ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ

ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ

Μια Όαση Ποιοτικής Ενημέρωσης στην Ελληνική Τηλεοπτική «Έρημο του Πραγματικού»

Ανάμεσα στις τηλεοπτικές ράγες, όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια ισοπεδώνεται, υπάρχουν μερικά ασφαλή σημεία, σημεία όπου μπορείς να βρεθείς και όχι μόνο να μην απειληθείς αλλά και να βγεις πληρέστερος, πιο ενημερωμένος. Σε αυτά τα λιγοστά σημεία ανήκουν και οι εκπομπές του Στέλιου του Κούλογλου. Ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων που δεν χρειάζεται να καταφύγει σε λαρυγγισμούς και βερμπαλισμούς για να αναδείξει ένα θέμα αλλά αφήνει το ντοκιμαντέρ του να μιλήσει για αυτό. Ο Στέλιος ο Κούλογλου είναι ένας πραγματικά ευγενής άνθρωπος που αφήνει τη δουλειά του να μιλάει για αυτόν και αποτελεί ένα ξεχωριστό σημείο αναφοράς στην τηλεοπτική παραφροσύνη. Το ΖΕΝΙΘ ήταν αδύνατον να μην βάλει τον Στέλιο στο συνεντευξιακό του «στόχαστρο». Η πρόκληση ήταν να τον κάνουμε να μιλήσει χωρίς να φορά την πανοπλία της άρτιας δουλειάς που παράγει. Το αποτέλεσμα είναι αυτό που βλέπετε: ένας άνθρωπος της ουσίας, ένας πραγματικά ευγενής άνθρωπος σε μια συνέντευξη που «σπάει κοκάλα»…

Αποκλειστική Συνέντευξη στον Πέτρο Αργυρίου και στον Γιώργο Στάμκο

Γιώργος Στάμκος: Κύριε Κούλογλου λέμε ότι ζούμε σήμερα σε «δημοκρατικές κοινωνίες» αλλά φαίνεται πως υπάρχει πρόβλημα. Βλέπουμε την επέκταση της δημοκρατίας να συνοδεύεται κι από επέκταση της απαγορευσιμότητας. Πως γίνεται να συνδυάζονται αυτές οι δύο συνθήκες;

Στέλιος Κούλογλου: Οι κοινωνίες στις οποίες αναφέρεσαι είναι ψεύτο-δημοκρατικές. Βλέπουμε δηλαδή μιά επέκταση της ισχύος και του εύρους του νόμου που είναι δυναστική για τους πολλούς, όταν κάποιοι ισχυροί έχουν τη δυνατότητα να εξαιρούνται από την απαγορευτικότητα. Αυτό σίγουρα συνιστά κοινωνικές συνθήκες ανισονομίας, που δεν είναι δυνατό να απαντώνται σε πραγματικά δημοκρατικά κοινωνίες παρά μόνο σε κατ’ επίφαση δημοκρατίες που χωρίζουν τους πολίτες τους σε κατηγορίες. Αυτή η απαγορευτικότητα ωφελεί μονάχα τους ισχυρούς που μπορούν να παρακάμψουν το Νόμο και να έχουν μεγαλύτερο πεδίο δράσης, όταν το πεδίο δράσης των πολλών περιορίζεται ασφυκτικά.

Πέτρος Αργυρίου: Μπορείτε να αναφέρετε ένα τέτοιο οξύμωρο;

Σ.Κ: Πάρτε για παράδειγμα την ιδιωτική ζωή των πολιτών. Υποτίθεται ότι προστατεύεται κι όμως δεν είναι καθόλου σπάνιο το φαινόμενο των παρακολουθήσεων. Τηλεφωνήματα, e-mails παρακολουθούνται από κυβερνήσεις ή από μηχανισμούς μέσα σε αυτές. Αυτό είναι ένα φαινόμενο που συμβαίνει κατά κόρον στις ΗΠΑ. Η ιδιωτική ζωή των πολιτών παραβιάζεται από εξουσίες που υποτίθεται ότι την προστατεύουν. Η Ελλάδα φαίνεται να ακολουθεί κατά πόδας τις ΗΠΑ σε αυτό το πεδίο.

Π.Α: Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό;

Σ.Κ: Η Ελλάδα ακολουθεί το αμερικανικό υπόδειγμα και τις αμερικάνικες πολιτισμικές επιλογές με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα και πιστότητα από άλλες χώρες, με ένα ζήλο που κανείς θα χαρακτήριζε νεοπλουτίστικο.

Γ.Σ: Ποιος είναι ο ρόλος της τηλεόρασης σε αυτή την υποτέλεια;

Σ.Κ: Καθοριστικός. Αρκεί να σκεφτείτε από πού αντλούμε τα σχήματα που χρησιμοποιεί η ελληνική τηλεόραση… Πήραμε τα παράθυρα από το CNN και τα κάναμε μια τηλεοπτική πλατεία του χωριού. Δεν θελήσαμε όμως να υιοθετήσουμε το μοντέλο ενημέρωσης του BBC. Τι ίδιο συμβαίνει και σε κάθε άλλο πεδίο της Ελληνικής κουλτούρας. Με αυτό τον τρόπο χτίζουμε τις πόλεις μας, με αυτό τον τρόπο αγοράζουμε και χρησιμοποιούμε τα αμάξια. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες τα αμάξια δεν χρησιμοποιούνται με τέτοια παραφορά. Στην Ελλάδα όμως οι άλλοι δρόμοι αγνοούνται συστηματικά. Η χρήση ποδηλάτων, που ήταν μια φιλόδοξη πρόταση, ναυάγησε μέσα στην καουμπόικη νοοτροπία του Έλληνα που πάει καβάλα στο αμάξι του στο περίπτερο για να αγοράσει τσιγάρα.

Π.Α: Η Ελλάδα είναι δηλαδή πολιτισμικά μια μικρή επαρχία της Αμερικάνικης Αυτοκρατορίας;

Σ.Κ: Υπάρχουν ιστορικοί λόγοι που συμβαίνει αυτό. Η Ελλάδα, η Ελλάδα του Εμφυλίου ήταν ίσως η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που μπήκε στην δίνη του Ψυχρού Πολέμου. Το ίδιο το δόγμα Τρούμαν εμπνεύστηκε, εξαγγέλθηκε και εφαρμόστηκε με αφορμή την Ελλάδα. Από ‘κει και πέρα ο αμερικάνικος παράγοντας υπήρξε πάρα πολύ ισχυρός: Η CIA μετά από την ίδρυσή της διάλεξε από πολύ νωρίς σαν πεδίο δράσης και πειραματισμών της την Ελλάδα, οι πρώτες δολοφονίες που σχετίζονταν με τη δράση της έγιναν στην Ελλάδα και μάλιστα στη Θεσσαλονίκη…

Γ.Σ: Στο ΖΕΝΙΘ Νο8 έχει δημοσιευτεί ένα εκτενές άρθρο του Κλεάνθη του Γρίβα που αφορούσε στην επιχειρησιακή δράση της CIA στην Ευρώπη κάτω από το κωδικό όνομα «Stay Behind». Ο Daniele Ganser έχει γράψει μάλιστα ένα βιβλίο με τίτλο Μυστικοί Παραστρατοί του NATO: Επιχείρηση Gladio και Τρομοκρατία στη Δυτική Ευρώπη, όπου λίγο πολύ αναφέρει ότι η CIA και ο επιχειρησιακός βραχίονας του δικτύου «Stay Behind στην Ελλάδα, που έφερε το όνομα «Κόκκινη Προβιά», ήταν πίσω από τη Χούντα…

Σ.Κ: Σίγουρα υπήρχε ένας μηχανισμός ασφαλείας, αλλά δεν ήταν τόσο ισχυρός ή έντονος όσο π.χ. το αντίστοιχο «δίκτυο Gladio» στην Ιταλία. Και ο λόγος ότι απλά η αμερικάνικη εξωτερική πολιτική δεν έβρισκε ένα τέτοιο εργαλείο απαραίτητο για την Ελλάδα, μιας και η Ελλάδα βρισκόταν λίγο πολύ σε πολύ κεντρικό σημείο στην αμερικάνικη σφαίρα επιρροής. Μηχανισμοί μυστικών υπηρεσιών είναι δόκιμοι και απαραίτητοι σε χώρες που ανήκουν σε άλλες σφαίρες επιρροής ή σε χώρες που αμφιταλαντεύονται προκειμένου να επιτευχθεί η σταδιακή υπονόμευσή τους. Η ύπαρξη της «Κόκκινης Προβιάς» στην Ελλάδα ήταν απλά ένας δεύτερος μηχανισμός ασφαλείας, μιας και όλος ο κρατικός μηχανισμός ήταν υπονομευμένος εξ αρχής: Η ΚΥΠ ήταν παράρτημα της CIA, τα στελέχη του στρατού μετεκπαιδεύονταν στις ΗΠΑ, οι Έλληνες αξιωματούχοι που βρίσκονταν στο NATO ακολουθούσαν κατά γράμμα τις αμερικάνικες οδηγίες και υποδείξεις… οπότε η δικιά μου οπτική για την «Κόκκινη Προβιά» την αντιλαμβάνεται περισσότερο σαν ασφαλιστική δικλείδα και όχι σαν κεντρικό μοχλό πίεσης.

Γ.Σ: Ο Ganser στο βιβλίο του αναφέρει πως μια από τις βασικές αποστολές και τους στόχους της «Κόκκινης Προβιάς» και των αντίστοιχων δικτύων, υπήρξε η διείσδυση σε αριστερές οργανώσεις, που ήταν ικανές να παράγουν τρομοκρατία, με σκοπό την προβακάτσια. Συνέβη κάτι τέτοιο π.χ. στην Ιταλία;

Σ.Κ: Υπάρχει μια σειρά από αναπάντητα ερωτήματα, μεγάλα ερωτήματα που αφορούν ακόμη και στη δράση των Ερυθρών Ταξιαρχιών στην Ιταλία. Ειδικά στην υπόθεση της απαγωγής και εκτέλεσης του πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας Άλντο Μόρο, η στάση των αρχών ήταν εντυπωσιακά αδρανής. Οι ιταλικές αρχές επέδειξαν εξαιρετική απραξία όταν είχαν στην κατοχή τους στοιχεία ή έστω ενδείξεις για την υπόθεση Μόρο. Ακόμη και οι προκηρύξεις των Ερυθρών Ταξιαρχιών τυπώνονταν σε παλιό τυπογραφείο της ασφάλειας. Η επίσημη εκδοχή ότι η ασφάλεια πούλησε τα μηχανήματα τα οποία αργότερα βρέθηκαν στην κατοχή της τρομοκρατικής οργάνωσης παραείναι «βολική» για να είναι αληθινή. Και στην Ελλάδα υπήρξαν παρόμοιες προσπάθειες διείσδυσης κομμουνιστικών οργανώσεων. Ας μην ξεχνάμε πώς ότι είχε απομείνει από το ΚΚΕ μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο εξαρθρώθηκε από πράκτορες που είχαν διεισδύσει σε αυτό και αυτή η πρακτική ακολουθήθηκε με αμερικανική καθοδήγηση.

Π.Α: Μια που αναφερθήκατε στην καταστρατήγηση της ιδιωτικής ζωής από κυβερνήσεις και μηχανισμούς θα ήθελα λίγο να εστιάσουμε σε δύο θέματα που παρότι συνέπεσαν χρονικά, δε συνδέθηκαν: Το ένα θέμα είναι το όργιο των υποκλοπών, τόσο τηλεφωνικών όσο και ηλεκτρονικών στο οποίο επιδόθηκε η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας, η γνωστή NSA, εις βάρος αμερικανών πολιτών και του σκανδάλου των υποκλοπών που ταλάνισε την ελληνική πολιτική σκηνή. Αδιαμφισβήτητα και οι δύο αυτές δραστηριότητες είχαν να κάνουν με τον έλεγχο της πληροφορίας. Βλέπεται να υπάρχει και κάποια άλλη, περισσότερη στενή σχέση μεταξύ τους;

Σ.Κ: Σαφέστατα. Πρόκειται για ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται. Είτε πρόκειται για υποκλοπές, είτε για ηλεκτρονικές παρακολουθήσεις, οι μηχανισμοί που χρησιμοποιήθηκαν ήταν οι ίδιοι: εταιρίες κινητής τηλεφωνίας, εταιρίες διακομιστών στο διαδίκτυο κ.λ.π. Στην περίπτωση των ελληνικών υποκλοπών, φαίνεται πως υπήρχε μια έλλειψη εμπιστοσύνης των Αμερικανών προς την ελληνική κυβέρνηση. Δεν νομίζω ότι είχαν πραγματικά ανάγκη τις υποκλοπές, αλλά μάλλον ήθελαν να είναι σίγουροι. Για αυτό το λόγο κάποιοι ήθελαν να διεισδύσουν. Γιατί θεώρησαν την εγχώρια παραγωγή πολιτικής αναξιόπιστη ως προς τους ίδιους. Από την άλλη δεν είναι εύκολο να διακρίνεις την επίσημη κυβερνητική πολιτική από τη δράση στενότερων ομάδων που έχουν τη δική τους ατζέντα. Είναι πιθανό κάποιες αμερικάνικες ομάδες συμφερόντων να ήθελαν να εκβιάσουν τον Πρωθυπουργό, αν και θεωρώ πως οι υποκλοπές προέρχονταν από μια κεντρική πολιτική γραμμή και όχι από μικρότερες ομάδες. Πάντως, όλες οι εκδοχές είναι πιθανές.

Γ.Σ: Για να συνεχίσουμε με την επικαιρότητα, θεωρείς ότι είναι τυχαία η επικήρυξη του Επαναστατικού Αγώνα από την αμερικανική πρεσβεία, λίγες ημέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας για τον αγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης, που τοποθετεί την Ελλάδα στο ενεργειακό παιχνίδι πλησιέστερα στο ρωσικά συμφέροντα;

Σ.Κ: Η τρομοκρατία ανέκαθεν χρησιμοποιήθηκε σαν εργαλείο για άσκηση πολιτικών πιέσεων που είναι δύσκολο εκ των υστέρων να εκτονωθούν. Με το τέλος της 17Ν υπήρχε ανάγκη να εφευρεθεί κάτι καινούριο. Και εφευρέθηκε ο Επαναστατικός Αγώνας.

Π.Α: Μα η επικήρυξη του Επαναστατικού Αγώνα δεν είναι ένα «δίκαιο» αίτημα των Αμερικανών στα πλαίσια του πολέμου κατά της τρομοκρατίας;

Σ.Κ: Δεν υπάρχει πόλεμος ούτε αγώνας κατά της τρομοκρατίας. Υπάρχει μονάχα αγώνας κατά των τρομοκρατών που δεν είναι μαζί μας, όχι αγώνας κατά των τρομοκρατών που είναι σύμμαχοι. Ο Μπιν Λαντεν, ο Σανταμ Χουσείν είναι γνωστό ότι για πολλά χρόνια ήταν σύμμαχοι και έχαιραν της αμερικανικής βοήθειας κα στήριξης. Με το που άλλαξαν είτε τα αμερικανικά συμφέροντα είτε η στάση των πρώην συμμάχων, άλλαξε αυτομάτως και η ηθική τους χροιά, και οι πολιτικοί προσδιορισμοί τους. Αυτό είναι ένα καλό παράδειγμα για να καταλάβει κανείς ότι η τρομοκρατία για τους Αμερικανούς είναι θέμα ορισμών και οι ορισμοί αλλάζουν ανάλογα με τα συμφέροντα και τις ευκαιριακές συμμαχίες. Μήπως το Ισραήλ δεν τρομοκρατεί στην Παλαιστίνη, ή οι επεμβάσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν απείχαν ηθικά από την ουσία της τρομοκρατικής ενέργειας;

 

Γ.Σ: Οι νεοσυντηρητικοί στην Αμερικανοί χρησιμοποιούν την τρομοκρατία ως πρόσχημα για τη διαχείριση και την ενίσχυση του φόβου στο εσωτερικό και ως εργαλείο για την άσκηση της εξωτερική πολιτική τους.

Π.Α : Ο Αμερικάνικος «διπλός πέλεκυς» έχει άξονα και αιχμές τον τρόμο…

Σ.Κ: Η διαχείριση του φόβου έχει όντως αποδειχθεί πολύ αποτελεσματικό εργαλείο άσκησης και επιβολών πολιτικής. Όταν καταφέρεις να κάνεις ένα λαό φοβισμένο, τότε ο λαός είναι έτοιμος να αποδεχθεί την πιο σκληρή, την πιο αδυσώπητη εξουσία και το πιο σκληρό μέτρο περιορισμού της ελευθερίας στο όνομα της ασφάλειας. Είναι μια γκεμπελική διαπίστωση και μέθοδος.

Γ.Σ: Αυτή είναι η εντύπωση που έχεις αποκομίσει από τις συζητήσεις σου με Αμερικανούς στοχαστές;

Σ.Κ: Βέβαια, υπάρχει μάλιστα ένας πίνακας που χρησιμοποιούν οι Αμερικάνοι μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001 για να δηλώσουν το βαθμό επαγρύπνησης που απαιτεί μια τρομοκρατική προειδοποίηση. Ο πίνακας αυτός παραδόξως «χτυπάει κόκκινο» κάθε φορά που η δημοτικότητα του προέδρου Μπους πέφτει. Αυτή η σχέση ανάμεσα στην τρομοκρατία και την δημοτικότητα Μπους παρά είναι συνεπής για να είναι τυχαία.

Π.Α: Υπάρχει κάποια ελπίδα απόδρασης από αυτό το καθεστώς που τρομοκρατεί στο όνομα του αντιτρομοκρατικού αγώνα;

Σ.Κ: Είμαι αισιόδοξος, ακούω πολλές φωνές παγκοσμίως αλλά και εντός Αμερικής που αντιμάχονται αυτού του είδους τις πολιτικές μεθοδεύσεις. Τα πάντα βρίσκονται σε ένα τεντωμένο σκοινί πάντως. Μια νέα τρομοκρατική επίθεση σε αμερικάνικο έδαφος θα ξαναφέρει στην επιφάνεια την Αμερική του φόβου και αυτό θα σημαίνει όχι μόνο μεγαλύτερο περιορισμό των ατομικών ελευθεριών αλλά και ότι η Αμερική θα εξαπολύσει νέες επιθέσεις. Ο Μπους αυτή τη στιγμή πρέπει να προσεύχεται για μια νέα τρομοκρατική επίθεση. Ο αντιπρόεδρος Cheney, από το 2003 έχει δώσει οδηγία ότι ένα νέο τρομοκρατικό χτύπημα θα σημάνει αμερικανική επέμβαση στο Ιράν, άσχετα με το αν υπάρχει ή όχι το παραμικρό στοιχείο ή υπόνοια της εμπλοκής του Ιράν στο τρομοκρατικό χτύπημα.

Γ.Σ: Η εμμονή των Αμερικανών με το Ιράν εντάσσεται στην επιδίωξη τους να «καθαρίσουν» την περιοχή από αντιδυτικά-αντιαμερικανικά καθεστώτα και να εξασφαλίσουν έτσι τη θέση και την ασφάλεια και του Ισραήλ;

Σ.Κ: Σίγουρα, η αμερικανική εξωτερική πολιτική στην περιοχή είναι στα πλαίσια της εξασφάλισης των πλουτοπαραγωγικών πηγών της Μέσης Ανατολής, με το Ισραήλ να έχει το ρόλο του χωροφύλακα. Όλες οι αντίπαλες δυνάμεις και οι εν δυνάμει αντίπαλες θα πρέπει να εξολοθρευτούν. Αυτό έγινε και με το Ιράκ.

Γ.Σ: Το Ιράκ όμως εξελίσσεται σε νέο Βιετνάμ και δεν ξέρουμε που θα καταλήξει…

Σ.Κ: Είναι σίγουρο ότι το Ιράκ δεν τους «βγήκε» και ότι μάλλον θα αποδειχθεί η μεγαλύτερη διπλωματική και στρατιωτική αποτυχία της ιστορίας τους, με τεράστιες συνέπειες που θα τις πληρώσουν ολόκληρες γενιές Αμερικάνων κυρίως αλλά και συμμάχων.

Γ.Σ: Αυτή τη στιγμή οι Αμερικάνοι δεν μπορούν ούτε να απεμπλακούν ούτε και να επιμείνουν στο Ιράκ.

Σ.Κ: Αν ο Μπαμπινιώτης ξαναγράψει τον ορισμό του αδιεξόδου, θα πρέπει να ξαναγράψει Ιράκ.

Π.Α: Θεωρείται ότι παρά τη φαινομενική αδράνεια του τελευταίου διαστήματος, το Project for a New American Century εξακολουθεί να αποτελεί τον μπούσουλα για την αμερικανική πολιτική;

Σ.Κ: Τo project δεν ήταν απλά ένα κυνικό σχέδιο για την κατάληψη των πλουτοπαραγωγικών πηγών αλλά και ένα ιδεολογικό σύστημα, ένα σύστημα αξιών για την αμερικανική πολιτική στον 21ο αιώνα. Αυτό το σύστημα, όπως εξελίχθηκε ο πόλεμος στο Ιράκ, έχει δεχθεί σοβαρά πλήγματα Κάποια στιγμή οι εξουσίες αρχίζουν και πιστεύουν στη δική τους προπαγάνδα. Και αυτοί είχαν αρχίσει να προπαγανδίζουν ότι όλα θα κυλούσαν ομαλά στην εκτέλεση του σχεδιασμού. Από την στιγμή που κάτι τέτοιο δε συνέβη, το σύστημα άρχισε να υφίσταται σοβαρά ρήγματα. Το δόγμα λοιπόν μπορεί να αποδυναμώθηκε αλλά ακόμα η επιρροή του δεν είναι αμελητέα: Ο Cheney, που είναι από τους κύριους συντελεστής και εκφραστές αυτού του οράματος, εξακολουθεί να παίζει σπουδαίο ρόλο στην κεντρική πολιτική σκηνή, το Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί στόχο. Το αν θα καταφέρουν τελικά να εξαπολύσουν επίθεση στο Ιράν είναι κάτι που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.

Π.Α: Θεωρείτε ότι το χαρτί της επίθεσης του Ιράν κρατείται ως προεκλογικό όπλο ώστε οι αμερικανοί ψηφοφόροι να βρεθούν σε ομηρία και να στηρίξουν την ήδη υπάρχουσα κυβέρνηση και τον πόλεμο της;

Σ.Κ: Νομίζω ότι αν γίνει η επίθεση τελικά θα γίνει μέσα στο 2007. Το 2008, σε προεκλογική περίοδο, θα είναι αυτοκτονικό για τους ρεπουμπλικάνους να ανοίξουν καινούριο πόλεμο στο Ιράν, όταν το Ιράκ αποτελεί ακόμη ανοιχτή πληγή. Μόνο σε περίπτωση τρομοκρατικού χτυπήματος μπορεί το 2008 να είναι έτος ενός καινούριου πολέμου.

Π.Α: Από πού μπορεί να έρθει ένα καινούριο τρομοκρατικό χτύπημα;

Σ.Κ: Από παντού. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι που είναι εξοργισμένοι με την αμερικανική πολιτική. Φαντάσου να ζούσες στο Ιράκ και να είχαν σκοτώσει την οικογένεια σου, να είχες χάσει ότι πιο αγαπημένο είχες στον κόσμο. Αν βρισκόσουν με άλλους τρεις-τέσσερις που είχαν πάθει τα ίδια…

Γ.Σ: Υπάρχει πολύ μεγάλο απόθεμα οργής εναντίον των Αμερικάνων…

Σ.Κ: βέβαια… Αν βάλεις μια αγγελία για υποψήφιους τρομοκράτες κατά των ΗΠΑ θα γεμίσει μια ολόκληρη ουρά από επίδοξους τρομοκράτες. Πήγαινε στο Ιράκ ή στο Ιράν ή στο Λίβανο ή στην Παλαιστίνη και βάλε μια τέτοια αγγελία και θα δεις τι απήχηση θα έχει.

Γ.Σ: Μπορεί η δημοκρατία να είναι εξαγώγιμο είδος, όπως ευαγγελίζονται οι Αμερικάνοι και να μπει σαν επίστρωμα σε παραδοσιακές κοινωνίες με άλλες δομές; Οι Αμερικανοί υποστηρίζουν πως στόχος τους είναι να φέρουν τη δημοκρατία εκεί που πριν υπήρχε ολοκληρωτισμός. Ακόμη όμως και αν δεχτούμε τις αγαθές προθέσεις των Αμερικάνων, είναι άραγε οι κοινωνίες αυτές έτοιμες να δεχτούν μια τέτοια αλλαγή, είναι κοινωνικά και ιδεολογικά ώριμες για κάτι τέτοιο;

Σ.Κ: Οι Αμερικάνοι πιστεύουν ότι η δημοκρατία είναι σαν τον Νες καφέ: έτοιμος στιγμιαίος καφές: Παίρνεις λίγο σύνταγμα, το ανακατεύεις με εκλογές και το ρουφάς. Δεν είναι ακριβώς έτσι όμως. Σίγουρα οι πληθυσμοί στις χώρες των οποίων οι Αμερικάνοι εισέβαλαν, αιτούν δημοκρατικότερη διακυβέρνηση, αλλά η αλλαγή προς το δημοκρατικότερο πρέπει να γίνει με βάση και τις δικές τους, ιστορικές, θρησκευτικές, πολιτιστικές και πολιτικές παραδόσεις. Εξάλλου, για ποια δημοκρατία μιλάμε; Είναι η δημοκρατία του Δυτικού κόσμου κατεξοχήν δημοκρατική; Απλά έχεις ένα σύστημα που σου εξασφαλίζει την ελευθερία του να λες ό,τι θέλεις, ή μάλλον σχεδόν ό,τι θέλεις και όχι πλέον στα ΜΜΕ. Τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά των σύγχρονων δημοκρατιών, η κατανομή της εξουσίας, η ισονομία, τα ίσα δικαιώματα και οι ίσες υποχρεώσεις απέναντι στο νόμο και την πολιτεία και πολύ περισσότερο οι ίσες ευκαιρίες απέχουν πολύ από το δημοκρατικά ιδεώδη.

Γ.Σ: Ο Σλάβοϋ Ζίζεκ έγραψε ότι στην σημερινή κατάσταση των Δυτικών ευημερουσών κοινωνιών δεν έχουμε το κατάλληλο λεξιλόγιο για να εκφράσουμε την ανελευθερία μας. Η ανελευθερία υπάρχει, απλά δεν έχουμε αναπτύξει τα κατάλληλα διανοητικά εργαλεία για να την εκφράσουμε…

Σ.Κ: Όχι μόνο δεν έχουμε τα κατάλληλα εργαλεία να την εκφράσουμε αλλά ούτε καν για να αντιληφθούμε την έκτασή της. Οι κοινωνίες έχουν πειστεί από εικόνες και λέξεις χωρίς πλέον να ζητούν ή να αναπτύσσουν επιχειρηματολογία.

Γ.Σ: Ποιος ο ρόλος της τηλεόρασης σε αυτή την κατάσταση ανελευθερίας; Κατασκευάζει συναίνεση η τηλεόραση; Κατασκευάζει μια παραπειστική πραγματικότητα που διαποτίζει τους θεατές της;

Σ.Κ: Πάντα τα Μέσα Ενημέρωσης έπαιζαν κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση συνειδήσεων και αντιλήψεων. Πόσο μάλλον η τηλεόραση σήμερα πού ένα το πιο ισχυρό από αυτά. Απλά η τηλεόραση σήμερα δεν αρκείται στο να δημιουργεί πολιτική συναίνεση αλλά διαμορφώνει ένα ολόκληρο, δικό της σύστημα ζωής και αξιών. Η τηλεόραση και τα προϊόντα της διατρέχει ολόκληρη την κοινωνία και διαμορφώνει όχι μόνο πολιτική συναίνεση απέναντι στο σύστημα αλλά και κοινωνική συναίνεση. Από αυτή μαθαίνουμε πώς να καταναλώνουμε, τι να καταναλώνουμε, ποιοι είναι οι ήρωες μας, τα πρότυπα μας. Μας μαθαίνει τον εύκολο πλουτισμό με τα γαλαντόμα show της και τα τηλεπαιχνίδια, μας μαθαίνει πως αν αγοράσουμε το τάδε ή το δείνα προϊόν θα ερωτευτούμε ή θα μας ερωτευτούν…

Π.Α: Η τηλεόραση είναι δηλαδή μια μεγάλη βιτρίνα ενός ακόμη μεγαλύτερου μαγαζιού….

Γ.Σ: Και διαχειρίζεται κι αυτή το φόβο: Το φόβο της μοναξιάς, των γηρατειών, της απομόνωσης, για να σου πουλήσει τα αντίδοτα, τα προϊόντα μέσα από τις διαφημίσεις της.

Σ.Κ: Στην πραγματικότητα υπάρχουν δύο ειδών ειδήσεις στην τηλεόραση: Οι κακές και οι καλές ειδήσεις. Οι κακές ειδήσεις είναι τα πολιτικά γεγονότα, η τρομοκρατία ο πόλεμος και τα λοιπά. Και μετά από αυτές ακολουθούν οι καλές ειδήσεις… οι διαφημίσεις! Γιατί από το τηλεοπτικό φίλτρο δεν περνούν ταυτόχρονα και οι πολιτικές ειδήσεις που είναι καλές ή αισιόδοξες; Η τηλεόραση παρουσιάζει αυτό το κομμάτι της κοινωνικής ζωής μαύρο και άραχλο, χωρίς καμιά νότα αισιοδοξίας. Στον τηλεοπτικό κόσμο λοιπόν, οι καλές ειδήσεις είναι οι διαφημίσεις; Φάε γιαούρτι για να ερωτευτείς, αγόρασε αυτοκίνητο για να είσαι ελεύθερος. Αυτή είναι προτροπή της τηλεόρασης στις κοινωνίες-θεατές της, η συμβολή της στον πολιτισμό.

Γ.Σ: Στην Ελλάδα όπου δημιουργείται μια νέα γενιά, η «Γενιά των 700 Ευρώ», νέοι, χαμηλόμισθοι άνθρωποι, καταχωνιασμένοι σε μικρά διαμερίσματα μεγαλουπόλεων με ελάχιστες επιλογές στη διασκέδαση και στη ζωή τους, η τηλεόραση, είναι το φάρμακο εκλογής. Νέοι άνθρωποι που, όπως λέει ο Τσόμσκι, καθημερινά «εκτελούνται διανοητικά εκ του συστάδην», κατασπαταλούν 4-5 ώρες από την ζωή τους παρακολουθώντας ανυπόστατους κόσμους και φευγαλέα οράματα. Με δεδομένη την κακή ποιότητα της Ελληνικής τηλεόρασης, δε βρίσκεις ότι αυτού του είδους η τηλεθέαση με την χαμηλή ποιότητα ζωής είναι ένας άκρως απειλητικός συνδυασμός για την κοινωνία;

Σ.Κ: Η «Γενιά των 700 Ευρώ» έχει δημιουργηθεί από ένα σύστημα που έχει χτυπήσει πάρα πολύ τη μεσαία τάξη, ένα σύστημα που κάνει τους φτωχούς, φτωχότερους, τους μεσαίους, πιο φτωχούς και τους πλούσιος πλουσιότερους. Δημιουργεί έτσι μια μάζα ανθρώπων που είναι παγιδευμένη, υπερχρεωμένη και δεν έχει τη δυνατότητα να αντιδράσει. Σε αυτή την υλική φτώχια προστίθεται και η πνευματική φτώχια του τηλεοπτικού κόσμου με αποτέλεσμα οι επιλογές των πολλών να περιορίζονται δραματικά αφού η οπτική και η κρίση τους συστηματικά υποβαθμίζεται.

Γ.Σ: Σε λίγα χρόνια ο κάθε Έλληνας θα χρωστά περίπου 500.000 ευρώ κατά μέσο όρο. Είναι το τραπεζικό σύστημα μια σύγχρονη μορφή φεουδαρχίας; Βλέπεις να εξελίσσεται μια μορφή «τεχνο-φεουδαρχίας», όπου οι πολίτες θα γίνονται «νέο-δουλοπάροικοι» αδυνατώντας να καλύψουν τα χρέη τους προς τις τράπεζες;

Σ.Κ: Οι τράπεζες είναι ο σύγχρονος Σάϊλοκ. Είναι τέτοια η δέσμευση και η εξάρτηση του πολίτη προς τις τράπεζες που για μένα ένας σύγχρονος συμπληρωματικός ορισμός της ελευθερίας θα έπρεπε να περιλαμβάνει και την ελευθερία από τις τράπεζες. Νομίζω πως ελεύθερος άνθρωπος σήμερα είναι αυτός που δεν έχει πάρει δάνειο.

Γ.Σ: Θα ήθελα να μιλήσουμε λίγο για το φαινόμενο του εθνολαϊκισμού στην Ελλάδα, ενός σχήματος υβριδικού που έχει υφαρπάξει στοιχεία τόσο από την Αριστερά όσο και από την παραδοσιακή Δεξιά: από την Αριστερά τον αντιαμερικανισμό και την τάση της αμφισβήτησης του Συστήματος, ενώ από τη Δεξιά τον αντιεκσυγχρονισμό και την παραδοσιοκρατία. Έτσι συχνά παρατηρούμε το παράδοξο φαινόμενο όπου «κόκκινοι εθνικιστές» συμπλέουν με τους νέοεθνικιστές της Δεξίας σε «εθνικά θέματα» όπως ήταν αυτό του βιβλίου της Ιστορίας της ΣΤ’ Δημοτικού.

Σ.Κ.: Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται και σε άλλες χώρας. Στη Γαλλία π.χ. η δεξαμενή ψηφοφόρων του Λεπέν διευρύνθηκε από το κομμουνιστικό κόμμα της Γαλλίας.

Γ.Σ: Που οφείλεται αυτή η «ανίερη συμμαχία»;

Σ.Κ: Κυρίως στο ότι η «παραδοσιακή» Αριστερά έχει χάσει την ικανότητά της να αυτοπροσδιορίζεται, έχει χάσει τις αναφορές της, και καθοδηγείται από μέτριους ηγέτες, χωρίς κάποια ιδιαίτερη κουλτούρα που αδυνατούν να αντιληφθούν τα σύγχρονα φαινόμενα που θα οδηγούσαν στην δημιουργία μιας νέας σύγχρονης Αριστεράς. Αυτό έχει δώσει τη δυνατότητα στους δημαγωγούς της Δεξιάς να οικειοποιηθούν αιτήματα που άλλοτε αποτελούσαν προνομιακό χώρο της Αριστεράς, αιτήματα όπως η μάχη κατά των αμερικανών και η κοινωνική πολιτική. Ο άνοδος των Δεξιών δημαγωγών και η καπηλεία αιτημάτων που παραδοσιακά ανήκαν στον Αριστερό χώρο οφείλεται σε μια εκφυλιστική γεροντική ασθένεια της ιδεολογίας της Αριστεράς.

Γ.Σ: Η Αριστερά όμως φαίνεται πως δεν έχει πει ακόμη την τελευταία της λέξη…

Σ.Κ: Σίγουρα. Ανοίγεται πεδίον δόξης λαμπρό. Πρέπει όμως η Αριστερά να έχει τη διακριτική ικανότητα να αντιληφθεί τα σημεία των καιρών αντί να αναλώνεται σε εσωτερικές διαμάχες και ομφαλοσκοπήσεις. Και είναι κρίμα να είναι αυτή η στάση της Αριστεράς όταν υπάρχουν μεγάλα κοινωνικά προβλήματα που όλο και διογκώνονται.

Γ.Σ: Ποια είναι η γνώμη για την αντίδραση του φοιτητικού κινήματος στο νέο νομοσχέδιο για την παιδεία. Θεωρείς ότι έχουμε έναν νέο «Μάη του ‘68»;

Σ.Κ: θεωρώ ότι η διαμάχη γύρω από τα πανεπιστήμια περιέχει ένα βαθύτατο προβληματισμό για το ποια κατεύθυνση πρέπει να πάρουν τα πανεπιστήμια και η χώρα γενικότερα. Τα ελληνικά πανεπιστήμια δεν εξυπηρετούν τίποτα αυτή τη στιγμή. Κατά τη γνώμη μου η κατάστασή τους δεν είναι καθόλου καλή. Μεταρρυθμίσεις χρειάζονται, χρειάζεται μια νέα σύλληψη για το ρόλο τους, το σκοπό τους και τη λειτουργία τους. Αυτή νέα σύλληψη όμως δεν έρχεται από πουθενά. Σίγουρα δεν έρχεται από την κυβέρνηση, η οποία προσπαθεί για λόγους ψηφοθηρικούς να χρησιμοποιήσει το έλλειμμα που υπάρχει. Από την άλλη μεριά, η αντίδραση των νέων μπορεί να είναι μια αντίδραση που αρκετές φορές μοιάζει να είναι τυφλή, στερημένη προτάσεων, αντανακλά όμως ένα ευρύτερο κοινωνικό θέμα καθώς έχουμε μια παιδεία που σε υποχρεώνει να μπαίνεις σε μεγάλα έξοδα, σε μαθαίνει να αποστηθίζεις και όχι να σκέφτεσαι δημιουργικά, να μπαίνεις με όλες αυτές τις συνθήκες στο πανεπιστήμιο και όταν βγαίνεις να μην ξέρεις τι να κάνεις, να εντάσσεσαι αυτόματα δηλαδή στη «Γενιά των 700 Ευρώ». Αυτή η κατάσταση είναι λογικό να γεννάει αντιδράσεις. Εγώ πάντως, αν με ρωτήσετε, δεν πιστεύω ότι αυτοί οι νέοι άνθρωποι δεν έχουν ελπίδες. Πιστεύω ότι είναι ίδιον του νέου ανθρώπου να έχει όνειρα, να θέλει να αλλάξει τα πράγματα προς το καλύτερο. Αλλά όταν βλέπουν ότι η κοινωνία αυτή δεν τους επιτρέπει να πραγματοποιήσουν τα όνειρα τους, αντιδρούν.

Γ.Σ: Δεν αποτελεί το φοιτητικό κίνημα πηγή έμπνευσης για ολόκληρη την κοινωνία.

Σ.Κ: Θεωρώ ότι οι φοιτητές έκαναν ένα μεγάλο λάθος. Δεν επιδίωξαν να συνδέσουν το δικό τους πρόβλημα με άλλα υπάρχοντα κοινωνικά προβλήματα. Η τηλεόραση, όπως αναφέραμε είναι ένα από αυτά. Μιλώντας με φοιτητές τους είπα ότι αν η τηλεόραση δεν παρουσιάζει με αντικειμενικό τρόπο το κίνημα σας και τα αιτήματα σας –και αυτό όντως συμβαίνει– τότε κάντε κάτι. Δείχνουν μια κάποια εσωστρέφεια, είναι κλεισμένοι στην κοινότητα του πανεπιστημίου και δεν κάνουν κάτι προς τα έξω. Πιστεύω ότι θα έπρεπε να εστιάσουν σε κάποια ευρύτερα κοινωνικά θέματα και από εκεί να αναζητήσουν τις κοινωνικές τους συμμαχίες. Είναι λογικό και κατανοητό αίτημα το να μη θέλουν να χρεωθούν για να τελειώσουν το πανεπιστήμιο, είναι λογικό να μιλήσουν π.χ. για τα φοιτητικά δάνεια.

Π.Α: Η σύνδεση των κουκουλοφόρων με το φοιτητικό κίνημα θεωρείται ότι ήταν μεθοδευμένη και σκόπιμη;

Σ.Κ.: Σίγουρα ήταν μια μεγάλη ευκαιρία για τη δυσφήμιση του φοιτητικού κινήματος. Υπάρχουν και μέσα στην αστυνομία προβοκάτορες –πάντα υπήρχαν– που παίζουν αυτό το ρόλο. Δεν γνωρίζω φυσικά ποιο μερίδιο ευθύνης πρέπει να αποδοθεί στους προβοκάτορες και ποιο σε ομάδες νεαρών ανθρώπων. Όποιος και αν ευθύνεται πάντως, η σύνδεση αυτή οδήγησε στο να στιγματιστεί ολόκληρο το φοιτητικό κίνημα. Και αυτό είναι άδικο, τους αδικεί πάρα πολύ. Δεν είναι αυτό που θέλουν οι φοιτητές. Επιδιώκουν να έχουν όνειρα, θέλουν κάποια από τα όνειρα τους να πραγματοποιηθούν και έχουν απέναντι μια κοινωνία που δεν τους επιτρέπει να κάνουν τα όνειρα τους πραγματικότητα. Αυτό είναι το φοιτητικό κίνημα και όχι ένα βίαιο και παράλογο τσούρμο.

Γ.Σ: Οι Έλληνες σχηματίζουν μια ρατσιστική κοινωνία όσο και αν οι ίδιοι αποστρέφονται το χαρακτηρισμό του ρατσιστή. Βλέπεις τα επιλεκτικά ρατσιστικά φαινόμενα στην Ελλάδα να αμβλύνονται ή να οξύνονται με το πέρασμα του χρόνου;

Σ.Κ: Τα πράγματα σε μια πρώτη ανάγνωση φαίνονται να βελτιώνονται. Υπάρχει μια σταδιακή συνειδητοποίηση ότι κάποιες ευπαθείς κοινωνικές ομάδες υφίστανται κακομεταχείριση. Μπορεί αυτή η συνειδητοποίηση να γίνεται ευρύτερη, από την άλλη όμως τίποτε δεν αλλάζει ουσιαστικά για τις ομάδες που βάλλονται. Κοινωνικές μειονότητες και ευπαθείς ομάδες συναντούν όλο και μεγαλύτερα προβλήματα. Πάρε για παράδειγμα τους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες. Τους είναι πραγματικά αδύνατο να κυκλοφορήσουν στις μεγάλες πόλεις. Αν κάποιος πάθει ένα ατύχημα που περιορίζει την κινητικότητα του, αποκλείεται αυτόματα από τη ζωή, καταδικάζεται σε ισόβια φυλάκιση στο σπίτι του. Σε τέτοια θέματα όχι μόνο δεν υπάρχει βελτίωση αλλά ούτε καν προσπάθεια. Νομίζω ότι καλλιεργείται μια ατομιστική κουλτούρα όπου ο καθένας προσπαθεί να περισώσει το εισόδημα του, την οικογένεια του, το σπίτι του, το προσωπικό του σύμπαν δηλαδή. Υπάρχει άλλωστε στην Ελλάδα μια παράδοση ατομικισμού όπου ο καθένας κοιτούσε την ιδιοκτησία του, ήταν η δομή οργανωμένη έτσι και ο έμπορας κοιτούσε το μαγαζάκι του, ο αγρότης το χωραφάκι του κ.λ.π. Ο φιλοτομαρισμός δεν είναι καλή πρώτη ύλη για την ανάπτυξη κοινωνικής αλληλεγγύης και ευαισθησίας.

Γ.Σ: Οι εκπομπές σου είναι μια πραγματική όαση ποιοτικής ενημέρωσης στην ελληνική τηλεόραση και αυτό τυγχάνει ευρύτερης αναγνώρισης. Για ποιο λόγο ο Κούλουγλου δεν αποτελεί τον κανόνα αλλά την εξαίρεση;

Σ.Κ: Κατ’ αρχήν αυτό είναι ένα ερώτημα που δεν θα έπρεπε να απευθύνεται σε μένα. Και φυσικά δεν είμαι μόνος σε αυτή την ιστορία. Γίνονται αξιόλογες προσπάθειες και από άλλους ανθρώπους. Γεγονός είναι ότι η γενική κατεύθυνση της τηλεόρασης δεν μας ευνοεί. Τα πρότυπα που θέλει η τηλεόραση να προβάλει απέχουν πολύ από τις εκπομπές ενημέρωσης. Το αισιόδοξο μήνυμα είναι το κοινό που έχει διαμορφωθεί, άνθρωποι που δεν τους αρέσει αυτό που η τηλεόραση προβάλλει και αναδεικνύει, ένα ευρύ κοινό που αντιλαμβάνεται έστω και ενστικτωδώς ότι αυτό που τους λένε δεν είναι αλήθεια και ότι υπάρχει και μια δεύτερη και ουσιαστικότερη ανάγνωση των πραγμάτων. Αυτό προσπαθώ να αναδείξω εγώ, όπως άλλωστε κάνετε και σεις, στο περιοδικό σας. Και κατά κάποια έννοια αυτό που κάνετε εσείς στα έντυπα μέσα είναι πιο απαιτητικό, γιατί ο Κούλογλου χρησιμοποιείται και ως άλλοθι για να περνούν άλλα πράγματα: να δείξουν μια πολυφωνία, μια δημοκρατικότητα. Από την άλλη μεριά, παρότι έχω πλήρη επίγνωση ότι με χρησιμοποιούν ως άλλοθι, η τηλεόραση παραμένει ένας χώρος όπου μπορούν να ειπωθούν κάποια πράγματα. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι εκεί έξω που με ακούν, θα τα λέω.

Γ.Σ: Έχεις ασχοληθεί αρκετά με το «φαρμακευτικό καρτέλ» και τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα. Βλέπεις το πρόβλημα να έρχεται στην Ελλάδα;

Σ.Κ: Έχει μπει με τα μπούνια. Πάλι έχουμε την εισαγωγή μιας αμερικανικής κουλτούρας και το ανησυχητικό είναι ότι δεν βλέπουμε και καμιά αντίσταση από το ιατρικό σώμα. Αντιθέτως συνταγογραφούν ακατάπαυστα και πολλές φορές χωρίς λόγο. Έχουμε τη μεγαλύτερη κατά κεφαλή κατανάλωση αντιβιοτικών στην Ευρώπη. Προβλέπω ότι σε μερικά χρόνια θα δίνουν ψυχοφάρμακα στα παιδιά.

Γ.Σ: Μήπως το πρόβλημα μας είναι ότι δεν έχουμε «κουλτούρα καταναλωτή», ότι δεν έχουμε μάθει να ψηφίζουμε με τα χρήματά μας;

Σ.Κ: Δεν έχουμε κουλτούρα αντίστασης. Δεν υπάρχει στην Ελλάδα μια παράδοση εθελοντισμού και οργανώσεων που ασχολούνται τέτοια θέματα. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο μας κάνουν ότι θέλουν. Σε άλλες χώρες, αν υπήρχαν τα καρτέλ που υπάρχουν στην Ελλάδα θα υπήρχε μεγάλη αντίδραση που θα υποχρέωνε την κυβέρνηση να λάβει μέτρα προστασίας του πολίτη. Από τη στιγμή που κάτι τέτοιο δεν υπάρχει στην Ελλάδα, και ο καθένας κοιτάζει τον εαυτό του χωρίς να τον νοιάζει η μεγάλη εικόνα μας κάνουν ότι θέλουν. Αν υπήρχε ένα πολύ ισχυρό καταναλωτικό κίνημα θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα.

Γ.Σ: Εκτός από δημοσιογράφος είσαι και συγγραφέας. Πρόσφατα έχεις κυκλοφορήσει ένα βιβλίο για τον Εμφύλιο Πόλεμο. Θεωρείς ότι μπορούσε ο Εμφύλιος να αποφευχθεί;

Σ.Κ: Με τις συνθήκες που είχαν διαμορφωθεί θεωρώ πως ήταν πλέον αναπόφευκτος. Όταν έχεις στερήσει από ένα πληθυσμό τα αναγκαία, όταν η ανθρώπινη ζωή έχει χάσει την αξία της… Το ίδιο είδαμε και στο Ιράκ: ο πόλεμος που ξέσπασε μετά την επέμβαση ήταν ουσιαστικά εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα σε σουνίτες και σιϊτες, Αυτοί οι άνθρωποι πριν από μερικά χρόνια δε ρωτούσαν ο ένας τον άλλο αν είσαι σιϊτης ή σουνίτης. Τι έγινε όμως; Όπως στην Ελλάδα της Κατοχής έτσι και στο Ιράκ, η μεγάλη πλειοψηφία υπέφερε, αλλά υπήρχαν ορισμένοι που έβγαλαν πολλά λεφτά. Έγινε κυριολεκτικά ένα πλιάτσικο. Πήραν τις ιρακινές καταθέσεις, 20 δισεκατομμύρια δολάρια, τα κάναν μετρητά, εκατοδόλαρα, και μετέφεραν όλο αυτό τον όγκο των χρημάτων με αεροπλάνα και τα επαναπατρίσαν στο Ιράκ. Από αυτή τη διαδικασία κέρδισαν πολλά λεφτά. Όταν βλέπεις λοιπόν σε μια κοινωνία που υποβαθμίζεται και η ανθρώπινη ζωή ξεφτιλίζεται, ενώ κάποιοι κερδοσκοπούν και βγάζουν λεφτά από αυτό, αυτό είναι σαφέστατα μια αιτία, κοινωνική, να ξεσπάσει κάποια στιγμή πόλεμος τροφοδοτούμενος από το μίσος προς εκείνους που γίνονται πιο ισχυροί και από την ισοπέδωση της ζωής ως αξίας. Το ίδιο έγινε και στην Ελλάδα: πάρα πολλοί πλούτισαν καθώς εκείνη την εποχή γινόντουσαν μεγάλα έργα από τις κατοχικές δυνάμεις, οχυρώματα, γέφυρες και άλλοι θησαύρισαν από τη μαύρη αγορά. Όταν βλέπεις να σου παίρνουν το σπίτι για ένα μπουκάλι λάδι και έχεις χάσει και την οικογένεια σου, ε τότε είσαι έτοιμος να πάρεις τα όπλα. Αν τώρα σε αυτό το εύφλεκτο κοινωνικό υλικό προσθέσεις και την παρέμβαση των μεγάλων δυνάμεων που έπαιζαν τα δικά τους παιχνίδια στην περιοχή, καταλαβαίνεις ότι η παραμικρή σπίθα αρκεί για να ξεσπάσει πυρκαγιά.

Γ.Σ: Ποια είναι η άποψη σου για τον αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο και το ρόλο που παίζει στα πολιτικά πράγματα; Γιατί η ρητορική του μοιάζει με πολιτική…

Σ.Κ: Ευτυχώς παίζει όλο και λιγότερο ρόλο…

Γ.Σ: Αυτόακυρώθηκε;

Σ.Κ: Ναι… Σαφέστατα είχε πολιτικές φιλοδοξίες, εκμεταλλεύτηκε μια εποχή όπου οι παραδοσιακές αξίες επανήλθαν σαν αντιπρόταση στη δυσαρέσκεια του κόσμου προς τους πολιτικούς αλλά τελικά έχασε το μέτρο. Κάπου εκεί έχασε το παιχνίδι και σε αυτό έπαιξε ρόλο η εικόνα της διεφθαρμένης Εκκλησίας. Η αντιπρόταση λοιπόν σταμάτησε να έχει τόσο μεγάλο λαϊκό έρεισμα, όταν έγινε αντιληπτό ότι και η Εκκλησία υπέφερε από τα ίδια συμπτώματα διαφθοράς που διέτρεχαν και το υπόλοιπο σύστημα. Μετά από αυτό ο κόσμος εμπιστεύεται όλο και λιγότερο την Εκκλησία.

Π.Α: Πως βλέπετε το μέλλον του ντοκιμαντέρ και του ειδικού τύπου;

Σ.Κ: Τα έντυπα μέσα βρίσκονται σε πτώση. Βρισκόμαστε σε μια μεταβατική περίοδο όπου τα νέο μέσο, το διαδίκτυο δεν έχει ακόμα πλήρως αναδειχθεί. Από την άλλη το ντοκιμαντέρ αποτελεί μια εναλλακτική πρόταση στην κυριαρχία των μεγάλων καναλιών που κατευθύνονται από μεγάλα συμφέροντα και πολλές φορές ¨φιλτράρουν¨ την είδηση. Το ντοκιμαντέρ αποτελεί ένα όπλο έκφρασης πολιτικών θέσεων και κοινωνικών προβλημάτων που οξύνονται. Ο Μαϊκλ Μουρ μέσω του ντοκιμαντέρ είπε πράγματα που δεν θα περνούσαν από τα «επίσημα» Μ.Μ.Ε. Υπάρχει μέλλον λοιπόν στο ντοκιμαντέρ.

Π.Α: Σε προηγούμενο τεύχος του ΖΕΝΙΘ παρουσιάστηκε μια «αιρετική» εκδοχή για την 11η Σεπτεμβρίου. Θεωρείτε ότι αυτή η εκδοχή που παρουσιάζει το τρομοκρατικό χτύπημα ως εσωτερική δουλειά των Αμερικανών έχει κάποια βάση;

Σ.Κ: Υπάρχουν πολλά ερωτηματικά γύρω από αυτό. Από τη δική μου έρευνα έχω σχηματίσει την εντύπωση ότι υπάρχει μια πιθανότητα να το ανέμεναν αλλά να μην περίμεναν κάτι τόσο μεγάλο, ή ακόμη και να επιτρέψανε να συμβεί. Πάντως θεωρώ απίθανο να το σχεδίασαν και να το εκτέλεσαν οι ίδιοι. Αυτή η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει την ικανότητα να κάνει κάτι τόσο μεγάλο. Είναι ανίκανοι τελείως…

Φωτογραφίες: Μίλιτσα Κοσάνοβιτς

Η ιδιωτική ζωή των πολιτών παραβιάζεται από εξουσίες που υποτίθεται ότι την προστατεύουν.

Πήραμε τα παράθυρα από το CNN και τα κάναμε μια τηλεοπτική πλατεία του χωριού. Δεν θελήσαμε όμως να υιοθετήσουμε το μοντέλο ενημέρωσης του BBC.

Η τρομοκρατία ανέκαθεν χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο για άσκηση πολιτικών πιέσεων που είναι δύσκολο εκ των υστέρων να εκτονωθούν. Με το τέλος της 17Ν υπήρχε ανάγκη να εφευρεθεί κάτι καινούριο. Και εφευρέθηκε ο Επαναστατικός Αγώνας.

Δεν υπάρχει πόλεμος ούτε αγώνας κατά της τρομοκρατίας. Υπάρχει μονάχα αγώνας κατά των τρομοκρατών που δεν είναι μαζί μας, όχι αγώνας κατά των τρομοκρατών που είναι σύμμαχοι.

Αν ο Μπαμπινιώτης ξαναγράψει τον ορισμό του αδιεξόδου, θα πρέπει να ξαναγράψει Ιράκ.

Οι Αμερικάνοι πιστεύουν ότι η δημοκρατία είναι σαν τον Νες καφέ –έτοιμος στιγμιαίος καφές: Παίρνεις λίγο Σύνταγμα, το ανακατεύεις με εκλογές και το ρουφάς. Δεν είναι ακριβώς έτσι όμως.

Νομίζω πως ελεύθερος άνθρωπος σήμερα είναι αυτός που δεν έχει πάρει δάνειο.

Ο φιλοτομαρισμός δεν είναι καλή πρώτη ύλη για την ανάπτυξη κοινωνικής αλληλεγγύης και ευαισθησίας.

Προβλέπω ότι σε μερικά χρόνια θα δίνουν ψυχοφάρμακα και στα παιδιά.

Advertisements