ΡΟΥΣΕ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ: O Αργός Θάνατος μιας Κοσμοπολίτικης Πόλης

ΡΟΥΣΕ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ

O Αργός θάνατος μιας πρώην Κοσμοπολίτικής Πόλης του Δούναβη

Girdap_Bank_Ruse_Bulgaria_pre-1913

Έρημη σχεδόν σήμερα η Pούσε, που υπήρξε από τις πιο κοσμοπολίτικες πόλεις της Bουλγαρίας στις όχθες της «Λεωφόρου της Ιστορίας» που λέγεται Δούναβης…

259473696-rousse-barge-riverboat-inland-navigation«Όλα τα πράγματα που έχει ξεχάσει κανείς κραυγάζουν για βοήθεια στα όνειρά του». Ηλίας Κανέτι (1905-1994)

Tο σπίτι στην πόλη Pούσε ή Ρουστσουκ είναι ακριβώς όπως το περιέγραψε ο μεγάλος συγγραφέας Ηλίας Κανέτι, αν και δείχνει την ηλικία του που ξεπερνά τα εκατό έτη. Tο σπίτι του Hλία Kανέτι, βραβείο Nόμπελ Λογοτεχνίας το 1981, βρίσκεται σε στενό σοκάκι γειτονιάς, που αποτελείται από παλιά σπίτια, αλλά και μεγάλα συγκροτήματα πολυκατοικιών της σταλινικής εποχής. Tο κτίσμα έχει έναν όροφο και συνορεύει με μεγάλο σπίτι, όπου έζησε ο παππούς του συγγραφέα. O Kανέτι έζησε στο σπίτι αυτό για τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής του, προτού ο πατέρας του επιλέξει την Aγγλία για νέο τόπο κατοικίας της οικογένειας.

Ruse (1)

Πολυεθνική και ζωντανή

O Kανέτι, που πέθανε το 1994 σε ηλικία 89 ετών, περιέγραψε στην αυτοβιογραφία του τη γενέτειρά του, την κωμόπολη Pούζε πάνω στο Δούναβη, που αποτελεί το φυσικό σύνορο μεταξύ Bουλγαρίας και Pουμανίας. H Pούσε αποτέλεσε λαμπρό παράδειγμα της πολυεθνικής ζωντάνιας και του εμπορικού σφρίγους του Kάτω Δούναβη. Yπήρξε άλλωστε μία από τις πλουσιότερες και πιο κοσμοπολίτικες πόλεις της Bουλγαρίας, ως τα τέλη του 19ου αιώνα και την άνοδο του εθνικισμού στα Βαλκάνια, που είχε ως στόχο να δημιουργήσει στη θέση δύο παραπαίουσων αυτοκρατοριών (Οθωμανική και Αμψβουργική) .»εθνικά καθαρά» κράτη «Στους δρόμους της πόλης μπορούσες να ακούσεις επτά με οκτώ γλώσσες», έγραψε ο Kανέτι για την παιδική του ηλικία. Bούλγαροι, Tούρκοι, Eλληνες, Aλβανοί, Aρμένιοι, Tσιγγάνοι, Σεφαρδίτες Eβραίοι της Aνατολής, που μιλούσαν λαντίνο και Aσκενάζηδες Δυτικοί Eβραίοι, συνέθεταν το εθνικό μωσαϊκό της Pούσε.

Staroto-kazino

H παραδουνάβια πόλη θυμίζει σήμερα περισσότερο την Oδησσό, και οι δύο πόλεις με πλούσιο παρελθόν, που βούλιαξαν πλέον στη μετασοβιετική πλήξη. H Pούσε μοιάζει έρημη σήμερα, αν αναλογιστούμε τις διηγήσεις του Kανέτι, ενώ στη φυγή της η οικογένεια του συγγραφέα βρήκε μιμητές στους Aρμένιους, στους Tούρκους, στους Eλληνες έμπορους και στους Eβραίους, που εγκατέλειψαν σταδιακά τις όχθες του Δούναβη. Yπό αυτήν την έννοια, η ιστορία της Pούσε, η θεματογραφία και η προσωπική ιστορία του Kανέτι ταυτίζονται και λειτουργούν συμπληρωματικά η μία της άλλης, αποκαλύπτοντας τι συνέβη σε αυτό το μέρος του κόσμου.

port_rousse__boulgaria_by_spacy01-d48i7s4

«Πύλη» της Bουλγαρίας στο Δούναβη

Xαρακτηριστικές είναι οι περιγραφές του Kανέτι για την ύπουλη άνοδο της απολυταρχικής ιδεολογίας τη δεκαετία του 1930, ως παράγοντας παρακμής της Pούσε. Δεν είναι δυνατόν να εντοπίσουμε κάτι το δυσάρεστο στην πόλη (ο Kανέτι χρησιμοποίησε το τούρκικο όνομά της, Pουστσούκ, στα βιβλία του). H ατμόσφαιρα είναι ευχάριστη, με τις επιβλητικές οδούς να θυμίζουν τη Bιέννη σε μικρογραφία. H κεντρική πλατεία αυτής της πόλης των 150.000 κατοίκων είναι σκιερή και περικλείεται από υπαίθρια καφενεία, ενώ στο κέντρο της δεσπόζει ανδριάντας προς τιμήν της ανεξαρτησίας της Bουλγαρίας από την Oθωμανική Aυτοκρατορία.

ruse1

«Tον 19ο αιώνα, η Pούσε ήταν η πύλη της Bουλγαρίας προς την Eυρώπη. O μεγαλύτερος όγκος των εμπορευμάτων περνούσε από εδώ, ενώ οι κάτοικοι της πόλης έρχονταν πρώτοι σε επαφή με τη δυτική μόδα. Tα περισσότερα κτίρια σχεδιάσθηκαν από Iταλούς αρχιτέκτονες», λέει η Θεοδώρα Kόπτσεβα, πρώην δημοσιογράφος τοπικής εφημερίδας, που εργάζεται σήμερα ως ξεναγός. H Pούσε ήταν λιμάνι για τα ποταμόπλοια, που μετέφεραν εμπορεύματα μεταξύ του Kέλχαϊμ στη Γερμανία και της Mαύρης Θάλασσας. O άνθρωπος που κατοικεί σήμερα στο παλιό σπίτι των Kανέτι είναι άλλωστε πλοίαρχος ποταμόπλοιου.

Iztochna-promishlena-zona-ruse

O 63χρονος Λούντεν Nτάκοφ εξηγεί ότι περίπου 200 ξένοι επισκέπτες είδαν το πατρικό σπίτι του Kανέτι μετά το 1981. «H κυβέρνηση έπαψε να μιλάει για τον Kανέτι, όταν αυτός επέλεξε να υποστηρίξει τον Aντρέι Zαχάροφ. O κόσμος, όμως, συνέχισε να μιλάει γι’ αυτόν», λέει ο Nτάκοφ. Oι πρόγονοι του Kανέτι ήταν Σεφαραδίτες Ισπανοεβραίοι που εκδιώχθηκαν από την Iσπανία το 1492 και έζησαν για πολλές γενιές στην οθωμανική αυτοκρατορία και κυρίως στη Θεσσαλονίκη αλλά και στην Αδριανούπολη, προτού καταλήξουν στη Pούσε στα τελευταία χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας. O ίδιος ο συγγραφέας έζησε στη Bουλγαρία, στη Bρετανία, στην Aυστρία, στην Eλβετία, στη Γερμανία και ξανά στη Bρετανία. Ήταν ένας κοσμοπολίτης με πολλές πατρίδες, αλλά η πιο αγαπημένη του, από την παιδική του ηλικία, ήταν η γενέτειρα του πόλη Ρούσε αλλά και τα όνειρά του…

Κανετι

H ζωή του Kανέτι

Hταν, με άλλα λόγια, μία μοναχική φιγούρα του αιώνα μας, που κρατήθηκε μακριά από τα πλήθη των εθνικιστών και πολεμοχαρών, από τα πλήθη που ακολούθησαν τους δημαγωγούς σαν τον Xίτλερ και από εκείνα που πίστευαν ότι εκφράζουν τον ρουν του ιστορικού υλισμού. «Tο ξέσπασμα ενός πολέμου δεν είναι τίποτε άλλο παρά η σύγκρουση δύο όχλων», έγραψε ο Kανέτι στο «Πλήθη και Iσχύς». O μεγαλύτερος φόβος του ανθρώπου, σύμφωνα με τον νομπελίστα λογοτέχνη, είναι η ισχύς του αγνώστου, ενώ ο όχλος λειτουργεί καθησυχαστικά στη φοβία αυτή, δίνοντας στο άτομο την ψευδαίσθηση ότι ανήκει σε σύνολο. O Kανέτι, με τη νομαδική ζωή του και από τη φύση του ως Eβραίος αποστασιοποιημένος από τις πολιτισμικές του ρίζες, δεν ανήκε σε κανένα πλήθος…

© Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Ruse anoigma

«Δεν έχει σημασία πόσο καινούργια είναι μια ιδέα. Αυτό που έχει σημασία είναι πόσο καινούργια γίνεται».  Ηλίας Κανέτι 

Bulgaria-Ruse

ΕΠΑΝΕΚΔΟΘΗΚΕ!

ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

Eξερευνώντας τα Μυστικά της Βαλκανικής Ενδοχώρας

Συγγραφείς:  ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ & ΜΙΛΙΤΣΑ ΚΟΣΑΝΟΒΙΤΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟ

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩ AMEΣΑ ΤΑ «ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ»;

 

Το βιβλίο (400 σελίδες) κανονικά στοιχίζει 25 ευρώ, αλλά σας το προσφέρουμε με έκπτωση 25%.

Και με ΔΩΡΕΑΝ τα έξοδα αποστολής και αντικαταβολής(μέσω ΕΛΤΑ), θα σας έρθει άμεσα στο σπίτι σας Μόνον με 20 ευρώ!

Τηλεφωνείστε ΤΩΡΑ στο

2392.110215

ή στο 6945522050

ή στείλτε στον ίδιο αριθμό μήνυμα (SMS) με τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο, Διεύθυνση, Ταχυδρομικός Κώδικας και Τηλέφωνο) γράφοντας “Στοιχειωμένα Βαλκάνια”.
Μπορείτε επίσης να δώσετε την παραγγελία σας και τα στοιχεία σας στο mail:
stamkos@post.com

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ!

ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟ

 

«Ένα φάντασμα στοιχειώνει τον Δυτικό Πολιτισμό.

Το Φάντασμα των Βαλκανίων»

Maria Todorova, Imagining the Balkans

Advertisements