ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΟΥ FERMI (Fermi’s Paradox)

Fermi’s Paradox

ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΟΥ FERMI

ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ ΥΠΕΡΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ;

Anoigma 2

«Είναι παράξενο να μεγαλώσει ένα μόνο στάχυ σταριού μέσα σ’ ένα μεγάλο χωράφι κι ένας μόνον κόσμος μέσα στον Άπειρο».

Μητρόδωρος από τη Χίο, μαθητής του Δημόκριτου

enrico_fermi_chalkboard_0_0

O Ιταλός Enrico Fermi (1901-1954), ένας από τους λαμπρότερους φυσικούς του 20ού αιώνα, κατάφερε να κάνει δεκάδες μεγάλες ανακαλύψεις, ειδικά στους τομείς των ραδιοακτινοβολιών, ήταν ο πρώτος που κατάφερε να διασπάσει το άτομο, και το 1938 έλαβε το βραβείο Νόμπελ για την προσφορά του στην Επιστήμη. Ο Fermi, επίσης, ενδιαφερόταν για το εξωγήινο ζήτημα. Αυτός και οι συνεργάτες του πίστευαν ότι το Σύμπαν περιέχει εκατομμύρια πολιτισμούς πιο αναπτυγμένους από τον δικό μας. Αυτή ήταν και αγαπημένη συζήτηση της παρέας των επιστημόνων, μέχρι την ημέρα που ο Fermi, στη διάρκεια μιας συζήτησης, συνειδητοποίησε το περίφημο παράδοξό του: αν πραγματικά υπάρχουν έστω και ελάχιστοι υπερ-ανεπτυγμένοι πολιτισμοί, θα πρέπει ήδη να έχουν έρθει σε επαφή μαζί μας. Δεν χρειάζεται κάτι περισσότερο από μια «καλή» γνώση της πυραυλικής τεχνολογίας και μια «κακή» διάθεση για κατάκτηση, για να καταφέρει οποιοσδήποτε πολιτισμός να αποικήσει ολόκληρο το Γαλαξία!

images (3)

Μια πρώτη απάντηση στην παρατήρησή του ήταν ότι «πιθανότατα το Σύμπαν ήταν πολύ μεγάλο, ενώ η ταχύτητα των διαστημοπλοίων μικρή», αλλά ο Fermi ανταπάντησε σχεδόν άμεσα ότι μια οποιαδήποτε «διαστημική αυτοκρατορία» έχει στη διάθεσή της εκατομμύρια χρόνια για την εξάπλωσή της και, σε περίπου δέκα εκατομμύρια χρόνια, οποιαδήποτε αυτοκρατορία θα μπορούσε να κατακτήσει ολόκληρο το Γαλαξία. Μπορεί δέκα εκατομμύρια χρόνια να ακούγονται πολλά, αλλά, αφού η ηλικία του Σύμπαντος είναι μεγαλύτερη από δέκα χιλιάδες εκατομμύρια χρόνια, είναι ένα σχετικά ασήμαντο χρονικό διάστημα. Από την άλλη, με ότι ταχύτητα κι αν ταξιδεύουν τα διαστημόπλοια, τα δέκα εκατομμύρια χρόνια είναι παραπάνω από αρκετά για την κατάκτηση ολόκληρου του Γαλαξία…

Asgard

Με αυτές τις σκέψεις, ο Fermi έκανε την περίφημη ερώτησή του: «Πού είναι όλοι;». Αν και ακούγεται σχεδόν ηλίθια, αυτή η ερώτηση βασανίζει ακόμη και σήμερα όλους τους ερευνητές και ονομάστηκε το Παράδοξο του  Φέρμι (Fermi’s Paradox).

Οι σοβαροί ερευνητές δεν τολμούν να απαντήσουν στην ερώτηση του Fermi, γιατί τα στοιχεία που έχουμε αυτή τη στιγμή στη διάθεσή μας οδηγούν στο παράδοξο και αντιφατικό συμπέρασμα ότι πουθενά στο Σύμπαν δεν υπάρχει ζωή, κάτι που είναι, ολοφάνερα, μια λανθασμένη παραδοχή και δεν εξηγεί καθόλου το γεγονός ότι εμείς υπάρχουμε…

Anoigma 1

ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΝΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕ “ΜΥΡΜΗΓΚΙΑ”;

Από το 1980 μέχρι σήμερα, έχουν συνταχτεί εκατοντάδες επιστημονικά κείμενα που προσπαθούν να δώσουν απάντηση. Αλλά το παράδοξο παραμένει, γιατί ορισμένα συμπεράσματα ξεπερνούν κατά πολύ τις ιδέες της πιο ακραίας επιστημονικής φαντασίας…

 Μια υπόθεση αναφέρει ότι είμαστε «ζωολογικός κήπος» κάτω από αυστηρή παρακολούθηση, μια άλλη αναφέρει ότι απλώς είμαστε πολύ «αδιάφοροι» για τους εξωγήινους κι όλες οι παραδοξότητες που συναντάμε καθημερινά είναι τα ίχνη διαστρικών ταξιδιωτών που περνούν καθημερινά από τον κόσμο μας, αλλά αδιαφορούν απόλυτα για την ύπαρξή μας, γιατί μπροστά τους δεν είμαστε παρά «ζωύφια», κάτι σαν μια ασήμαντη «μυρμηγκοφωλιά» στην άκρη του Γαλαξία…

SETI_va-fermi-paradox-2013

ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΩΝ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ

Ο Τζον Μπολ (John Ball) του Κέντρου Αστροφυσικής Σμίθσον στο Χάρβαρντ,  που έχει διατυπώσει την υπόθεση του «ζωολογικού κήπου», συνόψισε κάποτε το «φάσμα των πιθανοτήτων» που αντιμετωπίζει η Έρευνα για την Εξωγήινη Νοημοσύνη (SETI) και βλέπει τις εξής πιθανότητες:

  1. Δεν υπάρχουν άλλοι πολιτισμοί.
  2.  Υπάρχουν αλλά είναι πρωτόγονοι. Δε γνωρίζουν τίποτε για μας, αλλά μπορεί να ήθελαν να ξέρουν.
  3. Υπάρχουν άλλοι πολιτισμοί, αλλά βρίσκονται περίπου στο δικό μας επίπεδο. Υποπτεύονται ότι υπάρχουμε και ίσως να ήθελαν να μιλήσουν μαζί μας (σενάριο του καθρέπτη).
  4. Υπάρχουν, ξέρουν ότι είμαστε εδώ και θα ήθελαν ίσως να μας μιλήσουν, δεν κατόρθωσαν όμως ακόμη να τραβήξουν την προσοχή μας.
  5. Δεν ενδιαφέρονται για μας. Δεν αποτελούμε γι αυτούς απειλή και δεν έχουμε κάτι που να το θέλουν.
  6. Ενδιαφέρονται κάπως για μας και ορισμένοι επιστήμονες τους ήδη μας μελετούν.
  7. Ενδιαφέρονται πολύ για μας και μας μελετούν εκτεταμένα αλλά μυστικά.
  8. Ανακατεύονται στα θέματά μας αυτή τη στιγμή.
  9. Αποτελούμε αντικείμενο πειράματός στο εργαστήριο τους.
  10.  Υπάρχει Θεός. (Αυτό δεν είναι αναγκαστικά ανακόλουθο με καμία από τις άλλες πιθανότητες).   images (1)

Το πραγματικό Παράδοξο είναι ότι, ενώ οι επιστημονικοί κύκλοι συζητούν με μεγάλη θέρμη για αυτά τα θέματα (όπως αποδεικνύεται από τα παραπάνω), στο ευρύ κοινό παρουσιάζεται μια εικόνα απόλυτης άρνησης για τη σχετική θεματολογία. Αν οι επιστήμονες θεωρούν το πλήθος ανίκανο να καταλάβει αυτά τα θέματα και αδιαφορούν να το ενημερώσουν, σκεφτείτε τότε τι νιώθουν οι εξωγήινοι για το είδος μας. Ίσως αυτή είναι και μια καλή απάντηση για πολλά παράδοξα. Άλλωστε «η απουσία του αποδεικτικού στοιχείου δεν αποτελεί αποδεικτικό στοιχείο της απουσίας» (Μάρτιν Ρις). 

 

Ο Ιταλός φυσικός Ενρίκο Φέρμι είχε θέση μια εύλογη απορία για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής. Αφού υπάρχουν δισεκατομμύρια άστρα σαν τον δικό μας Ήλιο στο γαλαξία μας, πολλά μάλιστα μεγαλύτερα ηλικιακά από τον δικό μας, και γύρω από αυτά περιστρέφονται δισεκατομμύρια πλανήτες. Στατιστικά ένας μεγάλος αριθμός από αυτά θα μπορούσε να έχει ζωή και πολιτισμούς με τεχνολογική εξέλιξη. Καθώς όλα αυτά επιβεβαιώνονται πως εμείς δεν μπορούμε να δούμε κανένα σημάδι αυτής της εξωγήινης ζωής;

Ο Έντουαρντ Σνόουντεν μίλησε στην εκπομπή StarTalk του διάσημου αστροφυσικού Neil deGrasse Tyson, διατύπωσε μια άποψη σχετικά με αυτό το παράδοξο. «Αν παρατηρήσει κανείς τις κρυπτογραφημένες συνομιλίες, εάν η κρυπτογράφηση έχει γίνει με σωστό τρόπο, τότε δεν υπάρχει τρόπος να αναγνωρίσετε ότι διαφέρουν από μια κοινή, ελεύθερη συνομιλία. Επομένως, εάν ένας εξωγήινος πολιτισμός (ή εμείς) προσπαθήσει να επικοινωνήσει ή να παρακολουθήσει άλλους πολιτισμούς, τότε αυτό θα είναι εφικτό μόνο εάν τους πετύχει σε σχετικά βασικό επίπεδο εξέλιξης όπου οι συνομιλίες και η κοινωνία δεν έχει αναπτύξει μηχανισμούς προστασίας», δήλωσε ο Σνόουντεν, σύμφωνα με το Έθνος, και πρόσθεσε:

«Αν υποθέσουμε ότι τα σήματα που καταγράφουν οι δορυφόροι αντιστοιχούν σε κάποια τηλεοπτική εκπομπή ή τηλεφωνική κλήση ή στοιχείο GPS κάποιου εξωγήινου πολιτισμού, τότε αυτό που αντιλαμβανόμαστε εμείς δεν διαφέρει από την κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου λόγω της κρυπτογράφησης τους».

Advertisements