Ένα Μικρό Βήμα για Σένα, Ένα Τεράστιο Άλμα για την Ανθρωπότητα

 

Ένα Μικρό Βήμα για Σένα,

Ένα Τεράστιο Άλμα για την Ανθρωπότητα

«Αυτό που βλέπουμε εξαρτάται κυρίως από αυτό που αναζητούμε»

John Lubbock (1834-1913) Άγγλος πολιτικός, βιολόγος και αρχαιολόγος

AMFISVITISI adbusters_84_spiritofrevolt_s

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος (stamkos@post.com)

Ο κόσμος αλλάζει κι εμείς αλλάζουμε μαζί του. Αργά, βασανιστικά, αδυσώπητα αλλά κι ελπιδοφόρα. Μπετοναρισμένες ιδεοληψίες θρυμματίζονται και «ηρωικά λουλούδια» φυτρώνουν στις ρωγμές του τσιμέντου. Οι εξελίξεις τρέχουν, η οικολογική καταστροφή του πλανήτη μας συνεχίζεται, η παγκόσμια οικονομική κρίση δεν έχει φθάσει ακόμη στην κορύφωση της, φόβος και ανασφάλεια παντού…

Την κατάσταση αυτή εκμεταλλεύονται, όπως είναι αναμενόμενο, καιροσκόποι και εθνολαϊκιστές δημαγωγοί για να επιβάλουν μια «ατζέντα φόβου» –με έμφαση στην ξενοφοβία, στην πατριδοκαπηλεία, στην ανακάλυψη «προδοτών» και σε ότι άλλο συνωμοσιοπαρανοϊκό μπορείτε να φανταστείτε– για καθαρά ψηφοθηρικούς λόγους. Η παρατεταμένη οικονομική ύφεση και η αίσθηση του αδιεξόδου καλλιεργεί ανασφάλειες και φόβους στους πολλούς –φόβους τους οποίους εκμεταλλεύονται πάντα οι επιτήδειοι που έχουν στο μυαλό τους την επιστροφή στο παρελθόν. Ένας μεταμοντέρνος εκβαρβαρισμός καραδοκεί. Άλλωστε πιο εύκολα οι πολιτισμένοι γίνονται βάρβαροι παρά το αντίθετο.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ευρώπη βρέθηκε σε παρόμοια κατάσταση. Αρκετές φορές στο παρελθόν συνέβησαν διάφορα τραγικά πισωγυρίσματα, με σημαντικότερο την εμφάνιση και επικράτηση του φασισμού κατά τη δεκαετία του 1930. Αποτέλεσμα ήταν ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος με τριάντα εκατομμύρια νεκρούς και τη μισή Ευρώπη να έχει μετατραπεί σε σωρούς από ερείπια. Αυτή η καταστροφική κατάληξη δεν «ανοσοποίησε» βεβαίως τους ευρωπαϊκούς λαούς από τον φασισμό, ο οποίος ποντάρει στην εποχή μας στην «κουλτούρα» της διαρκούς κινητοποίησης, της εγρήγορσης και του φόβου, στην ξενοφοβία, στην ισλαμοφοβία, στον εθνικισμό και στην αντιμετανάστευση γενικότερα. Όλα αυτά αποτελούν πρόκληση για τη σύγχρονη Δημοκρατία, την Ελλάδα, τη μεγάλη πατρίδα μας που λέγεται Ευρώπη και τις προοπτικές της σ’ έναν κόσμο που αλλάζει και παρατηρείται μια αμετάκλητη μετατόπιση ισχύος προς την Ασία. Πως θα μπορέσει μια «Ευρώπη-Φρούριο», όπως την οραματίζονται ορισμένοι, να ανταποκριθεί στις προκλήσεις ενός παγκοσμιοποιημένου κόσμου, όπου όλες μα όλες οι προκλήσεις –και ιδιαίτερα οι περιβαλλοντικές– ξεπερνούν πλέον τα σύνορα; Μια τέτοια αντίληψη είναι απλώς ένας επικίνδυνος αναχρονισμός.

Η άλλη πρόκληση –η σημαντικότερη κατά τη γνώμη μου– είναι η οικολογική και συνίσταται στην ανατροπή των περιβαλλοντικών ισορροπιών, στις κλιματολογικές καταστροφές, στη συρρίκνωση της βιοποικιλότητας και στη ραγδαία επιδείνωση της ποιότητας ζωής των περισσότερων κατοίκων της γης. Είναι ένα γιγαντιαίο «σιωπηλό Τσουνάμι» που έρχεται κατά πάνω μας και θα σαρώσει τα πάντα… Βλέπετε, ο πλανήτης Γη δεν ανήκει σε μια μόνο γενιά. Κι εμείς συμπεριφερόμαστε σα να είναι αποκλειστική ιδιοκτησία μας, αφήνοντας ταυτόχρονα ένα τρομερό κληροδότημα δηλητηρίασης και υποβάθμισης του περιβάλλοντος στα εγγόνια μας και στις αγέννητες ακόμη γενιές: είναι σα να ζητάμε φορολογία από ανθρώπους που δεν γεννήθηκαν ακόμη! Όλη αυτή η συμπεριφορά μας δεν είναι απλά «αντι-οικολογική», είναι εντελώς ανόητη και αυτοκαταστροφική.

Είναι προφανές πως πρέπει, όχι απλώς να καταγγέλλουμε τις αρνητικές εξελίξεις, αλλά να αναλάβουμε δράση για να μην επιδεινωθεί η κατάσταση. Κατ’ αρχάς η Δημοκρατία –και ο λαός σε τελική ανάλυση– πρέπει να αντισταθεί στα διαβρωτικά κτυπήματα της ρητορικής των εθνολαϊκιστών, του υποβόσκοντος φασισμού και του φανατισμού γενικότερα. Ο φανατισμός –σύμπτωμα ενός κόσμου όπου δεν υπάρχει ο «Άλλος»– τρέφεται απέναντι στις υποχωρήσεις που του γίνονται. Γι’ αυτό μην ενδίδετε στους φανατικούς. Αφοπλίστε τους!

Ταυτόχρονα χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουμε εντελώς το οικονομικό, ενεργειακό και καταναλωτικό μας μοντέλο, που είναι καταστροφικό για το περιβάλλον του πλανήτη μας και κατ’ επέκταση για εμάς τους ίδιους. Το ενεργειακό μοντέλο χρειάζεται να αλλάξει και να απεγκλωβιστεί από τον θανάσιμο εναγκαλισμό του με τα ορυκτά καύσιμα –και σ’ αυτό οι νέες ενεργειακές τεχνολογίες θα διαδραματίσουν καθοριστικό και απελευθερωτικό ρόλο. Το οικονομικό μοντέλο να μετασχηματιστεί από τον σημερινό τούρμποκαπιταλισμό, που μας οδήγησε σ’ αυτή την κρίση, σ’ έναν «πράσινο» καπιταλισμό μ’ ανθρώπινο πρόσωπο, όπου πάνω από τα κέρδη και τους αριθμούς θα βρίσκονται πάντα οι άνθρωποι, η Φύση και η ίδια η ζωή. Τέλος απαιτείται να αλλάξουμε την καταναλωτική μας συμπεριφορά και να ξεφύγουμε απ΄ αυτό το υπερκαταναλωτικό τριπ στο οποίο μας έχουν υποβάλλει οι μαρκετίστες και οι διαφημιστές. Καταναλώνω λιγότερα δεν σημαίνει πως είμαι φτωχός, διότι συχνά το λιγότερα σημαίνει περισσότερα. Γι’ αυτό ίσως πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε τις αξίες μας και τον τρόπο ζωής προς την κατεύθυνση μιας λιγότερης και πιο έξυπνης κατανάλωσης με γνώμονα το συμφέρον των πολλών και του περιβάλλοντος.

Βρισκόμαστε σε οριακό σημείο, ειδικά στα ζητήματα του περιβάλλοντος, και οι επιλογές μας παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του μέλλοντος, καθώς πλησιάζουμε ήδη το «σημείο χωρίς επιστροφή» –σε μερικά χρόνια οι καταστροφές στο περιβάλλον θα είναι μη αντιστρέψιμες. Στο χέρι μας είναι να ανατρέψουμε τις αρνητικές εξελίξεις, να απελευθερωθούμε από «βαρίδια» του παρελθόντος και να φύγουμε μπροστά, διεκδικώντας το όνειρο. Το παν είναι να τολμήσουμε να κάνουμε το πρώτο βήμα: «Ένα ταξίδι χιλίων χιλιομέτρων ξεκινά πάντα από ένα μικρό βήμα», Λάο Τσε.

Advertisements