ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Η Επιστημονική Φαντασία Πειραματίζεται με τη Βιόσφαιρα!


Η υπερθέρμανση του πλανήτη, η άνοδος δηλαδή της μέσης θερμοκρασίας αλλά και της στάθμης των ωκεανών, είναι ίσως το σοβαρότερο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα τις δεκαετίες που έρχονται. Είναι πια φανερό πως πρέπει κάτι να γίνει, και μάλιστα σύντομα, για να αποτραπεί η καταστροφή του παγκόσμιου κλίματος. Υπάρχουν ήδη οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειες που, αν αξιοποιηθούν ικανοποιητικά, μπορούν να αντικαταστήσουν τα ορυκτά καύσιμα και να αποτρέψουν την υπερθέρμανση του πλανήτη μας. Υπάρχει όμως και μια σειρά από εξωτικές και φουτουριστικές τεχνολογίες, που υπόσχονται να σώσουν το περιβάλλον του πλανήτη μας και να εξασφαλίσουν την επιβίωση των μελλοντικών γενιών. Σφαίρες Αλουμινίου στη Στρατόσφαιρα, Κάτοπτρα στο Διάστημα, Αντι-CO2 Ανεμόμυλοι, Μπάλες «Γκολφ» στις Θάλασσες, «Προσομοιωμένες» Εκρήξεις Ηφαιστείων κ.α. Όλα αποτελούν ένα εξωτικό οπλοστάσιο αποτροπής της κατάρρευσης του παγκόσμιου κλίματος. Οι τεχνολογίες και οι ιδέες υπάρχουν. Εκείνο που δεν υπάρχει όμως είναι η θέληση των πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων να πράξουν το αυτονόητο: να αφήσουν δηλαδή τον πλανήτη μας βιώσιμο και για τις επόμενες γενιές, επενδύοντας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας!

«Μέσα στον αιώνα που διανύουμε η μέση θερμοκρασία του πλανήτη θα ανέβει από 1,4 έως 5.8 βαθμούς Κελσίου, το δε επίπεδο της θάλασσας από 9 έως 88 εκατοστά».

Ειδική επιτροπή του ΟΗΕ για το Κλίμα της Γης, Μάρτιος 2001

Γράφει ο Αλέξης Αλαματίδης

Ο 20ος αιώνας ήταν ένας αιώνας κατά τη διάρκεια του οποίου η ανθρωπότητα γνώρισε πολλές και μεγάλες αλλαγές, σε όλους τους τομείς. Οι επιστήμες άνθισαν και εξελίχθηκαν (φέρνοντας πολλά καλά, άλλα και δεινά), οι κοινωνίες έγιναν περισσότερο «ανθρωποκεντρικές» και δίκαιες, οι γυναίκες απέκτησαν δικαιώματα (τουλάχιστον στον Δυτικό κόσμο), το ίδιο και η εργατική τάξη, οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι χάραξαν νέα σύνορα στον παγκόσμιο χάρτη, αποικιοκρατούμενες χώρες απελευθερώθηκαν και η βιομηχανική επανάσταση μας έφερε τα επιτεύγματα των επιστημών μέσα στο σπίτι μας. Βεβαίως υπήρξαν και πολλά αρνητικά που έφερε ο 20ος αιώνας.

Αν ταξιδεύαμε στο χρόνο και πηγαίναμε 100 χρόνια μπροστά, στο έτος 2106 δηλαδή και κάναμε εκεί ένα «flashback» του 21ου αιώνα, ποια θα ήταν άραγε τα «highlights» του; Το κυριότερο και σοβαρότερο απ’ όλα πιστεύω θα ήταν η επερχόμενη αλλαγή – καταστροφή του κλίματος.

Το άρθρο αυτό δεν έχει ως σκοπό να σας πείσει για την κλιματολογική καταστροφή, η οποία έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετά χρόνια, αλλά να εξηγήσει πως θα μπορούσε να εξελιχθεί αυτή η de facto κατάσταση, και το πώς κάποια πράγματα μπορούν ακόμη να σωθούν και να αντιστραφούν προς το καλύτερο.

Οι ανθρώπινες δραστηριότητες των τελευταίων εκατό χρόνων έχουν επιφέρει ένα καινούργιο status quo στο περιβάλλον και το αποτέλεσμα αυτού, θα είναι η μετάλλαξη και η τελική καταστροφή της δικής μας βιόσφαιρας. Και όταν ο πλανήτης αποβάλει το ανθρώπινο είδος ως παράσιτο, τότε μετά από 100, 1000 ή 10.000 χρόνια (ο χρόνος δεν θα παίζει και κανέναν σημαντικό ρόλο αφού εμείς δεν θα υπάρχουμε) θα επανέλθει στα φυσιολογικά του επίπεδα, ακολουθώντας τον φυσιολογικό (συμπαντικό) του κύκλο.

Μπορούμε ακόμη να σώσουμε πολλά, για να μην αναγκάσουμε τα παιδιά και τα εγγόνια μας να ζήσουν σε έναν κόσμο κατά πολύ χειρότερο από τον δικό μας.

Σε προηγούμενα τεύχη του ΖΕΝΙΘ έχουμε μιλήσει για αρκετά σενάρια που μπορούν να συμβούν, όπως π.χ. για τη μείωση της ροής του Ρεύματος του Κόλπου του Μεξικού (που και αυτή οφείλεται στις ανθρώπινες δραστηριότητες) και τις επιπτώσεις που θα επιφέρει στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη. Τα σενάρια είναι πάρα πολλά, αλληλένδετα και αλληλοεξαρτώμενα, σε σημείο που κανένας δεν μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια τι μας περιμένει αύριο.

Η υπερθέρμανση του πλανήτη, η άνοδος δηλαδή της μέσης θερμοκρασίας, είναι ίσως το σοβαρότερο πρόβλημα με τα καταστρεπτικότερα αποτελέσματα για τη βιόσφαιρα του ανθρώπου. Ίσως είναι καιρός να ξεχωρίσουμε την καταστροφή του πλανήτη (που σημαίνει ότι ο πλανήτης καταστρέφεται ή χάνει τη θέση του στο ηλιακό μας σύστημα) από την καταστροφή της βιόσφαιρας (που σημαίνει πως η επιβίωση του ανθρώπου γίνεται αδύνατη λόγω των συνθηκών). Η εκπομπή του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) που προέρχεται από την καύση των ορυκτών καυσίμων, και η συσσώρευση αυτού στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας είναι ο κύριος υπαίτιος της υπερθέρμανσης του πλανήτη και το μεγαλύτερο πρόβλημα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η ανθρώπινη κοινότητα στον αιώνα που διανύουμε.

Στο τεύχος Νο 6 του ΖΕΝΙΘ μιλήσαμε για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, οι οποίες μπορούν να αντικαταστήσουν τον άνθρακα και το πετρέλαιο και αποτελούν ουσιαστικά λύση-μονόδρομο για τη μείωση του CO2 και την υπερθέρμανση του πλανήτη. Εκτός από αυτές τις νέες τεχνολογίες, υπάρχουν και κάποιες άλλες επινοημένες από ερευνητικές ομάδες, «τρελαμένους» φοιτητές και καθηγητές. Πολλές είναι σε καθαρά πειραματικό στάδιο και έχουν να ξεπεράσουν ακόμα τις «παιδικές ασθένειες», ενώ κάποιες άλλες θα μπορούσαν θεωρητικά να εφαρμοστούν. Στο σύνολό τους δεν μειώνουν τις εκπομπές του CO2, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά με τον τρόπο τους δεν αφήνουν τη μέση θερμοκρασία στον πλανήτη να ανέβει.

Ουράνιες Σφαίρες (Σφαίρες Αλουμινίου στη Στρατόσφαιρα)

Το Σχέδιο: Εκατομμύρια αλουμινένιες σφαίρες διαμέτρου περίπου τεσσάρων χιλιοστών ρίχνονται από ειδικά αεροπλάνα στο ανώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας, τη στρατόσφαιρα. Εκεί αιωρούνται λόγω της γέμισής τους με υδρογόνο και αντανακλούν ένα μέρος της προσπίπτουσας ηλιακής ακτινοβολίας.

Εφευρέτης: Οι Wood & Teller από το Lawrence Livermore National Laboratory (ΗΠΑ).

Διαδικασία εκπόνησης: Οι σφαίρες αλουμινίου μπορούν εύκολα να κατασκευαστούν, να γεμιστούν με υδρογόνο και να διασκορπιστούν στη στρατόσφαιρα από αεροπλάνα. Επειδή όμως παρά τη γέμισή τους με υδρογόνο κάποτε θα πέσουν στη Γη, απαιτείται συνεχής αναπλήρωσή τους.

Κόστος: Σύμφωνα με τους εφευρέτες απαιτείται περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια το χρόνο.

Οφέλη: Τα σφαιρίδια αυτά θα μπορούσαν να μπλοκάρουν μεγάλο μέρος της προσπίπτουσας ηλιακής ακτινοβολίας. Έτσι θα μπορούσε να αντισταθμιστεί η επιδείνωση του φαινομένου του θερμοκηπίου.

Μειονεκτήματα: Ο ουρανός χωρίς σύννεφα δεν θα ήταν πλέον μπλε, αλλά θα είχε άσπρο χρώμα. Η θερμοκρασία στη στρατόσφαιρα θα έπεφτε, γεγονός που μπορούσε να οδηγήσει στην καταστροφή του όζοντος.

Κάτοπτρα στο Διάστημα

Το Σχέδιο: Διαστημόπλοια μεταφέρουν και συναρμολογούν κομμάτι-κομμάτι έναν τεράστιο καθρέφτη 3.000 τόνων και επιφάνειας 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων στο διάστημα τοποθετώντας τον κάπου μεταξύ Γης και Ήλιου.

Εφευρέτης: Οι Wood & Teller από το Lawrence Livermore National Laboratory (ΗΠΑ).

Διαδικασία εκπόνησης: Για την πραγματοποίηση του σχεδίου απαιτούνται νέες επαναστατικές τεχνολογίες και επινοήσεις, μεταξύ άλλων και μια αρμάδα νέων διαστημοπλοίων μεγάλων (για τα σημερινά δεδομένα) αποστάσεων.

Κόστος: Σύμφωνα με τους εφευρέτες «εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια!»

Οφέλη: Αν γίνουν οι σωστοί υπολογισμοί, θα αντανακλώνταν τόση ακτινοβολία από τον ήλιο, που ακόμη και ο διπλασιασμός του εκπεμπόμενου CO2 στην ατμόσφαιρα δεν θα οδηγούσε σε άνοδο της θερμοκρασίας.

Μειονεκτήματα: Αν δεν γίνουν σωστοί υπολογισμοί και τοποθετηθεί, λόγου χάρη, μεγαλύτερος καθρέφτης απ’ ό,τι πρέπει, θα μπορούσε να προκληθεί μια νέα εποχή των παγετώνων. Πέρα από αυτά, λιγότερη ηλιακή ενέργεια στη Γη θα μπορούσε να επιφέρει ένα σωρό αλλά προβλήματα στη χλωροπανίδα, ενώ και η μέθοδος αυτή, όπως προαναφέρθηκε, δεν μειώνει ουσιαστικά τα αέρια που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αλλά απλώς τα εμποδίζει να ανεβάσουν τη θερμοκρασία. Η συγκέντρωση του CO2 έτσι θα συνέχιζε να ανεβαίνει ευνοώντας, π.χ., τις σοδειές, αλλά θα έκανε τους ωκεανούς ολοένα πιο όξινους, γεγονός που καταστρέφει τη ζωή μέσα σε αυτούς.

Αντι-CO2 Ανεμόμυλοι

Το Σχέδιο: Σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη θα στηθούν τεράστιοι ανεμόμυλοι, οι οποίοι θα λειτουργούν ως βεντιλατέρ: θα φυσάνε τον αέρα πάνω σε μεγάλες εκτάσεις από διάλυμα ασβέστη με νερό, το οποίο έχει την ιδιότητα να δεσμεύει το CO2.

Εφευρέτης: Klaus Lackner, Πανεπιστήμιο Columbia, Νέα Υόρκη.

Διαδικασία εκπόνησης: Απλοί μηχανισμοί, «εύκολη» χημεία, το διάλυμα του ασβέστη με νερό παρασκευάζεται εύκολα και αντιδρά με το CO2 δίνοντας ως προϊόντα κιμωλία και νερό.

Κόστος: Ο εφευρέτης υπολογίζει περίπου 5 cent ανά λίτρο καυσίμου, που παράγει το CO2. Αρχικά το κόστος φαίνεται χαμηλό, αλλά πρέπει να αναλογιστούμε τη σημερινή παγκόσμια κατανάλωση καυσίμων: 10 δισεκατομμύρια τόνοι!! Υπολογίστε πόσα λίτρα είναι, πολλαπλασιάστε με 5 cent και θα δείτε ότι είναι ασύμφορο, τουλάχιστον για τα σημερινά δεδομένα.

Οφέλη: Αν όλες οι πόλεις, τα χωριά και οι μικρές κοινότητες υιοθετούσαν τη μέθοδο αυτή, ακόμη και στις βιομηχανικές χώρες δεν θα υπήρχε ίχνος CO2.

Μειονεκτήματα: Παντού θα δημιουργούνταν πέτρες και βράχια κιμωλίας, τα οποία θα αποτελούσαν και πρόκληση για τους μηχανικούς που σχεδιάζουν τη φυσική δομή των διαφόρων εκτάσεων. Άλλη οπτική ρύπανση θα αποτελούσαν και οι εκατομμύρια ανεμόμυλοι που απαιτούνται.

Δενδροφυτείες – Αναδάσωση

Το Σχέδιο: Σε παγκόσμια κλίμακα θα γίνουν αναδασώσεις, διότι τα φυτά καθώς μεγαλώνουν δεσμεύουν το CO2 από τον αέρα.

Εφευρέτης: Η πρόταση ήρθε από διάφορες χώρες (με μεγάλες εκτάσεις, όπως ο Καναδάς και η Ρωσία) οι οποίες θέλουν με τον τρόπο αυτόν να εκπληρώσουν τις προϋποθέσεις του Πρωτοκόλλου του Κιότο (το Δεκέμβριο του 1997, 160 χώρες συμφώνησαν ότι μέχρι το 2012 οι εκπομπή των αέριων του φαινομένου του θερμοκηπίου θα πέσει κατά 5,2% σε σχέση με αυτήν του 1990).

Διαδικασία εκπόνησης: Απλή φυσική μέθοδος

Κόστος: Οι υποστηρικτές της μεθόδου υπολογίζουν 5 ευρώ για κάθε δεσμευμένο τόνο CO2.

Οφέλη: Με τη μέθοδο αυτή μπορούν να αποσυρθούν συνολικά 18 δισεκατομμύρια τόνοι CO2 από το περιβάλλον.

Μειονεκτήματα: Ό,τι δεσμεύουν τα φυτά σε CO2 μεγαλώνοντας, το απελευθερώνουν όταν πεθαίνουν. Έτσι 30 με 40 χρόνια μετά το θάνατό του ένα δέντρο απελευθερώνει το CO2 που είχε δεσμεύσει μεγαλώνοντας (σε θερμές περιοχές μπορεί μάλιστα να απελευθερωθεί και περισσότερο). Επίσης, με τον τρόπο αυτόν θα μπορούσε να ανοίξει και το «κουτί της Πανδώρας»: με πρόσχημα την προστασία του περιβάλλοντος, θα κόβονταν τα τροπικά δάση που έχουν μεγάλη αξία ξύλου, για να δώσουν τη θέση τους σε κατώτερης ποιότητας δέντρα που θα φύτευαν οι επιτήδειοι.

Μπάλες Γκολφ στις Θάλασσες

Το Σχέδιο: Δισεκατομμύρια μπάλες γκολφ και πινγκ πονγκ θα ριχθούν σε όλες τις θάλασσες του πλανήτη, οι οποίες λόγω του λευκού τους χρώματος αντανακλούν τις ηλιακές ακτίνες.

Εφευρέτης: Σύμφωνα με το περιοδικό New Scientist, εφευρέτες είναι μια ομάδα επιστημόνων από τις ΗΠΑ. Το σχέδιο υπάρχει ήδη από τη δεκαετία του 1960.

Διαδικασία εκπόνησης: Πολύ απλή: αγοράζουμε τις μπάλες, τις φορτώνουμε σε καράβια και τις ρίχνουμε στους ωκεανούς.

Κόστος: Μια μπάλα του γκολφ κοστίζει περίπου 1 ευρώ και μια του πινγκ πονγκ περίπου 30 cent.

Οφέλη: Ως γνωστόν, η Γη αντανακλά ένα μέρος της ηλιακής θερμικής ακτινοβολίας πίσω στο διάστημα. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να αυξηθεί αν στην επιφάνεια του πλανήτη υπάρχουν πολλά αντικείμενα που αντανακλούν την ακτινοβολία. Και εδώ τα αέρια που ευθύνονται για την υπερθέρμανση του πλανήτη δεν θα λιγοστέψουν, αλλά η θερμοκρασία θα πάψει να ανεβαίνει. Θεωρητικά μπορεί να υπολογιστεί ο αριθμός από τα μπαλάκια που απαιτούνται.

Μειονεκτήματα: Το σύστημα αυτό μπορεί να λειτουργήσει μόνο για μερικές εβδομάδες, μια και οι λευκές μπάλες θα γίνουν πράσινες λόγω των φυκιών. Έτσι θα χρειάζονται ολοένα και καινούργιες μπάλες, κάτι που θα ανέβαζε ακόμη περισσότερο την ήδη υπάρχουσα ρύπανση των θαλασσών από πλαστικό.

Ανάδευση των Ωκεανών

Το Σχέδιο: Εκατοντάδες ανεμοκινούμενοι ρότορες ύψους 70 μέτρων θα περιστρέφονται πάνω στις επιφάνειες των θαλασσών. Πάνω στα μόρια του άλατος που υπάρχει στο θαλασσινό νερό εναποτίθεται υγρασία η οποία θα δημιουργήσει τεράστια σύννεφα πάνω από το νερό που θα εμποδίζουν τις ηλιακές ακτίνες να περάσουν.

Εφευρέτης: John Latham, National Center for Atmospheric Research, Boulder, Colorado.

Διαδικασία εκπόνησης: Η απαιτούμενη τεχνολογία ουσιαστικά υπάρχει από τότε που ο Stephen Salter ανέπτυξε τη μέθοδο που ονόμασε «Gischt-Quirl». Ο Latham θέλησε περίπου έναν χρόνο να ξεκινήσει πιλοτικά τη μέθοδο. Για συνεχές όφελος στο παγκόσμιο κλίμα θα πρέπει οι ωκεανοί να αναδεύονται συνέχεια διότι τα σύννεφα που θα δημιουργούνται έχουν διάρκεια ζωής μερικών μόνο ημερών.

Κόστος: Δεν έχει υπολογιστεί ακόμη, αλλά θεωρητικά δεν πρέπει να είναι υπερβολικό.

Οφέλη: Περισσότερα σύννεφα, χαμηλότερες θερμοκρασίες στον πλανήτη (αλλά το Co2 θα συνεχίσει να ανεβαίνει).

Μειονεκτήματα: Ξεχάστε τις ηλιόλουστες μέρες…

«Προσομοιωμένες» Εκρήξεις Ηφαιστείων

Το Σχέδιο: Αεροπλάνα θα ρίχνουν 10 εκατομμύρια τόνους θείο στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας προσομοιώνοντας έτσι το αποτέλεσμα της έκρηξης ηφαιστείων κατά τις οποίες τόνοι θείου από τα έγκατα της Γης ανεβαίνουν στη στρατόσφαιρα. Τα μόρια του θείου δημιουργούν μια αδιαπέραστη ασπίδα για τις ακτίνες του Ήλιου.

Εφευρέτης: Η πρόταση έγινε το 1982 από τον Mikahail Budyko, του Γεωφυσικού Ινστιτούτου του Λένινγκραντ.

Διαδικασία εκπόνησης: Ένα Boeing 747 Jumbo μπορεί να μεταφέρει περίπου 100 τόνους φορτίο, άρα θα χρειαστούν περίπου 100.000 πτήσεις ετησίως.

Κόστος: Δεν έχει υπολογιστεί με ακρίβεια. Οι ποσότητες του θείου, η συντήρηση και τα καύσιμα των αεροπλάνων, θα ανέρχονται πάντως σε αρκετά εκατομμύρια ευρώ το χρόνο.

Οφέλη: Η αποτελεσματικότητα της μεθόδου έχει δοκιμαστεί με φυσικό τρόπο το 1991, όταν εξερράγη το ηφαίστειο Pinatubo στις Φιλιππίνες. Για τα επόμενα 2–3 χρόνια, η παγκόσμια μέση θερμοκρασία έπεσε κατά 0.5 βαθμούς Κελσίου.

Μειονεκτήματα: Για την ατμόσφαιρα το θείο αποτελεί ένα από τα χειρότερα δηλητήρια, απ’ το οποίο μπορούν στη συνέχεια να προκληθούν ασθένειες των αναπνευστικών οδών σε ανθρώπους και ζώα. Το θείο προκαλεί επίσης και την «όξινη βροχή», η οποία καταστρέφει ως γνωστόν τα φυτά.

Ατομική Ενέργεια

Το σχέδιο: Πυρηνικά εργοστάσια παραγωγής ενέργειας θα αντικαταστήσουν τα υπάρχοντα (που λειτουργούν με άνθρακα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο).

Εφευρέτες – υποστηρικτές: Η τεχνολογία είναι παλιά (και ξεπερασμένη), υπάρχει όμως ένα σκληροπυρηνικό λόμπι που θα ήθελε την αναγέννηση της τεχνολογίας αυτής (κάτι που συνέβη στις δεκαετίες του 1950 και 1980), αδιαφορώντας για το υψηλό κόστος και την επικινδυνότητά της.

Διαδικασία εκπόνησης: Μόνο για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης θα χρειάζονταν περίπου 500 νέα πυρηνικά εργοστάσια. Σε παγκόσμια κλίμακα θα απαιτούνταν αρκετές χιλιάδες, εγχείρημα δύσκολο, αν αναλογιστεί κανείς ότι πρώτα απ’ όλα πρέπει να βρεθούν τα κατάλληλα γεωγραφικά σημεία που θα χτιστούν τα εργοστάσια αυτά. Επιπλέον υπάρχει φυσικά και το πρόβλημα των πυρηνικών αποβλήτων και ο κίνδυνος ατυχήματος που πάντα καραδοκεί (όλοι θυμόμαστε, φαντάζομαι, το Chernobyl).

Κόστος: Ένα εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας στοιχίζει μερικά δισεκατομμύρια ευρώ και είναι κατά πολύ ακριβότερο από ένα αντίστοιχο που λειτουργεί με φυσικό αέριο ή άνθρακα.

Οφέλη: Δεν υπάρχει το CO2 ως παραπροϊόν και έτσι θα γλιτώναμε από το 50% του σημερινού παραγόμενου.

Μειονεκτήματα: Η κλιματολογική καταστροφή ανταλλάσσεται με την θανατηφόρο ραδιενέργεια, μια όχι και τόσο συμφέρουσα ανταλλαγή.

Να Μην Κάνουμε Τίποτα

Το σχέδιο: Η ανθρωπότητα δεν προσπαθεί να αποτρέψει την κλιματολογική καταστροφή, αλλά προετοιμάζεται να ζήσει με τα επακόλουθά της.

Εφευρέτης: Ο «σκεπτικιστής–περιβαλλοντολόγος» και διευθυντής του Ινστιτούτου Αξιολόγησης του Περιβάλλοντος στην Κοπεγχάγη, Björn Lomborg.

Διαδικασία εκπόνησης: Όσοι μπορούν και έχουν τα χρήματα, χτίζουν φράγματα για να αντιμετωπίσουν τις επερχόμενες πλημμύρες. Οι κάτοικοι των φτωχών παραθαλάσσιων χωρών, την έχουν άσχημα.

Κόστος: Ο Lomborg ισχυρίζεται πως η εκκένωση όλων των παραθαλάσσιων περιοχών είναι πιο φθηνή απ’ την καταπολέμηση της κλιματολογικής καταστροφής.

Οφέλη: Με τα χρήματα που θα αποταμιευτούν (πάντα κατά Lomborg) θα μπορούσαν να καταπολεμηθούν η πείνα και το AIDS.

Μειονεκτήματα: Ακόμη και αν δεν υπήρχε η επερχόμενη κλιματολογική καταστροφή, τα πεπερασμένα αποθέματα πετρελαίου, άνθρακα, φυσικού αερίου και ουρανίου, οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην υιοθέτηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Όσο καθυστερεί η μετάβαση στις τεχνολογίες αυτές, τόσο ακριβότερη θα είναι η τελική εφαρμογή τους και φυσικά τόσο περισσότερες καταστροφές θα έχει υποστεί το περιβάλλον. Ακόμη και αν σταματούσαμε σήμερα την καύση των ορυκτών καυσίμων, πολλές καταστροφές που έχουν γίνει, δεν είναι πια αντιστρέψιμες.

Η Λύση: Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Το σχέδιο: Ο ήλιος, οι άνεμοι, το νερό, η γεωθερμία και η βιομάζα αντικαθιστούν τα ορυκτά καύσιμα (άνθρακας, πετρέλαιο).

Εφευρέτες–Υποστηρικτές: Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν υποστηρικτές των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (απλοί άνθρωποι, επιστήμονες).

Διαδικασία εκπόνησης: Οι τεχνολογίες είναι ώριμες για εφαρμογή, η σχέση κόστους-απόδοσης μπορεί και πρέπει να βελτιωθεί. Η εξοικονόμηση ενέργειας και η βελτιωμένη αποτελεσματικότητα πρέπει να συνοδεύσουν τη στροφή στην ενέργεια.

Κόστος: Ήδη, εκεί που δεν υπάρχει ηλεκτρικό δίκτυο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρέχουν φτηνό ηλεκτρικό ρεύμα. Εκεί που υπάρχει δίκτυο, όπως εδώ στη Δύση, πρέπει να προωθούνται από τις κυβερνήσεις. Αλλά και πάλι, σε οικονομική βάση συμφέρουν: Οι τεχνολογίες αυτές εκτός από ηλεκτρικό ρεύμα θα παράγουν και εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας και τον παλμό για μια νέα οικονομία.

Οφέλη: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα επιφέρουν μια σημαντική μείωση της εκπομπής του CO2 και θα εξοικονομούν τα ενεργειακά αποθέματα.

Μειονεκτήματα: Ακόμη και αυτές οι τεχνολογίες δεν είναι εντελώς «οικολογικές». Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια «καταναλώνουν» μεγάλες εκτάσεις και αλλάζουν το φυσικό τοπίο. Τα φράγματα αλλάζουν τον ρου των ποταμών και μπορούν να επιφέρουν καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον και τους ανθρώπους.

Όπως και να’ χει, σε λίγο καιρό θα πρέπει να προσαρμοστούμε στη νέα τάξη πραγμάτων (ειδικά οι βιομηχανικές χώρες), όσον αφορά το κλίμα της Γης. Διαβάζοντας το παραπάνω κείμενο καταλήγουμε πως μόνο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μειώνουν την εκπομπή του CO2, οι υπόλοιπες απλώς βρίσκουν τεχνάσματα να μην ανεβαίνει η θερμοκρασία στον πλανήτη. Τέτοιες επινοήσεις και τεχνολογίες (που όπως είπαμε οι περισσότερες βρίσκονται σε πειραματικό στάδιο), υπάρχουν και άλλες (όπως να συμπιέσουμε και να θάψουμε το CO2, ή να το δεσμεύσουμε με την καλλιέργεια φυκιών μέσα στη θάλασσα κτλ.).

Λύσεις πραγματικές όμως, με τα σημερινά δεδομένα και την κατάσταση της τεχνολογίας, δίνουν μόνο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Είναι θέμα των κυβερνήσεων και κατ’ επέκταση των πολιτών που τις ψηφίζουν.

Ο ΑΛΕΞΗΣ ΑΛΑΜΑΤΙΔΗΣ (dytikos@the.forthnet.gr) είναι εκδότης του περιοδικού Δυτικώς και ασχολείται με τη φωτογραφία και το περιβάλλον.

Advertisements