ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 18211

Image result for ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 18211

 

 

Image result for ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 18211

Μια από τις γνωστότερες περιπτώσεις διεθνούς δανεισμού χώρας είναι και η περίπτωση της σύναψης δανείων από την Ελλάδα το 1824 και 1825 στην Αγγλία, γνωστά ως δάνεια της ανεξαρτησίας (Independence Loans). Συνάφθηκαν δύο δάνεια.

Το πρώτο δάνειο ήταν 800.000 λίρες, είχε προθεσμία εξόφλησης αρχικά τριάντα έξι έτη, με καταβολή χρεολυτικών δόσεων που ισούνταν με το 1% του κεφαλαίου. Ο τόκος ανερχόταν σε 5% και το δάνειο εκδόθηκε προς 59% της ονομαστικής αξίας.

Από το δάνειο των 800.000 λιρών, το πραγματικά δανειζόμενο ποσό ανερχόταν σε 472.000 λίρες (59% της ονομαστικής αξίας). Στη συνέχεια κρατήθηκαν 80.000 λίρες ως τόκοι των δύο πρώτων ετών (προκαταβλητέοι τόκοι), για χρεολύσια δύο ετών 16.000 λίρες και για προμήθειες επί της πληρωμής των τόκων 3.200 λίρες.

Τελικά το δάνειο στάλθηκε στη Ζάκυνθο στο Καίσαρα Λογοθέτη και στον Άγγλο έμπορο Σ. Βάρφ, αλλά για να δοθούν στην Ελλάδα απαιτούνταν η συναίνεση του Λόρδου Βύρωνα, του συνταγματάρχη Στάνχωπ και του Λάζαρου Κουντουριώτη.

Ο θάνατος του Βύρωνα καθυστέρησε τη παράδοση του δανείου και τελικά μετά από νέες οδηγίες, δόθηκαν 308.000 λίρες σε μετρητά, 11.900 λίρες σε πολεμοφόδια και έμειναν στο Λονδίνο 28.100 λίρες (γενικό σύνολο 348.000 λίρες). Το ποσό αυτό χρησιμοποιήθηκε στους εμφύλιους πολέμους των οπλαρχηγών και σε δωροδοκίες.

Το δεύτερο δάνειο ήταν 2.000.000 λιρών, συνάφθηκε στο Λονδίνο και το ανέλαβαν οι Αδελφοί Ρικάρδοι. Διαιρέθηκε σε 200.000 ομολογίες, 100 λιρών έκαστη και εκδόθηκε στο 55 ½% της ονομαστικής αξίας του, αποφέροντας 1.100.000 λίρες καθαρές.Image result for ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 18211

Κατά την υπογραφή του συμβολαίου του δανείου στις 7 Φεβρουαρίου 1825, κρατήθηκαν από τις εκδότριες τράπεζες :

Α) για τόκους των δύο πρώτων ετών : 200.000 λίρες,

Β) για χρεολύσια ενός έτους ίσα με 1% του δανείου : 20.000 λίρες,

Γ) για προμήθεια πληρωμής τόκων, 2% επί των τόκων : 4.000 λίρες,

Δ) για προμήθειες, μεσιτείες και έξοδα συνομολογήσεως

του δανείου, εφάπαξ ποσοστό 3% επί του δανείου : 60.000 λίρες

Σύνολο : 284.000 λίρες

Το ποσό του δανείου που θα χρησιμοποιούνταν ανέρχονταν σε 816.000 λίρες. Άρχισαν τότε οι παραγγελίες πλοίων, οι προσλήψεις στρατηγών και οι εξαγορές στο Χρηματιστήριο των νέων ομολογιών, χωρίς να στέλνονται τα χρήματα στην Ελλάδα.

Η μη ύπαρξη ποινικών ρήτρων στις προθεσμίες κατασκευής και απόπλου των πλοίων οδήγησε σε μεγάλες καθυστερήσεις κατασκευής από τους Αμερικάνους ναυπηγούς.

Επίσης η εξαγορά 250.000 λιρών ομολογιών του πρώτου δανείου μόνο και μόνο για να κρατηθεί ψηλά η πίστη του δανείου, δεν ωφελούσε την Ελλάδα που τα είχε ανάγκη. Στις τρέχουσες τιμές εξαγοράστηκαν ομολογίες ονομαστικής αξίας 250.000 λιρών αντί 113.200 λιρών. Όταν όμως υπογράφηκε η σύμβαση του πρώτου δανείου, οι ομολογίες του αποτιμώνταν έναντι 59% της ονομαστικής αξίας, με αποτέλεσμα να αγοράζει στο 59% και να εκδίδει ομολογίες στο 55 ½ %. Οι ενέργειες αυτές επιδρούσαν θετικά στα έσοδα των Αδελφών Ρικάρδο.

Image result for ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 18211

Στη συνέχεια 99.020 λίρες δαπανήθηκαν για την νέα εξαγορά ομολογιών ενώ το ποσό των 392.600 λιρών δαπανήθηκε για στρατιωτικές και ναυτικές δραστηριότητες. Συγκεκριμένα δαπανήθηκαν ως εξής :

Α) Για προμήθεια όπλων, πολεμοφοδίων και κανονιών, 77.000 λίρες. Επιδιώχθηκε η ανταλλαγή των ορειχάλκινων κανονιών του Ελληνικών φρουρίων και κυρίως του Ναυπλίου, με σιδερένια αλλά τελικά δεν έφθασαν στην Ελλάδα όλα τα κανόνια.

Β) Για κατασκευή πλοίων στην Αγγλία και οργάνωση επικουρικού ναυτικού σώματος από τον Κόχραν, 160.000 λίρες. Αρχικά ζητήθηκαν στον ναυπηγό Galloway, τροποποιήσεις στη κορβέτα με το όνομα «Καρτερία» αλλά δεν έγιναν όπως αναμενόταν. Στη συνέχεια η τετραμελής Επιτροπή έκδοσης του δανείου, έδωσε εντολή για την κατασκευή πέντε ατμοκίνητων πλοίων, παραδοτέων εντός τεσσάρων – πέντε μηνών έναντι 110.000 λιρών, στον ίδιο ναυπηγό. Ήταν προτιμότερο για τις ανάγκες της Ελλάδος, να αγοραστούν έτοιμα πλοία.

Χωρίς να υπάρχει και πάλι ποινική ρήτρα στο συμβόλαιο κατασκευής ο Galloway καθυστερούσε την παράδοσή τους. Όπως αναφέρει και ο καθηγητής Ανδρεάδης, αξίζει να αναφερθεί ότι ο υιός του Galloway ήταν στην υπηρεσία του Μεχμέτ – Αλή, δηλαδή στην υπηρεσία εκείνου εναντίον του οποίου κατασκευάζονταν τα πλοία. Με την άφιξη του ναυάρχου Κόχραν, συμφωνήθηκε να αναλάβει ναύαρχος όλου του επικουρικού στόλου και καθορίστηκε η αμοιβή του σε 37.000 λίρες. Ο ίδιος τότε ζήτησε και συμφωνήθηκε τα νέα πλοία, το κόστος των οποίων ανήλθε σε 113.000 λίρες, να φέρουν τροποποιήσεις δικής του εμπνεύσεως, που όμως τελικά αποδείχθηκαν ζημιογόνες.

Από τα πέντε ατμόπλοια, τα δύο ήταν μεγάλα και τα τρία μικρά. Από τα μικρά το ένα σχεδόν βυθίστηκε αλλά σώθηκε και ρυμουλκήθηκε, φθάνοντας στην Ελλάδα το Σεπτέμβριο 1828, όπου παρέμεινε ως άχρηστο. Το δεύτερο μεγάλο ο «Ακαταμάχητος» κάηκε στο Τάμεση κατά τη διάρκεια δοκιμών.

Image result for ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 18211

Από τα τρία μικρά, τα δύο μη μπορώντας να καταπλεύσουν έμειναν και σάπισαν στο Λονδίνο και το τρίτο εφόσον αλλάχθηκε η μηχανή κατέστη δυνατόν να φθάσει στην Ελλάδα. Το συνολικό κόστος ανήλθε σε 160.000 λίρες.

Γ) Για κατασκευή φρεγατών στην Αμερική, 155.600 λίρες. Η συμβολή του έμπορου από τη Χίο Αλέξανδρου Κοντόσταυλου ήταν αξιόλογη στις εμπορικές σχέσεις και στα προβλήματα με τους Αμερικανούς ναυπηγούς.

Image result for ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 18211

Ως εγγύηση για τη πληρωμή των τόκων και των δύο δανείων δόθηκαν όλα τα δημόσια έσοδα ενώ για την πληρωμή του κεφαλαίου και των δύο δανείων όλα τα εθνικά κτήματα. Τα εθνικά κτήματα ήταν όσα ανήκαν πριν από την Επανάσταση του 1821 στο Σουλτάνο, σε τουρκικά θρησκευτικά ιδρύματα ή σε Τούρκους αξιωματούχους ή ιδιώτες, που έφευγαν από όπου επικρατούσε η Επανάσταση. Τα κτήματα ανακηρύσσονταν σε εθνική περιουσία.

Το 1826 έγινε διακοπή των πληρωμών εξυπηρέτησης των δανείων αλλά το 1832 συνάφθηκε νέο δάνειο 60 εκατομμυρίων δραχμών, με επιτόκιο 5% και εξόφληση σε τριάντα έξι έτη.

Το 1868 και μετά την αδυναμία άντλησης πόρων από την εγχώρια χρηματαγορά και τον διεθνή κλονισμό της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας λόγω αδυναμίας αποπληρωμής των δανείων του 1824-1825 και την αναστολή πληρωμής το 1843, του δανείου του 1832, η κυβέρνηση εξέδωσε χρήμα προκειμένου να καλύψει τις αμυντικές της δαπάνες. Τελικά τα δάνεια εξοφλήθηκαν εντός του 20ου αιώνα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

Ρεπούσης, Σπύρος «Χρηματοοικονομική Διοίκηση και Διεθνής Τραπεζική», Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα 2006

1 Ρεπούσης (2006) σελ.209-212

Image result for ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 18211

Advertisements

2 thoughts on “ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

  1. Παράθεμα: Τα Δάνεια Της Ανεξαρτησίας Κατά Την Εθνεγερσία Του 1821…! (Photos) | DER KAMERAD

  2. Παράθεμα: Τα Δάνεια Της Ανεξαρτησίας Κατά Την Εθνεγερσία Του 1821…! (Photos) | DER KAMERAD

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.