Ο “Φαντομάς του Βελιγραδίου”, ο αστικός θρύλος των 70ς που έγινε ταινία

Ο “Φαντομάς του Βελιγραδίου” (Beogradski Phantom)

Ένας αστικός θρύλος των ’70ς που έγινε κινηματογραφική ταινία


Ο «Φαντομάς του Βελιγραδίου» είναι ένας αστικός μύθος για έναν νεαρό που έκλεψε μια λευκή Porsche 911 f Targu, και επί νύχτες έκανε τρελές κούρσες στο κέντρο της πόλης, αψηφώντας την αστυνομία, για τη χαρά πολλών πολιτών που τον επευφημούσαν. Κατά τη διάρκεια ενός αυστηρού καθεστώτος, αυτό το αξιοθέατο ήταν ένα σημαντικό περιστατικό και οι αρχές έσπευσαν να απομακρύνουν τον «φαντομά» προτού ο Πρόεδρος Τίτο (Josip Broz Tito) επιστρέψει στη χώρα από μια σύνοδο κορυφής των αδέσμευτων στην Αβάνα.

Το παρατσούκλι «Φαντομάς” (Phantom) πιθανότατα δημιουργήθηκε, επειδή κανείς δεν ήξερε ποιος ήταν ο άνδρας, γιατί το έκανε αυτό και επειδή η αστυνομία δεν κατάφερε να τον πιάσει.


Όλα αυτά συνέβησαν το 1979, όταν ο Τίτο βρισκόταν στην Κούβα. Η κοινωνική ζωή στο Βελιγράδι ήταν κάπως βαρετή και όλα επιφανειακά φαινόταν τακτοποιημένα, αν και υπέβοσκε μια λαϊκή δυσαρέσκεια. Ο νεαρός ήταν αντίθετος με αυτό το σύστημα. Ήταν γνωστό, εξαιτίας των τηλεφωνημάτων του στο ραδιόφωνο, πότε ακριβώς θα έτρεχε ο Φαντομάς στο κέντρο της πόλης και ο κόσμος μαζευόταν κάθε βράδυ την ίδια ώρα και περίμενε να δει αυτόν τον ζωντανό μύθο. Κάθε βράδυ μετά τις δέκα, έπαιζε το ίδιο έργο. Με ιλιγγιώδη ταχύτητα, οδηγούσε μέσα από τις λεωφόρους μέχρι τη Σλάβια (Slavija), όπου έκανε τρεις γύρους, και μετά από μερικές στροφές κάτω από το μπράτσο του, εξαφανιζόταν μυστηριωδώς μέσα στη νύχτα. Έτρεχε τόσο γρήγορα που δεν προλάβαιναν να τον φωτογραφίσουν κι έτσι να τον αναγνωρίσουν…

Αυτή είναι η μόνη φωτογραφία στην οποία απαθανατίστηκε ο Φανατομάς. Την τράβηξε ο Ilija Bogdanović, αλλά δεν δημοσίευσε τη φωτογραφία για να προστατεύσει τον Vlado Vasiljević από την αστυνομία.


Επί δεκαπέντε μέρες, έκανε «επιδρομές» στους δρόμους της πόλης με την «δανεισμένη» Porsche του, καθώς κάποιοι πίστευαν ότι την είχε ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς. Ωστόσο, το αυτοκίνητο ήταν ιδιοκτησία του τενίστα Ivko Plećević. Έπαιζε με την αστυνομία «σαν τον σκύλο και τη γάτα» κάθε μέρα. Μάλιστα Είπαν ότι είχε εκδοθεί εντολή να συλληφθεί ο Φαντομάς, ζωντανός ή νεκρός, επειγόντως. 

Βγαίνοντας τηλεφωνικά στο ραδιόφωνο προκάλεσε ανοιχτά την αστυνομία, αν μπορεί να τον πιάσει -κάτι που ήταν η πρώτη αντιπολιτευτική πράξη στη μεταπολεμική Γιουγκοσλαβία. Η αστυνομία έστησε δύο λεωφορεία και έκλεισε τον δρόμο, όπου τον παγίδευσαν. Ο νεαρός προσπάθησε να περάσει ένα από τα λεωφορεία, αλλά δεν τα κατάφερε. Τη στιγμή που οι αστυνομικοί προσπάθησαν να τον συλλάβουν, μεγάλος αριθμός θαυμαστών του Φαντομά έτρεξε και τους εμπόδισε να το πράξουν και έτσι κατάφερε να διαφύγει…


Τελικά, έπειτα από τρελή καταδίωξη, έπεσε με την πόρσε πάνω σε ένα λεωφορείο που έβαλε η αστυνομία για να τον σταματήσει, τράκαρε και συνελήφθη. Το όνομά του Βλάντα Βασίλιεβιτς (Vlada Vasiljević), που είχε δύο παρατσούκλια μεταξύ των φίλων του – «Vasa Opel», επειδή του άρεσε να «δανείζεται» Opel, και «Vasa Ključ», επειδή δεν υπήρχε αυτοκίνητο που να μην μπορούσε να ξεκλειδώσει και να ξεκινήσει χωρίς κλειδί. Το δικαστήριο τον καταδίκασε σε φυλάκιση δύο ετών και έξι μηνών για «κατάσχεση» δύο αυτοκινήτων και για κίνδυνο για την ασφάλεια της κυκλοφορίας. Συμπεριφερόταν αξιοπρεπώς στη φυλακή, σεβόταν τους κανόνες και τον σέβονταν οι εγκληματίες, αν και στην ουσία δεν ήταν ένας από αυτούς.

φάντασμα1

Μια μέρα, μετά την επίσκεψη της αδερφής του, ο Vlada Vasiljevic δραπέτευσε από το παράθυρο της φυλακης. Επέστρεψε τρεις μέρες αργότερα οικειοθελώς και τον έβαλαν γι’ αυτόν τον λόγο τριάντα μέρες στην απομόνωση.

Όταν αποφυλακίστηκε συνέχισε την έντονη ζωή και τελικά σκοτώθηκε οδηγώντας έναν παλιό Lada, που ξέφυγε λόγω ταχύτητας από τον δρόμο, πηγαίνοντας για το Ποζάρεβατς.  Σκοτώθηκε σε τροχαίο ατύχημα κάτω από πολύ μυστηριώδεις συνθήκες. Ήταν 32 ετών και ο αστυνομικός του φάκελος δεν βρέθηκε ποτέ...

Το 2009 κυκλοφόρησε τη ταινία ‘Ο Φαντομάς του Βελιγραδίου” (Belgrade Phantom) που είναι ιστορική, δράμα, θρίλερ, και ντοκιμαντέρ ταυτόχρονα, σε σκηνοθεσία του Jovan B. Todorović. Αυτή η ταινία συνδυάζει αρχειακό τηλεοπτικό υλικό, και τρέχουσες συνεντεύξεις με μάρτυρες και συμμετέχοντες των εκδηλώσεων από το 1979, καθώς και σκηνές δράσης.

Αυτή είναι μια αληθινή ιστορία για ένα πραγματικό urdan legend του Βελιγραδίου. Ο θρύλος του Φάντασμα του Βελιγραδίου γεννήθηκε ένα ανοιξιάτικο βράδυ όταν έκλεψε μια Porsche «Targa 911 F» από τον τενίστα Ivko Plećević. Έκτοτε, κάθε βράδυ μετά τις 22:00, μπροστά σε χιλιάδες Βελιγραδέζοι, έπαιζε το ίδιο έργο. Με μεγάλη ταχύτητα, οδηγούσε μέσα από τις λεωφόρους μέχρι τη Slavija, όπου έκανε τρεις γύρους και μετά από μερικές στροφές κάτω από το μπράτσο του, εξαφανιζόταν μέσα στη νύχτα. Η αστυνομία αντιλήφθηκε την οδήγησή του ως πρόκληση. Όχι χωρίς λόγο. Αυτός ο μαχητής ενάντια στο σύστημα, του οποίου η υπογραφή θα στέκεται για πάντα στην άσφαλτο του Βελιγραδίου, μπορεί να χρησιμεύσει ως οδήγηση στις νέες γενιές για το πώς να βγουν από την ανωνυμία με πονηρό τρόπο. 

Όλοι όσοι θυμούνται τα ακροβατικά του Φαντομά μέσα από αυτή την ταινία θυμήθηκαν τον περιπετειώδες και ατρόμητο χαρακτήρα του, και την επιδειξιομανία του. Για όσους δεν γνωρίζουν γι’ αυτόν, αυτή η ταινία περιέχει αυθεντικά αρχειακά πλάνα από τις θρυλικές κούρσες του. Το γεγονός ότι ο Φαντομάς επέστρεφε πάντα στον ιδιοκτήτη με γεμάτο ρεζερβουάρ, αφού «δανειζόταν» το αυτοκίνητο του άλλου, χωρίς μαλιστα γρατσουνιές, μιλάει από μόνο του για το ποιος ήταν, αφού δεν έκλεβε αλλά «δανείζοταν» το αυτοκίνητο! Όλοι θυμούνται ακόμα τα λόγια του: «Δεν ξέρω τι με τραβάει να κλέψω ένα αυτοκίνητο. Ξέρω ότι τιμωρείται και θα έχω συνέπειες, αλλά όταν είμαι στο αυτοκίνητο δεν βγαίνω».