TOYΡΚΙΑ, ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

TOYΡΚΙΑ, ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

turkey-syria-refugees

Σημείωμα εξωτερικής πολιτικής

 

Με αφορμή την πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για κοινές περιπολίες με την τουρκική ακτοφυλακή…

 

Γράφει ο Άγγελος Μπληζιώτης

173E5DA1-D1AA-491D-85E0-7D5C856CD048_w640_s
Κάποτε ένιωθα ασφάλεια και σιγουριά σκεπτόμενος ότι είμαστε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Κάποτε, προέκρινα τα θετικά της εισόδου μας στην Ο.Ν.Ε., παρά το ότι δεν πληρούσαμε τις προϋποθέσεις των συνθηκών, παρά τη δημιουργική λογιστική και τις παθογένειες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Σιγά σιγά όμως αντιλαμβάνομαι ότι η Ε.Ε. είναι ένα πεδίο σύγκρουσης συμφερόντων…  Τα συμφέροντα που επικρατούν τείνουν να κατισχύσουν πάνω στα δικαιώματα των ευρωπαϊκών λαών (δημοκρατικά, εργατικά, κυριαρχικά κ.α.). Ένα τελευταίο εύγλωττο παράδειγμα της προσπάθειας υπερφαλαγγισμύ των δικαιωμάτων των λαών από τα κυρίαρχα συμφέροντα είναι και η πρόταση για κοινές περιπολίες της ελληνικής με την τουρκική ακτοφυλακή.

αρχείο λήψης (1)

Η Τουρκία δέχεται καθημερινά χιλιάδες μετανάστες από τις γειτονικές χειμαζόμενες χώρες. Οι μετανάστες αυτοί κατά ένα μεγάλο ποσοστό φτάνουν στα δυτικά της σύνορα και περνούν στην Ελλάδα. Επομένως, η Τουρκία φαίνεται να είναι ανίκανη να φυλάξει τα σύνορα της. Επίσης, η Τουρκία φαίνεται να είναι ανίκανη να ελέγξει τις ροές των λαθρομεταναστών και των προσφύγων που μετακινούνται μέσα στην επικράτειά της. Άρα, η πρόταση των κοινών περιπολιών είναι παράλογη καθώς θέτει το ρόλο του φύλακα των συνόρων ενός τρίτου κράτους σε κάποιον ο οποίος δεν μπορεί να φυλάξει αποτελεσματικά τα δικά του σύνορα και τη δική του επικράτεια. Έτσι, αφού η πρόταση αυτή δεν θα οδηγήσει σε λύση του προβλήματος, διότι αν η λύση ήταν εφικτή από τις τουρκικές αρχές θα είχε ήδη δοθεί, σημαίνει ότι εξυπηρετεί συμφέροντα που παίζονται στην πλάτη των ελληνικών δικαιωμάτων και των λαών (του ελληνικού και των μεταναστών).

314641-Syrian Refugees in the Region March 18th 2015

Επειδή δε, η Τουρκία δεν νομίζω να στερείται αποτελεσματικότητας στη φύλαξη συνόρων και στον έλεγχο της επικράτειάς της με τη στρατιωτική και αστυνομική δομή που διαθέτει, ο «συνωστισμός», όπως μας διδάξανε να λέμε, των λαθρομεταναστών και προσφύγων στα σύνορα με την Ελλάδα θα συνεχίσει να υπάρχει, παρά τις κοινές περιπολίες, αφού οφείλεται κυρίως στην εξυπηρέτηση των τουρκικών συμφερόντων. Καταρχάς, η προώθηση των μεταναστευτικών ροών από τα ανατολικά στα δυτικά σύνορα της Τουρκίας γίνεται από λαθρεμπόρους με σκοπό το κέρδος. Το κέρδος όπως μας διδάσκει και η νεοφιλελεύθερη οικονομική θεωρία είναι ένα ισχυρό κίνητρο ανάληψης δράσης και όπως συνήθως συμβαίνει σε ανάλογες περιπτώσεις δεν αποδίδεται μόνο σε ιδιώτες αλλά πιθανότατα και σε επίσημες αρχές. Έτσι, η τουρκική
οικονομία έχει να λαμβάνει από τη μετακίνηση των μεταναστών. Επίσης, η Τουρκία μέσα από συμφωνίες που έχει συνάψει με την Ε.Ε, ανεξάρτητα από το πόσο τις τηρεί, λαμβάνει πρόσθετη ενίσχυση για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού.
Άρα, τη συμφέρει να υπάρχει πρόβλημα για την Ε.Ε., ώστε η τελευταία να την έχει ανάγκη και άρα η πρώτη συνεχώς να διεκδικεί ολοένα και περισσότερα. Τέλος, εκτός των συμφωνημένων ωφελημάτων που μπορεί να πετύχει ως μέρος της επίλυσης η τουρκική πολιτική έχει ισχυρό κίνητρο να προωθεί μουσουλμάνους και Κούρδους στην Ευρώπη. Προφανώς, έχει κίνητρο να θέλει να εξοβελίσει τους Κούρδους που συρρέουν στην επικράτειά της, ώστε να μην συγχρωτίζονται με τους ντόπιους κουρδικούς πληθυσμούς. Ταυτόχρονα, γνωρίζουμε ότι η Τουρκία προσπαθεί και πετυχαίνει να πατρονάρει τις μουσουλμανικές κοινότητες. Το έχει καταφέρει στα Βαλκάνια, στην Ελλάδα, το διεκδικεί με επιτυχίες στην Ευρώπη, στην Κεντρική Ασία, ακόμη και στην Κίνα. Μέσα από τον έλεγχο μουσουλμανικών κοινοτήτων σε άλλες χώρες η Τουρκία βρίσκει έρεισμα να επεμβαίνει και να προωθεί τα συμφέροντά της.

syrian-turkey-school_custom-f9e15d4d4b7513aff6ae75799a03b2d56b4c14a8-s900-c85

Έτσι, η πρόταση για κοινές περιπολίες είναι εκτός από φαινομενικά παράλογη, αν εμβαθύνουμε, ολοφάνερα αναποτελεσματική καθώς δεν πλήττει τα κίνητρα που έχει η Τουρκία και οι λαθρέμποροι και τα οποία βοηθούν τις ροές των μεταναστών να φτάσουν από τα ανατολικά στα δυτικά της σύνορα και στη συνέχεια στην Ελλάδα. Η Τουρκία θα συνεχίσει να σπρώχνει αυτούς τους απελπισμένους ανθρώπους μακρυά της καθώς αυτό είναι το συμφέρον της. Απορώ πώς έμπειροι πολιτικοί, όπως αυτοί της Γερμανικής ηγεσίας και του Ευρωκοινοβουλίου προπαγανδίζουν αυτήν την πρόταση η οποία είναι πασίδηλα ανορθολογική ή/και παράλογη. Μήπως, άλλα είναι τα συμφέροντα που θέλουν να εξυπηρετήσουν και όχι το σκοπό που δηλώνει η πρόταση; Μήπως, το τουρκικό λόμπι και η ψηφοθηρική δύναμη της τουρκικής μειονότητας έχουν στην Γερμανία περισσότερη δύναμη από την κοινή λογική και το συμφέρον Ευρωπαίων πολιτών;

SYRIA-CRISIS/TURKEY

SYRIA-CRISIS/TURKEY

Και επειδή τα παραπάνω ερωτήματα είναι ρητορικά, περισσότερο από όλα απορώ με την εξωτερική πολιτική της Ελλάδος η οποία δεν καταδεικνύει με ενάργεια και σαφήνεια τόσο την αναποτελεσματικότητα και ανορθολογικότητα της πρότασης, όσο και τον παραλογισμό της. Ο Έλληνας υπουργός εξωτερικών απάντησε ότι κοινές περιπολίες σημαίνουν είσοδο στα ελληνικά χωρικά ύδατα κάτι που θα έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες(1). Μα αυτή είναι η ουσία; Εφόσον η Τουρκία αποδεχόταν τις διεθνείς συνθήκες που ισχύουν και διέπουν το καθεστώς στο Αιγαίο, το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, την αρμοδιότητα του Διεθνούς Δικαστηρίου για αυτά τα θέματα, τα ελληνικά χωρικά ύδατα, τον ελληνικό εναέριο χώρο και τους διεθνείς κανόνες ναυσιπλοϊας και αεροπλοϊας, τότε να κάνουμε κοινές περιπολίες. Αλλά η Τουρκία δεν δέχεται το νόμιμο. Πέραν αυτών κανείς από την Ευρώπη δεν ενδιαφέρεται για τη νομιμότητα της ελληνικής κυριαρχίας και έτσι η πληρωμένη απάντηση στην ελληνική άρνηση δεν ήταν άλλη από αυτό που είπε ο Ζαν – Κλοντ Γιουνκέρ μέσα στην Ευρωβουλή, ότι το θέμα είναι ευρωπαϊκό και όχι ελληνουτουρκικών σχέσεων, και ότι: θα απευθυνθώ στην ελληνική κυβέρνηση και θα ζητήσω να αναθεωρήσει τη θέση της(2). Μα ακριβώς επειδή είναι ευρωπαϊκό θα πρέπει σε όλα τα ευρωπαϊκά φόρα να καταδειχτεί η παράνομη συμπεριφορά της Τουρκίας και ότι αυτή είναι υπεύθυνη για την άρνησή μας. Ακριβώς επειδή το θέμα είναι ευρωπαϊκό πρέπει να καταδειχτεί η αναποτελεσματικότητα και ο παραλογισμός της πρότασης καθώς και ο παραλογισμός και η δόλια συμπεριφορά έναντι των ευρωπαϊκών δικαίων και συμφερόντων όλων όσων κάνουν τέτοιες προτάσεις. Ακριβώς επειδή το θέμα είναι ευρωπαϊκό θα πρέπει οι ευρωπαίοι εταίροι να αναρωτηθούν πώς είναι δυνατόν αυτός που έχει συμφέρον να σπρώχνει τους μετανάστες στην Ευρώπη, θα αναλάβει τη φύλαξη των συνόρων της Ευρώπης. Είναι σαν να λες στον λαθρέμπορο να ενεργήσει μέσα στην Ευρώπη. Από τη στιγμή που ο λαθρέμπορος έχει βρει τον τρόπο να ξεφεύγει από τις δαγκάνες των τουρκικών αρχών μέσα στην Τουρκία τον καλείς να βρει τον τρόπο να ξεφεύγει από τις δαγκάνες των διωκτικών αρχών και μέσα στο Αιγαίο, αν τη φύλαξη του Αιγαίου το αναλάβουν οι τουρκικές αρχές. Η πρόταση θυμίζει τη συμφωνία της διάσκεψης του Μονάχου στις 29 Σεπτεμβρίου 1938, σύμφωνα με την οποία η Τσεχοσλοβακία υποχρεώθηκε να παραχωρήσει τη Σουδητία στη Ναζιστική Γερμανία και στη συνέχεια να ικανοποιήσει τις εδαφικές βλέψεις της Πολωνίας και της Ουγγαρίας εις βάρος της. Η συμφωνία αυτή δεν απέτρεψε το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, ως οι συνυπογράφοντες φωστήρες της Άγγλοι και Γάλλοι θεώρησαν ότι θα συνέβαινε, αλλά αντιθέτως οδήγησε στο να ανοίξουν οι ορέξεις της Ναζιστικής Γερμανίας και πιθανώς να επιταχυνθεί η έναρξή του.

1411896306489_wps_8_SANLIURFA_TURKEY_SEPTEMBE

Και επειδή φαντάζομαι ότι οι πιέσεις προς την ελληνική πλευρά θα συνεχιστούν, χρέος μας είναι, πέρα από την κατάδειξη του ατελέσφορου και παράλογου της πρότασης για κοινές περιπολίες με την Τουρκία, να προτείνουμε λύσεις που θα είναι ορθολογικές και θα προάγουν βιώσιμες λύσεις για την Ευρώπη, την Ελλάδα, την Τουρκία και φυσικά τους μετανάστες που είναι τα πρώτα θύματα. Παρότι μη ειδικός θεωρώ ως λογικό η Ε.Ε. να αναλάβει όχι μόνο τη χρηματοδότηση, αλλά εξ’ ολοκλήρου τη λειτουργία και διαχείριση προσφυγικών καταυλισμών μέσα στην Τουρκία και κοντά στα σύνορα με τους τόπους από τους οποίους οι μετανάστες φεύγουν. Στους καταυλισμούς αυτούς θα γίνεται άμεση απογραφή των μεταναστών, της κατάστασής τους και των αναγκών τους. Η απογραφή αυτή θα είναι πιο έγκυρη καθώς οι μετανάστες θα συλλαμβάνονται με την είσοδό τους στη γειτονική χώρα και κατά πάσα πιθανότητα θα διαθέτουν περισσότερα ταξιδιωτικά έγγραφα από όσα έχουν όταν φτάνουν στην Ελλάδα, αφού μετά από υποδείξεις των Τούρκων λαθρεμπόρων τα πετάνε. Από εκεί και πέρα θα πρέπει σε εύλογο χρονικό διάστημα να δίνεται πολιτικό άσυλο όπου δικαιολογείται. Οι υπόλοιποι, για να μην βαρύνεται η Τουρκία θα πρέπει σταδιακά και με μέθοδο να προωθούνται σε όλες τις χώρες τις Ε.Ε., σε χώρους οργανωμένους και κατάλληλα διαμορφωμένους για παραμονή επί μακρόν μέχρι την ένταξή τους στις ευρωπαϊκές κοινωνίες ή την επαναπροώθησή τους στις πατρίδες τους.

635490606619230024-day101614x007

Ταυτόχρονα, θα πρέπει στους χώρους εγκατάστασής τους εντός της Ε.Ε. να παρέχονται προγράμματα κατάρτισης και εκπαίδευσης τόσο στους ανθρώπους που θα ενταχθούν στις ευρωπαϊκές κοινωνίες όσο και σε αυτούς που θα επιστρέψουν στις χώρες τους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εργαστεί έντιμα και με δικαιοσύνη για την επίλυση των προβλημάτων και των πολέμων που ανάγκασαν τους ανθρώπους να μεταναστεύσουν, ώστε και οι ροές να μειωθούν αλλά και η επαναπροώθηση να μην είναι εγκληματική ενέργεια. Το κακό βέβαια από την άλλη είναι ότι πολλά από τα δεινά που αναγκάζουν τους ανθρώπους να μεταναστεύουν οφείλονται στις πολιτικές των δυτικών και άρα και των ευρωπαϊκών χωρών. Φυσικά, αφού η Τουρκία συμπεριφέρεται ως να μην μπορεί να φυλάξει τα σύνορά της, θα πρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει τη φύλαξή των τουρκικών από την είσοδο των μεταναστών, ώστε αυτοί να εντοπίζονται άμεσα και να συλλαμβάνονται αντί να προωθούνται δυτικά. Επίσης, η Ε.Ε. θα πρέπει να αναλάβει σε συνεργασία με τις τουρκικές αρχές την εξάρθρωση των δικτύων μεταφοράς των μεταναστών στο Αιγαίο.

bf82a0ccd0d14262a3246406da61cc2e_18

Με τα παραπάνω τα ωφελήματα είναι πολλά. Πρώτον, θα σώζονται ζωές εκατοντάδων ανθρώπων που στον αγώνα τους να διασχίσουν την Τουρκία και το Αιγαίο χάνονται (εάν κάποιος πολιτικός στην «πολιτισμένη» Ευρώπη ή/και στην «απολίτιστη» Τουρκία νοιάζεται). Δεύτερον, η σύλληψη με την είσοδο στην Τουρκία μπορεί να επιφέρει ταχύτερη και εγκυρότερη ταυτοποίηση του μετανάστη αλλά και ταχύτερη καταγραφή των αναγκών του. Τρίτον, και βασικότερο στον αγώνα κατά του λαθρεμπορίου ψυχών, καταστέλλεται το κίνητρο που συντηρεί τους λαθρέμπορους, δηλαδή το κέρδος. Από τη στιγμή που η Τουρκία φαίνεται να μην τηρεί τα ήδη συμφωνημένα για επανεισδοχή των λαθρομεταναστών που εισέρχονται από το έδαφός της στην Ε.Ε. η μόνη λύση για να αρθεί το κίνητρο του κέρδους των εμπόρων είναι η Ε.Ε. να συλλαμβάνει τους μετανάστες εντός της Τουρκίας. Άνευ κέρδους οι ροές θα κοπάσουν και μόνο μικρά κύματα θα καταφθάνουν στην Ελλάδα. Άνευ κέρδους για τους λαθρεμπόρους τα χρήματα θα μένουν στους μετανάστες και θα αποτελούν ίσως τη μαγιά για τη νέα τους ζωή σε μια νέα χώρα ή για μια νέα ζωή στη χώρα τους, εφόσον βέβαια αυτό είναι εφικτό και ανθρώπινο να συμβεί. Τέλος, κερδίζεται πολύτιμος χρόνος από τις χώρες τις Ε.Ε. ώστε να οργανώσουν τις υποδομές τους και να δεχτούν με καλύτερους όρους τους μετανάστες η καθεμία σύμφωνα με τις δυνατότητές της, αλλά και σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες των μεταναστών.

syria_refugee_camps_turkey_reuters_650x400_big_story

Είναι χρέος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής να δείξει έμπρακτο και αποτελεσματικό ενδιαφέρον για τους μετανάστες, να απορρίπτει με σαφήνεια κάθε πρόταση παράλογη και ανορθολογική, καταδεικνύοντας με επιχειρήματα τον παραλογισμό και τον ανορθολογισμό της και να προτείνει και να διεκδικεί λύσεις που πραγματικά λύνουν το πρόβλημα σε πείσμα των μεγάλων συμφερόντων. Η ταύτιση με τα μεγάλα συμφέροντα μας κατατάσσει σε αυτούς που αδικούν, αν δεν είμαστε σε αυτούς που αδικούνται. Για αυτό πρέπει να λάβουμε θέση δίπλα στα μεγάλα δίκαια.

refugee-map-1

Πηγές:

(1) http://www.naftemporiki.gr/story/1016680/nai-kotzia-se-sunergasia-me-tourkia-oxi-se-koines-peripolies

(2) http://www.onalert.gr/stories/tagip-perna-sto-aigaio-o-juncker-mas-apeilei-gia-tin-arnisi-koinon-peripolion/45521

refugee-map-6

 

Advertisements