγα είναι γνωστά. Οι τελετές μύησης φαίνεται ότι τελούνταν νύχτα υπό το φως της λυχνίας που πιθανά κρατούσε ο μυημένος κατά τη διάρκεια των τελετών. Κατά τη μύηση ο μυούμενος ερχόταν σ’ ένα είδος επαφής με τους θεούς και πίστευε ότι έτσι αποκτούσε ορισμένα προνόμια, όπως την ελπίδα σε μια καλύτερη τύχη. Αργότερα οι συμμετέχοντες στα μυστήρια πίστευαν ότι γίνονταν και ηθικά καλύτεροι. Στα Καβείρια μυστήρια υπήρχαν δύο στάδια μύησης: η μύηση και η εποπτεία. Στο βαθμό της εποπτείας φαίνεται ότι έφθαναν πολύ λίγοι μυημένοι, ίσως επειδή πολύ λίγοι μπορούσαν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που εκπορεύονταν από αυτόν.Samothraki 1

Με την επικράτηση του Χριστιανισμού η παλιά θρησκεία δεν εγκαταλείφθηκε αμέσως και τα μυστήρια εξακολούθησαν να τελούνται ως τα τέλη του 4ου μ.Χ. αιώνα. Η παρακμή όμως του ιερού των Μεγάλων Θεών είχε αρχίσει νωρίτερα, συμπαρασύροντας κι ολόκληρο το νησί. Στις αρχές του 5ου μ.Χ. αιώνα οι νεοφώτιστοι Χριστιανοί έριξαν κι έλιωσαν σε μια τεράστια ασβεστοκάμινο τα περισσότερα αρχαία αγάλματα καθώς και τμήματα των ναών του ιερού χώρου. Ευτυχώς όμως δεν μπόρεσαν να αποτελειώσουν το «θεάρεστο» έργο τους, γιατί ένας σεισμός σκέπασε την ασβεστοκάμινο. Ό,τι γλίτωσε από τη μανία των οπαδών της νέας θρησκείας το κατάφεραν οι πειρατές με τους βανδαλισμούς τους. Είναι θαύμα τελικά πως σώθηκαν κάποια θλιβερά απομεινάρια του μεγάλου ιερού και κυρίως ένα άγαλμα απαράμιλλης ομορφιάς: η Νίκη της Σαμοθράκης, που κοσμεί σήμερα το Μουσείου του Λούβρου.

Η Σαμοθράκη πέρασε διάφορες ιστορικές περιπέτειες. Καταλήφθηκε από Πέρσες, Ρωμαίους,
Γενουάτες, Βενετούς και Τούρκους, αλλά παρέμεινε πάντα ένα ελληνικό νησί. Το 1821 έγινε εκεί μια μεγάλη σφαγή, σχεδόν εφάμιλλη της Χίου. Οι Τούρκοι κατέσφαξαν το σύνολο σχεδόν του πληθυσμού της (15.000) και μόνον 33 οικογένειες κατάφεραν να γλιτώσουν από την τούρκικη σπάθα. Για κάποια χρόνια παρέμεινε σχεδόν ακατοίκητη, στοιχειωμένη από τα φαντάσματα του παρελθόντος. Κατόπιν, η Σαμοθράκη εποικίστηκε ξανά από Έλληνες, που προέρχονταν σχεδόν απ’ όλα τα σημεία του τότε ελληνικού κόσμου. Οι νέοι της κάτοικοι αναμείχθηκαν με τους λιγοστούς παλιούς, καθώς και με εκείνους που την περίοδο της τουρκοκρατίας είχαν καταφύγει σε διάφορα άλλα μέρη για να γλιτώσουν. Οι νέοι Σαμοθρακιώτες εγκλιματίστηκαν πλήρως στο περιβάλλον του νησιού, επηρεάστηκαν από την αύρα και την ισχυρή γεωακτινοβολία του κι έγιναν οι σύγχρονοι «φύλακες» της «μυστηριώδους νήσου».

303780_2162084924467_1741594_n

Μέχρι πρόσφατα το νησί αποτελούσε ένα κλειστό νησιωτικό περιβάλλον με δύσκαμπτες κοινωνικές δομές. Η οικονομία του βασίζονταν στην κτηνοτροφία και στη δασική εκμετάλλευση και οι «παράξενοι» σκληροτράχηλοι κάτοικοι της σιγά-σιγά μετανάστευαν. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70 η Σαμοθράκη ανακαλύφθηκε από αρχαιολάτρες και φυσιολάτρες τουρίστες. Σύντομα έγινε ο «παράδεισος» των αρχαιολατρών και των κρυφοπαγανιστών, που τα καλοκαίρια κατασκηνώνουν στις απότομες και δασωμένες πλαγιές του Σάως (Φεγγάρι) κάνοντας σπονδές προς τους αρχαίους θεούς, που ποτέ τους δεν πέθαναν – γιατί οι θεοί δεν πεθαίνουν. Κάθε καλοκαίρι το νησί πλημμυρίζει επίσης κι από αυτόκλητους «ερευνητές», που προσπαθούν να πάρουν μια γεύση «κλεμμένης ηδονής» από τη φυσική και μεταφυσική ατμόσφαιρά του.

Η Σαμοθράκη είναι ένας μικρόκοσμος σε πλήρη αυτοτέλεια. Θα μπορούσε να είναι ένα μικρό «ονειρικό βασίλειο του υπερβατικού», αν δεν ήταν μια υπαρκτή γεωγραφική οντότητα στην οποία κυριαρχεί το όρος Φεγγάρι (γιατί όχι Σελήνη;). Η Σαμοθράκη δεν είναι νησί. Είναι ένα όρος μέσα στη θάλασσα. Και αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι οι κάτοικοί της ποτέ δεν υπήρξαν σπουδαίοι ψαράδες: οι Σαμοθρακιώτες ήταν πάντα βοσκοί και ξυλοκόποι. Αυτό το «θαλασσωμένο όρος» διαθέτει σε πολύ περιορισμένη έκταση πάρα πολλά πανέμορφα, παράξενα και γοητευτικά μέρη. Ακόμη και οι οικισμοί της δεν αφήνουν τον επισκέπτη της ασυγκίνητο. Πέρα από το «εκσυγχρονισμένο» λιμάνι της, την Καμαριώτισσα, υπάρχει και η φανταστική Χώρα, κτισμένη αμφιθεατρικά, μακριά από τη θάλασσα, ανάμεσα στο «σεληνιασμένο» όρος Φεγγάρι. Η Χώρα βρίσκεται πάνω σε μια κρυφή πλαγιά, στο ύψωμα «Κούκος» και δεν διακρίνεται από τη θάλασσα για προστασία από τους πειρατές, που λυμαίνονταν παλιότερα τον κόσμο του Αιγαίου. Η Χώρα παρουσιάζει μια ιδιόμορφη οικιστική εικόνα: δε θυμίζει νησιώτικο χωριό, περισσότερο μοιάζει με χωριό της Μακεδονίας ή της Ηπείρου. Διώροφα πέτρινα σπίτια, κολλητά το ένα δίπλα στο άλλο, στενά πλακόστρωτα δρομάκια, καλντερίμια και κεραμιδένιες στέγες. Στη Χώρα υπάρχει κι ένας γραφικός παραδοσιακός φούρνος, που φτιάχνει πεντανόστιμα επτάζυμα Σαμοθρακιώτικα παξιμάδια. Σ’ ολόκληρη την Ελλάδα δεν υπάρχει καλύτερος! Η Χώρα είναι περισσότερο ηπειρωτικό, παρά μεσογειακό χωριό. Και αυτό είναι ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν αυτό το νησί από τα υπόλοιπα του Αιγαίου.

315767_2162072564158_115012_n

Η Σαμοθράκη είναι ένα νησί γεμάτο με μυστήρια. Εκεί συμβαίνει κάτι παράδοξο. Αν και οι κλασσικές αρχαιότητες της Παλαιάπολης (ιερό των Μεγάλων Θεών) προβάλλονται κατά κόρον, υπάρχουν παράλληλα και άγνωστα μεγαλιθικά μνημεία, που προσελκύουν το ενδιαφέρον κάποιων «ψαγμένων» ερευνητών. Ο θρακιώτης ερευνητής και υπεύθυνος έκδοσης του περιοδικού Θρηίκιος Άνεμος, Θανάσης Γιαλαμάς, έχει κάνει αρκετές επιτόπιες έρευνες στο νησί κι έχει ανακαλύψει κάποια πολύ ενδιαφέροντα πράγματα. Ο θρακιώτης ερευνητής εντόπισε μια σειρά από μεγαλιθικά μνημεία που μοιάζουν με κέλτικα ντόνμεντ και βρίσκονται σκορπισμένα σε διάφορα σημεία του νησιού. Πρόκειται άραγε για τους «ιερούς βράχους», όπου τελούνταν οι θυσίες της Μεγάλης Μητέρας; Ο ίδιος ερευνητής έχει μελετήσει και τα λεγόμενα «Κυκλώπεια τείχη» της Σαμοθράκης, που είναι κτισμένα με λιθόπλινθους πολύχρωμων ηφαιστειογενών πετρωμάτων. Επίσης ο ίδιος έχει αναφερθεί και στον παράξενο βράχο-χάρτη, που είναι εντοιχισμένος σε τοίχο του ιερού των Μεγάλων θεών. Ο πανάρχαιος αυτός βράχος μοιάζει καταπληκτικά με ανάγλυφο χάρτη της Σαμοθράκης και σίγουρα ήταν χρήσιμος στους ιερείς του νησιού. Πρέπει επίσης ν’ αναφέρουμε και την ύπαρξη της «σπηλιάς των Καβείρων» (Παλαιάπολη), όπου σύμφωνα με το μύθο βρήκαν καταφύγιο οι παραπάνω χθόνιες θεότητες όταν η Μαύρη Θάλασσα (λίμνη τότε) ξεχείλισε κι «έσκασε», ανοίγοντας τα στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων.

311227_2162081004369_4393749_n

Από την άποψη της ιερής γεωγραφίας η Σαμοθράκη θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους της Ελλάδας, μαζί με τη Δήλο, τους Δελφούς, τη Δωδώνη, την Ολυμπία, τα Μετέωρα και το Άγιον Όρος. Τα κομβικά σημεία του ενεργειακού χάρτη του νησιού σημειώνονται κι από μεγάλιθους, που αποτελούν και σημεία ενεργοποίησης της Γαίας (κάτι ανάλογο με τις βελόνες στο Φενγκ Σουί). Τα σημεία αυτά, που θεωρούνται και «τόποι δύναμης», φαίνεται να υποβοηθούν το διαλογισμό και χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς σκοπούς. Πέρα όμως από τους «τόπους δύναμης» υπάρχουν και σαφείς ενδείξεις γεωμαγνητικών διαταραχών, που οφείλονται σε δυνάμεις κρυμμένες στο υπέδαφος του νησιού. Στο ρέμα του Φονιά τα γηραλέα δένδρα, συνήθως πλατάνια, φαίνεται να έχουν «τρελαθεί», καθώς οι κορμοί τους στριφογυρίζουν αλλοπρόσαλλα. Θαρρείς πως κάποιες χθόνιες δυνάμεις τα αναγκάζουν ν’ αψηφούν τους νόμους της βαρύτητας.

Samothraki

Στις εκβολές του ρέματος του Φονιά βρίσκεται ο ομώνυμος πύργος (ο Πύργος του Φονιά), που ζώνεται από θρύλους. Σ’ αυτό το μεσαιωνικό κτίσμα των Γατελούζων ο μύθος λέει ότι ζούσε κάποτε ένας άρχοντας που όταν έμαθε ότι η γυναίκα του τον απατούσε, θόλωσε το μυαλό του και σκότωσε τους δύο εραστές της. Κατά μια άλλη εκδοχή ο πύργος πήρε αυτό το μακάβριο όνομα επειδή παλαιότερα οι διαβάτες πνίγονταν συχνά στα παγωμένα ορμητικά νερά του ρέματος. Ο μεγάλος λαογράφος Νικόλαος Γ. Πολίτης στις περίφημες Παραδόσεις του σώζει και μια άλλη εκδοχή του θρύλου: «Στον πύργο του Φονιά κατοικούσε μια βασιλοπούλα με τους δύο αδερφούς της. Εκείνον τον καιρό ζούσε ένας ανδρειωμένος ψηλά στο βουνό, σ’ ένα σπήλαιο που το λεν ως τα σήμερα Του ανδρειωμένου το σπηλί. Μια φορά που κατέβηκε στο περιγιάλι, βρήκε τη βασιλοπούλα και την εγκάστρωσε. Όταν το είδαν τ’ αδέρφια της, τη ρωτούσαν να τους ειπεί ποιος την εγκάστρωσε, εκείνη όμως πότε τους έλεγε πως έφαγε φασούλια, πότε άλλες προφάσεις. Αλλά στα ύστερα αναγκάστηκε να τους τα ειπεί όλα. Τότε ο ένας από τους αδερφούς πήρε το δοξάρι και τη σα@τα του, παραφύλαξε τον ανδρειωμένο και τον σκότωσε. Τη θέση που έπεσε τη λεν ως τα σήμερα Του ανδρειωμένου το πέσιμο». Κοντά στην περιοχή του Φονιά βρίσκονται και οι βάθρες, μικρές λιμνούλες και καταρράκτες, που σχηματίζονται από ένα ρέμα που λένε ότι πηγάζει από την κορυφή του Φεγγαριού. Στις βάθρες, που μοιάζουν με κρύες κολυμπήθρες, κάνουν κάθε καλοκαίρι το μπάνιο τους εκατοντάδες τουρίστες. Η πιο φημισμένη από αυτές είναι η Γριά Βάθρα. Αρκετές τοποθεσίες στη Σαμοθράκη περιλαμβάνουν τη λέξη Γριά. Για παράδειγμα, στις απόκρημνες ακτές της νότιας Σαμοθράκης υπάρχει μια τοποθεσία που ονομάζεται Της Γριάς τα Πανιά. Τ’ άγρια κατσίκια που περπατούν στο βουνό της Σαμοθράκης λέγεται ότι είναι από το κοπάδι της Γριάς. Και της γριάς αυτής τα πανιά τα βλέπουν ακόμα, σ’ ένα βράχο στο περιγιάλι, όσοι έρχονται με το καράβι από την Ίμβρο στη Σαμοθράκη…

ΣΑΜΟΤΗΡΑΚΙ

Οι Σαμοθρακιώτες είναι το ίδιο παράξενοι και μυστηριώδεις με το νησί που κατοικούν. Φημίζονται για την υγεία και τη μακροζωία τους, καθώς επίσης και για το «μαύρο χιούμορ» που διαθέτουν: «να θαφτείς στο ακρογιάλι» καταριούνται εύθυμα οι γριές, θέλοντας να πουν ότι δεν υπάρχει χειρότερη τιμωρία από το να σαπίζεις αργά-αργά…Το έδαφος του νησιού είναι τόσο καλό και γόνιμο, που λένε ότι «αν θάψεις εδώ έναν πεθαμένο, τότε αυτός θα σηκωθεί ζωντανός». Πολλοί χαρακτηρίζουν τους κατοίκους της Σαμοθράκης ιδιότροπους, ενδογαμικούς, ακόμη και αιμομίχτες, αλλά όλα αυτά είναι απλά υπερβολές. Οι άνθρωποι αυτοί ζουν σ’ ένα πολύ ιδιαίτερο νησί και γι’ αυτό και οι ίδιοι έχουν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Λένε ότι αγαπούν τα φίδια κι ότι κάθε σπίτι της Σαμοθράκης έχει το «οικόσιτο» φίδι του, που οι σπιτονοικοκύρηδες φροντίζουν να τα@ζουν με γάλα. Αυτό δεν είναι παράξενο, εφόσον όλοι γνωρίζουμε ότι τα φίδια τρέφονται με ποντίκια και όχι μ’ ανθρώπους. Πέρα από αυτό, το φίδι είναι αποτρεπτικό σύμβολο και σύμφωνα με τους μυστικιστές διώχνει μακριά το κακό…


Samothraki 2Στα Θερμά ή Λουτρά, ανάμεσα στα πυκνά πλατάνια υπάρχουν ζεστές θειούχες πηγές, γνωστές από την αρχαιότητα για τις ιαματικές τους ιδιότητες. Η περιοχή μυρίζει έντονα θειάφι και γι’ αυτό δεν είναι περίεργο που οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι οι θερμές πηγές συνδέονται με τον Κάτω Κόσμο…

Όταν δεν είναι νεφοσκεπής, η κορυφή του Φεγγαριού προσφέρει μια εκπληκτική θέα στον τολμηρό αναβάτη. Από εκεί μπορεί κανείς άνετα να διακρίνει τον Άθω, ακόμη και τους τρούλους της Αγια-Σοφιάς. Μάλιστα, αν κάποιος ανέβει σ’ ένα συγκεκριμένο σημείο λίγο πριν δύσει ο ήλιος, λέγεται ότι μπορεί να δει στους βράχους, χάρη στο παράξενο παιχνίδι των σκιών, τα τρομακτικά πρόσωπα των Καβείρων. Κανείς δεν γνωρίζει αν πρόκειται για το φαινόμενο Simulacra ή αν κάποιοι βράχοι σκαλίστηκαν επίτηδες έτσι ώστε η σκιά τους να δίνει την εντύπωση φοβερών προσώπων. Όπως και να ‘χει πάντως οι Κάβειροι υπάρχουν, αλλά φανερώνονται σε ελάχιστους μυημένους (ή φαντασμένους) επισκέπτες…

319999_2164243138421_2494285_n

Ανατολικά της Σαμοθράκης βρίσκεται κάτω στη θάλασσα ένας μεγάλος βράχος που λέγεται Σγόραφα ή Ζουράφα. Σ’ αυτό το μέρος βρίσκονται πολλά κι εκλεκτά σφουγγάρια, αλλά οι σφουγγαράδες δεν τολμούν να βουτήξουν βαθιά, γιατί εκεί λένε ότι κατοικεί ένα φοβερό θηρίο. Έναν που είχε πάει κάποτε βαθιά αναζητώντας σφουγγάρια λένε ότι τον έφαγε το θηρίο και οι σύντροφοί του τον τράβηξαν πάνω μισό. Λένε πως στο ίδιο σημείο βρίσκονται πολλά καταποντισμένα κτίρια και φαίνονται οι πόρτες, τα παράθυρα, οι στύλοι και τα μάρμαρα και αρκετά χαλάσματα που δείχνουν πως ήταν κάποτε πολιτεία.

Οι φωτογραφίες του άρθρου είναι από το προσωπικό αρχείο του Γ. Στάμκου και απαγορεύεται η αναδημοσίευσή τους χωρίς την έγκριση του συγγραφέα. 

307575_2164275179222_4177261_n

ΝΕΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ!

«Καταγγέλλουν τους πλουσίους, απεχθάνονται τον Τσάρο, γελοιοποιούν τους ανώτερους, καταδικάζουν τους ευγενείς κι απαγορεύουν τους δούλους να υπακούουν στους κυρίους τους».

Κοσμάς ο Ιερέας, Κατά των Βογομίλων

BOGOMILOI EXOFYLLO 1 LOW

Το νέο αποκαλυπτικό βιβλίο του Γιώργου Στάμκου, με τίτλο 

Η ΣΚΙΑ ΤΩΝ ΒΟΓΟΜΙΛΩΝ

Γνωστικισμός, Μανιχαϊκές Αιρέσεις των Βαλκανίων, Καθαροί και η Επίδραση τους στο Δυτικό Πολιτισμό

Κυκλοφορεί μόνο σε περιορισμένα αντίτυπα (δεν διατίθεται σε βιβλιοπωλεία), για ειδικούς, συλλέκτες, «υποψιασμένους» και ερευνητές της απαγορευμένης Ιστορίας της Γνώσης…

Μπορείτε να το προμηθευτείτε με μόλις 18 ευρώ (μαζί με τα έξοδα αποστολής/αντικαταβολής μέσω ΕΛΤΑ) και να σας αποσταλεί στη διεύθυνσή σας.

Μπορείτε να το παραγγείλετε στο 2392110215

ή στο 6945522050 (μπορείτε να στείλετε και SMS)

ή στο mail: stamkos@post.com, όπου θα αναγράψετε «Η Σκια των Βογόμιλων», το ονοματεπώνυμό σας, τα στοιχεία της ταχυδρομικής σας διεύθυνσης καθώς κι ένα τηλέφωνο. 

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

BOGOMILOI EXOFYLLO 2 LOW

«Διάγουμε ένα βίο σκληρό και περιπλανητικό. Πάμε από πόλη σε πόλη σαν πρόβατα εν μέσω λύκων. Υποφέρουμε από τις διώξεις όπως οι απόστολοι και οι μάρτυρες. Η ζωή μας διάγεται με αποχή, προσευχή και ακατάπαυστη εργασία. Όμως όλα αυτά είναι εύκολα, γιατί δεν είμαστε πλέον αυτού του κόσμου…»

      Ο μεσαιωνικός συγγραφέας Εβέρβνιους για τους ιερείς των Βογόμιλων

 

Περιηγητής στην Ελλάδα

Περιηγητής στην Ελλάδα

Autosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbH
Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Συχνά αναρωτιέμαι τι είναι αυτό που κάνει το ταξίδι τόσο σημαντικό στη ζωή μας. Το ταξίδι είναι κυριολεκτικά μια επένδυση ψυχής. Οι αισθήσεις σου γεμίζουν με τοπία, ανθρώπους, εικόνες και εμπειρίες. Η σκέψη σου περιδιαβαίνει τον αληθινό κόσμο συνειδητοποιώντας ότι υπάρχει αρκετή δόση δέους και μυστηρίου σ’ αυτόν. Με το ταξίδι ανοίγουν οι ορίζοντες σου, γνωρίζεις διαφορετικούς ανθρώπους και κουλτούρες. Ζεις μέσα από τα βλέμματά τους κι άλλες ζωές. Πλουταίνεις τον εσωτερικό σου κόσμο και γίνεσαι πραγματικός πολίτης του κόσμου.

Autosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbH

Ti θέλει ο Ταξιδιώτης;

Ο ταξιδιώτης θέλει τον άνεμο, την περιπέτεια, τους ανοικτούς ορίζοντες. Κάθε δρόμος και μια ένδοξη προέλαση προς την άγνωστη ενδοχώρα, προς την ίδια του την ψυχή…
Ο ταξιδιώτης πρέπει να διατηρεί αμείωτο τον ενθουσιασμό του, παρά τις όποιες δυσκολίες και αντιξοότητες θα συναντήσει στο δρόμο του, ειδικά όταν πρόκειται για την Ελλάδα, όπου το απρόβλεπτο καραδοκεί παντού…
Ο ταξιδιώτης καλείται να πετάξει το «Εγώ» του και τις προκαταλήψεις του, ως άβολες αποσκευές. Γιατί, περισσότερο ακόμη κι απ’ το ταξίδι, κι από τον προορισμό σου, πολύ πιο σημαντικό είναι η παρέα που θα έχεις μαζί σου…
Σ’ έναν κόσμο που ομογενοποιείται με ραγδαίο τρόπο, με το μαζικό τουρισμό, τα πολυτελή ξενοδοχεία, τις αερομεταφορές, και το Internet, οι γνήσιες περιπέτειες και τα μυστήρια ολοένα και λιγοστεύουν. Κι όμως αυτές ακριβώς είναι που αναζητεί ο πραγματικός ταξιδευτής: τις γνήσιες περιπέτειες, τις αυθεντικές εμπειρίες και την γοητεία των μυστηρίων. Και στην Ελλάδα μπορεί να συναντήσει αρκετές εμπειρίες και αρκετά μυστήρια, έτσι ώστε το ταξίδι του να είναι μοναδικό και καθόλου βαρετό…

Autosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbH

Ρωτήστε τον Άνεμο…

Η Ελλάδα είναι στην ουσία μια «θάλασσα περιβαλλόμενη από στεριά». Παρά τη μικρή της έκταση η χώρα μας αποτελεί μια ατέλειωτη δαντέλα ακτών μήκους 15.000 χιλιομέτρων, στα ανοικτά των οποίων βρίσκονται διάσπαρτα περίπου 3.000 νησιά, νησάκια και βραχονησίδες –τα περισσότερα απ’ αυτά ακατοίκητα. Οι ελληνικές θάλασσες είναι τριπλάσιες σε μέγεθος από την ηπειρωτική χώρα. Γι’ αυτό και το κέντρο βάρους των Ελλήνων βρίσκεται παραδοσιακά στη θάλασσα. Αν και ο προαιώνιος δεσμός μας με τη θάλασσα χάνεται μέσα στη Μυθολογία είναι γνωστό πως, τουλάχιστον κατά τα ιστορικά χρόνια, οι πρόγονοί μας ζούσαν γύρω από τη θάλασσα «όπως τα βατράχια γύρω από έναν βάλτο» (Πλάτων). Ακόμη και σήμερα το 95% του ελληνικού πληθυσμού ζει σε απόσταση μικρότερη των εκατό χιλιομέτρων από τη θάλασσα, ενώ κι εκείνοι που ζουν στα ψηλά βουνά μπορούν να αγναντέψουν στον ορίζοντα τα γλαυκά πελάγη. Τα δε καλοκαίρια οι ελληνικές ακτές κατακλύζονται από εκατομμύρια Έλληνες και ξένους τουρίστες, που έρχονται να απολαύσουν τη μαγεία των καταγάλανων ελληνικών θαλασσών.
Όμως οι ελληνικές θάλασσες, οι ακτές και τα νησιά του αρχιπελάγους μας δεν είναι μόνον αυτό που φαίνονται: ένας ειδυλλιακός τόπος διακοπών που θα προσφέρουν ευχάριστες αναμνήσεις στους επισκέπτες τους. Είναι ταυτόχρονα κι ένας τόπος πολλών μυστηρίων. Τα μυστήρια στις ελληνικές θάλασσες αναβλύζουν από παντού. Ακόμη και οι άνεμοι που τις διασχίζουν κουβαλούν τα δικά τους μυστήρια. Οι παράξενοι άνεμοι, που σχίζουν τις ελληνικές θάλασσες, ορμούν από παντού, απελευθερώνοντας ενέργεια, που πρέπει να την «καναλάρεις» και να την κατευθύνεις επιδέξια σε μια δημιουργική «τρέλα» –διαφορετικά θα σε «τρελάνουν». Οι άνεμοι στο Αιγαίο Σου Μιλάνε με μια μυστική γλώσσα. Σου ψιθυρίζουν ανείπωτα μυστικά, αρκεί να είσαι ευαίσθητος δέκτης. Σε γονιμοποιούν δημιουργικά…

Μπορείτε πραγματικά να τους αφουγκραστείτε;