Category Archives: ΑΝΤΙΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ KAI ΨΥΧΟΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ

ΨΥΧΟΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΕΣ ΨΥΧΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΛΟΦΟΝΙΚΑ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΑ

ΨΥΧΟΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ

Ο ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ!

Psycho Dictat ANOIGMA

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΕΣ ΨΥΧΑΣΘΕΝΕΙΕΣ, ΔΟΛΟΦΟΝΙΚΑ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΑ, ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ «ΙΕΡΑΤΕΙΟ», ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟ ΚΑΡΤΕΛ ΚΑΙ ΨΥΧΟ-ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

«…Η έννοια της διανοητικής ασθένειας χρησιμοποιείται σήμερα κυρίως για να αποκρύψει και να προσπαθήσει να δικαιολογήσει προβλήματα στις προσωπικές και κοινωνικές σχέσεις, όπως χρησιμοποιήθηκε αντίστοιχα η έννοια της μαγείας από τις αρχές του Μεσαίωνα ως και τα τέλη της Αναγέννησης».

Tόμας Ζαζ

Psycho Dictator

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος / Georgios Stamkos (stamkos@post.com)

«Οι κυβερνήτες του πλανήτη έχουν φτιάξει μια πραγματικότητα την οποία μας δείχνουν για να μας ελέγχουν. Λένε οτι υπάρχει κάποια θρησκεία η οποία μας απαγορεύει να κάνουμε έρωτα με διαφορετικές γυναίκες εμάς τους άντρες και τις γυναίκες με άλλους άντρες. Υπάρχει θεός και πρέπει να τον υπακούμε γιατί δεν θα ζήσουμε αιώνια αλλιώς. Εγώ λέω ότι η πραγματικότητα είναι η εξής: Οι πυραμίδες τις Αιγύπτου φτιάχτηκαν εκεί για να σταλεί στο μέλλον ενα σήμα από εκεί, όταν θα το αποκαλύψουνε αυτό στο νέο Ιησού, τον πραγματικό, ο οποίος θα σώσει τον κόσμο. Το έχω ανακαλύψει (γι’ αυτό άλλωστε κατέληξα να παίρνω ψυχοφάρμακα). Πρέπει να πάω να κάνω στα Ιμαλάια ενα σπίτι και να πάω εκίι να κάνω έρωτα με την Β… ή την Ι… ενώ ταυτόχρονα κάποιοι θα ανεβούνε στις πυραμίδες τις Αιγύπτου και θα κρατάνε αναμένες δάδες. Αυτό το κείμενο γράφτηκε υπο την επήρρεια φαρμάκων. Μονο ετσι μπορούσανε να με αντιμετωπίσουνε. Σε παρακαλώ Γιώργο Σταμκο βοηθησε με γιατι δεν αντέχω για πολύ. Πρέπει να πάμε στα Ιμαλάια. Μπορεί να πεθάνω…»

Psycho 2

Ήταν παραμονή πρωτοχρονιάς, όταν παρέλαβα το παραπάνω email και, όπως καταλαβαίνετε, αναστατώθηκα. Το μήνυμα αυτό ήταν μια κραυγή απόγνωσης, μια έκληση για βοήθεια ενός αναγνώστη, που βίωνε μόνος του μια έντονη ψυχική διαταραχή. Δεν ήταν η πρώτη φορά που έπαιρνα παραληρηματικά γράμματα από ευαίσθητους ή διανοητικά ταραγμένους αναγνώστες, αλλά αυτή τη φορά με «πήρε από κάτω». Προβληματίστηκα. Στεναχωρέθηκα. Ίσως επειδή ήταν περίοδος γιορτών, κι ενώ όλοι προσπαθούσαν να χαρούν, ένας συνάθρωπος μου βρισκόταν «εκεί έξω» μόνος του, ζητώντας βοήθεια. Το γεγονός αυτό δεν μ’ άφησε ασυγκίνητο. Ίσως επειδή είχα συγγενή μου, που υπέφερε για μερικά χρόνια από ψύχωση, πριν «φύγει» πρόωρα σε ηλικία μόλις 36 ετών. Κι εκείνος μ’ έπαιρνε τηλέφωνο σε ανύποπτο χρόνο (συχνά μετά τα μεσάνυχτα), για να με βομβαρδίσει με πληροφορίες σχετικά με θεάσεις UFO και διάφορες μεταφυσικές εμπειρίες που είχε (π.χ. του μιλούσαν οι άγιοι). Κάθε φορά αναστατωνόμουν. Το στομάχι μου σφίγγονταν και η καρδιά μου πάλλονταν από ταραχή. Δεν ήξερα πώς να αντιδράσω, τι να πω, πώς να χειριστώ την κατάσταση του. Με τον καιρό όμως ανέκτησα την ψυχραιμία μου και προσπαθούσα, όσο γινόταν, να τον καθησυχάσω. Έτσι έμαθα τι σημαίνει ντελίριο και ψυχωσική συνδρομή. Διάβασα διάφορα βιβλία, χρησιμοποίησα τα όσα είχα μάθει όταν σπούδαζα δημόσια υγειινή και προσπάθησα κάπως να βοηθήσω.

Σύντομα όμως συνειδητοποίησα πως δεν μπορείς να βοηθήσεις εύκολα έναν ψυχωσικό άνθρωπο. Ο άνθρωπος αυτός βιώνει μόνος του μια ψυχολογική διαταραχή, και βρισκόμενος μέσα στη δίνη της, αντιλαμβάνεται πράγματα τα οποία είναι πέρα από την αντίληψη μας. Μπορεί να είναι «παιχνίδια» του μυαλού του, που ίσως δημιουργούνται από κάποια δυσλειτουργία του εγκεφάλου του, αλλά γι’ αυτόν είναι τόσο «πραγματικά», όσο και η κοινά αποδεκτή «πραγματικότητα» μας. Με άλλα λόγια ένας ψυχικά διαταραγμένος άνθρωπος είναι υπερβολικά ευαίσθητος και δεκτικός σε πράγματα για τα οποία εμείς οι υπόλοιποι δεν δίνουμε και πολύ σημασία.

Είμαστε κοινωνικά προγραμματισμένοι να θεωρούμε την προσκόληση στον εξωτερικό κόσμο και χωροχρόνο «φυσιολογική» και «υγιής», ενώ η προσήλωση στον εσωτερικό χωροχρόνο θεωρείται αντικοινωνική συμπεριφορά, και αρρωστημένη παθολογική απομόνωση. Αν κάποιος ψυχολογικά ευαίσθητος ή αμύητος, ταξιδέψει έστω και για λίγο στον εσωτερικό κόσμο, ξεφύγει για λίγο από την «πραγματικότητα» και βυθιστεί στο εσωτερικό του διάστημα (υποσυνείδητο), εύκολα καταλαμβάνεται από τρόμο, τρομοκρατείται, λυγίζει και σπάει, θρυμματίζεται και είναι πολύ δύσκολο να «επανασυγκολληθεί» κατά την επιστροφή του. Αυτό αποκαλείται από τους υπόλοιπους «τρέλα»: μια κατάσταση, η οποία στην εποχή μας θεωρείται διανοητική ασθένεια (Mental Illness), και αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης και διαχείρισης από ένα πανίσχυρο επιστημονικό «ιερατείο», το «Ιερατείο των Ψυχιάτρων», που τείνει να επιβάλει μια ψυχο-δικτατορία σε ολόκληρο το Δυτικό κόσμο. Προτού ωστόσο αναφερθώ στο σύγχρονο ψυχιατρικό ολοκληρωτισμό και τους τρόπους που αυτός εκδιπλώνεται, είναι σκόπιμο να κάνω μια αναγκαία αναφορά στην φύση και στην ιστορία της «τρέλας».

Psycho 1

ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΗΣ «ΙΕΡΗΣ» ΤΡΕΛΑΣ

Στην αρχή υπήρχε ένας άνθρωπος. Ο άνθρωπος αυτός χειριζόταν μια γλώσσα πιο άμεση και πηγαία από τη «γλώσσα της λογικής». Στην αρχή η λογική και η μη-λογική ήταν αδιαχώριστες. Κάποια στιγμή όμως επήλθε η ρήξη. Η τρέλα έκανε την εμφάνιση της από τότε που ο ανθρώπινος νους καθιέρωσε μιαν απόσταση ανάμεσα στη λογική και στη μη-λογική.

Πολύ πριν αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε όρους όπως ψυχοπαθολογία, ψύχωση και σχιζοφρένεια, η τρέλα ήταν περιβεβλημένη μ’ ένα μεταφυσικό μανδύα. Οι ψυχασθένειες ήταν γνωστές ως «μανίες» ή «ιερές ασθένειες». Στις αρχαίες φυλές οι μάγοι-σαμάνοι ερμήνευαν την τρέλα ενός ανθρώπου άλλοτε ως θεϊκό σημάδι κι άλλοτε ως κατάληψη από μοχθηρές δυνάμεις ή θεότητες: κάτι που απαιτούσε εξορκισμό.

Οι αντιλήψεις αυτές δεν άλλαξαν ούτε και κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, όταν οποιοσδήποτε είχε κάποια ψυχική διαταραχή χαρακτηριζόταν αυτομάτως «δαιμονισμένος» και έρμαιο των «σατανικών δυνάμεων». Υπήρχαν όμως και σπάνιες περιπτώσεις που η τρέλα δεν θεωρούνταν κάτι το «δαιμονικό», αλλά δείγμα «ιερότητας», όπως δείχνουν και τα παραδείγματα των «ιερών σαλών», όπως ο Άγιος Ανδρέας ο Σαλός. Στις περισσότερες πάντως περιπτώσεις οι τρελοί έπαιζαν το ρόλο του «μιασμένου» αποδιοπομπαίου τράγου. Οι εκκλησίες απαγόρευαν την είσοδο τους και όχι σπάνια μαστιγώνονταν δημοσίως ή κυνηγιόνταν με ραβδιά και διώχνονταν από τις πόλεις. Η αναχώρηση των τρελών απέκτησε τελετουργική σημασία παρόμοια με «εξαγνισμό» και πέρασε στη λογοτεχνία και στην εικονογραφία με τη μορφή του Πλοίου των Τρελών, που πλέει ακυβέρνητο με το αλλοπαρμένο του πλήρωμα) …

Psycho Mesaionas

Ακόμη και μετά το Μεσαίωνα η παραφροσύνη, καραδοκούσε κάτω από την αδύναμη επιφάνεια της φαινομενικότητας, τρόμαζε και προκαλούσε, κυρίευε τις νύχτες και βασίλευε στη φαντασία των ανθρώπων. Ενώ στο Μεσαίωνα η τρέλα κατατάσσονταν στις αμαρτίες, στην Αναγέννηση εγκαταλείπει το χώρο της μεταφυσικής και καθίσταται υπεύθυνη για ό,τι κακό υπάρχει στον άνθρωπο. Δεν σχετίζεται πλέον με υποχθόνιες δυνάμεις αλλά με τις ανθρώπινες αδυναμίες, τα όνειρα και τις αυταπάτες. Είναι η κωμική τιμωρία της γνώσης και της εγωπάθειας. Έτσι η τρέλα ριζώνει στα χωράφια της φανταστικής ελευθερίας. Ο Θερβάντες καθόρισε για πάντα τα γνωρίσματα της στο μνημειώδες έργο του Δον Κιχώτης. Στα έργα του Σαίξπηρ η τρέλα συγγενεύει με το φόνο και την αυτοκτονία, είναι δηλαδή πάντοτε ακραία. Την ίδια εποχή η τρέλα περνά στην τέχνη, και συγκεκριμένα στη λογοτεχνία, στη ζωγραφική και ιδιαίτερα στο θέατρο.

Τον 16ο αιώνα η τρέλα παραφυλάει στον κόσμο της αμφιβολίας. Η μη λογική εμφανίζεται ως απειλή που συγχέει την υποκειμενικότητα από την αλήθεια. Από τον 17ο αιώνα όμως αυτός ο κίνδυνος μειώθηκε καθώς ο άνθρωπος κατοχύρωσε τη λογική του.Έτσι η τρέλα εξορίζεται και μια νέα διαχωριστική γραμμή χαράσσεται ανάμεσα σ’ αυτή και στη λογική.

Asylum 1

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΥΛΩΝ

Από τον 18ο αιώνα η τρέλα θα κατοικεί πλέον στα άσυλα, μαζί με τη φτώχεια, την αρρώστια και την αναπηρία. Τα ιδρύματα εγκάθειρξης θα γίνουν ο «φυσικός χώρος» της. Εκεί ακολουθείται η «θεραπεία» της ηθικής και της τιμωρίας, που «εξαγνίζει» τις ψυχές.

Τα άσυλα ήταν απάνθρωπα καταχωνιαστήρια ταλαίπωρων ψυχών. Υπήρχε μάλιστα και μια συνήθεια από το Μεσαίωνα να επιδεικνύουν τους φρενοβλαβείς. Μερικά Narrturmer της Γερμανίας είχαν καγκελωτά παράθυρα για να φαίνονται απ’ έξω οι τρελοί, προσφέροντας έτσι θέαμα στους περαστικούς. Συχνά μάλιστα έκοβαν και εισιτήριο κάθε Κυριακή δείχνοντας τους μανιακούς τους. Σε πολλές Ευρωπαϊκές πόλεις ο περίπατος και το θέαμα των έγκλειστων τρελών ήταν μια πολύ συνηθισμένη κυριακάτικη «διασκέδαση»…

Μόλις τον 19ο αιώνα η τρέλα αναγνωρίζεται ως ιατρικό πρόβλημα. Μέχρι τότε θεωρούνταν περισσότερο «επιστροφή στη ζωώδη κατάσταση» κι εκδήλωση της αχαλίνωτης φύσης του τρελού-ζώου. Η τρέλα αποκάλυπτε τον κρυφό ζωώδη χαρακτήρα του ανθρώπου. Ήταν μια απειλή για τον δυτικό άνθρωπο, που ζει σαν «ζώον λόγον έχον». Η ενδεδειγμένη «θεραπεία» της ήταν το δάμασμα, που έπαιρνε συχνά τη μορφή μαστιγώματος για να καθυποταχθεί η άγρια φύση του ανθρώπου. Τον 19ο αιώνα όμως το ζώο έπαψε να έχει αρνητικό χαρακτήρα, αναγνωρίστηκε ως μορφή φυσικής εξέλιξης και ο άνθρωπος άρχισε να αντιλαμβάνεται πως η τρέλα ήταν κι αυτή μια φυσική διαδικασία που αφορούσε τη δυσλειτουργία της ανθρώπινης συνείδησης.

Asylum 4

Στα τέλη του 19ου αιώνα ο στόχος του εγκλεισμού των ψυχοπαθών στα άσυλα –ακόμη και ο Νίτσε πέρασε κάποια χρόνια της ζωής του σε άσυλο– δεν ήταν μόνον η απομόνωση και ο σωφρονισμός. Αναπτύχθηκαν «μακροχρόνιες θεραπείες» όχι βέβαια της ψυχής, αλλά των νεύρων και της φαντασίας του ψυχοπαθούς, όπως το απότομο ξύπνημα τα μεσάνυχτα, τα σοκ, τα «αναζωογονητικά» κρύα ντουζ κ.α

Τον 20ο αιώνα η τρέλα αναγνωρίστηκε ως ψυχική διαταραχή, ως ψυχοπάθεια που χρήζει ψυχοσωματικής αντιμετώπισης και θεραπείας. Έτσι η ψυχιατρική, με τα ηλεκτροσόκ και τα ψυχοφάρμακά της, ανέλαβε δράση… Παράλληλα εμφανίστηκε και η ψυχανάλυση, που προσπάθησε να βοηθήσει τις ελαφριές περιπτώσεις ψυχώσεων και νευρώσεων, ερμηνεύοντας τραυματικές εμπειρίες κι απελευθερώνοντας καταπιεσμένες φοβίες. Παρά τις όποιες ιατρικές προόδους απέχουμε ακόμη πολύ από το να γνωρίζουμε και να θεραπεύουμε τους πολύπλοκους μηχανισμούς της τρέλας, που συνεχίζει ν’ αποτελεί ένα μεγάλο μυστήριο. Η ψυχιατρική, αν και εφοδιασμένη με εκατοντάδες ψυχοφάρμακα, έχει αποδειχθεί ανεπαρκής. Η γλώσσα της ψυχιατρικής δεν είναι παρά ένας μονόλογος της λογικής για την τρέλα. Δυσκολεύεται να ερμηνεύσει τις διαφορετικές καταστάσεις της συνείδησης και κατ’ επέκταση δυσκολεύεται να λύσει οποιοδήποτε ψυχιατρικό πρόβλημα.

Asylum 2

ΑΝΑΛΩΣΙΜΟΙ ΚΑΙ ΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΕΝΟΙ

Οι ψυχικά ασθενείς θεωρούνταν ανέκαθεν «αναλώσιμοι», ένα βάρος στο σύστημα. Στη ναζιστική Γερμανία στείρωναν τους ψυχασθενείς και τους τροφίμους των ασύλων και τους «ξεφορτώνονταν» με θανατηφόρες ενέσεις και κινητές μονάδες τοξικών αερίων. Δεν υπήρχε θέση γι’ αυτούς στο κράτος της φυλετικής υγιεινής του Χίτλερ.

Την περίοδο του Μεσοπολέμου δεν ήταν σπάνιο φαινόμενο να κλείνονται σε άσυλα άνθρωποι, κυρίως φτωχές νεαρές γυναίκες, χωρίς να έχουν ψυχικά ή νοητικά προβλήματα, μόνον και μόνον για να τους ξεφορτωθούν οι δικοί τους. Για παράδειγμα η μητέρα του Κάρυ Γκραντ είχε κλειστεί με το ζόρι από τον πατέρα του σ’ ένα «ίδρυμα», έτσι ώστε εκείνος να συμβιώσει ξέγνοιαστός με την ερωμένη του.

Σήμερα η δημοκρατική μας κοινωνία φροντίζει να απαλλάσσεται με «βελούδινο» τρόπο από την παρουσία τους. Αποτελεί κοινό μυστικό πως το προσδόκιμο επιβίωσης ενός ψυχικά ασθενούς είναι τουλάχιστον κατά μια δεκαετία μικρότερο από το αντίστοιχο ενός ψυχικά υγιούς ανθρώπου. Όχι μόνον επειδή οι ίδιοι οι ψυχικά ασθενείς παραμελούν τον εαυτό τους, αλλά κι επειδή τα αντιψυχωσικά φάρμακα είναι ιδιαίτερα βλαβερά και προκαλούν πλήθος παρενεργειών, όπως για παράδειγμα παχυσαρκία, που οδηγεί σε σακχαρώδη διαβήτη, υπερχοληστεριναιμία, καρδιοπάθειες κ.α.

Asylum 3

Οι διακρίσεις και ο στιγματισμός των ατόμων με ψυχικές και διανοητικές διαταραχές είναι συχνό φαινόμενο σε κρυφορατσιστικές κοινωνίες όπως είναι η ελληνική. Ο ελληνικός ρατσισμός είναι συχνά ύπουλος, διαβρωτικός και εκδηλώνεται όχι με πάντα με «δεξιό» και συντηρητικό προφίλ, αλλά ακόμη και με δήθεν αντιρατσιστικές, προοδευτικές και «αριστερές» θέσεις. Γιατί ρατσισμός δεν είναι μόνον οι ομάδες των ακροδεξιών και των νεοναζί με τα ξυρισμένα κεφάλια, που ξαμολιούνται στους δρόμους με σκοπό να δείρουν οποιονδήποτε «σκουρόχρωμο» αλλοδαπό συναντήσουν μπροστά τους ή να κάψουν σπίτια μεταναστών. Ρατσισμός είναι και να πληρώνεις χαμηλό ημερομίσθιο σ’ έναν αλλοδαπό ή να μην του κολλάς τα ένσημα. Είναι να ζητάς υψηλό ενοίκιο όταν νοικιάζεις το σπίτι σου σε μετανάστες. Να εκμεταλλεύεσαι σεξουαλικά τις αλλοδαπές γυναίκες ή να τις ωθείς στην πορνεία. Είναι να μην αφήνεις σε αριστούχο μαθητή αλλοδαπών γονέων να σηκώσει την ελληνική σημαία. Να δυσανασχετείς ακούγοντας αλλοδαπούς να μιλούν τη γλώσσα τους στο λεωφορείο. Να τους αναγκάζεις να ελληνοποιούν τα ονόματά τους ή να βαπτίζονται Ορθόδοξοι. Να μην αποδέχεσαι ως ισότιμους πολίτες και να περιθωριοποιείς τους Τσιγγάνους, τους ομοφυλόφιλους, τους ναρκομανείς, τους ασθενείς με AIDS, τους ανάπηρους, τους παχύσαρκους, τους ψυχασθενείς, τους Μάρτυρες του Ιεχωβά, τους πιστούς κάθε διαφορετικής θρησκείας από τη δική σου και τους φτωχούς γενικώς. Ειδικότερα οι ψυχικά ασθενείς είναι η πλέον ευάλωτη κοινωνική ομάδα στον έμμεσο ρατσισμό.

Asylum 5

ΤΟ «ΙΕΡΑΤΕΙΟ» ΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΩΝ

Οι πρωτοπόροι ψυχίατροι του 19ου αιώνα, όπως ο Ε. Κραίπελιν, ταξινομούσαν τους ψυχασθενείς, όπως τα παιδάκια ταξινομούν πέτρες και κοχύλια. Βέβαια ο Κράιπελιν, τον οποίο η mainstream ψυχιατρική αναγνωρίζει τη μεγάλη του συμβολή στην ταξινόμηση των ψυχιατρικών διαταραχών, περιλάμβανε στην περιβόητη νοσολογία του και «διαγνώσεις», όπως «σεξουαλικές ανωμαλίες: αυνανισμός», «έμφυτη εγκληματικότης», «κλεπτομανείς» και «μυθομανείς»!

Η ψυχιατρική ταξινόμηση και η μηχανομορφική ταξινόμηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς αποτελεί ένα από τα θεμελιώδη σφάλματα της σύγχρονης ιατρικής. Αδιαφορώντας για το γεγονός πως ο άνθρωπος είναι ένα πλάσμα προικισμένο με ελεύθερη βούληση και με μια μη προκαθορισμένη συμπεριφορά, η σύγχρονη ψυχιατρική πετάει την έννοια της φυσικής ελευθερίας στον κάλαθο των αχρήστων. Εκείνο που πρωταρχικά την ενδιαφέρει είναι η διαγνωστική ταξινόμηση των ανθρώπων-ασθενών, έτσι ώστε να ελέγχονται καλύτερα.

Ταξινομώ σημαίνει ελέγχω. Ταξινόμηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς σημαίνει καταπίεση της. Ταξινομώ σημαίνει βάζω κάποιον σε «συρτάρια», τον κάνω αναγνωρίσιμο για να τον ελέγχω καλύτερα. Ακόμη και οι προσωπικές μας ταυτότητες είναι τα κελιά μιας φυλακής μέσα στην οποία κλείνουμε ο ένας τον άλλο.

Όπως και στο στρατό, που αποτελεί έτσι κι αλλιώς μια μικρογραφία της κοινωνίας, έτσι και στην κοινωνία υπάρχει μια ομάδα ανθρώπων, που ο Τ. S. Szasz αποκαλεί «αξιωματικούς κατατάξεως». Αποστολή αυτής της ομάδας είναι να αναθέτει σε κάθε «νεοσύλλεκτο» μια «ειδική υπηρεσία» (βλέπε εργασία) για την υπόλοιπη ζωή του. Έτσι ο καθένας φυλακίζεται σ’ ένα ρόλο. Γίνεται στρατιωτικός, καθηγητής, δημόσιος υπάλληλος, πωλητής, προγραμματιστής κ.α. Καθένας πρέπει να είναι «κάτι». Κανείς δεν επιτρέπεται να είναι αταξινόμητος!

Το ρόλο που επιτελούν οι «αξιωματικοί κατατάξεως» στο μικρόκοσμο του στρατού, επιτελούν σε κοινωνικό επίπεδο οι κρατικοί ψυχίατροι. Στα σύγχρονα συστήματα ψυχιατρικής ταξινόμησης ο ψυχίατρος ταξινομεί και ο ασθενείς ταξινομείται. Δεν είναι σχέση ισότητας γιατί ο ένας είναι κάτω από τον άλλο. Η ίδια η ταξινόμηση, αυτή καθ’ αυτή, είναι μια πράξη ελέγχου και εξουσίας. Άλλωστε οι άνθρωποι δίνουν ονόματα για να ελέγχουν και να γίνουν κύριοι αυτού που ονομάζουν. Σύμφωνα με τον Τ. S. Szasz «όταν ταξινομεί, ο άνθρωπος «επιτίθεται» στο αντικείμενό του, για να το εξουσιάσει».

Psycho doc

Έτσι ο ψυχίατρος τείνει να γίνει ένας μικρός «θεός». Μπορεί να χαρακτηρίσει τον καθένα μας «παρανοϊκό» και μετά άντε να ξεμπλέξεις! Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ένας σύζυγος πηγαίνει τη γυναίκα του στον ψυχίατρο επειδή είναι «υπερβολικά ζηλιάρα» και ο ψυχίατρος τη χαρακτηρίζει παρανοϊκή!

Από την πλευρά του ο ψυχίατρος υποτίθεται πως αποτελεί «πρότυπο ψυχικής υγείας» και αποφασίζει «επιστημονικά» αν κάποιος είναι ή όχι ψυχασθενής, αν δεν επικοινωνεί «σωστά» μαζί του. Ουσιαστικά όμως οι περισσότεροι ψυχίατροι είναι διαταραγμένες προσωπικότητες, νευρωτικοί και αλλαζόνες και αρνούνται –ουσιαστικά δεν ενδιαφέρονται– να επικοινωνήσουν με τους ασθενείς τους. Οι περισσότεροι ψυχιάτροι δεν είναι παρά ψυχο-δικτάτορες, που ταλαιπωρούν σαδιστικά αντί να βοηθούν τους ασθενείς τους. Δολοφονούν τον ψυχικό κόσμο των ασθενών τους, αντί να τον θεραπεύουν.

Psycho 4

ΟΙ ΠΑΡΑΝΟΪΚΕΣ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙ-ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

Πολλοί αντικειμενικοί ερευνητές συμφωνούν πως οι ψυχογενείς διαταραχές αποτελουν μια αντανάκλαση της περιπλοκότητας των αναπτυξιακών παραγόντων στους οποίους εκτεθήκαμε κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Σ’ αυτό όμως δεν φαίνεται να συμφωνεί η σύγχρονη mainstream ψυχιατρική, που εφόσον έχει καθιερωθεί ως υποειδικότητα της ιατρικής, εξετάζει τις ψυχικές διαταραχές κυρίως μέσα από το πρίσμα της βιολογικής προδιάθεσης. Ωστόσο, άτομα με συγκινησιακές διαταραχές και προβλήματα συμπεριφοράς δεν μπορούν να ερμηνευτούν μ’ αυτό το μοντέλο.

Ο Δρ Michael Fitzpatrick έχει υποστηρίξει πως με της «ιατρικοποίηση» της τρέλας, δηλαδή με το μετασχηματισμό της τρέλας σε μια ασθένεια, η ψυχιατρική όχι μόνο προσπάθησε να φθάσει σε νέες προσεγγίσεις του προβλήματος, αλλά και να αφαιρέσει το στίγμα της ηθικής ενοχής από τον πάσχοντα. Πλέον η παραφροσύνη δεν αντιπροσώπευε στα μάτια της κοινωνίας την απουσία ηθικής (όπως ερμηνεύονταν πριν τον 19ο αιώνα), αλλά απλώς την παρουσία μιας διανοητικής ασθένειας.

Η «ιατρικοποίηση» μπορεί βέβαι να απαλλάξει τον παρανοϊκό από την ενοχή και το κοινωνικό στίγμα, αλλά δεν έκανε τίποτα για να αλλάξει τη θέση τους ως «ξένου» και «Άλλου», μέσα στο κοινωνικό σώμα. Αντίθετα ενίσχυσε τη διαίρεση μεταξύ του «διανοητικά ικανού» (φυσιολογικός) και του «διανοητικά άρρωστου» (ψυχασθενής).

Η εμφάνιση ωστόσο της αντι-ψυχιατρικής τη δεκαετία του 1960 ήρθε για να συνθλίψει εκείνη την διχοτομία. Η τρέλα δεν θεωρούνταν πλέον ασθένεια, αλλά μια μορφή «κοινωνικής παρέκκλισης», μια άρνηση ενός ανθρώπου να συμμορφωθεί με τους συμβατικούς συμπεριφοριστικούς κανόνες.

Οι πρωτοπόροι της αντι-ψυχιατρικής, όπως ο R. D. Laing, επιδίωξαν να απεικονίσουν τον διανοητικά ασθενή ως θύμα των αδικαιολόγητων κοινωνικών πιέσεων. Ο ψυχίατρος και πατέρας της αντιψυχιατρικής R. D. Laing υποστήριξε πως η σχιζοφρένεια είναι μια οργανωμένη «συνωμοσία» ανάμεσα στην οικογένεια του ασθενή και του συστήματος υγείας, με στόχο την αφαίρεση από τον ασθενή της νομικής υπόστασης του ανθρώπινου πλάσματος! (Είναι γνωστό πως ο εγκλεισμός στο ψυχιατρείο στερεί αυτομάτως τον ασθενή από την προσωπικότητα, τα ατομικά του δικαιώματα και τις ελευθερίες του). Ο ίδιος θεωρούσε τον σχιζοφρενή «άνθρωπο με σπασμένη καρδιά». Για τον R. D. Laing «η ‘’σχιζοφρένεια’’ σαν ‘’κατάσταση’’ είναι ανύπαρκτη. Ο χαρακτηρισμός όμως είναι μια κοινωνική πράξη και η κοινωνική πράξη είναι ένα πολιτικό γεγονός». Ωστόσο η «ιατρικοποίηση» της τρέλας επέζησε τελικά από την πρόκληση της αντι-ψυχιατρικής, και συνεχίζει να ζει και να βασιλεύει ως τις μέρες μας.

psychosis-poster_675

ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΨΥΧΑΣΘΕΝΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΣΧΕΤΕ ΑΠΟ ΨΥΧΙΚΗ ΑΣΘΕΝΕΙΑ!

Υπάρχει μια υπερβολή ως προς την διανοητική ευπάθεια των ανθρώπων, που θεωρούνται ευάλωτοι, πιεζόμενοι συνεχώς από παράγοντες άγχους που μπορούν εύκολα να οδηγήσουν στη ψυχική ασθένεια. Ορισμένοι υποστηρίζουν πως «δεν ειναι απαραίτητο να είστε ψυχασθενείς για να πάσχετε από μια ψυχική ασθένεια». Αυτό σημαίνει πως η διαφορά μεταξύ μιας σοβαρής διανοητικής ασθένειας και της κανονικής κλίμακας των ανθρώπινων συγκινήσεων είναι θέμα ποσότητας: για παράδειγμα αν αισθανθεί κάποιος πως είναι «ψυχολογικά πεσμένος», μπορεί να θεωρηθεί πως πάσχει από κλινική κατάθλιψη; Δεν υπάρχει δηλαδή ξεκάθαρη διαφορά ανάμεσα στην καθημερινή δυστυχία και μελαγχολία, που αισθάνεται κάποιος, και στην κλινική κατάθλιψη. Η κατάθλιψη είναι μια πραγματική μάστιγα της εποχής και υπολογίζεται πως σχεδόν ένας στους τρεις Έλληνες υποφέρει από αυτή, χωρίς καν να το γνωρίζει!

Η κυρίαρχη τάση στην ψυχιατρική είναι η προσπάθεια εξήγησης της διανοητικής ασθένειας μέσα από το πρίσμα της νευροανατομίας ή νευροψυχολογίας (neurophysiology), τη γενετική ή, πιό πρόσφατα, τη γνωστική νευρολογία. Αυτή η προσέγγιση συνδέεται με «θεραπευτικές» προσεγγίσεις, όπως η ψυχοχειρουργική και η ψυχοφαρμακολογία (αντιψυχωτικά φάρμακα, τα αντικαταθλιπτικά χάπια, τα αγχολυτικά). Οι ασθενείς βγαίνουν από τα άσυλα και η, κατά περιόδους νοσηλεία τους, γίνεται πλέον στα γενικά νοσοκομεία και στις κλινικές. Μια άλλη τάση στην ψυχιατρική υπογραμμίζει τους κοινωνικούς και πολιτιστικούς παράγοντες, που φαίνονται να δημιουργούν το υπόβαθρο για τον κίνδυνο σοβαρών διανοητικών ασθενειών, όπως η σχιζοφρένεια, στις φτωχές ή περιθωριοποιημένες κοινότητες. Αναγνωρίζει το ρόλο της διαταρακτικής οικογένειας και άλλων σχέσεων, στην αποκατάσταση ή την υποτροπή της σχιζοφρένειας, επιδιώκει τη θεραπεία της μέσω της παροχής ενός ενθαρρυντικού και φιλικού προς τον ασθενή περιβάλλοντος. Από την άλλη πλευρά κοινωνική ψυχιατρική προτιμά τις ψυχοθεραπευτικές μεθόδους από τη χρήση των φαρμάκων.

images

Η «ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΑΘΕΡΑ» ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Στη Βρετανία πρόσφατες ψυχιατρικές έρευνες του RCP έδειξαν πως σχεδόν οποιοσδήποτε μπορεί να πάσχει από κάποια διανοητική ασθένεια ή διαταραχή, για την ακρίβεια το ένα άτομο στα τέσσερα. Σκεφτείτε το λίγο: 1 στα 4. Θα μπορούσε να είναι κάποιο από τα αδέλφια σας, το παιδί σας, κάποιος φίλος σας ή ακόμη κι εσείς οι ίδιοι!

Βέβαια η αναλογία «ένα στα τέσσερα» είναι αρκετά ύποπτη, καθώς μοιάζει με «μαθηματική σταθερά», με το σημείο «π» της θεραπευόμενης κοινωνίας. Είναι αξιοσημείωτο πως σχεδόν όλες οι έρευνες, που αφορούν το κίνδυνο εκδήλωσης διαφόρων μορφών ασθένειας ή της θυματοποίησης ορισμένων κοινωνικών ομάδων, παράγουν το ίδιο αποτέλεσμα: 1 στα 4! Έτσι «μία στις τέσσερεις» γυναίκες έχει δοκιμάσει τη βία στο σπίτι, «το ένα στα τέσσερα» παιδιά είναι θύμα καταχρήσεων, το «ένα στα τέσσερα» παιδιά ζει σε συνθήκες ένδειας, ο «ένας στους τέσσερις» ενήλικους είναι θύμα κατάχρησης αλκοόλ ή ναρκωτικών…

Αν και το «ένα στα τέσσερα» έχει το χαρακτήρα μιας μαθηματικής σταθεράς, δεν μπορεί να υπολογιστεί σε έναν άπειρο αριθμό δεκαδικών θέσεων. Στην πραγματικότητα μπορεί να κυμαίνεται μόνο μεταξύ των ορίων του «ένα στα πέντε» και του «ένα στα τρία». Υπάρχει όμως εξήγηση γι’ αυτό. Η τάση των ερευνών, τις οποίες προάγουν κρατικά ιδρύματα, ινστιτούτα και άλλες υπηρεσίες του κράτους, είναι να εμφανίζεται στις στατιστικές μια τέτοια αναλογία, ώστε το υποτιθέμενο ιατρικό πρόβλημα να αφορά τον οποιοδήποτε. Οποιοδήποτε πρόβλημα έχει την συχνότητα του «ένα στα τέσσερα» αφορά αναγκαστικά την κάθε οικογένεια και το κάθε νοικοκυριό. Έτσι ουσιαστικά η στατιστική του «ένα στα τέσσερα» νομιμοποιεί την παρέμβαση του κράτους σχεδόν σε κάθε σπίτι!

Depression_Treatment_2_2

Ο ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

Η εκτίμηση ότι οι ψυχικές ασθένειες και διαταραχές ταλαιπωρούν τον «ένα στους τέσσερεις» ανθρώπους ουσιαστικά αντανακλά την επέκταση της ψυχιατρικής διάγνωσης σ’ ολόκληρη την κοινωνία. Πλέον όχι μόνον η σχιζοφρένεια, αλλά η κατάθλιψη και οι αγχωτικές διαταραχές, «ανακαλύπτεται» πως αφορούν ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού. Ακόμη και σπάνιες μέχρι πριν δύο δεκαετίες ψυχολογικές και συναισθηματικές διαταραχές (π.χ. διαταραχή προσοχής, μετα-τραυματικό στρες, κοινωνική φοβία κ.α.), ξαφνικά θεωρούνται πολύ κοινές παθήσεις. Είναι ξεκάθαρο λοιπόν πως η ψυχιατρική επεκτείνει τα όρια της και καλύπτει ένα ευρύτατο φάσμα ανθρώπινης εμπειρίας και συμπεριφοράς, την οποία και έχει κατηγοριοποιήσει διαγνωστικά.

Ολοφάνερα πίσω από τη σύγχρονη έκρηξη των ψυχιατρικών διαγνώσεων κρύβονται κράτικες πολιτικές «ψυχικής υγειινής», ο «ιμπεριαλισμός» και η κερδοσκοπική τάση των ψυχιάτρων και των ψυχολόγων, τα συμφέροντα των φαρμακοβιομηχανιών (είναι γνωστό πως όροι όπως «κοινωνική φοβία» και «ADHD», έχουν προωθηθεί από τις φαρμακοβιομηχανίες ώστε να αυξηθεί η ζήτηση σε αντίστοιχα φαρμακευτικά σκευάσματα), αλλά και η αδυναμία του γενικού πληθυσμού να αμυνθεί. Η ανασφάλεια, που βιώνουν οι άνθρωποι στις σύγχρονες κοινωνίες, η μοναξία, η έλλειψη αλληλεγγύης, η διάβρωση των παραδοσιακών δικτύων στήριξης του ατόμου (π.χ. οικογένεια, εκκλησία κ.α.) αλλά και ο εξουθενωτικός οικονομικός και επαγγελματικός ανταγωνισμός, κάνει πολλούς ανθρώπους να αισθάνονται απομονωμένοι και τρωτοί, ευάλωτοι σε συναισθηματικές και ψυχικές διαταραχές. Εμφανίζεται έτσι ένας «πολιτισμός της θυματοποίησης», όπου ο καθένας αναζητεί λύτρωσης στη ψυχιατριακή «διάγνωση» και «θεραπεία», ώστε να ανκτήσει έστω και μια ψευδαίσθηση υπαρξιακής ασφάλειας.

Psycho Drugs

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΣ ΨΥΧΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Αν πιστέψουμε τις στατιστικές τότε ζούμε στην εποχή των ψυχώσεων, των διανοητικών και συναισθηματικών διαταραχών. Σε ορισμένες χώρες, όπως στις ΗΠΑ, το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο. Η Αμερική είναι στην ουσία μια θεραπευόμενη κοινωνία. Και είναι γνωστό ότι πάρα πολλές ψυχικές ασθένειες και διαταραχές, από τις οποίες υποφέρουν οι Αμερικανοί, δεν οφείλονται σε εγκεφαλικές ή γενετικές βλάβες. Συνήθως όμως οι ψυχίατροι τις χαρακτηρίζουν ως «διανοητικές ασθένειες» και τις καταπολεμούν χρησιμοποιώντας φαρμακευτικά σκευάσματα. Δεν είναι περίεργο λοιπόν πως στις τελευταίες δεκαετίες είχαμε μια εκθετική αύξηση των «διανοητικών ασθενειών». Το γεγονός αυτό δημιούργησε υποψίες πως πρόκειται ουσιαστικά για τεχνητές ασθένειες με σκοπό να γεμίζουν τις τσέπες των ψυχιάτρων και του «καρτέλ» των φαρμακοβιομηχανιών.

Ο πληθωρισμός των διαγνωστικών κατηγοριών κατά τη διάρκεια του προηγούμενου αιώνα είναι ύποπτα εκρηκτικός. Στη δεκαετία του 1890 ο Kraeplin διάκρινε μονάχα δύο μορφές ψύχωσης, τη σχιζοφρένια και τη μανιοκατάθλιψη. Το 1918 η πρώτη αμερικανική ταξινόμηση των ψυχικών διαταραχών περιέλαβε 22 κατηγορίες (21 μορφές ψύχωσης και μιας κατηγορίας για όλες τις υπόλοιπες διαταραχές). Το 1952 το Εγχειρίδιο Διαγνωστικής και Στατιστικής (DSM-1) είχε καταγράψει 112 διανοητικές ασθένειες και διαταραχές στις ΗΠΑ. Το 1968 το DSM-2 κατέγραψε 163. Το 1980 το DSM-3 κατέγραψε 224. Και η τελευταία έκδοση το DSM-4, που δημοσιεύτηκε το 1994, κατέγραψε 374 διανοητικές ασθένειες και διαταραχές! Ούτε λίγο ούτε πολύ σχεδόν ο ένας στους δύο Αμερικανούς υπόφερε κατά τη δεκαετία του 1990 από κάποια «διανοητική ασθένεια»! Είναι όμως τα πράγματα;

Η βιασύνη να χαρακτηρίσουμε «διανοητική ασθένεια» οτιδήποτε ξεφεύγει από το κακώς νοούμενο ως φυσιολογικό, προδίδει, αν μη τη άλλο, την αποτυχία της σύγχρονης ψυχιατρικής. Μιας επιστήμης που βάσισε την «επιτυχία» της κατά την τελευταία δεκαετία στην εμπορική επιτυχία του αντικαταθλιπτικού Πρόζακ.

Το 1962, σε αντίδραση για το σκάνδαλο με τη θαλιδομίδης (thalidomide) στην Ευρώπη, η FDA (Food and Drug Administration) τροποποίησε την αμερικανική νομοθεσία για τα φάρμακα, αναγκάζοντας τις φαρμακοβιομηχανίες να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε τα προϊόντα τους να ήταν pl;eon και ασφαλή και αποτελεσματικά. Ενώ αυτή η νομοθεσία υποτίθεται ότι «προστάτευε τους ανθρώπους από την ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία των φαρμακοβιομηχανιών», στην πράξη είχε το αντίθετο αποτέλεσμα. Οι φαρμακοβιομηχανίες ενθαρρύνθηκαν για να παραγάγουν τα φάρμακα για να θεραπεύσουν τις συγκεκριμένες ασθένειες στις οποίες οι δοκιμές είχαν επιβεβαιώσει ότι τα οφέλη θα υπερέβεναν τους κινδύνους!

Πρότυπο τους ήταν οι «μαγικές σφαίρες», που λέγονταν αντιβιοτικά, και τα οποία στόχευαν σε συγκεκριμένα βακτηρίδια που ήταν υπεύθυνα για συγκεκριμένες ασθένειες. Το πρότυπο αυτό ήταν όμως ακατάλληλο στην ψυχιατρική, όπου οι διαγνωστικές κατηγορίες ήταν δύσκολα καθορισμένες. Έτσι τα ψυχοφάρμακα χρησιμοποιήθηκαν για να καταστείλουν τα ειδικά συμπτώματα και όχι για να αντιμετωπιστούν οι μηχανισμοί που τα δημιουργούσαν. Επειδή όμως τα φάρμακα αυτά έπρεπε να πουληθούν, ήταν απαραίτητο να «κατασκευαστούν» οι συγκεκριμένες ασθένειες. Έτσι εξηγείται ο πληθωρισμός και η αύξηση των διαγνώσεων της κατάθλιψης στις ΗΠΑ: στην ανάγκη κατανάλωσης αντικαταθλιπτικών φαρμάκων ως κατάλληλα φάρμακα γι’ αυτή την περίπτωση. Στην οικονομία της υγείας η μόνιμη φαρμακοεξάρτηση των ασθενών ισοδυναμεί με φλέβα χρυσού. Η περίπτωση του φαρμάκου Ritalin είναι χαρακτηριστική.

ritalin-o-cereal

RITALIN: Η «ΚΟΚΑΪΝΗ» ΤΩΝ ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ!

Το Ritalin είναι ένα φάρμακο, που ανάμεσα στ’ άλλα, ενδείκνεται για την καταπολέμηση της υπερκινητικότητας των παιδιών. Μόνον στη Βόρεια Αμερική υπολογίζεται ότι περίπου πέντε εκαταομμύρια παιδιά καταναλώνουν καθημερινά διάφορα ψυχοφάρμακα…

Αν και οι ιατρικοί ερευνητές το αρνούνται πεισματικά, η υπερικινητικότητα και ο αυτισμός των παιδιών δημιουργείται κυρίως από οικογενειακούς παράγοντες και όχι από βιολογικούς. Μια δεκαετούς διάρκειας έρευνα στις ΗΠΑ έδειξε πως όσο περισσότερο χρόνο περνούν με καθημερινή «φύλαξη» τα παιδιά, τόσο πιο ανεξέλεγκτο γίνεται το «πρόβλημά» τους. Τα παιδιά που πέρασαν περισσότερο από 30 ώρες εβδομαδιαίως σε καθημερινή «φροντίδα», παρουσίασαν «εκρηκτική συμπεριφορά», «μιλούσαν πάρα πολύ» και ήταν υπερδραστήρια.

Από την άλλη το Ritalin θεωρείται κάτι σαν η «κοκαϊνη» των παιδιών. «Η κοκαϊνη, που είναι μια ισχυρή και εθιστική τοξική ουσία, έχει παρόμοιες φαρμακολογικές παρενέργειες με εκείνες της μεθυλφαινιδάτης (Ritalin), η οποία είναι το συνηθέστερο ψυχότροπο φάρμακο για τα παιδιά στις Ηνωμένες Πολιτείες». Αυτό το συμπέρασμα αναφέρθηκε από τη Νόρα Βόλκαου του Εθνικού Εργαστηρίου του Brookhaven και εμφανίστηκε στα αρχεία της Ψυχιατρικής Ένωσης το 1995. Μια άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο αμερικανικό περιοδικό της ψυχιατρικής το 1998, διαπίστωσε πως οι φαρμακολογικές δράσεις που προκλήθηκαν από τις «θεραπευτικές» δόσεις του Ritalin μπορούσαν να συγκριθούν με εκείνες που προκλήθηκαν από τις ενδορυνικές δόσεις κοκαϊνης. Η μοναδική διαφορά είναι ότι τα παιδιά δεν παίρνουν το Ritalin από τη μύτη τους (δεν το ρουθουνίζουν όπως οι κοκαϊνομανείς), αλλά το καταναλώνουν με τη μορφή χαπιών!

Ritalin

Ως γνωστόν υπάρχουν πολλές επιστημονικές έρευνες που έχουν καταδείξει πως η συνεχής χρήση της κοκαϊνης και άλλων διεγερτικών ουσιών προκαλεί αλλαγές και βλάβες των εγκεφαλικών κυττάρων. Κανείς ωστόσο ερευνητής δεν μπήκε ακόμη στον κόπο να ερευνήσει αν η χρόνια χρήση νόμιμων διεγερτικών ουσιών, όπως το Ritalin, έχει παρόμοιες επιπτώσεις στους εγκεφάλους των παιδιών. Μονάχα μια μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 1986, ήταν ειλκρινής στα συμπεράσματά της: «Στον ασθενή που υφίσταται θεραπευτική αγωγή με διεγερτικές ουσίες, η φλοιώδης ατροφία του εγκεφάλου μπορεί να είναι μια μακροπρόθεσμη δυσμενής συνέπεια αυτής της θεραπείας».

Είναι επίσης γεγονός πως η αμερικανική DEA (US Drug Enforcement Administration) γνωρίζει καλά πως μεγάλες ποσότητες Ritalin δεν χρησιμοποιούνται μόνο για «θεραπεία», αλλά και για ψυχαγωγία, καθώς έφηβοι και ενήλικοι κονιορτοπιούν τα χάπια και τα εισπνέουν από τη μύτη σαν κοκαϊνη. Η DEA διαπίστωσε μάλιστα πως η κατάχρηση του Ritalin στα γυμνάσια των ΗΠΑ αυξήθηκε από 3% σε 16% από το 1992 ως το 1995. Διαπίστωσε επίσης πως, ενώ το 1991 είχαν καταφύγει σε γιατρούς 25 παιδιά ηλικίας 10-14 ετών ώστε να απαλλαγούν από την κατάχρηση του Ritalin, το 1998 ο αριθμός αυτό εκτινάχθηκε στα 1.725 αμερικανόπουλα!

Αποτελεί κοινό μυστικό πως τα διεγερτικά δεν συνιστούν καμιά «θεραπεία». Αλλά ακόμη κι έτσι, όλη αυτή η υποκρισία θα μπορούσε να συγχωρεθεί αν αυτό το διεγερτικό αποδεικνύονταν αποτελεσματικό, και όντως βελτίωνε την κατάσταση των παιδιών. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει. Σπάνια τα αυτιστικά και υπερενεργητικά παιδιά αυξάνουν τις κοινωνικές τους δεξιότητες και τις μαθησιακές τους ικανότητες παίρνοντας Ritalin. Μια ντουζίνα αντικειμενικές μελέτες έχουν αξιολογήσει τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα των διεγερτικών ουσιών στη μαθησιακή και κοινωνική ανάπτυξη και στον αυτοέλεγχο των παιδιών. Καμιά ωστόσο από αυτές τις μελέτες δεν έχει καταδείξει πως οι διεγερτικές ουσίες είναι αποτελεσματικές στη βελτίωση της συμπεριφοράς, παρά μόνο στον έλεγχο των παιδιών –μια επίδραση που όμως σταματά με τη παύση της χορήγησης του φαρμάκου. Βέβαια τέτοιες μελέτες σπάνια βλέπουν το φως της δημοσιότητας και «θάβονται» ακόμη κι από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Αντί για αυτές τις αντικειμενικές έρευνες, παρουσιάζονται άλλες υποκειμενικές, όπως η περιβόητη «μελέτη ΜΤΑ», που αγνοώντας τα αντικειμενικά στοιχεία, αποφάνθηκε πως αυτές οι διεγερτικές ουσίες υπόσχονται πολλά στην ψυχική υγεία των παιδιών. Το σίγουρο πάντως είναι πως αυτά τα ψευδοφάρμακα υπόσχονται πολλά κέρδη στα ταμεία των φαρμακευτικών εταιρειών…

Όσο για το προόβλημα της υπερκινητικότητας και του αυτισμού των παιδιών η θεραπεία βρίσκεται στην πρόληψη. Η κοινωνία και κυρίως οι γονείς πρέπει να βρουν το χρόνο να ασχοληθούν πραγματικά και με αγάπη στην καθημερινή ζωή και φροντίδα των παιδιών τους.

org-inc-2-1

ΚΑΙ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΘΕΛΟΥΝ ΤΟ ΒΙΑΓΚΡΑ ΤΟΥΣ!

Μια άλλη περίπτωση κατασκευής «διαταραχών» με σκοπό τα κέρδη των φαρμακοβιομηχανιών αποτελεί και η πρόσφατη περίπτωση του «γυναικείου Βιάγκρα». Ως γνωστόν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 εμφανίστηκε ένα «θαυματουργό χάπι», που γέμισε τα ταμεία της φαρμακοβιομηχανίας Pfizer με κέρδη δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ήταν το περιβόητο Βιάγκρα (Viagra), ένα χάπι που υποσχόταν σεξουαλική ενεργοποίηση στους μέχρι πρότινος «παροπλισμένους» άνδρες ανώ των πενήντα ετών. Η αγορά ήταν μεγάλη, καθώς υπήρχαν δεκάδες εκατομμύρια άνδρες σ’ ολόκληρο τον κόσμο, που επιθυμούσαν να επανακτήσουν τον χαμένο ανδρισμό τους. Έτσι το Βιάγκρα είχε μια άνευ προηγουμένου επιτυχία. Για τη θεραπεία της «ανδρικής σεξουαλικής διαταραχής» η Pfizer έβαλε άμεσα στα ταμεία της κέρδη της τάξεως του 1,5 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσό, που έβαλε και τις υπόλοιπες φαρμακοβιομηχανίες στον πειρασμό ν’ ανακαλύψουν παρόμοια «θαυματουργά χάπια».

Στόχος πλέον ήταν οι γυναίκες. Ξαφνικά άρχισαν να εμφανίζονται από το πουθενά «έγκυρες έρευνες», που έκαναν λόγο για «γυναικεία σεξουαλική διαταραχή». Ερευνητές, που διατηρούσαν στενές διασυνδέσεις με εταιρείες φαρμάκων, επινόησαν αυτήν τη νέα διαταραχή, την οποία ανακοίνωσαν σε επιστημονικά συνέδρια, που πραγματοποιήθηκαν με τη χορηγία των φαρμακοβιομηχανιών, ώστε να ενθαρρύνουν τη χρήση από τις γυναίκες των ίδιων φαρμάκων που έχουν συμβάλλει στην αντιμετώπιση των προβλημάτων ανικανότητας από τους άνδρες. Αποτέλεσμα αυτής της τακτικής ήταν να μετατραπούν τα σεξουαλικά προβλήματα των γυναικών σε «νόσο» και να διογκωθεί τεχνητά ο αριθμός των γυναικών που αντιμετωπίζουν παρόμοιες δυσκολίες στη σεξουαλική τους ζωή. Τα στοιχεία αυτών των ερευνών έλεγαν πως το 43% των γυναικών ηλικίας 18-59 ετών αντιμετωπίζουν τη λεγόμενη σεξουαλική δυσλειτουργία.

Το βρετανικό επιστημονικό περιοδικό British Medical Journal κατέγγειλε την όλη σκευωρία, θεωρώντας τη «γυναικεία σεξουαλική διαταραχή» μύθο, που κατασκευάστηκε για καθαρά εμπορικούς λόγους. Επρόκειτο δηλαδή για μια ακόμη τεχνητή «ασθένεια» της εποχής μας με στόχο τα υψηλή κέρδη των φαρμακοβιομηχανιών από την προώθηση ενός Βιάγκρα για γυναίκες. Από την πλευρά τους οι φαρμακοβιομηχανίες υπεραμύνθηκαν των θέσεων τους και αντέτειναν ότι απλώς αναζήτησαν μία θεραπευτική λύση για εκατομμύρια γυναίκες, που αντιμετωπίζουν σεξουαλικές δυσκολίες αντίστοιχες με τα στυτικά προβλήματα των ανδρών, τα οποία αντιμετωπίζονται πολύ συχνά με το Βιάγκρα. Τα επιχειρήματα τους δεν έπεισαν κι έτσι εγκατέλειψαν την προσπάθεια να κατατάξουν τη «γυναικεία σεξουαλική διαταραχή» στις υπο θεραπεία νόσους…

Στην εποχή μας η δημόσια σωματική και ψυχική υγεία είναι αντικείμενο στυγνής εκμετάλλευσης από το καρτέλ των φαρμακοβιομηχανιών, αλλά και από το σύγχρονο ιατρικό «ιερατείο» που το υποστηρίζει. Θύμα τους είναι ολόκληρη η κοινωνία, αλλά οι πλέον ευάλωτες ομάδες είναι οι φτωχοί και οι ψυχικά ασθενείς. Αποτελεί κοινό μυστικό πως η φαρμακευτική προσέγγιση των ψυχικών ασθενειών δεν θεραπεύει, απλώς ελέγχει και καταστέλει το πρόβλημα. Ίσως θα πρέπει ν’ αναζητηθούν κι άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις του προβλήματος. Όπως έγραφε και ο R. D. Laing: «Μου φαίνεται πολύ πιο λογικό σαν σοβαρό σχέδιο να εξερευνήσουμε το εσωτερικό χωροχρόνο της συνείδησης. Ίσως αυτό να είναι ένα από τα ελάχιστα πράγματα που έχουν ακόμη κάποιο νόημα στο ιστορικό μας πλαίσιο…»

Psycho 5

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΠΗΓΕΣ

# Jeremy Laurance, Pure Madness: How Fear Drives the Mental Health System, Routledge, 2003
# Richard DeGrandpre,
Ritalin Nation: Rapid-fire Culture and the Transformation of Human Consciousness, Norton, 1999 
Michael Fitzpatrick, The Tyranny of Health: Doctors and the Regulation of Lifestyle, Routledge, 2000  # David Healy, The Antidepressant Era, Harvard, 1999
# David Healy,
The Creation of Psychopharmacology, Harvard, 2002. # Allan V Horowitz, Creating Mental Illness, University of Chicago, 2002  
# Edward Shorter, A History of Psychiatry: From the Era of the Asylum to the Age of Prozac, John Wiley, 1997 # Philip Thomas, The Dialectics of Schizophrenia, Free Association, 1997 # Reforming the Mental Health Act 1983, Department of Health, 2000 # Jessica Kingsley, Stress in Social Work, R Davies (ed), London, 1998 # Bruce Charlton, Psychiatry and the Human Condition, Radcliffe, 2000

# Λου Μαρίνοφ, Πλάτωνας, Όχι Πρόζακ, Λιβάνης 2002

# Stanislav Grof, Η Ψυχολογία του Μέλλοντος, Αρχέτυπο 2002

# T. S. Szasz, R. D. Laing, Δύο Δοκίμια για την Ψυχιατρική Καταπίεση, Ελεύθερος Τύπος

# Γιώργος Στάμκος, Μετά-Αποκάλυψη Τώρα, κεφ. Το Καρτέλ των Φαρμακοβιομηχανιών, Αρχέτυπο 2002

# Γιώργος Στάμκος, MIND CONTROL: Ο Πόλεμος για τον Έλεγχοι του Νου, (βλέπε το παράρτημα ΨΥΧΟΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ),  Άγνωστο 2005 

Για επικοινωνία με τον Γ. Στάμκο: stamkos@post.com

Psycho 3

ΒΙΒΛΙΑ «MIND CONTROL & ΜΥΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ» ΠΡΟΣΦΟΡΑ!

ΠΡΟΣΦΟΡΑ Δύο Βιβλίων με 50% Έκπτωση!

MIND CONTROL

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΝΟΥ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ
(208 σελ. Τιμή: 12 ευρώ)

MIND CONTROL

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: Το Επόμενο Πεδίο Μάχης Είναι ο Εγκέφαλός μας

Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΑΣ: Θρησκευτικός Προσηλυτισμός, Ναζιστική Προπαγάνδα και Αμερικανική Συνωμοσιοπαράνοια

LSD: Τα Ψυχεδελικά Μυστικά της CIA

Ο ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΤΗΣ ΜΑΝΤΖΟΥΡΙΑΣ: Πλύση Εγκεφάλου και Αντι-Κομμουνιστική Παράνοια

MKULTRA: Η Εισβολή της CIA στα Χαρακώματα του Μυαλού

ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ΤΗΣ ΦΡΙΚΗΣ: Ο Δρ. Κάμερον και οι Επιστήμονες του Τρόμου

ΑΚΟΥΩ «ΦΩΝΕΣ» ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΟΥ! Τηλεκατευθυνόμενοι Υπηρέτες και «Δολοφόνοι μιας Χρήσης»

ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΑ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ: Από τα Ηλεκτροσόκ στον Τηλεκατευθυνόμενο Ταύρο του Δρ. Ντελγκάντο

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ MIND CONTROL: Πειράματα Ηλεκτρομαγνητικού Νοητικού Ελέγχου σε Ανθρώπους

MIND CONTROL ΚΑΙ ΑΙΡΕΣΕΙΣ: Μαζικές Αυτοκτονίες, Τρομοκρατικές Επιθέσεις και Νοητικός Έλεγχος

ΤΗΛΕΧΕΙΡΙΖΟΜΕΝΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ CYBER SAPIENS: Εγκεφαλικά Εμφυτεύματα, Υποδόρια Μικροτσίπ και Νευρομηχανική

Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΟΠΛΟ ΝΟΗΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ; Υποσυνείδητα Μηνύματα, Διαφημιστικοί «ιοί» και Προώθηση Μοντέλων Συμπεριφοράς

MIND CONTROL ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Έλληνες Θύματα Ελέγχου του Νου και η Περίπτωση της «17 ΝΟΕΜΒΡΗ»

ΕΠΙΛΟΓΟΣ: ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ MIND CONTROL

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

ΨΥΧΟΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ: Κατασκευασμένες Ψυχασθένειες, Ψυχιατρικό «Ιερατείο» και Αντιψυχιατρική

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ARTICHOKE

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Σημείωση: Ο συγγραφέας δεν εκφράζει τις ευχαριστίες του στη CIA, ούτε και σε καμιά άλλη μυστική υπηρεσία (συμπεριλαμβανομένης και της ΕΥΠ), επειδή δεν συνεισέφεραν το παραμικρό στις έρευνες του. Αντίθετα εκφράζει τις ευχαριστίες του σε όλους τους ανεξάρτητους ερευνητές το έργο των οποίων αποτέλεσε πηγή πληροφοριών και έμπνευσης για την ολοκλήρωση του παρόντος βιβλίου.

EVERYTHING IS UNDER CONTROL!

MIND CONTROL

ΜΥΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

ΑΓΝΩΣΤΑ ΥΠΕΡΟΠΛΑ & ΑΠΟΡΡΗΤΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ
(202 σελ. Τιμή: 15 ευρώ)

MYSTIKI TEXNOLOGIA

Μυστικές και απαγορευμένες τεχνολογίες, εξωτικά υπερόπλα, απόρρητα πειράματα, άγνωστη υπερτεχνολογία…  Ο κόσμος της Μυστικής Τεχνολογίας είναι ένας σκοτεινός, μυστικοπαθής και επικίνδυνος κόσμος, γεμάτος κυβερνητικές συγκαλύψεις και μυστικά σχέδια ελέγχου του πλανήτη. Είναι ταυτόχρονα κι ένας άκρως ενδιαφέρον κόσμος για να τον εξερευνήσει κανείς. Το βιβλίο αυτό επιχειρεί να ρίξει άπλετο φως στα παρακάτω «απαγορευμένα» θέματα:
Το μυστηριώδες Πείραμα της Φιλαδέλφειας
Το απόρρητο Σχέδιο Montauk
Το μετεωρολογικό πόλεμο
Τα Υπερόπλα Τέσλα
Τα ηλεκτρομαγνητικά όπλα
Το Μη Φονικό Οπλοστάσιο
Τα Ακουστικά Όπλα
Το ECHELON
Τα εμφυτεύματα Mind Control
Το νέο «Πόλεμο των Άστρων»
Τη Βιοτρομοκρατία
Την Ηλεκτρομαγνητική Ρύπανση
Την Τεχνολογία της Αθανασίας
Τις Τεχνητές Νοημοσύνες
Εξερευνήστε την Terra Incognita της Μυστικής Τεχνολογίας
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ
Σχέδιο αορατότητας ή τo πρώτο ταξίδι στο χρόνο;

ΣΧΕΔΙΟ MONTAUK
Το νέο κουτί της Πανδώρας;

ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
& ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ

ΥΠΕΡΟΠΛΑ ΤΕΣΛΑ ΚΑΙ «ΑΚΤΙΝΑ ΘΑΝΑΤΟΥ»
Μύθος ή Πραγματικότητα;

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ
Το «Τσερνομπίλ» του 21ου αιώνα;

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΟΠΛΑ
Οι κυρίαρχοι των επόμενων πόλεμων

ΜΗ ΦΟΝΙΚΑ ΟΠΛΑ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ
Ασύμμετρες απειλές και «μη θανατηφόρα» οπλικά συστήματα

ΗΧΗΤΙΚΑ ΟΠΛΑ
Ακουστικά κανόνια και φονικές συχνότητες

ECHELON
Ο παγκόσμιος υποκλοπέας της Αυτοκρατορίας

Ο ΝΕΟΣ «ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ»
Η στρατιωτικοποίηση του διαστήματος από την αμερικανική Αυτοκρατορία

ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΑ MIND CONTROL
Εγκεφαλικά εμφυτεύματα, υποδόρια μικροτσίπ, νευροδιεγέρτες,
νευρομηχανική, τηλεχειριζόμενοι άνθρωποι και cyber sapiens

ΒΙΟΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ
Η νέα αόρατη Απειλή

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ
Ζωή μέχρι και 800 χρόνια;

ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΕΣ
Η επερχόμενη κυριαρχία των ευφυών Μηχανών

ΕΠΙΛΟΓΟΣ/ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 MYSTIKI TEXNOLOGIA

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ AMEΣΑ ΤΑ ΔΥΟ ΒΙΒΛΙΑ;

Το βιβλίο Mind Control κανονικά κοστίζει 12 ευρώ, και το βιβλίο Μυστική Τεχνολογία κοστίζει15 ευρώ, δηλαδή και τα δύο 27 ευρώ, αλλά σας το προσφέρουμε με έκπτωση 50% (13,5 ευρώ)!
Μαζί με τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής (μέσω Courier ή ΕΛΤΑ), θα σας έρθουν άμεσα στο σπίτι σας

  Μόνον με 20 ευρώ!

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215
ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Mind Control” ή “Μυστική Τεχνολογία”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail: tesla.plate.gr@gmail

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!


ΤΡΕΛΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

ΤΡΕΛΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

Η ΨΥΧΑΣΘΕΝΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΩΝ ΣΕ ΒΑΡΟΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ;

 

Γράφει η Μίλιτσα Κοσάνοβιτς (kosanovic@mail.com)

 

Ο καλύτερος τρόπος για να σιγουρευτείς ότι εσύ είσαι ο γνωστικός, δεν είναι να κλείσεις μέσα το γείτονά σου.

Φ.Μ. Ντοστογιέφσκι

 

Η κοινωνία μας φοράει έναν ζουρλομανδύα κομφορμισμού από την ώρα που θα γεννηθούμε. Μας «διαπαιδαγωγεί», δηλαδή μας αναγκάζει να συμμορφωθούμε στις δικές της επιθυμίες. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο οι όροι «υγεία» και «τρέλα» γίνονται ύποπτοι.

R. D. Laing

 

 

 

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΡΕΛΑΣ

Στην αρχή υπήρχε ένας άνθρωπος. Ο άνθρωπος αυτός χειριζόταν μια γλώσσα πιο άμεση και πηγαία από τη γλώσσα της λογικής. Στην αρχή η λογική και η μη-λογική ήταν αδιαχώριστες. Κάποια στιγμή όμως επήλθε η ρήξη. Η τρέλα έκανε την εμφάνιση της από τότε που ο ανθρώπινος νους καθιέρωσε μιαν απόσταση ανάμεσα στη λογική και στη μη-λογική.

Πολύ πριν αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε όρους όπως ψυχοπαθολογία, ψύχωση και σχιζοφρένεια,η τρέλα ήταν περιβεβλημένη μ’ ένα μεταφυσικό μανδύα. Στις αρχαίες φυλές οι μάγοι-σαμάνοι ερμήνευαν την τρέλα ενός ανθρώπου άλλοτε ως θεϊκό σημάδι κι άλλοτε ως κατάληψη από μοχθηρές δυνάμεις ή θεότητες: κάτι που απαιτούσε εξορκισμό. Οι αντιλήψεις αυτές δεν άλλαξαν ούτε και κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, όταν οποιοσδήποτε είχε κάποια ψυχική διαταραχή χαρακτηριζόταν αυτομάτως «δαιμονισμένος» και έρμαιο των «σατανικών δυνάμεων». Υπήρχαν όμως και σπάνιες περιπτώσεις που η τρέλα δεν θεωρούνταν κάτι το «δαιμονικό», αλλά δείγμα «ιερότητας», όπως δείχνουν και τα παραδείγματα των «ιερών σαλών» π.χ. Άγιος Ανδρέας ο Σαλός. Στις περισσότερες πάντως περιπτώσεις οι τρελοί έπαιζαν το ρόλο του «μιασμένου» αποδιοπομπαίου τράγου. Οι εκκλησίες απαγόρευαν την είσοδο τους και όχι σπάνια μαστιγώνονταν δημοσίως ή κυνηγιόνταν με ραβδιά και διώχνονταν από τις πόλεις. Η αναχώρηση των τρελών απέκτησε τελετουργική σημασία παρόμοια με «εξαγνισμό» και πέρασε στη λογοτεχνία και στην εικονογραφία με τη μορφή του Πλοίου των Τρελών, που πλέει ακυβέρνητο με το αλλοπαρμένο του πλήρωμα) …

Ακόμη και μετά το Μεσαίωνα η παραφροσύνη, καραδοκούσε κάτω από την αδύναμη επιφάνεια της φαινομενικότητας, τρόμαζε και προκαλούσε, κυρίευε τις νύχτες και βασίλευε στη φαντασία των ανθρώπων. Ενώ στο Μεσαίωνα η τρέλα κατατάσσονταν στις αμαρτίες, στην Αναγέννηση εγκαταλείπει το χώρο της μεταφυσικής και καθίσταται υπεύθυνη για ό,τι κακό υπάρχει στον άνθρωπο. Δεν σχετίζεται πλέον με υποχθόνιες δυνάμεις αλλά με τις ανθρώπινες αδυναμίες, τα όνειρα και τις αυταπάτες. Είναι η κωμική τιμωρία της γνώσης και της εγωπάθειας. Η τρέλα ριζώνει στα χωράφια της φανταστικής ελευθερίας. Ο Θερβάντες καθόρισε για πάντα τα γνωρίσματα της στο μνημειώδες έργο του Δον Κιχώτης. Στα έργα του Σαίξπηρ η τρέλα συγγενεύει με το φόνο και την αυτοκτονία, είναι δηλαδή πάντοτε ακραία. Την ίδια εποχή η τρέλα περνά στην τέχνη, και συγκεκριμένα στη λογοτεχνία, στη ζωγραφική και ιδιαίτερα στο θέατρο.

Τον 16ο αιώνα η τρέλα παραφυλάει στον κόσμο της αμφιβολίας. Η μη λογική εμφανίζεται ως απειλή που συγχέει την υποκειμενικότητα από την αλήθεια. Από τον 17ο αιώνα όμως αυτός ο κίνδυνος μειώθηκε καθώς ο άνθρωπος κατοχύρωσε τη λογική του. Έτσι η τρέλα εξορίζεται και μια νέα διαχωριστική γραμμή χαράσσεται ανάμεσα σ’ αυτή και στη λογική. Από τον 18ο αιώνα η τρέλα θα κατοικεί πλέον στα άσυλα, μαζί με τη φτώχεια, την αρρώστια και την αναπηρία. Τα ιδρύματα εγκάθειρξης θα γίνουν ο «φυσικός χώρος» της. Εκεί ακολουθείται η «θεραπεία» της ηθικής και της τιμωρίας, που «εξαγνίζει» τις ψυχές.

Τα άσυλα ήταν απάνθρωπα καταχωνιαστήρια ταλαίπωρων ψυχών. Υπήρχε μάλιστα και μια συνήθεια από το Μεσαίωνα να επιδεικνύουν τους φρενοβλαβείς. Μερικά Narrturmer της Γερμανίας είχαν καγκελωτά παράθυρα για να φαίνονται απ’ έξω οι τρελοί, προσφέροντας έτσι θέαμα στους περαστικούς. Συχνά μάλιστα έκοβαν και εισιτήριο κάθε Κυριακή δείχνοντας τους μανιακούς τους. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις ο περίπατος και το θέαμα των έγκλειστων τρελών ήταν μια πολύ συνηθισμένη κυριακάτικη «διασκέδαση»…

Μόλις τον 19ο αιώνα η τρέλα αναγνωρίζεται ως ιατρικό πρόβλημα. Μέχρι τότε θεωρούνταν περισσότερο «επιστροφή στη ζωώδη κατάσταση» κι εκδήλωση της αχαλίνωτης φύσης του τρελού-ζώου. Η τρέλα αποκάλυπτε τον κρυφό ζωώδη χαρακτήρα του ανθρώπου. Ήταν μια απειλή για τον δυτικό άνθρωπο, που ζει σαν «ζώον λόγον έχον». Η ενδεδειγμένη «θεραπεία» της ήταν το δάμασμα, που έπαιρνε συχνά τη μορφή μαστιγώματος για να καθυποταχθεί η άγρια φύση του ανθρώπου. Τον 19ο αιώνα όμως το ζώο έπαψε να έχει αρνητικό χαρακτήρα, αναγνωρίστηκε ως μορφή φυσικής εξέλιξης και ο άνθρωπος άρχισε να αντιλαμβάνεται πως η τρέλα ήταν κι αυτή μια φυσική διαδικασία που αφορούσε τη δυσλειτουργία της ανθρώπινης συνείδησης.

Στα τέλη του 19ου αιώνα ο στόχος του εγκλεισμού των ψυχοπαθών στα άσυλα δεν ήταν μόνον η απομόνωση και ο σωφρονισμός. Αναπτύχθηκαν «μακροχρόνιες θεραπείες» όχι βέβαια της ψυχής, αλλά των νεύρων και της φαντασίας του ψυχοπαθούς, όπως το απότομο ξύπνημα τα μεσάνυχτα, τα σοκ, τα «αναζωογονητικά» κρύα ντουζ κ.α 

Τον 20o αιώνα η τρέλα αναγνωρίστηκε ως ψυχική διαταραχή, ως ψυχοπάθεια που χρήζει ψυχοσωματικής αντιμετώπισης και θεραπείας. Έτσι η ψυχιατρική, με τα ηλεκτροσόκ και τα ψυχοφάρμακά της, ανέλαβε δράση. Παράλληλα εμφανίστηκε και η ψυχανάλυση, που προσπάθησε να βοηθήσει τις ελαφριές περιπτώσεις ψυχώσεων, ερμηνεύοντας τραυματικές εμπειρίες κι απελευθερώνοντας καταπιεσμένες φοβίες. Παρά τις όποιες ιατρικές προόδους απέχουμε ακόμη πολύ από το να γνωρίζουμε και να θεραπεύουμε τους πολύπλοκους μηχανισμούς της τρέλας, που συνεχίζει ν’ αποτελεί ένα μεγάλο μυστήριο. Η ψυχιατρική, αν και εφοδιασμένη με εκατοντάδες ψυχοφάρμακα, έχει αποδειχθεί ανεπαρκής. Η γλώσσα της ψυχιατρικής δεν είναι παρά ένας μονόλογος της λογικής για την τρέλα. Δυσκολεύεται να ερμηνεύσει τις διαφορετικές καταστάσεις της συνείδησης. «Ο άνθρωπος είναι εκείνο το τρελό ον, του οποίου η τρέλα ανακάλυψε τη λογική» (Καστοριάδης).

ΕΝΑ ΔΕΚΑΗΜΕΡΟ ΨΥΧΩΤΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ

Μέσα στο  βιβλίο του Η Πολιτική της Εμπειρίας (The Politics of Experience) ο γνωστός «αντιψυχίατρος» Ronald D. Laing, περιγράφει λεπτομερώς το ψυχωσικό επεισόδιο του Jesse Watkins, ενός μεγάλου γλύπτη, που βίωσε  ένα 10ήμερο ταξίδι στον εσωτερικό του χρόνο και χώρο. Το «ταξίδι» αυτό ήταν αποτέλεσμα μιας δύσκολης περιόδου που περνούσε τότε ο Jesse. Εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα, μέχρι αργά τη νύχτα και είχε φτάσει σε κατάστάση απόλυτης ψυχοσωματικής και συναισθηματικής εξάντλησης. Εκείνες τις μέρες μάλιστα έτυχε να τον δαγκώσει στο δρόμο ένας αδέσποτος σκύλος και για πρώτη φορά στην ζωή του ο Jesse βίωσε την ολική αναισθησία. Από το νοσοκομείο γύρισε στο σπίτι του με λεωφορείο και κάθισε σε μια καρέκλα. Εκείνη τη στιγμή μπήκε στο δωμάτιο του ο επτάχρονος γιος του, και ο Jesse τον κοίταξε με ένα καινούργιο και περίεργο τρόπο, κάπως «σαν να μην ήταν το παιδί του καθόλου κάτι ξεχωριστό από τον ίδιο». Και τότε άρχισε το ταξίδι του…

Τη στιγμή που κοίταξε το ρολόι του τοίχου, το άκουσμα του τραμ απ’ έξω έγινε μια ατελείωτη μουσική του Ραβέλ (προφανώς το Μπολερό) και αισθάνθηκε πολύ χαρακτηριστικά ότι ο χρόνος κινείται προς τα πίσω. Ταυτόχρονα ένιωσε πως ο ίδιος ήταν πάνω σε μια ταινία και κουνιόταν  προς τα πίσω και προς τα κάτω. Έπεφτε χωρίς να μπορούσε να αλλάξει τίποτα: «Ο άνθρωπος ξεκίνησε το πιο παλιό ταξίδι του κόσμου: το ταξίδι πίσω στο χρόνο» (R. D. Laing). Αυτή η αίσθηση του προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση και αναταραχή. Κατόπιν είχε την αίσθηση ότι μπορούσε να ελέγξει απόλυτα τον εαυτό του και ότι μπορούσε να κάνει οτιδήποτε που θελήσει…

Έπειτα ήρθε η γυναίκα του και όταν της είπε πως τα βλέπει τα πράγματα, αυτή τρόμαξε και κάλεσε τον γιατρό. Τον πήγαν στο νοσοκομείο. Όταν τον έβαλαν στο κρεβάτι, νόμιζε ότι πέθανε. Είχε την αίσθηση ότι γύρω του βρίσκονται και άλλοι νεκροί άνθρωποι, που ήταν εκεί μόνο επειδή περίμεναν να τους μεταφέρουν στην άλλη πτέρυγα. «Αυτός δεν πέθανε φυσικά, αλλά πέθανε το εγώ του. Ταυτόχρονα με το χάσιμο του εγώ,  με αυτό το θάνατο, ήρθαν και οι αισθήσεις για την αυξημένη σημασία και σπουδαιότητα των πάντων…» Και τότε καταλήφθηκε από την αληθινή αίσθηση πως ταξιδεύει πίσω στο χρόνο, πως οπισθοδρομεί και μάλιστα παρά πολύ πίσω στο χρόνο: όχι μόνο που ξανά έγινε μωρό και άκουσε τα κλάματά του, αλλά γύρισε πολύ πίσω στις άλλες εποχές όπου ήταν μεγάλο ζώο, κάτι σαν ρινόκερος…

Ένα τέτοιο ταξίδι βιώνεται σαν πορεία προς τα «μέσα», σαν επιστροφή μέσα από την προσωπική ζωή του ταξιδιώτη, μέσα και πίσω και πέρα μέχρι την εμπειρία ολόκληρης της ανθρωπότητας, του πρώτου ανθρώπου, του Αδάμ, και ίσως ακόμα μακρύτερα ως το Είναι των ζώων, των φυτών και των ορυκτών. Παρόλο που δεν έχει την σιγουριά του λιμανιού της προσωπικής ταυτότητας, έχοντας τη ριγμένη άγκυρα σε αυτό το χρόνο και σ’ αυτό το μέρος, ο ταξιδιώτης μπορεί και συνεχίζει να είναι απόλυτα συνειδητοποιημένος αυτού του χρόνου και χώρου.

Όταν έφτασε στο νοσοκομείο ο Jesse είχε μια αρκετά μεγάλη πληγή στο δάχτυλό του, αλλά δεν άφησε τη νοσοκόμα να του την περιθάλψει, έχοντας μία φοβερή αίσθηση ότι μπορεί να αυτοθεραπευτεί. Την επόμενη μέρα όντως το δάχτυλό του έγινε καλά. Αντιλαμβανόταν ιδιαίτερα καθαρά ότι όλα τα πράγματα χωρίζονται σε τρία επίπεδα: προθάλαμο, μεσαίο κόσμο και ανώτερο κόσμο. Οι περισσότεροι άνθρωποι περίμεναν στον προθάλαμο για να περάσουν στο επόμενο τμήμα, όπου τελικά βρέθηκε ο ίδιος: «Ήταν σαν ένα είδος ξυπνήματος, απελευθέρωσης, και είχα την καθαρή συνείδηση του ανώτερου επιπέδου όπου βρισκόμουν. Αισθανόμουν (είχα την άμεση γνώση) του ‘’δεύτερου επιπέδου’’ της ύπαρξης που κείται όχι μόνο  πάνω από το προθάλαμο αλλά και πάνω από την πραγματικότητα  –κείται πάνω και από τα δύο, και είναι σαν ένα είδος τριεπίπεδης ύπαρξης… Δεν υπήρχα πλέον σε ρέουσα στιγμή, αλλά έπλεα μέσα στο χρόνο και υπήρχα σε μια άλλη χρονική διάσταση που συμπλήρωνε το χρόνο το οποίο ζούσα τώρα… Μπορούσα και ταξίδευα πολύ πιο γρήγορα προς τα πίσω από ότι προς τα μπρος».

Ο Jesse αισθάνθηκε ότι υπάρχουν, όχι ένας θεός αλλά θεοί, όντα που είναι πολύ πιο εξελιγμένα από εμάς, ικανά να αντεπεξέλθουν με τη κατάσταση με την οποία αυτός δεν τα κατάφερε, και επίσης ήξερε πως ο καθένας μας κάποια στιγμή στη ζωή του πρέπει να κάνει κάτι τέτοιο. Έπειτα ένιωσε ότι και ο θεός ήταν «τρελός»,επειδή κουβαλούσε πάνω του όλο αυτό το βάρος της επίγνωσης και κυβέρνησης των πάντων: «Η αιτία των πάντων και όλης της ύπαρξης είναι να σε προετοιμάσει για ένα βήμα παρά πάνω και άλλο ένα πιο πέρα»…

Ο Jesse κατάλαβε ότι με το ταξίδι αυτό έμαθε τα στάδια που πρέπει όλοι μας κάποια στιγμή να περάσουμε και δεν είναι μόνο ένα αλλά άπειρα στάδια. Έμαθε επίσης πως υπάρχει τεράστιος αριθμός πραγμάτων με τα οποία συγκρουόμαστε, που δεν μας αφήνουν να δεχτούμε την πραγματικότητα όπως πραγματικά είναι, και είναι ένα ταξίδι που μας περιμένει και πρέπει να κάνουμε. Η κάθε αναβολή του μας οπισθοδρομεί, αντί να προχωρούμε στο σκαλοπάτι της εξέλιξης. Κάποια στιγμή για τον Jesse τα πράγματα άρχισαν να γίνονται όλο και πιο πολύπλοκα. Μιλούσε συνέχεια, και τον έβαλαν σε απομόνωση: «Τους παρακάλεσα να αφήσουν ανοιχτή πόρτα και ευτυχώς το έκαναν. Θυμάμαι ότι εκείνη τη νύχτα πάλευα με κάτι που ήθελε από εμένα να παραδοθώ σε εμπειρία, να συνεχίσω την πορεία και εγώ ένιωθα έναν φόβο και πανικό ότι το πνεύμα μου δεν χωράει άλλη εμπειρία. Ποτέ δεν ήμουν θρησκευόμενο άτομο, αλλά τότε πράγματι έχω περάσει τον Γολγοθά. Αισθάνθηκα ότι δεν αντέχω άλλο την πίεση μέσα στο μυαλό μου και αποφάσισα να γυρίσω πίσω. Καθόμουν στο κρεβάτι και σκέφτηκα ότι πρέπει να συμμαζευτώ επιτέλους, να ενωθώ με το τωρινό μου Εγώ… Έτσι ακριβώς ένιωσα. Εκείνη τη στιγμή ήρθε η νοσοκόμα και μου έδωσε τα φάρμακα. Εγώ έσφιξα δυνατά τα χέρια μου και επαναλάμβανα συνεχώς μέσα μου το όνομα μου, λέγοντας φωναχτά ότι έγινα καλά και δεν θα πάρω άλλα φάρμακα, και εκείνη τη στιγμή ένιωσα ότι πραγματικά όλα τέλειωσαν. Η νοσοκόμα φώναξε τον γιατρό.  Και σ’ αυτόν είπα το ίδιο, ότι δεν θα πάρω άλλα ηρεμιστικά, ότι έγινα καλά. Αυτός με κοίταξε κάπως βαθιά στα μάτια και είπε: ‘’Ναι, το βλέπω’’ και χαμογέλασε»…

«Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι μια τέτοια εμπειρία δεν θα έχει και ένα καταστροφικό αποτέλεσμα» σχολιάζει ο Λάινγκ. «Ο Jesse έζησε τρία επίπεδα πραγματικότητας, αντί το συνηθισμένο ένα. Εκτός από το πέρασμα του Γολγοθά, δεν έχει συνδέσει το ταξίδι του με καμία ιδεολογία. Δεν είχε κανέναν χάρτη. Αλλά ήξερε ότι με αυτή την εμπειρία έπεσε σε κατάσταση ανώτερης και όχι κατώτερης πραγματικότητας, υπερ-φυσιολογικότητας και όχι υπο-φυσιολογικότητας».

 
ΤΑΞΙΔΙ ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Ο Gregory Bateson στην εισαγωγή που έκανε το 1961 σε μια αυτοβιογραφική έκθεση σχιζοφρένειας του 19ου αιώνα  με τίτλο Η Αφήγηση του Πέρσεβαλ. Η Έκθεση ενός Ασθενούς για την Ψύχωσή του,  λέει τα εξής: «Θα έλεγε κανείς πως όταν ο ασθενείς έχει μπει στο στάδιο της ψύχωσης, έχει να διανύσει κάποια πορεία. Έχει κατά κάποιο τρόπο ξεκινήσει για ένα εξερευνητικό ταξίδι που θα ολοκληρωθεί μόνο με την επιστροφή του στο φυσιολογικό κόσμο, στον οποίο έρχεται πια έχοντας διαφορετικές αντιλήψεις από τους άλλους κατοίκους του, που δεν ξεκίνησαν ποτέ για ένα τέτοιο ταξίδι. Εφόσον αρχίσει, το σχιζοφρενικό επεισόδιο φαίνεται πως έχει μία συγκεκριμένη πορεία, όπως έχει και μία ιεροτελεστία μύησης –θάνατο και αναγέννηση– στην οποία ο αρχάριος μπορεί να έχει φτάσει σπρωγμένος από την οικογενειακή του ζωή ή από τυχαίες περιστάσεις, αλλά η οποία στη συνέχεια προσδιορίζεται κατά πολύ από μία ενδογενή διαδικασία. Σύμφωνα με αυτά, η αυθόρμητη αποκατάσταση δεν αποτελεί πρόβλημα. Αντίθετα, είναι η φυσική κατάληξη όλης της διαδικασίας. Αυτό που πρέπει να εξηγηθεί είναι το γιατί πολλοί που ξεκινάνε γι’ αυτό το ταξίδι δεν καταφέρνουν να γυρίσουν πίσω; Μήπως αυτοί αντιμετωπίζουν είτε στην οικογενειακή ζωή είτε στα θεραπευτικά ιδρύματα, συνθήκες τόσο τερατωδώς αντενδεικνυόμενες για προσαρμογή, που ακόμα και η πιο πλούσια και καλά οργανωμένη παραισθησιακή εμπειρία να μην μπορεί να τους σώσει;»

Στην Γενική ψυχοπαθολογία του Karl Jaspers διαβάζω για μια άλλη προσωπική εμπειρία ψύχωσης από την οποία σας παρουσιάζω ένα πολύ ενδιαφέρον απόσπασμα: «Πιστεύω ότι μόνος μου έχω προκαλέσει αυτήν την αρρώστια. Προσπαθώντας να εισβάλω στον άλλο κόσμο, συνάντησα τους δικούς του φυσικούς προστάτες, που δεν ήταν τίποτα άλλο παρά υλοποίηση των αδυναμιών και μειονεκτημάτων του ίδιου μου εαυτού. Πρώτα πίστευα ότι επρόκειτο για τους κατοίκους κατώτερου κόσμου που μπόρεσαν να παίζουν μαζί μου γιατί βρέθηκα στις περιοχές τους εντελώς απροετοίμαστος. Μετά σκέφτηκα ότι αυτοί είναι αποσπασμένα κομμάτια του ίδιου μου του πνεύματος (πάθη), που υπάρχουν σε ελεύθερο χώρο γύρω μου και βλαστάνουν πάνω στα συναισθήματά μου. Πίστευα ότι και όλοι οι άλλοι τα έχουν αλλά δεν τα αντιλαμβάνονται χάριν στο πετυχημένο ψέμα για την αίσθηση της προσωπικής ύπαρξης. Πίστευα πως αυτή η αίσθηση είναι ένα προϊών μνήμης, δημιούργημα σκέψης, μία όμορφή κούκλα κούφια από μέσα… Πολύ νωρίς προσπάθησα να φτάσω στη πηγή της ζωής και με πρόλαβε η κατάρα των θεών: η τρέλα».

Όταν ένα άτομο χάνει τα λογικά του, δηλαδή τρελαίνεται, η θέση του σε όλα τα πεδία ύπαρξης αλλάζει σημαντικά. Καταρχάς το κέντρο της εμπειρίας μεταφέρεται από το Εγώ στον πραγματικό εαυτό. Ο κοσμικός χρόνος γίνεται εντελώς δευτερεύουσας σημασίας και μόνο το αιώνιο έχει σημασία.  Εντωμεταξύ ο «τρελός» είναι σε σύγχυση, επειδή συγχέει το Εγώ με τον πραγματικό εαυτό, το εσωτερικό με το εξωτερικό, το φυσικό με το υπερφυσικό. Αυτός ισχυρίζεται πως είναι νεκρός.

Θα έλεγα πως κάποιες υπερβατικές εμπειρίες είναι οι πραγματικές πηγές όλων των θρησκειών.  Η πίστη στο Θεό βασίζεται σ’ ένα είδος μυστικισμού και η κάθε θρησκεία έχει τα μυστικιστικά της στοιχεία. Ο άνθρωπος, ως ένα παράλογο ον που είναι ταυτόχρονα και λογικό, βρίσκεται συνέχεια στην αναζήτηση για αποδείξεις της παράλογης πίστης του. Γι’ αυτό δεν είναι καθόλου παράξενο που κάποιοι ψυχωτικοί έχουν υπερβατικές, μυστικιστικές εμπειρίες. Και συνήθως δεν τις είχαν ποτέ πριν και δυστυχώς δεν έχουν την δυνατότητα να τις έχουν ξανά, γιατί χάνονται στα πολύπλοκα τούνελ της ψυχής τους, του εσωτερικού κόσμου τους, κουβαλώντας μαζί όλες τις προκαταλήψεις και φόβους με τους οποίους  μεγάλωσαν, την έλλειψη αυτοπεποίθησης…

Ο Jesse ήταν τυχερός γιατί ήταν φίλος του Laing και βρέθηκε κάτω από ειδική επίβλεψη, έπαιρνε σχετικά ελαφρά ηρεμιστικά… Πολλοί άνθρωποι μπαίνουν σ’ αυτόν τον εσωτερικό κόσμο χωρίς οδηγό, μπερδεύοντας την εξωτερική με την εσωτερική πραγματικότητα, τα μέσα με τα έξω. Η διαδικασία εισόδου απ’ αυτόν τον κόσμο στον άλλο και η επιστροφή από τον άλλο σ’ αυτόν, είναι τόσο φυσική όσο η γέννηση και ο θάνατος. Στο σημερινό όμως κόσμο, όπου ακόμη κυριαρχεί η άγνοια και ο τρόμος για τον άλλο κόσμο, όταν η «πραγματικότητα», η ύλη  από την οποία είναι φτιαγμένος αυτός ο κόσμος, σπάσει και κάποιος άνθρωπος μπει στον άλλον κόσμο, είναι επόμενο να χαθεί, να τρομοκρατηθεί και να μη βρει κατανόηση από τους άλλους.

Ο RONALD D. LAING ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

Ο Όρος Αντιψυχιατρική, που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον David Cooper, συνήθως συνδέεται με την θεωρητική και πρακτική δραστηριότητα της ομάδας Άγγλων ψυχίατρων Ronald D. Laing, David Cooper και Aaron Esterson. Όμως ο Laing ο ίδιος ποτέ δεν αποκάλεσε  έτσι το  αντικείμενο της έρευνας με το οποίο ασχολήθηκε και για το οποίο αγωνίστηκε σ΄ όλη τη ζωή του. Κι όμως ο Laing θεωρείται ο πρώτος άνθρωπος της Αντιψυχιατρικής.

Ο Ronald D. Laing γεννήθηκε το 1927 στη Γλασκόβη, όπου και το 1951 τελείωσε τις σπουδές στην Ιατρική. Φοιτητής ακόμη άρχισε να συγκεντρώνει τις πρώτες του ψυχιατρικές εμπειρίες στο ψυχιατρείο της Γλασκόβης. Το 1957 ο Laing πιάνει δουλειά στη κλινική Tavistock και εκείνη την περίοδο μελετά τις Φροϋδικές και Νεοφροϋδικές έρευνες, που πραγματοποίησαν διάφοροι ψυχίατροι με υπαρξιακό-φαινομενολογικούς προσανατολισμούς: L. Binswanger, E. Minkowski, M. Boss. Όσον αφορά τους φιλόσοφους, η προσοχή του στράφηκε στον Ζαν Πολ Σαρτρ. Μελέτησε επίσης M. Heidegger και G. W. F. Hegel. Στις αρχές του 1960 έγινε διευθυντής της ψυχιατρικής κλινικής Langham στο Λονδίνο, και παρέμεινε σ’ αυτή τη θέση μέχρι το 1965.

Την ίδια περίοδο, μαζί με τον Cooper και τον Esterson, συμμετείχε σε μια μεγάλη ερεύνα του Tavistock Institute of Human Relations, στα πλαίσια της οποίας ασχολήθηκε με τις σχέσεις μέσα στις οικογένειες των σχιζοφρενών. Η περίοδος από το 1965-1970 απέκτησε το «στίγμα» της ίδρυσης και της λειτουργίας του Kingsley Hall, του πιο γνωστού αντιψυχιατρικού ιδρύματος στο οποίο ο Laing ήταν επικεφαλής. Το Kingsley Hall έκλεισε το 1970, και το καλοκαίρι  το 1971 ο Laing έφυγε στη Σρι Λανκα, όπου και αφοσιώθηκε στις βουδιστικές διδασκαλίες και το διαλογισμό κάτω από την επίβλεψη δασκάλου και ιερέα. Τα πιο γνωστά του βιβλία είναι Self and Others (1961), Divided Self (1957) και  Sanity, Madness and Family (1964). Το 1964 έγραψε και το πιο σημαντικό του βιβλίο με τίτλο Τhe Politics of Experience. Σ’ αυτό παρουσίασε τις πιο ριζοσπαστικές του ιδέες και έθιξε την αποκαλυπτική υπόσταση της σχιζοφρενικής εμπειρίας.

Όταν ο Laing μιλάει για την ψυχική ασθένεια μιλάει πάντα για ψύχωση και τον ψυχωτικό τύπο ασθένειας, και όταν μιλάει για ψύχωση εννοεί πάντα την σχιζοφρένια. Η νεύρωση και οι νευρωτικές ταραχές δεν ήταν ποτέ αντικείμενο της ενασχόλησης του καθώς και των υπόλοιπων αντιψυχίατρων. Για να καταλάβουμε τις θέσεις της αντιψυχιατρικής θεωρίας πρέπει να δούμε λίγο την ψυχιατρική της σύγχρονης εποχής. Ο τρελός της εποχής μας δεν μοιράζει πλέον την παρέα των διαφόρων κοινωνικών περιθωριακών, αλλά συνεχίζει και κουβαλάει το στίγμα του ηθικά ακάθαρτου, του λιγότερο άξιου, κάποιου που αξίζει  να είναι βγαλμένος από την κοινωνική ζωή. Στον τρελό πλέον δεν αποδίδεται σχέση με τις «σκοτεινές δυνάμεις του κόσμου», όπως συνέβαινε πριν την Αναγέννηση, με την «παράλογη» αλήθεια του ανθρώπου, και με την ποιητική υπόσταση της αλήθειας.

Η «τραγική συνείδηση της τρέλας» (M. Foucault) υποχωρεί και φωλιάζει στη δημιουργία των προφητών της τέχνης (Νίτσε, Βαν Γκογκ Helderlin, Nerval κ.α.). Η τρέλα απλοποιείται και πτωχεύει χωρίς την κριτική της και χωρίς την τραγική της συνείδηση. Έτσι δεν μπορεί να είναι αναγνωρισμένη από την θετικιστική ψυχιατρική επιστήμη εκτός αν δεν είναι απομακρυσμένη από το οπτικό πεδίο των «σωφρόνων» ανθρώπων στο μέρος όπου ανήκει, στο άσυλο. Όμως, αναρωτιούνται οι αντιψυχίατροι, υπάρχει  θέση στη ψυχιατρική για απολυτότητα, για θετικιστικό νου, για ένα αναλυτικό ορθολογισμό; Με άλλα λόγια το ερώτημα είναι αν μπορεί η ψυχιατρική να είναι θετική επιστήμη  («natural science» Laing, The Politics of  Experience) και ανάλογα να μην υποτάσσεται στους κανόνες που ισχύουν στις θετικές επιστήμες;

Ο άνθρωπος, αυτό «ον στον κόσμο», είναι το μοναδικό αντικείμενο που ενδιαφέρει την ψυχιατρική, άρα στην ψυχιατρική δεν υπάρχει χώρος για θετικιστικό αλλά για διαλεκτικό νου. Για να δείξουν μέχρι πιο βαθμό η ψυχιατρική πράξη είναι σε υπηρεσία του θετικιστικού νου, οι αντιψυχίατροί συνήθως θυμίζουν την «πραγματική φύση» αυτής της πράξης, την φύση της νοσογραφίας και της θεραπείας σε ένα ψυχιατρικό ίδρυμα: «Η νοσογραφία υπερασπίζει την θέση ότι ο άρρωστος έχει την αρρώστια σαν κάποιο εξωχρονικό επίθετο που κολλάει πάνω στο άτομό του, σαν κάτι δεδομένο. Η αρρώστια ως ολικότητα καλύπτει την προσωπική ψυχολογική πραγματικότητα και ο άρρωστος εξαφανίζεται ‘’πίσω’’ από την αρρώστια. Τα νοσογραφικά συμπτώματα και στοιχεία δεν είναι κάτι αυθεντικό αλλά είναι δεδομένα μίας γενικής παθολογικής εικόνας πίσω από την οποία κάποιος άστοχα θα ψάξει για ένα  προσωπικό σχέδιο γνωρίζοντας ότι το κάθε άτομο έχει διαφορετικό τρόπο έκφρασης του προσωπικού πόνου,. Ο ψυχίατρος είναι εκείνος που, σύμφωνα με τις επιταγές της κοινωνίας, απομονώνει για δεύτερη φορά τον τρελό (πρώτη φορά το κάνουν οι συγγενείς) με το που τον τοποθετεί εκτός ύπαρξης, εκτός χρόνου, με το που τον βουτάει στην ακίνητη ανωνυμία των νοσογραφικών του περιγράφων» (J. Hochmann, Pour Une Psychiatrie Communitaire).

Το ψυχιατρικό ίδρυμα, το άσυλο, κατά τη φύση της εσωτερικής του δομής –ηθικής και φυσικής– αποκαλύπτει ξεκάθαρα την ανάγκη να απομονώνει τον τρελό από την κοινωνία και να χωρίζει αυστηρά την τρέλα και την κοινωνία, το παθολογικό και το κοινωνικό. Στο βιβλίο του The Divided Self (O Διχασμένος Εαυτός) ο Laing δείχνει πως υπάρχει ένα φυσιολογικό πέρασμα από την υγιής σχιζοειδή μορφή ύπαρξης προς την  ψυχωτική μορφή ύπαρξης του «όντος μέσα στο κόσμο». Τη σχιζοειδή μορφή ύπαρξης διακοσμεί μια κατάσταση οντολογικής ανασφάλειας. Το χαμηλό επίπεδο της ασφάλειας κάνει το σχιζοειδές άτομο να νιώθει ότι απειλείται και από τις απλές καθημερινές καταστάσεις στη ζωή, έτσι ώστε να βρίσκεται σε μια μόνιμη προσπάθεια να προστατευτεί από τον κόσμο «γεμάτο απειλές». Μια «υγιής μορφή σχιζοειδούς ύπαρξης», σύμφωνα με τον Laing, μετατρέπεται σε ψυχωτική όταν το άτομο μέσα στην αυτοπροστασία και στην προσπάθεια του να οικοδομήσει τους φράχτες προς τον εξωτερικό κόσμο φτάνει στο σημείο να χάσει τη σχέση με άλλους ανθρώπους: «χάνει τη ζωτική επαφή με το κόσμο» (Minkowski) και γίνεται το μοναδικό αντικείμενο του εαυτού του.

Για τον Laing η ψύχωση έχει δύο βασικά χαρακτηριστικά: Πρώτον την  διαταραχή και αποξένωση του ατόμου και δεύτερον έχει ένα ατομικό στίγμα: η γέννηση της και η διάρκεια της έχουν να κάνουν αποκλειστικά με την προσωπική ύπαρξη. Οι οικογένειες των σχιζοφρενών είναι γεμάτες από αντιφάσεις: αλλά είναι δύσκολο να ειπωθεί, ποια είναι τα δεδομένα που δημιουργούν και διατηρούν αυτές τις αντιφάσεις. Βασική όψη της αντίφασης σε οικογένεια του σχιζοφρενή είναι η λεγόμενη «παράλογη επικοινωνία» ή «διπλός δεσμός» (Sanity, Madness and the Family,  R. D. Laing – A. Esterson). Για τον Laing η σχιζοφρένια ως κατάσταση είναι ανύπαρκτη! Ο χαρακτηρισμός όμως είναι μια κοινωνική πράξη και ως αποτέλεσμα της κοινωνικής συνταγής που λογικοποιει ένα σύνολο κοινωνικών ενεργειών με τις οποίες ένας άνθρωπος ταξινομείται από άλλους, που έχουν «νομική έγκριση, ιατρική εξουσιοδότηση και ηθική υποχρέωση» να αναλάβουν κάτι τέτοιο. Και ταξινομείται ως «τρελός».

Τελειώνοντας παραθέτω τα λόγια του Δρ. Στέβαν Βλάικοβιτς με τα οποία προλόγισε το βιβλίο Η Δυναμική του Ασυνείδητου  του Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ: «Η συνείδηση μας είναι τόσο νέα και αδύναμη –άλλωστε είναι το νεότερο αποτέλεσμα της φυσικής εξέλιξης– που έχει την τάση να κλίνεται εύκολα πίσω από τα στιγμιαία κατορθώματα της, χωρίς να επιτρέπει στα ασυνείδητα ορμέμφυτα την ελεύθερη πρόσβαση. Όμως η συνείδηση, αν δεν το πληρώσει αυτό με νεύρωση (για αυτό το λόγο σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι το λιγότερο είναι νευρωτικοί) τότε κάτω από την επίδραση των εξωτερικών, δηλαδή κοινωνικών παραγόντων η συνείδηση κρατιέται επιφανειακά υγιής αλλά χωμένη στο καβούκι της, παγωμένη και στείρα. Χωρίς τα ορμέμφυτα και η πιο συνειδητή τελειότητα λειτουργεί στριφογυρίζοντας μέσα σε ένα φαύλο κύκλο. Γι’ αυτό το λόγο, αν το δούμε πιο γενικά, ένας διαισθητικός άνθρωπος θα βρει τον ‘’ήρωα’’ στην μικροπρεπή ακρίβεια που την περιφρονεί, και ο πιο ευφυής στοχαστής θα βρει την πηγή της δημιουργίας του στην τρέλα του, αν δεν την φοβάται».

 

ΑΡΓΗ ΣΑΝ ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ ΠΡΩΙΝΟ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΙΝΑΣ

Δεν ξέρω πως μπορεί να αισθανθεί ένας «παράφρονας» βλέποντας τους «σώφρονες» από την άλλη μεριά της «κόκκινης γραμμής» των διανοητικών συνόρων που τους χωρίζουν. Όταν μάλιστα έχει την συνείδηση πως οι άλλοι τον θεωρούν τρελό και αυτός δεν το πιστεύει για τον εαυτό του, γιατί τη στιγμή που το σκέφτεται δεν είναι τρελός, αλλά τη στιγμή που περνάει τη κρίση, δεν μπορεί να σκεφτεί λογικά, άρα πάλι δεν την έχει την συνείδηση της τρέλας… Τι σημαίνει όταν λένε οι άλλοι ότι είσαι τρελός, όταν σε κλίνουν σε ένα άσυλο ή σε μια ειδική κλινική, κοινώς τρελοκομείο, όταν σου δίνουν φάρμακα και από ‘κει και πέρα έχεις αυτή την ετικέτα από την οποία δεν μπορείς εύκολα να απαλλαγείς;

Έχω όμως κάποια εμπειρία, ας πούμε, από πρώτο χέρι. Πρόκειται για ένα αγαπημένο μου πρόσωπο, που άρχισε να παρουσιάζει συμπτώματα ψυχοπαθολογίας. Η ιστορία αυτή άρχισε πριν από περίπου 20 χρόνια, την δεκαετία του 1980, στο Βελιγράδι όπου τότε ζούσα και σπούδαζα.

Εντελώς απροετοίμαστη βρέθηκα αντιμέτωπη με  κάτι που ονομάστηκε από τους ειδικούς «νεανική σχιζοφρένια», μια από τις αρρώστιες της εποχής μας. Ένα πολύ αγαπημένο μου άτομο, μια 20χρονη κοπέλα, τρελάθηκε. Θα την ονομάσω Μαρίνα. Η Μαρίνα λοιπόν ήταν ένα κορίτσι από το οποίο όλοι περίμενάν να κάνει κάτι πολύ ξεχωριστό στη ζωή της, να πετύχει, γιατί ήδη ήταν κάτι πολύ ξεχωριστό. Κανείς δεν περίμενε πως η Μαρίνα θα μπορούσε να τρελαθεί. Εκείνη την εποχή όπου τα πάντα επιτρεπόταν (με την καλή έννοια) όπου υπήρχε σχετικά μεγάλη ελευθερία και ο καθένας «πουλούσε τρέλα», κανείς δεν μπορούσε να υποψιαστεί την είσοδο της πραγματικής τρέλας στο μυαλό ενός πανέμορφου και ταλαντούχου κοριτσιού.

Εκτός από την καταπληκτική ομορφιά που διέθετε, πάντα μου θύμιζε το παραμύθι για τρεις αδελφές από τις οποίες η πιο μικρή ήταν η πιο όμορφη, ταλαντούχα, είχε απόλυτο αυτί, χόρευε καταπληκτικά μπαλέτο. Τελικά αποφάσισε να γίνει ηθοποιός και γράφτηκε σε σχολή δραματικής τέχνης. Έγραφε καταπληκτικά ποιήματα και αυτό είναι το μόνο πράγμα που κάνει και σήμερα φτιάχνοντας που και που κάτι πραγματικά μαργαριτάρια, όχι για να κατασκευάσει ένα «κολιέ» που θα το πουλήσει έπειτα, αλλά το κάνει από ανάγκη για να βγάλει από μέσα της, όπως κάνουν και τα όστρακα, κάποιο κόκκο άμμου που την ενοχλεί…

Τη Μαρίνα λοιπόν ένα χειμωνιάτικο πρωί, πριν από σχεδόν είκοσι χρόνια, τη μάζεψε από το δρόμο ένας αστυνομικός και την έφερε σπίτι μετά από την τριήμερη περιοδεία που κανένας δεν ήξερε που βρισκόταν. Αυτό ήταν το τελευταίο γεγονός σε μια αλυσίδα γεγονότων που αποδείχτηκαν συμπτώματα τρέλας. Είχε ήδη κουρευτεί μόνη της πολύ κοντά και με «τρύπες», πήγε στο δάσος και πέρασε εκεί τρεις μέρες. Κρυβόταν από τους ανθρώπους και αεροπλάνα, έπινε νερό από το χώμα και το πρόσωπο της ήταν λασπωμένο. Ταυτίστηκε με το ελάφι, ίσως γιατί είχε μάτια ελαφιού…

Όταν τελικά αποφάσισε να συμμαζευτεί και να «γυρίσει» πίσω στον κόσμο, θυμήθηκε ότι έχει να πάει στο κέντρο να κάνει κάποιες γραφειοκρατικές δουλείες σχετικά με τη σχολή της. Όμως εκεί  την πήρε χαμπάρι ένας αστυνομικός και την έφερε σπίτι. Το όνομα και την διεύθυνση της δεν τα είχε ξεχάσει. Ήταν ολοκόκκινη στο πρόσωπο σαν να είχε πυρετό, όμως δεν είχε. Οι κόρες των ματιών της ήταν ανοιχτές σαν να είχε πάρει LSD. Όμως δεν είχε πάρει τίποτα. Έκανε μπάνιο με παγωμένο νερό, πέταξε όλα τα έπιπλα από το δωμάτιο της, κοιμήθηκε στους -15 C με ανοιχτό παράθυρο… Οι ειδικοί είπαν ότι πρέπει οπωσδήποτε να πάει στο νοσοκομείο γιατί βρίσκεται σε κατάσταση ψύχωσης και κατατονίας.  Στην είσοδο του νοσοκομείου  ικέτευε με τα μάτια ελαφιού να μην την αφήσουμε στα θηρία…

«Ο σχιζοφρενής είναι ένας άνθρωπος που έχει περίεργες εμπειρίες και ενεργεί με περίεργο τρόπο, κατά την άποψη των συγγενών του, συνήθως, και τη δικιά μας… Ο ψυχίατρος, παίρνοντας την κλινική στάση απέναντι στο υπό διάγνωση πρόσωπο, το οποίο ήδη βλέπεί και ακούει σαν ασθενή, βρίσκεται πολύ κοντά στην πεποίθηση πως έχει απέναντι του το ‘’γεγονός’’ της σχιζοφρένειας» (R. D. Laing).

Την επόμενη μέρα ήρθαν οι γονείς της για να τη δουν, αναστατωμένοι αλλά και  με μία αίσθηση ότι πρέπει οπωσδήποτε κάπου να απολογηθούν και σαν να περίμεναν από τον γιατρό –τον απόλυτο εξουσιαστή των ασθενών– να τους επιβεβαιώσει ότι δεν φταίνε εκείνοι, αφού της έδωσαν τα πάντα, έκαναν ότι μπόρεσαν… Ήρθαν λοιπόν με πολλές τύψεις και με ένα ερώτημα καρφωμένο στη συνείδηση ο καθένας τους: «Μήπως φταίω εγώ; Που  έκανα το λάθος;»

Την βρήκαν δεμένη στο κρεβάτι, χωρίς ένα δόντι, μελανιασμένη από τον αγώνα που έδωσε με τα «θηρία» (νοσοκόμοι ειδικοί στις περιπτώσεις). Ήταν ήρεμη, κοιτούσε με ένα θολό βλέμμα, ναρκωμένη από τα δυνατά φάρμακα, υπάκουη… Η Μαρίνα δεν είχε την τύχη να κάνει ένα σύντομο ταξίδι στο εσωτερικό της διάστημα. Η πορεία της κράτησε 20 χρόνια και συνεχίζει και σήμερα. Έχει μπει πολλές φορές στο ψυχιατρείο, έχει δοκιμάσει πολλές θεραπείες. Έπαιρνε τα φάρμακα, σταματούσε τα φάρμακα, ξανά «κρίση», ξανάμπαινε μέσα. Τώρα έχει περίπου δύο χρόνια που παίρνει τα φάρμακα ανελλιπώς, όχι επειδή πιστεύει σε τελική αποκατάσταση της ψυχικής της υγείας, αλλά επειδή φοβάται να μη ξανά μπει μέσα. Τις περισσότερες ώρες τις ζωής της περνάει μέσα στο δωμάτιο της, πίνει φάρμακα τακτικά, τρώει αρκετά, έβαλε πολλά κιλά, χάλασαν τα δόντια της από τα φάρμακα, προμηθευτικέ μία μασέλα για «να μην φοβίζει τα παιδιά στο δρόμο» λέει. Τελευταία παρουσίασε και σάκχαρο στο αίμα…

«Με τα φάρμακα αισθάνομαι σαν τον δίσκο που γυρίζει 33 στροφές αντί 45. Έτσι, εκείνοι που βιάζονται μου φαίνονται λίγο αστείοι, όταν τους βλέπω πως αφήνουν πίσω τους ένα σωρό σκουπίδια, τα σκυλιά που δεν δαμάζονται… Έναν χρόνο που έγινε και ο δικός μου, παρόλο που δεν μου αρέσει. Ο χρόνος της βραδύτητας! Κάποτε ήμουν η πιο γρήγορη σ’ όλα, και τώρα είμαι αργή σαν το κυριακάτικο πρωί: IameasylikeaSundaymorning»  (Απόσπασμα από ένα γράμμα της Μαρίνας).

 

 

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΗΣ ΤΡΕΛΑΣ

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΗΣ ΤΡΕΛΑΣ

Η Κατασκευή Ψυχασθενών από το Σύγχρονο «Ψυχιατρικό Ιερατείο»

 

«Υπήρξε ποτέ οποιαδήποτε μορφή καταπίεσης που να μην προβαλλόταν ως κάτι το ‘’φυσικό’’ γι’ αυτούς που την υφίσταντο;»

John Stuart Mill[1]

 

Γράφει ο Thomas S. Szasz


Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΜΗ ΚΑΙ ΤΟΥ «ΚΥΝΗΓΙΟΥ ΤΩΝ ΜΑΓΙΣΣΩΝ»

Η ιδέα της ψυχικής αρρώστιας είναι ανάλογη με την ιδέα της μαγείας. Στον 15ο αιώνα, οι άνθρωποι πίστευαν ότι μερικά άτομα ήταν μάγοι και ότι ορισμένες πράξεις οφείλονταν στη μαγεία. Στον 20ο αιώνα, οι άνθρωποι πιστεύουν ότι μερικά άτομα είναι ψυχασθενείς και ότι ορισμένες πράξεις οφείλονται στην ψυχασθένεια.

Περίπου δέκα χρόνια πριν, προσπάθησα να δείξω πως η ιδέα της ψυχασθένειας έχει την ίδια λογική και εμπειρική βάση με την ιδέα της μαγείας, ότι η μαγεία και η ψυχασθένεια είναι εξ’ ολοκλήρου ανακριβείς και εγκλωβιστικές συλλήψεις που προσαρμόζονται κατά βούληση σε οποιαδήποτε χρήση από τον ιερέα ή τον γιατρό (τον «διαγνωστικό») που επιθυμεί να τις χρησιμοποιήσει.[2] Σκοπεύω να δείξω πως η ιδέα της ψυχικής αρρώστιας εξυπηρετεί στο σύγχρονο κόσμο την ιδία κοινωνική λειτουργία που εξυπηρετούσε η ιδέα της Μαγείας κατά τη μεσαιωνική περίοδο, ότι -δηλαδή- η πίστη στην ύπαρξη της ψυχικής αρρώστιας και οι κοινωνικές πράξεις που απορρέουν απ’ αυτή την πίστη έχουν τις ίδιες ηθικές ενοχοποιήσεις και τις ίδιες πολιτικές συνέπειες μ’ εκείνες που είχε η πίστη στην ύπαρξη της μαγείας και οι κοινωνικές πράξεις που απέρρεαν απ’ αυτή.

Ο Henry Sigerist πρύτανης της αμερικάνικης ιατρικής ιστοριογραφίας, υποστήριζε πως «η σύγχρονη ψυχιατρική γεννήθηκε από την τροποποίηση της στάσης απέναντι στη μαγεία, ως μια μορφή ιατρικής πειθαρχίας».[3] Κι αυτή η άποψη ερμηνεύτηκε μ’ ένα τρόπο που να δείχνει πως οι άνθρωποι που πίστευαν ότι είναι μάγοι ήταν στην πραγματικότητα ψυχικά άρρωστοι που αντί να καταδιωχτούν ως αιρετικοί θα έπρεπε να θεραπευτούν ως τρελοί.

Αν και συμφωνώ με τον Sigerist και τους άλλους ιστορικούς που υποστηρίζουν ότι η ψυχιατρική αναπτύχθηκε μετά την παρακμή και του κυνηγιού των μαγισσών, η ερμηνεία μου βρίσκεται σε ριζική αντίθεση με τη δική τους.

▪ Εκείνοι υποστηρίζουν ότι αυτό έγινε εξαιτίας της βαθμιαίας αποδοχής της άποψης ότι τα άτομα που υποτίθεντο ότι ήταν αιρετικοί, στην πραγματικότητα, δεν ήταν παρά ψυχασθενείς.

▪ Εγώ υποστηρίζω πως αυτό συνέβη εξαιτίας του μετασχηματισμού της θρησκευτικής ιδεολογίας σε επιστημονική, με αποτέλεσμα την αντικατάσταση του θεολογικού κινήματος από ένα μαζικό-ιατρικό κίνημα και την αντικατάσταση της δίωξης των αιρετικών από τη δίωξη των τρελών.

Οι άνθρωποι που πίστευαν στη μαγεία κατασκεύασαν τις μάγισσες περιγράφοντας τον ρόλο τους στους άλλους ή μερικές φορές ακόμα και στον εαυτό τους. Μ’ αυτό τον τρόπο κυριολεκτικά δημιούργησαν τις μάγισσες που η ύπαρξη τους ως κοινωνικών αντικειμένων, απέδειξε την πραγματικότητα της μαγείας.

Ο ισχυρισμός ότι η μαγεία και οι μάγισσες είναι ανύπαρκτες, καθόλου δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν τόσο η συμπεριφορά που περιγράφεται από τις κατ’ ισχυρισμό μάγισσες όσο και οι κοινωνικές αναταραχές που αποδίδονται σ’ αυτές. Την εποχή του κυνηγιού των μαγισσών υπήρχαν πράγματι ορισμένοι άνθρωποι που προκαλούσαν ενόχληση ή ανησυχία σε άλλους ανθρώπους (όπως για παράδειγμα, οι άνδρες που η θρησκευτική τους πίστη και πρακτική διέφερε απ’ αυτή της πλειοψηφίας ή οι γυναίκες που βοηθούσαν στη γέννα των παιδιών ως μαίες). Αυτοί οι άνθρωποι συχνά κατηγορούνταν για μαγεία και διώκονταν ως μάγισσες.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι μάγισσες δεν διάλεγαν οικειοθελώς το ρόλο της μάγισσας: χαρακτηρίζονταν ως μάγισσες και είχαν την ανάλογη μεταχείριση παρά τη θέληση τους. Δηλαδή, ο ρόλος τους απονέμονταν χωρίς το δικαίωμα να τον επιλέξουν και να ξεφύγουν από την εξουσία της εκκλησίας και του κράτους.

Οπωσδήποτε, ο κοινωνικός ρόλος της μάγισσας είχε καθιερωθεί από τον ακαταμάχητο συνδυασμό της άποψης της εξουσίας, της πλατειάς διαδεδομένης προπαγάνδας και της λαϊκής ευπιστίας. Και περιστασιακά συνέβαινε διάφοροι άνθρωποι να ισχυρίζονται από μόνοι τους πως ήταν μάγισσες. Αυτά τα άτομα που δήλωναν ότι ενστερνίζονταν τις ιδέες και τα αισθήματα που χαρακτήριζαν τις μάγισσες και εκδήλωναν ανοικτά την παρεκκλίνουσα θέση τους για την επίτευξη των δικών τους σκοπών (πού πρέπει να ήταν ή η απόδοση ενός νοήματος στη ζωή τους ή η διάπραξη μιας έμμεσης αυτοκτονίας), διάλεγαν από μόνα το

Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΣΘΕΝΕΙΑΣ

Στο παρελθόν οι άνθρωποι δημιούργησαν τις μάγισσες, τώρα δημιουργούν τους ψυχασθενείς. Σε σχέση μ’ αυτό, είναι σημαντικό να παρατηρήσουμε πως ο ισχυρισμός ότι η τρέλα και οι τρελοί είναι ανύπαρκτοι καθόλου δεν σημαίνει πως δεν υπάρχει η προσωπική συμπεριφορά που αποδίδεται σε ορισμένα άτομα που χαρακτηρίζονται ως ψυχασθενείς ή ότι δεν υπάρχουν οι κοινωνικές δυσλειτουργίες που αποδίδονται σ’ αυτά.

Στις μέρες μας, πολλοί άνθρωποι που παραβιάζουν το νόμο ή χλευάζουν την συμβατικότητα της ηθικής και της κοινωνίας ή κάνουν χρήση ηρωίνης ή παραμελούν τα παιδιά που φέρνουν στον κόσμο. Τέτοιοι άνθρωποι συχνά κατηγορούνται ως ψυχασθενείς (χαρακτηρίζονται ως «ρέποντες προς το κακό» ή ως «post partum ψυχωτικοί») και διώκονται ως ψυχασθενείς, κλείνονται σε ψυχιατρεία και υποβάλλονται σε «θεραπεία».[4]

Το ζήτημα είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν διαλέγουν το ρόλο του τρελού. Ο ρόλος τους απονέμεται από άλλους και εάν οι κατηγορούμενοι ως ψυχασθενείς είχαν την ευκαιρία, θα επέλεγαν την απαλλαγή τους από την ιατρική και κρατική εξουσία.

Μ’ άλλα λόγια, εάν σκοπεύουμε να δούμε τα πράγματα με καθαρό μάτι και όχι να επιβεβαιώσουμε τις απόψεις της κοινής γνώμης και να δικαιολογήσουμε τις πρακτικές που είναι παραδεκτές απ’ αυτή, θα πρέπει να διευκρινίσουμε τρεις σχετικές αλλά ευδιάκριτες τάξεις φαινομένων:

• Πρώτη, διάφορα συμβάντα ή συμπεριφορές, όπως για παράδειγμα η γέννηση ενός παιδιού ή η απόρριψη ενός υγιούς παιδιού από τη μητέρα.

• Δεύτερη, οι εξηγήσεις αυτών των φαινομένων με θρησκευτικές ή ιατρικές συλλήψεις, όπως η μαγεία ή η ψυχασθένεια.

• Τρίτη, ο κοινωνικός έλεγχος αυτών των φαινομένων που δικαιολογείται με θρησκευτικές ή ιατρικές ερμηνείες και επιβάλλεται με πρακτικές που ερμηνεύονται θεολογικά ή θεραπευτικά, όπως το κάψιμο των μαγισσών ή ο εγκλεισμός των τρελών σε ψυχιατρείο παρά τη θέληση τους. Οποιοσδήποτε μπορεί να δέχεται την πραγματικότητα ενός συμβάντος ή μιας συμπεριφοράς και να αρνείται γενικά τις παραδεκτές ερμηνείες και μεθόδους του κοινωνικού ελέγχου.

Είναι γεγονός ότι οι σφοδρότερες αντιρρήσεις τόσο σε σχέση με την θρησκεία όσο και σε σχέση με την επιστήμη, έχουν επικεντρωθεί όχι στο αληθινό ή μη-αληθινό των ιδιόρρυθμων συμβάντων αλλά στην ορθότητα ή μη-ορθότητα των ερμηνειών τους και στην ορθότητα ή μη-ορθότητα των τακτικών που υιοθετήθηκαν για την καταστολή τους.

Εκείνοι που πραγματικά πίστευαν στη μαγεία, υποστήριζαν ότι οι μάγισσες ήταν αιτία των δυσκολιών που αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι και ότι το κάψιμο τους στην πυρά ήταν μια δίκαιη πράξη. Ενώ εκείνοι που αντιτίθενται σ’ αυτή την πίστη, θεωρούσαν το παραπάνω ισχυρισμό λανθασμένο και τα μέτρα που δικαιολογούνται απ’ αυτόν ως πράξη άδικη.

Με τον ίδιο τρόπο, αυτοί που πραγματικά πιστεύουν στην ύπαρξη της ψυχικής αρρώστιας, ισχυρίζονται ότι αιτία των ανθρώπινων δυσχερειών είναι οι τρελοί και ότι η φυλάκιση τους στα ψυχιατρεία είναι πράξη ορθή. Ενώ εκείνοι που είναι αντιτίθενται σ’ αυτή την πίστη, θεωρούν τον παραπάνω ισχυρισμό λανθασμένο και τα μέτρα που δικαιολογούνται απ’ αυτόν ως πράξη άδικη.[5]

 
Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΑΣΘΕΝΗ

Ο κοινωνικός ρόλος του ψυχασθενή έχει καθιερωθεί από τον ακαταμάχητο συνδυασμό της κυρίαρχης εξουσιαστικής γνώμης, της πλατειά διαδεδομένης προπαγάνδας και της λαϊκής ευπιστίας ότι περιστασιακά συμβαίνει μερικοί άνθρωποι να ισχυρίζονται από μόνοι τους πως είναι ψυχασθενείς. Οι άνθρωποι αυτοί υποστηρίζουν ότι ενστερνίζονται τις ιδέες και τα αισθήματα που χαρακτηρίζουν τα ψυχικά άρρωστα άτομα και εκδηλώνουν ανοικτά την παρεκκλίνουσα θέση τους για την επίτευξη των δικών τους σκοπών (που μπορεί να είναι η απαλλαγή τους από τη στρατιωτική θητεία ή από ορισμένες άλλες υποχρεώσεις ή το πλήγωμα των εαυτών τους και των οικογενειών τους, κ.ά.). Είναι δυνατόν οι άνθρωποι αυτοί να αυτοχαρακτηρίζονται ψυχασθενείς με σκοπό να εξασφαλίσουν την ψυχιατρική βοήθεια που θεωρούν πως χρειάζονται και επιθυμούν. Κατά κανόνα, τέτοιοι άνθρωποι ξέρουν ότι δεν είναι ψυχικά άρρωστοι και ότι η αρρώστια τους είναι μεταφορική. Αλλά αναλαμβάνουν το ρόλο του ψυχασθενούς ως το τίμημα που πρέπει να καταβάλουν για να απαιτήσουν τις υπηρεσίες ενός ειδικού, οι πελάτες του οποίου είναι κοινωνικά προσδιορισμένοι μ’ αυτό τον τρόπο.

Η ιδέα της ψυχικής αρρώστιας δεν είναι ούτε απαραίτητη ούτε χρήσιμη για την άσκηση της Συμβολαιακής ψυχοθεραπείας.[6]

Είναι γεγονός πως τέτοιου είδους «άρρωστοι» συχνά «θεραπεύονται» από μη γιατρούς-θεραπευτές (δηλαδή, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς). Τα περισσότερα απ’ τα θέματα που θίγονται σ’ αυτό το βιβλίο δεν αναφέρονται στους ασθενείς αυτού του είδους, τους θεραπευτές τους ή τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα τους.

Αν και περιστασιακά μόνο μερικά άτομα αναλάμβαναν το ρόλο της μάγισσας με την θέληση τους, ωστόσο στις ιστοριογραφικές μελέτες του κυνηγιού των μαγισσών παίρνεται ως δεδομένο ότι η μάγισσα αναλάμβανε οικειοθελώς το ρόλο της και ότι αρμόδιος για την κατάσταση της θεσμός ήταν η Ιερή Εξέταση.

Θα δεχτώ το ίδιο σκεπτικό και για την εποχή μας: Αν και περιστασιακά μόνο, ορισμένα άτομα αναλαμβάνουν με τη θέληση τους τον ρόλο του ψυχασθενή, θα δεχτώ την υπόθεση ότι ο ψυχικά άρρωστος αναλαμβάνει οικειοθελώς αυτό το ρόλο του και ότι υπεύθυνος θεσμός για την κατάσταση του είναι η Θεσμική Ψυχιατρική.

Για να γίνει μια σαφής διάκριση ανάμεσα στον ακούσιο και τον εκούσιο άρρωστο, εγώ συνήθως αναφέρω το θύμα της ψυχιατρικής σχέσης ως «ακούσιο άρρωστο», τον καταπιεστή του ως «θεσμικό ψυχίατρο» και το σύστημα που εκφράζει και ενσωματώνει την αλληλεπίδραση αυτή ως «Θεσμική Ψυχιατρική».

Το σημαντικότερο οικονομικό χαρακτηριστικό της Θεσμικής Ψυχιατρικής είναι το γεγονός ότι ο θεσμικός ψυχίατρος είναι ένας γραφειοκράτης υπάλληλος που αμείβεται για τις υπηρεσίες του από ένα ιδιωτικό ή δημόσιο οργανισμό και όχι από το άτομο που είναι ο φαινομενικός του πελάτης.

Το σημαντικότερο κοινωνικό χαρακτηριστικό της Θεσμικής Ψυχιατρικής είναι η χρησιμοποίηση της εξουσίας και της απάτης. Εκτός από τη διαδικασία φυλάκισης και εγκλεισμού του «τρελού» για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι αρμοδιότητες του κλινικού ψυχίατρου περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα επεμβάσεων (όπως η εξέταση των εναγόμενων σε δίκη για τον ορισμό της υγείας τους ή της ικανότητας τους να προσαχθούν σε δίκη, η εξέταση των υπαλλήλων προκειμένου να κριθεί η καταλληλότητα τους για κάποια δουλειά, η εξέταση των υποψηφίων για κάποιο κολέγιο, την ιατρική σχολή ή κάποιο ψυχαναλυτικό ίδρυμα προκειμένου να κριθεί η καταλληλότητα τους για να γίνουν δεκτοί, η εξέταση των ιστορικών των θανόντων για να εξακριβωθεί η «ικανότητα τους προς σύνταξη διαθήκης», κ.ο.κ.).[7] Σύμφωνα μ’ αυτό τον ορισμό, όλοι οι ψυχίατροι που απασχολούνται σε κρατικά ψυχιατρεία, υπηρεσίες υγείας, στρατιωτικούς οργανισμούς, δικαστήρια, φυλακές ή άλλες παρεμφερείς θέσεις είναι κλινικοί ψυχίατροι.

Το σημαντικότερο οικονομικό χαρακτηριστικό της Συμβολαιακής Ψυχιατρικής είναι το γεγονός ότι ο συμβολαιακός ψυχίατρος δεν είναι παρά ένας ιδιώτης επιχειρηματίας που αμείβεται για τις υπηρεσίες του από τον πελάτη του. Το σημαντικότερο κοινωνικό χαρακτηριστικό της είναι η άρνηση της άσκησης εξουσίας και της απάτης.

Η σχέση μεταξύ συμβολαιακού ψυχίατρου και ασθενή βασίζεται σ’ ένα συμβόλαιο που στη σύνταξη του συμμετέχουν ελεύθερα και τα δύο μέρη και που μπορεί ελεύθερα να ακυρωθεί κι απ’ τα δύο μέρη. Το συμβόλαιο καθορίζει μια ανταλλακτική σχέση μεταξύ ψυχιατρικών υπηρεσιών και χρημάτων.[8]

Με άλλα λόγια ενώ ο κλινικός ψυχίατρος επιβάλλεται στον «ασθενή» του (πού δεν πληρώνει ο ίδιος, που δεν θέλει να είναι «ασθενής» και που δεν είναι ελεύθερος να αρνηθεί την «βοήθεια» του), ο συμβολαιακός ψυχίατρος βάζει τον εαυτό του στην υπηρεσία των «άρρωστων» του (πού πρέπει να τον αμείβουν, πρέπει να θέλουν να είναι ασθενείς του και είναι ελεύθεροι να αρνηθούν την βοήθεια του).

Όπως η τυπική ευρωπαία μάγισσα τον 15ο αιώνα, έτσι κι ο τυπικός Αμερικανός ψυχασθενής στην εποχή μας είναι ένα φτωχό άτομο που έχει κατηγορηθεί ή κατηγορείται ότι δημιουργεί προβλήματα και χαρακτηρίζεται ως ψυχοπαθής παρά τη θέληση του. Ένας τέτοιος άνθρωπος μπορεί η να αποδεχθεί το ρόλο του ή να προσπαθήσει να τον απορρίψει. Ο θεσμικός ψυχίατρος όταν έρθει αντιμέτωπος μαζί του μπορεί ή να επιχειρήσει περιορισμό αυτού του ρόλου (ίσως και με εγκλεισμό σε ψυχιατρείο για μεγάλο χρονικό διάστημα) ή να απαλλάξει τον ασθενή απ’ αυτό το ρόλο ύστερα από μια σύντομη περίοδο εγκλεισμού. Σε κάθε περίπτωση, η ψυχιατρική εξουσία ελέγχει απόλυτα αυτή τη σχέση.

 
Η ΑΝΑΓΩΓΗ ΕΝΟΣ ΦΤΩΧΟΥ ΣΕ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΟ

Για να ερμηνευθεί η αναγωγή ενός φτωχού σε ανεπιθύμητο προϋποτίθεται η ύπαρξη ενός προσώπου που θ’ αναλάβει το ρόλο του ψυχασθενή. Ένα παράδειγμα, τυχαία παρμένο από τον καθημερινό τύπο, είναι αρκετά εύγλωττο: «Δικηγόροι εκπρόσωποι ευκατάστατων πελατών, κατάθεσαν ενόρκως στην Κρατική Επιτροπή Κοινωνικής Ευημερίας ότι μέσα στα δύο τελευταία χρόνια σε έξη ή επτά περιπτώσεις, άτομα που έτυχαν περίθαλψης ατό Τμήμα Ευημερίας της Νέας Υόρκης και δημιούργησαν επεισόδια στους υπαλλήλους, στάλθηκαν στο ψυχιατρικό τμήμα του Bellevew».[9]

Για να ερμηνευτεί ο τρόπος με τον οποίο κατηγορείται κάποιος για πρόκληση επεισοδίων προϋποτίθεται η ύπαρξη ενός προσώπου που θα παίζει το ρόλο του ψυχασθενή. Προσέξτε τα παρακάτω παραδείγματα: Το 1964, συνολικά 1.437 άτομα «υπό κατηγορία ή κατόπιν μηνύσεως στο Κακουργιοδικείο της Μασαχουσέτης, παραπέμφθηκαν για εξέταση της διανοητικής τους κατάστασης πριν από τη διεξαγωγή της δίκης».[10] Δηλαδή, 1.437 άτομα είχαν μεταχείριση ψυχασθενούς, απλώς και μόνο γιατί κατηγορήθηκαν για ένα πταίσμα. Οκτώ χρόνια πριν, ήταν διπλάσιος ο αριθμός των ατόμων που έτυχαν της ίδιας μεταχείρισης για τους ίδιους λόγους. Πάνω από 1.437 άτομα στάλθηκαν για προσωρινή παρακολούθηση (συνήθως για δύο μήνες) και 224, δηλ. το 1/6 απ’ αυτούς, ξαναστάλθηκαν σε ψυχιατρεία για αόριστο χρονικό διάστημα εγκλεισμού. Το 1964, μόνο στο κακουργιοδικείο του Μανχάταν, 1.388 εναγόμενοι παραπέμφθηκαν για ψυχιατρικές εξετάσεις και το 1/4 απ’ αυτούς ξαναστάλθηκαν στο ψυχιατρείο για αόριστο χρονικό διάστημα.[11]

Παραθέτω αυτά τα δεδομένα, όχι ως παράδειγμα μεμονωμένων άτυχων καταχρήσεων του ψυχιατρικού συστήματος με σκοπό την διόρθωση του από διάφορους φωτισμένους πολίτες, αλλά ως δηλωτικά παραδείγματα μιας παρεμβατικής ψυχιατρικής παρενόχλησης, εκφοβισμού και απαξίωσης που κατοχυρώνει το δικαίωμα ορισμένων μορφών κοινωνικής εξουσίας να επιβάλλουν το ρόλο του ψυχασθενή σε διάφορα άτομα (και ιδιαίτερα σε άτομα προερχόμενα από χαμηλές κοινωνικό-οικονομικές τάξεις).

Ο ισχυρισμός ότι στα πλαίσια ενός κοινωνικού ιδρύματος σημειώνονται μερικές «καταχρήσεις», συνεπάγεται την αναγνώριση πως αυτό το Ίδρυμα εξυπηρετεί κι άλλες επιθυμητές η σωστές ανάγκες. Σ’ αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται, κατά τη γνώμη μου, η μοιραία αδυναμία των αναρίθμητων (παλιών και σύγχρονων, λόγιων και επαγγελματιών) αναφορών για τα ιδιωτικά και τα δημόσια ψυχιατρεία.[12] Η προσωπική μου θέση είναι διαφορετική: Πιστεύω πως δεν υπάρχουν και δεν μπορούν να υπάρχουν καταχρήσεις στο πλαίσιο της θεσμικής ψυχιατρικής, ακριβώς επειδή η θεσμική ψυχιατρική αποτελεί μια «κατάχρηση» αφεαυτής. Όπως δεν υπήρχαν και δεν μπορούσαν να υπάρχουν καταχρήσεις στο πλαίσιο ης Ιερής Εξέτασης, ακριβώς επειδή η Ιερή Εξέταση συνιστούσε μια κατάχρηση αφεαυτής.

 
Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΕΡΑ ΕΞΕΤΑΣΗ

Πράγματι, όπως η Ιερή Εξέταση ήταν η χαρακτηριστική κατάχρηση του Χριστιανισμού, έτσι και η Θεσμική Ψυχιατρική είναι η χαρακτηριστική κατάχρηση της Ιατρικής. Με άλλα λόγια, είναι λογικό και χρήσιμο να διερευνούμε τις χρήσεις και τις καταχρήσεις τέτοιων πολύπλοκων ανθρώπινων μεθοδεύσεων όπως η Θρησκεία, Ιατρική, Επιστήμη και ο Νόμος. Κι επιπλέον, είναι παράλογο και άχρηστο να μιλάμε για τις χρήσεις και τις καταχρήσεις των διαφόρων ιδρυμάτων (θρησκευτικών, ιατρικών, πολιτικών, κ.ά.), που εξαιτίας των χαρακτηριστικών και αναγκαίων γι’ αυτά μεθόδων που χρησιμοποιούν, τα θεωρούμε ασυμβίβαστα με τις έννοιες της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ηθικής.

Οπωσδήποτε, το τι συμβιβάζεται και τι δεν συμβιβάζεται με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ηθική, διαφέρει από εποχή σε εποχή κι από άτομο σε άτομο.

Η Ιερή Εξέταση ακόμα και στην περίοδο της ακμής της, δεν κέντριζε τις ευαισθησίες των περισσοτέρων ανθρώπων, παρόλο που ο καθένας από αυτούς φρόντιζε από μόνος του να παραμείνει έξω από την αρπάγη της. Με τον ίδιο τρόπο, η Θεσμική Ψυχιατρική δεν θίγει τις ευαισθησίες των περισσοτέρων ανθρώπων, παρόλο που καθένας απ’ αυτούς κάνει ό,τι μπορεί από μόνος του για να παραμείνει έξω από την αρπάγη της.

Με βάση την ηθική απόφανση ότι η Θεσμική Ψυχιατρική συνιστά μια «κατάχρηση» για την ανθρώπινη προσωπικότητα και την θεραπευτική σχέση, θέλω να καταστήσω απολύτως σαφές το ότι περιγράφοντας τους τρόπους παρέμβασης της ψυχιατρικής θα δείχνω τις χρήσεις και όχι τις καταχρήσεις της. Θα προσπαθήσω να δείξω μ’ αυτό τον τρόπο πως αν η Θεσμική Ψυχιατρική είναι επιζήμια για τους αποκαλούμενους ψυχασθενείς, αυτό δεν συμβαίνει επειδή είναι υπεύθυνη της κατάχρησης αλλά γιατί η ζημιά που προκαλεί στα άτομα χαρακτηρίζοντας τα ψυχασθενείς, συνιστά μια ουσιώδη λειτουργία της. Η Θεσμική Ψυχιατρική ήταν και είναι προσανατολισμένη στην προσπάθεια της αναμόρφωσης της ομάδας (οικογένεια, κοινωνία) καταδιώκοντας και υποβαθμίζοντας το άτομο (ως τρελό η άρρωστο).[13]

 

ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΗΣ «ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΗΣ»

Μ’ όλο που έχω προσεγγίσει κοινωνιολογικά την «παρέκκλιση», σε τούτη τη μελέτη απέφυγα, όπου ήταν δυνατό, να αποκαλώ «παρεκκλίνοντες» τις μάγισσες και τους ψυχασθενείς. Οι λέξεις μιλάνε από μόνες τους. Και παρόλο που πολλοί κοινωνιολόγοι επιμένουν πως ο όρος «παρεκκλίνων» δεν υποβαθμίζει την αξία του προσώπου ή της ομάδας που χαρακτηρίζει, στο όρο ενυπάρχει η ενοχοποίηση της κατωτερότητας. Φυσικά οι κοινωνιολόγοι δεν είναι εξ’ ολοκλήρου άμοιροι της μομφής: Χαρακτηρίζουν τους εξαρτημένους χρήστες ουσιών και τους ομοφυλόφιλους ως «παρεκκλίνοντες» αλλά ποτέ τους ολυμπιονίκες η τους νομπελίστες. Ο όρος σπάνια αποδίδεται σε άτομα με αξιοθαύμαστα χαρακτηριστικά όπως ο εντυπωσιακός πλούτος, η υψηλή επιδεξιότητα, η φήμη, ενώ συνήθως δίνεται σε ανθρώπους με καταφρονητέα χαρακτηριστικά όπως η φτώχεια, η ανυπαρξία όποιας αξιοσημείωτης επιδεξιότητας ή η ατιμία.

Για όλους αυτούς τους λόγους, προσωπικά αποκηρύσσω την σιωπηρή αξίωση που ενυπάρχει στον ορισμό των ψυχασθενών ως «παρεκκλινόντων» ότι μια και που οι άνθρωποι αυτοί διαφέρουν ή ισχυρίζονται ότι διαφέρουν από την πλειοψηφία, δεν είναι παρά άρρωστοι, κακοί, ηλίθιοι ή μη σωστοί, ενώ η πλειοψηφία είναι καλή, λογική ή ορθή.

Ο ορός «κοινωνικά παρεκκλίνοντες» σε σχέση με τα άτομα που ενοχοποιήθηκαν ως ψυχασθενείς, δεν είναι ικανοποιητικός και για ένα επιπρόσθετο λόγο: Σ’ αντίθεση με τους όρους «αποδιοπομπαίος τράγος» ή «θύμα», ο όρος «παρεκκλίνοντες» δεν εκφράζει με σαφήνεια το γεγονός ότι οι πλειοψηφίες χαρακτηρίζουν ως «παρεκκλίνοντες» διάφορα άτομα ή ομάδες με σκοπό την δικαιολόγηση του κοινωνικού ελέγχου που ασκούν επάνω τους, της καταπίεσης, του κατατρεγμού ή της πλήρους εξόντωσης τους.

Είναι χρήσιμο να θυμόμαστε πως οι ρόλοι δεν αποτελούν παρά εκφράσεις αναγκών της κοινωνίας. Κατά συνέπεια, ο ρόλος του «παρεκκλίνοντα» έχει σημασία μόνο ως έκφραση ειδικών κοινωνικών εθίμων και νόμων.

Ο εγκληματίας είναι παρεκκλίνων γιατί παραβιάζει το νόμο. Ο ομοφυλόφιλος γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ετεροφυλόφιλοι. Ο άθεος γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ή λένε ότι πιστεύουν στο Θεό. Η απομάκρυνση από την καθιερωμένη μορφή συμπεριφοράς είναι ένα σημαντικό αλλά όχι και μοναδικό κριτήριο της κοινωνικής παρέκκλισης. Ένα άτομο μπορεί να θεωρηθεί πως παρεκκλίνει, όχι μόνο επειδή η συμπεριφορά του δεν εναρμονίζεται με το γενικά παραδεκτό ηθικό ιδεώδες. Έτσι, παρόλο που ένας ευτυχισμένος γάμος συνιστά μάλλον την εξαίρεση παρά τον κανόνα, ο ανύπαντρος ή ο μη επιτυχημένος στο γάμο του συχνά θεωρείται ως άτομο ψυχολογικά ασταθές που παρεκκλίνει κοινωνικά. Σε παλιότερες εποχές ο αυνανισμός αντιμετωπίζονταν από τους ψυχίατρους ως σύμπτωμα και ως αιτία της τρέλας.

Η «κοινωνική παρέκκλιση» είναι όρος που χαρακτηρίζει μια πληθώρα κατηγοριών. Ποιου είδους κοινωνικές παρεκκλίσεις θεωρούνται ψυχασθένειες; Η απάντηση περιλαμβάνει εκείνους που η μη-αλλοτριωμένη προσωπική τους συμπεριφορά δεν συμμορφώνεται με τους ψυχιατρικά καθορισμένους και επιβαλλόμενους κανόνες της ψυχικής υγείας. Έτσι, αν η αποφυγή των «ναρκωτικών» είναι κανόνας της ψυχικής υγείας, τότε η λήψη τους θα είναι σημάδι της ψυχικής αρρώστιας. ‘Η, ακόμα, αν η μετριοπάθεια είναι κανόνας της ψυχικής υγείας, τότε η κατάθλιψη και η έξαρση θα είναι σημάδια της ψυχικής αρρώστιας, κ.ο.κ.

Όμως έτσι γίνεται ίσως φανερό ότι είναι πολύτιμα τα συμπεράσματα μας από τη δική μας κατανόηση της ψυχασθένειας και της θεσμικής ψυχιατρικής.

Γεγονός είναι ότι κάθε φορά που οι ψυχίατροι διατυπώνουν ένα καινούργιο κανόνα ψυχικής υγείας δημιουργούν μια νέα κατηγορία ψυχικά αρρώστων, όπως ακριβώς κάθε φορά που οι νομοθέτες θεσπίζουν ένα καινούργιο περιοριστικό νόμο δημιουργούν μια νέα κατηγορία εγκληματιών.

Παράδειγμα, η άποψη ότι η προκατάληψη για τους Εβραίους είναι μια ψυχοπαθολογική εκδήλωση[14] ή ότι οι Αμερικανοί στρατιώτες που παντρεύτηκαν Βιετναμέζες[15] και οι λευκοί που παντρεύονται μαύρες[16] είναι ψυχασθενείς, δεν είναι παρά μια στρατηγική για την διεύρυνση της κατηγορίας των ανθρώπων που μπορούν να χαρακτηρίζονται νόμιμα ως ψυχασθενείς.

Και εφόσον οι συνέπειες του χαρακτηρισμού ενός ατόμου ως ψυχασθενούς συνεπάγονται κυρώσεις (όπως η προσωπική υποβάθμιση, η απώλεια της εργασίας, η αφαίρεση του δικαιώματος να οδηγεί αυτοκίνητο, να ψηφίζει, να συνάπτει έγκυρα συμβόλαια, να παραβρεθεί σε δίκη ως ενάγων ή εναγόμενος ή τέλος, να κλειστεί ισόβια ίσως σε ψυχιατρείο). Η διεύρυνση της κατηγορίας των ανθρώπων που μπορούν να χαρακτηριστούν νόμιμα ως ψυχασθενείς είναι ουσιαστική προϋπόθεση για την εμπέδωση των σκοπών και την αύξηση της εξουσίας της Κίνησης για την Ψυχική Υγεία και των ψυχιατρικών μεθόδων κοινωνικού ελέγχου που χρησιμοποιεί…

 

 

Ο Τόμας Σαζ (Thomas Szasz) γεννήθηκε στη Βουδαπέστη το 1920 και εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ σε ηλικία 18 χρόνων. Φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του πανεπιστημίου του Cincinati (1938-44). Ασκήθηκε στην ψυχιατρική στην πανεπιστημιακή ψυχιατρική κλινική του Σικάγο (1946-48) και στην ψυχανάλυση, στο Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο της ίδια πόλης (1947-50). Πήρε τον τίτλο ειδικότητας στην ψυχιατρική από το American Board οf Psychiatry and Neurology (1951) και είναι μέλος του Ψυχαναλυτικού Ινστιτούτου του Σικάγο. Συγγραφέας πολλών βιβλίων και συνεργάτης αρκετών ιατρικών και μη, περιοδικών, ήταν καθηγητής της ψυχιατρικής στο Upstate Medical Center του πανεπιστημίου των Συρακουσών της Ν. Υόρκης από το 1956. Ο Τόμας Σαζ είναι από τους πρωτοπόρους διανοούμενους ψυχιάτρους που δεν περιορίστηκαν μόνο στην καταγγελία της ψυχιατρικής βαρβαρότητας, αλλά -επικεντρώνοντας την προσοχή τους στις σχέσεις της ψυχιατρικής με την κρατική εξουσία και μελετώντας τις ιστορικές κοινωνικές, φιλοσοφικές, οικονομικές και ψευδό-ιατρικές παραμέτρους της- αμφισβήτησαν αυτό καθαυτό το αντικείμενο της ψυχιατρικής (την ψυχική αρρώστια), διέλυσαν την μυθολογία που την περιβάλλει και πρόβαλαν ολοκάθαρα τον πραγματικό της χαρακτήρα και την αληθινή κοινωνική λειτουργία της ως πανίσχυρου και αποτελεσματικού μέσου κοινωνικού ελέγχου. Το θεωρητικό και πρακτικό έργο του Τόμας Σαζ άσκησε τεράστια επίδραση στη σύγχρονη ψυχιατρική, αντι-ψυχιατρική και μη-ψυχιατρική σκέψη και σφράγισε την εποχή μας, παρά τη μεμψιμοιρία και τη μισαλλοδοξία των (με στενά περιθώρια προβληματισμού) επικριτών του…

 

 

Διαβάστε το βιβλίο του Thomas S. Szasz, Η Βιομηχανία της Τρέλας, (Μετάφραση-Επιμέλεια Δρ. Κλεάνθης Γρίβας), που κυκλοφορεί από την Εκδοτική Θεσσαλονίκης.

 

 

 

 

 

 


[1] John Stuart Mill, The Subjection of Women, σ. 229.

[2] T. Szasz: The Myth of Mental Illness.

[3] H. Sigerist: Εισαγωγή στο Gregory Zilboorg, The Medical Man and the Witch During Renaissance, σ. ix.

[4] Ο ψυχικά ασθενής (και ιδιαίτερα αυτός που χαρακτηρίστηκε έτσι παρά τη θέληση του) αντιμετωπίζεται ίσως καλύτερα ως «παρεκκλίνων» από μέρους της κοινωνίας ως σύνολο ή μιας μικρότερης ομάδας όπως η οικογένεια. Το άτομο που διαφέρει από τους όμοιους του, που ενοχλεί ή σκανδαλίζει την οικογένεια ή την κοινωνία και συχνά χαρακτηρίζεται «τρελό», μερικές φορές δεν χρειάζεται καν να παίζει ένα «παρεκκλίνοντα» ρόλο. Δηλώνεται «τρελός» έτσι κι αλλιώς. Αυτή η ψυχιατρική δυσφήμιση ικανοποιεί σημαντικές ανάγκες των «ψυχικά υγιών» μελών της ομάδας.

[5] Δεδομένου ότι οι άνθρωποι απεχθάνονται τα ανεξήγητα φαινόμενα και τα άλυτα προβλήματα, τείνουν μάλλον να δέχονται στα τυφλά διάφορες σφαιρικές ερμηνείες όπως αυτές της μαγείας και της ψυχικής αρρώστιας (αντί να εξετάζουν αυτά τα φαινόμενα κριτικά και, εάν είναι απαραίτητο, να τα απορρίπτουν). Χωρίς καμιά αμφιβολία, αυτός είναι ο λόγος που η πίστη στη μαγεία και οι θεραπευτικές μέθοδοι του Θεοκρατικού Κράτους δεν εγκαταλείφθηκαν αλλά αντικαταστάθηκαν από την πίστη στην τρέλα και τις θεραπευτικές μεθόδους του Θεραπευτικού Κράτους. Ο μύθος της ψυχικής αρρώστιας και τα κατασταλτικά μέτρα που δικαιολογούνται απ’ αυτόν, ίσως να μην εγκαταλειφθούν μέχρι να αντικατασταθούν από την πίστη σε ένα άλλο σύστημα και από ένα κοινωνικό θεσμό που θα στηρίζεται σ’ αυτή την πίστη. Ας ελπίσουμε πως η αλλαγή -όταν έρθει- θα αποτελεί μια βελτίωση.

[6] T. Szasz: The Ethics of Psychoanalysts.

[7] T. Szasz: Law, Liberty, and Psychiatry, and Psychiatric Justice.

[8] T. Szasz: Psychotherapy: A sociocultural perspective, Com­prehensive Psychiatry, 7: 217-23, 1966

[9] John Callahan: «Welfare clients called coerced”, New York Times, 22/7/1967 (σ. 22)

[10] A. Louis McGarry: «Competency for trial and due process via the state mental hospital”, Amer. J. Psychiatry,, 122: 623-30, 1965.

[11] Edith Asbury: «Faster mental examinations ordered for defendants here”, New York Times, 8/7/1967 (σ. 26).

[12] Βλ. Anton Chekhov: Ward No. 6 (στο Seven Short Stories by Chekhov, σ. 106-57). Mary Jane Ward: The Snake Pit. Frank Wright, Jr: Out of Sight, Out of Mind. Lois Wille: «The mental health clinic, Expressway to asylum” (Chicago Daily News, 26/3/1962). Ν.Υ. Times: «Youth flunks mental exam” (N.Y.Times, 27/3/1962). «Misfiled card saves salesman from mental hospital” (N.Y.Times, 28/3/1962). «Why refugee asked for ticket to Russia” (29/3/1962). S. J. Micciche: «Bridgewater holds colony of lost men” (Boston Globe, 20/2/1963). «Some jailed 40 years for truancy” (ο.π.).

[13] Βλ. Κεφ. 4 και 12-14.

[14] Philip Shabecoff: «Rightist activity rises in Germany”, New York Times, 1/3/1966 (p. 14) και «Neo-Nazi activity rises in Germany”, 6/3/1966 (σ. 14).

[15] “Study depicts GI who marries in Vietnam as a troubled man», ο.π., 25/2/1967 (σ. 7).

[16] John Osmundsen, Doctor discusses ‘mixed’ marriage, ο.π., 7/11/1965 ( σ. 73).

ΑΝΤΙ-ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ, THOMAS SZASZ – KARL KRAUS

ΑΝΤΙ-ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

THOMAS SZASZ – KARL KRAUS

Αφορισμοί για την ψυχιατρική και την ψυχανάλυση

αρχείο λήψης 

Είμαστε οι ιερείς της δύναμης… Αληθινή δύναμη δεν είναι η δύναμη πάνω στα πράγματα, αλλά πάνω στους ανθρώπους… Δύναμη είναι να κομματιάζεις το ανθρώπινο μυαλό και να το ξανασυναρμολογείς δίνοντάς του το σχήμα που επιθυμείς… Όχι μόνο για να ομολογήσεις, ούτε για να σε τιμωρήσουμε. Θέλεις να μάθεις γιατί σε φέραμε εδώ; Για να σε θεραπεύσουμε, να κάνουμε λογικό. Κανένας από αυτούς που φέρνουμε εδώ δεν φεύγει από τα χέρια μας αθεράπευτος… Δεν αφανίζουμε τους αιρετικούς όσο μας αντιστέκονται. Όσο μας αντιστέκονται δεν τους αφανίζουμε. Τους αλλάζουμε, μπαίνουμε στο υποσυνείδητό τους και τους ξαναφτιάχνουμε. Τους κάνουμε σαν κι εμάς, πριν τους σκοτώσουμε…

G. Orwell, 1984

Γράφει ο Κλεάνθης Γρίβας

drugged-into-submission-anti-psychotic
Ψυχοτεχνική Δαιμονολογία

Η ψυχιατρική δεν είναι ούτε επιστήμη, ούτε κλάδος της ιατρικής. Είναι μια δαιμονολογία εκφρασμένη με ψευτο-επιστημονικούς όρους, μια ολοκληρωτική ιδεολογία και ένας μηχανισμός κοινωνικού ελέγχου. Ο ψυχιατρικός θεσμός αποτελεί τον πιο εφιαλτικό συνδυασμό των χειρότερων από τα στοιχεία που συνθέτουν την Ιερή Εξέταση και τις πολιτικές αστυνομίες των ολοκληρωτικών χωρών.

Η ιδιομορφία και η αποκρουστική παντοδυναμία του ψυχιατρικού θεσμού δεν οφείλεται στο γεγονός ότι εμπεριέχει κανόνες για τη ρύθμιση της συμπεριφοράς των ανθρώπων και των σχέσεών τους με τους άλλους, ούτε στο ότι διαθέτει τη «νόμιμη» βία που απαιτείται για να κάνει «σεβαστούς» αυτούς τους κανόνες και να επιβάλει κυρώσεις όταν παραβιάζονται (πράγμα που άλλωστε χαρακτηρίζει όλους τους κατασταλτικούς θεσμούς).

Η ιδιομορφία και η αποκρουστική παντοδυναμία του ψυχιατρικού θεσμού οφείλεται στο γεγονός ότι έχει την απεριόριστη δυνατότητα να διαμορφώνει και να επιβάλει «κανόνες» (που μεταβάλλονται διαρκώς, κατά βούληση, κατά περίπτωση και αυθαιρέτως), ενώ ο ίδιος δεν υπόκειται στους περιορισμούς οποιουδήποτε κανόνα.

Αυτό, ακριβώς, τον διαφοροποιεί ποιοτικά από όλους τους άλλους κατασταλτικούς θεσμούς που συνθέτουν την ανταγωνιστική κοινωνία.

1.   Ο ψυχιατρικός θεσμός δεν εμπίπτει στις προβλέψεις ή τις ρυθμίσεις κανενός νόμου. Είναι ο ίδιος νόμος.

2.   Η ψυχιατρική δίωξη ποτέ δεν ασκείται για χάρη κάποιου νόμου. Είναι η ολοκληρωτική άρνηση κάθε νόμου.

3.   Η ψυχιατρική δικονομία δεν καθιερώνει κάποιους νέους νομικούς κανόνες. Θεσμοποιεί την παραβίαση κάθε κανόνα.

4.   Ο ψυχιατρικός κατηγορούμενος και ο ψυχιατρικός κρατούμενος δεν είναι φορέας ή υποκείμενο δικαίου. Είναι η τραγικότερη προσωποποίηση της ολοσχερούς άρνησης κάθε έννοιας δικαίου. Τυπικά και ουσιαστικά, είναι ένα Πράγμα που –από την άποψη του δικαίου– εξισώνεται με ένα Τίποτα, μέσα στο οποίο προβάλλεται ανάγλυφα το Τίποτα του του ίδιου του δικαίου.

Είναι, συνεπώς, δικαιολογημένη η αγωνιώδης προειδοποίηση του Thomas Szasz ότι: «Η ανθρώπινη ελευθερία κινδυνεύει από μια διαβολική συμμαχία μεταξύ της κρατικής εξουσίας και της ψυχιατρικής». Αυτή την αγωνία εκφράζουν οι Αφορισμοί για την Ψυχιατρική και την Ψυχανάλυση του Thomas Szasz και του Karl Kraus που ανθολογούνται σ’ αυτό το αφιέρωμα.

αρχείο λήψης (2)

THOMAS SZASZ (1920)

Αφορισμοί για την Ψυχιατρική και την Ψυχανάλυση

 

Επιμέλεια: Κλεάνθης Γρίβας

 

Βιογραφικά στοιχεία

Τόμας Σαζ (Thomas Szasz): Γεννήθηκε στη Βουδαπέστη το 1920.  Εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ το 1938. Φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του πανεπιστημίου του Cincinati (1938-44). Ασκήθηκε στην ψυχιατρική (Σικάγο, 1946-48) και στην ψυχανάλυση (Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο του Σικάγο, 1947-50). Πήρε τίτλο ειδικότητας στην ψυχιατρική (1951).

Υπήρξε μέλος της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και του Ψυχαναλυτικού Ινστιτούτου του Σικάγο. Συγγραφέας πολλών βιβλίων. Επιστημονικός σύμβουλος, μέλος των εκδοτικών επιτροπών και συνεργάτης πολλών περιοδικών, ιατρικών και μη. Καθηγητής της ψυχιατρικής στο Upstate Medical Center του πανεπιστημίου των Συρακουσών της Ν. Υόρκης από το 1956 μέχρι τη συνταξιοδότησή του. Έκτοτε είναι ομότιμος καθηγητής στο ίδιο πανεπιστήμιο…

Ο Τόμας Σαζ, πρωτοπόρος διανοούμενος ψυχίατρος, κατήγγειλε την ψυχιατρική βαρβαρότητα. Επικέντρωσε την προσοχή τους στις σχέσεις της ψυχιατρικής με την κρατική εξουσία και στη μελέτη των ιστορικών κοινωνικών, φιλοσοφικών, οικονομικών και ψευτo-ιατρικών παραμέτρων της ψυχιατρικής. Αμφισβήτησε αυτό καθαυτό το αντικείμενο της ψυχιατρικής (την ψυχική αρρώστια). Διέλυσε την μυθολογία που περιβάλλει την ψυχιατρική και πρόβαλε τον πραγματικό της χαρακτήρα και την κοινωνική λειτουργία της ως πανίσχυρου μέσου κοινωνικού ελέγχου.

Το έργο του άσκησε τεράστια επίδραση στη σύγχρονη ψυχιατρική, αντιψυχιατρική και μη ψυχιατρική σκέψη και σφράγισε την εποχή μας.

Bigstock-man-with-psychology-in-his-head

Βιβλία του Τόμας Σαζ

1957: Πόνος και Ηδονή

1961: Ο Μύθος της Ψυχικής Αρρώστιας

1963: Δίκαιο, Ελευθερία και Ψυχιατρική

1965: Ψυχιατρική Δικαιοσύνη

1965: Η Ηθική της Ψυχανάλυσης

1970: Ιδεολογία και Παραφροσύνη

1970: Η Βιομηχανία της Τρέλας

1973: Η Εποχή της Τρέλας

1973: Το Δεύτερο Αμάρτημα

1975: Τελετουργική Χημεία

1976: Αιρετικά

1976: Καρλ Κράους και οι Ψυχογιατροί

1976: Σχιζοφρένεια

1977: Ψυχιατρική Σκλαβιά

1977: Η Θεολογία της Ιατρικής

1978: Ο Μύθος της Ψυχοθεραπείας

1980: Σεξ με Συνταγή

1984: Το Θεραπευτικό Κράτος

1990: Αντι-Φρόιντ

1990: Η Αδάμαστη Γλώσσα

1992: Το Δικαίωμά μας στα Ναρκωτικά

1993: Ένα Λεξικό της Τρέλας

1996: Απάνθρωπος Οίκτος

1996: Μοιραία Ελευθερία: Η Ηθική και η Πολιτική της Αυτοκτονίας

1996: Φαρμακοκρατία: Ιατρική και Πολιτική στην Αμερική

1996: Η Σημασία του Νου: Γλώσσα, Ηθική και Νευροεπιστήμη.

1997: Παραφροσύνη: Η Ιδέα και οι Συνέπειές της

2002: Απελευθέρωση με Καταπίεση

2004: Πίστη στην Ελευθερία

2004: Λόγια για Λογικούς: Ένα Ιατρο-Φιλοσοφικό Λεξικό.

2006: Η Τρέλα μου Με Έσωσε: Η Τρέλα και ο Γάμος της Βιρτζίνια Γουλφ

 

Μεταφρασμένα στα Ελληνικά

O Μύθος της Ψυχικής Αρρώστιας (Κασόλου, 1981)

Η Βιομηχανία της Τρέλας (Ιανός, 1984 – Εκδοτική, 2006)

Το Δεύτερο Αμάρτημα (Αβραάμ, χχ)

Αιρετικά (Εναλλακτικές εκδόσεις, 2006)

 

images

Αφορισμοί

 

Ψυχιατρική

Όπως λέει ένα παλιό ψυχιατρικό ανέκδοτο, ο νευρωσικός χτίζει παλάτια στον αέρα, ο ψυχωσικός ζει μέσα σε αυτά και ο ψυχίατρος εισπράττει το νοίκι. Θα προσέθετα ότι ο ψυχίατρος κατασκευάζει ένα επάγγελμα και, μεταφορικώς, φυλακές, ο νευρω­σικός αποζητά παρηγοριά σε αυτές και ο ψυχωσικός είναι καταδικασμένος να ζει μέσα σε αυτές.[1]

 

 

Η ψυχιατρική είναι ο υπόνομος στον οποίο οι κοινωνίες αδειάζουν όλα τα άλυτα ηθικά και κοινωνικά τους προβλήματα, από το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. Και όπως οι υπόνομοι, οι οποίοι χύνονται σε ποτάμια και ωκεανούς, μολύνουν τα νερά, έτσι και η ψυχιατρική, αδειάζοντας στην ιατρική, μολύνει τη φροντίδα και τη θεραπεία του αρρώστου.[2]

 

 

Η ψυχιατρική ή είναι μια ιατρική ειδικότητα, αφιερωμένη στο να θεραπεύει τους αρρώστους, ή είναι μία τερατώδης παρωδία της ιατρικής που κρύβει κτηνωδίες τις όποιες οι άνθρωποι είναι τα μόνα θηρία που μπορούν να τις διαπράξουν.[3]

 

 

Καθώς η κυρίαρχη κοινωνική ηθική μετατρεπόταν σε κοσμική, εξαφανίστηκε το πρόβλημα της αίρεσης και στη θέση του αναδύθηκε το πρόβλημα της τρέλας που απέκτησε μεγάλη κοινωνική σημασία. Όπως οι ιερείς κατασκεύαζαν στο παρελθόν τους αιρετικούς, έτσι και οι γιατροί ως νέοι φύλακες της κοινωνικά αποδεκτής συμπεριφοράς και ηθικής, άρχισαν να κατασκευάζουν τους τρελούς.[4]

 

 

Η επίθεση της κοινωνίας και του γιατρού-οργάνου της εναντίον του αποκαλούμενου παράφρονα: Αρχίζει να εκδηλώνεται το 17ο αιώνα με τα μπουντρούμια, τις αλυσίδες, τα σωματικά βασανιστήρια και την πείνα.  Συνεχίζεται τον 18ο και το 19ο αιώνα με τα άσυλα για παράφρονες, το μαστίγωμα, την αφαίμαξη και τους ζουρλομανδύες, που ονομάζονται «γιλέκα». Και εντείνεται τον 20ο αιώνα με τα αχανή κρατικά ψυχιατρεία, το ηλεκτροσόκ, τη λοβοτομή (αποκοπή με νυστέρι των συνδέσεων του μετωπιαίου λοβού με τον υπόλοιπο εγκέφαλο) και τους χημικούς ζουρλομανδύες που αποκαλούνται ηρεμιστικά.[5]

 

 

Με τον όρο Θεσμική Ψυχιατρική εννοώ το σύνολο των ψυχιατρικών παρεμβάσεων που επιβάλλονται σε ορισμένα άτομα από άλλους παρά τη θέλησή τους… Χαρακτηριστική λειτουργία της Θεσμικής Ψυχιατρικής είναι ο ακούσιος ψυχιατρικός εγκλεισμός.[6]

 

 

Το σημαντικότερο κοινωνικό χαρακτηριστικό της Θεσμικής Ψυχιατρικής είναι η χρήση της βίας και της απάτης.[7]

 

 

Δεν υπάρχουν και δεν μπορούν να υπάρχουν καταχρήσεις στο πλαίσιο της θεσμικής ψυχιατρικής, ακριβώς επειδή η θεσμική ψυχιατρική αποτελεί μια κατάχρηση αφ’ εαυτής.[8]

 

 

Όπως η Ιερή Εξέταση ήταν η χαρακτηριστική κατάχρηση του Χριστιανισμού, έτσι και η Θεσμική Ψυχιατρική είναι η χαρακτηριστική κατάχρηση της Ιατρικής.[9]

 

 

Η Θεσμική Ψυχιατρική ως μέσο κοινωνικού ελέγχου και τελετουργικής επικύρωσης της κυρίαρχης κοινωνικής ηθικής, φαίνεται πως ανάγεται σε άξιο διάδοχο της Ιερής Εξέτασης.[10]

 

 

Η ψυχιατρική είναι ο θεσμός που επιφορτίστηκε με τη διαχείριση των μελών της κοινωνίας που «δεν θέλουν ή δεν μπορούν να αναλάβουν ένα καθιερωμένο κοινωνικό ρόλο».[11]

 

 

Με την ακριβόλογη έννοια της λέξης, δεν μπορεί να υπάρξει ιερατική, πολιτική ή ψυχιατρική επιστήμη. Το μόνο που μπορεί να υπάρξει είναι η κριτική τους.[12]


Ψυχική «Αρρώστια»

H ιδέα της ψυχικής αρρώστιας είναι εσφαλμένη και παραπλανητική. Οι ηθικές καταδίκες και οι κοινωνικές διευθετήσεις που βασίζονται σε αυτή την ιδέα συνιστούν μια ανήθικη ιδεολογία μισαλλοδοξίας.[13]

 

Η ιδέα της ψυχικής «αρρώστιας» έχει την ίδια λογική και εμπειρική βάση με την ιδέα της μαγείας. Η μαγεία και η ψυχική «αρρώστια» είναι συλλήψεις εξ’ ολοκλήρου ανακριβείς και εγκλωβιστικές, οι οποίες προσαρμόζονται κατά βούληση σε οποιαδήποτε χρήση από τον ιερέα ή τον γιατρό που επιθυμεί να τις χρησιμοποιήσει.[14]

 

Κατά τον Μεσαίωνα, η ευρωπαϊκή κοινωνία κυριαρχούνταν από την Εκκλησία. Σε μια θρησκευτική κοινωνία, η παρέκκλιση γίνεται αντιληπτή με θεολογικούς όρους: Παρεκκλίνων είναι η μάγισσα, το όργανο του Σατανά.

Κατά τον 17ο αιώνα, με την υπονόμευση της δύναμης της Εκκλησίας και της θρησκευτικής θεώρησης του κόσμου, το σύμπλεγμα Ιεροεξεταστής-Μάγισσα εξαφανίζεται και στη θέση του προβάλλει το σύμπλεγμα Φρενολόγος-Φρενοβλαβής.[15]

 

Το τέλος μιας ιδεολογίας είναι η αρχή μιας άλλης: Εκεί που τελειώνει η θρησκευτική αρχίζει η ψυχιατρική αίρεση και εκεί που τελειώνει η δίωξη της μάγισσας αρχίζει η δίωξη του τρελού.[16]

 

Το κυνήγι των μαγισσών διάρκεσε περισσότερο από 4 αιώνες. Το κυνήγι των ψυχικά ασθενών διαρκεί πάνω από 3 αιώνες, και η δημοτικότητα του αυξάνεται συνεχώς.[17]

 

 αρχείο λήψης (1)

Ψυχίατρος

Ο θεσμικός ψυχίατρος είναι ένας γραφειοκράτης υπάλληλος που αμείβεται για τις υπηρεσίες του από ένα ιδιωτικό ή δημόσιο οργανισμό και όχι από το άτομο που είναι ο φαινομενικός του πελάτης.[18]

 

Ο θεσμικός ψυχίατρος επιβάλλεται στον «ασθενή», ο οποίος δεν τον πληρώνει, δεν θέλει να είναι «ασθενής» και δεν είναι ελεύθερος να αρνηθεί την «βοήθεια» του.[19]

 

Ο γιατρός που αποφασίζει να γίνει θεσμικός ψυχίατρος, πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στο να ανεβάσει άλλους στην πυρά (ενεργώντας ως όργανο της εξουσίας και στιγματίζοντας αθώους ανθρώπους ως κακοποιούς) και στο να ανέβει ο ίδιος στην πυρά (ενεργώντας ως σύμμαχος του διωκόμενου ψυχασθενή και διακινδυνεύοντας να στιγματιστεί από τους συναδέλφους του ως παρεκκλίνων και ανεύθυνος γιατρός ή ακόμα και ως ψυχασθενής).[20]

 

O κυνηγός των μαγισσών ήταν ένα υποπροϊόν της σταυροφορίας εναντίον της μαγείας. Και ο ψυχίατρος είναι ένα υποπροϊόν του πολέμου εναντίον της ψυχικής αρρώστιας.[21]

 

Μια βασική ομοιότητα μεταξύ μεθόδων των κυνηγών των μαγισσών και των ψυχιάτρων, αφορά το γεγονός ότι και οι δύο διαπράττουν μια απάνθρωπη απάτη σε βάρος του θύματος, παίζοντας με βάση το «κορώνα κερδίζω, γράμματα χάνεις».[22]

 

Η ανθρώπινη ελευθερία κινδυνεύει από μια διαβολική συμμαχία κρατικής εξουσίας και ψυχιάτρων.[23]

 

Κάθε φορά που οι ψυχίατροι διατυπώνουν ένα καινούργιο κανόνα ψυχικής υγείας δημιουργούν μια νέα κατηγορία ψυχικά αρρώστων, όπως ακριβώς κάθε φορά που οι νομοθέτες θεσπίζουν ένα καινούργιο περιοριστικό νόμο δημιουργούν μια νέα κατηγορία εγκληματιών.[24]

 

Αν οι ψυχίατροι επιθυμούν την προστασία και την προαγωγή της ψυχικής υγείας των «αρρώστων», όπως ισχυρίζονται, το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να ξεκλειδώσουν τις πόρτες των ψυχιατρείων, να καταργήσουν τον εγκλεισμό και να θεραπεύουν μονάχα εκείνους που επιθυμούν να θεραπευτούν, όπως γίνεται και στα γενικά νοσοκομεία. Κι αυτή ακριβώς τη θέση υπερασπίζομαι εδώ και δεκαετίες.[25]

 

Η ζωή ορισμένων ανθρώπων είναι ένα κακόγουστο αστείο, και κάποιοι άλλοι κάνουν κακόγουστα αστεία σε βάρος τους. Οι πρώτοι είναι οι ψυχωσικοί, οι δεύτεροι είναι οι ψυχίατροι.[26]

 

Όταν ο καταπιεστής συνειδητοποιεί πως δεν είναι παρά μια γελοιογραφική απομίμηση του θεού, συχνά ζητάει τη λήθη με την αυτοκτονία. Υποθέτω ότι μια τέτοια τοποθέτηση του ζητήματος έχει κάποια αξία, εάν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι στις ΗΠΑ, οι ψυχίατροι εμφανίζουν την υψηλότερη συχνότητα αυτοκτονιών μεταξύ όλων των ιατρικών ειδικοτήτων.[27]

 

Η φήμη πολλών επιφανών ψυχίατρων στηρίζεται στην οικονομική και ιδεολογική επιβολή τους επί των συναδέλφων τους και όχι στη θεραπευτική τους ικανότητα. Διάσημοι ψυχίατροι (από τον Bleuler και τον Freud ως τον Alexander, τον Menninger και τον Grinker) μοιάζουν μάλλον με νονούς της μαφίας παρά με εξέχοντες εκπροσώπους του ιατρικού επαγγέλματος: Καθένας τους ελέγχει μια συγκεκριμένη περιοχή, ελέγχει αυτούς που είναι υπό την προστασία του, οι οποίοι τον «προστατεύουν» με οικονομικές και ιδεολογικές συνεισφορές και με ασίγαστη εχθρότητα και ετοιμότητα για πόλεμο εναντίον των άλλων ψυχιατρικών νονών.[28]


Ψυχικά «Ασθενής»

Ψυχικά «ασθενής» είναι κάποιος που δεν θέλει ή δεν μπορεί να αναλάβει ένα καθιερωμένο κοινωνικό ρόλο. Αυτό απαγορεύεται από τον πολιτισμό μας… Γι αυτό τον φυλακίζουν: Πρώτα συμβολικά, κατατάσσοντάς τον στους ψυχοπαθείς. Και μετά πραγματικά, οδηγώντας τον στον ψυχίατρο για να υποβληθεί στη διαδικασία των ψυχιατρικών ανακρίσεων και να τεθεί υπό ψυχιατρική κράτηση.[29]

 

Η εισαγωγή του «ψυχικά ασθενή» στο ψυχιατρείο και η έξοδος του από αυτό, είναι οι ακραίες στιγμές της σύγχρονης ψευτο-επιστημονικής τελετουργίας. Ο «ασθενής» μπαίνει στο ψυχιατρείο ως αιρετικός και βγαίνει ως προσηλυτισμένος, ή δεν βγαίνει ποτέ.[30]

 

 

Από τη στιγμή που ο ασθενής καθίσταται ψυχιατρικός έγκλειστος, είναι ανίκανος να προβάλει αντίσταση στις «θεραπευτικές» μεθόδους του γιατρού του, πολλές από τις οποίες είναι αδύνατο να διακριθούν από τα βασανιστήρια που χρησιμοποιούνταν εκτός του ιατρικού πεδίου.[31]

 

 

▫ Εάν ο κατηγορούμενος για ψυχασθένεια ομολογεί την αρρώστια του, φυλακίζεται στο ψυχιατρείο (συχνά ισοβίως). Εάν την αρνείται, φυλακίζεται σε ψυχιατρείο και υποβάλλεται σε θεραπεία παρά τη θέληση του με όλα τα απαραίτητα μέσα, μέχρι να αποκτήσει «επίγνωση της κατάστασης του».[32]

 

 Ο κατ’ ισχυρισμό (των άλλων) ψυχικά «ασθενής»,  Ματαίως επιμένει ότι δεν είναι άρρωστος: Η αδυναμία του να «αναγνωρίζει» τι είναι, θεωρείται ως σύμπτωμα της αρρώστιας του. Ματαίως, απορρίπτει την θεραπεία και τον εγκλεισμό που του επιβάλουν, ως μορφές βασανισμού και φυλάκισης: Η άρνηση του να υποταγεί στην ψυχιατρική εξουσία, θεωρείται ως ένα ακόμη σύμπτωμα της αρρώστιας του.[33]

 

 

Οι περισσότεροι από αυτούς που διαγνώστηκαν ως σωματικά άρρωστοι, αισθάνονται άρρωστοι και θεωρούν τον εαυτό τους άρρωστο. Ενώ οι περισσότεροι από αυτούς που διαγνώστηκαν ως ψυχικά «άρρωστοι», δεν αισθάνονται άρρωστοι και δεν θεωρούν τον εαυτό τους άρρωστο.[34]

 

 

Οι άνθρωποι, συχνά, αναζητούν ψυχιατρική βοήθεια (από ψυχοθεραπεία μέχρι ψυχιατρικό εγκλεισμό) επειδή αισθάνονται ότι θα προτιμούσαν να είναι πεθαμένοι. Όταν η «θεραπεία» τους ολοκληρωθεί, συχνά, είναι νεκροί, αλλά αυτό δεν τους πειράζει πια.[35]


Επικινδυνότητα

 Η επικινδυνότητα είναι μια ετικέτα που ο κατ’ ισχυρισμό ψυχικά «ασθενής» μοιράζεται με τον εγκληματία και όχι με τον σωματικά άρρωστο.[36]

 

 

Οι θεσμικοί ψυχίατροι υποστηρίζουν ότι οι ψυχικά «ασθενείς» ανήκουν στην κατηγορία των «σχεδόν-εγκληματιών», επειδή «είναι επικίνδυνοι για τον εαυτό τους και τους άλλους». Κι αυτό είναι αρκετό για να δικαιολογήσει την ακούσια φυλάκιση τους και την όποια κακομεταχείριση υφίστανται.[37]

 

Στην εποχή μας, η προσπάθεια συσκότισης των διαφορών μεταξύ τρέλας και επικινδυνότητας, μεταξύ ψυχιατρικού αδικήματος (ψυχική αρρώστια) και επικινδυνότητας (ποινικό αδίκημα) έχει ως αποτέλεσμα την αντικατάσταση του Χάρτη των Δικαιωμάτων από τον Χάρτη της Θεραπείας.[38]

 

Ψυχιατρικό «Δίκαιο»

Σε όλα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, οι διαδικασίες επιβολής του ποινικού νόμου είναι τυπικά ιεροεξεταστικές. Στα μη-ολοκληρωτικά καθεστώτα, οι διαδικασίες της επιβολής των νόμων σχετικά με την ψυχική υγεία είναι, επίσης, τυπικά ιεροεξεταστικές.[39]

 

 

Ο αστυνομικός και ο δικαστής ελέγχονται από τους ισχύοντες κανόνες Δικαίου, και μπορούν να επιβάλουν τιμωρίες, μόνο εφόσον επιτρέπεται από το νόμο. Ενώ οι νόμοι που διέπουν την ψυχική υγεία δεν υπόκεινται σε τέτοιους περιορισμούς.[40]

 

 

Δικαίωμα στη θεραπεία: Το δικαίωμα θεσμικού ψυχίατρου να βασανίζει το θύμα του, ονομάζοντας αυτό που κάνει «θεραπεία». Το «δικαίωμα του ασθενούς σε θεραπεία» είναι ευφημισμός για το «δικαίωμα του ψυχιάτρου να θεραπεύει», ανεξάρτητα από το εάν αυτό αρέσει ή όχι στον «ασθενή».[41]

Ψυχιατρική Βία

Η ψυχιατρική πρακτική είναι, πάνω από όλα, μια τελετουργική κατήχηση στη θεωρία και την πρακτική της ψυχιατρικής βίας. Οι καταστρεπτικές συνέπειες αυτής της διαδικασίας για τον ασθενή είναι εμφανείς. Αν και λιγότερο φανερές, οι συνέπειες της για το γιατρό είναι συχνά εξίσου τραγικές.[42]

 

 

Η ψυχιατρική βία είναι βία εξουσιοδοτημένη που ενσωματώνεται σε σημαντικούς κοινωνικούς θεσμούς και επικυρώνεται από το νόμο και την παράδοση.[43]

 

 

Το κύριο πρόβλημα στην ψυχιατρική ήταν πάντα και εξακολουθεί να είναι η βία: Η υποθετική επαπειλούμενη βία του τρελού και η πραγματική βία της κοινωνίας και των ψυχιάτρων εναντίον του. Το αποτέλεσμα είναι η απανθρωποποίηση, η καταπίεση και η δίωξη του πολίτη που στιγματίστηκε ως «ψυχικά άρρωστος».[44]


Ψυχιατρικό Λεξικό

Οι γλώσσες της τρέλας και της ψυχιατρικής είναι δύο γλώσσες νεκρές που προσπαθούν να αρνηθούν την πλαστότητά τους: Ο τρελός με την απατηλή ρητορική των «συμπτωμάτων» του και ο ψυχίατρος με την απατηλή ρητορική των «διαγνώσεων» και των «θεραπειών» του.[45]

 

 

Ακούσιος Εγκλεισμός ▫ Εάν ο εγκλεισμός συνεπάγεται την απώλεια της ελευθερίας, τότε γιατί γίνεται δεκτή η νομική υποκρισία ότι δήθεν πρόκειται για μια «αστική διαδικασία»; Σε ποια άλλη αστική διαδικασία, είναι δυνατόν να φυλακίζεται ισόβια, ο διάδικος που χάνει;[46]

 

 

Ακούσιος Εγκλεισμός ▫ Ζούμε σε μια κοινωνία στην όποια περισσότεροι άνθρωποι στερούνται της ελευθερίας τους με ψυχιατρικό παρά με ποινικό εγκλεισμό… Οι αμερικάνοι πολίτες που στερήθηκαν της ελευθερίας τους για λόγους ψυχικών διαταραχών, είναι υπερδιπλάσιοι εκείνων που την στερήθηκαν για ποινικούς λόγους.[47]

 

 

Ηλεκτροσόκ ▫ Η ψυχιατρική ηλεκτροπληξία (ηλεκτροσόκ) αποτελεί στην κυριολεξία έγκλημα σε βάρος του δυστυχισμένου ατόμου που την υφίσταται, κι αυτό όχι μόνο εξαιτίας της οδύνης που δοκιμάζει το θύμα τη στιγμή του σοκ, αλλά κυρίως λόγω της ανήκεστης βλάβης που προκαλεί.[48]

 

 

Επιλόχεια Κατάθλιψη: Τα επίχειρα του μήνα του μέλιτος.[49]

 

 

Μανία – Κατάθλιψη ▫ Ο μανιακός συμπεριφέρεται σαν τα πάντα στον κόσμο να έχουν το μέγιστο ενδιαφέρον και σπουδαιότητα γι’ αυτόν. Ο καταθλιπτικός συμπεριφέρεται σαν τίποτα να μην έχει σημασία. Ο μανιακός προσπαθεί να καλύψει το γεγονός ότι έχει βαρεθεί την ίδια του τη ζωή. Ο καταθλιπτικός, ότι τη σιχαίνεται.[50]

 

 

Σχιζοφρένεια ▫ Εάν ο «ασθενής» παραπονιέται για τη ζωή του με ιατρικές μεταφορικές διατυπώσεις, ο ψυχίατρος λέει ότι υποφέρει από υστερία ή υποχονδρία.  Ενώ, εάν παραπονιέται με θρησκευτικές μεταφορικές διατυπώσεις, ο ψυχίατρος λέει ότι υποφέρει από παράνοια ή σχιζοφρένεια.[51]

 

Σχιζοφρένεια ▫ Εάν εσύ μιλάς με τον Θεό, προσεύχεσαι. Εάν ο Θεός μιλάει σε σένα, έχεις σχιζοφρένεια. Εάν οι νεκροί μιλούν σε σένα, είσαι πνευματιστής. Εάν ο Θεός μιλάει σε σένα, είσαι σχιζοφρενής.[52]

 

 

Ψυχιατρική διάγνωση ▫ Στην καθημερινή ζωή, εάν ο Τζον δεν καταλαβαίνει τί του λέει ο Σμιθ, ο Τζον θεωρείται ηλίθιος. Στην ψυχιατρική, εάν ο Τζον είναι ψυχίατρος και ο Σμιθ είναι ασθενής και εάν ο Τζον δεν καταλαβαίνει τί του λέει ο Σμιθ, τότε ο Σμιθ θεωρείται τρελός.[53]

 

Ψυχιατρική διάγνωση: Ψυχιατρική ληστεία.[54]

 

 

Ψυχιατρικός διαγνωστικός: Στιγματιστής ανθρώπων με επίσημη άδεια.[55]

 

 

Ψυχιατρική θεωρία: Είναι ή μια επιβεβαίωση του προφανούς που εκφράζεται με τεχνική ορολογία, ή η ψευδής γενίκευση μιας προσωπικής συμπεριφοράς που εκφράζεται ως νόμος της ψυχολογίας.[56]

 

 

Ψυχιατρική νοσολογία: Ένα λεξικό δυσφημιστικών όρων, μεταμφιεσμένων σε διαγνώσεις.[57]

 

 

Ψυχιατρικό ιστορικό: Η μετονομασία της σπίλωσης των μισητών και της εξύμνησης των προσφιλών προσώπων σε «προϊόν αμερόληπτης ψυχιατρικο-ιστορικής εξέτασης».[58]

 

 

Ψυχοθεραπεία: Η μετονομασία της ψυχιατρικής αμηχανίας για τα προβλήματα της ζωής σε «θεραπεία».

 

 

Ψυχοπαθολογία: Η μετονομασία των προβλημάτων της ζωής σε «ασθένειες».

 

 

Ψυχοσωματική ιατρική: Η «φιλοσοφία» σύμφωνα με την οποία οι σωματικές ασθένειες είναι ψυχικές και οι ψυχικές ασθένειες σωματικές. Αυτές οι ανοησίες εξυπηρετούν τον διπλό στόχο του επαγγελματισμού: Από τη μια, να εξυψώνουν τον ειδικό με τον ισχυρισμό ότι τα πάντα είναι κάτι άλλο από αυτό που φαίνεται ότι είναι. Και από την άλλη, να υποτιμούν τον ανίδεο, προκαλώντας σύγχυση στην κοινή λογική.[59]

 

 

Ψυχιατρική «λογική»:  Εάν ένας άνθρωπος «υπερβεί τα όρια του νόμου», θα τον συλλάβει η αστυνομία. Εάν «υπερβεί τα όρια της πραγματικότητας», θα τον συλλάβουν οι ψυχίατροι.[60]

 

 

Ψυχιατρική «λογική»: Εάν κάποιος κόψει το πέος του με σκοπό να απαλλαγεί από τις ένοχες, την ντροπή και το άγχος του, αυτό ονομάζεται «αυτοευνουχισμός» και θεωρείται πως είναι ασθένεια. Εάν κάποιος του καταστρέψει το μυαλό με ηλεκτρισμό ή με εγχείρηση, με σκοπό να τον απαλλάξει από τις ενοχές, την ντροπή και το άγχος του, αυτό ονομάζεται «ηλεκτροσόκ» και «λοβοτομή», και θεωρούνται θεραπείες.[61]


ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ

 

Σίγκμουντ Φρόιντ

Ο Freud μετέτρεψε τον λόγο σε δειγματοληπτικό υλικό «προς ανάλυση», μέσω της ψευδούς τεχνικής του ελεύθερου συνειρμού.

Μετέτρεψε τα όνειρα σε κοπριά –σε περιττώματα του ψυχοδιανοητικού οργάνου– μέσα στα οποία ο αναλυτής, ως τεχνικός εργαστηρίου, αναζητά το παθολογικό περιεχόμενο του ασυνειδήτου του ασθενούς. Και τέλος,

Μετέτρεψε μυθικούς ήρωες, όπως ο Οιδίποδας, σε «συμπλέγματα», για να χρησιμοποιούνται στο εξής ως χαρακτηριστικά ονόματα των έμφυτων και ανίατων ψυχικών νοσημάτων του ανθρώπινου γένους. Εν συντομία,

Ιατρικοποίησε και, επομένως, απανθρωποποίησε, τη γλώσσα, την ιστορία και ολόκληρη την ανθρώπινη ύπαρξη.[62]

 

 

Ο Freud χαρακτήρισε σωστά την ψυχανάλυση, άλλα την ταξινόμησε σε λάθος κατηγορία: Την περιέγραψε ως ένα είδος συμβολαίου και συζήτησης, αλλά την κατέταξε ως ένα είδος θεραπείας.[63]

 

 

Ο Freud υποστήριζε ακούραστα δύο αντιφατικούς ισχυρισμούς:

Ο ένας, ότι για να εξασκήσει κανείς την ψυχανάλυση δεν χρειάζεται να είναι γιατρός ή ψυχίατρος. Ο άλλος, ότι οι νευρώσεις (και οι διαστροφές, ψυχώσεις, κλπ.) είναι ασθένειες. Νομίζω ότι ο λόγος ήταν απλός.

Από τη μία, ήθελε να αποκτήσει το γόητρο και την προστασία της ιατρικής για το θρησκευτικό κίνημα το οποίο δημιουργούσε και το οποίο ήθελε να κυβερνά, από το γραφείο του στην οδό Berggasse όσο ζούσε και από τον τάφο όταν πέθανε. Από την άλλη, ήξερε (και αντιλαμβανόταν ότι και οι άλλοι το ήξεραν) ότι η συζήτηση δεν είναι μορφή ιατρικής θεραπευτικής αγωγής.[64]

 

Ο Freud ήταν ένας παθιασμένος άνθρωπος. Αλλά, αντί να χρησιμοποιεί το πάθος του για να συμπάσχει με τον ασθενή, το χρησιμοποιούσε για την υπεράσπιση τού δικού του «σκοπού» και της θρησκείας του, της ψυχανάλυσης.[65]

 

Ο Freud ήταν περισσότερο ειδήμων στο να χρησιμοποιεί την ψυχανάλυση για να εξουδετερώνει τους αντιπάλους του παρά για να βοηθά τους ασθενείς του.[66]


Ψυχανάλυση

Η ψυχανάλυση είναι το σήμα κατατεθέν ενός συγκεκριμένου είδους διαλογικής συζήτησης, όπως η Coca-Cola είναι σήμα κατατεθέν ενός ορισμένου ποτού… Η «ψυχανάλυση» είναι, επίσης, το όνομα μιας συλλογής εικασιών αναφορικά με τη ζωή και τις ανθρώπινες σχέσεις, το όποιο έχει λανσαριστεί από τον δημιουργό αυτού του εμπορικού ονόματος.[67]

Ο όρος «ψυχανάλυση» είναι από μόνος του μια μεταφορά που φιλολογικοποιήθηκε με στρατηγικό τρόπο, επινοήθηκε και αναπτύχθηκε με τρόπο ώστε η «ψυχή» να μοιάζει με το αίμα ή τα ουρά και σαν να μπορούσε να αναλυθεί όπως αυτά…[68]

Η  ψυχανάλυση λειτουργεί ως θρησκεία μεταμφιεσμένη σε επιστήμη και μέθοδο θεραπείας. Όπως ο Αβραάμ έλαβε τους Νόμους του Θεού από τον Ιεχωβά, με τον οποίο ισχυριζόταν ότι έχει ιδιαίτερες σχέσεις, έτσι και ο Freud έλαβε τους Νόμους της Ψυχολογίας από το Ασυνείδητο,  με το οποίο ισχυριζόταν ότι έχει ιδιαίτερες σχέσεις.[69]

Η ψυχανάλυση είναι μια καινούρια εκδοχή του Ιουδαϊσμού. Ο ορθόδοξος Εβραίος πιστεύει ότι οι Εβραίοι είναι ο Περιούσιος Λαός, ανώτερος όλων των άλλων. Ο ορθόδοξος ψυχαναλυτής και ο ψυχαναλυόμενος πιστεύουν ότι οι αναλυτές και όσοι έχουν ψυχαναλυθεί είναι οι Υγιείς Άνθρωποι, ανώτεροι όλων των άλλων.[70]


Ψυχαναλυτικό Λεξικό

 

Αμφισβητίας: Αυτός που αρνείται τη θεϊκότητά του Freud. Το αντίθετο του ορθόδοξου.[71]

 

 

Αντίσταση: Η απροθυμία του ασθενούς να συνεχίσει να πληρώνει τον αναλυτή του, για υπηρεσίες οι όποιες δεν έχουν αξία γι’αυτόν.[72]

 

 

Αντίσταση: Ο όρος που χρησιμοποιεί ο ψυχαναλυτής για να δείξει την αποδοκιμασία του στον ασθενή ο οποίος μιλά γι’ αυτά που ο ίδιος θέλει να μιλήσει και όχι γι’ αυτά που θέλει ο αναλυτής.[73]

 

 

Ασυνείδητο: Η «περιοχή» της ψυχαναλυτικής Μαφίας.[74]

 

 

Διεργασία: Στην ψυχαναλυτική γλώσσα, «διεργασία» είναι η επανεξέταση και αναβίωση των οδυνηρών εμπειριών και αναμνήσεων του παρελθόντος, με σκοπό να απαλειφθούν οι εναπομένουσες επιδράσεις τους. Ένας από τους βασικούς κινδύνους της ψυχανάλυσης (και άλλων μορφών εντατικής ψυχοθεραπείας) έγκειται στο ότι η «διεργασία» μπορεί να γίνει «επανεργασία». Δηλαδή, αντί ο ασθενής να απαλλαγεί από τις οδυνηρές αναμνήσεις, του γίνεται εμμονή το αναμάσημά τους και η επαναδημιουργία τους στην τωρινή του ζωή.[75]

 

 

Ελεύθερος συνειρμός: Όρος που χρησιμοποιεί ο ψυχαναλυτής για να δείξει την επιδοκιμασία του στον αναλυόμενο ο οποίος μιλάει γι’ αυτά που θέλει ο αναλυτής. Το αντίθετο της αντίστασης.[76]

 

 

Ελεύθερος συνειρμός. Η εξομολόγηση είναι σε σχέση με τον ελεύθερο συνειρμό ό,τι είναι η άφεση αμαρτιών σε σχέση με την ερμηνεία, ο αγιασμός σε σχέση με τον καπνό, το προπατορικό αμάρτημα σε σχέση με το οιδιπόδειο σύμπλεγμα, η ψυχή σε σχέση με την ψυχοδιανοητική μας κατάσταση, ο παπάς σε σχέση με τον ψυχαναλυτή, το Βατικανό σε σχέση με την Ψυχαναλυτική Εταιρεία της Βιέννης, και ο Ιησούς σε σχέση με τον Freud.[77]

 

 

Ερμηνεία. Ο αναλυτής, όταν ερμηνεύει τον Leonardo da Vinci, υποστηρίζει ότι «στην πραγματικότητα» δεν ζωγράφιζε πίνακες αλλά πασάλειβε κόπρανα. Όμως, όταν ερμηνεύει τον Oscar Wilde, δεν υποστηρίζει ότι «στην πραγματικότητα» ήταν ετεροφυλόφιλος.[78]

 

 

Θεωρία της λίμπιντο: Η λιτανεία της Φροϋδικής λειτουργίας.[79]

 

 

Μεταβίβαση. Η έννοια της μεταβίβασης αναφέρεται, εν μέρει, σε μια ορισμένη αντίληψη για τη σχέση αναλυτή και αναλυόμενου, η οποία προστατεύει τον ένα ή και τους δυο, από το δέλεαρ του σεξουαλικού πειρασμού. Τυπικά, αυτός είναι ο τρόπος με τον όποιο η μεταβίβαση λειτουργεί ως άμυνα,[80]

 

 

Ναρκισσιστής: Ψυχαναλυτικός όρος για το άτομο που αγαπά τον εαυτό του περισσότερο από ό,τι τον αναλυτή του. Θεωρείται ως εκδήλωση μιας σοβαρής ψυχικής αρρώστιας, που η επιτυχής θεραπεία της εξαρτάται από το αν ο ασθενής θα μάθει να αγαπά τον ψυχαναλυτή του περισσότερο από όσο αγαπά τον εαυτό του.[81]

 

 

Νεύρωση. Ο Freud είχε πει ότι η θρησκεία είναι νεύρωση. Θα ήταν ακριβέστερο να πούμε ότι η νεύρωση είναι θρησκεία.[82]

 

 

Ορθόδοξος: Αυτός που αναγνωρίζει τη θεϊκότητα του Freud. Έχοντας διακριθεί στη μάχη εναντίον των αμφισβητιών, είναι υποψήφιος για μια θέση επισκόπου σε ένα από τα εκπαιδευτικά ψυχαναλυτικά ινστιτούτα.[83]

 

Υστερία: Ο Freud αναγνώρισε ότι η ψυχαναλυτική περιγραφή της υστερίας δεν είναι παρά μια σημασιολογική διασκευή της δαιμονολογικής περιγραφής της. «Όλη η αρχική θεωρία μου για την υστερία ήταν πασίγνωστη και δημοσιεύτηκε εκατοντάδες φορές, πριν από μερικούς αιώνες; θυμάσαι πως πάντα έλεγα ότι η μεσαιωνική θεωρία της δαιμονοκατοχής που υποστηρίζονταν από τα εκκλησιαστικά δικαστήρια, ήταν ταυτόσημη με την δική μας θεωρία που αφορούσε το ξένο σώμα και την διάσπαση της συνείδησης;»[84]

 

Υστερικός: Ο Freud υποστήριζε ότι ο υστερικός «υποφέρει από αναμνήσεις». Αυτό δεν είναι αλήθεια. Ο υστερικός υποφέρει από την ανικανότητα ή την άρνηση του (με λίγα λόγια, την αποτυχία του), να αντιμετωπίσει τις αναμνήσεις του. Πώς αλλιώς θα μπορούσε να τον βοηθήσει ο ψυχαναλυτής;[85]

 

 

Ψυχαναλυτική Θεωρία: το τραγούδι των Φροϋδικών βαρκάρηδων.[86]

 

 

Ψυχοθεραπεία: Η μετονομασία της ψυχιατρικής αμηχανίας για τα προβλήματα της ζωής σε «θεραπεία».

 

 

Ψυχαναλυτής: Ο άνθρωπος που δεν έχει χιούμορ γίνεται κακός ασθενής. Ο θεραπευτής που δεν έχει χιούμορ γίνεται απαίσιος αναλυτής.[87]

 

 

Ψυχαναλυτής: Φυλαχτείτε από τον ψυχαναλυτή που αναλύει τα αστεία αντί να γελά με αυτά.[88]

 

 

Ψυχαναλυτής: Ο σατιριστής γελοιοποιεί την τρέλα, άλλα τη σέβεται, γελάει για να μην κλάψει. Ο ψυχαναλυτής κάνει διάγνωση της τρέλας και την υποβιβάζει – κλαίει για να μη γελάσει. Εν ολίγοις, ο σατιριστής «απεχθάνεται» αυτούς που σατιρίζει, άλλα τους αντιμετωπίζει ως ίσους, ενώ ο ψυχαναλυτής «αγαπάει» αυτούς που αναλύει, άλλα τους αντιμετωπίζει ως κατώτερους.[89]

 

Ψυχαναλυτικές συναντήσεις: Οι θρησκευτικές τελετές εξιλέωσης (Γιόμ Κιπούρ)[90] των κοσμικών πιστών της «επιστήμης». Αντί να κάνουν προσφορές στο Θεό στα Εβραϊκά απαριθμώντας τις αμαρτίες τους, κάνουν προσφορές ο ένας στον άλλο στη διάλεκτο της ψυχανάλυσης, απαριθμώντας τους παραλογισμούς των γονιών τους.[91]

 

 

Ψυχαναλυτικό Τελετουργικό: Ο ιερέας βάζει τον μετανοούντα να γονατίσει. Ο ψυχαναλυτής βάζει τον ασθενή να ξαπλώσει. Και στις δυο περιπτώσεις, η φυσική διάταξη της συνάντησης συμβολίζει το κυρίαρχο θέμα της συναλλαγής μεταξύ αυτών που συμμετέχουν: Ο ιερέας θέλει να κάνει τον μετανοούντα να νιώσει ταπεινωμένος, ο ψυχαναλυτής θέλει να κάνει τον ασθενή να νιώσει ανίσχυρος.[92]

 

 

Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο: Μια σχολή όπου το διδακτικό προσωπικό αποτελείται από γέρους ή μεσήλικες, άντρες και γυναίκες, οι οποίοι ονομάζονται ψυχαναλυτές. Αυτοί συστηματικά εξευτελίζουν και βρεφοποιούν τους μαθητές, οι οποίοι είναι ψυχίατροι σχεδόν μεσήλικες. Οι μαθητές υπομένουν πρόθυμα αυτή την τελετή εξευτελισμού με την προσδοκία (που, συχνά, δεν εκπληρώνεται) ότι, όταν θα τους έχουν στερήσει τελείως κάθε προσωπική κρίση και την ικανότητα για τέτοια κρίση, θα μπορούν να επιβάλλουν μια παρόμοια μεταχείριση σε άλλους, να την ονομάζουν ψυχανάλυση και να πληρώνονται ακριβά γι’ αυτή.[93]

 

 

ΔΙΑΦΟΡΑ

Γιατρός

Μέσω της υπαλληλικής σχέσης, ο σύγχρονος γιατρός χάνει την ταυτότητα του ως σεμνός και ανεξάρτητος θεραπευτής που αμφισβητεί το δόγμα της κατεστημένης κοινωνικής εξουσίας και μετατρέπεται σε δουλοπρεπή υπηρέτη του κράτους.  Έτσι, μέσα από μια πορεία 4 περίπου αιώνων, ο γιατρός αποποιείται την Ιπποκράτεια εντολή να είναι υπηρέτης του πάσχοντος ατόμου και αναλαμβάνει το ρόλο του πολιτικού υπηρέτη που προστατεύει την υγεία της γραφειοκρατικής εξουσίας.[94]

 

Ιατρική

Εάν εκτιμούμε την ιατρική θεραπεία και δεν θέλουμε να τη μπερδεύουμε με την ιατρική καταπίεση, τότε πρέπει να αφήσουμε κάθε άνθρωπο ελεύθερο να ανακαλύψει την ιατρική του σωτηρία και να υψώσουμε ένα αδιαπέραστο τείχος ανάμεσα στην Ιατρική και το Κράτος.[95]

 

Εξουσία

Οι γιατροί, όπως και οι πολιτικοί ηγέτες, κατέχουν ένα μέτρο πραγματικής κοινωνικής εξουσίας. Η εξουσία είναι εξουσία. Δεν έχει σημασία ποιός την ασκεί: Ο Πάπας, ο πρίγκιπας, ο πολιτικός ή ο γιατρός. Καθένας τους μπορεί να καταπιέζει, να διώκει και να σκοτώνει εκείνους που υπόκεινται στην εξουσία του.[96]

 

 

Η εξέγερση ενάντια στην εξουσία ήταν και παραμένει το αληθινό αμάρτημα, το κλασσικό έγκλημα της ατομικής προσωπικότητας.[97]

 

Σε κάθε εξουσιαστικό κοινωνικό σχηματισμό, ο καθένας πρέπει να είναι κάτι. Μόνο ένα πράγμα δεν επιτρέπεται να είναι: Αταξινόμητος.[98]

 

Καταπίεση

Οι άνθρωποι καταπιέζονται με δύο θεμελιώδεις τρόπους: σωματικά και συμβολικά. Σωματικά, με τη φυλακή, τα ψυχιατρεία, κλπ. Και συμβολικά, με τα επαγγέλματα, τους κοινωνικούς ρόλους, κλπ. Ο συμβολικός κοινωνικός καταναγκασμός είναι ο πιο συνηθισμένος στην καθημερινή πορεία των κοινωνικών πραγμάτων. Όταν ο συμβολικός κοινωνικός καταναγκασμός αποτυγχάνει ή αποδεικνύεται ανεπαρκής, καλείται σε βοήθεια ο σωματικός κοινωνικός καταναγκασμός.[99]

 

Ομοφυλοφιλία

Η ομοφυλοφιλική συμπεριφορά, όπως η ετεροφυλοφιλική και η αυτο-ερωτική, συναντιέται στους ανώτερους πιθήκους και τους ανθρώπους που βιώνουν την ύπαρξή τους σε ένα ευρύ φάσμα πολιτιστικών συνθηκών.[100]

 

Η ψυχιατρική άποψη για την ομοφυλοφιλία δεν αποτελεί επιστημονική πρόταση αλλά ιατρική προκατάληψη.[101]

 

Η ψυχιατρική άποψη για την ομοφυλοφιλία δεν είναι τίποτε άλλο από ένα προσεκτική μεταμφίεση της θρησκευτικής άποψης για την ομοφυλοφιλία, η οποία εκτοπίστηκε. Και οι προσπάθειες για την ιατρική «θεραπεία» αυτής της συμπεριφοράς, δεν είναι παρά προσεκτικά μεταμφιεσμένες μέθοδοι για την καταστολή της.[102]

 

KARL KRAUS  (1874-1936)

Αφορισμοί για την ψυχανάλυση και την ψυχιατρική

 

Βιογραφικά στοιχεία

Καρλ Κράους (Karl Kraus), 18741936. Αυστριακός συγγραφέας, από τους σημαντικότερους στη γερμανόφωνη λογοτεχνία που αναδύθηκε στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα (Γκεόρκ, Ρίλκε, Μαν, Χοφμανσταλ, κ.α.). Σατιριστής, δοκιμιογράφος, δραματουργός και ποιητής. Έγραψε σάτιρες, θεατρικά έργα, κριτικές, δοκίμια, αφορισμούς και ποιήματα (λυρικά και σατιρικά).

Ήταν έξοχος τεχνίτης των αφορισμών και θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς γερμανόφωνους σατιριστές του 20ου αιώνα. Είναι ιδιαίτερα γνωστός για την πνευματώδη κριτική του στον τύπο, τη Γερμανική κουλτούρα, την Αυστριακή πολιτική, την ψυχιατρική, την ψυχολογία και την ψυχανάλυση.

1874: Γεννήθηκε στο Gitschin της Βοημίας, το σημερινό Jicin της Τσεχίας. Ήταν γόνος πλούσιας εβραϊκής οικογένειας.

1877: Η οικογένειά του μετακομίζει στη Βιέννη.

1892: Γράφεται στη νομική σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης και αρχίζει να δημοσιεύει κείμενά του στο περιοδικό Wiener Literaturzeitung.

1894: Αλλάζει αντικείμενο σπουδών. Προσανατολίζεται στη φιλοσοφία και τη Γερμανική φιλολογία.

1896: Εγκαταλείπει το πανεπιστήμιο χωρίς να πάρει πτυχίο.

1896: Αρχίζει να δουλεύει ως ηθοποιός, διευθυντής σκηνής και ερμηνευτής, σε συνεργασία με την ομάδα Jung Wien (Young Vienna).

1897: Δημοσιεύει τη δηκτική σάτιρα Κατεδαφισμένη Λογοτεχνία (Die demolierte Literatu). Αναλαμβάνει ανταποκριτής στη Βιέννη της εφημερίδας Breslauer Zeitung.

1898: Ως ασυμβίβαστος υπέρμαχος της αφομοίωσης των Εβραίων, έρχεται σε σύγκρουση με τον σιωνιστή Theodor Herzl, με την πολεμική του Ένα Στέμμα για τη Σιών (1898).

1899: Αποκηρύττει τον Ιουδαϊσμό.

1899: Κυκλοφορεί το περιοδικό Ο Πυρσός (Die Fackel), το οποίο συνέχισε να εκδίδει, να διευθύνει και να γράφει μέχρι το θάνατό του (1936).

1911: Ασπάζεται τον καθολικισμό (και τον εγκαταλείπει το 1923).

1913: Συνδέεται με την βαρόνη Sidonie Nadherny von Borutin (1885-1950). Η σχέση τους συνεχίζεται μέχρι το θάνατό του. Δεν παντρεύτηκε ποτέ.

1936: Πεθαίνει στη Βιέννη.

 

Το Έργο του

• Η πλήρης γερμανική έκδοση των έργων του καλύπτει 14 τόμους (K. Kraus: Werke, Επιμ. H. Fischer, 14 τόμοι, Munich, Kosel Verlag, 1952-1963).

• Η πλήρης έκδοση του περιοδικού Die Fackel (Ο Πυρσός) που εξέδιδε μόνος του επί 37 χρόνια (1899-1936), καταλαμβάνει 37 τόμους.

• Έργο της ζωής του ήταν το περιοδικό Die Fackel (Ο Πυρσός), στο οποίο δημοσιεύτηκε, σχεδόν αποκλειστικά, το έργο του Kraus. Μέσα σε 37 χρόνια, (1899-1936), βγήκαν συνολικά 922 τεύχη, τα περιλαμβάνουν 22.500 σελίδες, με 6.000.000 λέξεις. Η Αυστριακή Ακαδημία Επιστημών καταχώρησε όλο αυτό το τεράστιο έργο στο Διαδίκτυο (http://corpus1.aac.ac.at/fackel).

• Από τις σελίδες του Die Fackel, ο Kraus ασκούσε κριτική στην υποκρισία, την ψυχανάλυση, τη διαφθορά της αυτοκρατορίας των Αψβούργων, τον εθνικισμό του παν-γερμανικού κινήματος, τις οικονομικές πολιτικές της ελεύθερης αγοράς και άλλα. Στόχος του ήταν η διαφθορά, οι δημοσιογράφοι και η αχρεία συμπεριφορά. Ο Kraus διασφάλισε την πλήρη ανεξαρτησία του περιοδικού, χρηματοδοτώντας το ο ίδιος.

• Παράλληλα με τη συγγραφική του δραστηριότητα, ο Kraus οργάνωσε πολυάριθμες δημόσιες εκδηλώσεις που είχαν με μεγάλη απήχηση: Μεταξύ 1892 και 1936, έδωσε περίπου 700 παραστάσεις με αναγνώσεις από έργα μεγάλων συγγραφέων και εκτέλεσε οπερέτες του Offenbach, στις οποίες ο ίδιος τραγουδούσε όλους τους ρόλους με συνοδεία πιάνου.

• Κορυφαίο αριστούργημα του Kraus θεωρείται το Οι Τελευταίες Ημέρες της Ανθρωπότητας (Die letzten Tage der Menschheit), ένα τεράστιο σατιρικό θεατρικό έργο για τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, το οποίο συνδυάζει διαλόγους και επίκαιρα ντοκουμέντα, με μια αποκαλυπτική φαντασία.

• Τελευταίο έργο του Kraus ήταν Η Τρίτη Βαλπούργεια Νύχτα (Die Dritte Walpurgisnacht), μια αντιναζιστική πολεμική, την οποία απέφυγε να εκδώσει όσο ζούσε, εξαιτίας του φόβου για τις αντιδράσεις των Ναζί, που είχαν ήδη καταλάβει την εξουσία στη Γερμανία το 1933. Εκτεταμένα αποσπάσματά της δημοσιεύτηκαν στην απολογία του για τη σιωπή του κατά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, με τίτλο Γιατί δεν Εκδίδεται το Fackel (Warum die Fackel nicht erscheint), μια έκδοση του περιοδικού του με 315 σελίδες.


 Εργογραφία

Πλήρης γερμανική έκδοση των έργων του: 14 τόμοι.

Πλήρης έκδοση του περιοδικού Die Fackel (Ο Πυρσός): 37 τόμοι.

Κυριότερα έργα του:

1898: Ένα στέμμα για τη Σιών

1899: Η κατεδαφισμένη λογοτεχνία

1908: Ηθική και Εγκληματικότητα

1909: Ρήσεις και Αντιρρήσεις

1910: Ο Χάινε και οι συνέπειες

1910: Το Σινικό Τείχος

1912: Για τον εαυτό μου και τον Κόσμο

1913: Ο Νεστρόι και οι Μεταγενέστεροι

1916: Έμμετροι Λόγοι Ι

1917: Έμμετροι Λόγοι II

1918: Έμμετροι Λόγοι III

1918: Νύχτες

1919: Παγκόσμιο Δικαστήριο, 2 τόμοι.

1919: Έμμετροι Λόγοι IV

1919: Μπαλάντα του Παπαγάλου

1919: Πέτερ Άλτενμπεργκ

1920: Έμμετροι Λόγοι V

1920: Επιλογή Ποιημάτων

1921: Λογοτεχνία ή Θα δούμε τι θα γίνει

1922: Έμμετροι Λόγοι VI

1922: Η συντέλεια του κόσμου δια της μαύρης μαγείας

1922: Οι Τελευταίες Ημέρες της Ανθρωπότητας,

1923: Έμμετροι Λόγοι VII

1923: Νεφελοκοκκυγία

1923: Ονειροπόλημα

1924: Θέατρο ονείρου

1925: Έμμετροι Λόγοι VIII

1927: Επιγράμματα

1928: Οι ακατανίκητοι

1929: Λογοτεχνία και Ψεύδος

1930: Έμμετροι Λόγοι IX

1931: Επίκαιρες Στροφές

1933: Άντολφ Λόος, Επιτάφιος

1933: Σονέτα του Σαίξπηρ

1935: Η Γλώσσα (εκδόθηκε το 1937)

1935: Η Τρίτη Βαλπούργεια Νύχτα (εκδόθηκε το 1952)

 

Εκδόθηκαν στη Ελληνική

Karl Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις (Αθήνα, Οπερα, 1992)

 


Αφορισμοί του Karl Kraus

Δεν έκανα τίποτα παραπάνω από το να δείξω ότι υπάρχει μια διάκριση ανάμεσα σε μια λήκυθο και σε ένα δοχείο νυκτός. Αυτή η διάκριση είναι που παρέχει στην κουλτούρα χώρο για να αναπτυχθεί.

Όσοι αδυνατούν να κάνουν αυτή τη διάκριση, χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: Σε εκείνους που χρησιμοποιούν τη λήκυθο ως δοχείο νυκτός και σε εκείνους που χρησιμοποιούν το δοχείο νυκτός ως λήκυθο.

Karl Kraus

Ψυχανάλυση

Η ψυχανάλυση είναι μια πράξη εκδίκησης, διαμέσου της οποίας η κατωτερότητα του αναλυτή μεταμορφώνεται σε ανωτερότητα. Ο αναλυόμενος τείνει να θεωρεί τον εαυτό του κατώτερο από τον γιατρό. Γι’ αυτό το λόγο σήμερα, οποιοσδήποτε ηλίθιος θέλει να θεραπεύει κάθε ιδιοφυΐα.[103]

Ψυχανάλυση είναι η αρρώστια των χειραφετημένων Εβραίων.[104]

\

Ψυχανάλυση είναι η ψυχοπάθεια εκείνη που νομίζει ότι θεραπεύει.[105]

Πριν από τον Freud, οι γιατροί προειδοποιούσαν ότι η θεραπεία θα μπορούσε ίσως να αποβεί χειρότερη από την αρρώστια. Σήμερα, θα πρέπει να προειδοποιούν ότι υπάρχει μια θεραπεία που είναι αρρώστια, και ονομάζεται ψυχανάλυση.[106]

Σκουπίζεις έξω από το κατώφλι της συνείδησης του άλλου, μόνο όταν το δικό σου σπίτι είναι βρόμικο.[107]

Μας προειδοποιούν ότι η ψυχανάλυση έχει καταστεί απειλή. Ανοησίες. Ήταν απειλή από τη στιγμή της γέννησής της.[108]

Η ψυχανάλυση είναι μια μέθοδος που μετατρέπει έναν ανίδεο σε «ειδικό», και όχι έναν ασθενή σε υγιή.[109]

Η ψυχολογία (ψυχανάλυση) είναι η ισχυρότερη θρησκεία: μετατρέπει την αμφιβολία σε μακαριότητα. Και, καθώς η αδυναμία εκτρέφει την υπεροψία και όχι την ταπεινοφροσύνη, αυτό το νέο δόγμα απολαμβάνει μεγάλη εγκόσμια επιτυχία και κυριαρχεί πάνω σε όλες τις άλλες δοξασίες και θρησκείες.[110]

 

 

Ψυχαναλυτές

Ο θεός έκανε τον άνθρωπο από τη λάσπη. Ο ψυχαναλυτής τον ξαναγυρίζει στη λάσπη.[111]

 

Ψυχανάλυση είναι το επάγγελμα των άσεμνων και λάγνων ψυχαναλυτών που εξηγούν τα πάντα στον κόσμο, εκτός από το τί κάνουν οι ίδιοι για να καταπιέσουν τη σεξουαλικότητα.[112]

 

Εάν η ανθρωπότητα, με όλα τα μειονεκτήματά της, είναι ένας οργανισμός, τότε οι ψυχαναλυτές είναι τα περιττώματα της. Η ψυχανάλυση είναι ένα επάγγελμα, στον τίτλο του οποίου οι λέξεις «ψυχή» (psyche) και «πρωκτός» (anus) είναι ενωμένες.

 

Ψυχολόγοι (ψυχαναλυτές): Αποκαλύπτουν το επουσιώδες, καταχρώνται το σημαντικό.[113]

 

Πολλοί άνθρωποι είναι άρρωστοι. Αλλά μόνο οι ψυχαναλυτές θεωρούν πως αυτό είναι κάτι για το οποίο πρέπει κανείς να είναι περήφανος.[114]

Οι ψυχαναλυτές βάζουν χέρι στα όνειρά μας σα να πρόκειται για τις τσέπες μας.[115]

Ο κίνδυνος που εγκυμονεί η ψυχανάλυση έγκειται στο ότι διάφοροι άνθρωποι που δεν έχουν ένα ικανοποιητικό επάγγελμα και μια ύπαρξη με νόημα, καθώς και διάφοροι μισο-θεραπευμένοι νευρωτικοί, ξαφνικά ανακαλύπτουν ένα υψηλό λειτούργημα στη ζωή και αποφασίζουν να γίνουν ψυχαναλυτές: Συνειδητοποιούν ότι η αποστολή τους είναι να κάνουν την ανθρωπότητα ευτυχισμένη μέσω της ψυχανάλυσης.

Ψυχαναλυόμενοι

 

Παιδόμορφες προσωπικότητες, που ξέχασαν να προσεύχονται αλλά έμαθαν να ανακρίνονται εντατικά από ψυχαναλυτές, στο τέλος, μαθαίνουν να προσεύχονται και πάλι: Απάλλαξέ μας από την ανάλυση.[116]

Ψυχαναλυτής προς αναλυόμενο: Αποχαιρετιστήρια παρατήρηση του αναλυτή στο τέλος μιας μακροχρόνιας ψυχαναλυτικής θεραπείας: «Δεν μπορείς να θεραπευτείς γιατί είσαι άρρωστος».[117]

Ψυχαναλυτής προς αναλυόμενο: «Η επιτυχία της δουλειάς μας για την κατανίκηση του μαζοχισμού σου, είναι φανερή. Πιστεύω ότι το τωρινό πρόβλημα σου θα έπρεπε να αποδοθεί στην άμβλυνση των αντιστάσεών σου και θα ξαναρχίσουμε την αναλυτική εργασία». Πάντα ήξερα τί ήταν η ψυχανάλυση, τουλάχιστον στην εφαρμοσμένη πρακτική: Ένας εβραϊκός κομπογιαννιτισμός για την ψυχή. Τώρα ξέρω και ποια είναι η αξία της.[118]


Ψυχαναλυτική Γλώσσα

 

Ασυνείδητο: Οι Εβραίοι ελέγχουν τον τύπο και την αγορά. Τώρα, ελέγχουν και το ασυνείδητο.[119]

Ασυνείδητο:  Το ασυνείδητό μου γνωρίζει περισσότερα για τη συνείδηση των ψυχολόγων από όσα γνωρίζει η συνείδηση των ψυχολόγων για το ασυνείδητό μου.[120]

Ασυνείδητο: Η ερμηνεία του ασυνείδητου είναι μια ωραία άσκηση για το ενσυνείδητο. Όμως, σε αυτή την άσκηση, το ασυνείδητο καταφέρνει πάντα να μπερδεύει το ενσυνείδητο.[121]

Αντίσταση: Γιατί δεν μπορεί ο ασθενής να κατευθύνει τις παρορμητικές του ενέργειες κατά του αναλυτή, αφού ο αναλυτής στρέφει τις συνειδητές του ενέργειες κατά του ασθενή;

Υστερία: Ο αισθησιασμός δεν θυμάται τίποτε από όσα έκανε. Η υστερία θυμάται όλα όσα δεν έκανε.[122]

Υστερία: Το γάλα της μητρότητας που πήγε χαμένο.[123]

Υστερία: Στα χρόνια του Μεσαίωνα η ανθρωπότητα είχε καταντήσει υστερική, επειδή δεν είχε απωθήσει σωστά τις σεξουαλικές εμπειρίες της ελληνικής εφηβείας της.[124]

Φετιχιστής: Η τραγικότερη μοίρα στον κόσμο θα πρέπει να είναι αυτή του φετιχιστή που αγωνίζεται να πάρει μόνο το παπούτσι μιας γυναίκας, αλλά παίρνει ολόκληρη τη γυναίκα.[125]

Ψυχοπαθολογία: Αν δεν υπάρχει τίποτα το κακό σε έναν άνθρωπο, ο καλύτερος τρόπος, για να τον θεραπεύσεις είναι να του εξηγήσεις από ποια αρρώστια υποφέρει.[126]

 

Ψυχανάλυση και Τέχνη

Ο ιερός χώρος στον οποίο προσφέρει λατρεία ο καλλιτέχνης έχει καταληφθεί τώρα από τις βρώμικες μπότες των ψυχαναλυτών.[127]

Ο «ψυχαναλυτής» Wilhelm Stekel δηλώνει δημόσια ότι «κάθε ποιητής είναι νευρωτικός».[128]

Ο κύριος στόχος της ψυχανάλυσης είναι να αποδώσει την τέχνη σε διανοητική ασθένεια, και κατόπιν να οδηγήσει την ασθένεια στο αρχικό σημείο απ’ όπου έχει προέλθει, σύμφωνα με το αναλυτικό δόγμα, δηλαδή, την τουαλέτα.[129]

Οι ψυχογιατροί ασχολούνται τώρα με τους ποιητές οι οποίοι προσέρχονται, μεταθανατίως, στα ιατρεία τους για τσεκ-απ.[130]

Οι ψυχαναλυτές ξέρουν πώς ακριβώς δημιουργήθηκε η όπερα του Richard Wagner O Ιπτάμενος Ολλανδός (The Flying Dutchman): «Από τις φαντασιώσεις του Richard Wagner κατά την παιδική του ηλικία, από τις επιθυμίες του όταν ήταν μικρό παιδί για μεγαλοποίηση, για να γίνει τόσο μεγάλος όσο ο πατέρας του, για να κάνει ό,τι έκανε ο πατέρας του, εν συντομία, για να πάρει τη θέση του πατέρα του».

Δεδομένου ότι οι ψυχαναλυτές επιμένουν πως αυτές οι επιθυμίες διακατέχουν όλα τα μικρά παιδιά, οι ερωτήσεις που πρέπει να απαντήσουν είναι:

Ποιες ειδικά εντυπώσεις και κλήσεις του Wagner –και μόνο του Wagner αποκλειστικά– οδήγησαν στη δημιουργία του Flying Dutchman;

Γιατί, από όλους τους άνδρες του κόσμου, μόνο ένας, ονόματι Wagner, δημιούργησε αυτό το έργο;

Οι περισσότεροι από τους άλλους Wagner, εξαιτίας της επιθυμίας τους να μοιάσουν τους πατεράδες τους, έγιναν χρηματιστές ή δικηγόροι, οδηγοί ή μουσικοκριτικοί. Εκείνοι που ονειρεύονταν να γίνουν ήρωες, έγιναν ψυχολόγοι.[131]

Οι προσπάθειες της ψυχανάλυσης να ερμηνεύσει την ιδιοφυΐα δεν είναι παρά οι άμυνες της μετριότητας απέναντί της και εναντίον της.[132]


ΔΙΑΦΟΡΑ

 

Άνδρες – Γυναίκες

Δεν είμαι υπέρ των γυναικών. Είμαι εναντίον των ανδρών.[133]

Τι απέγινε εκείνη η γυναίκα, που οι ατέλειές της αποτελούσαν ένα τέλειο σύνολο;[134]

«Τα δικαιώματα των γυναικών» είναι καθήκοντα των αντρών.[135]

 

Ευεργέτιδες γίνονται συνήθως οι γυναίκες που δεν μπορούν πια να ευεργετήσουν κάποιον με τα θέλγητρά τους.[136]

 

Ηθική ευθύνη. Αυτό που λείπει από τον άντρα, όταν το απαιτεί από τη γυναίκα.[137]

Αλίμονο στο φτωχό κορίτσι που παρεκκλίνει από το δρόμο της αμαρτίας.[138]

 

Το γεγονός ότι μια γυναίκα καταστρέφει έναν κοινό θνητό, αποτελεί μια φτωχή αποζημίωση για το ότι δεν εμπνέει έναν ποιητή.[139]

 

Υπάρχουν γυναίκες που έχουν κολλήσει στο πρόσωπο τους περισσότερα ψέματα από όσα χωρούν πάνω σε αυτό: Ψέματα, που αφορούν το φύλο, την ηθική, την καταγωγή, την κοινωνία, το κράτος, την πόλη. Και εάν, μάλιστα, τυχαίνει να είναι και Βιεννέζες, τη συνοικία, ακόμα και το στενό.[140]

 

Αλήθεια

Γνήσιες αλήθειες είναι αυτές που μπορούν να εφευρεθούν.

Αφορισμός

 

Ένας αφορισμός ποτέ δεν μπορεί να είναι ολόκληρη η αλήθεια. Είναι ή μισή αλήθεια ή μια αλήθεια και μισή.[141]

Άνθρωποι

Ο διάβολος είναι πολύ αισιόδοξος εάν νομίζει ότι μπορεί να κάνει τους ανθρώπους χειρότερους από ό,τι είναι.[142]

Ο κόσμος είναι μια φυλακή, στην οποία είναι προτιμότερη η απομόνωση.[143]

Ο κόσμος απαιτεί να είμαστε υπεύθυνοι απέναντι σε αυτόν και όχι απέναντι στον εαυτό μας.[144]


Βλακεία

Η βλακεία αμύνεται ενάντια στο σαρκασμό σφοδρότερα από ό,τι η προστυχιά ενάντια στη μομφή. Γιατί η προστυχιά ξέρει καλά ότι η κριτική είναι δικαιολογημένη. Ενώ η βλακεία δεν το πιστεύει.[145]

Με τι συναίσθημα υπεροχής μεταχειρίζεται το χρόνο ένας ανόητος. Ή τον τρώει ή τον σκοτώνει. Ποτέ μέχρι σήμερα δεν ακούστηκε ότι ο χρόνος έφαγε ή σκότωσε έναν ανόητο.[146]

Γάμος

 

Γάμος: Η ένωση κακίας και μαρτυρίου.[147]

Γλώσσα

 

Η γλώσσα είναι η μητέρα και όχι η υπηρέτρια της σκέψης.[148]

Πιο ακαταλαβίστικα από όλους, μιλούν εκείνοι για τους οποίους η γλώσσα έχει σκοπό να τους διευκολύνει να γίνονται καταληπτοί.[149]

 

Δημαγωγία

Το μυστικό του δημαγωγού είναι να φροντίζει να φαίνεται τόσο ηλίθιος όσο και οι ακροατές του, και, έτσι, οι ακροατές του να πιστεύουν ότι είναι τόσο έξυπνοι όσο αυτός.[150]

 


Δημοκρατία

Δημοκρατία: Η ευκαιρία να γίνεις σκλάβος του καθενός.[151]

Η δημοκρατία χωρίζει τους ανθρώπους σε εργαζόμενους και αργόσχολους. Αλλά, δεν προβλέπει τίποτα για εκείνους που δεν έχουν χρόνο να δουλέψουν.[152]

 

Διαστροφές

Στη ρητορική, μιλάμε για μεταφορά όταν μια λέξη «δεν χρησιμοποιείται με το σωστό της τρόπο». Έτσι,  μεταφορές είναι οι διαστροφές της γλώσσας, και διαστροφές είναι οι μεταφορές του έρωτα.[153]

 

Διαφθορά

Η διαφθορά είναι χειρότερη από την πορνεία. Η πορνεία θα μπορούσε ίσως να απειλήσει την ηθική ενός ατόμου. Η διαφθορά απειλεί σταθερά την ηθική ολόκληρης της χώρας.

Εγκράτεια

 

Εγκράτεια: Η εγκράτεια εκδικείται πάντα. Ένας βγάζει σπυριά, άλλος νόμους περί σεξουαλικής συμπεριφοράς.[154]

 

Εκπαίδευση

Εκπαίδευση: Πάρα πολλοί την αρχίζουν. Αρκετοί τη συνεχίζουν. Λίγοι την ολοκληρώνουν.[155]


Ιατρική

Ιατρική: «Τα λεφτά σου και τη ζωή σου».[156]

Ιατρική: Με πόση έλλειψη φαντασίας περιγράφει η ιατρική τα συμπτώματα μιας πάθησης. Τα κάνει και ταιριάζουν πάντα στις κατά φαντασία ασθένειες.[157]

Πέθανε: Τον τσίμπησε το φίδι του Ασκληπιού.[158]

Μαστροποί

Μαστροποί: Οι φύλακες των θεσμών.[159]

 

Προαγωγός

 

Προαγωγός: Στήριγμα για τη γυναίκα. Αν τον χάσει, τότε μπορεί εύκολα να ξεπέσει.[160]

 

Παρθενία

 

Παρθενία: Το ιδεώδες εκείνων που θέλουν να διακορεύσουν.[161]

 


Σεξουαλικότητα

Η παλιά επιστήμη αρνούταν τη σεξουαλικότητα των ενηλίκων. Η νέα ισχυρίζεται ότι τα παιδιά αισθάνονται ηδονή κατά την αφόδευση. Η παλιά ήταν καλύτερη γιατί, μπορούσε, τουλάχιστον, να αντικρουστεί από εκείνους στους οποίους αναφερόταν.[162]

Εάν μια γυναίκα δεν προσφέρει σεξουαλική ικανοποίηση σε έναν άνδρα, και αυτός την επιδιώκει με μια άλλη γυναίκα, είναι κτήνος. Εάν ένας άνδρας δεν προσφέρει σεξουαλική ικανοποίηση σε μια γυναίκα, και αυτή δεν την επιδιώκει με έναν άλλο άνδρα, είναι υστερική. Ο Από Μηχανής Φαλλός (Phallus ex machina).[163]

Ένας άνδρας που κομπάζει ότι μυεί μια γυναίκα στα μυστήρια του έρωτα, είναι σαν τον τουρίστα που -φθάνοντας στο σιδηροδρομικό σταθμό- προσφέρεται να περιηγήσει έναν ξεναγό στα αξιοθέατα της πόλης.[164]

 

Ο άνδρας αντιμετωπίζει τη γυναίκα σαν να είναι ένα δροσιστικό ποτό που σβήνει τη δίψα του. Δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι η γυναίκα μπορεί να είναι εκείνη που είναι πραγματικά διψασμένη.[165]

 


Ψυχιατρική

 

Η διαφορά μεταξύ του παλιού και του νέου δόγματος της ψυχιατρικής: Το πρώτο ενοχοποιεί τον αποκλίνοντα. Το δεύτερο εγκωμιάζει τον κατώτερο.[166]

 

Ψυχίατρος

 

Η διαφορά ανάμεσα στον ψυχίατρο και στους υπόλοιπους αντιστοιχεί περίπου με τη διαφορά ανάμεσα στην κυρτή και την κοίλη παραφροσύνη.[167]

 

Υποκρισία

Ο υποκριτής μπορεί να κάνει οτιδήποτε: μπορεί να αμαρτάνει και μπορεί να μετανιώνει γι’ αυτό. Αλλά, αμαρτάνοντας δεν γίνεται χειρότερος και μετανιώνοντας δεν γίνεται καλύτερος.[168]


[1] T.Szasz: Heresies, σ. 118. Αιρετικά, σ. 134.

[2] T.Szasz: Heresies, σ. 119. Αιρετικά, σ. 135

[3] T.Szasz: Heresies, σ. 125. Αιρετικά, σ. 143

[4] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 292

[5] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 485

[6] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 16

[7] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 24

[8]  T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 27

[9] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 27

[10] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 55

[11] T.Szasz: Ideology and Insanity (1970).

[12] T.Szasz: Ο Μύθος της Ψυχικής Αρρώστιας

[13] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 13

[14] T.Szasz: Ο Μύθος της Ψυχικής Αρρώστιας.

[15] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. σ. 51

[16] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 215.

[17] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 36.

[18] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 24

[19] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 25.

[20] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 484.

[21] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 92.

[22] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 87

[23] T.Szasz: Συνεντ. στην II Giornale (εφ. Θεσσαλονίκη, 8-7-1975).

[24] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 30

[25] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 118.

[26] T.Szasz: Heresies, σ. 123. Αιρετικά, σ. 140.

[27] «On suicide» (Time, 25-11-1966, σ. 48 και Med. World News, 9-6-1967, σ. 28).

[28] T.Szasz: Heresies, σ. 120. Αιρετικά, σ. 138.

[29] T.Szasz: Ideology and Insanity (1970).

[30] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 85

[31] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 273.

[32] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 122.

[33] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 14.

[34] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 103.

[35] T.Szasz: Heresies, σ. 118. Αιρετικά, σ. 135.

[36] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 61.

[37] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 58.

[38] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 60.

[39] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 112.

[40] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 136.

[41] T.Szasz: Heresies, σ.. Αιρετικά, σ. 148.

[42] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 100.

[43] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 101.

[44] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 15.

[45] T.Szasz, Law, Liberty, and Psychiatry

[46] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 141.

[47] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 139.

[48] Τ.Szasz: Συνέντ. στη Le Monde (Βήμα, 21-2-1982).

[49] T.Szasz: Heresies, σ. 116. Αιρετικά, σ. 133.

[50] T.Szasz: Heresies, σ. 118. Αιρετικά, σ. 134.

[51] T.Szasz: Heresies, σ. 123. Αιρετικά, σ. 141.

[52] T.Szasz: The Second Sin. σ. 113.

[53] T.Szasz: Heresies, σ. 123. Αιρετικά, σ. 141.

[54] T.Szasz: Heresies, σ. 115. Αιρετικά, σ. 131.

[55] T. Szasz: Heresies, σ. 115. Αιρετικά, σ. 131.

[56] T.Szasz: Heresies, σ. 117. Αιρετικά, σ. 134.

[57] T.Szasz: Heresies, σ. 116. Αιρετικά, σ. 132.

[58] T.Szasz: Heresies, σ. 116. Αιρετικά, σ. 132.

[59] T.Szasz: Heresies, σ. 117. Αιρετικά, σ. 133.

[60] T.Szasz: Heresies, σ. 123. Αιρετικά, σ. 140.

[61] T.Szasz: Heresies, σ. 122. Αιρετικά, σ. 140.

[62] T.Szasz: Heresies, σ. 138.

[63] T.Szasz: Heresies, σ. 138.

[64] T.Szasz: The Second Sin, σ. 92. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 114.

[65] T.Szasz: Heresies, σ. 126. Αιρετικά, σ. 144

[66] T.Szasz: Heresies, σ. 139.

[67] T.Szasz: Heresies, σ. 137. Αιρετικά, σ. 153.

[68] T.Szasz: Heresies, σ. 138

[69] T.Szasz: The Second Sin, σ. 96. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 114.

[70] T.Szasz: Heresies, σ. 140

[71] T.Szasz: Heresies, σ. 137

[72] T.Szasz: Heresies, σ. 137

[73] T.Szasz: The Second Sin, σ. 93. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 114.

[74] T.Szasz: The Second Sin, σ. 94. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 117.

[75] T.Szasz: The Second Sin, σ. 95. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 118.

[76] T.Szasz: The Second Sin, σ. 93. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 114.

[77] T.Szasz: Heresies, σ. 141

[78] T.Szasz: The Second Sin, σ. 94. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 117.

[79] T.Szasz: The Second Sin, σ. 93. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 114.

[80] T.Szasz: Heresies, σ. 142

[81] T.Szasz: The Second Sin, σ. 93. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 114.

[82] T.Szasz: The Second Sin, σ. 92. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 114.

[83] T.Szasz: Heresies, σ. 137

[84] S.Freud: Letter 56, to Wilhelm Fliess, 17-1-1897, SE, τ. I, σ. 242.

[85] T.Szasz: The Second Sin, σ. 92. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 114.

[86] T.Szasz: The Second Sin, σ. 91. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 116.

[87] T.Szasz: Heresies, 1976), σ. 142

[88] T.Szasz: The Second Sin, σ. 96. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 119.

[89] T.Szasz: Heresies, σ. 141

[90] Η σημαντικότερη θρησκευτική γιορτή των Εβραίων.

[91] T.Szasz: The Second Sin, σ. 94. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 116.

[92] T.Szasz: Heresies, σ. 141

[93] T.Szasz: The Second Sin, σ. 91. Το Δεύτερο Αμάρτημα, σ. 116.

[94] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας,

[95] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 322.

[96] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 343.

[97] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 181.

[98] T.Szasz: Law, Liberty, and Psychiatry, σ. 29.

[99] T.Szasz: Law, Liberty, and Psychiatry, σ. 29.

[100] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 293.

[101] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 315.

[102] T.Szasz: Βιομηχανία της Τρέλας, σ. 309

[103] Fackel, τχ.. 376/77 (Μάιος 1913), σ. 20.

[104] Fackel, τχ. 387/88 (Νοέμ. 1913), σ. 18. Ο Kraus ήταν Εβραίος.

[105] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις (Opera, 1992), σ. 142.

[106] Fackel, τχ,. 376/77 (Μάιος 1913), σ. 21.

[107] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 142

[108] Fackel, τχ. 668/675 (Δεκ. 1924), σ. 148.

[109] Fackel, τχ.. 256 (Ιούνιος 1908), σ. 19..

[110] Fackel, τχ.. 376/377 (Μάιος 1913), σ. 22.

[111] Fackel, τχ. 389/390 (Δεκ. 1913), σ. 33.

[112] Fackel, τχ. 300 (Απρ. 1910), σ. 26.

[113] Fackel, τχ. 309/310 (Οκτ. 1910), σ. 40.

[114] Fackel, τχ. 376/377 (Μάϊος 1913), σ. 21.

[115] Fackel, τχ. 376/377 (Μάϊος 1913), σ. 22.

[116] Fackel, τχ. 381/383 (Σεπτ. 1913), σ. 73.

[117] Fackel, τχ. 381/83 (Σεπτ. 1913), σ. 73.

[118] Fackel, τχ. 847/851, (Μάρτ. 1931), σ. 48

[119] Fackel, τχ.. 300 (Μάρτ. 1910), σ. 27. Ο Κ.Κράους ήταν Εβραίος.

[120] Fackel, τχ.. 445/453 (Ιαν. 1917), σ. 1.

[121] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 140

[122] Fackel, τχ.. 376/377 (Μάιος 1913), σ. 18.

[123] K. Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 41

[124] K. Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 41

[125] Fackel, τχ.. 256 (Ιούνιος 1908), σ. 25

[126] Fackel, τχ.. 251/252 (Απρ. 1908), σ. 41.

[127] Fackel, τχ.. 445/453 (Ιαν. 1917), σ. 9.

[128] Stekel Wilhelm: Discussion, ο.π., II, σ. 221

[129] Fackel, τχ.. 381/383 (Σεπτ. 1913), σ. 74.

[130] Fackel, τχ.. 360/362 (Νοέμ. 1912), σ. 7.

[131] Fackel, τχ. 376/377 (Μάιος 1913), σ. 21.

[132] Fackel, τχ.. 376/77 (30-5-1913), σ. 20.

[133] Fackel, τχ.. 360/362 (Νοέμ. 1912), σ. 25.

[134] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 131

[135] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 40

[136] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 33

[137] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 36

[138] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 39

[139] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 131

[140] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 131

[141] Fackel, τχ.. 270/271 (Ιαν. 1909), σ. 32

[142] Fackel, τχ. 277/278 (Μάρτ. 1909), σ. 60

[143] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 47

[144] Fackel, τχ. 336/337 (Νοέμ. 1911), σ. 42

[145] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 43

[146] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 43

[147] Fackel, τχ. 389/390 (Δεκ. 1913), σ. 35

[148] Fackel, τχ.. 288 (Οκτ. 1909)

[149] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 46

[150] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 50

[151] Fackel, τχ. 303 (Οκτ. 191), σ. 1

[152] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 49

[153] Fackel, τχ.. 256 (Ιούνιος 1908), σ. 25

[154] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 37

[155] Fackel, τχ. 277/278, (Μάρ. 1909), σ. 58

[156] Fackel, τχ. 272/273 (Φεβρ. 1909), σ. 43

[157] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 51

[158] Fackel, τχ. 274 (Φεβρ. 1909), σ. 24

[159] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 38

[160] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 39

[161] K.Kraus: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, σ. 36

[162] Fackel, τχ. 256 (Ιούνιος 1908), σ. 22

[163] Fackel, τχ. 229 (Ιούλιος 1907), σ. 7

[164] Fackel, τχ. 202 (Απρ. 1906), σ. 2.

[165] Fackel, τχ.. 259/260 (Ιούλιος 1908), σ. 42.

[166] Fackel, τχ. 300 (Απρ. 1910), σ. 26

[167] Fackel, τχ. 166 (Οκτ. 1904), σ. 4.

[168] Fackel, τχ. 406/412 (Οκτ. 1915), σ. 13